Standardowe środki płuczące polecane w leczeniu endodontycznym przegląd piśmiennictwa

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Standardowe środki płuczące polecane w leczeniu endodontycznym przegląd piśmiennictwa"

Transkrypt

1 PRACE POGLĄDOWE Dent. Med. Probl. 2008, 45, 4, ISSN X Copyright by Wroclaw Medical University and Polish Stomatological Association PIOTR WUJEC, HALINA PAWLICKA Standardowe środki płuczące polecane w leczeniu endodontycznym przegląd piśmiennictwa Conventional Irrigants Recommended in Root Canal Treatment Review of Literature Zakład Endodoncji Katedry Stomatologii Zachowawczej, Endodoncji i Periodontologii Uniwersytetu Medycznego w Łodzi Streszczenie Etiologię chorób miazgi i tkanek okołowierzchołkowych, jak również główną przyczynę niepowodzenia w lecze niu kanałów korzeni zębów, jest mieszana flora bakteryjna. Na wszystkich etapach podstawowym celem leczenia endodontycznego jest eliminacja mikroorganizmów z systemu kanałowego. Podczas mechanicznego opracowania około 40% powierzchni ścian kanałów pozostaje nietknięta przez narzędzie endodontyczne. Dlatego nieodłączną czynnością towarzyszącą opracowywaniu jest płukanie jamy zęba. Zadaniem płynów jest usunięcie z jamy zęba resztek organicznych i nieorganicznych, eliminacja mikroorganizmów, a także osuszenie kanału przed ostatecznym ich wypełnieniem. Praca zawiera przegląd piśmiennictwa dotyczącego standardowych środków płuczących. Płyny podzielono w zależności od zadania, jakie mają do spełnienia w kanale podczas leczenia endodontycznego. Auto rzy opisali właściwości przeciwbakteryjne podchlorynu sodu, chlorheksydyny, chelatujące właściwości wersenia nu sodu (EDTA) oraz kwasu cytrynowego oraz osuszające właściwości alkoholu etylowego i izopropylowego. Wiedza na temat poszczególnych preparatów oraz ich odpowiedniego doboru w zależności od sytuacji klinicznej jest niezbędna do osiągnięcia sukcesu w leczeniu endodontycznym (Dent. Med. Probl. 2008, 45, 4, ). Słowa kluczowe: dezynfekcja kanału korzeniowego, podchloryn sodu, chlorheksydyna, związki chelatujące, środ ki płuczące. Abstract Bacteria are etiology of pulp and periapical tissue diseases aa well as the main reason in root canal treatment fai lure. The main purpose of root canal treatment is elimination of all microorganisms. During mechanical instrumen tation, approximately 40% of root canal surface remains untouched. Therefore, an inseparable activity during in strumentation is root canal system rinsing. Irrigants are responsible for organic and inorganic debris removal, mi croorganisms eradication and also for drying root canals before obturation. The study contains a review of literature regarding various irrigants. Liquids were divided into three groups according to their properties. Authors described antibacterial properties of sodium hypochlorite and chlorhexidine, chelating properties of EDTA and citric acid and drying properties of ethyl and isopropyl alcohol. Knowledge about several irrigants, as well as its proper selection, is necessary to achieve success in root canal treatment (Dent. Med. Probl. 2008, 45, 4, ). Key words: disinfection of root canal, sodium hypochlorite, chlorhexidine, chelating agents, irrigants. Przyczyną chorób miazgi i tkanek okołowierz chołkowych, jak również główną przyczyną nie powodzenia w leczeniu kanałów korzeni zębów są bakterie. Dlatego podstawowym celem na wszyst kich etapach leczenia endodontycznego jest elimi nacja mikroorganizmów z systemu kanałowego. Mechaniczne opracowanie jamy zęba, nawet naj nowszymi narzędziami rotacyjnymi NiTi, jest nie wystarczające dla całkowitego usunięcia mikroor ganizmów z kanałów korzeniowych. Nieodłączną czynnością wykonywaną podczas mechanicznego opracowywania jest czynność płukania. Zadaniem płynów jest usunięcie z jamy zęba resztek orga nicznych i nieorganicznych, eliminacja mikroor ganizmów oraz osuszenie kanału przed ostatecz nym ich wypełnieniem. Leczenie endodontyczne obejmuje zarówno przypadki nieodwracalnego zapalenia jałowej

2 Standardowe środki płuczące polecane w leczeniu endodontycznym 467 miazgi w wyniku działania bakterii z ubytku próchnicowego, jak również przypadki zapalenia tkanek okołowierzchołkowych spowodowane in fekcją bakterii kolonizujących kanały korzeni zę bów. Stan miazgi jest więc czynnikiem warunku jącym dalsze postępowanie terapeutyczne. Miazga, jak każda inna tkanka łączna, reaguje na czynniki patologiczne przechodząc w stan za palny. Głównym czynnikiem doprowadzającym do zapalenia miazgi są bakterie i ich produkty, wy stępujące w próchnicowo zmienionych tkankach. Toksyny bakteryjne dostają się do komory zęba poprzez kanaliki zębinowe powodując lokalne zmiany zapalne w miazdze. Dalszy rozwój stanu zapalnego doprowadza do częściowego zakażenia miazgi przez bakterie. Reszta miazgi pozostaje ja łowa, czynnie broniąc się przed dalszą infekcją. Pulpopatia z odwracalnej przechodzi w nieodwra calną. Zjawisku temu towarzyszą bardzo silne do legliwości bólowe zmuszające pacjenta do wizyty u dentysty. Lecząc przypadki nieodwracalnego za palenia miazgi należy pamiętać, że tylko powierz chowne jej warstwy są zakażone mikroorganizma mi, w kanałach miazga najczęściej pozostaje jało wa, dlatego głównym celem podczas leczenia pulpopatii nieodwracalnych jest aseptyka, czyli niedopuszczenie do infekcji bakteryjnej [1]. Inne cele będą przyświecać leczeniu przypad ków z zapaleniem tkanek okołowierzchołkowych. Zapalne zmiany okołowierzchołkowe spowodowa ne są przez bakterie kolonizujące martwą miazgę kanałową [2]. Głównym zadaniem leczenia tej gru py przypadków, poza aseptyką, jest antyseptyka. Kluczowym czynnikiem w osiągnięciu klinicznego sukcesu jest efektywne i teoretycznie całkowite usunięcie wewnątrzkanałowych mikroorganizmów [3]. Mechaniczne opracowanie kanałów jest nie wystarczające, ponieważ jak wynika z badań Pe tersa i wsp. [4] około 40 50% powierzchni ścian kanałów nie jest dotknięta przez narzędzie. Zbada no, że użycie fizjologicznego roztworu soli jako środka płuczącego podczas opracowania jamy zęba w 20% kanałów pozwoliło na uzyskanie środowi ska jałowego. Dla porównania, 50% kanałów bez bakterii uzyskano podczas płukania jamy zęba w trakcie opracowywania, podchlorynem sodu i aż 70% kanałów podczas płukania podchlorynem so du aktywowanym ultradźwiękami [5 7]. Sjogren i wsp. [8] oraz Katebzadeh i wsp. [9] dowiedli, że rokowanie w przypadkach zapaleń przyzębia wierzchołkowego, w których pozostały żywe bak terie przed wypełnianianiem kanałów korzenio wych jest znacząco gorsze. Przeprowadzono wiele badań [7, 10, 11] mających na celu porównanie po ziomu redukcji bakterii śródkanałowych po użyciu ręcznych narzędzi (stalowe lub NiTi) do rotacyj nych systemów NiTi o stożkowatości większej niż 2%. Autorzy nie zaobserwowali różnic w redukcji bakterii między badanymi grupami. Zdaniem auto rów około? opracowanych kanałów była wolna od bakterii. Zarówno ręczne, jak i maszynowe techni ki opracowania kanałów korzeniowych nie są wy starczające, aby uzyskać jałowe kanały. Płukanie kanałów korzeniowych wspomaga mechaniczne ich opracowanie i przyczynia się do redukcji bakterii w jamie zęba. Celem pracy było przedstawienie środków płuczących najczęściej polecanych w leczeniu ka nałowym korzeni zębów. Idealny płyn do płukania kanałów powinien hipotetycznie mieć następujące cechy: 1. Szeroki zakres działania przeciw drobnou strojom, 2. Biokompatybilność, 3. Zdolność do rozpuszczania tkanek. Cechy te wynikają z zadań jakie stawiane są płynom podczas chemo mechanicznej preparacji kanału: 1. Zmniejszenie liczby wewnątrzkanałowych mikroorganizmów i neutralizacji ich toksyn, 2. Rozpuszczenia resztek żywej i martwej miazgi, 3. Nawilżenia ścian kanałów i instrumentów endodontycznych, 4. Usunięcie resztek zębiny. Obecnie nie ma środka spełniającego wszyst kie te wymagania. W pracy podzielono płyny w zależności od zadania, jakie mają do spełnienia w kanale podczas mechanicznego opracowywa nia. Pierwszą grupą jest grupa płynów odkażają cych kanał, drugą stanowią płyny używane do usunięcia warstwy mazistej i resztek nieorganicz nych z kanałów, a trzecia grupa to płyny osuszają ce stosowane po chemicznym i mechanicznym przygotowaniu kanałów do wypełnienia. Płyny odkażające kanały korzeniowe Podchloryn sodu Podchloryn sodu przez wielu autorów poleca ny jest jako podstawowy środek płuczący podczas leczenia kanałowego zębów [12 14]. Jest to sól sodowa kwasu podchlorawego o wzorze chemicz nym NaOCl. W roztworze wodnym podchloryn dysocjuje do kwasu podchlorawego (HOCl) i jo nów podchlorynu (OCl ): NaOCl + H 2 O >HOCl + NaOH HOCl < H + + OCl Stosunek HOCl do OCl zależy od wartości ph.

3 468 P. WUJEC, H. PAWLICKA Aktywność podchlorynu sodu związana jest z obecnością niezdysocjowanych cząsteczek HOCl. Odpowiadają one za silnie działanie utle niające i chlorujące. Wartość ph roztworu pod chlorynu sodu jest silnie zasadowa i wynosi od 10,7% do 12,5%. Podczas rozpadu związku ph szybko ulega zmniejszeniu [15]. Stężenia pod chlorynu używanego do leczenia kanałowego wa hają się od 0,5 do 5,25%. Duża część praktyków używa najwyższego stężenia podchlorynu, ponie waż od niego zależy zdolność do rozpuszczania tkanek organicznych i efekt działania antybakte ryjnego. Ze wzrostem stężenia zwiększa się rów nież jego toksyczność [16]. Dodatkowo roztwory 5,25% znacznie zmniejszają moduł elastyczności i wytrzymałość na zginanie ludzkiej zębiny w po równaniu z roztworem fizjologicznym soli, pod czas gdy roztwory 0,5% nie wykazują tego działa nia [17]. Dzieje się tak najprawdopodobniej dlate go, że stężony podchloryn ma silne działanie proteolityczne na włókna kolagenowe zębiny. By strom i Sundqvist [6] oraz Cvek i wsp. [18] stwier dzili że redukcja flory wewnątrzkanałowej nie jest znacznie większa po zastosowaniu 5,25% pod chlorynu w porównaniu do 0,5% roztworu. Sirtes i wsp. [19] w badaniach in vitro stwierdzili, że 1% roztwór podchlorynu sodu powinien rozpuścić ca łą miazgę zęba podczas jednej wizyty. Zehnder [12] bazując na współcześnie dostępnych dowo dach wysnuł wniosek, że nie ma racjonalnego wy tłumaczenia na powszechne stosowanie podchlo rynu sodu w stężeniu większym niż 1%. Roztwór 5,25% jest silnie toksyczny, ale znacznie lepiej rozpuszcza żywą i martwą tkankę, może więc być polecany do płukania kanałów z resorpcją wewnę trzną [20]. Podchloryn sodu ma silne właściwości anty bakteryjne, nawet podczas krótkiego okresu dzia łania [12]. Niszczy w szerokim zakresie wegeta tywne formy bakterii, grzybów i ich zarodników, a także wirusów. Powstający podczas dysocjacji w wodzie kwas podchlorawy (HOCl) wywołuje biosyntetyczne zmiany w metabolizmie komórki i destrukcję fosfolipidów. W wyniku tworzenia chloramin dochodzi do unieczynniania enzymów bakteryjnych, niszczenia lipidów i kwasów tłu szczowych [21]. W stężeniach od 0,5 do 5,25 % NaOCl skutecznie eliminuje grzyby Candida albi cans [22], jak również Gram ujemne beztlenowce typowe dla pierwotnych infekcji endodontycz nych. W większości badań in vivo, nie wykazano znamiennej różnicy właściwości antybakteryjnych dla stężeń podchlorynu 0,5, 1, 2,5, 5% w odniesie niu do mieszanej flory beztlenowej jak i Entero coccus faecalis [6,18, 23]. Problem stanowią przy padki wtórnych infekcji endodontycznych. W zę bach wcześniej leczonych i wypełnionych, z istniejącymi zmianami w przyzębiu okołowierz chołkowym, E. faecalis jest głównym przedstawi cielem flory bakteryjnej. Bakteria ta charakteryzu je się dużą odpornością na podchloryn sodu [24, 25]. Dlatego w takich przypadkach klinicznych słuszne wydaje się użycie innego płynu dezynfe kującego (np. chlorheksydyny), który ma zdolność usuwania tej bakterii z kanałów korzeni zębów. Pomimo braku wszystkich oczekiwanych od środ ków płuczących właściwości, podchloryn w świe tle współczesnej wiedzy wydaje się być najsku teczniejszy w usuwaniu biofilmu bakteryjnego. Z badań przeprowadzonych przez Dunavanta i wsp. [26] wynika, że podchloryn sodu w stęże niach 6 i 1%, odpowiednio w czasie 1 minuty i 5 minut, zabił więcej niż 99,7% bakterii w biofilmie, natomiast 2% chlorheksydyna w tym badaniu zni szczyła 60,5% E. faecalis w biofilmie. Podchloryn sodu posiada ponadto zdolność do rozpuszczania żywej i martwej tkanki. Właściwość ta zależy również od jego stężenia. Zdaniem Han da i wsp. [27] 5,25% NaOCl jest bardziej skutecz ny aniżeli roztwory 0,5, 1 i 2,6%. Roztwór 0,5% nie wykazywał żadnych właściwości rozpuszczają cych tkankę. Trepagnier i wsp. [28] oceniając dzia łanie rozpuszczające 2,5 i 5% NaOCl, nie zaobser wowali istotnych różnic między roztworami. Róż nice w ilości rozpuszczonej tkanki wykazano między stężeniem 2,5 i 5%, a roztworem 0,5 %. W celu całkowitego rozpuszczenia martwej tkanki jest wymagany długi czas działania podchlorynu sodu. Do całkowitego rozpuszczenia około 6,5 mg tkanki miazgi, przy zastosowaniu 1 ml 2% NaOCl w temperaturze 37 C, potrzeba od 2 do 2,5 godziny [29]. Należy zwrócić uwagę na to, że rozpu szczanie tkanek zależy bardziej od stałej wymiany podchlorynu w kanale niż od jego stężenia. Chlorheksydyna Chlorheksydyna (CHX) jest to 1,6 dwu(4 chlorofenylo dwuguanido) heksan. Jej wzór su maryczny to C 22 H 30 Cl 2 N 10. W postaci zasady jest substancją stałą, krystaliczną, bez zapachu, o gorz kim smaku. Zachowuje się jako zasada dwukwa sowa, jednak z niektórymi mocnymi kwasami mo że tworzyć nawet czterosole [30]. Chlorheksydyna jest antyseptykiem mającym silne właściwości bakteriostatyczne i bakteriobójcze, a także wiruso bójcze. Większość autorów zgadza się, że stężenie chlorheksydyny do leczenia kanałowego powinno wynosić 2% [31, 32]. Chlorheksydyna poprzez siły elektrostatyczne wiąże się z ujemnie naładowaną błoną cytoplazma tyczną bakterii. Zaburza to równowagę osmotyczną komórki bakteryjnej, przeciek substancji wewnątrz komórkowej i w efekcie jej śmierć. Chlorheksydy

4 Standardowe środki płuczące polecane w leczeniu endodontycznym 469 na wiążąc się z hydroksyapatytem i tkankami mięk kimi zmienia ich pole magnetyczne, przez co unie możliwia adhezję bakterii do ich powierzchni [30]. Dzięki tym właściwościom, chlorheksydyna w ni skich stężeniach często jest składnikiem płynów do płukania jamy ustnej, a także past do zębów. Chlorheksydyna charakteryzuje się wysoką biokompatybilnością. Zamany i wsp. [33] wstrzy kując roztwory CHX do jamy otrzewnej myszy, nie obserwował znacznego stanu zapalnego w tych tkankach. Przeprowadzono wiele badań in vitro, z których wynika, że chlorheksydyna skutecznie eliminuje E. faecalis, nawet w małych stężeniach, a także jest silnym czynnikiem przeciwgrzybi czym [25, 31, 34, 35]. Te dwa mikroorganizmy aż w 75% przypadków są odpowiedzialne za niepo wodzenie ponownego leczenia endodontycznego, w przypadku wtórnych infekcji [36], dlatego w tych sytuacjach klinicznych użycie 2% chlorhe ksydyny jest niezbędne. Działanie antybakteryjne chlorheksydyny zależy od czasu płukania. Chlo rheksydyna potrafi przylegać do tkanek zęba (zę biny i szkliwa), dlatego im dłużej przebywa w ka nale, tym więcej cząsteczek CHX pozostaje zwią zanych ze ścianami kanału. Z upływem czasu chlorheksydyna stopniowo uwalnia się i dzięki te mu ma przedłużone działanie antybakteryjne [37]. Po dziesięciu minutach pozostawania w kana le efekt antybakteryjny utrzymywał się przez 12 tygodni [38]. Jest to bardzo pożądana cecha tego preparatu. Chlorheksydyna nie może być jednak używana zamiast podchlorynu sodu. Nie rozpu szcza ona tkanek organicznych takich jak resztki miazgi, nie jest w stanie zneutralizować lipopoli sacharydów (LPS) i innych bakteryjnych toksyn, a także nie usuwa warstwy mazistej. CHX jest po nadto wrażliwa na obecność tkanki organicznej. Kontakt z zębiną, wysiękiem zapalnym, resztkami bakterii powoduje jej szybką neutralizację [39], stąd prawdopodobnie wynikają różnice w wyni kach badań in vitro i in vivo. Związki chelatujące W trakcie leczenia endodontycznego, w celu usunięcia nieorganicznych przeszkód i warstwy mazistej, konieczne jest użycie środków chelatują cych takich jak EDTA czy kwas cytrynowy [40]. EDTA EDTA to sól dwusodowa kwasu etyleno dwu aminoczterooctowego (inaczej wersenian sodu). Do leczenia kanałowego wykorzystuje się stężenie 17% o ph równym 7. Jest związkiem biozgod nym, dobrze tolerowanym przez tkanki około wierzchołkowe [41]. Wersenian sodu wykazuje śladowe właściwości antybakteryjne, wchodzi w reakcje z nieorganicznymi składnikami zębiny i usuwa część nieorganiczną warstwy mazistej, przyczyniając się do eliminacji znajdujących się w niej bakterii. Ze względu na powinowactwo do zębinowych jonów wapnia i magnezu i ich zamia nę na jony sodu, środki chelatujące mają zdolność do tworzenia związków rozpuszczalnych w wo dzie, a więc do rozmiękczania zębiny [40]. Przedłużona ekspozycja na EDTA może znacznie zdemineralizować i zmiękczyć zębinę korzenio wą, co może zwiększyć ryzyko perforacji kanału w trakcie opracowywania [42]. Schäfer [43] pole ca użycie 2 ml podchlorynu sodu w celu zneutrali zowania działania EDTA w kanale i dodatkowo ułatwia podchlorynowi głębszą penetrację otwar tych po użyciu wersenianu sodu kanalików zębi nowych [43]. Kwas cytrynowy Alternatywnym środkiem dla EDTA jest kwas cytrynowy (CA citric acid). W endodoncji wyko rzystywany w stężeniach 1 40% w celu usunięcia warstwy mazistej po opracowaniu jamy zęba. W porównaniu do EDTA 10% kwas cytrynowy wy daje się bardziej efektywny w usuwaniu warstwy mazistej [44]. Sprzeczna z wynikami Machado Si lveiro i wsp. [44] są obserwacje Di Lenarda i wsp. [45]. Dodatkowo CA wykazuje właściwości prze ciwbakteryjnym, nie wiadomo jednak, czy ta wła ściwość może mieć jakieś znaczenie kliniczne [46]. Na podstawie danych z piśmiennictwa można stwierdzić, że EDTA i kwas cytrynowy efektywnie usuwają część nieorganiczną warstwy mazistej, przyczyniając się tym samym do eliminacji mikro organizmów z systemu kanałowego. Dodatkowo, usunięcie warstwy mazistej zwiększa w głębszych warstwach zębiny korzeniowej właściwości ha mujące drobnoustrojów wkładek antyseptycznych [43]. Środki płuczące używane do osuszania kana łów korzeniowych Alkohol etylowy Przepłukanie kanałów korzeniowych alkoho lem tuż przed wypełnieniem jest czynnością czę sto praktykowaną. W piśmiennictwie nie ma wie lu doniesień na ten temat i dlatego wymagane jest przeprowadzenie stosownych badań. Głównym celem użycia alkoholu jako ostatniego preparatu jest założenie, że zmniejsza on napięcie po wierzchniowe płynów i uszczelniacza, co pozwala na lepszą ich penetrację w głąb kanalików zębino wych. Dodatkowo alkohol wyparowując z kanali

5 470 P. WUJEC, H. PAWLICKA ków, osusza powierzchnię zębiny, co polepsza pe netrację uszczelniacza. Stevens i wsp. [47] w ba daniach in vitro dowiedli, że ostatnie płukanie 95% alkoholem etylowym znacznie polepszyło penetrację uszczelniacza Roth s 801, a także znacznie zmniejszyło przeciek. Już w 1995 r., Wil cox i Wiemman [48] zauważyli, że użycie 95% al koholu jako ostatniego środka płuczącego pozwa la uszczelniaczowi na lepsze pokrycie ściany ka nału niż w przypadku osuszania kanału wyłącznie za pomocą papierowych sączków. Jednakże różni ce przez nich otrzymane nie były istotne staty stycznie. Autorzy ci zwrócili również uwagę, że płukanie alkoholem może dodatkowo zapobiec wytrącaniu się kryształków podchlorynu sodu na ścianach kanału, jeśli ten byłby użyty jako ostatni płyn płuczący. Alkohol izopropylowy Alkohole są ogólnie postrzegane jako środki odwadniające, dlatego duża część praktyków do osuszania kanałów przed wypełnieniem używa 70% alkoholu izopropylowego. Engel i wsp. [49] przebadali 70% alkohol izopropylowy i stwierdzi li, że mimo iż ma właściwości osuszające, jego użycie nie wpływa na penetrację uszczelniacza Roth s 801 w głąb kanalików zębinowych. Auto rzy ci sądzą, że 70% alkohol izopropylowy niedo statecznie osusza kanaliki zębinowe, gdyż zawiera 30% wody i dlatego uszczelniacz nie penetruje ka nalików zębinowych bardziej niż w przypadku osuszania kanałów wyłącznie za pomocą sączków papierowych [49]. Schäfer [43] poleca, aby ostatnim płynem był 95% alkohol etylowy w objętości 3 ml na kanał w celu lepszej penetracji uszczelniacza, a z tym się wiąże szczelność wypełnienia kanałowego. Podsumowując, należy stwierdzić, że podczas leczenia endodontycznego istnieje konieczność stosowania co najmniej kilku środków płuczą cych. W celu usunięcia warstwy mazistej należy zastosować podchloryn sodu wraz ze środkiem chelatującym (EDTA, CA). W kanałach zakażo nych niezbędne jest płukanie jamy zęba środkiem odkażającym (NaOCl, CHX). Zastosowanie pły nów osuszających kanały (alkohol izopropylowy lub etylowy) jako ostatniego środka płuczącego ułatwia przygotowanie kanału do wypełnienia i zwiększa jego szczelność. Wiedza na temat wła ściwości poszczególnych preparatów oraz ich od powiedniego doboru w zależności od sytuacji kli nicznej, jest niezbędna do osiągnięcia sukcesu w leczeniu endodontycznym. Piśmiennictwo [1] BERGHOLTZ G.: Pathogenic mechanisms in pulpal disease. J. Endod. 1990, 16, [2] SIQUEIRA J. F.: Endodontic infections: concepts, paradigms and perspectives. Oral. Surg. Oral. Med. Oral. Pathol. 2002, 94, [3] CHUGAL N. M., CLIE J. M., SPANGBERG L. S.: A prognostic model for assessment of outcome of endodontic treat ment: effect of biologic and diagnostic variable. Oral. Surg. Oral. Med. Oral. Pathol. 2001, 91, [4] PETERS O. A., LAIB A., GOHRING T. N., BARBAKOW F.: Changes in root canal geometry after preparation assessed by high resolution computed tomography. J. Endod. 2001, 27, 1 6. [5] BYSTROM A., SUNDQVIST G.: Bacteriologic evaluation of the efficacy of mechanical root instrumentation in endo dontic therapy. Scand. J. Dent. Res. 1981, 89, [6] BYSTROM A., SUNDQVIST G.: The antibacterial action of sodium hypochlorite and EDTA in 60 cases of endodon tic therapy. Int. Endod. J. 1985, 18, [7] PATAKY L., IVANYI I., GRIGAR A., FAZEKAS A.: Antimicrobial efficacy of various root canal preparation techniqu es: an in vitro comparative study. J. Endod. 2002, 28, [8] SJOGREN U., FIGOR S., PERSSON S., SUNDQVIST G.: Influence of infection at the time of root filling on the outcome of endodontic treatment of teeth with apical periodontitis. Int. Endod. J. 1997, 30, [9] KATEBZADEH N., SIGURDSSON A., TROPE M.: Radiographic evaluation of periapical healing after obturation of in fected root canals: an in vivo study. Int. Endod. J. 2000, 33, [10] DALTON B. C., ORSTAVIK D., PHILLIPS C., PETTIETTE M., TROPE M.: Bacterial reduction with nickel titanium rota ry instrumentation. J. Endod. 1998, 24, [11] SIQUEIRA J. F. JR., LIMA K. C., MAGALHAES F. A., LOPES H. P., DE UZEDA M.: Mechanical reduction of the bacte rial population in the root canal by three instrumentation techniques. J. Endod. 1999, 25, [12] ZEHNDER M.: Root canal irrigants. J. Endod. 2006, 32, [13] LEONARDO M. R., TANOMARU FILHO M., SILVA L. A., NELSON FILHO P., BONIFACIO K. C., ITO I. Y.: In vivo antimi crobial activity of 2% chlorchexidine used as a root canal irrigating solution. J. Endod. 1999, 25, [14] KURUVILLA J. R., KAMATH M. P.: Antimicrobial activity of 2.5% sodium hypochlorite and 0.2% chlorchexidine gluconate separately and combined, as endodontic irrigants. J. Endod. 1998, 24, [15] DAMMASCHKE T.: Natriumhypochlorit einen Übersicht. Endodontie, 1999, 1, [16] SPANGBERG I., ENGSTROM B., LANGELAND K.: Biologic effects of dental materials. 3. Toxicity and antimicrobial effect of endodontic antiseptics in vitro. Oral Surg. Oral Med. Oral Pathol. 1973, 36,

6 Standardowe środki płuczące polecane w leczeniu endodontycznym 471 [17] SIM T. P., KNOWLES J. C., NG Y. L., SHELTON J., GULABIVALA K.: Effect of sodium hypochlorite on mechanical pro perties of dentine and tooth surface strain. Int. Endod. J. 2001, 34, [18] CVEK M., NORD C. E., HOLLENDER L.: Antimicrobial effect of root canal debridgement in teeth with immature ro ot. A clinical and microbiologic study. Odontol. Rev. 1976, 27,1 10. [19] SIRTES G., WALTIMO T., SCHAETZLE M., ZEHNDER M.: The effects of temperature on sodium hypochlorite short term stability, pulp dissolution capacity, and antimicrobial efficacy. J. Endod. 2005, 31, [20] BAUMGARTNER J. C., CUENIN P. R.: Efficacy of several concentrations of sodium hypochlorite for root canal irry gation. J. Endod. 1992, 18, [21] PAWLICKA H.: Podchloryn sodu jako środek płuczący w leczeniu endodontycznym przegląd piśmiennictwa. Twój Mag. Med. 2003, 4, [22] WALTIMO T. M., ORSTAVIK D., SIREN E. K., HAAPASALO M. P.: In vitro susceptibility of Candida albicans to four disinfectants and their combinations. Int. Endod. J. 1999, 32, [23] BYSTROM A., SUNDQVIST G.: Bacteriologic evaluation of the effect of 0,5 percent sodium hypochlorite in endodon tic therapy. Oral. Surg. Oral. Med. Oral. Pathol. 1983, 55, [24] PECIULIENE V., REYNAUD A., BALCIUNIENE I., HAAPASALO M.: Isolation of yeasts and enteric bacteria in root fil led teeth with chronic apical periodontitis. Int. Endod. J. 2001, 34, [25] GOMES B. P., FERRAZ C. C., VIANNA M. E., BERBER V. B., TEIXEIRA F. B., DE SOUZA FILHO F. J.: In vitro antimi crobial activity of several concentrations of sodium hypochlorite and chlorhexidine gluconate in the elimination of Enterococcus faecalis. Int. Endod. J. 2001, 34, [26] DUNAVANT T. R., REGAN J. D., GLICKMAN G. N., SOLOMON E. S., HONEYMAN A. L.: Comparative evaluation of en dodontic irrigants against Enterococcus faecalis biofilms. J. Endod. 2006, 32, [27] HAND R. E., SMITH M. L., HARRISON J. W.: Analysis of the effect of dilution on the necrotic tissue dissolution pro perty of sodium hypochlorite. J. Endod., 1978, 4, [28] TREPAGNIER C. M., CENGIZ T.: Quantitative study of sodium hypochlorite as an in vitro endodontic irrigant. J. En dod., 1977, 3, [29] HAIGHT PONCE E., ENDO H., HORIUCHI H.: Endotoxin activity measured by limulus assay. Endod. Dent. Trauma tol. 1999, 15, [30] KĘDZIA W.: Preparaty dezynfekujące i antyseptyczne zawierające chlorhedynę. PZWL, Warszawa [31] SCHÄFER E., BOSSMANN K.: Antimicrobial efficacy of chloroxylenol and chlorhexidine in the treatment of infec ted root canals. Am. J. Dent. 2001, 14, [32] KRAUTHEIM A. B., JERMANN T. H., BIRCHER A. J.: Chlorhexidine anaphylaxis: case report and review of the lite rature. Contact Dermat. 2004, 50, [33] ZAMANY A., SAFAVI K., SPANGBERG L. S.: The effect of chlorhexidine as an endodontic disinfectant. Oral Surg. Oral Med. Oral Pathol. 2003, 96, [34] ONCAG O., HOSGOR M., HIMIOGLU S., ZEKIOGLU O., ERONAT C., BURHANGOLU D.: Comparsion of antibacterial and toxic effects of various root canal irrigants. Int. Endod. J. 2003, 36, [35] SIREN E. K., HAAPASALO M. P., RANTA K., SALMI P., KEROSUO E. N.: Microbiological findings and clinical treat ment procedures in endodontic cases selected for microbiological investigations. Int. Endod. J. 1997, 30, [36] HELING I., CHANDLER M. P.: Antimicrobial effect of irrygant combinations within dentinal tubules. Int. Endod. J. 1998, 31, [37] WHITE R. R., JANER L. R., HAYS G. L.: Residual antimicrobial activity associated with chlorchexidine endodontic irrigant used with sodium hypochlorite. Am. J. Dent. 1999, 12, [38] DONA B. L., GRUNDEMANN L. J., STEINFORT J., TIMMERMAN M. F., VAN DER WEIJDEN G.A.: The inhibitory effect of combinningchlorhexidine and hydrogen peroxide on 3 day plaque accumulation. J. Clin. Periodont. 1998, 25, [39] PORTENIER I., HAAPASALO H., RYE A., WALTIMO T., OSTRAVIK D., HAAPASAO M.: Inactivation of the antibacterial activity of iodine potassium iodide and chlorhexidine digluconate against Enterococcus faecalis by dentin, dentin matrix, type I collagen, and heat killed microbial whole cells. J. Endod. 2002, 28, [40] ZANIO A., ALEKSIŃSKI M., JODKOWSKA E.: Metody dezynfekcji systemu kanałowego z wykorzystaniem nowocze snych urządzeń i technik. Magazyn Stomat. 2008, 18, 3, [41] HAUMAN C. H. J., LOVE R. M.: Biocompatibility of dental materials used in contemporary endodontic therapy; a rewiev. Part 1. Intracanal drugs and substances. Int. Endod. J. 2003, 36, [42] CALT S., SERPER A.: Time dependent effects of EDTA on dentin structures. J. Endod. 2002, 28, [43] SCHÄFER E.: Irrigation of the root canal. Endodontie, 2007, 1, [44] MACHADO SIVEIRO L. F., GONZALES LOPES S., GONZALES RODRIGUES M. P.: Decalcification of root canal dentine by citric acid, EDTA and sodium citrate. Int. Endod. J. 2004, 37, [45] DI LENARDA R., CADENARO M., SBAIZERO O.: Effectiveness of 1 mol L 1 citric acid and 15% EDTA irrigation on smear layer removal. Int. Endod. J. 2000, 33, [46] YAMAGUCHI M., YOSHIDA K., SUZUKI R., NAKAMURA H.: Root canal irrigation with citric acid solution. J. Endod. 1996, 22, [47] STEVENS R. W., STROTHER J. M., MCCLANAHAN S. B.: Leakage and sealer penetration in smear free dentin after a final rinse with 95% ethanol. J. Endod. 2006, [48] WILCOX L. R., WIEMANN A. H.: Effect of a final alcohol rinse on sealer coverage of obturated root canals. J. En dod. 1995, 21,

7 472 J. SZELĄG, A. PARADOWSKA, M. MIKULEWICZ [49] ENGEL G. T., GOODEL G. G., MCCLANAHAN S. B.: Sealer penetration and apical microleakage in smear free den tin after a final rinse with either 70% isopropyl alcohol or peridex. J. Endod. 2005, 31, Adres do korespondencji: Halina Pawlicka Zakład Endodoncji Katedry Stomatologii Zachowawczej, Endodoncji i Periodontologii Uniwersytetu Medycznego Łódź, ul. Pomorska 251 tel./faks Praca wpłynęła do Redakcji: r. Po recenzji: r. Zaakceptowano do druku: r. Received: Revised: Accepted:

Ocena właściwości grzybobójczych wybranych preparatów stosowanych do płukania kanałów korzeniowych zębów

Ocena właściwości grzybobójczych wybranych preparatów stosowanych do płukania kanałów korzeniowych zębów Katarzyna Kot 1, Magdalena Kaczała 2, Mariusz Lipski 1 Ocena właściwości grzybobójczych wybranych preparatów stosowanych do płukania kanałów korzeniowych zębów praceoryginalne Evaluation of antifungal

Bardziej szczegółowo

Wpływ kwasu cytrynowego i EDTA na mikrotwardość zębiny korzeniowej*

Wpływ kwasu cytrynowego i EDTA na mikrotwardość zębiny korzeniowej* Czas. Stomatol., 2007, LX, 10, 650-655 2007 Polish Dental Society http://www.czas.stomat.net Wpływ kwasu cytrynowego i EDTA na mikrotwardość zębiny korzeniowej* The influence of citric acid and EDTA on

Bardziej szczegółowo

Przyczyny niepowodzeń leczenia endodontycznego przegląd piśmiennictwa*

Przyczyny niepowodzeń leczenia endodontycznego przegląd piśmiennictwa* Czas. Stomatol., 2007, LX, 2, 81-87 2007 Polish Stomatological Association http://www.czas.stomat.net Przyczyny niepowodzeń leczenia endodontycznego przegląd piśmiennictwa* The causes of endodontic treatment

Bardziej szczegółowo

Czystość ścian kanałów korzeniowych zębów z niezakończonym rozwojem korzenia płukanych 2% roztworem chlorheksydyny. Badanie w SEM

Czystość ścian kanałów korzeniowych zębów z niezakończonym rozwojem korzenia płukanych 2% roztworem chlorheksydyny. Badanie w SEM ANNALES ACADEMIAE MEDICAE STETINENSIS ROCZNIKI POMORSKIEJ AKADEMII MEDYCZNEJ W SZCZECINIE 2013, 59, 2, 81 85 Mariusz Lipski, Damian Lichota 1, Maciej Górski 1, Włodzimierz Dura 2, Agnieszka Droździk 3

Bardziej szczegółowo

Wpływ opatrunków z wodorotlenku wapnia na szczelność wypełnień kanałowych z uszczelniaczem AH 26 i Apexit

Wpływ opatrunków z wodorotlenku wapnia na szczelność wypełnień kanałowych z uszczelniaczem AH 26 i Apexit Czas. Stomat., 2005, LVIII, 4 Wpływ opatrunków z wodorotlenku wapnia na szczelność wypełnień kanałowych z uszczelniaczem AH 26 i Apexit Effect of calcium hydroxide dressings on the seal of root canal obturation

Bardziej szczegółowo

Sześć miesięcy doświadczenia w pracy klinicznej z wykorzystaniem

Sześć miesięcy doświadczenia w pracy klinicznej z wykorzystaniem Sześć miesięcy doświadczenia w pracy klinicznej z wykorzystaniem systemu Self Adjusting File (SAF) Adam Zawadka 1 i Zvi Metzger 2 Six months experience in clinical practice with the Self Adjusting File

Bardziej szczegółowo

w ogólnej praktyce stomatologicznej

w ogólnej praktyce stomatologicznej w ogólnej praktyce stomatologicznej Opis trzech przypadków Piotr Więcławski Endodontic surgery in general dental practice description of three cases Praca recenzowana Z Pierwszej Prywatnej Kliniki Stomatologicznej

Bardziej szczegółowo

STOMATOLOGIA ZACHOWAWCZA

STOMATOLOGIA ZACHOWAWCZA STOMATOLOGIA ZACHOWAWCZA Stomatologia zachowawcza- zajmuje się metodami zachowania naturalnych właściwości zębów, które zostały utracone na skutek działania bodźców zewnętrznych. Najgroźniejszym z nich

Bardziej szczegółowo

Zapraszamy do sklepu Producent: 5 Pillars Research 17,00 zł Waga: 0.08kg. Kod QR: Opis płukanki BLUEM 50ml (MAŁY)

Zapraszamy do sklepu  Producent: 5 Pillars Research 17,00 zł Waga: 0.08kg. Kod QR: Opis płukanki BLUEM 50ml (MAŁY) HAPPYDENTAL Rafał Rogula ul. Bajana 39b/1a 54-129 Wrocław, PL NIP 949-189-63-28 info@happydental.pl Tel. 71-349-77-90/91 Zapraszamy do sklepu www.happydental.pl BLUEM 50ml - specjalistyczna PŁUKANKA do

Bardziej szczegółowo

Ocena czystości ścian kanałów korzeniowych opracowanych za pomocą narzędzi ProFile badania w SEM

Ocena czystości ścian kanałów korzeniowych opracowanych za pomocą narzędzi ProFile badania w SEM Czas. Stomat., 2005, LVIII, 3 Ocena czystości ścian kanałów korzeniowych opracowanych za pomocą narzędzi ProFile badania w SEM Evaluation of the walls of root canals prepared using ProFile instruments

Bardziej szczegółowo

dezynfekcja Środki odkażające Termin dezynfekcja określa stosowanie chemicznych czynników, które niszczą lub hamują wzrost patogennych mikroorganizmów będących w stanie nie przetrwalnikowej lub wegetatywnej.

Bardziej szczegółowo

Ocena wpływu protokołu płukania kanałów korzeniowych na szczelność wypełnień z gutaperki z dwoma uszczelniaczami MTA Fillapex i 2Seal

Ocena wpływu protokołu płukania kanałów korzeniowych na szczelność wypełnień z gutaperki z dwoma uszczelniaczami MTA Fillapex i 2Seal Ocena wpływu protokołu płukania kanałów korzeniowych na szczelność wypełnień z gutaperki z dwoma uszczelniaczami MTA Fillapex i 2Seal Badanie in vitro Łukasz Suchodolski 1, 2, Wojciech Wilkoński 1, 3,

Bardziej szczegółowo

TEMATYKA zajęć II roku semestr zimowy. ĆWICZENIA 2: Wywiad i badanie stomatologiczne zewnątrzustne. Badania dodatkowe.

TEMATYKA zajęć II roku semestr zimowy. ĆWICZENIA 2: Wywiad i badanie stomatologiczne zewnątrzustne. Badania dodatkowe. TEMATYKA zajęć II roku semestr zimowy ĆWICZENIA 1: Organizacja zajęć. Ćwiczenia organizacyjne, regulamin zajęć, przydział stanowisk pracy i fantomów. ĆWICZENIA 2: Wywiad i badanie stomatologiczne zewnątrzustne.

Bardziej szczegółowo

Enterococcus faecalis jego rola w leczeniu endodontycznym i sposoby eliminacji z zakażonych kanałów korzeniowych przegląd piśmiennictwa

Enterococcus faecalis jego rola w leczeniu endodontycznym i sposoby eliminacji z zakażonych kanałów korzeniowych przegląd piśmiennictwa PRACE POGLĄDOWE Dent. Med. Probl. 2007, 44, 3, 390 395 ISSN 1644 387X Copyright by Silesian Piasts University of Medicine in Wrocław and Polish Stomatological Association HALINA PAWLICKA 1, PATRYCJA PIETRZAK

Bardziej szczegółowo

Kiedy dochodzi do leczenia chorób miazgi zębów stałych

Kiedy dochodzi do leczenia chorób miazgi zębów stałych endodoncja W PRAKTYCE Leczenie chorób miazgi zębów stałych z niezakończonym rozwojem korzenia na podstawie przypadków klinicznych Pulp therapy for immature permanent teeth based on clinical cases lek.

Bardziej szczegółowo

Pierwsza i jedyna zębina w kapsułce

Pierwsza i jedyna zębina w kapsułce Pierwsza i jedyna zębina w kapsułce Wszędzie tam, gdzie jest zniszczona zębina, można zastosować Biodentine. Teraz można wykonać pełną odbudowę podczas jednej wizyty. Biodentine jest pierwszym bioaktywnym

Bardziej szczegółowo

Leczenie endodontyczne zębów przedtrzonowych żuchwy o złożonej budowie morfologicznej

Leczenie endodontyczne zębów przedtrzonowych żuchwy o złożonej budowie morfologicznej Czas. Stomatol., 2010, 63, 3, 148-154 2010 Polish Dental Society http://www.czas.stomat.net Leczenie endodontyczne zębów przedtrzonowych żuchwy o złożonej budowie morfologicznej Root canal treatment of

Bardziej szczegółowo

SKUTECZNOŚĆ LECZENIA ZĘBÓW Z ZAKAŻONYMI KANAŁAMI KORZENIOWYMI I CHOROBAMI TKANEK OKOŁOWIERZCHOŁKOWYCH

SKUTECZNOŚĆ LECZENIA ZĘBÓW Z ZAKAŻONYMI KANAŁAMI KORZENIOWYMI I CHOROBAMI TKANEK OKOŁOWIERZCHOŁKOWYCH SKUTECZNOŚĆ LECZENIA ZĘBÓW Z ZAKAŻONYMI KANAŁAMI KORZENIOWYMI I CHOROBAMI TKANEK OKOŁOWIERZCHOŁKOWYCH KRYSTYNA PIETRZYCKA OBSERWACJE WŁASNE Copyright by BESTOM DENTOnet.pl Sp. z o.o. 2011 Autor Krystyna

Bardziej szczegółowo

zachowawczego dużych zmian w tkankach okołowierzchołkowych

zachowawczego dużych zmian w tkankach okołowierzchołkowych Czas. Stomat., 2005, LVIII, 3 Leczenie dużych zmian w tkankach okołowierzchołkowych The treatment of large periapical lesions Elżbieta Bołtacz-Rzepkowska 1, Agnieszka Żęcin 2 Z Zakładu Stomatologii Zachowawczej

Bardziej szczegółowo

Usunięcie fragmentu złamanego narzędzia endodontycznego z części wierzchołkowej kanału korzeniowego za pomocą ultradźwięków

Usunięcie fragmentu złamanego narzędzia endodontycznego z części wierzchołkowej kanału korzeniowego za pomocą ultradźwięków Usunięcie fragmentu złamanego narzędzia endodontycznego z części wierzchołkowej kanału korzeniowego za pomocą ultradźwięków Opis dwóch przypadków Mariusz Lipski 1, Maciej Dębicki 2, Piotr Więcławski 3

Bardziej szczegółowo

CZYSTOŚĆ ŚCIAN KANAŁÓW KORZENIOWYCH PO OPRACOWANIU ROTACYJNYMI NARZĘDZIAMI NIKLOWO-TYTANOWYMI MTWO: BADANIE W SEM

CZYSTOŚĆ ŚCIAN KANAŁÓW KORZENIOWYCH PO OPRACOWANIU ROTACYJNYMI NARZĘDZIAMI NIKLOWO-TYTANOWYMI MTWO: BADANIE W SEM ANNALES ACADEMIAE MEDICAE STETINENSIS ROCZNIKI POMORSKIEJ AKADEMII MEDYCZNEJ W SZCZECINIE 2008, 54, 3, 58 62 DAMIAN LICHOTA, ALICJA NOWICKA, KRZYSZTOF WOŹNIAK, MARIUSZ LIPSKI CZYSTOŚĆ ŚCIAN KANAŁÓW KORZENIOWYCH

Bardziej szczegółowo

Powodzenie leczenia kanałowego definiują najczęściej

Powodzenie leczenia kanałowego definiują najczęściej ENDODONCJA W PRAKTYCE CBCT w diagnostyce powikłań jatrogennych i przyczyn niepowodzeń terapeutycznych CBCT in the diagnosis of iatrogenic complications and causes of therapeutic failures lek. dent. Monika

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie ozonu w leczeniu endodontycznym obserwacje kliniczne. Use of Ozone in Endodontic Treatment Clinical Observations

Zastosowanie ozonu w leczeniu endodontycznym obserwacje kliniczne. Use of Ozone in Endodontic Treatment Clinical Observations prace oryginalne Dent. Med. Probl. 2012, 49, 4, 510 514 ISSN 1644-387X Copyright by Wroclaw Medical University and Polish Dental Society Tomasz Bieżanek A, B, D F, Małgorzata Strycharz-Dudziak B, E, F

Bardziej szczegółowo

Leczenie endodontyczne zębów z kanałami typu C

Leczenie endodontyczne zębów z kanałami typu C Czas. Stomat., 2005, LVIII, 5 Leczenie endodontyczne zębów z kanałami typu C Root canal treatment of C-shaped canals Agnieszka Żęcin 1, Elżbieta Bołtacz-Rzepkowska 2 Z Zakładu Endodoncji UM w Łodzi 1 Kierownik:

Bardziej szczegółowo

The Self Adjusting File przegląd literatury. Nowy system, nowe spojrzenie w głąb systemu korzeniowego?

The Self Adjusting File przegląd literatury. Nowy system, nowe spojrzenie w głąb systemu korzeniowego? Hubert Gołąbek 1, Katarzyna Brus-Sawczuk 2, Izabela Strużycka 2 The Self Adjusting File przegląd literatury. Nowy system, nowe spojrzenie w głąb systemu korzeniowego? The Self Adjusting File a review.

Bardziej szczegółowo

Laseroterapia w endodoncji

Laseroterapia w endodoncji Badacze i lekarze najwięcej uwagi poświęcają zagadnieniu eliminacji szczepu bakterii Enterococcus faecalis ze względu na jego zdolność do głębokiego wnikania w kanaliki zębinowe, adaptacji do zmieniających

Bardziej szczegółowo

Przedkliniczna Stomatologia Zintegrowana

Przedkliniczna Stomatologia Zintegrowana ĆWICZENIA 1: Organizacja zajęć. Przedkliniczna Stomatologia Zintegrowana II rok zblokowane zajęcia praktyczne + seminaria Rok akademicki 2012/13 Ćwiczenia organizacyjne, regulamin zajęć, przydział stanowisk

Bardziej szczegółowo

Metody i materiały stosowane w leczeniu endodontycznym przez stomatologów doniesienie wstępne

Metody i materiały stosowane w leczeniu endodontycznym przez stomatologów doniesienie wstępne Czas. Stomatol., 2009, 62, 2, 97-107 2009 Polish Dental Society http://www.czas.stomat.net Metody i materiały stosowane w leczeniu endodontycznym przez stomatologów doniesienie wstępne Methods and materials

Bardziej szczegółowo

Effectiveness of one-visit treatment of teeth with infected root canals with and without ozonotherapy

Effectiveness of one-visit treatment of teeth with infected root canals with and without ozonotherapy J Stoma 2011, 64, 1-2: 37-49 2011 Polish Dental Society http://www.czas.stomat.net Effectiveness of one-visit treatment of teeth with infected root canals with and without ozonotherapy Skuteczność leczenia

Bardziej szczegółowo

Ocena preparatu NanoCare Silver Plus nanoera w stomatologii (cz. I)

Ocena preparatu NanoCare Silver Plus nanoera w stomatologii (cz. I) Badania Ocena preparatu NanoCare Silver Plus nanoera w stomatologii Ocena preparatu NanoCare Silver Plus nanoera w stomatologii (cz. I) The evaluation of NanoCare Silver Plus preparation nanoera in dentistry

Bardziej szczegółowo

Diagnostyka radiologiczna w endodoncji

Diagnostyka radiologiczna w endodoncji Zastosowanie stożkowej tomografii cyfrowej w diagnostyce i powtórnym leczeniu kanałowym Opis przypadku The use of cone-beam computed tomography in diagnostics and reendodontic treatment. Case report lek.

Bardziej szczegółowo

5,6,7 8.00-10.15. A. Szymonajtis

5,6,7 8.00-10.15. A. Szymonajtis 1. 16.02.15 Poniedziałek. sala 17.02.15 wtorek. 17.02.15 2 23.02.15 Poniedziałek. sala 24.02.15 sala 24.02.15 3. 02.03.15 Poniedziałek 03.03.15 03.03.15 4. 09.03.15 Poniedziałek. 10.03.15 10.03.15 (1)

Bardziej szczegółowo

Resorpcja to zespół czynników fizjologicznych

Resorpcja to zespół czynników fizjologicznych 4/2014 CBCT jako nieodłączny element diagnostyki w trudnych przypadkach klinicznych resorpcje patologiczne zębów opisy przypadków CBCT as an integral part of the diagnosis in difficult clinical cases pathological

Bardziej szczegółowo

5,6,7 8.00-10.15. A. Szymonajtis

5,6,7 8.00-10.15. A. Szymonajtis 1. 15.02.16 Poniedziałek. sala 16.02.16 wtorek. 16.02.16 2 22.02.16 Poniedziałek. sala 23.02.16 sala 23.02.16 3. 29.02.16 Poniedziałek 01.03.16 01.03.16 4. 07.03.16 Poniedziałek. 08.03.16 08.03.16 (1)

Bardziej szczegółowo

Biodentine. Biokompatybilny i bioaktywny materiał do tworzenia zębiny reparacyjnej, doskonale tolerowany przez tkanki przyzębia,

Biodentine. Biokompatybilny i bioaktywny materiał do tworzenia zębiny reparacyjnej, doskonale tolerowany przez tkanki przyzębia, TECHNOLOGIA AKTYWNEGO BIOKRZEMIANU Biodentine Biokompatybilny i bioaktywny materiał do tworzenia zębiny reparacyjnej, doskonale tolerowany przez tkanki przyzębia, wygodny i łatwy w użyciu Próchnica zębiny

Bardziej szczegółowo

Tissue - (Tkanka) Infection - (Infekcja ) TIME. Moisture - (Wilgoć) Edge - (Naskórkowanie )

Tissue - (Tkanka) Infection - (Infekcja ) TIME. Moisture - (Wilgoć) Edge - (Naskórkowanie ) Mgr Katarzyna Mucha Tissue - (Tkanka) Infection - (Infekcja ) Moisture - (Wilgoć) TIME Edge - (Naskórkowanie ) TIME skrót i reguła KONCEPCJA OPRACOWANA W 2002, rok później opublikowana Definiuje cztery

Bardziej szczegółowo

Program specjalizacji w STOMATOLOGII ZACHOWAWCZEJ z ENDODONCJĄ

Program specjalizacji w STOMATOLOGII ZACHOWAWCZEJ z ENDODONCJĄ CENTRUM MEDYCZNE KSZTAŁCENIA PODYPLOMOWEGO Program specjalizacji w STOMATOLOGII ZACHOWAWCZEJ z ENDODONCJĄ Warszawa 2001 (c) Copyright by Centrum Medyczne Kształcenia Podyplomowego, Warszawa 2001 Program

Bardziej szczegółowo

DATA GRUPY godzina TEMATY ASYSTENCIwykładowcy

DATA GRUPY godzina TEMATY ASYSTENCIwykładowcy II rok - Program nauczania 2013/14 ENDODONCJA PRZEDKLINICZNA Odpowiedzialny za przedmiot: prof. dr hab. Urszula Kaczmarek Jednostka nauczająca: Katedra i Zakład Stomatologii Zachowawczej i Dziecięcej,

Bardziej szczegółowo

INFORMACJE TECHNICZNE: Pilnik XP-endo finisher

INFORMACJE TECHNICZNE: Pilnik XP-endo finisher Zestawienie szczegółowe Dokument sumuje dokumentację techniczną właściwą dla pilnika XP-endo finisher produkowanego przez firmę FKG Dentaire S.A. 1. INFORMACJE O PRODUKCIE 1.1. ZASTOSOWANIE Opisany w dokumencie

Bardziej szczegółowo

Repetytorium z wybranych zagadnień z chemii

Repetytorium z wybranych zagadnień z chemii Repetytorium z wybranych zagadnień z chemii Mol jest to liczebność materii występująca, gdy liczba cząstek (elementów) układu jest równa liczbie atomów zawartych w masie 12 g węgla 12 C (równa liczbie

Bardziej szczegółowo

dla której jest spełniony warunek równowagi: [H + ] [X ] / [HX] = K

dla której jest spełniony warunek równowagi: [H + ] [X ] / [HX] = K RÓWNOWAGI W ROZTWORACH Szwedzki chemik Svante Arrhenius w 1887 roku jako pierwszy wykazał, że procesowi rozpuszczania wielu substancji towarzyszy dysocjacja, czyli rozpad cząsteczek na jony naładowane

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIE KLINICZNE

ZASTOSOWANIE KLINICZNE ZASTOSOWANIE KLINICZNE cementu Opracowane przez konsultantów Cerkamed Historia Cementy MTA W 1995 roku Mahmoud Torabinejad wprowadził do użytku materiał o nazwie MTA (ang. Mineral Trioxide Aggregate).

Bardziej szczegółowo

Ocena przydatności preparatu Endosolv E w ponownym leczeniu endodontycznym zębów stałych badania in vitro

Ocena przydatności preparatu Endosolv E w ponownym leczeniu endodontycznym zębów stałych badania in vitro Czas. Stomatol., 2006, LIX, 10, 696-701 2006 Polish Dental Association http://www.czas.stomat.net Ocena przydatności preparatu Endosolv E w ponownym leczeniu endodontycznym zębów stałych badania in vitro

Bardziej szczegółowo

(12) TŁUMACZENIE PATENTU EUROPEJSKIEGO (19) PL (11) (13) T3 (96) Data i numer zgłoszenia patentu europejskiego: 08.09.2005 05789871.

(12) TŁUMACZENIE PATENTU EUROPEJSKIEGO (19) PL (11) (13) T3 (96) Data i numer zgłoszenia patentu europejskiego: 08.09.2005 05789871. RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) TŁUMACZENIE PATENTU EUROPEJSKIEGO (19) PL (11) PL/EP 1791422 (13) T3 (96) Data i numer zgłoszenia patentu europejskiego: 08.09.2005 05789871.0 (51) Int. Cl. A01N1/02 (2006.01)

Bardziej szczegółowo

PYTANI I ODPOWIEDZI 2. ODPOWIEDŹ: Zamawiający nie wyraża zgody i pozostaje przy zapisie w SIWZ

PYTANI I ODPOWIEDZI 2. ODPOWIEDŹ: Zamawiający nie wyraża zgody i pozostaje przy zapisie w SIWZ PYTANI I ODPOWIEDZI 2 Pytanie 1 pakiet 1 poz. 1 Czy zamawiający dopuści preparat o przedłużonym działaniu i ph 5,5 do higienicznej i chirurgicznej dezynfekcji skóry rąk zawierający w swoim składzie propanol

Bardziej szczegółowo

labrida bioclean Szczoteczka została opracowana przez ekspertów klinicznych w norweskiej firmie Labrida AS, która powstała w 2012 roku.

labrida bioclean Szczoteczka została opracowana przez ekspertów klinicznych w norweskiej firmie Labrida AS, która powstała w 2012 roku. labrida bioclean CHIRURGIA I IMPLANTOLOGIA Antybakteryjna szczoteczka Labrida BioClean to nowatorskie narzędzie, które skraca czas leczenia i pomaga w delikatnym oraz skutecznym czyszczeniu mechanicznym

Bardziej szczegółowo

HYDROLIZA SOLI. 1. Hydroliza soli mocnej zasady i słabego kwasu. Przykładem jest octan sodu, dla którego reakcja hydrolizy przebiega następująco:

HYDROLIZA SOLI. 1. Hydroliza soli mocnej zasady i słabego kwasu. Przykładem jest octan sodu, dla którego reakcja hydrolizy przebiega następująco: HYDROLIZA SOLI Hydroliza to reakcja chemiczna zachodząca między jonami słabo zdysocjowanej wody i jonami dobrze zdysocjowanej soli słabego kwasu lub słabej zasady. Reakcji hydrolizy mogą ulegać następujące

Bardziej szczegółowo

GAMA Healthcare Ltd.

GAMA Healthcare Ltd. TEST DZIAŁANIA SPOROBÓJCZEGO Chusteczki Sporobójcze Clinell GAMA Healthcare Ltd. SZPITALNE LABORATORIUM BADAWCZE DO SPRAW INFEKCJI SZPITAL MIEJSKI DUDLEY ROAD BIRMINGHAM B18 7QH Maj 2007 PRODUCENT GAMA

Bardziej szczegółowo

1. WSTĘP... 1 2. ZAŁOŻENIE I CEL PRACY... 9 3. MATERIAŁ I METODY... 10 4. WYNIKI... 18 5. DYSKUSJA... 38 6. WNIOSKI... 47

1. WSTĘP... 1 2. ZAŁOŻENIE I CEL PRACY... 9 3. MATERIAŁ I METODY... 10 4. WYNIKI... 18 5. DYSKUSJA... 38 6. WNIOSKI... 47 SPIS TREŚCI 1. WSTĘP... 1 2. ZAŁOŻENIE I CEL PRACY... 9 3. MATERIAŁ I METODY... 10 3.1. MATERIAŁ... 10 3.2. RANDOMIZACJA: ZASADY KWALIFIKOWANIA PACJENTÓW DO GRUP BADAWCZYCH.10 3.3. METODY OCENY STANU LECZONEGO

Bardziej szczegółowo

CHLOROWANIE WODY DO PUNKTU PRZEŁAMANIA

CHLOROWANIE WODY DO PUNKTU PRZEŁAMANIA CHLOROWANIE WODY DO PUNKTU PRZEŁAMANIA WYKREŚLANIE KRZYWYCH PRZEBIEGU CHLOROWANIA DLA WODY ZAWIERAJĄCEJ AZOT AMONOWY. 1. WPROWADZENIE Chlor i niektóre jego związki po wprowadzeniu do wody działają silnie

Bardziej szczegółowo

Comparison of Stainless Steel Files and Rotary Nickel Titanium Files to Shape Curved Root Canals in Simulated Resin Canals

Comparison of Stainless Steel Files and Rotary Nickel Titanium Files to Shape Curved Root Canals in Simulated Resin Canals PRACE ORYGINALNE Dent. Med. Probl. 2006, 43, 3, 348 353 ISSN 1644 387X Copyright by Silesian Piasts University of Medicine in Wrocław and Polish Stomatological Association JOANNA ŁASZKIEWICZ, DARIUSZ PLUCIŃSKI,

Bardziej szczegółowo

Opracowała: mgr inż. Ewelina Nowak

Opracowała: mgr inż. Ewelina Nowak Materiały dydaktyczne na zajęcia wyrównawcze z chemii dla studentów pierwszego roku kierunku zamawianego Inżynieria Środowiska w ramach projektu Era inżyniera pewna lokata na przyszłość Opracowała: mgr

Bardziej szczegółowo

MaxMedik. Jakość. Styl. Piękno. Kwasy hialuronowe HyaFilia. producent urządzeń kosmetycznych Medika i hurtownia kosmetyczna

MaxMedik. Jakość. Styl. Piękno. Kwasy hialuronowe HyaFilia. producent urządzeń kosmetycznych Medika i hurtownia kosmetyczna MaxMedik producent urządzeń kosmetycznych Medika i hurtownia kosmetyczna Jakość. Styl. Piękno. Kwasy hialuronowe HyaFilia HYAFILIA - kwasy hialuronowe nr 1 w Korei! Wypełniacze HyaFilia zostały stworzone

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie preparatu PRO ROOT MTA w endodontycznym leczeniu dorosłych pacjentów*

Zastosowanie preparatu PRO ROOT MTA w endodontycznym leczeniu dorosłych pacjentów* Czas. Stomatol., 2008, 61, 10, 686-690 2008 Polish Dental Society http://www.czas.stomat.net Zastosowanie preparatu PRO ROOT MTA w endodontycznym leczeniu dorosłych pacjentów* Application of PRO ROOT MTA

Bardziej szczegółowo

Podstawa doboru preparatów dezynfekcyjnych ocena ich skuteczności działania

Podstawa doboru preparatów dezynfekcyjnych ocena ich skuteczności działania Ewa Röhm-Rodowald, Bożenna Jakimiak Podstawa doboru preparatów dezynfekcyjnych ocena ich skuteczności działania Zakład Zwalczania Skażeń Biologicznych Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego - Państwowego

Bardziej szczegółowo

Związki nieorganiczne

Związki nieorganiczne strona 1/8 Związki nieorganiczne Dorota Lewandowska, Anna Warchoł, Lidia Wasyłyszyn Treść podstawy programowej: Typy związków nieorganicznych: kwasy, zasady, wodorotlenki, dysocjacja jonowa, odczyn roztworu,

Bardziej szczegółowo

Ocena szczelności wypełnienia kanałów korzeniowych Resilonem badania wstępne w elektronowym mikroskopie skaningowym

Ocena szczelności wypełnienia kanałów korzeniowych Resilonem badania wstępne w elektronowym mikroskopie skaningowym Czas. Stomatol., 2006, LIX, 5, 307-314 Organ Polskiego Towarzystwa Stomatologicznego http://www.czas.stomat.net Ocena szczelności wypełnienia kanałów korzeniowych Resilonem badania wstępne w elektronowym

Bardziej szczegółowo

Resorpcja korzenia to choroba dotycząca

Resorpcja korzenia to choroba dotycząca e n d o d o n c j a W PRAKTYCE Leczenie zachowawcze resorpcji zewnętrznej wierzchołka korzenia u pacjenta z grupy podwyższonego ryzyka Conservative treatment of apical external resorption in a high-risk

Bardziej szczegółowo

Właściwości przeciwbakteryjne wybranych systemów wiążących VI generacji

Właściwości przeciwbakteryjne wybranych systemów wiążących VI generacji prace oryginalne Dent. Med. Probl. 2010, 47, 3, 304 308 ISSN 1644-387X Copyright by Wroclaw Medical University and Polish Dental Society Monika Łukomska-Szymańska 1, Violetta Olbert-Sieroszewska 1, Jolanta

Bardziej szczegółowo

Z A Ł Ą C Z N I K N R 2 - FORMULARZ CENOWY

Z A Ł Ą C Z N I K N R 2 - FORMULARZ CENOWY PAKIET NR 1 PREPARAT DO DEZYNFEKCJI RAN I BŁON ŚLUZOWYCH Preparat do dezynfekcji ran, błon sluzowych i skóry, do leczenia odleżyn, zawierający chlorowodorek oktenidyny, nie zawierajacy jodu. Działanie:bakteriobójcze,

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie mikrotomografii komputerowej w ocenie leczenia endodontycznego zębów filarowych badania doświadczalne

Zastosowanie mikrotomografii komputerowej w ocenie leczenia endodontycznego zębów filarowych badania doświadczalne PROTET. STOMATOL., 2014, LXIV, 5, 329-334 www.prot.stomat.net Zastosowanie mikrotomografii komputerowej w ocenie leczenia endodontycznego zębów filarowych badania doświadczalne Apllication of microtomography

Bardziej szczegółowo

Idealnie dopasowuje się, zabija bakterie* 1, 2. Nie wszystkie opatrunki ze srebrem są tak samo zbudowane. * Jak wykazano w testach in vitro

Idealnie dopasowuje się, zabija bakterie* 1, 2. Nie wszystkie opatrunki ze srebrem są tak samo zbudowane. * Jak wykazano w testach in vitro Idealnie dopasowuje się, zabija bakterie* 1, 2 Nie wszystkie opatrunki ze srebrem są tak samo zbudowane * Jak wykazano w testach in vitro Kluczowe wyzwania w procesie leczenia ran Główne wyzwanie w walce

Bardziej szczegółowo

Wodorotlenki. n to liczba grup wodorotlenowych w cząsteczce wodorotlenku (równa wartościowości M)

Wodorotlenki. n to liczba grup wodorotlenowych w cząsteczce wodorotlenku (równa wartościowości M) Wodorotlenki Definicja - Wodorotlenkami nazywamy związki chemiczne, zbudowane z kationu metalu (zazwyczaj) (M) i anionu wodorotlenowego (OH - ) Ogólny wzór wodorotlenków: M(OH) n M oznacza symbol metalu.

Bardziej szczegółowo

Zrównoważony rozwój przemysłowych procesów pralniczych. Moduł 1 Zastosowanie wody. Rozdział 3b. Zmiękczanie wody

Zrównoważony rozwój przemysłowych procesów pralniczych. Moduł 1 Zastosowanie wody. Rozdział 3b. Zmiękczanie wody Projekt Leonardo da Vinci Zrównoważony rozwój przemysłowych procesów pralniczych Moduł 1 Zastosowanie wody Rozdział 3b Zmiękczanie wody Moduł 1 Zastosowanie wody Rozdział 3 Zmiękczanie wody 1 Treść Twardość

Bardziej szczegółowo

Irygacja aktywowana wiązką laserową

Irygacja aktywowana wiązką laserową Irygacja aktywowana wiązką ową Część II: Czy pozycja włókna a ma znaczenie? Autorzy_ Roeland Jozef Gentil De Moor i Maarten Meire _Procedury Procedury endodontycznego czyszczenia i opracowania kanałów

Bardziej szczegółowo

Prezentacja Pracowni Ekologii Drobnoustrojów w Katedry Mikrobiologii UJCM

Prezentacja Pracowni Ekologii Drobnoustrojów w Katedry Mikrobiologii UJCM Prezentacja Pracowni Ekologii Drobnoustrojów w Katedry Mikrobiologii UJCM Informacja o Katedrze Rozwój j naukowy młodej kadry naukowców w w kontekście priorytetów badawczych: W 2009 roku 1 pracownik Katedry

Bardziej szczegółowo

Transport przez błony

Transport przez błony Transport przez błony Transport bierny Nie wymaga nakładu energii Transport aktywny Wymaga nakładu energii Dyfuzja prosta Dyfuzja ułatwiona Przenośniki Kanały jonowe Transport przez pory w błonie jądrowej

Bardziej szczegółowo

Właściwości i budowa rotacyjnych narzędzi niklowo-tytanowych

Właściwości i budowa rotacyjnych narzędzi niklowo-tytanowych Czas. Stomat., 2005, LVIII, 9 Właściwości i budowa rotacyjnych narzędzi niklowo-tytanowych The properties and structure of nickel-titanium rotary instruments Halina Pawlicka 1, Johannes Ebert 2, Agnieszka

Bardziej szczegółowo

HYDROLIZA SOLI. ROZTWORY BUFOROWE

HYDROLIZA SOLI. ROZTWORY BUFOROWE Ćwiczenie 9 semestr 2 HYDROLIZA SOLI. ROZTWORY BUFOROWE Obowiązujące zagadnienia: Hydroliza soli-anionowa, kationowa, teoria jonowa Arrheniusa, moc kwasów i zasad, równania hydrolizy soli, hydroliza wieloetapowa,

Bardziej szczegółowo

Temat 7. Równowagi jonowe w roztworach słabych elektrolitów, stała dysocjacji, ph

Temat 7. Równowagi jonowe w roztworach słabych elektrolitów, stała dysocjacji, ph Temat 7. Równowagi jonowe w roztworach słabych elektrolitów, stała dysocjacji, ph Dysocjacja elektrolitów W drugiej połowie XIX wieku szwedzki chemik S.A. Arrhenius doświadczalnie udowodnił, że substancje

Bardziej szczegółowo

MINERAL TRIOXIDE AGGREGATE W LECZENIU ZRANIENIA MIAZGI MINERAL TRIOXIDE AGGREGATE IN THE PULP CAPPING TREATMENT TOOTH

MINERAL TRIOXIDE AGGREGATE W LECZENIU ZRANIENIA MIAZGI MINERAL TRIOXIDE AGGREGATE IN THE PULP CAPPING TREATMENT TOOTH ANNALES ACADEMIAE MEDICAE STETINENSIS ROCZNIKI POMORSKIEJ AKADEMII MEDYCZNEJ W SZCZECINIE 2008, 54, 2, 101 105 MONIKA GÓRA, ALICJA NOWICKA, RYTA ŁAGOCKA, JADWIGA BUCZKOWSKA-RADLIŃSKA, MARIUSZ LIPSKI, MACIEJ

Bardziej szczegółowo

Dorota Kunkel. WyŜsza Szkoła InŜynierii Dentystycznej

Dorota Kunkel. WyŜsza Szkoła InŜynierii Dentystycznej Dorota Kunkel Implant wszystkie przyrządy medyczne wykonywane z jednego lub więcej biomateriałów, które mogą być umiejscowione wewnątrz organizmu, jak też częściowo lub całkowicie pod powierzchnią nabłonka

Bardziej szczegółowo

Active Filter Media filtracyjne przyszłości

Active Filter Media filtracyjne przyszłości Active Filter Media filtracyjne przyszłości Potężne media biologiczno-chemiczne, 400 razy większa zdolność rozkładu, doskonała, przepuszczalna dla wody struktura, długi hydrauliczny czas retencji (HRT)

Bardziej szczegółowo

PL B1. PĘKACKI PAWEŁ, Skarżysko-Kamienna, PL BUP 02/06. PAWEŁ PĘKACKI, Skarżysko-Kamienna, PL

PL B1. PĘKACKI PAWEŁ, Skarżysko-Kamienna, PL BUP 02/06. PAWEŁ PĘKACKI, Skarżysko-Kamienna, PL RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 208199 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 369112 (51) Int.Cl. A61C 5/02 (2006.01) A61B 5/00 (2006.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (22) Data

Bardziej szczegółowo

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne Kod modułu Rodzaj modułu Wydział PUM Kierunek studiów Specjalność Poziom studiów S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) Nazwa modułu I nforma cje ogólne Materiałoznawstwo i sprzęt stomatologiczny Obowiązkowy

Bardziej szczegółowo

DEZYNFEKCJA WODY CHLOROWANIE DO PUNKTU

DEZYNFEKCJA WODY CHLOROWANIE DO PUNKTU DEZYNFEKCJA WODY CHLOROWANIE DO PUNKTU PRZEŁAMANIA WPROWADZENIE Ostatnim etapem uzdatniania wody w procesie technologicznym dla potrzeb ludności i przemysłu jest dezynfekcja. Proces ten jest niezbędny

Bardziej szczegółowo

CHEMICZNA DEZYNFEKCJA WODY PODCHLORYNEM SODOWYM

CHEMICZNA DEZYNFEKCJA WODY PODCHLORYNEM SODOWYM CHEMICZNA DEZYNFEKCJA WODY PODCHLORYNEM SODOWYM 1. Cel i istota dezynfekcji Dezynfekcja wody stanowi ostatni etap uzdatniania jej dla potrzeb zaopatrzenia ludności lub przemysłu w wodę pitną. Proces ten

Bardziej szczegółowo

To prostota jest prawdziwą innowacją

To prostota jest prawdziwą innowacją To prostota jest prawdziwą innowacją Czy byłeś kiedykolwiek sfrustrowany z powodu skom-plikowania pewnych rzeczy? W większości przypadków stosowanie tylko jed-nego narzędzia NiTi w każdym kanale korzeniowym

Bardziej szczegółowo

Chemia - B udownictwo WS TiP

Chemia - B udownictwo WS TiP Chemia - B udownictwo WS TiP dysocjacja elektrolityczna, reakcje w roztworach wodnych, ph wykład nr 2b Teoria dys ocjacji jonowej Elektrolity i nieelektrolity Wpływ polarnej budowy cząsteczki wody na proces

Bardziej szczegółowo

Równowaga kwasowo-zasadowa. Zakład Chemii Medycznej Pomorski Uniwersytet Medyczny

Równowaga kwasowo-zasadowa. Zakład Chemii Medycznej Pomorski Uniwersytet Medyczny Równowaga kwasowozasadowa Zakład Chemii Medycznej Pomorski Uniwersytet Medyczny Krytyka pojęcia ph ph = log [H + ] ph [H+] 1 100 mmol/l D = 90 mmol/l 2 10 mmol/l D = 9 mmol/l 3 1 mmol/l 2 Krytyka pojęcia

Bardziej szczegółowo

Porównanie leczenia endodontycznego jedno- i dwu-wizytowego zębów z żywą miazgą w aspekcie bólu pozabiegowego

Porównanie leczenia endodontycznego jedno- i dwu-wizytowego zębów z żywą miazgą w aspekcie bólu pozabiegowego Porównanie leczenia endodontycznego jedno- i dwu-wizytowego zębów z żywą miazgą w aspekcie bólu pozabiegowego Comparison of one- and two-visit endodontic treatment in teeth with vital pulp in terms of

Bardziej szczegółowo

Kiedy leczyć, a kiedy podjąć decyzję o ekstrakcji rola diagnostyki 3D w zwiększaniu skuteczności leczenia

Kiedy leczyć, a kiedy podjąć decyzję o ekstrakcji rola diagnostyki 3D w zwiększaniu skuteczności leczenia _CBCT Kiedy leczyć, a kiedy podjąć decyzję o ekstrakcji rola diagnostyki 3D w zwiększaniu skuteczności leczenia Continuation of treatment or extraction how 3D diagnostics can increase treatment eficiency

Bardziej szczegółowo

Analysis of infectious complications inf children with acute lymphoblastic leukemia treated in Voivodship Children's Hospital in Olsztyn

Analysis of infectious complications inf children with acute lymphoblastic leukemia treated in Voivodship Children's Hospital in Olsztyn Analiza powikłań infekcyjnych u dzieci z ostrą białaczką limfoblastyczną leczonych w Wojewódzkim Specjalistycznym Szpitalu Dziecięcym w Olsztynie Analysis of infectious complications inf children with

Bardziej szczegółowo

Leczenie zachowawcze resorpcji zewnętrznej wierzchołka korzenia u pacjenta z grupy podwyższonego ryzyka

Leczenie zachowawcze resorpcji zewnętrznej wierzchołka korzenia u pacjenta z grupy podwyższonego ryzyka dr Sebastiana Arroyo Boté, dr Javier Martínez Osorio Leczenie zachowawcze resorpcji zewnętrznej wierzchołka korzenia u pacjenta z grupy podwyższonego ryzyka Resorpcja korzenia to choroba dotycząca miazgi

Bardziej szczegółowo

prace oryginalne Wpływ chlorheksydyny in vitro na tworzenie biofilmu przez drożdżaki Candida albicans kolonizujące ontocenozę jamy ustnej

prace oryginalne Wpływ chlorheksydyny in vitro na tworzenie biofilmu przez drożdżaki Candida albicans kolonizujące ontocenozę jamy ustnej prace oryginalne Dent. Med. Probl. 2010, 47, 2, 177 181 ISSN 1644-387X Copyright by Wroclaw Medical University and Polish Dental Society Agnieszka Wójtowicz, Anna Malm Wpływ chlorheksydyny in vitro na

Bardziej szczegółowo

ŚRODKI DEZYNFEKCYJNE FORMULARZ CENOWY 2014

ŚRODKI DEZYNFEKCYJNE FORMULARZ CENOWY 2014 PAKIET I ŚRODKI DEZYNFEKCYJNE FORMULARZ CENOWY 2014 Załącznik nr 1 Lp. Opis J.m. Ilość Cena 1 2 3 4 Preparat na bazie alkoholu do dezynfekcji skóry przed zabiegami. W postaci bezbarwnej. Spektrum działania

Bardziej szczegółowo

STĘŻENIE JONÓW WODOROWYCH. DYSOCJACJA JONOWA. REAKTYWNOŚĆ METALI

STĘŻENIE JONÓW WODOROWYCH. DYSOCJACJA JONOWA. REAKTYWNOŚĆ METALI Ćwiczenie 8 Semestr 2 STĘŻENIE JONÓW WODOROWYCH. DYSOCJACJA JONOWA. REAKTYWNOŚĆ METALI Obowiązujące zagadnienia: Stężenie jonów wodorowych: ph, poh, iloczyn jonowy wody, obliczenia rachunkowe, wskaźniki

Bardziej szczegółowo

3. Materiały i metody

3. Materiały i metody 1. Wstęp Choroba próchnicowa to jedna z najczęstszych chorób społecznych definiowana jako umiejscowiony proces patologiczny pochodzenia zewnątrzustrojowego, prowadzący do odwapnienia i proteolitycznego

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z chemii Klasa II WODOROTLENKI A ZASADY

Wymagania edukacyjne z chemii Klasa II WODOROTLENKI A ZASADY Wymagania edukacyjne z chemii Klasa II WODOROTLENKI A ZASADY Wymagania na ocenę dopuszczającą dostateczną dobrą bardzo dobrą wymienia rodzaje wskaźników; sprawdza doświadczalnie działanie podaje przykłady

Bardziej szczegółowo

1 Kinetyka reakcji chemicznych

1 Kinetyka reakcji chemicznych Podstawy obliczeń chemicznych 1 1 Kinetyka reakcji chemicznych Szybkość reakcji chemicznej definiuje się jako ubytek stężenia substratu lub wzrost stężenia produktu w jednostce czasu. ν = c [ ] 2 c 1 mol

Bardziej szczegółowo

Ocena skuteczności preparatów miejscowo znieczulających skórę w redukcji bólu w trakcie pobierania krwi u dzieci badanie z randomizacją

Ocena skuteczności preparatów miejscowo znieczulających skórę w redukcji bólu w trakcie pobierania krwi u dzieci badanie z randomizacją 234 Ocena skuteczności preparatów miejscowo znieczulających skórę w redukcji bólu w trakcie pobierania krwi u dzieci badanie z randomizacją The effectiveness of local anesthetics in the reduction of needle

Bardziej szczegółowo

SERIA PRODUKTÓW TIENS DO HIGIENY JAMY USTNEJ. Zdrowe zęby, wspaniały uśmiech!

SERIA PRODUKTÓW TIENS DO HIGIENY JAMY USTNEJ. Zdrowe zęby, wspaniały uśmiech! SERIA PRODUKTÓW TIENS DO HIGIENY JAMY USTNEJ Zdrowe zęby, wspaniały uśmiech! Znaczenie opieki stomatologicznej Światowy Dzień Zdrowia Jamy Ustnej 12 września Zęby mają wpływ na: Rozdrabnianie pokarmu Poprawność

Bardziej szczegółowo

Sylabus Część A - Opis przedmiotu kształcenia Grupa szczegółowych efektów kształcenia Kod grupy F. Stomatologia zachowawcza z endodoncją

Sylabus Część A - Opis przedmiotu kształcenia Grupa szczegółowych efektów kształcenia Kod grupy F. Stomatologia zachowawcza z endodoncją Nazwa modułu/przedmiotu Stomatologia zachowawcza z endodoncją Sylabus Część A - Opis przedmiotu kształcenia Grupa szczegółowych efektów kształcenia Kod grupy F Nazwa grupy VI-Nauki kliniczne, kierunkowe

Bardziej szczegółowo

Lasery w endodoncji. Lasers in endodontics. laser. _Endodoncja wspomagana laserowo

Lasery w endodoncji. Lasers in endodontics. laser. _Endodoncja wspomagana laserowo Lasery w endodoncji Lasers in endodontics Autorzy_ Enrico DiVito, Rolando Crippa, Giuseppe Iaria, Vasilios Kaitsas, Stefano Benedicenti i Giovanni Olivi Streszczenie: W niniejszym artykule przeanalizowano

Bardziej szczegółowo

Kwartalnik. Izabela Kuberka. Izabela Kuberka

Kwartalnik. Izabela Kuberka. Izabela Kuberka Kwartalnik : Izabela Kuberka Izabela Kuberka , Vol. 2, Nr 3 213 Lifestyle of the patients with type 2 diabetes Agnieszka Duczak 1 2 1 2 adres do korespondencji: agnieszka_22@vp.pl - - - - - - - - - - -

Bardziej szczegółowo

Sprawdź swoją wiedzę i umiejętności TKANKI ROŚLINNE. 1. Uzupełnij schemat ilustrujący hierarchiczną budowę organizmu roślin. komórka...

Sprawdź swoją wiedzę i umiejętności TKANKI ROŚLINNE. 1. Uzupełnij schemat ilustrujący hierarchiczną budowę organizmu roślin. komórka... Sprawdź swoją wiedzę i umiejętności TKANKI ROŚLINNE. 1. Uzupełnij schemat ilustrujący hierarchiczną budowę organizmu roślin. komórka...... organizm 2. Na rysunku komórki roślinnej wskaż i podpisz następujące

Bardziej szczegółowo

Suplementacja wspierająca walkę organizmu z grzybami, wirusami i pasożytami z użyciem naturalnych suplementów.

Suplementacja wspierająca walkę organizmu z grzybami, wirusami i pasożytami z użyciem naturalnych suplementów. Suplementacja wspierająca walkę organizmu z grzybami, wirusami i pasożytami z użyciem naturalnych suplementów. 1 / 9 Pozbycie się grzybicy to proces, który wymaga czasu, cierpliwości i wytrwałości. Suplementacja

Bardziej szczegółowo

Laseroterapia jako skuteczne uzupełnienie procedur terapeutycznych w leczeniu endodontycznym

Laseroterapia jako skuteczne uzupełnienie procedur terapeutycznych w leczeniu endodontycznym Nowoczesne leczenie metody, techniki, narzędzia Artykuł z filmem Laseroterapia jako skuteczne uzupełnienie procedur terapeutycznych w leczeniu endodontycznym Dariusz Paliga 1, Renata Paliga 1, Adam Malawski

Bardziej szczegółowo

Badanie: Badanie stomatologiczne

Badanie: Badanie stomatologiczne Badanie: Badanie stomatologiczne Lek.dent. Katarzyna Zawadzka Gabinet stomatologiczny Gratis Konsultacja protetyczna (wliczona w cenę leczenia) Konsultacja implantologiczna (wliczona w cenę leczenia) 100

Bardziej szczegółowo

Chemia Nowej Ery Wymagania programowe na poszczególne oceny dla klasy II

Chemia Nowej Ery Wymagania programowe na poszczególne oceny dla klasy II Chemia Nowej Ery Wymagania programowe na poszczególne oceny dla klasy II Szczegółowe kryteria oceniania po pierwszym półroczu klasy II: III. Woda i roztwory wodne charakteryzuje rodzaje wód występujących

Bardziej szczegółowo