WYKORZYSTANIE REGENEROWANYCH WĘGLI AKTYWNYCH DO OGRANICZENIA MIGRACJI METALI CIĘŻKICH W GLEBIE

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "WYKORZYSTANIE REGENEROWANYCH WĘGLI AKTYWNYCH DO OGRANICZENIA MIGRACJI METALI CIĘŻKICH W GLEBIE"

Transkrypt

1 Węgiel aktywny w ochronie środowiska i przemyśle (2006) ELŻBIETA BEZAK-MAZUR Politechnika Świętokrzyska, Zakład Ochrony Środowiska ul. Tysiąclecia Państwa Polskiego 7, Kielce WYKORZYSTANIE REGENEROWANYCH WĘGLI AKTYWNYCH DO OGRANICZENIA MIGRACJI METALI CIĘŻKICH W GLEBIE Węgle aktywne dzięki swym właściwościom znajdują liczne zastosowania, między innymi są wykorzystywane w procesach oczyszczania ścieków i uzdatniania wód. Po użyciu węgle stają się odpadem, który musi być właściwie zagospodarowany. Jedną z możliwych dróg wykorzystania zużytych węgli aktywnych jest ich regeneracja. W procesie regeneracji parametry decydujące o zdolnościach sorpcyjnych mogą się zmienić, uniemożliwiając wykorzystanie regenerowanego węgla w tym samym procesie. Należy wówczas znaleźć dla nich nowe zastosowanie. W niniejszej pracy dla sorbentów węglowych regenerowanych metodami chemicznymi podjęto próbę znalezienia nowego obszaru zastosowań, jakim jest ograniczenie migracji metali ciężkich w środowisku. Stwierdzono, że regenerowane węgle mogą być wykorzystane do ograniczenia migracji chromu, ołowiu i niklu. SŁOWA KLUCZOWE: regenerowane węgle aktywne, chrom, ołów, nikiel, migracja WSTĘP Węgiel aktywny ze względu na swoje właściwości znajduje liczne zastosowania, między innymi do oczyszczania ścieków i uzdatniania wód [1-3]. Po użyciu węgiel staje się odpadem, który musi być odpowiednio zagospodarowany [4]. Jedną z możliwości zagospodarowania zużytych węgli aktywnych jest ich regeneracja, a po niej ponowne wykorzystanie. Regenerowane węgle aktywne znajdują zastosowanie w tym samym obszarze, w jakim były użyte lub, uwzględniając ich niższe parametry sorpcyjne, w innym obszarze. W niniejszej pracy podjęto próbę znalezienia nowego obszaru zastosowań regenerowanych węgli aktywnych, jakim może stać się ograniczanie migracji metali ciężkich w środowisku wodnym i gruntowo- -wodnym. Powszechnie znanym faktem jest zagrożenie dla ekosystemów, jakie stwarzają zanieczyszczenia w postaci związków metali ciężkich wprowadzane z różnych źródeł, np. jako wody odciekowe do środowiska wodnego i gruntowo-wodnego [5, 6]. Skala tego zagrożenia zależy od różnych czynników fizykochemicznych, takich jak: rozpuszczalność, ph, ilość rozpuszczonego tlenu, obecność potencjalnych ligandów kompleksujących wśród zanieczyszczeń [7-9]. Czynniki powyższe wpływają

2 Wykorzystanie regenerowanych węgli aktywnych do ograniczenia migracji metali ciężkich w glebie 115 na obecność form specjacyjnych, od których zależy toksyczność metali i ich zdolność do migracji oraz podział między fazę wodną i osady [9, 10]. Zdaniem autorki, zastosowanie regenerowanych węgli aktywnych, których właściwości nie pozwalają na ich ponowne użycie w pierwotnym procesie, a jednocześnie zdolności sorpcyjne są znaczne, mogłoby pomóc w związaniu jonów metali i tym samym ograniczeniu ich migracji w środowisku. W niniejszej pracy podjęto próbę wykorzystania takich węgli do ograniczenia migracji wybranych metali ciężkich, takich jak chrom, ołów i nikiel. 1. CZĘŚĆ EKSPERYMENTALNA 1.1. Wybór obiektu badań Badania ograniczania migracji metali wykonano na zużytych sorbentach węglowych impregnowanych związkami metali, które zostały usunięte w wyniku regeneracji czynnikami kompleksotwórczymi, takimi jak 3,5-dimetylopirydyna, 4-(2- piry-dylozo)rezorcynol, pirydyloditiokarbaminian [11-13] Określanie zdolności sorpcyjnych gruntu Bo badań użyto próbek gruntów otrzymanych poprzez uśrednienie i powietrzne wysuszenie gruntów klasy IV. Naważki gruntu (5,00 0,01 g) zalano 50 cm 3 roztworu azotanu(v) ołowiu, siarczanu(vi) niklu i chlorku(iii) chromu o stężeniach od 0,01 do 0,14 M. Próbki wytrząsano przez jedną godzinę, pozostawiono na 4 godziny i po tym czasie rozdzielono fazy. W fazie wodnej oznaczano stężenie ołowiu, niklu i chromu metodą AAS [14] Wpływ ph na zdolności sorpcyjne gruntu Naważki gruntu (5,00 0,01 g) zalano 50 cm 3 0,01 M roztworami odpowiednich soli metali, których ph w przypadku roztworu soli ołowiu zmieniano od 1,93 do 5,23, zaś w przypadku soli chromu od 1,19 do 5,07, a dla soli niklu od 1,5 do 6,5. Następnie postąpiono jak w punkcie Określenie zdolności sorpcyjnych gruntu z dodatkiem regenerowanego węgla aktywnego Przygotowano naważki mieszanek gruntowo-węglowych zawierające od 4 do 20% lub 28% regenerowanego sorbentu węglowego. Próbki mieszanek zalano 50 cm 3 0,01 M roztworu soli metali o ph wynoszącym dla soli chromu 4,00, w przypadku soli niklu 3,11, a dla soli ołowiu 3,40. Następnie postąpiono jak w punkcie 1.2.

3 116 E. Bezak-Mazur 1.5. Obliczenia Zdolności sorpcyjne badanych sorbentów oceniono poprzez obliczenie absorpcji właściwej A A = V(C 0 C k ) / m, g/g gdzie: C 0 - stężenie początkowe soli metalu, C k - końcowe stężenie soli metalu, V - objętość roztworu soli metali, m - naważka sorbentu węglowego. 2. WYNIKI I ICH DYSKUSJA Składowanie odpadów zawierających związki metali w niewłaściwych warunkach staje się przyczyną zanieczyszczeń środowiska wodami odciekowymi. W ich składzie obecne są wysokie stężenia rozpuszczalnych form chemicznych metali ciężkich [15]. Związki te w środowisku wodnym i wodno-gruntowym, zwłaszcza przy kwaśnym odczynie, mogą bardzo łatwo migrować [9, 10], przyczyniając się do rozprzestrzeniania zanieczyszczenia. W niniejszej pracy podjęto próbę ograniczenia migracji metali poprzez ich sorpcję i unieruchomienie w mieszankach gruntowo-węglowych. Do ich sporządzania wybrano regenerowane węgle aktywne, których zdolności sorpcyjne były niższe niż przed regeneracją, co utrudniało ich ponowne zastosowanie w pierwotnym procesie. W pierwszym etapie badań określono zdolności sorpcyjne próbek gruntu, a następnie zbadano wpływ na nie dodatku regenerowanego sorbentu węglowego. Wyniki sorpcji metali przez próbki gleby przytoczono na rysunku 1. Adsorpcja właściwa A dla soli ołowiu wykreślona w funkcji stężenia soli metalu zmienia się od 0,0062 do 0,1468 g/g. Dla soli chromu adsorpcja właściwa w tych samych warunkach wynosi od 0,0051 do 0,1410 g/g, a dla niklu - od 0,0047 do 0,1920 g/g. Są to dosyć niskie wartości wskazujące na słabe zdolności sorpcyjne gleby. W kolejnym etapie badań przeanalizowano wpływ ph na zdolności sorpcyjne. Ze względu na możliwość wytrącania produktów hydrolizy [15] zakres zmian ph był ograniczony do środowiska kwaśnego. W badanym przedziale ph od około 1,0 do 5,0 zdolności sorpcyjne zmieniały się w niewielkim stopniu. Do dalszych badań wybrano wartości ph równe 3,40 dla ołowiu, 3,11 dla niklu i 4,00 dla chromu jako te, przy których sorpcja była najwyższa. Niskie zdolności sorpcyjne badanych próbek gleby zdecydowano się podwyższyć poprzez dodatek regenerowanego węgla aktywnego. W tym celu użyto regenerowanych różnymi czynnikami kompleksującymi sorbentów węglowych [11-13]. W procesie regeneracji czynnikami kompleksującymi usunięto depozyt metali z powierzchni sorbentu, a następnie oceniono zdolności sorpcyjne odzyskanego węgla (tab. 1).

4 Wykorzystanie regenerowanych węgli aktywnych do ograniczenia migracji metali ciężkich w glebie 117 0,25 0,2 A[g/g] 0,15 0,1 Serie1 Serie2 Serie3 0, ,02 0,04 0,06 0,08 0,1 0,12 0,14 0,16 C[M] Rys. 1. Izotermy sorpcji metali dla próbek gleby. Seria 1 - nikiel, seria 2 - chrom, seria 3 - ołów TABELA 1. Parametry struktury porowatej sorbentów węglowych Czynnik regeneracyjny Powierzchnia BET m 2 /g Powierzchnia mikroporów, m 2 /g przed regeneracją po regeneracji Oznaczenia: 3,5-Dpir 3,5-dimetylopirydyna PAR 4-(2-pirydyloazo)rezorcynol PDTK pirydyloditiokarbaminian 3,5-DPir PAR PDTK Zdolności sorpcyjne węgli, wyrażone poprzez wielkość powierzchni właściwej i udział powierzchni mikroporów, po procesie regeneracji były nadal dosyć wysokie. Tym niemniej wartości powierzchni właściwej w przedziale od 439 do 538 g/m 2 w zależności od zastosowanego czynnika kompleksującego i warunków regeneracji [11-13] mogą utrudnić użycie odzyskanych węgli w pierwotnym procesie. Zdecydowano się wykorzystać zregenerowane sorbenty do poprawienia zdolności sorpcyjnych gleb. W tym celu sporządzono mieszanki glebowo-węglowe o składzie od 4 do 20 lub 28% wagowych regenerowanych węgli, a następnie zbadano ich zdolności sorpcyjne w odniesieniu do roztworów soli metali. Sorpcja prowadzona w warunkach analogicznych jak bez dodatku zregenerowanego węgla przebiegała znacznie efektywniej (rys. 2). Adsorpcja właściwa dla 0,01M roztworu soli ołowiu wynosząca dla gruntu 0,0062 g/g wzrosła do 0,035 g/g w przypadku mieszanki zawierającej 28% regenerowanego węgla. W przypadku soli chromu w tych samych warunkach adsorpcja właściwa wzrosła z 0,0052 do 0,0300 g/g dla mieszanki

5 118 E. Bezak-Mazur zawierającej 20% sorbentu regenerowanego. Adsorpcja niklu zwiększyła się z 0,0047 do 0,0200 g/g. Ponieważ mieszanka glebowo-węglowa była luźną mieszaniną obu składników, które w warunkach środowiskowych mogłyby być wywiewane, podjęto próby jej zestalenia. W tym celu zastosowano kilkuprocentowy dodatek szkła wodnego. Jego obecność spowodowała utworzenie plastycznej łatwo twardniejącej masy. Dla zestalonych w powyższy sposób próbek przeprowadzono testy wymywania metali. Zastosowano test TCLP [17] używany do oceny zagrożenia środowiskowego odpadów, tj. wymywanie wodą destylowaną. W przypadku niklu wymyto 2,4%, ołowiu 1,6%, zaś dla chromu 1,9% zaadsorbowanych metali. Następnie zbadano możliwości wymywania metali w warunkach symulowanych kwaśnych opadów, tj. poprzez ługowanie roztworem kwasu octowego o ph równym 4,5. W tych warunkach wyługowano 2,2% chromu, 3,9% niklu i 2,8% ołowiu. 0,04 0,035 0,03 0,025 A[g/g] 0,02 Serie1 Serie2 Serie3 0,015 0,01 0, Zawartość sorbentu [%] Rys. 2. Izotermy sorpcji metali przez mieszanki gruntowo-węglowe. Seria 1 - nikiel, seria 2 - chrom, seria 3 - ołów Reasumując, należy stwierdzić, że zaprezentowane w pracy wyniki wskazują na możliwości wykorzystania regenerowanych węgli aktywnych do ograniczania migracji metali z materiałów odpadowych, a tym samym przyczyniają się do ograniczania skażenia środowiska i jego ochrony. LITERATURA [1] Jankowska H., Świątkowski A., Adsorpcja jonów na węglu aktywnym, PWN, Warszawa [2] Kowal A.L., Świderska-Bróż M., Oczyszczanie wody, WN PWN, Warszawa [3] Lach J., Dębowski Z., Mat. Konf. Węgiel aktywny w ochronie środowiska, Hajnówka 1998,

6 Wykorzystanie regenerowanych węgli aktywnych do ograniczenia migracji metali ciężkich w glebie 119 [4] Ustawa o odpadach z dnia , DzU 62, 628. [5] Lee J.S., Chon H.T., Kim K.W., Migration and dispersion of trace elements in the rock-soilplant system in areas underlain by black shales and slates of the Okchon Zone, Korea, J. Geochem. Explor. 1998, 65, [6] Sirinawin W., Turner D.T., Westerlund S., Kanatharana P., Trace metals study in the Outer Songkla Lake, Mar. Chem. 1998, 62, [7] Einax J.W., Kampe O., Truckenbrodt D., Assesing the deposition and remobilisation behaviour of metals between river water and river sediment using partial least square regression, Fresenius J. Anal. Chem. 1998, 361, [8] Gabler H.E., Mobility of heavy metals as a function of ph of samples from an overbank sediment profile contaminated by mining activities, J. Geochem. Explor. 1997, 58, 185. [9] Bezak-Mazur E., Geochemia środowiska, (w:) A. Kowalkowski (red.), Planowanie, kształtowanie i ochrona środowiska, Wyd. Politechniki Świętokrzyskiej, Kielce 1999, [10] Kabata-Pendias A., Pendias H., Biogeochemia pierwiastków śladowych, WN PWN, Warszawa [11] Bezak-Mazur E., Dąbek L., Repelewicz M., Świątkowski A., Guzy J., Usuwanie metali z impregnatów węglowych na drodze ługowania, Chem. Inż. Ekol. 2001, 8, [12] Bezak-Mazur E., Dąbek L., Repelewicz M., Światkowski A., The use of extraction methods for recovering metals and carriers from used carbon sorbents and catalysts, Ads. Sci. Technol. 2002, 20, [13] Bezak-Mazur E., Guzy J., Wykorzystanie reakcji kompleksowania w regeneracji węgli aktywnych, Mat. Konf. Węgiel aktywny w ochronie środowiska, Częstochowa-Ustroń 2004, Wyd. Politechniki Częstochowskiej, Częstochowa, [14] Pinta M., Absorpcyjna spektrometria atomowa, PWN, Warszawa [15] Dojlido J., Chemia wody, WN PWN, Warszawa [16] Guzy J., Utylizacja zużytych sorbentów węglowych, rozprawa doktorska, Politechnika Świętokrzyska, Kielce [17] Stefanowicz T., Napieralska-Zagozda S., Testy wymywalności zanieczyszczeń jako kryterium szkodliwości składowanych odpadów, Arch. Ochr. Środ. 1994, UTILIZATION OF REGENERATED ACTIVATED CARBON TO RESTRICT THE MIGRATION OF HEAVY METALS IN SOIL Owing to its properties, activated carbons find numerous applications. After its utilization carbon waste material must be properly menaged. One of the possible ways of management of the used activated carbon is its regeneration, and afterwards its recycling. In the process of regeneration the parameters determining the sorptive properties may change, so the recovered sorbents must find new areas of application. After an analysis of properties of carbon sorbents regenerated by chemical methods new areas of their application have been indicated in the paper. The regenerated sorbents has been proposed in order to limit the mitigation of heavy metals, such as: lead and chromium in the water and soil environment. KEYWORDS: regenerated activated carbon, chromium, lead, nickel, mitigation

2.1. Charakterystyka badanego sorbentu oraz ekstrahentów

2.1. Charakterystyka badanego sorbentu oraz ekstrahentów BADANIA PROCESU SORPCJI JONÓW ZŁOTA(III), PLATYNY(IV) I PALLADU(II) Z ROZTWORÓW CHLORKOWYCH ORAZ MIESZANINY JONÓW NA SORBENCIE DOWEX OPTIPORE L493 IMPREGNOWANYM CYANEXEM 31 Grzegorz Wójcik, Zbigniew Hubicki,

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIE CHEMICZNIE ZREGENEROWANYCH WĘGLI AKTYWNYCH DO USUWANIA ZANIECZYSZCZEŃ ORGANICZNYCH Z ROZTWORÓW WODNYCH

ZASTOSOWANIE CHEMICZNIE ZREGENEROWANYCH WĘGLI AKTYWNYCH DO USUWANIA ZANIECZYSZCZEŃ ORGANICZNYCH Z ROZTWORÓW WODNYCH Węgiel aktywny w ochronie środowiska i przemyśle (2008) LIDIA DĄBEK Politechnika Świętokrzyska, Wydział Budownictwa i Inżynierii Środowiska al. 1000-lecia PP 7, 25-314 Kielce ZASTOSOWANIE CHEMICZNIE ZREGENEROWANYCH

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 13 lipca 2010 r. w sprawie komunalnych osadów ściekowych. (Dz. U. z dnia 29 lipca 2010 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 13 lipca 2010 r. w sprawie komunalnych osadów ściekowych. (Dz. U. z dnia 29 lipca 2010 r. Dz.U.10.137.924 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 13 lipca 2010 r. 2), 3) w sprawie komunalnych osadów ściekowych (Dz. U. z dnia 29 lipca 2010 r.) Na podstawie art. 43 ust. 7 ustawy z dnia 27

Bardziej szczegółowo

HETEROGENICZNOŚĆ STRUKTURALNA ORAZ WŁAŚCIWOŚCI ADSORPCYJNE ADSORBENTÓW NATURALNYCH

HETEROGENICZNOŚĆ STRUKTURALNA ORAZ WŁAŚCIWOŚCI ADSORPCYJNE ADSORBENTÓW NATURALNYCH Uniwersytet Mikołaja Kopernika Monografie Wydziału Chemii MYROSLAV SPRYNSKYY HETEROGENICZNOŚĆ STRUKTURALNA ORAZ WŁAŚCIWOŚCI ADSORPCYJNE ADSORBENTÓW NATURALNYCH (KLINOPTYLOLIT, MORDENIT, DIATOMIT, TALK,

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWE KRYTERIA OCENIANIA Z CHEMII DLA KLASY II GIMNAZJUM Nauczyciel Katarzyna Kurczab

SZCZEGÓŁOWE KRYTERIA OCENIANIA Z CHEMII DLA KLASY II GIMNAZJUM Nauczyciel Katarzyna Kurczab SZCZEGÓŁOWE KRYTERIA OCENIANIA Z CHEMII DLA KLASY II GIMNAZJUM Nauczyciel Katarzyna Kurczab CZĄSTECZKA I RÓWNANIE REKCJI CHEMICZNEJ potrafi powiedzieć co to jest: wiązanie chemiczne, wiązanie jonowe, wiązanie

Bardziej szczegółowo

EWA MAKOSZ * ZASTOSOWANIE SYNTETYCZNEGO ANALCYMU DO USUWANIA METALI CIĘŻKICH Z ROZTWORÓW WOD- NYCH

EWA MAKOSZ * ZASTOSOWANIE SYNTETYCZNEGO ANALCYMU DO USUWANIA METALI CIĘŻKICH Z ROZTWORÓW WOD- NYCH UNIWERSYTET ZIELONOGÓRSKI ZESZYTY NAUKOWE NR 158 Nr 38 INŻYNIERIA ŚRODOWISKA 2015 EWA MAKOSZ * ZASTOSOWANIE SYNTETYCZNEGO ANALCYMU DO USUWANIA METALI CIĘŻKICH Z ROZTWORÓW WOD- NYCH S t r e s z c z e n

Bardziej szczegółowo

METALE CIĘŻKIE W OSADACH POWSTAJĄCYCH PRZY UZDATNIANIU WODY

METALE CIĘŻKIE W OSADACH POWSTAJĄCYCH PRZY UZDATNIANIU WODY Proceedings of ECOpole DOI: 10.2429/proc.2012.6(1)047 2012;6(1) Izabela PŁONKA 1, Barbara PIECZYKOLAN 1, Magdalena AMALIO-KOSEL 1 i Krzysztof LOSKA 1 METALE CIĘŻKIE W OSADACH POWSTAJĄCYCH PRZY UZDATNIANIU

Bardziej szczegółowo

WPŁYW OBECNOŚCI INNYCH METALI NA SORPCJĘ CYNKU NA MATERIAŁACH MINERALNO-WĘGLOWYCH

WPŁYW OBECNOŚCI INNYCH METALI NA SORPCJĘ CYNKU NA MATERIAŁACH MINERALNO-WĘGLOWYCH Węgiel aktywny w ochronie środowiska i przemyśle (2008) JOLANTA SOBIK-SZOŁTYSEK, TOMASZ DONIECKI Politechnika Częstochowska, Wydział Inżynierii i Ochrony Środowiska ul. Brzeźnicka 60a, 42-200 Częstochowa

Bardziej szczegółowo

Test diagnostyczny. Dorota Lewandowska, Lidia Wasyłyszyn, Anna Warchoł. Część A (0 5) Standard I

Test diagnostyczny. Dorota Lewandowska, Lidia Wasyłyszyn, Anna Warchoł. Część A (0 5) Standard I strona 1/9 Test diagnostyczny Dorota Lewandowska, Lidia Wasyłyszyn, Anna Warchoł Część A (0 5) Standard I 1. Przemianą chemiczną nie jest: A. mętnienie wody wapiennej B. odbarwianie wody bromowej C. dekantacja

Bardziej szczegółowo

Innowacyjna technologia stabilizacji odpadów niebezpiecznych ENVIROMIX

Innowacyjna technologia stabilizacji odpadów niebezpiecznych ENVIROMIX Omnia subiecta sunt naturae. Innowacyjna technologia stabilizacji odpadów niebezpiecznych ENVIROMIX www.ecotech.com.pl Technologia EnviroMix Technologia chemicznego wiązania i zestalania (CFS) 3 generacji

Bardziej szczegółowo

ZAWARTOŚĆ JONÓW METALI W WODACH POWIERZCHNIOWYCH PRZEZNACZONYCH DO ZAOPATRZENIA LUDNOŚCI W WODĘ DO SPOŻYCIA

ZAWARTOŚĆ JONÓW METALI W WODACH POWIERZCHNIOWYCH PRZEZNACZONYCH DO ZAOPATRZENIA LUDNOŚCI W WODĘ DO SPOŻYCIA Janina Kaniuczak, Łukasz Augustyn 5 ZAWARTOŚĆ JONÓW METALI W WODACH POWIERZCHNIOWYCH PRZEZNACZONYCH DO ZAOPATRZENIA LUDNOŚCI W WODĘ DO SPOŻYCIA Streszczenie. Żelazo ogólne i rozpuszczone oraz mangan powszechnie

Bardziej szczegółowo

SKŁADOWANIE OSADÓW ŚCIEKOWYCH NA AKTYWNYCH CHEMICZNIE DOLOMITOWYCH ODPADACH POFLOTACYJNYCH

SKŁADOWANIE OSADÓW ŚCIEKOWYCH NA AKTYWNYCH CHEMICZNIE DOLOMITOWYCH ODPADACH POFLOTACYJNYCH Proceedings of ECOpole Vol. 1, No. 1/2 2007 Jolanta SOBIK-SZOŁTYSEK 1 i Beata JABŁOŃSKA 1 SKŁADOWANIE OSADÓW ŚCIEKOWYCH NA AKTYWNYCH CHEMICZNIE DOLOMITOWYCH ODPADACH POFLOTACYJNYCH SEWAGE SLUDGE DISPOSAL

Bardziej szczegółowo

STAN WŁAŚCIWOŚCI AGROCHEMICZNYCH GLEB I ZANIECZYSZCZEŃ METALAMI CIĘŻKIMI GRUNTÓW NA UŻYTKACH ROLNYCH STAROSTWA POWIATOWEGO RACIBÓRZ W GMINIE NĘDZA

STAN WŁAŚCIWOŚCI AGROCHEMICZNYCH GLEB I ZANIECZYSZCZEŃ METALAMI CIĘŻKIMI GRUNTÓW NA UŻYTKACH ROLNYCH STAROSTWA POWIATOWEGO RACIBÓRZ W GMINIE NĘDZA STAN WŁAŚCIWOŚCI AGROCHEMICZNYCH GLEB I ZANIECZYSZCZEŃ METALAMI CIĘŻKIMI GRUNTÓW NA UŻYTKACH ROLNYCH STAROSTWA POWIATOWEGO RACIBÓRZ W GMINIE NĘDZA Opracowanie wyników i sprawozdania z wykonanych badań

Bardziej szczegółowo

Recenzja pracy doktorskiej: Badania ekstrakcji sekwencyjnej wybranych metali i ich mobilności w popiołach przemysłowych

Recenzja pracy doktorskiej: Badania ekstrakcji sekwencyjnej wybranych metali i ich mobilności w popiołach przemysłowych UNIWERSYTET MARII CURIE SKŁODOWSKIEJ, WYDZIAŁ CHEMII 20-031 Lublin, PL MC Skłodowskiej 2; e-mail: majdan.marek8@gmail.com tel.: 81 537 57 29 lub 81 537 57 65 Lublin 16.08.2013 Recenzja pracy doktorskiej:

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 950

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 950 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 950 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 3, Data wydania: 5 maja 2011 r. Nazwa i adres INSTYTUT PODSTAW

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY STECHIOMETRII

PODSTAWY STECHIOMETRII PODSTAWY STECHIOMETRII 1. Obliczyć bezwzględne masy atomów, których względne masy atomowe wynoszą: a) 7, b) 35. 2. Obliczyć masę próbki wody zawierającej 3,01 10 24 cząsteczek. 3. Która z wymienionych

Bardziej szczegółowo

Jan Cebula (Instytut Inżynierii Wody i Ścieków, POLITECHNIKA ŚLĄSKA, Gliwice) Józef Sołtys (PTH Intermark, Gliwice)

Jan Cebula (Instytut Inżynierii Wody i Ścieków, POLITECHNIKA ŚLĄSKA, Gliwice) Józef Sołtys (PTH Intermark, Gliwice) Jan Cebula (Instytut Inżynierii Wody i Ścieków, POLITECHNIKA ŚLĄSKA, Gliwice) Józef Sołtys (PTH Intermark, Gliwice) Bałtyckie Forum Biogazu 17 18 wrzesień 2012 PODSTAWOWY SKŁAD BIOGAZU Dopuszczalna zawartość

Bardziej szczegółowo

CENTRUM CZYSTYCH TECHNOLOGII WĘGLOWYCH CLEAN COAL TECHNOLOGY CENTRE. ... nowe możliwości. ... new opportunities

CENTRUM CZYSTYCH TECHNOLOGII WĘGLOWYCH CLEAN COAL TECHNOLOGY CENTRE. ... nowe możliwości. ... new opportunities CENTRUM CZYSTYCH TECHNOLOGII WĘGLOWYCH CLEAN COAL TECHNOLOGY CENTRE... nowe możliwości... new opportunities GŁÓWNY INSTYTUT GÓRNICTWA fluidalnym przy ciśnieniu maksymalnym 5 MPa, z zastosowaniem różnych

Bardziej szczegółowo

Wyrażanie stężeń. Materiały pomocnicze do zajęć wspomagających z chemii. opracował: dr Błażej Gierczyk Wydział Chemii UAM

Wyrażanie stężeń. Materiały pomocnicze do zajęć wspomagających z chemii. opracował: dr Błażej Gierczyk Wydział Chemii UAM Wyrażanie stężeń Materiały pomocnicze do zajęć wspomagających z chemii opracował: dr Błażej Gierczyk Wydział Chemii UAM Stężenie procentowe Stężenie procentowe (procent wagowy, procent masowy) wyraża stosunek

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1372

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1372 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1372 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 4 Data wydania: 11 września 2015 r. AB 1372 Nazwa i adres ZAKŁAD

Bardziej szczegółowo

Politechnika Gdańska Wydział Chemiczny. Katedra Technologii Chemicznej

Politechnika Gdańska Wydział Chemiczny. Katedra Technologii Chemicznej Politechnika Gdańska Wydział Cheiczny Katedra Technologii Cheicznej Bezpieczeństwo Środowiskowe: Badanie chłonności sorbentów Przygotował: Dr inż. Andrzej P. Nowak Część teoretyczna y są to rozdrobnione

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie IX KATALITYCZNY ROZKŁAD WODY UTLENIONEJ

Ćwiczenie IX KATALITYCZNY ROZKŁAD WODY UTLENIONEJ Wprowadzenie Ćwiczenie IX KATALITYCZNY ROZKŁAD WODY UTLENIONEJ opracowanie: Barbara Stypuła Celem ćwiczenia jest poznanie roli katalizatora w procesach chemicznych oraz prostego sposobu wyznaczenia wpływu

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1436

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1436 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1436 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 2 Data wydania: 13 marca 2014 roku Nazwa i adres: AB 1436

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 325

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 325 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 325 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 14, Data wydania: 24 kwietnia 2015 r. Nazwa i adres: AB 325

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1554

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1554 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1554 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 1, Data wydania: 10 marca 2015 r. Nazwa i adres AB 1554 ARSO

Bardziej szczegółowo

PRZEGLĄD PRZEPISÓW DOTYCZĄCYCH STĘŻEŃ BORU W ŚRODOWISKU

PRZEGLĄD PRZEPISÓW DOTYCZĄCYCH STĘŻEŃ BORU W ŚRODOWISKU bor wody podziemne i powierzchniowe ścieki Iwona PASIECZNIK * PRZEGLĄD PRZEPISÓW DOTYCZĄCYCH STĘŻEŃ BORU W ŚRODOWISKU W niniejszym artykule omówiono najważniejsze przepisy dotyczące stężeń boru w środowisku.

Bardziej szczegółowo

Zanieczyszczenia naftowe w gruncie. pod redakcją Jana Surygały

Zanieczyszczenia naftowe w gruncie. pod redakcją Jana Surygały Zanieczyszczenia naftowe w gruncie pod redakcją Jana Surygały Oficyna Wydawnicza Politechniki Wrocławskiej Wrocław 2000 Zanieczyszczenia naftowe w gruncie pod redakcją Jana Surygały Oficyna Wydawnicza

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1293

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1293 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1293 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 4 Data wydania: 28 lipca 2014 r. Nazwa i adres: AB 1293 UNIWERSYTET

Bardziej szczegółowo

Badanie właściwości odpadów przemysłowych jako wstępny etap w ocenie ich oddziaływania na środowisko

Badanie właściwości odpadów przemysłowych jako wstępny etap w ocenie ich oddziaływania na środowisko Ogólnopolski konkurs dla studentów i młodych pracowników nauki na prace naukowo-badawcze dotyczące rewitalizacji terenów zdegradowanych Badanie właściwości odpadów przemysłowych jako wstępny etap w ocenie

Bardziej szczegółowo

11.01.2009 r. GRANULACJA OSADÓW W TEMPERATURZE 140 O C

11.01.2009 r. GRANULACJA OSADÓW W TEMPERATURZE 140 O C 11.01.2009 r. GRANULACJA OSADÓW W TEMPERATURZE 140 O C * Firma TUZAL Sp. z o.o. jako współautor i koordynator międzynarodowego Projektu pt.: SOILSTABSORBENT w programie europejskim EUREKA, Numer Projektu:

Bardziej szczegółowo

Aleksandra Bielicka*, Ewa Ryłko*, Irena Bojanowska* ZAWARTOŚĆ PIERWIASTKÓW METALICZNYCH W GLEBACH I WARZYWACH Z OGRODÓW DZIAŁKOWYCH GDAŃSKA I OKOLIC

Aleksandra Bielicka*, Ewa Ryłko*, Irena Bojanowska* ZAWARTOŚĆ PIERWIASTKÓW METALICZNYCH W GLEBACH I WARZYWACH Z OGRODÓW DZIAŁKOWYCH GDAŃSKA I OKOLIC Ochrona Środowiska i Zasobów Naturalnych nr 4, 29 r. Aleksandra Bielicka*, Ewa Ryłko*, Irena Bojanowska* ZAWARTOŚĆ PIERWIASTKÓW METALICZNYCH W GLEBACH I WARZYWACH Z OGÓW DZIAŁKOWYCH GDAŃSKA I OKOLIC CONTENTS

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA GDAŃSKA

POLITECHNIKA GDAŃSKA POLITECHNIKA GDAŃSKA WYDZIAŁ CHEMICZNY KATEDRA TECHNOLOGII CHEMICZNEJ Ćwiczenia laboratoryjne CHEMIA I TECHNOLOGIA MATERIAŁÓW BARWNYCH USUWANIE BARWNIKÓW ZE ŚCIEKÓW PRZEMYSŁU TEKSTYLNEGO Z WYKORZYSTANIEM

Bardziej szczegółowo

Siła ekobiznesu. Spis treści: E K O L O G I A I B I Z N E S W J E D N Y M M I E J S C U. Siła ekobiznesu nr 7/2014

Siła ekobiznesu. Spis treści: E K O L O G I A I B I Z N E S W J E D N Y M M I E J S C U. Siła ekobiznesu nr 7/2014 Nrr 7/2014(lipiec) Siła ekobiznesu E K O L O G I A I B I Z N E S W J E D N Y M M I E J S C U Numer 7/ 2014 Spis treści: Enviromental Technology and Business Konferencja USA VI/2014 2 1 Nr 7/ 2014 (lipiec

Bardziej szczegółowo

Najlepsze dostępne technologie i wymagania środowiskowe w odniesieniu do procesów termicznych. Adam Grochowalski Politechnika Krakowska

Najlepsze dostępne technologie i wymagania środowiskowe w odniesieniu do procesów termicznych. Adam Grochowalski Politechnika Krakowska Najlepsze dostępne technologie i wymagania środowiskowe w odniesieniu do procesów termicznych Adam Grochowalski Politechnika Krakowska Termiczne metody utylizacji odpadów Spalanie na ruchomym ruszcie

Bardziej szczegółowo

DEZYNFEKCJA WODY CHLOROWANIE DO PUNKTU

DEZYNFEKCJA WODY CHLOROWANIE DO PUNKTU DEZYNFEKCJA WODY CHLOROWANIE DO PUNKTU PRZEŁAMANIA WPROWADZENIE Ostatnim etapem uzdatniania wody w procesie technologicznym dla potrzeb ludności i przemysłu jest dezynfekcja. Proces ten jest niezbędny

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 749

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 749 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 749 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 8 Data wydania: 24 kwietnia 2014 r. Nazwa i adres AB 749 POLITECHNIKA

Bardziej szczegółowo

RECENZJA. rozprawy doktorskiej mgr inż. Justyny Ulatowskiej pt.: Adsorpcja arsenu na sorbentach mineralnych

RECENZJA. rozprawy doktorskiej mgr inż. Justyny Ulatowskiej pt.: Adsorpcja arsenu na sorbentach mineralnych Rzeszów, 25 sierpnia, 2015 r. RECENZJA rozprawy doktorskiej mgr inż. Justyny Ulatowskiej pt.: Adsorpcja arsenu na sorbentach mineralnych Praca Pani mgr inż. Jolanty Ulatowskiej pt.: Adsorpcja arsenu na

Bardziej szczegółowo

Zadanie 2. Przeprowadzono następujące doświadczenie: Wyjaśnij przebieg tego doświadczenia. Zadanie: 3. Zadanie: 4

Zadanie 2. Przeprowadzono następujące doświadczenie: Wyjaśnij przebieg tego doświadczenia. Zadanie: 3. Zadanie: 4 Zadanie: 1 Do niebieskiego, wodnego roztworu soli miedzi wrzucono żelazny gwóźdź i odstawiono na pewien czas. Opisz zmiany zachodzące w wyglądzie: roztworu żelaznego gwoździa Zadanie 2. Przeprowadzono

Bardziej szczegółowo

Odpowiedź:. Oblicz stężenie procentowe tlenu w wodzie deszczowej, wiedząc, że 1 dm 3 tej wody zawiera 0,055g tlenu. (d wody = 1 g/cm 3 )

Odpowiedź:. Oblicz stężenie procentowe tlenu w wodzie deszczowej, wiedząc, że 1 dm 3 tej wody zawiera 0,055g tlenu. (d wody = 1 g/cm 3 ) PRZYKŁADOWE ZADANIA Z DZIAŁÓW 9 14 (stężenia molowe, procentowe, przeliczanie stężeń, rozcieńczanie i zatężanie roztworów, zastosowanie stężeń do obliczeń w oparciu o reakcje chemiczne, rozpuszczalność)

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 25 lutego 2015 r. Poz. 257 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 6 lutego 2015 r. w sprawie komunalnych osadów ściekowych

Warszawa, dnia 25 lutego 2015 r. Poz. 257 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 6 lutego 2015 r. w sprawie komunalnych osadów ściekowych DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 25 lutego 2015 r. Poz. 257 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia 6 lutego 2015 r. 2), 3) w sprawie komunalnych osadów ściekowych Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Fragmenty Działu 5 z Tomu 1 REAKCJE W ROZTWORACH WODNYCH

Fragmenty Działu 5 z Tomu 1 REAKCJE W ROZTWORACH WODNYCH Fragmenty Działu 5 z Tomu 1 REAKCJE W ROZTWORACH WODNYCH Podstawy dysocjacji elektrolitycznej. Zadanie 485 (1 pkt.) V/2006/A2 Dysocjacja kwasu ortofosforowego(v) przebiega w roztworach wodnych trójstopniowo:

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 832

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 832 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 832 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 8, Data wydania: 30 lipca 2014 r. Nazwa i adres: GRUPOWA OCZYSZCZALNIA

Bardziej szczegółowo

ODPORNOŚĆ STALIWA NA ZUŻYCIE EROZYJNE CZĘŚĆ II. ANALIZA WYNIKÓW BADAŃ

ODPORNOŚĆ STALIWA NA ZUŻYCIE EROZYJNE CZĘŚĆ II. ANALIZA WYNIKÓW BADAŃ Szybkobieżne Pojazdy Gąsienicowe (15) nr 1, 2002 Stanisław JURA Roman BOGUCKI ODPORNOŚĆ STALIWA NA ZUŻYCIE EROZYJNE CZĘŚĆ II. ANALIZA WYNIKÓW BADAŃ Streszczenie: W części I w oparciu o teorię Bittera określono

Bardziej szczegółowo

I. Pobieranie próbek. Lp. Wykaz czynności Wielkość współczynnika

I. Pobieranie próbek. Lp. Wykaz czynności Wielkość współczynnika Koszty i wykaz badań wykonywanych w Wojewódzkim Inspektoracie Ochrony Środowiska w Poznaniu 1. Stawka podstawowa wynosi 40,41 zł. 2. Wyliczenie kosztów usługi następuje w sposób następujący: koszt usługi

Bardziej szczegółowo

Spalarnia. odpadów? jak to działa? Jak działa a spalarnia

Spalarnia. odpadów? jak to działa? Jak działa a spalarnia Grzegorz WIELGOSIŃSKI Politechnika Łódzka Spalarnia odpadów jak to działa? a? Jak działa a spalarnia odpadów? Jak działa a spalarnia odpadów? Spalarnia odpadów komunalnych Przyjęcie odpadów, Magazynowanie

Bardziej szczegółowo

STĘŻENIE JONÓW WODOROWYCH. DYSOCJACJA JONOWA. REAKTYWNOŚĆ METALI

STĘŻENIE JONÓW WODOROWYCH. DYSOCJACJA JONOWA. REAKTYWNOŚĆ METALI Ćwiczenie 8 Semestr 2 STĘŻENIE JONÓW WODOROWYCH. DYSOCJACJA JONOWA. REAKTYWNOŚĆ METALI Obowiązujące zagadnienia: Stężenie jonów wodorowych: ph, poh, iloczyn jonowy wody, obliczenia rachunkowe, wskaźniki

Bardziej szczegółowo

Inżynieria Środowiska II stopnia (I stopień / II stopień) ogólnoakademicki (ogólno akademicki / praktyczny) dr hab. Lidia Dąbek, prof. PŚk.

Inżynieria Środowiska II stopnia (I stopień / II stopień) ogólnoakademicki (ogólno akademicki / praktyczny) dr hab. Lidia Dąbek, prof. PŚk. Załącznik nr 7 do Zarządzenia Rektora nr 10/12 z dnia 21 lutego 2012r. KARTA MODUŁU / KARTA PRZEDMIOTU Kod modułu Nazwa modułu Nazwa modułu w języku angielskim Obowiązuje od roku akademickiego 2012/2013

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 883

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 883 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 883 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 13 Data wydania: 13 stycznia 2016 r. Nazwa i adres AB 883 ENEA

Bardziej szczegółowo

... ...J CD CD. N "f"'" Sposób i filtr do usuwania amoniaku z powietrza. POLITECHNIKA LUBELSKA, Lublin, PL 09.11.2009 BUP 23/09

... ...J CD CD. N f' Sposób i filtr do usuwania amoniaku z powietrza. POLITECHNIKA LUBELSKA, Lublin, PL 09.11.2009 BUP 23/09 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19)PL (11)212766 (13) 81 (21) Numer zgłoszenia 385072 (51) Int.CI 801D 53/04 (2006.01) C01C 1/12 (2006.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (22) Data

Bardziej szczegółowo

Zadanie 2. (1 pkt) Uzupełnij tabelę, wpisując wzory sumaryczne tlenków w odpowiednie kolumny. CrO CO 2 Fe 2 O 3 BaO SO 3 NO Cu 2 O

Zadanie 2. (1 pkt) Uzupełnij tabelę, wpisując wzory sumaryczne tlenków w odpowiednie kolumny. CrO CO 2 Fe 2 O 3 BaO SO 3 NO Cu 2 O Test maturalny Chemia ogólna i nieorganiczna Zadanie 1. (1 pkt) Uzupełnij zdania. Pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 16 znajduje się w.... grupie i. okresie układu okresowego pierwiastków chemicznych,

Bardziej szczegółowo

2. Procenty i stężenia procentowe

2. Procenty i stężenia procentowe 2. PROCENTY I STĘŻENIA PROCENTOWE 11 2. Procenty i stężenia procentowe 2.1. Oblicz 15 % od liczb: a. 360, b. 2,8 10 5, c. 0.024, d. 1,8 10 6, e. 10 Odp. a. 54, b. 4,2 10 4, c. 3,6 10 3, d. 2,7 10 7, e.

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie spektrofotometrii (UV-VIS) do oznaczania Fe(III) i Fe(II) w wodzie

Zastosowanie spektrofotometrii (UV-VIS) do oznaczania Fe(III) i Fe(II) w wodzie UNIWERSYTET GDAŃSKI WYDZIAŁ CHEMII ANALIZA ŚLADOWYCH ZANIECZYSZCZEŃ ŚRODOWISKA I ROK OŚ II Ćwiczenie 4 Zastosowanie spektrofotometrii (UV-VIS) do oznaczania Fe(III) i Fe(II) w wodzie 1. Wprowadzenie Żelazo

Bardziej szczegółowo

PRAKTYCZNE ASPEKTY OPRACOWYWANIA RAPORTÓW POCZĄTKOWYCH

PRAKTYCZNE ASPEKTY OPRACOWYWANIA RAPORTÓW POCZĄTKOWYCH PRAKTYCZNE ASPEKTY OPRACOWYWANIA RAPORTÓW POCZĄTKOWYCH WARSZAWA, 31 MARCA 2015 1 Agenda Poszczególne etapy przygotowania raportu początkowego Analiza konieczności sporządzenia raportu początkowego Charakterystyka

Bardziej szczegółowo

Informacja do zadań 1. 2. Woda morska zawiera średnio 3,5% soli.

Informacja do zadań 1. 2. Woda morska zawiera średnio 3,5% soli. Informacja do zadań 1. 2. Woda morska zawiera średnio 3,5% soli. Zadanie 1. (0.1) Które zdanie jest prawdziwe? A. W 100 g wody morskiej znajduje się 3,5 g soli. B. W 103,5 g wody morskiej znajduje się

Bardziej szczegółowo

1. Zadanie Wymień dwa naturalne źródła zanieczyszczeń atmosfery. 2. Zadanie Podaj dwa przykłady negatywnych skutków kwaśnych opadów.

1. Zadanie Wymień dwa naturalne źródła zanieczyszczeń atmosfery. 2. Zadanie Podaj dwa przykłady negatywnych skutków kwaśnych opadów. 1. Zadanie Wymień dwa naturalne źródła zanieczyszczeń atmosfery. 2. Zadanie Podaj dwa przykłady negatywnych skutków kwaśnych opadów. 3. Zadanie Zaznacz wyjaśnienie pojęcia smog. A. Kryształki lodu osadzone

Bardziej szczegółowo

Odzysk i recykling założenia prawne. Opracowanie: Monika Rak i Mateusz Richert

Odzysk i recykling założenia prawne. Opracowanie: Monika Rak i Mateusz Richert Odzysk i recykling założenia prawne Opracowanie: Monika Rak i Mateusz Richert Odzysk Odzysk ( ) jakikolwiek proces, którego wynikiem jest to, aby odpady służyły użytecznemu zastosowaniu przez zastąpienie

Bardziej szczegółowo

Wykaz metod badawczych stosowanych w Pracowni w Szczecinie:

Wykaz metod badawczych stosowanych w Pracowni w Szczecinie: Wykaz metod badawczych stosowanych w Pracowni w Szczecinie: L.p. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 11 12 13 14 15 16 Badane obiekty/ grupy obiektów Środki Ŝywienia zwierząt Badane cechy i metody badawcze Zawartość białka

Bardziej szczegółowo

2. Podczas spalania 2 objętości pewnego gazu z 4 objętościami H 2 otrzymano 1 objętość N 2 i 4 objętości H 2O. Jaki gaz uległ spalaniu?

2. Podczas spalania 2 objętości pewnego gazu z 4 objętościami H 2 otrzymano 1 objętość N 2 i 4 objętości H 2O. Jaki gaz uległ spalaniu? 1. Oblicz, ilu moli HCl należy użyć, aby poniższe związki przeprowadzić w sole: a) 0,2 mola KOH b) 3 mole NH 3 H 2O c) 0,2 mola Ca(OH) 2 d) 0,5 mola Al(OH) 3 2. Podczas spalania 2 objętości pewnego gazu

Bardziej szczegółowo

Ciśnieniowe techniki membranowe (część 2)

Ciśnieniowe techniki membranowe (część 2) Wykład 5 Ciśnieniowe techniki membranowe (część 2) Opracowała dr Elżbieta Megiel Nanofiltracja (ang. Nanofiltration) NF GMM 200 Da rozmiar molekuły 1 nm, TMM 5 30 atm Membrany jonoselektywne Stopień zatrzymywania:

Bardziej szczegółowo

OCENA WŁAŚCIWOŚCI FIZYKOCHEMICZNYCH ZESTALONYCH ODPADÓW PRZEMYSŁOWYCH

OCENA WŁAŚCIWOŚCI FIZYKOCHEMICZNYCH ZESTALONYCH ODPADÓW PRZEMYSŁOWYCH odpady, jony metali, bezpieczne składowanie Kamil P. BANASZKIEWICZ * OCENA WŁAŚCIWOŚCI FIZYKOCHEMICZNYCH ZESTALONYCH ODPADÓW PRZEMYSŁOWYCH Osady galwanizerskie zestalano cementem portlandzkim oraz trzema

Bardziej szczegółowo

Zmiany chemii powierzchni węgla aktywnego WD-extra po regeneracji reagentem Fentona zastosowanego do adsorpcji zieleni naftolowej B

Zmiany chemii powierzchni węgla aktywnego WD-extra po regeneracji reagentem Fentona zastosowanego do adsorpcji zieleni naftolowej B MIDDLE POMERANIAN SCIENTIFIC SOCIETY OF THE ENVIRONMENT PROTECTION ŚRODKOWO-POMORSKIE TOWARZYSTWO NAUKOWE OCHRONY ŚRODOWISKA Annual Set The Environment Protection Rocznik Ochrona Środowiska Volume/Tom

Bardziej szczegółowo

BADANIA FIZYKOCHEMICZNE SFERYCZNYCH MATERIAŁÓW WĘGLOWYCH PREPAROWANYCH NA BAZIE ŻYWIC JONOWYMIENNYCH

BADANIA FIZYKOCHEMICZNE SFERYCZNYCH MATERIAŁÓW WĘGLOWYCH PREPAROWANYCH NA BAZIE ŻYWIC JONOWYMIENNYCH Węgiel aktywny w ochronie środowiska i przemyśle (2008) MAREK WIŚNIEWSKI, GERHARD RYCHLICKI, AGNIESZKA PACHOLCZYK PIOTR A. GAUDEN, ARTUR P. TERZYK Uniwersytet Mikołaja Kopernika, Wydział Chemii, Katedra

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 610

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 610 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 610 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 11 Data wydania: 11 maja 2015 r. Nazwa i adres AQUA Spółka Akcyjna

Bardziej szczegółowo

Opłaty za przekroczenie warunków wprowadzania ścieków przemysłowych do urządzeń kanalizacyjnych

Opłaty za przekroczenie warunków wprowadzania ścieków przemysłowych do urządzeń kanalizacyjnych Opłaty za przekroczenie warunków wprowadzania ścieków przemysłowych do urządzeń kanalizacyjnych Podstawa prawna: 1. rozporządzenie Ministra Budownictwa z dnia 28 czerwca 2006 roku w sprawie określenia

Bardziej szczegółowo

WYKORZYSTANIE ZEOLITÓW W TECHNOLOGII OCZYSZCZANIA ŚCIEKÓW

WYKORZYSTANIE ZEOLITÓW W TECHNOLOGII OCZYSZCZANIA ŚCIEKÓW WYKORZYSTANIE ZEOLITÓW W TECHNOLOGII OCZYSZCZANIA ŚCIEKÓW KAROLINA KĘDZIORA 1 JUSTYNA PIASEK 1 JUSTYNA SZEREMENT 1 ALEKSANDRA KWIECIEŃ 1 JOLANTA CIEŚLA 1 1 INSTYTUT AGROFIZYKI IM. BOHDANA DOBRZAŃSKIEGO

Bardziej szczegółowo

ANEKS 2 Zalecane metody analiz chemicznych wody, pobieranie, przechowywanie i utrwalanie próbek

ANEKS 2 Zalecane metody analiz chemicznych wody, pobieranie, przechowywanie i utrwalanie próbek ANEKS 2 Zalecane metody analiz chemicznych wody, pobieranie, przechowywanie i utrwalanie próbek Tabela 1. Zalecane metody analiz chemicznych wody parametr metoda podstawowa metoda alternatywna ph metoda

Bardziej szczegółowo

Opłaty za przekroczenie warunków wprowadzania ścieków przemysłowych do urządzeń kanalizacyjnych

Opłaty za przekroczenie warunków wprowadzania ścieków przemysłowych do urządzeń kanalizacyjnych Opłaty za przekroczenie warunków wprowadzania ścieków przemysłowych do urządzeń kanalizacyjnych Podstawa prawna: 1. Rozporządzenie Ministra Budownictwa z dnia 28 czerwca 2006 roku w sprawie określenia

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1539

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1539 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 1539 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 1 Data wydania: 10 października 2014 r. Nazwa i adres ARQUES

Bardziej szczegółowo

BADANIA PODATNOŚCI ŚCIEKÓW Z ZAKŁADU CUKIERNICZEGO NA OCZYSZCZANIE METODĄ OSADU CZYNNEGO

BADANIA PODATNOŚCI ŚCIEKÓW Z ZAKŁADU CUKIERNICZEGO NA OCZYSZCZANIE METODĄ OSADU CZYNNEGO oczyszczanie, ścieki przemysłowe, przemysł cukierniczy Katarzyna RUCKA, Piotr BALBIERZ, Michał MAŃCZAK** BADANIA PODATNOŚCI ŚCIEKÓW Z ZAKŁADU CUKIERNICZEGO NA OCZYSZCZANIE METODĄ OSADU CZYNNEGO Przedstawiono

Bardziej szczegółowo

Elżbieta Bezak-Mazur*, Agnieszka Mazur** SPECJACJA FOSFORU W OSADACH ŚCIEKOWYCH POWSTAJĄCYCH W TECHNOLOGII EvU-PERL

Elżbieta Bezak-Mazur*, Agnieszka Mazur** SPECJACJA FOSFORU W OSADACH ŚCIEKOWYCH POWSTAJĄCYCH W TECHNOLOGII EvU-PERL Ochrona Środowiska i Zasobów Naturalnych nr 49, 2011 r. Elżbieta Bezak-Mazur*, Agnieszka Mazur** SPECJACJA FOSFORU W OSADACH ŚCIEKOWYCH POWSTAJĄCYCH W TECHNOLOGII EvU-PERL PHOSPHORUS SPECIATION IN SEWAGE

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 19 listopada 2013 r. Poz. 1343 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 15 października 2013 r.

Warszawa, dnia 19 listopada 2013 r. Poz. 1343 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 15 października 2013 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 19 listopada 2013 r. Poz. 1343 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 15 października 2013 r. w sprawie wykazu substancji, których stosowanie

Bardziej szczegółowo

Najlepsze dostępne praktyki i technologie w metalurgii. dr hab. inż. M. Czaplicka, Instytut Metali Nieżelaznych, Gliwice

Najlepsze dostępne praktyki i technologie w metalurgii. dr hab. inż. M. Czaplicka, Instytut Metali Nieżelaznych, Gliwice Najlepsze dostępne praktyki i technologie w metalurgii dr hab. inż. M. Czaplicka, Instytut Metali Nieżelaznych, Gliwice Źródła emisji Hg metalurgia metali nieżelaznych Emisje Hg do atmosfery pochodzą głównie

Bardziej szczegółowo

Nauka Przyroda Technologie

Nauka Przyroda Technologie Nauka Przyroda Technologie ISSN 1897-7820 http://www.npt.up-poznan.net Dział: Melioracje i Inżynieria Środowiska Copyright Wydawnictwo Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu 2011 Tom 5 Zeszyt 4 EWA OCIEPA,

Bardziej szczegółowo

Grzegorz Trykowski. Studia na Wydziale Chemii, UMK w Toruniu Uzyskany tytuł: Magister Chemii w 2000 roku

Grzegorz Trykowski. Studia na Wydziale Chemii, UMK w Toruniu Uzyskany tytuł: Magister Chemii w 2000 roku Grzegorz Trykowski Urodzony 4 listopada 1975 roku w Chełmnie W y k s z t a ł c e n i e 16.04.2008 1995-2000 1996-1999 1991-1995 Wszczęcie przewodu doktorskiego na Wydziale Chemii, UMK Węgle aktywne z naniesionymi

Bardziej szczegółowo

II. ODŻELAZIANIE LITERATURA. Zakres wiadomości obowiązujących do zaliczenia przed przystąpieniem do wykonania. ćwiczenia:

II. ODŻELAZIANIE LITERATURA. Zakres wiadomości obowiązujących do zaliczenia przed przystąpieniem do wykonania. ćwiczenia: II. ODŻELAZIANIE LITERATURA 1. Akty prawne: Aktualne rozporządzenie dotyczące jakości wody do picia i na potrzeby gospodarcze. 2. Chojnacki A.: Technologia wody i ścieków. PWN, Warszawa 1972. 3. Hermanowicz

Bardziej szczegółowo

OFERTA NA WYKONYWANIE BADAŃ LABORATORYJNYCH

OFERTA NA WYKONYWANIE BADAŃ LABORATORYJNYCH OFERTA NA WYKONYWANIE BADAŃ LABORATORYJNYCH Pomiary czynników szkodliwych i uciąŝliwych na stanowiskach pracy powietrze - czynniki chemiczne pyły hałas Analizy nawozów Analizy wody i ścieków Analizy produktów

Bardziej szczegółowo

TECHNOLOGIA OCZYSZCZANIA WÓD I ŚCIEKÓW. laboratorium Wydział Chemiczny, Studia Niestacjonarne II

TECHNOLOGIA OCZYSZCZANIA WÓD I ŚCIEKÓW. laboratorium Wydział Chemiczny, Studia Niestacjonarne II TECHNOLOGIA OCZYSZCZANIA WÓD I ŚCIEKÓW. laboratorium Wydział Chemiczny, Studia Niestacjonarne II opracowała dr inż. Dorota Jermakowicz-Bartkowiak Wymiana jonowa w podstawowych procesach technologicznych

Bardziej szczegółowo

Kierunek i poziom studiów: Biotechnologia, pierwszy Sylabus modułu: Chemia ogólna (1BT_05)

Kierunek i poziom studiów: Biotechnologia, pierwszy Sylabus modułu: Chemia ogólna (1BT_05) Uniwersytet Śląski w Katowicach str. 1 Kierunek i poziom studiów: Biotechnologia, pierwszy Sylabus modułu: Chemia ogólna (1BT_05) 1. Informacje ogólne koordynator modułu/wariantu rok akademicki 2014/2015

Bardziej szczegółowo

FOLIA POLIESTROWA CAST triniflex

FOLIA POLIESTROWA CAST triniflex FOLIA POLIESTROWA CAST triniflex DEKLARACJA ZGODNOŚCI 1/2013 Wydana zgodnie z Rozporządzeniem Komisji (WE) Nr 10/2011 z dnia 14 stycznia 2011 r. w sprawie materiałów i wyrobów z tworzyw sztucznych przeznaczonych

Bardziej szczegółowo

Chemia fizyczna w ochronie środowiska SYLABUS A. Informacje ogólne

Chemia fizyczna w ochronie środowiska SYLABUS A. Informacje ogólne Chemia fizyczna w ochronie środowiska SYLABUS A. Informacje ogólne Elementy sylabusu Nazwa jednostki prowadzącej kierunek Nazwa kierunku studiów Poziom kształcenia Profil studiów Forma studiów Kod przedmiotu

Bardziej szczegółowo

Nowoczesne metody analizy pierwiastków

Nowoczesne metody analizy pierwiastków Nowoczesne metody analizy pierwiastków Techniki analityczne Chromatograficzne Spektroskopowe Chromatografia jonowa Emisyjne Absorpcyjne Fluoroscencyjne Spektroskopia mas FAES ICP-AES AAS EDAX ICP-MS Prezentowane

Bardziej szczegółowo

STRESZCZENIE. 137 Cs oraz

STRESZCZENIE. 137 Cs oraz STRESZCZENIE Celem pracy była synteza szkieł krzemionkowych metodą zol-żel i ocena możliwości ich zastosowania w procesie witryfikacji (zeszklenia) odpadów promieniotwórczych. Szkła krzemionkowe dotowano

Bardziej szczegółowo

Umowa Nr (wzór ) REGON..., NIP..., zwanym dalej Wykonawcą, reprezentowanym przez: 1..., 2...,

Umowa Nr (wzór ) REGON..., NIP..., zwanym dalej Wykonawcą, reprezentowanym przez: 1..., 2..., Załącznik nr 2 do SIWZ Umowa Nr (wzór ) zawarta w dniu w Węgrowie pomiędzy: Związkiem Midzygminnym Wodociągów i Kanalizacji Wiejskich, 07-100 Węgrów, ul Gdańska 118, REGON: 710240111 NIP: 824-000-26-81

Bardziej szczegółowo

Zapisz równanie zachodzącej reakcji. Wskaż pierwiastki, związki chemiczne, substraty i produkty reakcji.

Zapisz równanie zachodzącej reakcji. Wskaż pierwiastki, związki chemiczne, substraty i produkty reakcji. test nr 2 Termin zaliczenia zadań: IIIa - 29 października 2015 III b - 28 października 2015 zad.1 Reakcja rozkładu tlenku rtęci(ii) 1. Narysuj schemat doświadczenia, sporządź spis użytych odczynników,

Bardziej szczegółowo

Rodzaje i wielkości zanieczyszczeń lotniska powojskowego w miejscowości Krzywa. Prowadzona w południowej części lotniska gospodarka paliwami płynnymi

Rodzaje i wielkości zanieczyszczeń lotniska powojskowego w miejscowości Krzywa. Prowadzona w południowej części lotniska gospodarka paliwami płynnymi Rodzaje i wielkości zanieczyszczeń lotniska powojskowego w miejscowości Krzywa. Prowadzona w południowej części lotniska gospodarka paliwami płynnymi spowodowała znaczne skażenie gleb i wód podziemnych,

Bardziej szczegółowo

Wymagania programowe na poszczególne oceny. Chemia Kl.1. I. Substancje chemiczne i ich przemiany

Wymagania programowe na poszczególne oceny. Chemia Kl.1. I. Substancje chemiczne i ich przemiany Wymagania programowe na poszczególne oceny Chemia Kl.1 I. Substancje chemiczne i ich przemiany Ocena dopuszczająca [1] zna zasady bhp obowiązujące w pracowni chemicznej nazywa sprzęt i szkło laboratoryjne

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 965

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 965 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 965 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 9 Data wydania: 26 sierpnia 2016 r. AB 965 Nazwa i adres SPÓŁKA

Bardziej szczegółowo

Problemy i wyzwania w analityce specjacyjnej z wykorzystaniem technik łączonych. Magdalena Jabłońska-Czapla

Problemy i wyzwania w analityce specjacyjnej z wykorzystaniem technik łączonych. Magdalena Jabłońska-Czapla Problemy i wyzwania w analityce specjacyjnej z wykorzystaniem technik łączonych Magdalena Jabłońska-Czapla Instytut Podstaw Inżynierii Środowiska PAN ul. M.Skłodowskiej-Curie 34 Zabrze Mobility of arsenic

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE 2. Usuwanie chromu (VI) z zastosowaniem wymieniaczy jonowych

ĆWICZENIE 2. Usuwanie chromu (VI) z zastosowaniem wymieniaczy jonowych ĆWICZENIE 2 Usuwanie chromu (VI) z zastosowaniem wymieniaczy jonowych Część doświadczalna 1. Metody jonowymienne Do usuwania chromu (VI) można stosować między innymi wymieniacze jonowe. W wyniku przepuszczania

Bardziej szczegółowo

KARTA KURSU. Kod Punktacja ECTS* 2. Dr Małgorzata Kłyś

KARTA KURSU. Kod Punktacja ECTS* 2. Dr Małgorzata Kłyś KARTA KURSU Nazwa Nazwa w j. ang. Ochrona Środowiska I Protection of Environment Kod Punktacja ECTS* 2 Koordynator Dr Małgorzata Kłyś Zespół dydaktyczny dr Anna Chrzan, dr Małgorzata Kłyś Opis kursu (cele

Bardziej szczegółowo

22 marca Światowy Dzień Wody

22 marca Światowy Dzień Wody 22 marca Światowy Dzień Wody Czysta woda to zdrowa woda i jest najważniejszym elementem dla zdrowia i życia człowieka. Podobnie jak krew w organizmach ludzi spełnia bardzo ważne funkcje. Jakość wody ma

Bardziej szczegółowo

INSTALACJA DEMONSTRACYJNA WYTWARZANIA KRUSZYW LEKKICH Z OSADÓW ŚCIEKOWYCH I KRZEMIONKI ODPADOWEJ PROJEKT LIFE+

INSTALACJA DEMONSTRACYJNA WYTWARZANIA KRUSZYW LEKKICH Z OSADÓW ŚCIEKOWYCH I KRZEMIONKI ODPADOWEJ PROJEKT LIFE+ INSTALACJA DEMONSTRACYJNA WYTWARZANIA KRUSZYW LEKKICH Z OSADÓW ŚCIEKOWYCH I KRZEMIONKI ODPADOWEJ PROJEKT LIFE+ CELE PROJEKTU 1. Wdrożenie metody utylizacji osadów ściekowych w postać kruszyw sztucznych

Bardziej szczegółowo

OFERTA TEMATÓW PROJEKTÓW DYPLOMOWYCH (MAGISTERSKICH) do zrealizowania w Katedrze INŻYNIERII CHEMICZNEJ I PROCESOWEJ

OFERTA TEMATÓW PROJEKTÓW DYPLOMOWYCH (MAGISTERSKICH) do zrealizowania w Katedrze INŻYNIERII CHEMICZNEJ I PROCESOWEJ OFERTA TEMATÓW PROJEKTÓW DYPLOMOWYCH (MAGISTERSKICH) do zrealizowania w Katedrze INŻYNIERII CHEMICZNEJ I PROCESOWEJ Badania kinetyki utleniania wybranych grup związków organicznych podczas procesów oczyszczania

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 277

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 277 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 277 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 4, Data wydania: 25 września 2009 r. Nazwa i adres organizacji

Bardziej szczegółowo

Drogi uczniu zostań Mistrzem Chemii!

Drogi uczniu zostań Mistrzem Chemii! Chemia klasa II kwasy Drogi uczniu zostań Mistrzem Chemii! Cała Twoja kariera szkolna zależy tak naprawdę od Ciebie. Jeśli chcesz poszerzyć swoją wiedzę i umiejętności z zakresu chemii lub powtórzyć określoną

Bardziej szczegółowo

I edycja Konkursu Chemicznego im. Ignacego Łukasiewicza dla uczniów szkół gimnazjalnych. rok szkolny 2014/2015 ZADANIA.

I edycja Konkursu Chemicznego im. Ignacego Łukasiewicza dla uczniów szkół gimnazjalnych. rok szkolny 2014/2015 ZADANIA. I edycja Konkursu Chemicznego im. Ignacego Łukasiewicza dla uczniów szkół gimnazjalnych rok szkolny 2014/2015 ZADANIA ETAP I (szkolny) Zadanie 1 Wapień znajduje szerokie zastosowanie jako surowiec budowlany.

Bardziej szczegółowo

1. Podstawowe prawa i pojęcia chemiczne

1. Podstawowe prawa i pojęcia chemiczne 1. PODSTAWOWE PRAWA I POJĘCIA CHEMICZNE 5 1. Podstawowe prawa i pojęcia chemiczne 1.1. Wyraź w gramach masę: a. jednego atomu żelaza, b. jednej cząsteczki kwasu siarkowego. Odp. 9,3 10 23 g; 1,6 10 22

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM. Chemia Poziom podstawowy

KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM. Chemia Poziom podstawowy KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI Próbna Matura z OPERONEM Chemia Poziom podstawowy Listopad 03 W niniejszym schemacie oceniania zadań otwartych są prezentowane przykładowe poprawne odpowiedzi. W tego typu

Bardziej szczegółowo

PORÓWNANIE METOD OCENY STOPNIA ZUŻYCIA WĘGLA AKTYWNEGO STOSOWANEGO W PROCESIE UZDATNIANIA WODY

PORÓWNANIE METOD OCENY STOPNIA ZUŻYCIA WĘGLA AKTYWNEGO STOSOWANEGO W PROCESIE UZDATNIANIA WODY Węgiel aktywny w ochronie środowiska i przemyśle (2006) STANISŁAW BINIAK Uniwersytet Mikołaja Kopernika, Wydział Chemii, ul. Gagarina 7, 87-100 Toruń MACIEJ PAKUŁA Akademia Marynarki Wojennej, Wydział

Bardziej szczegółowo

NOWE PRZEPŁYWOWE METODY OZNACZANIA PLATYNOWCÓW WYKORZYSTUJĄCE BIOSORPCJĘ I ZJAWISKO CHEMILUMINESCENCJI (streszczenie)

NOWE PRZEPŁYWOWE METODY OZNACZANIA PLATYNOWCÓW WYKORZYSTUJĄCE BIOSORPCJĘ I ZJAWISKO CHEMILUMINESCENCJI (streszczenie) UNIWERSYTET W BIAŁYMSTOKU WYDZIAŁ BIOLOGICZNO-CHEMICZNY NOWE PRZEPŁYWOWE METODY OZNACZANIA PLATYNOWCÓW WYKORZYSTUJĄCE BIOSORPCJĘ I ZJAWISKO CHEMILUMINESCENCJI (streszczenie) Julita Malejko Praca doktorska

Bardziej szczegółowo