5KROKÓW ZDROWIE DZIECKA WYZWANIA W TERAPII ADHD. Nr 1/Czerwiec 2010

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "5KROKÓW ZDROWIE DZIECKA WYZWANIA W TERAPII ADHD. Nr 1/Czerwiec 2010"

Transkrypt

1 NIEZALEŻNY DODATEK TEMATYCZNY DYSTRYBUOWANY WRAZ Z RZECZPOSPOLITĄ Nr 1/Czerwiec 2010 ZDROWIE DZIECKA 5KROKÓW DO ZDROWIA DZIECKA Wakacje Uzupełnij apteczkę przed wyjazdem Cukrzyca Jakie objawy powinny niepokoić WYZWANIA W TERAPII ADHD DR N.MED. ARTUR KOŁAKOWSKI Centrum CBT Centrum Psychoterapii Poznawczej i Behawioralnej Dr n. med. Artur Kołakowski: : ADHD jest zaburzeniem neurorozwojowym. Daleki jestem od sformułowania, że osoba z ADHD jest chora. FOT: ISTOCKPHOTO.COM

2 2 NIEZALEŻNY DODATEK TEMATYCZNY DYSTRYBUOWANY WRAZ Z RZECZPOSPOLITĄ WYZWANIA Osoba z ADHD ma pewne deficyty (zaburzenia koncentracji, nadruchliwość, nadmierną impulsywność), które podobnie jak wada wzroku, wymagają leczenia. ADHD co się za tym kryje POLECAMY STRONA 5 Dr Piotr Czapiński Kierownik Centrum Leczenia Padaczki i Migreny w Krakowie Współczesne leki, zwłaszcza nowej generacji, są zdecydowanie bardziej korzystne dla organizmu z biologicznego punktu widzenia. WEuropie dominuje leczenie wielokierunkowe, w USA większe znaczenie przypisuje się leczeniu farmakologicznemu. W terapii ADHD kluczową kwestią jest psychoedukacja, pozwalająca lepiej rozumieć problemy dziecka. W modelu europejskim, kolejnym celem jest moduł terapeutyczny oparty na terapii poznawczo-behawioralnej. Pożądane rezultaty dają warsztaty dla rodziców, którzy uczą się wychowywać dzieci z trudnym temperamentem. Równolegle powinny się odbywać zajęcia terapeutyczne dla dzieci. Przykładowo trening umiejętności społecznych, czy radzenia sobie z agresją przynoszą tutaj dobre efekty. Ciężkie ADHD lub z powikłaniami, wymagają jednak leczenia farmakologicznego. Szacuje się, że 30% -50 % pacjentów powinno być objętych takim leczeniem. Budzi to obawy rodziców, lecz bywa konieczne. W Polsce dostęp do farmakoterapii jest ograniczony. Zarejestrowane są dwie różne substancje czynne. W Polsce tylko jedna z nich jest refundowana. Nieleczone ADHD u dzieci skutkuje powikłaniami i wpływa na jakość ich życia w przyszłości. Do powikłań zaliczamy depresję, zachowania opozycyjno-buntownicze, uzależnienia, które są częstsze niż u dzieci z populacji kontrolnej. Kiedy najwcześniej można wykryć ADHD? Objawy ADHD pojawiają się 1 przed 6 rokiem życia. W okresie przedszkolnym postawienie ostatecznej diagnozy jest jednak trudne. Podejrzenie rozpoznania cech ADHD jest wystarczające by rozpocząć terapię, nawet u przedszkolaka. Ostateczne postawienie diagnozy następuje na poziomie klas I-III, kiedy dziecko musi się ADHD mylone z zachowaniami agresywnymi powoduje, że dzieci cierpiące na ADHD bywają stygmatyzowane Dr n.med Artur Kołakowski Centrum CBT Centrum Psychoterapii Poznawczej i Behawioralnej zmierzyć z zadaniami wymagającymi koncentracji, długiego siedzenia w miejscu, panowania nad impulsywnością. Czy z ADHD można się wyleczyć czy jedynie zniwelować symptomy? 2 W praktyce klinicznej nie ma metod terapeutycznych, które mogłyby zmniejszyć problemy osiowe ADHD zaburzenia koncentracji uwagi, nadruchliwości, nadmiernej impulsywności. Zwykle metody terapeutyczne koncentrują się na osiowych dodatkowych problemach osób z ADHD, takich jak umiejętność kontaktów społecznych, dobre rodzicielstwo, wspieranie dziecka. Symptomy ADHD zmieniają się z wiekiem. Objawy tego zaburzenia ma większość dorosłych. Trwają badania nad kryteriami diagnostycznymi ADHD u dorosłych. Osoba z ADHD może osiągnąć życiowy sukces, ale musi włożyć w to więcej wysiłku. 1 EDYCJA CZERWIEC 2010 Bussines Developer: Adam Jabłoński Treść: Agata Wojdalska Project Manager: Dagmara Łoboda Tel.: mediaplanet.com Dystrybuowane z: Rzeczpospolita Druk: Presspublica Sp. z o.o Nakład: egzemplarzy Skład: Graphics & Design Studio, Marcin Ziółkowski, Kontakt z Mediaplanet: Fax: Mediaplanet jest wiodącym domem wydawniczym na rynku europejskim. Specjalizujemy się w tworzeniu wysokiej jakości publikacji tematycznych w prasie codziennej, online oraz broadcast. Mediaplanet nie ponosi odpowiedzialności za treść reklam. WYZWANIA ADHD, czyli zespół nadpobudliwości psychoruchowej, jest zaburzeniem neurorozwojowym, w którym czynnik genetyczny ma duże znaczenie. Daleki jestem od sformułowania, że osoba z ADHD jest chora. dr n. med. Artur Kołakowski.

3 NOWOŚCI 1KROK 3 WYPOSAŻ APTECZKĘ CIESZ SIĘ URLOPEM W trosce o swoje pociechy, warto mieć przy sobie zestaw preparatów FOTO: ISTOCKPHOTO.COM Uchroń swoje dziecko Pytanie: W co wyposażyć niezbędnik apteczny przed wyjazdem wakacyjnym? Odpowiedź: Pamiętajmy o środkach na przeziębienie, oparzenia słoneczne, biegunkę, skaleczenia oraz ukąszenia przez owady. Okres wakacyjny sprzyja częstym wyjazdom. W trosce o swoje pociechy, warto mieć przy sobie zestaw preparatów, które mogą okazać się zbawienne. Latem delikatną skórę dziecka trzeba chronić kremami z wysokim filtrem przeciwsłonecznym specjalnym dla dzieci (25 lub wyższym). Nakrycie głowy, chusta bawełniana na szyję i kark o tym też należy pomyśleć. Dostępna jest specjalna odzież z filtrami UV, przydatne zwłaszcza dla mniejszych dzieci. Na poparzenia dobre są preparaty z panthenolem i chłodzące okłady. W przypadku ukąszeń przez owady, swędzące zmiany najlepiej posmarować żelem z grupy leków przeciwhistaminowych i podać przy dużym nasileniu, lek przeciwalergiczny. Warto zaopatrzyć się w pincetę lub specjalny przyrząd do usuwania kleszczy. lek.med. Katarzyna Bukol-Krawczyk specjalista medycyny rodzinnej z Centrum Medycznego ENEL-MED Jak zareagować w przypadku przeziębienia? Najczęstszą przypadłością wakacyjną u dzieci jest infekcja górnych dróg oddechowych. Objawy to: gorączka, katar, lekki kaszel, ból gardła, osłabienie, rozdrażnienie. Kaszel złagodzi syrop na bazie prawoślazu. Ból gardła ukoją tabletki do ssania zawierające wyciąg z szałwii, ziela tymianku, kory brzozy. Zaleca się lekką dietę, z dużą ilością płynów. Można podać dziecku środek na zbicie gorączki. Pierwsza pomoc na rozcięty palec i stłuczenia Ranę zdezynfekuje woda utleniona, spirytus salicylowy lub inne środki odkażające dostępne w tabletkach do sporządzenia roztworu lub specjalnie nasączonych gazikach. Skuteczne są plastry mocno zbliżające do siebie brzegi rozciętej skóry tzw. stripy chirurgiczne, przy małych skaleczeniach zastępują szwy. Stłuczeniom kolana pomogą specjalne kwaśne okłady np. z wody z octem lub z tabletki do rozpuszczenia dostępnych w aptekach. Bandaż elastyczny, czy opaska podtrzymująca, przyda się na wypadek zwichnięcia lub złamania. Biegunka i wymioty Kołem ratunkowym na zatrucie pokarmowe lub infekcje wirusowe (potocznie zwaną grypą żołądkową) wywołane np. przez rota wirusy jest węgiel leczniczy (carbo medicinalis) lub preparaty zawierające substancje wiążące toksyny odpowiedzialne za przyspieszoną perystaltykę jelit oraz wodę w świetle jelit, dlatego skutecznie zwalczają przyczynę biegunki. Koniecznie należy podawać probiotyki najlepiej zawierające drożdżaki Saccharomyces boulardii oraz preparaty z bakteriami kwasu mlekowego najlepiej z rodziny Lactobacillus Rhamnosus GG. Istotne jest dostarczanie płynów, aby nie doszło do odwodnienia. Przy wymiotach, co kilka minut należy podawać kilka łyków zimnego płynu elektrolitowego lub przegotowanej i wystudzonej wody mineralnej ze szczyptą soli. Ważne jest także stosowanie lekkostrawnej diety, np. gotowych dań dla niemowląt i małych dzieci. Nie wolno stosować środków zatwardzających ani przeciwwymiotnych bez konsultacji z lekarzem. AGATA WOJDALSKA

4 4 NIEZALEŻNY DODATEK TEMATYCZNY DYSTRYBUOWANY WRAZ Z RZECZPOSPOLITĄ NOWOŚCI Cukrzyca u dzieci OBSERWUJ jest podstępna Pytanie: Jakie objawy u dziecka powinny niepokoić rodziców? Odpowiedź: Pierwszym symptomem jest ogólne osłabienie, powolna utrata wagi. Wzmożone pragnienie i częste oddawanie moczu to objawy, które sugerują cukrzycę. Cukrzyca to zaburzenie polegające na nieprawidłowej przemianie glukozy w energię zasilającą każdą komórkę. Właściwego poziomu stężenia glukozy w surowicy strzeże hormon produkowany w trzustce - insulina. Jej zadaniem jest doprowadzenie glukozy z krwi do komórki. Zła praca trzustki ogranicza produkcję insuliny, a proces przemiany materii zostaje poważnie zaburzony. Jak się rozwija cukrzyca u dzieci i jakie są jej objawy U dzieci cukrzyca działa z ukrycia. Miesiącami, nawet latami nie daje objawów. Tymczasem w organizmie powstają przeciwciała degradujące komórki beta trzustki. Symptomy pojawiają się, gdy brakuje insuliny. Dziecko jest osłabione, łatwo się męczy, chudnie, następnie ma wzmożone pragnienie, często oddaje mocz. Kiedy badania laboratoryjne wykazują wysoki poziom cukru we krwi oraz obecność acetonu i glukozy w moczu, sprawa jest jasna cukrzyca. Inne objawy, jak bóle głowy, nudności, wymioty, CUKRZYCA DZIAŁA Z UKRYCIA. Bywa, że cukrzyca daje o sobie znać natychmiast lub po kilku tygodniach od anginy, grypy, zwykłego przeziębienia. FOTO: ISTOCKPHOTO.COM bóle brzucha dowodzą, że zaburzenia metaboliczne są poważne i doszło do kwasicy ketonowej. Dolegliwością towarzyszącą są infekcje FAKTY Czy wiesz, że... Najmłodsi diabetycy w 99 % chorują na cukrzycę typu 1, która charakteryzuje się deficytem insuliny, hormonu warunkującego prawidłową przemianę węglowodanów, tłuszczów i białek W Polsce na cukrzycę cierpi 1,5 miliona osób. Coraz częściej choroba ta dotyka dzieci w 1 i 2 roku życia. Szacuje się, że kilkanaście tysięcy diabetyków w Polsce to dzieci i młodzież do 18 roku życia grzybicze jamy ustnej, zewnętrznych narządów płciowych, co wynika z poważnych zaburzeń ogólnoustrojowych, utraty pierwiastków Diabetolodzy uważają, że cukrzyca u dzieci jest chorobą łatwą do rozpoznania, zwłaszcza gdy z przeprowadzonego wywiadu wynika, że dziecko ma pragnienie i wielomocz, jest senne, straciło na wadze Z obserwacji wynika, że początek cukrzycy u dzieci zawsze lub prawie zawsze jest nagły, wygląda to zupełnie inaczej niż w cukrzycy typu 2, kiedy pacjent przez długie lata może nie wiedzieć, że ma zaburzenia tolerancji węglowodanów 2KROK OBSERWUJ OBJAWY śladowych i witamin z moczem oraz niedoborem ciał odpornościowych. Bywa że cukrzyca daje o sobie znać natychmiast lub po kilku tygodniach od anginy, grypy, zwykłego przeziębienia. Dziecko czuje się coraz gorzej, jest słabe, apatyczne, zaczyna więcej pić, częściej oddawać mocz, również nocą. Hipo-glikemia a hiper-glikemia Organizm w trakcie hipoglikemii jest nastawiony na dostarczanie do mózgu jak najwięcej glukozy. Nie magazynuje jej jak np. wątroba, by korzystać z zapasów w trakcie hipoglikemii. Wśród dzieci poniżej 5 roku życia występują ciężkie hipoglikemie z drgawkami, ponieważ ich mózg jeszcze się rozwija. Powtarzające się hipoglikemie w tym wieku, z utratą przytomności i drgawkami, oznacza ryzyko trwałego uszkodzenia mózgu. Hiperglikemia to stan podwyższonego lub wysokiego stężenia glukozy we krwi (<160 mg%). Obserwuje się również obecność glukozy w moczu (glikozuria). Przy stężeniach powyżej 250 mg% może występować kwasica ketonowa (diabetic ketoacidosis). Objawy hiperglikemii to: pragnienie, senność, apatia, płytki oddech, wymioty, bóle głowy, w ostatnim stadium śpiączka. AGATA WOJDALSKA Jedna nazwa dwie choroby Cukrzyca jest to przewlekła choroba metaboliczna, której podstawowym objawem jest podwyższony poziom cukru (glukozy) we krwi. Podstawowe rodzaje cukrzycy to: Typ 1 cukrzycy zwany cukrzycą młodzieńczą lub insulinozależną spowodowany jest zniszczeniem komórek beta trzustki, które odpowiadają za produkcję i wydzielanie insuliny. Tego typu cukrzyca częściej pojawia się u ludzi młodych oraz dzieci. Metodą leczenia w tym przypadku, jest podawanie insuliny, dieta, wysiłek fizyczny. Cukrzyca typu MODY Typ 2 cukrzycy występuje głownie u dorosłych, jednak może dotyczyć również dzieci. Jest to cukrzyca typu MODY, czyli z genetycznymi defektami czynności komórek beta w cukrzycy dorosłych u dzieci. Cukrzyca typu 2 jest cukrzycą insulinoniezależną, tzn. przyczyną podwyższonego poziomu cukru nie jest brak insuliny, lecz jej nieprawidłowe działanie w organizmie. Chorobie tej towarzyszy często otyłość i nadciśnienie tętnicze. Ta postać choroby obecna jest najczęściej u ludzi starszych. Leczenie wstępne bazuje na włączeniu odpowiedniej diety, która jest skorelowana z możliwościami chorego do wysiłku fizycznego oraz doustnymi lekami przeciwcukrzycowymi. AGATA WOJDALSKA

5 NIEZALEŻNY DODATEK TEMATYCZNY DYSTRYBUOWANY WRAZ Z RZECZPOSPOLITĄ INSPIRACJE 3KROK 5 NOWOCZESNA TERAPIA PRZYKŁAD PACJENTKI LECZONEJ OD 12 ROKU ŻYCIA Początek leczenia W chwili rozpoczęcia kuracji pacjentka miała 12 lat. U dziewczynki występowały napady częściowe padaczki. Zastosowanym lekiem był kwas walproinowy. Rezultaty nie były zadowalające. Innowacja w leczeniu epilepsji LECZENIE EPILEPSJI Leczenie nowoczesną terapią zasadniczo poprawia jakość życia pacjentów FOTO: ISTOCKPHOTO.COM Zmiana wprowadzenie karbamazepiny Leczenie zostało zmienione na karbamazepinę. Nastąpiła całkowita remisja napadów, które miały ciężki przebieg (utrata przytomności, bezwiedne oddawanie moczu). Zmiana leczenia wpłynęła pozytywnie na sposób zachowania pacjentki oraz postępy w nauce. Złe wyniki badań kontrolnych W 18 roku życia, podczas rutynowych badań kontrolnych okazało się, że pacjentka ma kilkakrotnie przekroczony poziom enzymu wątrobowego (GGTP), odpowiedzialnego za metabolizm karbamazepiny. Pytanie: Czy istnieją skuteczne leki przeciwpadaczkowe, które przynoszą pozytywne rezultaty i nie wpływają negatywnie na jakość życia? Odpowiedź: Tak. Stosując nowoczesną terapię można normalnie żyć, a co ważne jest ona mniej ryzykowna w porównaniu z innymi lekami. FAKTY Czy wiesz, że... Padaczka (epilepsja) jest chorobą o złożonej etiologii, towarzyszy wielu schorzeniom ośrodkowego układu nerwowego. Aspekt genetyczny tego schorzenia występuje bardzo rzadko. W Polsce na padaczkę cierpi ok. 400 tysięcy osób. To najczęstsza choroba układu nerwowego u dzieci i jedna z najczęstszych u dorosłych. W 80% przypadków ujawnia się przed 20 rokiem życia Współczesne leki, zwłaszcza nowej generacji, są zdecydowanie bardziej korzystne dla organizmu z biologicznego punktu widzenia. Dr Piotr Czapiński Kierownik Centrum Leczenia Padaczki i Migreny w Krakowie Stosowanie nowoczesnej terapii zasadniczo poprawia jakość życia pacjentów. Współczesne leki, nowej generacji, są lepiej tolerowane przez organizm, z biologicznego punktu widzenia podkreśla dr Piotr Czapiński. Pierwsze objawy choroby pojawiają się przeważnie do 2 roku życia. Większość padaczek występuje do 20 roku życia. Częstotliwość zachorowania wzrasta u osób po 60 roku życia. Powodem jest starzenie się i choroby mózgu. Napady częściowe biorą swój początek z ogniska w mózgu i obejmują jego okolice lub rozprzestrzeniają się na caly mozg. Występują: napady częściowe proste, złożone albo wtórnie uogólniające. W wieku dziecięco młodzieżowym częściej uaktywnia się padaczka idiopatyczna (bez uchwytnych przyczyn), z napadami uogólnionymi. Napad częściowy prosty objawia się drgawkami np. policzka lub ręki, cierpnięciem w tym rejonie, stosownie do obszaru, w którym nastepuje wyładowanie, bądź jedynie napadowymi zawrotami głowy. W przypadku napadów częściowych złożonych wyładowanie tworzy się w ognisku padaczkowym ale przechodzi do drugiej półkuli, najczęściej w okolice płata skroniowego. Charakteryzują się one utratą świadomości lub jej znacznym zawężeniem. Jeden i drugi napad może wtórnie się uogólnić, czyli z ogniska wyładowania przechodzi na Napad padaczkowy znamionuje przejściowe zaburzenia czynności mózgu wskutek nadmiernych i gwałtownych wyładowań bioelektrycznych w komórkach nerwowych. Te wyładowania rozprzestrzeniają się w mózgu, powodując napad padaczki. Jednorazowy napad drgawek z utratą świadomości nie oznacza padaczki. Drgawki mogą być obecne w przebiegu chorób o innej etiologii np. w przypadku niedocukrzenia (hipoglikemii). cały mózg. Dochodzi wtedy do utraty przytomności, co skutkuje upadkiem, drgawkami, bezwiednym oddaniem moczu, przygryzieniem języka. Pierwszy atak padaczki u dziecka jak zareagować? Jeśli nasze dziecko ma napad z utratą przytomności, połóżmy je w tzw. pozycji ustalonej bocznej, czyli na boku, unieruchamiając głowę. Następnie zapewnijmy drożność dróg oddechowych, szczególnie, gdy konsekwencją napadu są wymioty. Jeśli pacjent nie ma napadu z pełną utratą przytomności oraz drgawek należy zadbać o komfort napadu do momentu, kiedy odzyska świadomość. Leczenie Rozpoznanie padaczki warunkuje dobór leczenia. Leki klasyczne, jak kwas walproinowy, czy karbamazepina, powoli są zastępowane innowacyjnymi substancjami. Lekiem nowej generacji w stosunku do karbamazepiny jest okskarbazepina, stosowana w napadach częściowych. Preparat jest pochodną karboksamidu, ma jednak inne właściwości farmakologiczne. Wykazuje mniejsze działanie uczuleniowe i nie obciąża wątroby. AGATA WOJDALSKA Kolejna zmiana zastosowanie okskarbazepiny W ciągu kilu miesięcy od zmiany leku poziom enzymu wątrobowego (GGTP) spadł do granic normy. Ponadto, pacjentka poczuła brak ciężaru leczenia poprzedniego. Efekty jakie przyniosła terapia Dziewczyna skończyła studia, ma dwoje dzieci i, co istotne, w czasie ciąży przyjmowała okskarbazepinę. Lek uważany za mało ryzykowny i potencjalnie nie teratogenny. Pacjentka nadal przyjmuje okskarbazepinę, chociaż spełnia kryteria odstawienia leczenia. Mimo że, nie ma napadów od wielu lat, nadal chce zażywać lek, ponieważ boi się nawrotu choroby. Niewiadoma Nie każde leczenie przeciwpadaczkowe da się odstawić. Jeśli w ciągu 3 lat u pacjenta nie wystąpiły napady, a zapis EEG jest właściwy, to można taką decyzje podjąć. Dopiero w momencie odstawienia leku, dowiadujemy się czy, odnieśliśmy sukces, czy porażkę. Ta niewiadoma sprawia, że decyzja pacjentów o nieprzerywaniu leczenia jest wielce uzasadniona.

6 6 NIEZALEŻNY DODATEK TEMATYCZNY DYSTRYBUOWANY WRAZ Z RZECZPOSPOLITĄ SYLWETKA Łukasz ma cukrzycę, dlatego jego codzienny rytm życia powinien być uporządkowany a dieta pod stałą kontrolą. Utrzymywanie odpowiedniego poziomu cukru we krwi to podstawa. Jak jednak udowadnia, trudności z tym związane nie przeszkadzają mu w realizacji marzeń. Cukier mi nie podskoczy! Łukasz Piórkowski ma 16 lat, pochodzi z Kowalewa Pomorskiego. Jest jednym z uczestników ogólnopolskiej akcji prospołecznej skierowanej do osób z cukrzycą i ich rodzin. Łukasz ma cukrzycę, ale jednocześnie ma niezwykłą pasję uprawia Free Run. Free Run to w Polsce mało popularny sport. Zaliczany jest do sportów ekstremalnych. Polega na szybkim przemieszczaniu się z punktu A do punktu B w jak najbardziej efektownym stylu. Biegnąc przez kolejne przeszkody wysokie poręcze, barierki, nasypy etc. zawodnicy nierzadko wykonują niebezpieczne figury akrobatyczne i skomplikowane tricki, które mają wartość pokazową. Sport ten tworzy całą kulturę i styl poruszania się. Ludzie trenujący Free Run na przeszkodę patrzą z zamysłem pokonania jej w jak najbardziej ekwilibrystyczny sposób. Jednak Łukasz nie zawsze uprawiał ten sport a cukrzycy nie miał od urodzenia. Dzień, w którym usłyszałem diagnozę Łukasz zna życie bez cukrzycy. Dzień, w którym dowiedział się, że ma cukrzycę pamięta bardzo dobrze. Był wtedy w 6 klasie szkoły podstawowej. Poszedł z mamą na zwykłe badania okresowe. Wspomina, że przy wynikach badania krwi lekarze nieco pobledli. Zobaczyli poziom cukru 370! Usłyszeliśmy pierwszą diagnozę. Nagle, wszystko się zatrzymało. W gabinecie nastała dłuższa cisza. Mama zaczęła płakać Niedługo zaczęły się pomiary, zastrzyki, nauka wszystkiego o cukrzycy. W teorii i w praktyce. Szybko okazało się, że potrzebna jest konkretna zmiana trybu życia. To jednak go nie załamało. Gdy biegam i skaczę przez kolejne przeszkody czuję się tak, jak bym był sam na świecie, bez granic w powietrzu. Mogę robić, co chcę. Jestem wolny Łukasz Piotrkowski Łukasz ma cukrzycę, a jednocześnie ma pasję uprawia Free Run 4KROK BĄDŹ AKTYWNY Czy cukrzyca musi być przeszkodą w realizacji marzeń? Łukasz jest członkiem grupy X-Stylers, z którą trenuje Free Run już od 2 lat. Jest to aktywność, w której cukrzyca przeszkadza. Jednym z mankamentów jest fakt, że zawsze na czas treningu trzeba zdjąć pompę insulinową, ale Łukasza to nie zniechęca. Mimo wszystkich trudności twierdzi, że nie jest to duży koszt w porównaniu z pasją, którą może realizować. Choć ma 16 lat jest bardzo odpowiedzialny jak na swój wiek i wie, że musi się do każdego treningu odpowiednio przygotować. Przede wszystkim zawsze mam coś słodkiego pod ręką. Ponadto wszyscy moi koledzy z zespołu wiedzą, co mi jest i jak, w razie potrzeby, mi pomóc. Wiem, że mogę na nich polegać, dlatego czuję się bezpiecznie. Kompendium wiedzy w portalu Facebook oraz atrakcyjne filmy na YouTube Łukasz Piórkowski jest jednym z bohaterów akcji Mam pasję! Cukier mi nie podskoczy! pod patronatem marki Accu-Chek. Uczestnikami tego projektu są osoby w różnym wieku od 14 do nawet 75 lat, którzy pomimo cukrzycy realizują swoje pasje. Projekt powstał aby edukować społeczeństwo oraz by osoby z cukrzycą mogły się nawzajem odnaleźć i wspierać. Celem jest zaprezentowanie diabetyków, którzy nie poddali się i mimo chwil załamania, nie zrezygnowali ze swoich marzeń. Wręcz przeciwnie, w niektórych przypadkach to właśnie diagnoza była impulsem do tego, by zaczęli realizować swoje pasje. Film z udziałem Łukasza można obejrzeć na stronie cukierminiepodskoczy Kompendium wiedzy na temat cukrzycy, poradnik, aktualności a także więcej historii bohaterów projektu Mam Pasję! można śledzić na specjalnie przygotowanej stronie portalu Facebook pod adresem: 4 MAM PASJĘ POSTACIE PASJA SZERMIERKA 1 Można pogodzić cukrzycę i realizowanie swoich marzeń. Wystarczy tylko być konsekwentnym i wytrwale dążyć do wybranego celu. Paweł Nasuta ma 14 lat. Pochodzi z Białegostoku. Na cukrzycę choruje od 4 lat. Jego pasją jest szermierka. PASJA TANIEC Nie można się załamać i płakać po nocach. Cukrzyk ma trochę więcej 2 obowiązków, które trzeba regularnie wykonywać. Poza tym, życie jest tak samo fajne. Nadia Dudek ma 12 lat. Pochodzi z Działdowa. Na cukrzycę choruje od 4 lat. Trenuje taniec hip-hop i funk styles. PASJA JAZDA KONNO 3 Kontakt z końmi daje dużo radości i wycisza wewnętrznie a cukrzyca uczy mnie odpowiedzialności i sumienności. Marta Gielejza ma 16 lat. Pochodzi z miejscowości Płoty. Od 9 lat ma cukrzycę. Mimo to, realizuje swoją pasję, skacze konno przez przeszkody. PASJA HOKEJ Od wykrycia choroby minęły dwa lata. Wciąż jeżdżę 4 na zagraniczne turnieje i obozy. Przy cukrzycy można osiągać dobre wyniki. Marcin Szproch ma 14 lat. Pochodzi z Sosnowca. 2 lata temu wykryto u niego cukrzycę. Jego pasją jest hokej na lodzie. INSPIRACJE Uczestnikami projektu Mam pasję. Cukier mi nie podskoczy! są osoby w różnym wieku, od 14 do nawet 75 lat, którzy pomimo cukrzycy realizują swoje pasje. Projekt powstał, aby edukować społeczeństwo oraz by osoby z cukrzycą mogły się nawzajem odnaleźć i wspierać.

7 NOWOŚCI NIEZALEŻNY DODATEK TEMATYCZNY DYSTRYBUOWANY WRAZ Z RZECZPOSPOLITĄ 5KROK 7 Epilepsja dziecięca Pytanie: U mojego dziecka zdiagnozowano epilepsję. Co to oznacza? Odpowiedź: O epilepsji mówimy, gdy wystąpiły minimum 2 napady oraz można zaobserwować zmiany w EEG mózgu. Osobom, które nigdy nie zetknęły się z padaczką, choroba i jej objawy kojarzą się przede wszystkim z nagłym atakiem, drgawkami i utratą przytomności. Jednak obraz napadu padaczkowego zależy od miejsca w mózgu, w którym dochodzi do zaburzenia funkcji komórek nerwowych. Przebieg napadów jest więc różnorodny nie wszystkim napadom towarzyszy utrata przytomności istnieją na przykład napady polegające na nagłym, niekontrolowanym skurczu mięśni lub na chwilowym spowolnieniu mówienia, zapatrzeniu się w jeden punkt. Rozpoznanie epilepsji Obecnie na padaczkę choruje około 50 mln ludzi na świecie. W Polsce mówi się o 400 tys. chorych. Choroba ta często dotyka najmłodszych; najczęściej diagnozowana jest do 18 r.ż. oraz po 60 r.ż.. Padaczkę diagnozuje lekarz neurolog na podstawie badań oraz wywiadu z chorym i jego rodziną. W przypadku małych dzieci rodzice powinni być przygotowani na pytania dotyczące m.in. przebiegu ciąży i porodu, przebytych chorób i urazów, przyjmowanych leków, obciążeń rodzinnych, przebiegu napadu padaczkowego. Dokładny wywiad wpływa na postawienie prawidłowego rozpoznania, właściwy wybór leku i terapii. Diagnoza i co dalej? Pierwsze pytanie, jakie nasuwa się rodzicom po usłyszeniu diagnozy to pytanie o kwestie związane z dalszym rozwojem dziecka, jego funkcjonowaniem w społeczeństwie. Mimo szeroko rozpowszechnionych stereotypów, właściwie i wcześnie leczona padaczka nie odbiera dzieciom chorym możliwości rozwoju oraz nie ogranicza ich funkcji i perspektyw życiowych. NIE WIERZ STEREOTYPOM Wcześnie leczona padaczka nie odbiera dzieciom możliwości rozwoju FOT: ISTOCKPHOTO.COM Moje dziecko ma padaczkę Rodzice różnie reagują na chorobę dziecka. Niektórzy zaprzeczają objawom i bagatelizują je. Normalną reakcją jest też poczucie bezradności, osamotnienia. Jak sobie radzić? Oprócz pomocy, którą uzyskać można w placówkach neurologicznych, organizacjach medycznych i społecznych warto nawiązać kontakt z innymi rodzinami dotkniętymi epilepsją. Wymiana doświadczeń i informacji nie tylko poszerza wiedzę na temat choroby, ale pozwala WIZYTA U NEUROLOGA również na zmianę w jej postrzeganiu. Adresy grup samopomocy i organizacji zajmujących się problematyką padaczki można uzyskać np. w placówkach medycznych, kuratoriach, wydziałach oświaty. W dotarciu do informacji oraz innych rodziców dzieci chorych dużą rolę odgrywają też fora i serwisy internetowe propagujące wiedzę na temat epilepsji m.in. wśród uczniów szkół podstawowych. Na ich stronach poza forum dyskusyjnym i informacjami o chorobie znaleźć można również poradnik dla rodziców dzieci chorujących na epilepsję. Poszerzanie wiedzy na temat epilepsji wśród dzieci i rodzin bezpośrednio dotkniętych epilepsją oraz ich bliskich, znajomych, sąsiadów, nauczycieli jest niezwykle istotne zwiększa u chorych dzieci poczucie bezpieczeństwa i pozwala im oraz środowisku zaakceptować chorobę. KAROLINA WOSIŃSKA FAKTY I MITY Fakty: Na padaczkę choruje około 1% ludzi. U ponad 70% chorych pod wpływem leczenia napady ustępują. Większość (ponad 90%) kobiet chorujących na padaczkę rodzi zdrowe dzieci. Większość chorych może być aktywna i efektywna zawodowo. Aktywność psychoruchowa przeciwdziała występowaniu napadów. Mity: Padaczka jest chorobą psychiczną. Leczenie padaczki jest mało skuteczne. Padaczka u wszystkich chorych jest chorobą całego życia. Napady padaczkowe zawsze mają charakter drgawkowy i zawsze wiążą się z utratą przyjemności. Padaczka jest chorobą dziedziczną.

8

Cukrzyca Epidemia XXI wieku Debata w Wieliczce www.seniorizdrowie.pl

Cukrzyca Epidemia XXI wieku Debata w Wieliczce www.seniorizdrowie.pl Projekt jest współfinansowany ze środków Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej w ramach Programu Operacyjnego Fundusz Inicjatyw Obywatelskich na lata 2014 2020 Cukrzyca Epidemia XXI wieku Debata w Wieliczce

Bardziej szczegółowo

POSTĘPOWANIE W CUKRZYCY I OPIEKA NAD DZIECKIEM W PLACÓWKACH OŚWIATOWYCH

POSTĘPOWANIE W CUKRZYCY I OPIEKA NAD DZIECKIEM W PLACÓWKACH OŚWIATOWYCH POSTĘPOWANIE W CUKRZYCY I OPIEKA NAD DZIECKIEM W PLACÓWKACH OŚWIATOWYCH CUKRZYCA.? cukrzyca to grupa chorób metabolicznych charakteryzujących się hiperglikemią (podwyższonym poziomem cukru we krwi) wynika

Bardziej szczegółowo

Co to jest cukrzyca?

Co to jest cukrzyca? Co to jest cukrzyca? Schemat postępowania w cukrzycy Wstęp Cukrzyca to stan, w którym organizm nie może utrzymać na odpowiednim poziomie stężenia glukozy (cukru) we krwi. Glukoza jest głównym źródłem energii

Bardziej szczegółowo

DZIECKO Z CUKRZYCĄ W SZKOLE

DZIECKO Z CUKRZYCĄ W SZKOLE DZIECKO Z CUKRZYCĄ W SZKOLE Sylwia Musioł STATYSTYKI NA ŚWIECIE ŻYJE BLISKO 3OO MILIONÓW LUDZI CHORYCH NA CUKRZYCĘ SZACUJE SIĘ, ŻE LICZBA TA W CIĄGU JEDNEGO POKOLENIA WZROŚNIE DO OKOŁO 500 MILIONÓW W POLSCE

Bardziej szczegółowo

Co to jest cukrzyca?

Co to jest cukrzyca? CEL/75/11/09 Co to jest cukrzyca? Schemat postępowania w cukrzycy Wstęp Cukrzyca to stan, w którym organizm nie może utrzymać na odpowiednim poziomie stężenia glukozy (cukru) we krwi. Glukoza jest głównym

Bardziej szczegółowo

UTRATA ŚWIADOMOŚCI. Utrata świadomości jest stanem, w którym poszkodowany nie reaguje na bodźce z zewnątrz.

UTRATA ŚWIADOMOŚCI. Utrata świadomości jest stanem, w którym poszkodowany nie reaguje na bodźce z zewnątrz. moduł V foliogram 34 UTRATA ŚWIADOMOŚCI Utrata świadomości jest stanem, w którym poszkodowany nie reaguje na bodźce z zewnątrz. Możliwe przyczyny: uraz czaszki, krwotok, niedotlenienie mózgu, choroby wewnętrzne,

Bardziej szczegółowo

Światowy Dzień Zdrowia 2016 - Pokonaj cukrzycę!

Światowy Dzień Zdrowia 2016 - Pokonaj cukrzycę! Światowy Dzień Zdrowia 2016 - Pokonaj cukrzycę! Cukrzyca logo -międzynarodowy symbol walki z cukrzycą Tło slajdów: http://www.scitecnutrition.com/pl/catalog/guide_to_vitamins/images/guide_to_vitamins-07.jpg?v=2

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY. Jak cukrzyca może wpłynąć na Twoje życie Hipoglikemia. Hiperglikemia

AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY. Jak cukrzyca może wpłynąć na Twoje życie Hipoglikemia. Hiperglikemia AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY Jak cukrzyca może wpłynąć na Twoje życie Hipoglikemia. Hiperglikemia CUKRZYCA ZAGROŻENIA W CHOROBIE Cukrzyca to poważna choroba. Ponieważ występuje dość często,

Bardziej szczegółowo

inwalidztwo rodzaj pracy

inwalidztwo rodzaj pracy Zdrowie jest najważniejsze Wykłady wraz z konsultacjami medycznymi realizowane przez Stowarzyszenia na rzecz rozwoju wsi Bogufałów Źródło Baryczy w ramach wspierania realizacji zadania publicznego przez

Bardziej szczegółowo

Hipoglikemia Novo Nordisk Pharma Sp. z o.o.

Hipoglikemia Novo Nordisk Pharma Sp. z o.o. Hipoglikemia Hipoglikemia Hipoglikemia, zwana inaczej niedocukrzeniem, oznacza obniżanie stężenia glukozy we krwi do wartości poniżej 55 mg/dl (3,1 mmol/l) Niekiedy objawy hipoglikemii mogą wystąpić przy

Bardziej szczegółowo

PROCEDURY POSTĘPOWANIA Z DZIECKIEM PRZEWLEKLE CHORYM W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 59 IM. JANA MATEJKI W KATOWICACH

PROCEDURY POSTĘPOWANIA Z DZIECKIEM PRZEWLEKLE CHORYM W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 59 IM. JANA MATEJKI W KATOWICACH PROCEDURY POSTĘPOWANIA Z DZIECKIEM PRZEWLEKLE CHORYM W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 59 IM. JANA MATEJKI W KATOWICACH W sytuacji, gdy w szkole jest uczeń przewlekle chory, dyrektor, nauczyciel powinien: 1. Pozyskać

Bardziej szczegółowo

Światowy Dzień Zdrowia 2016 Pokonaj cukrzycę

Światowy Dzień Zdrowia 2016 Pokonaj cukrzycę Światowy Dzień Zdrowia 2016 Pokonaj cukrzycę Światowy Dzień Zdrowia 7 kwietnia 2016 Kilka słów o historii Każdego roku Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) wybiera temat przewodni Światowego Dnia Zdrowia.

Bardziej szczegółowo

Wybrane zaburzenia lękowe. Tomasz Tafliński

Wybrane zaburzenia lękowe. Tomasz Tafliński Wybrane zaburzenia lękowe Tomasz Tafliński Cel prezentacji Przedstawienie najważniejszych objawów oraz rekomendacji klinicznych dotyczących rozpoznawania i leczenia: Uogólnionego zaburzenia lękowego (GAD)

Bardziej szczegółowo

10 FAKTÓW NA TEMAT CUKRZYCY

10 FAKTÓW NA TEMAT CUKRZYCY 10 FAKTÓW NA TEMAT CUKRZYCY FAKT 1. Około 347 mln ludzi na świecie choruje na cukrzycę. Istnieje rosnąca globalna epidemia cukrzycy, u której podłoża leży szybki przyrost przypadków nadwagi i otyłości

Bardziej szczegółowo

STAN PADACZKOWY. postępowanie

STAN PADACZKOWY. postępowanie STAN PADACZKOWY postępowanie O Wytyczne EFNS dotyczące leczenia stanu padaczkowego u dorosłych 2010; Meierkord H., Boon P., Engelsen B., Shorvon S., Tinuper P., Holtkamp M. O Stany nagłe wydanie 2, red.:

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY

AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY Aktywność fizyczna glukometr glukometr glukometr glukometr glukometr skrocona 8 str broszura aktywnosc fizyczna.indd 1 2013-05-09 14:12:46 AKTYWNOŚĆ FIZYCZNA

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp... 7

Spis treści. Wstęp... 7 Spis treści Wstęp.... 7 Co powinniśmy wiedzieć na temat cukrzycy?.... 9 Czym jest cukrzyca?... 9 Jakie są rodzaje cukrzycy?... 10 W jaki sposób można zapobiegać cukrzycy?... 12 Jakie są objawy cukrzycy?...

Bardziej szczegółowo

Przeziębienia - badanie ankietowe dotyczące zagadnień związanych z infekcjami sezonowymi.

Przeziębienia - badanie ankietowe dotyczące zagadnień związanych z infekcjami sezonowymi. Raport z badania ankietowego Przeziębienia - badanie ankietowe dotyczące zagadnień związanych z infekcjami sezonowymi. Strona 1/32 Spis treści Komentarz autora..................................................

Bardziej szczegółowo

Hipoglikemia. przyczyny, objawy, leczenie. Beata Telejko

Hipoglikemia. przyczyny, objawy, leczenie. Beata Telejko Hipoglikemia przyczyny, objawy, leczenie Beata Telejko Klinika Endokrynologii, Diabetologii i Chorób Wewnętrznych Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku Definicja hipoglikemii w cukrzycy Zespół objawów

Bardziej szczegółowo

PORADNIK DLA OPIEKUNÓW OSÓB STARSZYCH

PORADNIK DLA OPIEKUNÓW OSÓB STARSZYCH PORADNIK DLA OPIEKUNÓW OSÓB STARSZYCH Co mam zrobić gdy podopieczny skarży się na boleści? Co zrobić gdy zachoruje? Jak opiekować się osobą z Alzheimerem, Demencją czy inna chorobą? Jakie problemy mogą

Bardziej szczegółowo

Hiperglikemia. Schemat postępowania w cukrzycy

Hiperglikemia. Schemat postępowania w cukrzycy Hiperglikemia Schemat postępowania w cukrzycy Postępowanie w przypadku stwierdzenia wysokiego poziomu glukozy we krwi, czyli hiperglikemii Codzienne monitorowanie poziomu cukru (glukozy) we krwi stanowi

Bardziej szczegółowo

NADCIŚNIENIE ZESPÓŁ METABOLICZNY

NADCIŚNIENIE ZESPÓŁ METABOLICZNY NADCIŚNIENIE ZESPÓŁ METABOLICZNY Poradnik dla pacjenta i jego rodziny Konsultacja: prof. dr hab. med. Zbigniew Gaciong CO TO JEST ZESPÓŁ METABOLICZNY Nadciśnienie tętnicze (inaczej podwyższone ciśnienie

Bardziej szczegółowo

Padaczka u osób w podeszłym wieku

Padaczka u osób w podeszłym wieku Padaczka u osób w podeszłym wieku W ostatnich latach obserwuje się wzrost przypadków padaczki u osób starszych zarówno w krajach Europy, jak i Ameryki Północnej co wynika ze starzenia się społeczeństwa

Bardziej szczegółowo

Dorota Karło - społeczny edukator diabetologiczny

Dorota Karło - społeczny edukator diabetologiczny Dorota Karło - społeczny edukator diabetologiczny CUKRZYCA TYPU 1 Cele leczenia cukrzycy typu I u dzieci i młodzieży możliwość przeżycia cofnięcie objawów klinicznych, unikanie ostrych powikłań cukrzycy,

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY. Cukrzyca co powinniśmy wiedzieć

AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY. Cukrzyca co powinniśmy wiedzieć AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY Cukrzyca co powinniśmy wiedzieć Cukrzyca jest chorobą metaboliczną, której głównym objawem jest podwyższone stężenie glukozy we krwi (hiperglikemia). Stan taki

Bardziej szczegółowo

SPOSÓB OCENY STANU ZDROWIA OSOBY CHOREJ NA CUKRZYCĘ W CELU STWIERDZENIA ISTNIENIA LUB BRAKU PRZECIWSKAZAŃ ZDROWOTNYCH DO KIEROWANIA POJAZDAMI

SPOSÓB OCENY STANU ZDROWIA OSOBY CHOREJ NA CUKRZYCĘ W CELU STWIERDZENIA ISTNIENIA LUB BRAKU PRZECIWSKAZAŃ ZDROWOTNYCH DO KIEROWANIA POJAZDAMI Załącznik nr 3 SPOSÓB OCENY STANU ZDROWIA OSOBY CHOREJ NA CUKRZYCĘ W CELU STWIERDZENIA ISTNIENIA LUB BRAKU PRZECIWSKAZAŃ ZDROWOTNYCH DO KIEROWANIA POJAZDAMI 1. Określenie: 1) ciężka hipoglikemia oznacza

Bardziej szczegółowo

Powikłania ostre w cukrzycy typu 1. Anna Noczyńska

Powikłania ostre w cukrzycy typu 1. Anna Noczyńska Powikłania ostre w cukrzycy typu 1 Anna Noczyńska Cukrzycowa kwasica ketonowa Kwasica ketonowa w przebiegu cukrzycy jest ciężkim powikłaniem powodującym stan zagrożenia życia. Śmiertelność związana z

Bardziej szczegółowo

Dziecko z cukrzycą w szkole.

Dziecko z cukrzycą w szkole. Typy cukrzycy: I Cukrzyca typu 1 II Cukrzyca typu 2 III inne typy cukrzycy Dziecko z cukrzycą w szkole. Cukrzyca choroba przemiany materii, charakteryzująca się podwyższonym stężeniem cukru = glukozy we

Bardziej szczegółowo

Konferencja SAMOLECZENIE A EDUKACJA ZDROWOTNA, POLITYKA ZDROWOTNA, ETYKA Kraków, 20.04.2009 r.

Konferencja SAMOLECZENIE A EDUKACJA ZDROWOTNA, POLITYKA ZDROWOTNA, ETYKA Kraków, 20.04.2009 r. Piotr Burda Biuro In formacji T oksykologicznej Szpital Praski Warszawa Konferencja SAMOLECZENIE A EDUKACJA ZDROWOTNA, POLITYKA ZDROWOTNA, ETYKA Kraków, 20.04.2009 r. - Obejmuje stosowanie przez pacjenta

Bardziej szczegółowo

Szkoła przyjazna dziecku z cukrzycą. Klinika Pediatrii, Onkologii, Hematologii i Diabetologii Uniwersytet Medyczny w Łodzi

Szkoła przyjazna dziecku z cukrzycą. Klinika Pediatrii, Onkologii, Hematologii i Diabetologii Uniwersytet Medyczny w Łodzi Szkoła przyjazna dziecku z cukrzycą Klinika Pediatrii, Onkologii, Hematologii i Diabetologii Uniwersytet Medyczny w Łodzi Dzieci chorują głównie na cukrzycę typu 1 Cukrzyca typu 1 - jest chorobą charakteryzującą

Bardziej szczegółowo

Hiperglikemia. Schemat postępowania w cukrzycy

Hiperglikemia. Schemat postępowania w cukrzycy Hiperglikemia Schemat postępowania w cukrzycy Postępowanie w przypadku stwierdzenia wysokiego poziomu glukozy we krwi, czyli hiperglikemii Codzienne monitorowanie poziomu cukru (glukozy) we krwi stanowi

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY. Powikłania cukrzycy Retinopatia

AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY. Powikłania cukrzycy Retinopatia AKADEMIA SKUTECZNEJ SAMOKONTROLI W CUKRZYCY Powikłania cukrzycy Retinopatia PRZEWLEKŁE POWIKŁANIA CUKRZYCY Cukrzyca najczęściej z powodu wieloletniego przebiegu może prowadzić do powstania tak zwanych

Bardziej szczegółowo

Światowy Dzień Walki z Rakiem

Światowy Dzień Walki z Rakiem Z tej okazji zachęcamy wszystkich do refleksji. Każdy z nas może podjąć pewne działania i mieć wpływ na zdrowie swoje i swoich bliskich. Możesz podejmować zdrowe decyzje To, co robimy każdego dnia wpływa

Bardziej szczegółowo

VI.2. Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dla produktu leczniczego LoperamideDr.Max przeznaczone do publicznej wiadomości

VI.2. Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dla produktu leczniczego LoperamideDr.Max przeznaczone do publicznej wiadomości VI.2. Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dla produktu leczniczego LoperamideDr.Max przeznaczone do publicznej wiadomości VI.2.1.Omówienie rozpowszechnienia choroby 1. Ostra biegunka: Biegunka to zwiększona

Bardziej szczegółowo

42 Choroby wysokogórskie PORADA PORADA 42 ROBERT SZYMCZAK. Choroby. wysokogórskie

42 Choroby wysokogórskie PORADA PORADA 42 ROBERT SZYMCZAK. Choroby. wysokogórskie 4 Choroby wysokogórskie PORADA 4 ROBERT SZYMCZAK Choroby wysokogórskie 4 4 Choroby wysokogórskie W rozdziale omówimy choroby związane ze zmniejszającą się dostępnością tlenu na wysokości: Ostrą Chorobę

Bardziej szczegółowo

BÓL W KLATCE PIERSIOWEJ, ZASŁABNIĘCIE, OMDLENIA, PADACZKA. EDUKACJA DLA BEZPIECZEŃSTWA

BÓL W KLATCE PIERSIOWEJ, ZASŁABNIĘCIE, OMDLENIA, PADACZKA. EDUKACJA DLA BEZPIECZEŃSTWA BÓL W KLATCE PIERSIOWEJ, ZASŁABNIĘCIE, OMDLENIA, PADACZKA. EDUKACJA DLA BEZPIECZEŃSTWA PAMIĘTAJ!!! TEKST PODKREŚLONY LUB WYTŁUSZCZONY JEST DO ZAPAMIĘTANIA. Opracował: mgr Mirosław Chorąży Zasłabnięcie

Bardziej szczegółowo

AD/HD ( Attention Deficit Hyperactivity Disorder) Zespół Nadpobudliwości Psychoruchowej z Zaburzeniami Koncentracji Uwagi

AD/HD ( Attention Deficit Hyperactivity Disorder) Zespół Nadpobudliwości Psychoruchowej z Zaburzeniami Koncentracji Uwagi AD/HD ( Attention Deficit Hyperactivity Disorder) Zespół Nadpobudliwości Psychoruchowej z Zaburzeniami Koncentracji Uwagi GENETYCZNIE UWARUNKOWANA, NEUROLOGICZNA DYSFUNKCJA, CHARAKTERYZUJĄCA SIĘ NIEADEKWATNYMI

Bardziej szczegółowo

Padaczka lekooporna - postępowanie. Joanna Jędrzejczak Klinika Neurologii i Epileptologii, CMKP Warszawa

Padaczka lekooporna - postępowanie. Joanna Jędrzejczak Klinika Neurologii i Epileptologii, CMKP Warszawa Padaczka lekooporna - postępowanie Joanna Jędrzejczak Klinika Neurologii i Epileptologii, CMKP Warszawa Definicja padaczki lekoopornej Nie ma padaczki lekoopornej, są lekarze oporni na wiedzę Boenigh,

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA POSTĘPOWANIA Z DZIECKIEM CHORYM NA CUKRZYCĘ

PROCEDURA POSTĘPOWANIA Z DZIECKIEM CHORYM NA CUKRZYCĘ Szkoła Podstawowa w Dunowie, Dunowo 11, 76-024 Świeszyno SPD.40.3.2014.EK PROCEDURA POSTĘPOWANIA Z DZIECKIEM CHORYM NA CUKRZYCĘ Wrzesień 2014 r. Cukrzyca to grupa chorób metabolicznych charakteryzujących

Bardziej szczegółowo

B. ULOTKA DLA PACJENTA

B. ULOTKA DLA PACJENTA B. ULOTKA DLA PACJENTA 0 ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA AVAMINA, 500 mg, tabletki powlekane Metformini hydrochloridum Należy zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku. - Należy

Bardziej szczegółowo

Leczenie bezdechu i chrapania

Leczenie bezdechu i chrapania Leczenie bezdechu i chrapania Bezdech senny, to poważna i dokuczliwa choroba, dotykająca ok. 4% mężczyzn i 2% kobiet. Warto więc wykonać u siebie tzw. BADANIE POLISOMNOGRAFICZNE, które polega na obserwacji

Bardziej szczegółowo

Procedury postępowania z dzieckiem chorym Podstawa prawna:

Procedury postępowania z dzieckiem chorym Podstawa prawna: Procedury postępowania z dzieckiem chorym Podstawa prawna: Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta nauczyciela (tj. Dz. U. z 2006 r. Nr 97 poz. 674 ze zm.), Art.5 ust.7 pkt 1 oraz art.1 ust.1 pkt 10 ustawy

Bardziej szczegółowo

LECZENIE STWARDNIENIA ROZSIANEGO (ICD-10 G 35)

LECZENIE STWARDNIENIA ROZSIANEGO (ICD-10 G 35) LECZENIE STWARDNIENIA ROZSIANEGO (ICD-10 G 35) 1. Kryteria kwalifikacji: ŚWIADCZENIOBIORCY 1.1. Leczenie interferonem beta: 1) rozpoznanie postaci rzutowej stwardnienia rozsianego oparte na kryteriach

Bardziej szczegółowo

Diagnostyka różnicowa omdleń

Diagnostyka różnicowa omdleń Diagnostyka różnicowa omdleń II KATEDRA KARDIOLOGII CM UMK 2014 Omdlenie - definicja Przejściowa utrata przytomności spowodowana zmniejszeniem perfuzji mózgu (przerwany przepływ mózgowy na 6-8sek lub zmniejszenie

Bardziej szczegółowo

Depresja a uzależnienia. Maciej Plichtowski Specjalista psychiatra Specjalista psychoterapii uzależnień

Depresja a uzależnienia. Maciej Plichtowski Specjalista psychiatra Specjalista psychoterapii uzależnień Depresja a uzależnienia Maciej Plichtowski Specjalista psychiatra Specjalista psychoterapii uzależnień Alkoholizm w chorobach afektywnych Badania NIMH* (1990) (uzależnienie + nadużywanie) Badania II Kliniki

Bardziej szczegółowo

Via Medica. www.cukrzyca.info.pl

Via Medica. www.cukrzyca.info.pl Redaktor Naukowy: Prof. dr hab. med. Jacek Sieradzki Redaktor Prowadzący: Dr hab. med. Maciej Małecki Małopolski Oddział Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego Katedra Chorób Metabolicznych 31 501 Kraków,

Bardziej szczegółowo

Depresja wyzwanie dla współczesnej medycyny

Depresja wyzwanie dla współczesnej medycyny Projekt jest współfinansowany ze środków Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej w ramach Programu Operacyjnego Fundusz Inicjatyw Obywatelskich na lata 2014 2020 Depresja wyzwanie dla współczesnej medycyny

Bardziej szczegółowo

MAM HAKA NA CHŁONIAKA

MAM HAKA NA CHŁONIAKA MAM HAKA NA CHŁONIAKA CHARAKTERYSTYKA OGÓLNA Chłoniaki są to choroby nowotworowe, w których następuje nieprawidłowy wzrost komórek układu limfatycznego (chłonnego). Podobnie jak inne nowotwory, chłoniaki

Bardziej szczegółowo

JAK DZIAŁA WĄTROBA? Wątroba spełnia cztery funkcje. Najczęstsze przyczyny chorób wątroby. Objawy towarzyszące chorobom wątroby

JAK DZIAŁA WĄTROBA? Wątroba spełnia cztery funkcje. Najczęstsze przyczyny chorób wątroby. Objawy towarzyszące chorobom wątroby SPIS TREŚCI JAK DZIAŁA WĄTROBA? Wątroba spełnia cztery funkcje Wątroba jest największym narządem wewnętrznym naszego organizmu. Wątroba jest kluczowym organem regulującym nasz metabolizm (każda substancja

Bardziej szczegółowo

ANKIETA ANESTEZJOLOGICZNA

ANKIETA ANESTEZJOLOGICZNA ANKIETA ANESTEZJOLOGICZNA IMIĘ I NAZWISKO PESEL. 1. Czy leczy się Pan/Pani? Jeśli tak to na jakie schorzenie? TAK / NIE 2. Jakie leki przyjmuje Pan/Pani obecnie? TAK / NIE 3. Czy był/a Pan/Pani operowana?

Bardziej szczegółowo

Acyduria mewalonianowa (gorączka okresowa związana z hipergammaglobulinemią D)

Acyduria mewalonianowa (gorączka okresowa związana z hipergammaglobulinemią D) www.printo.it/pediatric-rheumatology/pl/intro Acyduria mewalonianowa (gorączka okresowa związana z hipergammaglobulinemią D) Wersja 2016 1. CO TO JEST ACYDURIA MEWALONIANOWA 1.1 Co to jest? Acyduria mewalonianowa

Bardziej szczegółowo

ZABURZENIA NEUROLOGICZNE U DZIECI. Wioletta Kojder-Leżańska Agnieszka Pędzimąż

ZABURZENIA NEUROLOGICZNE U DZIECI. Wioletta Kojder-Leżańska Agnieszka Pędzimąż ZABURZENIA NEUROLOGICZNE U DZIECI Wioletta Kojder-Leżańska Agnieszka Pędzimąż CHOROBY NEUROLOGICZNE TO WSZYSTKIE SCHORZENIA ZWIĄZANE Z NIEPRAWIDŁOWYM ORGANICZNYM FUNKCJONOWANIEM OŚRODKOWEGO I OBWODOWEGO

Bardziej szczegółowo

Inwazyjna choroba meningokokowa. Posocznica (sepsa) meningokokowa

Inwazyjna choroba meningokokowa. Posocznica (sepsa) meningokokowa Inwazyjna choroba meningokokowa Posocznica (sepsa) meningokokowa Sepsa, posocznica, meningokoki to słowa, które u większości ludzi wzbudzają niepokój. Każdy z nas: rodzic, opiekun, nauczyciel, dorosły

Bardziej szczegółowo

Agencja Oceny Technologii Medycznych

Agencja Oceny Technologii Medycznych Agencja Oceny Technologii Medycznych Rada Przejrzystości Stanowisko Rady Przejrzystości nr 5/2012 z dnia 27 lutego 2012 r. w zakresie zakwalifikowania/niezasadności zakwalifikowania leku Valdoxan (agomelatinum)

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ KWALIFIKACYJNY DLA OSÓB Z NADWAGĄ

FORMULARZ KWALIFIKACYJNY DLA OSÓB Z NADWAGĄ Dodatkowe informacje: FORMULARZ KWALIFIKACYJNY DLA OSÓB Z NADWAGĄ lek. med. Laura Grześkowiak prom. zdrowia Alina Łukaszewicz Data wypełnienia: DANE OSOBOWE Imię:... Nazwisko:... Adres:... Tel. kontaktowy:

Bardziej szczegółowo

1 Homeopatia Katarzyna Wiącek-Bielecka

1 Homeopatia Katarzyna Wiącek-Bielecka 1 2 Spis treści Bibliografia......5 Wstęp......6 1. Krótka historia homeopatii......9 2. Podział homeopatii.... 10 3. Produkcja leków homeopatycznych.... 11 4. Koncepcja medycyny w homeopatii.... 14 a)

Bardziej szczegółowo

Zapalenie ucha środkowego

Zapalenie ucha środkowego Zapalenie ucha środkowego Poradnik dla pacjenta Dr Maciej Starachowski Ostre zapalenie ucha środkowego. Co to jest? Ostre zapalenie ucha środkowego jest rozpoznawane w przypadku zmian zapalnych w uchu

Bardziej szczegółowo

NIE NARAŻAJ SWOJEGO ZDROWIA! STOP PRZEDSTAWIAMY RECEPTĘ NA SKUTECZNĄ PROFILAKTYKĘ

NIE NARAŻAJ SWOJEGO ZDROWIA! STOP PRZEDSTAWIAMY RECEPTĘ NA SKUTECZNĄ PROFILAKTYKĘ NIE NARAŻAJ SWOJEGO ZDROWIA! POWIEDZ grypie STOP PRZEDSTAWIAMY RECEPTĘ NA SKUTECZNĄ PROFILAKTYKĘ Jedną z najpowszechniej występujących i wciąż niedocenianych chorób jest grypa, choroba, która w sezonie

Bardziej szczegółowo

Rośliny lecznicze występujące na Kaszubach. Zapraszamy na seans!!!

Rośliny lecznicze występujące na Kaszubach. Zapraszamy na seans!!! Rośliny lecznicze występujące na Kaszubach Zapraszamy na seans!!! Krótki wstęp Zioła lecznicze dostarczają naszemu organizmowi wiele witamin, soli mineralnych oraz substancji leczniczych, które pozytywnie

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN PROCEDURA POSTĘPOWANIA W PRZYPADKU WYSTĄPIENIA U DZIECI OBJAWÓW CHOROBOWYCH

REGULAMIN PROCEDURA POSTĘPOWANIA W PRZYPADKU WYSTĄPIENIA U DZIECI OBJAWÓW CHOROBOWYCH REGULAMIN PROCEDURA POSTĘPOWANIA W PRZYPADKU WYSTĄPIENIA U DZIECI OBJAWÓW CHOROBOWYCH Podstawa prawna: 1. Statutu Muzycznego Przedszkola Publicznego Nr 14 w Rzeszowie 2 pkt. 3 Statutu, traktujący o celach

Bardziej szczegółowo

Zadbaj o swoje zdrowie już dziś

Zadbaj o swoje zdrowie już dziś Zadbaj o swoje zdrowie już dziś Jurata Jurkun Specjalista ds. odżywiania i kontroli wagi Centrum Zdrowego Odżywiania i Kontroli Wagi w Suwałkach Zmiany cywilizacyjne Zmiany cywilizacyjne Transport Zbiory

Bardziej szczegółowo

LECZENIE STWARDNIENIA ROZSIANEGO (ICD-10 G 35)

LECZENIE STWARDNIENIA ROZSIANEGO (ICD-10 G 35) Załącznik B.29. LECZENIE STWARDNIENIA ROZSIANEGO (ICD-10 G 35) 1. Kryteria kwalifikacji: ŚWIADCZENIOBIORCY 1.1. Leczenie interferonem beta: 1) wiek od 12 roku życia; 2) rozpoznanie postaci rzutowej stwardnienia

Bardziej szczegółowo

LECZENIE CHOROBY POMPEGO (ICD-10 E 74.0)

LECZENIE CHOROBY POMPEGO (ICD-10 E 74.0) Załącznik B.22. LECZENIE CHOROBY POMPEGO (ICD-10 E 74.0) WIADCZENIOBIORCY Kwalifikacji świadczeniobiorców do terapii dokonuje Zespół Koordynacyjny ds. Chorób Ultrarzadkich powoływany przez Prezesa Narodowego

Bardziej szczegółowo

Co robię, aby nie zachorować na AIDS? Mateusz Hurko kl. III AG

Co robię, aby nie zachorować na AIDS? Mateusz Hurko kl. III AG Co robię, aby nie zachorować na AIDS? Mateusz Hurko kl. III AG -Czym jest HIV? -HIV jest wirusem. Jego nazwa pochodzi od: H human I immunodeficiency ludzki upośledzenia odporności V virus wirus -To czym

Bardziej szczegółowo

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla pacjenta Metformin Vitabalans, 500 mg, tabletki powlekane Metformin Vitabalans, 1000 mg, tabletki powlekane metformini hydrochloridum Należy uważnie zapoznać

Bardziej szczegółowo

Postępowanie orzecznicze wobec kierowców z zaburzeniami tolerancji węglowodanów i cukrzycą

Postępowanie orzecznicze wobec kierowców z zaburzeniami tolerancji węglowodanów i cukrzycą Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u chorych na cukrzycę, 2013 Aneks 2 Postępowanie orzecznicze wobec kierowców z zaburzeniami tolerancji węglowodanów i cukrzycą Opracowano we współpracy z dr.

Bardziej szczegółowo

ANKIETA ANESTEZJOLOGICZNA - DZIECI (do 16 r.ż.)

ANKIETA ANESTEZJOLOGICZNA - DZIECI (do 16 r.ż.) ANKIETA ANESTEZJOLOGICZNA - DZIECI (do 16 r.ż.) Lekarz anestezjolog usypia i znieczula pacjenta na czas zabiegu. Stosując odpowiednie leki uzyskuje okresowe ograniczenie czynności ośrodkowego układu nerwowego

Bardziej szczegółowo

do udzielenia pierwszej pomocy w takich przypadkach. Uraz termiczny może przybrać postać oparzenia słonecznego lub przegrzania.

do udzielenia pierwszej pomocy w takich przypadkach. Uraz termiczny może przybrać postać oparzenia słonecznego lub przegrzania. Upały Zbyt intensywny wysiłek w czasie gorącego dnia, spędzanie zbyt długiego czasu na słońcu albo zbyt długie przebywanie w przegrzanym miejscu może spowodować uraz termiczny. Aby móc skutecznie zapobiegać

Bardziej szczegółowo

STRESZCZENIE WYNIKÓW RAPORTU Z PROGRAMU BADAWCZO-EDUKACYJNEGO NA TEMAT SAMOKONTROLI W CUKRZYCY.

STRESZCZENIE WYNIKÓW RAPORTU Z PROGRAMU BADAWCZO-EDUKACYJNEGO NA TEMAT SAMOKONTROLI W CUKRZYCY. STRESZCZENIE WYNIKÓW RAPORTU Z PROGRAMU BADAWCZO-EDUKACYJNEGO NA TEMAT SAMOKONTROLI W CUKRZYCY. Wprowadzenie: Umiejętność samokontroli choroby wśród osób chorych na cukrzycę jest niezwykle istotną częścią

Bardziej szczegółowo

PROGRAM EDUKACJI PACJENTA Z CUKRZYCĄ W ZAKRESIE PROFILAKTYKI HIPOGLIKEMII WAŻNYM ELEMENTEM TERAPII

PROGRAM EDUKACJI PACJENTA Z CUKRZYCĄ W ZAKRESIE PROFILAKTYKI HIPOGLIKEMII WAŻNYM ELEMENTEM TERAPII PROGRAM EDUKACJI PACJENTA Z CUKRZYCĄ W ZAKRESIE PROFILAKTYKI HIPOGLIKEMII WAŻNYM ELEMENTEM TERAPII Alicja Szewczyk Polska Federacja Edukacji w Diabetologii Cukrzyca Glukometr Wstrzykiwacz Insulina Niedocukrzenie

Bardziej szczegółowo

LECZENIE STWARDNIENIA ROZSIANEGO (ICD-10 G 35)

LECZENIE STWARDNIENIA ROZSIANEGO (ICD-10 G 35) Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia 589 Poz. 86 Załącznik B.29. LECZENIE STWARDNIENIA ROZSIANEGO (ICD-10 G 35) 1. Kryteria kwalifikacji: ŚWIADCZENIOBIORCY 1.1. Leczenie interferonem beta: 1) rozpoznanie

Bardziej szczegółowo

Przedzabiegowa ankieta anestezjologiczna

Przedzabiegowa ankieta anestezjologiczna SPECJALISTYCZNY NIEPUBLICZNY ZAKŁAD OPIEKI ZDROWOTNEJ MOTO MED Kazimiera Sikora 25 731 KIELCE, ul. Słoneczna 1 Biuro tel (041) 346-08-50; fax (041) 346-21-00 Przychodnie- ul Słoneczna 1 (041)345-11-47;

Bardziej szczegółowo

Neurolog dziecięcy i szkoła koalicja czy opozycja? Dr n med. Katarzyna Wojaczyńska-Stanek

Neurolog dziecięcy i szkoła koalicja czy opozycja? Dr n med. Katarzyna Wojaczyńska-Stanek Neurolog dziecięcy i szkoła koalicja czy opozycja? Dr n med. Katarzyna Wojaczyńska-Stanek Czym jest szkoła? Budynek Miejscem nauki wiedzy norm społecznych norm etycznych Miejscem wcielania w życie idei

Bardziej szczegółowo

www.printo.it/pediatric-rheumatology/pl/intro Choroba behceta Wersja 2016 2. DIAGNOZA I LECZENIE 2.1 Jak diagnozuje się tę chorobę? Diagnoza jest głównie kliniczna. Może minąć od roku do nawet pięciu lat

Bardziej szczegółowo

LECZENIE CHOROBY LEŚNIOWSKIEGO - CROHNA (chlc) (ICD-10 K 50)

LECZENIE CHOROBY LEŚNIOWSKIEGO - CROHNA (chlc) (ICD-10 K 50) Załącznik B.32. LECZENIE CHOROBY LEŚNIOWSKIEGO - CROHNA (chlc) (ICD-10 K 50) ZAKRES ŚWIADCZENIA GWARANTOWANEGO ŚWIADCZENIOBIORCY SCHEMAT DAWKOWANIA LEKÓW W PROGRAMIE BADANIA DIAGNOSTYCZNE WYKONYWANE W

Bardziej szczegółowo

ZDROWE ODŻYWIANIE = ZDROWE ŻYCIE

ZDROWE ODŻYWIANIE = ZDROWE ŻYCIE ZDROWE ODŻYWIANIE = ZDROWE ŻYCIE RACJONALNIE = ZDROWO Zdrowa dieta jest jednym z najważniejszych elementów umożliwiających optymalny wzrost, rozwój i zdrowie. Ma przez to wpływ na fizyczną i umysłową

Bardziej szczegółowo

Padaczka versus omdlenie co wynika z wytycznych 2009? Piotr Kułakowski Klinika Kardiologii CMKP, Warszawa

Padaczka versus omdlenie co wynika z wytycznych 2009? Piotr Kułakowski Klinika Kardiologii CMKP, Warszawa Padaczka versus omdlenie co wynika z wytycznych 2009? Piotr Kułakowski Klinika Kardiologii CMKP, Warszawa Omdlenie Objaw a nie choroba Przejściowa i samoograniczająca się utrata przytomności Mechanizm:

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WCZESNEGO WYKRYWANIA ZABURZEŃ WIDZENIA PROWADZĄCYCH DO INWALIDZTWA WZROKOWEGO SKIEROWANY DO DZIECI W WIEKU 1-6 LAT

PROGRAM WCZESNEGO WYKRYWANIA ZABURZEŃ WIDZENIA PROWADZĄCYCH DO INWALIDZTWA WZROKOWEGO SKIEROWANY DO DZIECI W WIEKU 1-6 LAT PROGRAM WCZESNEGO WYKRYWANIA ZABURZEŃ WIDZENIA PROWADZĄCYCH DO INWALIDZTWA WZROKOWEGO SKIEROWANY DO DZIECI W WIEKU 1-6 LAT Joanna Sowińska-Szkocka Zespół Poradni Okulistycznych SPS ZOZ ZDROJE Cele programu

Bardziej szczegółowo

Kwestionariusz wywiadu o dziecku

Kwestionariusz wywiadu o dziecku Szanowni Państwo Bardzo prosimy o wypełnienie poniższego kwestionariusza. Zawarte w nim informacje pozwolą nam na postawienie dokładniejszej diagnozy oraz na przygotowanie bardziej indywidualnego planu

Bardziej szczegółowo

WCZESNE OBJAWY CHOROBY NOWOTWOROWEJ U DZIECI

WCZESNE OBJAWY CHOROBY NOWOTWOROWEJ U DZIECI WCZESNE OBJAWY CHOROBY NOWOTWOROWEJ U DZIECI Elżbieta Adamkiewicz-Drożyńska Katedra i Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii Początki choroby nowotworowej u dzieci Kumulacja wielu zmian genetycznych

Bardziej szczegółowo

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla użytkownika. Metformax 500, 500 mg, tabletki Metformini hydrochloridum

Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla użytkownika. Metformax 500, 500 mg, tabletki Metformini hydrochloridum Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla użytkownika Metformax 500, 500 mg, tabletki Metformini hydrochloridum Należy uważnie zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku, ponieważ zawiera

Bardziej szczegółowo

Astma oskrzelowa. Zapalenie powoduje nadreaktywność oskrzeli ( cecha nabyta ) na różne bodźce.

Astma oskrzelowa. Zapalenie powoduje nadreaktywność oskrzeli ( cecha nabyta ) na różne bodźce. Astma oskrzelowa Astma jest przewlekłym procesem zapalnym dróg oddechowych, w którym biorą udział liczne komórki, a przede wszystkim : mastocyty ( komórki tuczne ), eozynofile i limfocyty T. U osób podatnych

Bardziej szczegółowo

KOLKA Objawy: niepokój oglądanie się zwierzęcia na boki (na brzuch) tarzanie się kopanie tylnymi kończynami o brzuch

KOLKA Objawy: niepokój oglądanie się zwierzęcia na boki (na brzuch) tarzanie się kopanie tylnymi kończynami o brzuch KOLKA Pojęcie kolka nie oznacza pojedynczej jednostki chorobowej, lecz jest ogólnym określeniem dla objawów bólowych, których przyczyna leży w obrębie jamy brzusznej. Takie bóle kolkowe mogą mieć wiele

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWE WARUNKI BADANIA LEKARSKIEGO W ZAKRESIE UKŁADU

SZCZEGÓŁOWE WARUNKI BADANIA LEKARSKIEGO W ZAKRESIE UKŁADU Załącznik nr 5 Załącznik nr 5 SZCZEGÓŁOWE WARUNKI BADANIA LEKARSKIEGO W ZAKRESIE UKŁADU NERWOWEGO, SZCZEGÓŁOWE W WARUNKI TYM PADACZKI BADANIA LEKARSKIEGO W ZAKRESIE UKŁADU NERWOWEGO, W TYM PADACZKI 1.

Bardziej szczegółowo

Materiał edukacyjny Cukrzyca ciążowa Przewodnik dla ciężarnej został przygotowany przez:

Materiał edukacyjny Cukrzyca ciążowa Przewodnik dla ciężarnej został przygotowany przez: 2 Materiał edukacyjny Cukrzyca ciążowa Przewodnik dla ciężarnej został przygotowany przez: Prof. dr hab. med. Katarzyna Cypryk Klinika Diabetologii i Chorób Przemiany Materii Uniwersytet Medyczny w Łodzi,

Bardziej szczegółowo

CIBA-GEIGY Sintrom 4

CIBA-GEIGY Sintrom 4 CIBA-GEIGY Sintrom 4 Sintrom 4 Substancja czynna: 3-[a-(4-nitrofenylo-)-0- -acetyloetylo]-4-hydroksykumaryna /=acenocoumarol/. Tabletki 4 mg. Sintrom działa szybko i jest wydalany w krótkim okresie czasu.

Bardziej szczegółowo

Zaburzenia nerwicowe pod postacią somatyczną

Zaburzenia nerwicowe pod postacią somatyczną Zaburzenia nerwicowe pod postacią somatyczną Mikołaj Majkowicz Zakład Psychologii Klinicznej Katedry Chorób Psychicznych AMG Zaburzenia występujące pod postacią somatyczną Główną cechą zaburzeń pod postacią

Bardziej szczegółowo

ŚLĄSKIE CENTRUM ZDROWIA PUBLICZNEGO Ośrodek Analiz i Statystyki Medycznej Dział Chorobowości Hospitalizowanej APETYT NA ŻYCIE

ŚLĄSKIE CENTRUM ZDROWIA PUBLICZNEGO Ośrodek Analiz i Statystyki Medycznej Dział Chorobowości Hospitalizowanej APETYT NA ŻYCIE ŚLĄSKIE CENTRUM ZDROWIA PUBLICZNEGO Ośrodek Analiz i Statystyki Medycznej Dział Chorobowości Hospitalizowanej APETYT NA ŻYCIE Katowice 2007 Śl.C.Z.P Dział Chorobowości Hospitalizowanej 23 luty Ogólnopolski

Bardziej szczegółowo

Zaburzenia psychiczne w dzieciństwie. Iwona A. Trzebiatowska

Zaburzenia psychiczne w dzieciństwie. Iwona A. Trzebiatowska Zaburzenia psychiczne w dzieciństwie co będzie b w życiu dorosłym Iwona A. Trzebiatowska Schizofrenia Brak możliwości rozpoznanie poniżej 6 rż Wcześniejsze zachorowania u chłopców Udział czynnika organicznego

Bardziej szczegółowo

Oprac. Adam M. Zalepa

Oprac. Adam M. Zalepa Poziom cukru w cukrzycy powinien wynosić: na czczo 70 120 mg/dl (3,9-6,6 mmol/l), 1 godzinę po posiłku poniżej 160 mg/dl (8,9 mmol/l), 2 godziny po posiłku poniżej 140 mg/dl (7,8 mmol/l). odchudzanie się

Bardziej szczegółowo

Po co rehabilitacja w chorobie Alzheimera?

Po co rehabilitacja w chorobie Alzheimera? Po co rehabilitacja w chorobie Alzheimera? Dr n. med. Marek Walusiak specjalista fizjoterapii Ruch jest bardzo ważnym elementem leczenia. Niewielki, systematyczny wysiłek może dać bardzo dużo. 30-45 minut

Bardziej szczegółowo

LECZENIE CHOROBY GAUCHERA ICD-10 E

LECZENIE CHOROBY GAUCHERA ICD-10 E załącznik nr 19 do zarządzenia Nr 36/2008/DGL Prezesa NFZ z dnia 19 czerwca 2008 r. Nazwa programu: LECZENIE CHOROBY GAUCHERA ICD-10 E 75 Zaburzenia przemian sfingolipidów i inne zaburzenia spichrzania

Bardziej szczegółowo

UWAGA na NAPOJE ENERGETYZUJĄCE

UWAGA na NAPOJE ENERGETYZUJĄCE UWAGA na NAPOJE ENERGETYZUJĄCE Dlaczego dzieci i młodzież nie powinny pić napojów energetyzujących? Niektórzy sądzą, że napoje energetyzujące są źródłem energii, która jest szybko przyswajalna przez organizm

Bardziej szczegółowo

Zakres tematyczny na stopień RATOWNIK HOPR

Zakres tematyczny na stopień RATOWNIK HOPR Zakres tematyczny na stopień RATOWNIK HOPR 1. Wzywanie pogotowia ratunkowego 2. Wypadek 3. Resuscytacja krąŝeniowo oddechowa a. Nagłe Zatrzymanie KrąŜenia (NZK), a zawał serca b. Resuscytacja dorosłych

Bardziej szczegółowo

ZMIANY W ORGANIZMIE SPOWODOWANE PICIEM ALKOHOLU

ZMIANY W ORGANIZMIE SPOWODOWANE PICIEM ALKOHOLU ZMIANY W ORGANIZMIE SPOWODOWANE PICIEM ALKOHOLU ( na podstawie artykułu zamieszczonego na portalu internetowym www.wp.pl zebrał i opracował administrator strony www.atol.org.pl ) Przewlekłe nadużywanie

Bardziej szczegółowo

Procedura podawania leków dzieciom przez nauczycieli

Procedura podawania leków dzieciom przez nauczycieli Procedura podawania leków dzieciom przez nauczycieli 1. Każdy nauczyciel/pracownik szkoły zobligowany jest do doskonalenia swoich umiejętności w zakresie udzielania pomocy przedmedycznej. 2. W przypadku

Bardziej szczegółowo

ANOREKSJA, jadłowstręt psychiczny (z greckiego an. Zaprzeczanie, órexis pożądanie, apetyt, łaknienie) oznacza brak łaknienia (apetytu).

ANOREKSJA, jadłowstręt psychiczny (z greckiego an. Zaprzeczanie, órexis pożądanie, apetyt, łaknienie) oznacza brak łaknienia (apetytu). mgr Anna Grygny ANOREKSJA, jadłowstręt psychiczny (z greckiego an. Zaprzeczanie, órexis pożądanie, apetyt, łaknienie) oznacza brak łaknienia (apetytu). Jest to zespół występujący w wieku młodzieńczym;

Bardziej szczegółowo

MASZ DAR UZDRAWIANIA DRUGIE ŻYCIE

MASZ DAR UZDRAWIANIA DRUGIE ŻYCIE MASZ DAR UZDRAWIANIA DRUGIE ŻYCIE Organizm człowieka jest zbudowany z narządów i tkanek. Czasem mogą być uszkodzone od urodzenia (np. w skutek wad genetycznych), częściej w ciągu życia może dojść do poważnego

Bardziej szczegółowo