wstęp intro Dear Sirs and Madams, Szanowni Państwo!

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "wstęp intro Dear Sirs and Madams, Szanowni Państwo!"

Transkrypt

1 Magazyn Portu Lotniczego Katowice, nr Magazine of the Katowice Airport, Issue

2

3 SILESIA airport wstęp intro Szanowni Państwo! Dear Sirs and Madams! Górnośląskie Towarzystwo Lotnicze SA w Katowicach obchodzi w tym roku jubileusz 15-lecia swego istnienia. Powołane zostało w początkowym okresie zmian ustrojowych w Polsce, jako jedna z ważnych instytucji realizacji programu gospodarczego na Górnym Śląsku. GTL rozpoczęło trudny proces przebudowy lotnictwa cywilnego w Polsce, realizując fundamentalne zadanie przywrócenia temu ważnemu dla Polski i Europy regionowi lotniska komunikacyjnego. W zamyśle twórców tego przedsięwzięcia była między innymi idea zapewnienia Państwu pasażerom jak najlepszych warunków podróżowania i to, by Międzynarodowy Port Lotniczy Katowice stał się wizytówką województwa śląskiego oraz całego Górnego Śląska. Idea, by z tego portu można było rozpoczynać podróże do najdalszych zakątków świata, dokąd nie tylko potrzeba, ale także fantazja Państwa zawezwie; aby można było przylatywać tutaj w sprawach osobistych, turystycznych i w interesach, a potem wracać do swoich rodzinnych stron z głębokim przeświadczeniem, że trzeba tutaj koniecznie kiedyś powrócić! W ciągu tych 15 lat, wspólnym wysiłkiem wielu osób i instytucji, udało się doprowadzić do tego, że katowickie lotnisko stało się jednym z najważniejszych portów regionalnych w Polsce. O jego rozwoju świadczy wzrost liczby przewiezionych pasażerów, z kilkunastu osób w roku 1991, poprzez 15 tysięcy w roku 1995, aż do ponad miliona w roku Nie mogę nie podzielić się z Państwem moją osobistą satysfakcją wynikającą z faktu, iż te działania, które podejmowałem w latach dziewięćdziesiątych jako wicewojewoda katowicki, a dotyczące przyszłości katowickiego lotniska, mogę w tej chwili jako wiceminister kontynuować w skali całego kraju, przyczyniając się do wzmacniania gospodarczej pozycji poszczególnych regionów, a tym samym przyczyniając się do rozwoju Polski. Drodzy Państwo, z okazji 15-lecia Górnośląskiego Towarzystwa Lotniczego SA w Katowicach Zarządowi, całej załodze Międzynarodowego Portu Lotniczego Katowice, Grupie Kapitałowej GTL, składam najserdeczniejsze gratulacje. Życzę wielu dalszych sukcesów w pracy zawodowej, zrealizowania zamierzeń inwestycyjnych oraz wszelkiej pomyślności w życiu osobistym. Wszystkim Państwu, korzystającym z usług MPL Katowice, życzę wspaniałych podróży i radości z powrotów. Upper Silesian Aviation Group (GTL) in Katowice celebrates its 15th jubilee this year. It was established during the initial period of system changes in Poland, as one of many important institutions developing an economical program in Upper Silesia. GTL started a difficult process of restructuring aviation in Poland by executing a fundamental task of bringing back an airport to this region, which would be important for Poland and Europe. The intention of the enterprise creators was an idea to assure you passengers the best traveling conditions, and to make the Katowice International Airport (MPL) the showcase of the Silesian province and the whole of the Upper Silesia region. It was the idea to make the airport a starting place of your travels to the furthest corners of the world, inspired by not only your needs but also your imagination; to make it a destination of your personal, tourist and business trips, having returned from Silesia you would want to come back here one day! During these 15 years, combining the efforts of many people and institutions, Katowice airport has become one of the most important regional airports in Poland. The proof of its development lies in the number of passengers, rising from a dozen people in 1991, to 15 thousand in 1995, then to over a million in I cannot hide from you my personal satisfaction resulting from the fact that the actions, which were undertaken by me in the 1990s as a vice-governor of Katowice, and which concerned the future of Katowice airport, I can continue as a vice-minister, and contribute to the strengthening of each region s economical position, and by doing so contributing to the development of Poland. Dear Sirs and Madams, On the occasion of 15th jubilee of the Upper Silesian Aviation Group in Katowice I would like to congratulate the management, all the Katowice International Airport personnel and GTL capital group. I wish you further professional successes, realization of investment projects and happiness in personal life. All of you, who travel with MPL, best wishes for wonderful journeys and joyful returns. Eugeniusz Wróbel Sekretarz Stanu w Ministerstwie Transportu i Budownictwa Eugeniusz Wróbel Secretary of State Ministry of Transport and Construction

4 spis treści table of contents SILESIA airport Warto inwestować w lotnisko Airport is Worth Investing in rozmowa z Marszałkiem Województwa Śląskiego We re talking to Michał Czarski, the Marshal of Upper Silesia region 8 Powietrze w rękach Pań Air in Women s Hands 6 Magiczna kraina Magic Land 11 Katowickie okno na świat Katowice Gateway to the World 16 4

5 NEWS Powietrze w rękach Pań Air in Women s Hands Warto inwestować w lotnisko Airport is Worth Investing in Magiczna kraina Magic Land Katowickie okno na świat Katowice Gateway to the World Katowicki Labirynt można polubić It s nice to get lost in Labyrinth Orzech w niebie Orzech in Heaven Magazyn Portu Lotniczego Katowice REDAKTOR NACZELNY / EDITOR-IN-CHIEF Rafał Drabek RADA PROGRAMOWA / PROGRAMME BOARD Beata Mutke Leszek Biernacki Marek Kubica WYDAWCA / EDITOR Górnośląskie Towarzystwo Lotnicze Spółka Akcyjna Upper Silesian Aviation Group PATRONAT / PATRONAGE BY Magazine of the Katowice Airport PRZEKŁAD / TRANSLATION BY Alicja Lelonek-Ball DRUK I OPRACOWANIE GRAFICZNE PRINTING AND GAPHICS BY Agencja Reklamowa / Advertising Agency S-print 2 Sp. z o.o. KREATOR ARTYSTYCZNY / ART DESIGNER Anna Falerowska REKLAMA / ADVERTISING Góralski karnawał Highlanders Carnival Mój przyjaciel LAPTOP LAPTOP - My Friend Lotnisko krok po kroku Airport Step by Step Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego Marshal Office of the Silesian Voivodship Aleksandra Górnaś, tel S-print 2 Sp. z o.o. Beata Darmolińska, tel INFO Połączenia z Międzynarodowego Portu Lotniczego Katowice Connections from Katowice International Airport Śląska Organizacja Turystyczna Silesian Tourist Organisation KONTAKT / CONTACT US

6 NEWS SILESIA airport lat minęło! 15 years have passed! Zarządzające MPL Katowice, Górnośląskie Towarzystwo Lotnicze SA obchodzi w tym miesiącu swoje 15. urodziny. Kiedy w 1991 r. powstało, z pyrzowickiego lotniska korzystało niewiele ponad 5 tys. pasażerów rocznie, to mniej niż obecnie w ciągu doby. GTL jest ideowym spadkobiercą działającego w międzywojniu Śląskiego Towarzystwa Lotniczego, udziałowca powstałego w 1929 r. narodowego przewoźnika PLL LOT. Najpierw latano z katowickiego lotniska na Muchowcu, a od 1966 r. z Pyrzowic. Wkomponowany w obecną, liczącą prawie 8 tys. m2 bryłę portu, ówczesny terminal miał zaledwie 550 m2 powierzchni. Ponieważ jest ciągle rozbudowywany, już wkrótce powiększy się do ponad 15 tys. m2. Szerzej o historii GTL piszemy na str. 16. GTL (Upper Silesian Aviation Group), a company managing Katowice International Airport (MPL), celebrates its 15th anniversary this month. In 1991, when it was established, only 5 thousand passengers a year were using the airport in Pyrzowice, which is less than the current number of passengers a day. GTL is a successor of ŚTL (Silesian Aviation Group). ŚTL, functioning in a mid-war period, was a shareholder of national transport company PLL LOT (Polish Airlines LOT), which was founded in At the beginning, the planes were using Katowice airport in Muchowiec, and since 1966 the airport in Pyrzowice. The surface of the then terminal, now a part of the current block of 8 thousand m2, was merely 550 m2 big. As it is being constantly expanded, it will soon achieve a size of over 15 thousand m2. More details of GTL history on page 16 Nowość w Centralwings rozpoczęło sprzedaż biletów na połączenia czarterowe do miast południowej Europy dla klientów indywidualnych. W ofercie są bezpośrednie połączenia z Katowic do kurortów basenu Morza Śródziemnego: Palmy de Mallorca, Heraklionu i Rodos. Loty będą odbywać się raz w tygodniu w okresie od 23 kwietnia do 18 października tego roku. Rezerwacja i sprzedaż: Regularne połączenia via Interesujesz się tym, co dzieje się w Międzynarodowym Porcie Lotniczym Katowice w Pyrzowicach? Chcesz otrzymywać bezpłatny newsletter z aktualnymi informacjami o wydarzeniach na lotnisku, promocjach, ciekawostkach z regionu oraz miesięcznik "Silesia Airport" pocztą elektroniczną? Jeśli choć raz odpowiedziałeś "tak" - zachęcamy: wypełnij ankietę, która znajduje się na stronie (sekcja "Silesia Airport"). Tu także możesz zapoznać się z kolejnymi wydaniami naszego magazynu. Miłej lektury! 4

7 SILESIA airport NEWS Nowy terminal w MPL Katowice New Terminal in MPL Katowice Katowice International Airport (MPL), according to research done by ACI (Airport Council International), is one of the most dynamically developing airports in Europe where the rapid increase in air traffic can be observed. As a result of the liberalization of the air services market in 2004, and due to the necessity of adjusting to the European Union legal requirements, as well as to the requirements of the executive agreement from Schengen, in November 2005 The Upper Silesian Aviation Group started another investment connected with the need of extending and modernizing of the existing infrastructure of MPL Katowice. Currently, the airport is able to have about 1,6 mln passengers checked in a year. After the extension works have been completed, the capacity of the airport will grow to 3,6 mln people per year. And within an hour 1, 6 thousand of passengers will check in. The last year was record-breaking for the Katowice airport. It served passengers, which is 75% more than in A year earlier only about 258 thousand of people were served. The growth was also observed in charter traffic: in 2005, 255,5 thousand of passengers checked in, which gives the growth of 71%. A new product of Centralwings has started ticket distribution for charter flights to the cities of Southern Europe for individual clients. The offer covers direct connections from Katowice to the Mediterranean resorts: Palma de Mallorca, Heraklion and Rhodos. The flights will take place once a week in the period from 23rd April to 18th October this year. Ticket booking and sale: Międzynarodowy Port Lotniczy Katowice wg badań organizacji ACI (Airport Council International) jest jednym z najdynamiczniej rozwijających się lotnisk w Europie, na którym następuje gwałtowny przyrost ruchu lotniczego. W wyniku liberalizacji rynku usług lotniczych w roku 2004 oraz w związku z koniecznością dostosowania się Polski do wymogów prawa Unii Europejskiej, a tym samym do wymogów porozumienia wykonawczego z Schengen, Górnośląskie Towarzystwo Lotnicze SA w listopadzie 2005 r. rozpoczęło kolejną inwestycję, związaną z koniecznością rozbudowy i modernizacji istniejącej infrastruktury MPL Katowice. Obecnie port może odprawiać ok. 1,6 mln pasażerów rocznie. Po rozbudowie możliwości lotniska wzrosną do 3,6 mln osób rocznie, a w godzinę będzie można odprawić ok. 1,6 tys. podróżnych. Miniony rok dla katowickiego lotniska był rekordowy. Port obsłużył pasażerów, czyli o 75% więcej niż w roku Rok wcześniej z usług lotniska skorzystało niespełna 258 tys. osób. Wzrost zanotowano również w ruchu czarterowym: w 2005 r. odprawiono 255,5 tys. pasażerów, co oznacza 71% przyrost. reklama Regular connections via Are you interested in what takes place at the Katowice- Pyrzowice International Airport? Do you want to receive a free newsletter with current news about the airport, special offers, interesting facts from the region and Silesia Airport monthly magazine by ? If you have answered yes at least once please, fill in the questionnaire on the website ( Silesia Airport section). You will also be able to find the next issues of our magazine there. Have a nice time reading!

8 sylwetki people SILESIA airport Powietrze w rękach Pań Air in Women s Hands W prawdzie powszechnie sądzi się, że Dedal i Ikar byli pierwszymi lotnikami, ale kobiety wiedzą swoje. One na miotłach latały od zawsze. Tylko przez zawiść mężczyzn są teraz w mniejszości. W średniowieczu za odmowę przelecenia na miotle były palone żywcem. Panie nie poddają się. Można je zobaczyć na lewym fotelu kapitana transoceanicznych samolotów oraz statków kosmicznych. W lotach orbitalnych uczestniczyło już ponad 40 kobiet. Do historii awiacji przeszły rekordzistki prędkości i długości lotu: Swietłana Sawicka, Maria Sołowiowa, Jacqueline Cochran, Jacqueline Auriol, Amelia Erhart czy Hanna Reitsch. Podczas II wojny światowej wiele kobiet było pilotami myśliwskimi. Do najsłynniejszych należą Lila Litwiak i Klaudia Budanowa, które w sumie zestrzeliły 23 samoloty wroga. Stefania Wojtulanis, Anna Leska i Jadwiga Piłsudska (córka marszałka Józefa Piłsudskiego) jako pilotki jednostki ferry dostarczały z fabryk samoloty na front. Latały one w paramilitarnej organizacji Air Transport Auxiliary, utworzonej dla pomocy lotnictwu wojskowemu. Pochodząca z Podbeskidzia Adela Szarzec szefuje personelowi latającemu w spółce córce narodowego przewoźnika, a Marta Zawartko, do niedawna widywana w Katowicach, razem z bratem Dominikiem latała na Airbusach A320 w Wizz Air. Teraz podobno lata w Singapore Airlines. Wyśmienite wyniki uzyskiwały panie w konkurencjach sportowych. Szło im tak dobrze, iż w 1955 r. Międzynarodowa Organizacja Lotnicza FAI postanowiła zaniechać oddzielnego rejestrowania rekordów ustanawianych przez kobiety i mężczyzn. Imponujące osiągnięcia ma na swoim koncie Pelagia Majewska, która ustanowiła 17 rekordów świata. Była także mistrzynią Europy i trzecią w historii kobietą, którą uhonorowano najwyższym wyróżnieniem w szybownictwie - Medalem Lilienthala. Medal ten przyznany został także Adeli Dankowskiej. Jeśli sięgnąć do lat międzywojennych, to nie sposób nie wspomnieć o Marii Youndze, Wandzie Modliborskiej, Krystynie Ganowicz i sosnowiczance Marii Tomaszewskiej. Obecnie znaczące sukcesy międzynarodowe w szybownictwie odnosi Małgorzata Margańska. Kobiety także są inżynierami lotniczymi. W bielskich zakładach szybowcowych pracowała Irena Kaniewska, która razem z Franciszkiem Kotowskim skonstruowała doskonałe A lthough it is generally thought that Daedalus and Icarus were the first fliers, women know where it s at. They have been flying their broomsticks for ages. Only because of men s jealousy, they are now in minority. In the Middle Ages they were burnt alive having declined to fly a broomstick. The ladies do not give up. They can be seen in the left chair of transatlantic airplanes and spaceships. Over 40 women have already took part in orbital flights. The history of aviation knows speed and flight time record holders, such as Swietłana Sawicka, Maria Sołowiowa, Jacqueline Cochran, Jacqueline Auriol, Amelia Erhart and Hanna Reitsch. During World War II many women were fighter pilots. The most famous are Lila Litwiak and Klaudia Budnowa, who shot down altogether 23 enemy planes. Pilots Stefania Wojtulanis, Anna Leska and Jadwiga Piłsudska (Józef Piłsudski s daughter) were delivering planes to the front line. They were flying in a paramilitary organization called Air Transport Auxiliary, created as a help for military airforce. Adela Szarzec, born in Podbeskidzie region, is a boss of air personnel in an international company, and Marta Zawartko, recently seen in Katowice, together with her brother Dominik has been flying Airbus A320 in Wizz Air. Now she works in Singapore Airlines. Women have also had great results in sports competitions. They were so good that International Aviation Organisation (FAI) decided not to register separately women s and men s records. Pelagia Majewska can boast herself with impressive achievements as she is the 17 world records holder. She was also a European champion and the third woman in history to be awarded Lilienhal s Medal, which is the highest honour in gliding. Adela Dankowska has also been awarded the same medal. When talking about mid-war years one has to mention Maria Younga, Wanda Modliborska, Krystyna Ganowicz and Maria Tomaszewska from Sosnowiec. Nowadays it is Małgorzata Margałska who is achieving international success. Women are also engineers. Irena Kaniewska, together with Franciszek Kotowski, constructed great gliders (Fly, 8

9 SILESIA airport sylwetki people a a szybowce Mucha, Jastrząb, Bocian, Jaskółka i Czapla. Na Śląsku Cieszyńskim bardzo popularna jest Maria Wardasówna pisarka i uczestniczka wielu rajdów kobiecych dookoła Polski. Jej książki, przepojone miłością do latania, jak między innymi Maryśka ze Śląska, Dziewczyna z chmur czy Zew przestworzy, wznawiane są do dziś. Z góry na wszystkich w Międzynarodowym Porcie Lotniczym Katowice spogląda Joanna Ozga, asystentka kontrolera na pyrzowickiej wieży (TWR EPKT). Gdy kończy dyżur, siada za sterami czego się da, bo ma licencje uprawniające do latania samolotem, szybowcem i balonem. Jest w dodatku instruktorem i egzaminatorem. To rzadkość. Niewiele jest bowiem w Polsce osób mogących przyjmować egzaminy państwowe. Córka pilota Stanisława Tazbira przyszła na lotnisko z mamą rozejrzeć się i została do dziś. - Chciałam być malarką, studiować na Akademii Sztuk Pięknych, ale nic z tego nie wyszło. Lotnictwo wciąga jak czarna dziura, ale nie żałuję. W aeroklubie na Muchowcu spędziłam całe dorosłe życie. Tam poznałam męża (inż. Waldemar Ozga jest jednym z najbardziej utytułowanych pilotów balonowych w Polsce), tam wychowywał się syn Tymoteusz, ale nie poszedł w ślady rodziców. Wylaszowała, tj. wyszkoliła setki pilotów. Nie ma na Śląsku człowieka związanego z lotnictwem, który nie znałby Joanny Ozgi. Jak wspomina ppłk pil. Marek Zapiór, kierownik Aeroklubu Śląskiego w latach , była nie tylko lubiana, ale i szanowana przez uczniów. Pomimo dość zasadniczego jak na kobietę podejścia do ludzi, ufano jej fachowości. Jako szefowa wyszkolenia potrafiła przykuć uwagę kursantów. - Niestety wyszkoliłam tylko dwie kobiety - mówi - panie rzadko trafiają do lotnictwa. Chyba jeszcze zbyt mocno pokutuje mit, iż jest to zajęcie dla mężczyzn. Jako zawodniczka startowała na różnego rodzaju zawodach, od Mistrzostw Europy po Igrzyska. Najczęściej jako członek załogi balonowej męża, m. in. w Japonii, Indiach, USA, Turcji. Teraz pomaga doprowadzić bezpiecznie do celu samoloty komunikacyjne. Doświadczenie pilota bardzo jest w tym pomocne, gdyż łatwiej wyobrazić sobie układ samolotów w przestrzeni, skoro w powietrzu spędziło się niewiele mniej czasu niż na ziemi. Hawk, Stork, Swallow and Heron) in a gliders production plant in Bielsko-Biała. Maria Wardasówna is very popular in Cieszyn Silesia; she s a writer and a participant of many female races around Poland. Her books, e.g. Mary from Silesia, A Girl from Clouds and The Call of Skies, are filled with passion of flying; they are reissued even today. K atowice International Airport is observed by Joanna Ozga, a controller s assistant in the control tower of Pyrzowice (TWR EPKT). When she finishes her shift, she sits in any machine available (as she has license allowing her to pilot a plane, a glider and a balloon) and flies. She is also an instructor and an examiner. It s rare. There are few people in Poland who can examine at state exams. A pilot s daughter arrived at the airport with her mother, just to look around and she stayed here. - I wanted to become a painter and study at the Art School, but this amounted to nothing. Aviation absorbs you like a black hole, but I don t regret. I spent my whole adult life in an airclub in Muchowiec. That is where I met my husband (Waldemar Ozga is one of the most awarded balloon pilots in Poland), that is also where our son, Tymoteusz, was brought up, but he didn t follow in parents footsteps. She trained hundreds of pilots. There is nobody connected with aviation in Silesia who wouldn t know Joanna Ozga. According to lieutenant colonel Marek Zapiór, who was an airclub supervisor in , she was not only liked, but also respected by the students. Despite quite a straitlaced attitude towards people, they trusted her competence. As a training boss she could attract students attention. - Unfortunately, I managed to train only two women she says - Women rarely appear in aviation. Probably, the myth that it is a manly thing is still very strong in them. As a contestant, she took part in many various competitions, e.g. Europe Championships. Most often she was a part of her husband s balloon team member in Japan, India, USA and Turkey. Now she helps in planes safe landing. Her pilot experience helps her a lot, as it is easier to imagine the configuration of planes in the air if you have spent not less time in the air than on earth. Cezary Orzech 9

10 region local SILESIA airport Michał Czarski rozmawiamy z Marszałkiem Województwa Śląskiego We re talking to Michał Czarski, the Marshal of Upper Silesia region Warto inwestować w lotnisko Airport is Worth Investing in - Panie marszałku, spotykamy się w dniu jubileuszu GTL. Czy Pana związki z katowickim lotniskiem sięgają aż tak daleko? - Moje związki z GTL zaczęły się w 1994 roku, jako prezydenta Sosnowca. Wówczas miałem możliwość poznania planów związanych z rozwojem lotniska. Należałem do grona prezydentów, którzy wyrazili gotowość kapitałowego zaangażowania się w to przedsięwzięcie, choćby w wymiarze symbolicznym. Port lotniczy jest bowiem jednym z istotnych instrumentów wpływających na rozwój lokalny. Wówczas wizja rozwoju była znacznie skromniejsza. Nikt nie zakładał aż tak dynamicznego przyrostu pasażerów, z czym mamy do czynienia zwłaszcza w ostatnich dwóch latach. Ten kolosalny skok do przodu, ponad milion pasażerów rocznie, przy niewiele ponad 200 tys. w roku 2002, kiedy stanąłem na czele samorządu województwa, przerósł znacznie nasze oczekiwania. - Mam przed sobą, opracowaną w 1995 r. przez British Aerospace Consultancy Services prognozę ryku lotniczego dla Katowic. Wynika z niej, w optymistycznym wariancie, że w 2014 r. katowickie lotnisko może obsługiwać 4 mln pasażerów rocznie... - Ostrożność tych prognoz wynikała z klimatu ówczesnych lat. Przypomnę, że był to dopiero początek przemian ustrojowych i gospodarczych w Polsce. Zamykano kopalnie, huty, co skłaniało do utyskiwań, że nic dobrego w tym województwie nie da się zrobić. Na niektórych działało to deprymująco, ale na szczęście dla większości był to czynnik mobilizujący. I oni mieli racje. Po 3-4 latach rzeczywistość okazała się zupełnie odmienna od tych ponurych przepowiedni. - Ludzie latają, ale w dużej mierze za pracą. Czy zatem to okno na świat nie będzie drzwiami z klamką po jednej stronie? - Nie, bo województwo śląskie jest regionem o dużej atrakcyjności inwestycyjnej, a uwzględniając Walory Podbeskidzia, Żywiecczyzny i Jury Krakowsko-Częstochowskiej także ciekawym turystycznie. Jest to opinia oparta na licznych analizach, chociażby ostatnio opublikowanej przez Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową, gdzie w rankingu regionów Śląsk uzyskał pierwsze miejsce w kraju pod względem atrakcyjności inwestycyjnej. Nie wytrzymuje też próby czasu stereotyp, - We re meeting on the day of GTL (Upper Silesian Aviation Group) jubilee. Do your ties with Katowice Airport go back so far? - My ties with GTL go back to 1994, when I was the president of Sosnowiec. At the time I had a chance to to learn about the airport development plans. I was in the group of presidents who declared financial help to this enterprice, even in a symbolic measure. The airport is one of the crucial factors influencing local development. Then, the vision of development was much simpler. Nobody could suppose that such a dynamic growth in the passengers number (as we could observe in the last 2 years) would occur. This enormous jump ahead (over 1 million passengers a year, in comparison to 200 thousand in 2002), since I took the lead of the local government, has gone beyond my wildest draems. - I m looking at the aviation market forecast for Katowice, prepared by British Aerospace Consultancy Services in According to the optimistic version from the document, in 2004 Katowice Airport would serve 4 million passengers a year - The cautiousness of the forecats resulted from the climate of the then uears. I have to say that it was just the beginning of structural and economical changes in Poland. The coalmines and steelworks were being closed, which was the reason of many complaints that nothing good could be done here. Such actions could have a negative influence on some pople but, fortunately, for the majority of them it served as a mobilising factor. And they were right. After 3-4 years, the reality turned out to be totally different from the dreary forecast. - People fly but generally to seek employment. Won t this window on the world turn into a door with a handle on just one side? - No, because Silesian region is an attractive place for investors and, taking into account the values of such regions like Podbeskidzie, Żywiec region and Cracow-Częstochowa Upland, it is also and interesting place for tourists. This opinion is based on numerous analyses, e.g. on a recently pub- 10

11 SILESIA airport region local że w Krakowie świetnie się wypoczywa i mieszka, a na Śląsku robi tylko interesy. Przedstawiciele dużych firm i międzynarodowych korporacji, do których zwrócił się Manager Magazin z pytaniem, które z miast poza Warszawą uważają za najbardziej atrakcyjne w Polsce, uznali, że Górny Śląsk należy do czołówki krajowej, przed Poznaniem, Trójmiastem i Łodzią. Podkreślano wysokie tempo rozwoju gospodarczego, dobre połączenia komunikacyjne z innymi miastami Polski i Europy, korzystny stosunek zarobków do kosztów utrzymania oraz szanse na zrobienie kariery zawodowej. Dostrzeżono także to, co chyba nam umyka, a co jest cenione na świecie przyjazny stosunek do rodziny. Port w Pyrzowicach zajmuje ważne miejsce na mapie gospodarczej i turystycznej naszego regionu. Doskonała lokalizacja w środku blisko trzymilionowej aglomeracji, a jednocześnie troszeczkę na jej poboczu, sprawia, że nie jest uciążliwy dla mieszkańców i może być czynny przez całą dobę. To rzadkość na świecie. Już teraz, pod względem obsługi przewozów towarowych, Pyrzowice wiodą prym wśród polskich lotnisk regionalnych. Dobiegająca końca budowa drogi dojazdowej do lotniska, realna perspektywa powstania za kilka lat autostrady A1, która przebiegać będzie przez Pyrzowice, dobra sytuacja finansowa GTL, pozwalają z optymizmem spoglądać w przyszłość. Atrakcyjnym partnerem okazały się linie niskokosztowe, zwłaszcza Wizz Air. Lotnisko jest otwarte dla wszystkich. Sądzę zatem, że kolejni przewoźnicy będą otwierać nowe połączenia. Znane mi są plany GTL do 2010 r. i nie dostrzegam zagrożeń w ich realizacji. MPL zarabia na siebie i może przeznaczać poważne środki na inwestycje. Akcjonariusze są życzliwie i prorozwojowo nastawieni na przekazywanie niemałych kwot na rozwój infrastruktury lotniskowej i około lotniskowej. lished one prepared by Market Economy Research Institute, where Silesia occupies the first place in the ranking of regions attractive for tourists. Also, the stereotype that Cracow is a nice place to live and rest, and Silesia to make business, is becoming outdated. The representatives of big companies and international corporations, asked by Manager Magazine, which of the cities, apart from Warsaw, they think are the most attractive in Poland, said that Upper Silesia belongs to the leaders, preceding such cities as Poznań, Gdańsk and Łódź. They have mentioned the fast pace of economical development, good communication links to many Polish and European cities, a favourable wages to maintanance costs ratio and professional career changes. The airport in Pyrzowice occupies an important place on economical and touristic map of our region. And excellent location in the middle of almost 3-million agglomeration, and at the same time a bit aside, makes it convenient for region inhabitants and can be opened round the clock. It s rare in the world. Even now, as regards cargo transportation service, Pyrzowice is in the lead among Polish regional airports. The works on access road are coming to an end, real prospects of A1 highway building, good financial situation of GTL, allows us to look ahead with optimism. Low cost arilines, especially Wizz Air, turned to be an attractice partner. The airport is open for everybody. So, I think that the next airlines will be opening new connections. I know GTL plans till 2010 and I do not see any obstacles in their realising. MPL earns enough money to have means for investments. Shareholders are favourably disposed and have pro-developmental attitude towards transfering money on airport infrastructure development. reklama

12 region local SILESIA airport marca 1991 r. powstało GTL, spółka która obecnie zarządza MPL Katowice - Urząd Marszałkowski jest również akcjonariuszem GTL. Czy to ułatwia dofinansowywanie przedsięwzięcia publicznego jakim jest rozwój międzynarodowego portu lotniczego? - Międzynarodowy Port Lotniczy Katowice według badań organizacji Airport Cauncil International jest jednym z najdynamiczniej rozwijających się lotnisk w Europie. Inwestowanie w lotnisko jest więc nie tylko potrzebne dla rozwoju regionu, ale zapewne będzie niezłą lokatą kapitału. Ambitne plany rozbudowy Portu Lotniczego zmierzają do podwojenia powierzchni użytkowej Portu Pasażerskiego oraz zwiększenia liczby odpraw do 3,6 mln pasażerów rocznie. Prognozy te wymuszają na władzach GTL konieczność wykorzystania terenów bezpośrednio przyległych do portu oraz obligują do kreowania inicjatyw związanych z rozwojem lotniska. Skoro Pyrzowice aspirują do roli lotniska tranzytowego, niezbędna jest budowa bazy hotelowej i wielopoziomowych parkingów, bez których trudno wyobrazić sobie nowoczesny port lotniczy. W strefie okołolotniskowej powinna rozwinąć się obsługa transportowa: gastronomia, stacje paliw, drobne naprawy samochodów, a także handel i miejsca obsługi podróżnych. Wspominam o tym, bo inwestowanie w Port Lotniczy jest przedsięwzięciem długofalowym, ale też korzystnym dla samorządu regionalnego, który w swych decyzjach kieruje się wizją rozwoju województwa. - Zbliżają się do końca prace nad powstaniem Górnośląskiego Związku Metropolitalnego. Radni wszystkich zainteresowanych miast konurbacji wyrazili zgodę na przystąpienie do Związku. Czy powstanie wielomilionowej metropolii ułatwi rozwiązanie nabrzmiałych od lat problemów, jak chociażby jednolitego systemu komunikacji publicznej? - Powstanie Górnośląskiego Związku Metropolitalnego rodzi nadzieję, że problemy trudne do rozwiązania przez pojedyncze miasta, będą z powodzeniem realizowane przez 17 miast, które zadeklarowały wolę współpracy w ramach metropolii. Dotyczy to zarówno transportu publicznego, ochrony środowiska, jak i zagadnień z dziedziny kultury czy szkolnictwa wyższego. Związek metropolitalny może także z większą skutecznością, niż poszczególne miasta ubiegać się o środki z Unii Europejskiej. W rozdziale tych pieniędzy premiowane są bowiem inicjatywy o charakterze ponadlokalnym. W tę koncepcję dobrze wpisują się plany rozwoju lotniska. Rozpoczęta w ubiegłym roku rozbudowa Terminalu Pasażerskiego i modernizacja istniejącej infrastruktury pozwoli także dostosować się Pyrzowicom do wymogów porozumienia wykonawczego z Schengen. - Jak często Pan Marszałek jako pasażer odwiedza pyrzowickie lotnisko? - Nie rzadziej niż raz w miesiącu, ale niekiedy bywa, że częściej. Mam więc okazję na bieżąco obserwować postęp prac przy rozbudowie terminalu oraz infrastruktury w pobliżu lotniska. Przyznaję, że zakres i tempo robót są imponujące. - Dziękuję za rozmowę. On the 6th March 1991 GTL, a company managing MPL Katowice, was created - The Marshal s Office is also a GTL shareholder. Does it facilitate international airport financing? - Katowice International Airport, according to Airport Cauncil International researches, is one of the most dynamically developing airports in Europe. Investing in the airport is not only helpful for the region, but it can also be a good financial deposit. Ambitious plans of the airport development are driving at doubling the airport surface and increasing the number of passengers checking-in to 3.6 million passengers a year. These forecasts are compelling the GTL management to utilise the area adjacent to the airport and obliging it to undertake initiatives aiming at the airport development. Since Pyrzowice aspires to the role of a transit airport, it is necessary to build hotel infrastructure and multilevel car parking towers; as it is hard to imagine a modern airport without them. Transport service points, catering service, gas stations, garages etc. should appear in the neighbouring area. I m talking about it because investing in the airport is a long-term enterprise, but it is also profitable for the local government, which follows the vision of region development while making decisions. - The works to constitute the Upper Silesian Metropolis are coming to an end. The aldermen of all the cities of the conurbation have given consent to accede to it. Is the creation of severalmillion metropolis going to solve heavy-weight issues, like a uniform public transport? - The creation of the Upper Silesian Metropolis gives hope that the problems difficult to solve by one city, will be successfully solved by 17 cities which offered to participate within the metropolis. The common issues cover public transport, environmental protection, as well as culture and the system of higher education. The metropolis can also apply for funds from European Union more efficiently than one city. In these funds allocation, initiatives of regional character have priority over the local ones. The airport development plans well follow this concept. The works on passengers terminal and infrastructure modernisation will adapt Pyrzowice to the standards of Schengen Agreement. - How often do you visit the airport in Pyrzowice? - At least once a month, but sometimes even more often. Then I have a chance to be up-to-date and observe the progression of works on passengers terminal and infrastructure modernisation. I must admit that the range and pace are impressive. - Thank you for the interview. 12 Cezary Orzech

13 Magiczna kraina Magic Land

14 podróże journeys SILESIA airport Magiczna kraina Magic Land K ornwalia to kraina mitów, tajemnic i legend. Oszałamiające krajobrazy wybrzeża: strome klify i długie, piaszczyste plaże. Dzikie wrzosowiska, dawne kamienne kręgi, zamki i romantyczne wyspy. Ta część Anglii stanowi odrębny administracyjnie i kulturowo obszar, którego mieszkańcy posiadają nawet swój własny język. Jednak ucieszy Was pewnie wiadomość, że wszyscy tutaj mówią również po angielsku. Czy nabraliście już ochoty na odwiedzenie tej magicznej krainy? Jeśli tak, to zapraszamy, abyście podążyli naszym śladem. Przejeżdżając rzekę Tamar, która stanowi naturalną granicę pomiędzy Devonem a Kornwalią lub jak ujęliby to Kornwalijczycy: pomiędzy Kornwalią a Anglią, podążyliśmy drogą A30 przez Bodmin Moor i dalej do St Ives, którego widok z pobliskiego wzgórza zaparł nam dech w piersiach. Biała, piaszczysta plaża o kształcie wielkiego półksiężyca i morze tak niebieskie, że stapiało się z niebem. W oddali: kilka łódek rybackich i biały żagiel przepływającego jachtu. W malutkiej, portowej kafejce uraczyliśmy się miejscowym specjałem teacakes. To pyszne pieczone ciasteczka z rodzynkami, obficie posmarowane świeżym, kornwalijskim masłem. Nie mając czasu do stracenia podążyliśmy wąską drogą, wijącą się wzdłuż wybrzeża do St Just. Za każdym zakrętem naszym oczom ukazywały się coraz bardziej niesamowite morskie pejzaże. Chyba nigdzie indziej mordercza walka pomiędzy lądem a morzem nie jest tak widoczna jak tutaj. Jej efektem są strome, monumentalne klify, głębokie zatoki i sterczące z nich ostre jak brzytwa skały. W końcu dotarliśmy do St Just. Jeżeli fish & chips (ryba z frytkami) jest narodowym daniem Anglików, to najlepszą można zjeść właśnie tutaj. To była prawdziwa uczta! W pobliżu St Just znajduje się najdalej wysunięty na zachód punkt w Anglii: Cape Cornwall. Stąd do Kanady jest w prostej linii 3000 km. Wybrzeże wije się tu dziko, skały przyjmują najbardziej fantastyczne kształty, zaś morskie fale, po długiej podroży przez Atlantyk, rozbijają się o nie z westchnieniem ulgi. Z Cape Cornwall, poprzez rozległe pola żonkili, udaliśmy C ornwall, a land of myth, mystery and legend, of stunning coastal scenery, craggy cliffs and long sandy beaches. Wild moorland, ancient stone rows and circles, castles and romantic islands. Part of England and yet different, a place that even has its own language, though you'll be pleased to know they all speak English. Does this wet your appetite to travel there? It did ours, so follow in our footsteps. Crossing the river Tamar that forms the traditional boundary between Devon and Cornwall, or as the Cornish would say between Cornwall and England, we followed the backbone of Cornwall along the A30 road over Bodmin Moor and on to St Ives where the views took the breath away. A huge crescent of white sand with the sea so blue it matched the sky. In the distance a few small fishing boats and the white sails of a passing yacht. By the small harbour we enjoyed toasted teacakes dripping with fresh Cornish butter. No time to lose, we followed the narrow twisting road along the coast to St Just. At every turn there were more 14

15 SILESIA airport podróże journeys się na południe. W Wielkiej Brytanii rośnie więcej żonkili niż w którymkolwiek innym kraju, a najwięcej właśnie w południowej Kornwalii. Nagle zza skał wyłoniła się Mount's Bay i mała wysepka St Michael's Mount, nad którą góruje średniowieczne opactwo. Dokładnie takie, jak to w Mont St Michel we Francji. Późnym popołudniem dotarliśmy do Perranporth. Nasz hotel był położony tak blisko morza, że fale Atlantyku szumiały tuż za oknem, a surferzy ujeżdżali je nie dalej niż pięć metrów od nas. Podczas odpływu fale ustępowały miejsca dziesięciokilometrowemu pasowi plaży, idealnie nadającej się na długie spacery i rozmyślania. N azajutrz odwiedziliśmy Eden s Project, który zgodnie ze swą nazwą jest prawdziwym, tyle, że stworzonym przez człowieka rajem. Raj ten kontynuuje wielką tradycję kornwalijskich ogrodów, takich jak Trebah, Heligan czy Tresco. Eden s Project znajduje się w dawnym kamieniołomie, w którym kiedyś wydobywano kaolin, a który teraz przekształcono w jeden ze współczesnych cudów świata. Mieszczą się tutaj jedne z największych szklarni na świecie. Największa z nich nosi nazwę Tropikalnego Biomu. Odtworzono w niej tropikalny las równikowy. Można tu zobaczyć olbrzymie, egzotyczne drzewa, pnącza, orchidee, bromelie i inne ciekawe rośliny. Rosną tu bananowce, papaje, palmy kokosowe i kawowce. Długo rozkoszowaliśmy się wysoką temperaturą Biomu, szczególnie, że pogoda na zewnątrz była iście angielska. Wizyta w Kornwalii byłaby niekompletna bez odwiedzenia zamku legendarnego króla Artura w Tintagel. Zamek położony jest częściowo na stromym wybrzeżu, a częściowo na skalistej wysepce, połączonej z lądem wąskim mostem i długim ciągiem stromych schodów. Warto zdobyć się na wysiłek i wejść na szczyt zamku. Nagrodą będą spektakularne widoki, a przy odrobinie szczęścia może uda się zobaczyć którąś z mieszkanek oceanu fokę. Przecinając Bodmin Moor ruszyliśmy w dalszą drogę. Mijaliśmy stare wioski, takie jak Chysauster, mającą ponad 3000 lat, a także wiele monumentalnych, kamiennych budowli, takich jak Lanyon Quoit. Ta dziwna skała, prawdopodobnie pochodząca z epoki kamiennej, ma wydrążony w samym środku okrągły otwór, z którym związana jest legenda. Jeśli bezdzietni małżonkowie przejdą przez otwór o północy przy pełni księżyca, zostaną rodzicami w ciągu roku. Nie zaryzykowaliśmy na wypadek, gdyby legenda miała okazać się prawdziwa! Na południowym wybrzeżu można znaleźć ciche, małe amazing seascapes and dramatic cliffs to enjoy. If Fish and Chips are the national dish of England then the very finest are to be found in St Just. We gorged ourselves. Nearby is the most western point in England, Cape Cornwall. From here the Atlantic stretches over 3000 Km to Canada with not even a speck of land between. The cliffs here are twisted and contorted into fantastic shapes and the waves, after their long journey across the ocean, crash against them to spectacular effect. On to the south coast, passing fields of daffodils, England grows more daffodils than any other country and most of these are grown in southern Cornwall. Suddenly we saw Mount's Bay and the small island of St Michael's Mount surmounted by its ancient abbey, all reminiscent of Mont St Michel in France. L ate afternoon we reached Perranporth. Our hotel in Perranporth was so close to the sea that the Atlantic ocean rushed past the window and surfers rode the waves no more than 5 metres from our view. When the tide was out then the waves were replaced by a 10 Km long stretch of beach, ideal for long contemplative walks. Next day we visited Eden s project, well named as it truly is the modern garden of Eden, continuing the great tradition of Cornish gardens, Trebah, Heligan and Tresco to mention just a few. Eden s project occupies an exhausted China Clay 15

16 podróże journeys SILESIA airport quarry, the enormous pit having been transformed into one of the wonders of the modern world. Within it are the largest greenhouses in the world, the most spectacular being the Tropical Biome. Here has been recreated a tropical rain forest, see massive trees hanging with vines of every kind, orchids, bromeliads and all types of tropical plants. See bananas, papaya, coconuts and coffee freely growing. Revel in the heat, especially if the weather outside is disappointing. No visit to Cornwall would be complete without we pay our respects to its legendary King Arthur.. King Arthur's castle in Tintagel stands impresssively high above the ocean on a rocky island joined to the mainland by a narrow bridge and a long flight of steep steps. It is well worth the effort for the glorious and stunningly spectacular views along the coast from the summit. osady rybackie, a także wioski, takie jak Mousehole (dosłownie mysia dziura ), zbudowaną wokół małej, wtulonej w skały zatoczki, tworzącej naturalny port. Takich miejsc jest na wybrzeżu kornwalijskim wiele. Naszym ulubionym jest jednak Looe i jego małe domki, przyklejone w nieładzie do stromych zboczy. Looe jest niewielkim portem rybackim. Widok powracających o zachodzie słońca kutrów rybackich oraz biel żagli jachtów, okrążających boje w zatoce, na długo pozostanie w naszej pamięci. To wszystko, to jedynie przedsmak tego, co ma do zaoferowania Kornwalia. Aby móc w pełni docenić jej piękno, trzeba odwiedzić ją samemu. Crossing Bodmin Moor we passed ancient villages such as Chysauster, thought to be over 3000 years old and many early stone works including Lanyon Quoit. This strange rock, probably erected during the stone age, has a round hole cut right through the middle of it and has a legend attached. It is said that if a childless couple climb through the hole at midnight on the night of the full moon then they will be parents within the year. In case it is more than just a legend we did not risk it! The north coast, battered by the Atlantic is wilder and more exposed than the south. On the south coast you find quiet little fishing villages and the estuaries of rivers that tumble down from the moor. Villages like Mousehole, literally mouse hole, built around a small cove cut into the cliffs by the sea and forming a natural harbour. There are so many such places along this coast, but our favourite must be Looe. A jumble of buildings lining tiny streets all squeezed into a narrow valley at the bottom of steep sided hills. Looe is a fishing port and our lasting memory is of standing on the end of the Banjo Pier as the sun went down watching the fishing boats return and the last of the sailing yachts racing around the buoys in the bay. We can only give you a tiny taste of all that Cornwall has to offer, to fully appreciate it you have to visit it for yourself. 16 T. H. zdjęcia/ photos by Tomasz Zobek

17 SILESIA airport konkurs competition? FOTO KONKURS 3 marca 2005 r. w Międzynarodowym Porcie Lotniczym Katowice wylądował największy samolot transportowy na świecie. Dowodzi to, iż pyrzowickie lotnisko jest zdolne do przyjęcia maszyn każdego typu. Tym razem prosimy o podanie pełnej nazwy i typu tego giganta, a za wskazanie jego wymiarów przyznamy nagrody specjalne. Odpowiedzi prosimy nadsyłać do dnia 30 kwietnia 2006 r. na adres: NAGRODY CZEKAJĄ! reklama PHOTO COMPETITION On the 3rd of March 2005 the biggest cargo aircraft in the world landed at the Katowice Airport. It proves that the airport in Pyrzowice is capable of welcoming any type of machine. This time we ask you to give a full name and a type of this giant. Additionally, if you give its dimensions, we have special prizes for you. Please, send the answers to: by the 30th April THE PRIZES ARE WAITING!

18 Katowickie okn

19 o na świat Katowice Gateway to the World

20 15 lat minęło 15 years have passed SILESIA airport Katowickie okno na świat 6 marca to dobra data dla śląskiego lotnictwa. Tego dnia, 1945 roku, zanim na dobre umilkły armaty, wznowił działalności PLL "LOT", uruchamiając połączenie na trasie Warszawa Katowice, a w 1991 r. powstało Górnośląskie Towarzystwo Lotnicze S.A. Na samym początku samoloty korzystały z lotniska na Muchowcu. W latach została wybudowana betonowa droga startowa o długości 1250 m. Niestety, w niespełna w rok po oddania pasa do użytku, na skutek eksploatacji górniczej prowadzonej wbrew przedwojennej umowie, zostały zauważone pierwsze odkształcenia. Węgiel okazał się potrzebniejszy. Ruchy górotworu z powodu tąpnięć były tak znaczne, że 15 czerwca 1958 r. lotnisko Katowice-Muchowiec zostało zamknięte dla regularnej komunikacji powietrznej. Przystąpiono do prac studyjnych nad wybraniem innego terenu pod budowę nowego portu. Niestety, brane pod uwagę tereny w Piotrowicach, Panewnikach, Urbanowicach i Gardawicach, a przede wszystkim w Balinie pod Trzebinią albo już były przeznaczone na inne cele, albo nie posiadały wystarczająco dużo wolnego terenu. Podjęto decyzje o udostępnieniu cywilom przez wojsko pasa startowego w Pyrzowicach na zasadzie współużytkowania. Na drodze Katowice gateway to the world The 6th of March is a good date for Silesian aviation. On that day, soon before World War II ended in 1945, Polish Airlines LOT had resumed its activity and had opened Warsaw-Katowice connection. In 1991 Górnośląskie Towarzystwo Lotnicze SA (Upper Silesian Aviation Group) came into existence. At the very beginning the planes were using the airport in Muchowiec. In the years a concrete metre-long runway was built. Unfortunately, after a yearlong functioning, the first surface distortions were to be seen. The reason were mining works, conducted underground in spite of pre-war contracts. But the coal turned to be more important. The rock mass movements were so strong that the airport in Muchowiec was closed for regular communication on the 15th June The works to select a place for a new airport started. Unfortunately, the terrains taken into consideration in Piorowice, Panewniki, Urbanowice and Gardawice, and especially in Balina, either had already been selected for a different purpose, or weren t big enough. The Pyrzowice airport authorities decided to provide an access to one runway for civilians. The runway, whcich had been expanded in 1964 to 2380 m of length and 60 m of width, could serve also civilian airplanes. The only thing to do was to built an airport building and to assure technical infrastructure. By the end of 1969 a small (550 m2) passenger terminal, two taxi runways and an apron were built. 20

21 SILESIA airport lat minęło 15 years have passed startowej, rozbudowanej w 1964r. do 2380 m długości oraz 60 m szerokości, mogły bezpiecznie operować samoloty pasażerskie. Potrzeba było tylko wybudować budynek portu i zaplecza technicznego. Do końca 1969 r. powstał niewielki terminal pasażerski (550 m2), drogi kołowania i przeddworcowa płyta postojowa. Wznowienie ruchu lotniczego z Katowic nastąpiło 6 października 1966 r. lotem do Warszawy. Nowe sezonowe kierunki były otwierane i zamykane w zależności od potrzeb, między innymi do Gdańska, Air traffic reopening took place on the 6th October 1966 with a flight to Warsaw. New seasonal direction were being opened and closed, depending on the needs; these were flights to Gdańsk, Koszalin, Poznań and other big cities. The charters to Bulgarian holiday resorts on the Black Sea, also took place. Domestic connections were quite popular, although rather small-sized plane were used (like An-24). For several years over 100 thousands travelers had been choosing this form of transport every year. Ticket prices escalation and deteriorating situation of the country, as well as more and more common highjack trials, discouraged the authorities not only from development but also from keeping the status quo of domestic flights, which finally were suspended. When on October 28th, 1990 the last Polish Airlines plane took off from Katowice to Warsaw, the fact wasn t even mentioned in local media. In the unlucky year only 14 passengers were dispatched daily. This was the time of great recession, mostly caused by Koszalina i Poznania. Odbywały się również czartery do czarnomorskich kurortów w Bułgarii. Połączenia krajowe cieszyły się dużym zainteresowaniem pomimo, iż odbywały się stosunkowo niewielkim samolotami An-24. Przez kilka lat z rzędu z tej formy podróżowania korzystało ponad 100 tys. pasażerów rocznie. Wzrost cen biletów oraz pogarszająca się sytuacja gospodarcza w kraju, a także coraz częstsze próby porwań samolotów zniechęcały władze nie tylko do rozwoju, ale i do utrzymywania połączeń krajowych, które w końcu zostały zawieszone. Kiedy 28 października 1990 r. odleciał z Katowic do stolicy ostatni rejsowy samolot PLL LOT, faktu tego nie odnotowała nawet lokalna prasa. W feralnym roku odprawiano średnio 14 pasażerów dziennie. Był to czas wielkiego zastoju, w dużej mierze spowodowanym zawirowaniami politycznymi w naszym kraju. Sytuacja ta zaniepokoiła władze wojewódzkie. Nikomu nie mieściło się w głowie, by Śląsk mógł się political situation in our country. The provincial authorities were bothered by the situation. Nobody could ever think that Silesia would develop without a well-functioning airport. In the province development strategy, the communication infrastructure problem has been given priority meaning. 21

Test sprawdzający znajomość języka angielskiego

Test sprawdzający znajomość języka angielskiego Test sprawdzający znajomość języka angielskiego Imię i Nazwisko Kandydata/Kandydatki Proszę wstawić X w pole zgodnie z prawdą: Brak znajomości języka angielskiego Znam j. angielski (Proszę wypełnić poniższy

Bardziej szczegółowo

Konsorcjum Śląskich Uczelni Publicznych

Konsorcjum Śląskich Uczelni Publicznych Konsorcjum Śląskich Uczelni Publicznych Dlaczego powstało? - świat przeżywa dziś rewolucję w obszarze edukacji, - naszym celem jest promocja śląskiego jako regionu opartego na wiedzy, i najnowszych technologiach,

Bardziej szczegółowo

ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS.

ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS. ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS. Strona 1 1. Please give one answer. I am: Students involved in project 69% 18 Student not involved in

Bardziej szczegółowo

DODATKOWE ĆWICZENIA EGZAMINACYJNE

DODATKOWE ĆWICZENIA EGZAMINACYJNE I.1. X Have a nice day! Y a) Good idea b) See you soon c) The same to you I.2. X: This is my new computer. Y: Wow! Can I have a look at the Internet? X: a) Thank you b) Go ahead c) Let me try I.3. X: What

Bardziej szczegółowo

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 4

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 4 Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 4 Przetłumacz na język angielski.klucz znajdziesz w drugiej części ćwiczenia. 1. to be angry with somebody gniewać się na kogoś Czy gniewasz

Bardziej szczegółowo

ANKIETA ŚWIAT BAJEK MOJEGO DZIECKA

ANKIETA ŚWIAT BAJEK MOJEGO DZIECKA Przedszkole Nr 1 w Zabrzu ANKIETA ul. Reymonta 52 41-800 Zabrze tel./fax. 0048 32 271-27-34 p1zabrze@poczta.onet.pl http://jedyneczka.bnet.pl ŚWIAT BAJEK MOJEGO DZIECKA Drodzy Rodzice. W związku z realizacją

Bardziej szczegółowo

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to students

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to students Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl Back Twoje konto Wyloguj magda.szewczyk@slo-wroc.pl BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to students Tworzenie ankiety Udostępnianie Analiza (55) Wyniki

Bardziej szczegółowo

Egzamin maturalny z języka angielskiego na poziomie dwujęzycznym Rozmowa wstępna (wyłącznie dla egzaminującego)

Egzamin maturalny z języka angielskiego na poziomie dwujęzycznym Rozmowa wstępna (wyłącznie dla egzaminującego) 112 Informator o egzaminie maturalnym z języka angielskiego od roku szkolnego 2014/2015 2.6.4. Część ustna. Przykładowe zestawy zadań Przykładowe pytania do rozmowy wstępnej Rozmowa wstępna (wyłącznie

Bardziej szczegółowo

Steps to build a business Examples: Qualix Comergent

Steps to build a business Examples: Qualix Comergent How To Start a BUSINESS Agenda Steps to build a business Examples: Qualix Comergent 1 Idea The Idea is a Piece of a Company 4 2 The Idea is a Piece of a Company Investing_in_New_Ideas.wmv Finding_the_Problem_is_the_Hard_Part_Kevin

Bardziej szczegółowo

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 6

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 6 Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 6 Przetłumacz na język angielski.klucz znajdziesz w drugiej części ćwiczenia. 1. to eat out jeść poza domem Czy często jadasz poza domem?

Bardziej szczegółowo

Financial support for start-uppres. Where to get money? - Equity. - Credit. - Local Labor Office - Six times the national average wage (22000 zł)

Financial support for start-uppres. Where to get money? - Equity. - Credit. - Local Labor Office - Six times the national average wage (22000 zł) Financial support for start-uppres Where to get money? - Equity - Credit - Local Labor Office - Six times the national average wage (22000 zł) - only for unymployed people - the company must operate minimum

Bardziej szczegółowo

Working Tax Credit Child Tax Credit Jobseeker s Allowance

Working Tax Credit Child Tax Credit Jobseeker s Allowance Benefits Depending on your residency status (EU citizen or not) there are various benefits available to help you with costs of living. A8 nationals need to have been working for a year and be registered

Bardziej szczegółowo

18. Przydatne zwroty podczas egzaminu ustnego. 19. Mo liwe pytania egzaminatora i przyk³adowe odpowiedzi egzaminowanego

18. Przydatne zwroty podczas egzaminu ustnego. 19. Mo liwe pytania egzaminatora i przyk³adowe odpowiedzi egzaminowanego 18. Przydatne zwroty podczas egzaminu ustnego I m sorry, could you repeat that, please? - Przepraszam, czy mo na prosiæ o powtórzenie? I m sorry, I don t understand. - Przepraszam, nie rozumiem. Did you

Bardziej szczegółowo

Lekcja 1 Przedstawianie się

Lekcja 1 Przedstawianie się Lekcja 1 Przedstawianie się i poznawanie innych 2 Wysłuchaj dialogów, najpierw w wersji oryginalnej, później z tłumaczeniem. Powtarzaj poszczególne kwestie za lektorami. Dialog 1 Przedstawianie się w sytuacji

Bardziej szczegółowo

Zestawienie czasów angielskich

Zestawienie czasów angielskich Zestawienie czasów angielskich Present Continuous I am, You are, She/ He/ It is, We/ You/ They are podmiot + operator + (czasownik główny + ing) + reszta I' m driving. operator + podmiot + (czasownik główny

Bardziej szczegółowo

PORTS AS LOGISTICS CENTERS FOR CONSTRUCTION AND OPERATION OF THE OFFSHORE WIND FARMS - CASE OF SASSNITZ

PORTS AS LOGISTICS CENTERS FOR CONSTRUCTION AND OPERATION OF THE OFFSHORE WIND FARMS - CASE OF SASSNITZ Part-financed by EU South Baltic Programme w w w. p t m e w. p l PROSPECTS OF THE OFFSHORE WIND ENERGY DEVELOPMENT IN POLAND - OFFSHORE WIND INDUSTRY IN THE COASTAL CITIES AND PORT AREAS PORTS AS LOGISTICS

Bardziej szczegółowo

ALA MA KOTA PRESCHOOL URSYNÓW WARSAW POLAND

ALA MA KOTA PRESCHOOL URSYNÓW WARSAW POLAND ALA MA KOTA PRESCHOOL URSYNÓW WARSAW POLAND Ala ma kota is a network of non-public education preschools which are entered into the register of non-public schools and institutions of the Capital City of

Bardziej szczegółowo

Angielski Biznes Ciekawie

Angielski Biznes Ciekawie Angielski Biznes Ciekawie Conditional sentences (type 2) 1. Discuss these two types of mindsets. 2. Decide how each type would act. 3. How would you act? Czy nauka gramatyki języka angielskiego jest trudna?

Bardziej szczegółowo

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to teachers

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to teachers 1 z 7 2015-05-14 18:32 Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl Back Twoje konto Wyloguj magda.szewczyk@slo-wroc.pl BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to teachers Tworzenie ankiety Udostępnianie

Bardziej szczegółowo

Extraclass. Football Men. Season 2009/10 - Autumn round

Extraclass. Football Men. Season 2009/10 - Autumn round Extraclass Football Men Season 2009/10 - Autumn round Invitation Dear All, On the date of 29th July starts the new season of Polish Extraclass. There will be live coverage form all the matches on Canal+

Bardziej szczegółowo

Evaluation of the main goal and specific objectives of the Human Capital Operational Programme

Evaluation of the main goal and specific objectives of the Human Capital Operational Programme Pracownia Naukowo-Edukacyjna Evaluation of the main goal and specific objectives of the Human Capital Operational Programme and the contribution by ESF funds towards the results achieved within specific

Bardziej szczegółowo

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 7

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 7 Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 7 Przetłumacz na język angielski.klucz znajdziesz w drugiej części ćwiczenia. 1. to do business prowadzić interesy Prowadzę interesy w

Bardziej szczegółowo

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 8

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 8 Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 8 Przetłumacz na język angielski.klucz znajdziesz w drugiej części ćwiczenia. 1. to take a rest - odpocząć Muszę odpocząć. (5) Czy chcesz

Bardziej szczegółowo

Polska Szkoła Weekendowa, Arklow, Co. Wicklow KWESTIONRIUSZ OSOBOWY DZIECKA CHILD RECORD FORM

Polska Szkoła Weekendowa, Arklow, Co. Wicklow KWESTIONRIUSZ OSOBOWY DZIECKA CHILD RECORD FORM KWESTIONRIUSZ OSOBOWY DZIECKA CHILD RECORD FORM 1. Imię i nazwisko dziecka / Child's name... 2. Adres / Address... 3. Data urodzenia / Date of birth... 4. Imię i nazwisko matki /Mother's name... 5. Adres

Bardziej szczegółowo

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 3

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 3 Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 3 Przetłumacz na język angielski.klucz znajdziesz w drugiej części ćwiczenia. 1. to be at the airport być na lotnisku Ona jest teraz na

Bardziej szczegółowo

Łukasz Reszka Wiceprezes Zarządu

Łukasz Reszka Wiceprezes Zarządu Łukasz Reszka Wiceprezes Zarządu Time for changes! Vocational activisation young unemployed people aged 15 to 24 Projekt location Ząbkowice Śląskie project produced in cooperation with Poviat Labour Office

Bardziej szczegółowo

KATOWICE SPECIAL ECONOMIC ZONE GLIWICE SUBZONE and its influence on local economy KATOWICE SPECIAL ECONOMIC ZONE - GLIWICE SUBZONE

KATOWICE SPECIAL ECONOMIC ZONE GLIWICE SUBZONE and its influence on local economy KATOWICE SPECIAL ECONOMIC ZONE - GLIWICE SUBZONE KATOWICE SPECIAL ECONOMIC ZONE GLIWICE SUBZONE and its influence on local economy Definition: WHAT DOES THE SPECIAL ECONOMIC ZONE MEAN? THE SPECIAL ECONOMIC ZONE IS THE SEPERATED AREA WITH ATTRACTIVE TAX

Bardziej szczegółowo

Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing and its consequences for society

Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing and its consequences for society Prof. Piotr Bledowski, Ph.D. Institute of Social Economy, Warsaw School of Economics local policy, social security, labour market Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing

Bardziej szczegółowo

Domy inaczej pomyślane A different type of housing CEZARY SANKOWSKI

Domy inaczej pomyślane A different type of housing CEZARY SANKOWSKI Domy inaczej pomyślane A different type of housing CEZARY SANKOWSKI O tym, dlaczego warto budować pasywnie, komu budownictwo pasywne się opłaca, a kto się go boi, z architektem, Cezarym Sankowskim, rozmawia

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN W KLASIE TRZECIEJ GIMNAZJUM CZĘŚĆ 3. JĘZYK ANGIELSKI POZIOM PODSTAWOWY

EGZAMIN W KLASIE TRZECIEJ GIMNAZJUM CZĘŚĆ 3. JĘZYK ANGIELSKI POZIOM PODSTAWOWY Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu. KOD UCZNIA UZUPEŁNIA ZESPÓŁ NADZORUJĄCY PESEL miejsce na naklejkę EGZAMIN W KLASIE TRZECIEJ GIMNAZJUM CZĘŚĆ 3. JĘZYK ANGIELSKI

Bardziej szczegółowo

THE INVESTMENT AREAS - BYTOM, LEŚNA STREET TERENY INWESTYCYJNE - BYTOM, ULICA LEŚNA

THE INVESTMENT AREAS - BYTOM, LEŚNA STREET TERENY INWESTYCYJNE - BYTOM, ULICA LEŚNA TERENY INWESTYCYJNE - BYTOM, ULICA LEŚNA Atrakcyjne tereny inwestycyjne znajdują się przy ul. Leśnej w Bytomiu, w bezpośrednim sąsiedztwie Alei Jana Nowaka-Jeziorańskiego. Przeznaczona do sprzedaży uzbrojona

Bardziej szczegółowo

Your bridge to opportunities+

Your bridge to opportunities+ Goodman Wrocław IV 64,000 sqm warehouse space in strategic location Your bridge to opportunities+ Goodman Wrocław IV Wrocław, ul. Kwiatkowskiego Goodman Wrocław IV Wrocław, Kwiatkowskiego Street Zbliż

Bardziej szczegółowo

Anything else? Are you all right? Are you drinking milk now? Are you single or married? Are you sure? Can I make a phone call please?

Anything else? Are you all right? Are you drinking milk now? Are you single or married? Are you sure? Can I make a phone call please? Anything else? Are you all right? Are you drinking milk now? Are you single or married? Are you sure? Can I make a phone call please? Can you drive a car? Can you meet me tomorrow? Can you recommend a

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY 2012 JĘZYK ANGIELSKI

EGZAMIN MATURALNY 2012 JĘZYK ANGIELSKI Centralna Komisja Egzaminacyjna w Warszawie EGZAMIN MATURALNY 2012 JĘZYK ANGIELSKI POZIOM PODSTAWOWY Kryteria oceniania odpowiedzi MAJ 2012 ZADANIA ZAMKNIĘTE Zadanie 1. Obszar standardów Rozumienie ze

Bardziej szczegółowo

Lekcja 10 Podróżowanie

Lekcja 10 Podróżowanie LEKCJA 10 Lekcja 10 Podróżowanie 59 Wysłuchaj dialogów, najpierw w wersji oryginalnej, później z tłumaczeniem. Powtarzaj poszczególne kwestie za lektorami. Dialog 1 Kupowanie biletu na pociąg - Hello,

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY 2011 JĘZYK ANGIELSKI

EGZAMIN MATURALNY 2011 JĘZYK ANGIELSKI Centralna Komisja Egzaminacyjna w Warszawie EGZAMIN MATURALNY 2011 JĘZYK ANGIELSKI POZIOM PODSTAWOWY MAJ 2011 2 Egzamin maturalny z języka angielskiego poziom podstawowy ZADANIA ZAMKNIĘTE Zadanie 1. Obszar

Bardziej szczegółowo

Please fill in the questionnaire below. Each person who was involved in (parts of) the project can respond.

Please fill in the questionnaire below. Each person who was involved in (parts of) the project can respond. Project CARETRAINING PROJECT EVALUATION QUESTIONNAIRE Projekt CARETRAINING KWESTIONARIUSZ EWALUACJI PROJEKTU Please fill in the questionnaire below. Each person who was involved in (parts of) the project

Bardziej szczegółowo

A n g i e l s k i. Phrasal Verbs in Situations. Podręcznik z ćwiczeniami. Dorota Guzik Joanna Bruska FRAGMENT

A n g i e l s k i. Phrasal Verbs in Situations. Podręcznik z ćwiczeniami. Dorota Guzik Joanna Bruska FRAGMENT A n g i e l s k i Phrasal Verbs in Situations Podręcznik z ćwiczeniami FRAGMENT Dorota Guzik Joanna Bruska Autorzy: Dorota Guzik, Joanna Bruska Konsultacja językowa: Tadeusz Z. Wolański Lektorzy: Maybe

Bardziej szczegółowo

Awareness campaign Safe rail-road level crossing "Stop and Live!"

Awareness campaign Safe rail-road level crossing Stop and Live! Awareness campaign Safe rail-road level crossing "Stop and Live!" www.plk-sa.pl Geneva, 12-13 May 2014 The key objective of the campaign is: What are our objectives? - to promote the correct patterns of

Bardziej szczegółowo

Goodman Kraków Airport Logistics Centre. 62,350 sqm available. Units from 1,750 sqm for immediate lease. space for growth+

Goodman Kraków Airport Logistics Centre. 62,350 sqm available. Units from 1,750 sqm for immediate lease. space for growth+ Goodman Kraków Airport Logistics Centre 62,350 sqm available. Units from 1,750 sqm for immediate lease. space for growth Goodman Kraków Airport Logistics Centre ul. Komandosów 1, 32-085 Modlniczka Goodman

Bardziej szczegółowo

PRODUCTION HALL OFFER

PRODUCTION HALL OFFER PRODUCTION HALL OFFER 1. Name of production hall / Nazwa hali produkcyjnej Bałtowska 2. Location / Lokalizacja PRODUCTION HALL DATA Town / Street Miasto / Ulica Ostrowiec Świętokrzyski/Bałtowska Street

Bardziej szczegółowo

Niepubliczne Przedszkole i Żłobek EPIONKOWO

Niepubliczne Przedszkole i Żłobek EPIONKOWO KROPECZKI MIESIĄC: PAŹDZIERNIK 2013R. TEMAT MATERIAŁ Hello again! What s your name? Proste powitania Wskazywanie kolegów/koleżanek Śpiewanie piosenki Dialogi A. Hello! I am Kasia. My name is Kasia What

Bardziej szczegółowo

DLA UCZNIÓW SZKÓŁ PODSTAWOWYCH

DLA UCZNIÓW SZKÓŁ PODSTAWOWYCH ... pieczątka nagłówkowa szkoły... kod pracy ucznia KONKURS PRZEDMIOTOWY JĘZYKA ANGIELSKIEGO DLA UCZNIÓW SZKÓŁ PODSTAWOWYCH ETAP SZKOLNY Drogi Uczniu, witaj na I etapie konkursu języka angielskiego. Przeczytaj

Bardziej szczegółowo

Effective Governance of Education at the Local Level

Effective Governance of Education at the Local Level Effective Governance of Education at the Local Level Opening presentation at joint Polish Ministry OECD conference April 16, 2012, Warsaw Mirosław Sielatycki Ministry of National Education Doskonalenie

Bardziej szczegółowo

Budynki i zabudowania na terenie (T/N) Buildings / other constructions on site (Y/N)

Budynki i zabudowania na terenie (T/N) Buildings / other constructions on site (Y/N) Poziom wód gruntowych [m] Underground water level [m] Czy były prowadzone badania geologiczne terenu (T/) Were geological research done (Y/) Ryzyko wystąpienia zalań lub obsunięć terenu (T/) Risk of flooding

Bardziej szczegółowo

Volley English! Dziś lekcja 1 Zaproszenie. Zapraszamy i my

Volley English! Dziś lekcja 1 Zaproszenie. Zapraszamy i my Volley English! Już od dziś, co miesiąc, znajdziecie w naszym serwisie nową ofertę. Zapraszamy Cię do nauki angielskiego w praktycznym wydaniu. Przygotowaliśmy dla Ciebie wyjątkowe materiały, które odnoszą

Bardziej szczegółowo

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 5

Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 5 Angielski bezpłatne ćwiczenia - gramatyka i słownictwo. Ćwiczenie 5 Przetłumacz na język angielski.klucz znajdziesz w drugiej części ćwiczenia. 1. to be to do something mieć coś zrobić Mam jej pomóc jutro.

Bardziej szczegółowo

BULLETIN 2 II TRAINING CAMP POLISH OPEN MTBO CHAMPIONSHIPS 19-22.06.2014 MICHAŁOWO 23-29.06.2014 TRAINING CAMP WORLD MTB ORIENTEERING CHAMPIONSHIPS

BULLETIN 2 II TRAINING CAMP POLISH OPEN MTBO CHAMPIONSHIPS 19-22.06.2014 MICHAŁOWO 23-29.06.2014 TRAINING CAMP WORLD MTB ORIENTEERING CHAMPIONSHIPS BULLETIN 2 II TRAINING CAMP POLISH OPEN MTBO CHAMPIONSHIPS 19-22.06.2014 MICHAŁOWO 23-29.06.2014 TRAINING CAMP WORLD MTB ORIENTEERING CHAMPIONSHIPS MASTERS WORLD MTB ORIENTEERING CHAMPIONSHIPS MTB ORIENTEERING

Bardziej szczegółowo

Perspektywy PDF. ==>Download: Perspektywy PDF ebook By 0

Perspektywy PDF. ==>Download: Perspektywy PDF ebook By 0 Perspektywy PDF ==>Download: Perspektywy PDF ebook By 0 Perspektywy PDF By 0 - Are you searching for Perspektywy pdf Books? Now, you will be happy that Perspektywy PDF is available at our online library

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY 2012 JĘZYK ANGIELSKI

EGZAMIN MATURALNY 2012 JĘZYK ANGIELSKI Centralna Komisja Egzaminacyjna EGZAMIN MATURALNY 2012 JĘZYK ANGIELSKI POZIOM PODSTAWOWY Kryteria oceniania odpowiedzi SIERPIEŃ 2012 ZADANIA ZAMKNIĘTE Zadanie 1. Egzamin maturalny z języka angielskiego

Bardziej szczegółowo

JĘZYK ANGIELSKI POZIOM PODSTAWOWY

JĘZYK ANGIELSKI POZIOM PODSTAWOWY EGZAMIN MATURALNY W ROKU SZKOLNYM 2013/2014 JĘZYK ANGIELSKI POZIOM PODSTAWOWY ROZWIĄZANIA ZADAŃ I SCHEMAT PUNKTOWANIA MAJ 2014 ZADANIA ZAMKNIĘTE Zadanie 1. Obszar standardów Rozumienie ze słuchu 1.1. 1.2.

Bardziej szczegółowo

Zadanie 1. Zadanie 2. Zadanie 3.

Zadanie 1. Zadanie 2. Zadanie 3. Zadanie 1. Usłyszysz dwukrotnie trzy teksty. Na podstawie informacji zawartych w nagraniu, w zadaniach 1.1. 1.3. z podanych odpowiedzi wybierz właściwą. Zakreśl literę A lub B. 1.1. Chłopiec dzwoni do

Bardziej szczegółowo

Instrukcja konfiguracji usługi Wirtualnej Sieci Prywatnej w systemie Mac OSX

Instrukcja konfiguracji usługi Wirtualnej Sieci Prywatnej w systemie Mac OSX UNIWERSYTETU BIBLIOTEKA IEGO UNIWERSYTETU IEGO Instrukcja konfiguracji usługi Wirtualnej Sieci Prywatnej w systemie Mac OSX 1. Make a new connection Open the System Preferences by going to the Apple menu

Bardziej szczegółowo

POLISH CULTURAL FOUNDATION

POLISH CULTURAL FOUNDATION 177 Broadway Clark, New Jersey 07066 Tel: 732-382-7197 Fax: 732-382-7169 web: www.pcfnj.org e-mail: pcf@pcfnj.org Accept our cordial invitation to JOIN TODAY! Come visit and experience our hospitality.

Bardziej szczegółowo

Cracow University of Economics Poland. Overview. Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005

Cracow University of Economics Poland. Overview. Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005 Cracow University of Economics Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005 - Key Note Speech - Presented by: Dr. David Clowes The Growth Research Unit CE Europe

Bardziej szczegółowo

KILKA WSKAZÓWEK PRZED USTNYM EGZAMINEM MATURALNYM Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO

KILKA WSKAZÓWEK PRZED USTNYM EGZAMINEM MATURALNYM Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO KILKA WSKAZÓWEK PRZED USTNYM EGZAMINEM MATURALNYM Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO Zadania egzaminacyjne Rozmowa wstępna (rozgrzewka językowa) Zadanie 1 rozmowa sterowana Zadanie 2 ilustracja + 3 pytania Zadanie

Bardziej szczegółowo

Planowanie zrównoważonego transportu miejskiego w Polsce. Sustainable Urban Mobility Planning Poland. Wprowadzenie. Introduction

Planowanie zrównoważonego transportu miejskiego w Polsce. Sustainable Urban Mobility Planning Poland. Wprowadzenie. Introduction Planowanie zrównoważonego transportu miejskiego w Polsce Sustainable Urban Mobility Planning Poland Wprowadzenie Introduction Wyzwania polityki UE w zakresie transportu miejskiego Zatłoczenie centrów miast

Bardziej szczegółowo

No matter how much you have, it matters how much you need

No matter how much you have, it matters how much you need CSR STRATEGY KANCELARIA FINANSOWA TRITUM GROUP SP. Z O.O. No matter how much you have, it matters how much you need Kancelaria Finansowa Tritum Group Sp. z o.o. was established in 2007 we build trust among

Bardziej szczegółowo

Galeria Handlowa Starogard Gdański

Galeria Handlowa Starogard Gdański Galeria Handlowa Starogard Gdański Parkridge Retail Miasto Starogard Gdański leży w południowo-wschodniej części województwa pomorskiego, w pobliżu Borów Tucholskich, nad rzeką Wierzycą na Pojezierzu Starogardzkim.

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY 2013 JĘZYK ANGIELSKI

EGZAMIN MATURALNY 2013 JĘZYK ANGIELSKI Centralna Komisja Egzaminacyjna w Warszawie EGZAMIN MATURALNY 2013 JĘZYK ANGIELSKI POZIOM PODSTAWOWY Kryteria oceniania odpowiedzi MAJ 2013 ZADANIA ZAMKNIĘTE Zadanie 1. Obszar standardów Rozumienie ze

Bardziej szczegółowo

EuroWeek Szkoła Liderów 2015

EuroWeek Szkoła Liderów 2015 EuroWeek Szkoła Liderów 2015 Tegoroczny Obóz Językowy Euroweek, niewątpliwie był jednym z tych wyjazdów, które zapadają w pamięci na długie lata. Grupa uczniów z naszej szkoły wraz z nauczycielem języka

Bardziej szczegółowo

MATURA USTNA: ZESTAW 1

MATURA USTNA: ZESTAW 1 MATURA USTNA: ZESTAW 1 Twój kolega/twoja koleżanka chce dowiedzieć się czegoś o Twojej klasie. Poniżej podane są 4 kwestie, które musisz omówić w rozmowie z egzaminującym. Liczba uczniów w klasie Atmosfera

Bardziej szczegółowo

Cracow University of Economics Poland

Cracow University of Economics Poland Cracow University of Economics Poland Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005 - Keynote Speech - Presented by: Dr. David Clowes The Growth Research Unit,

Bardziej szczegółowo

OFERTA REKLAMOWA. advertisement offer

OFERTA REKLAMOWA. advertisement offer OFERTA REKLAMOWA 2015 advertisement offer LICZBY GRAMWZIELONE.PL FACTS & FIGURES 5 LAT NA RYNKU YEARS ON THE MARKET 1 POZYCJA NA RYNKU MEDIÓW W POLSCE DEDYKOWANYCH ENERGII ODNAWIALNEJ NO 1 POSITION AMONG

Bardziej szczegółowo

UZUPEŁNIA ZESPÓŁ NADZORUJĄCY BADANIE DIAGNOSTYCZNE W KLASIE TRZECIEJ GIMNAZJUM Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO POZIOM PODSTAWOWY GRUDZIEŃ 2011

UZUPEŁNIA ZESPÓŁ NADZORUJĄCY BADANIE DIAGNOSTYCZNE W KLASIE TRZECIEJ GIMNAZJUM Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO POZIOM PODSTAWOWY GRUDZIEŃ 2011 Centralna Komisja Egzaminacyjna Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu. Układ graficzny CKE 2011 UZUPEŁNIA ZESPÓŁ NADZORUJĄCY KOD UCZNIA PESEL miejsce na naklejkę z

Bardziej szczegółowo

POLITYKA PRYWATNOŚCI / PRIVACY POLICY

POLITYKA PRYWATNOŚCI / PRIVACY POLICY POLITYKA PRYWATNOŚCI / PRIVACY POLICY TeleTrade DJ International Consulting Ltd Sierpień 2013 2011-2014 TeleTrade-DJ International Consulting Ltd. 1 Polityka Prywatności Privacy Policy Niniejsza Polityka

Bardziej szczegółowo

Kaiso Toshishiro Obata

Kaiso Toshishiro Obata Seidokan dojo and MOSiR Sosnowiec prezent seminar of Shinkendo, Bojutsu & Aikibujutsu with Kaiso Toshishiro Obata 2-5 July 2015 MOSiR Sosnowiec, st. Braci Mieroszewskich 91 Localization Sosnowiec ul. Braci

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY 2012 JĘZYK ANGIELSKI

EGZAMIN MATURALNY 2012 JĘZYK ANGIELSKI Centralna Komisja Egzaminacyjna w Warszawie EGZAMIN MATURALNY 2012 JĘZYK ANGIELSKI POZIOM PODSTAWOWY Kryteria oceniania odpowiedzi CZERWIEC 2012 ZADANIA ZAMKNIĘTE Zadanie 1. Obszar standardów Rozumienie

Bardziej szczegółowo

Liebrecht & wood Group, BBI Development Awards

Liebrecht & wood Group, BBI Development Awards www.placunii.pl Plac Unii City Shopping, opened in October 2013, is part of Plac Unii the largest mixed-use investment completed in Warsaw in the recent years. The three level shopping centre offers 15,500

Bardziej szczegółowo

An employer s statement on the posting of a worker to the territory of the Republic of Poland

An employer s statement on the posting of a worker to the territory of the Republic of Poland Państwowa Inspekcja Pracy Annotation Główny Inspektorat Pracy ul. Barska 28/30 02-315 Warszawa Rzeczypospolita Polska Polska An employer s statement on the posting of a worker to the territory of the Republic

Bardziej szczegółowo

a) Present Simple (czas teraźniejszy)

a) Present Simple (czas teraźniejszy) 1. Czasy gramatyczne GRAMATYKA JĘZYKA ANGIELSKIEGO a) Present Simple (czas teraźniejszy) - czynności stałe, regularne, powtarzające się (I go to school every day.) - prawdy życiowe (The sun rises in the

Bardziej szczegółowo

It s going to rain - naucz się mówić o przyszłości

It s going to rain - naucz się mówić o przyszłości It s going to rain - naucz się mówić o przyszłości Mówienie o przyszłości w języku angielskim kilka sposobów Czas Present Simple Czas Future Simple Czas Present Continuous Forma to be going to Czas Future

Bardziej szczegółowo

Vice-mayor of Zakopane Wojciech Solik. Polish Ministry of the Environment Chief Specialist for. Tatras National Park (Slovakia) Director Pawel Majko

Vice-mayor of Zakopane Wojciech Solik. Polish Ministry of the Environment Chief Specialist for. Tatras National Park (Slovakia) Director Pawel Majko April 22, 2012 Vice-mayor of Zakopane Wojciech Solik Tatrzanski Park Narodowy Director Pawel Skawinski (host) Polish Ministry of the Environment Chief Specialist for National Parks Jan Reklewski Tatras

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI POZIOM PODSTAWOWY

KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI POZIOM PODSTAWOWY Poziom podstawowy Język angielski Język angielski. Poziom podstawowy KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI POZIOM PODSTAWOWY Zadanie 1. Which person L (Liz) J (Jim) 1.1. thinks that a particular TV series is very

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie Internetu w małych i średnich przedsiębiorstwach

Zastosowanie Internetu w małych i średnich przedsiębiorstwach Akademia Ekonomiczna w Poznaniu Wydział Zarządzania Specjalność: Inwestycje Kapitałowe i Strategie Finansowe Przedsiębiorstw Zastosowanie Internetu w małych i średnich przedsiębiorstwach Michał Goc Praca

Bardziej szczegółowo

PROGRAM STAŻU. Nazwa podmiotu oferującego staż / Company name IBM Global Services Delivery Centre Sp z o.o.

PROGRAM STAŻU. Nazwa podmiotu oferującego staż / Company name IBM Global Services Delivery Centre Sp z o.o. PROGRAM STAŻU Nazwa podmiotu oferującego staż / Company name IBM Global Services Delivery Centre Sp z o.o. Miejsce odbywania stażu / Legal address Muchoborska 8, 54-424 Wroclaw Stanowisko, obszar działania/

Bardziej szczegółowo

Call 2013 national eligibility criteria and funding rates

Call 2013 national eligibility criteria and funding rates Call 2013 national eligibility criteria and funding rates POLAND a) National eligibility criteria Funding Organisation National Contact Point National Center for Research and Development (Narodowe Centrum

Bardziej szczegółowo

2 nd ClimMani EU COST Action Meeting Poznań, Poland 28-30 September, 2015

2 nd ClimMani EU COST Action Meeting Poznań, Poland 28-30 September, 2015 nd ClimMani EU COST Action Meeting, oland 8-30 September, 015 Venue HOTEL MERCURE**** - OZNAŃ Address: ul. Roosvelta 0, 60-89, oland Tel. +48 61 855 80 00 e-mail: H3393@accor.com mercure-poznan-centrum.com

Bardziej szczegółowo

A DIFFERENT APPROACH WHERE YOU NEED TO NAVIGATE IN THE CURRENT STREAMS AND MOVEMENTS WHICH ARE EMBEDDED IN THE CULTURE AND THE SOCIETY

A DIFFERENT APPROACH WHERE YOU NEED TO NAVIGATE IN THE CURRENT STREAMS AND MOVEMENTS WHICH ARE EMBEDDED IN THE CULTURE AND THE SOCIETY A DIFFERENT APPROACH WHERE YOU NEED TO NAVIGATE IN THE CURRENT STREAMS AND MOVEMENTS WHICH ARE EMBEDDED IN THE CULTURE AND THE SOCIETY ODMIENNE PODEJŚCIE JAK NAWIGOWAĆ W OBECNYCH NURTACH I RUCHACH, KTÓRE

Bardziej szczegółowo

Osoby 50+ na rynku pracy 2013-1-PL1-GRU06-38713

Osoby 50+ na rynku pracy 2013-1-PL1-GRU06-38713 Osoby 50+ na rynku pracy 2013-1-PL1-GRU06-38713 Piąte spotkanie grupy partnerskiej w Katowicach (Polska) 19-20 maj 2015 Program Uczenie się przez całe życie Grundtvig Tytył projektu: Osoby 50+ na rynku

Bardziej szczegółowo

Wymagania szczegółowe 1. Zdający posługuje się w miarę rozwiniętym zasobem środków językowych (leksykalnych,

Wymagania szczegółowe 1. Zdający posługuje się w miarę rozwiniętym zasobem środków językowych (leksykalnych, Część pisemna (poziom podstawowy). Przykładowe zadania z rozwiązaniami 57 TWORZENIE WYPOWIEDZI PISEMNEJ Zadanie 11. (0 10) Uczestniczyłeś(-aś) w międzynarodowej wymianie w Londynie. Napisz list do kolegi

Bardziej szczegółowo

Proposal of thesis topic for mgr in. (MSE) programme in Telecommunications and Computer Science

Proposal of thesis topic for mgr in. (MSE) programme in Telecommunications and Computer Science Proposal of thesis topic for mgr in (MSE) programme 1 Topic: Monte Carlo Method used for a prognosis of a selected technological process 2 Supervisor: Dr in Małgorzata Langer 3 Auxiliary supervisor: 4

Bardziej szczegółowo

KOMUNIKAT 2. The 44 th International Biometrical Colloquium and IV Polish-Portuguese Workshop on Biometry. Conference information:

KOMUNIKAT 2. The 44 th International Biometrical Colloquium and IV Polish-Portuguese Workshop on Biometry. Conference information: AT 1 KOMUNIKAT 2 The 44 th International Biometrical Colloquium and IV Polish-Portuguese Workshop on Biometry Conference information: AT 1 PLACE OF CONFERENCE Address: ACH - DS "Krakowiak" 30-150 Kraków

Bardziej szczegółowo

Załącznik 1. Kwestionariusz rozesłany został również w języku angielskim do spółek zagranicznych.

Załącznik 1. Kwestionariusz rozesłany został również w języku angielskim do spółek zagranicznych. Załącznik 1. Poniżej znajduje się kwestionariusz, za pomocą którego Stowarzyszenie Emitentów Giełdowych zwróciło się do emitentów z prośbą o wyrażenie opinii na temat tzw. listy alertów. Spółki oceniały

Bardziej szczegółowo

PART 1: GRAMMAR AND VOCABULARY

PART 1: GRAMMAR AND VOCABULARY PART 1: GRAMMAR AND VOCABULARY 1. Complete the sentences with the correct answers. Choose A, B, C or D. There is only ONE good answer. Uzupełnij zdania. Wstaw A, B, C lub D. Zawsze jest tylko JEDNA poprawna

Bardziej szczegółowo

Dynamiczny DNS dla usług typu Neostrada przykład konfiguracji

Dynamiczny DNS dla usług typu Neostrada przykład konfiguracji W usłudze Neostrada TP czy Net24 (Netia) router otrzymuje jeden publiczny adres IP, który zapewnia globalną osiągalność routera z dowolnego miejsca w Internecie. Niestety adres ten ulega losowej wymianie

Bardziej szczegółowo

WAREHOUSE AND PRODUCTION HALL OFFER poz. schematu nr 1 position 1 on the sketch

WAREHOUSE AND PRODUCTION HALL OFFER poz. schematu nr 1 position 1 on the sketch WAREHOUSE AND PRODUCTION HALL OFFER poz. schematu nr 1 position 1 on the sketch PRODUCTION HALL DATA 1. Name of production hall / Nazwa hali produkcyjnej Hala magazynowo- produkyjna (oznaczona na schemacie

Bardziej szczegółowo

Public Schools No. 1 in Chelm Project: The Whole World Is a One Big Chelm

Public Schools No. 1 in Chelm Project: The Whole World Is a One Big Chelm Public Schools No. 1 in Chelm Project: The Whole World Is a One Big Chelm The realization of the programme "The Whole World is One Big Chelm" March 2006 We have completed yet another stage of our programme.

Bardziej szczegółowo

LEARNING AGREEMENT FOR STUDIES

LEARNING AGREEMENT FOR STUDIES LEARNING AGREEMENT FOR STUDIES The Student First and last name(s) Nationality E-mail Academic year 2014/2015 Study period 1 st semester 2 nd semester Study cycle Bachelor Master Doctoral Subject area,

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWY HARMONOGRAM SZKOLENIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO

SZCZEGÓŁOWY HARMONOGRAM SZKOLENIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO SZCZEGÓŁOWY HARMONOGRAM SZKOLENIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO Projekt: Podnoszenie kwalifikacji drogą do sukcesu Szkolenie: j. angielski, poziom A1 Termin szkolenia: 15. 12. 2014 r. 06. 05. 2015 r. Termin Egzaminu

Bardziej szczegółowo

Formularz dla osób planujących ubiegać się o przyjęcie na studia undergraduate (I stopnia) w USA na rok akademicki

Formularz dla osób planujących ubiegać się o przyjęcie na studia undergraduate (I stopnia) w USA na rok akademicki Formularz dla osób planujących ubiegać się o przyjęcie na studia undergraduate (I stopnia) w USA na rok akademicki 2017-2018 Zanim zaczniesz wypełniać formularz, zapoznaj się z Instrukcjami! Imię i nazwisko:

Bardziej szczegółowo

III EUROPEAN ECOTOURISM CONFERENCE 26 29.04.2015 POLAND European Ecotourism: facing global challenges

III EUROPEAN ECOTOURISM CONFERENCE 26 29.04.2015 POLAND European Ecotourism: facing global challenges www.european-ecotourism.pl registration: office@european-ecotourism.pl enquires: biuro@sie.org.pl tel. +48 725 994 964 Social Ecological Institute is pleased to invite to III EUROPEAN ECOTOURISM CONFERENCE

Bardziej szczegółowo

Dobry wieczór. Cieszę się, że mogę być na Festiwalu po raz drugi. [Congratulations to Gołda Tencer and the Shalom Foundation.]

Dobry wieczór. Cieszę się, że mogę być na Festiwalu po raz drugi. [Congratulations to Gołda Tencer and the Shalom Foundation.] Ambassador Feinstein s Remarks at the Singer Jewish Cultural Festival, August 28, 2011 Dobry wieczór. Cieszę się, że mogę być na Festiwalu po raz drugi. in a row.] [Good evening. It is a great pleasure

Bardziej szczegółowo

KLUCZ PUNKTOWANIA ZADAŃ

KLUCZ PUNKTOWANIA ZADAŃ Egzamin maturalny maj 2009 JĘZYK ANGIELSKI POZIOM PODSTAWOWY KLUCZ PUNKTOWANIA ZADAŃ ZADANIA ZAMKNIĘTE Zadanie 1. Obszar standardów ze słuchu 1.1. E 1.2. A 1.3. Zdający selekcjonuje informacje (II. 1 d)

Bardziej szczegółowo

Presented by. Dr. Morten Middelfart, CTO

Presented by. Dr. Morten Middelfart, CTO Meeting Big Data challenges in Leadership with Human-Computer Synergy. Presented by Dr. Morten Middelfart, CTO Big Data Data that exists in such large amounts or in such unstructured form that it is difficult

Bardziej szczegółowo

photo graphic Jan Witkowski Project for exhibition compositions typography colors : +48 506 780 943 : janwi@janwi.com

photo graphic Jan Witkowski Project for exhibition compositions typography colors : +48 506 780 943 : janwi@janwi.com Jan Witkowski : +48 506 780 943 : janwi@janwi.com Project for exhibition photo graphic compositions typography colors Berlin London Paris Barcelona Vienna Prague Krakow Zakopane Jan Witkowski ARTIST FROM

Bardziej szczegółowo

Hershey Resorts. W skład Hershey Resorts wchodzi m.in. szereg hoteli, restauracji, sklepów i przede wszystkim wielki park rozrywki.

Hershey Resorts. W skład Hershey Resorts wchodzi m.in. szereg hoteli, restauracji, sklepów i przede wszystkim wielki park rozrywki. www.hersheypa.com Hershey Resort znajduje się w bliskim sąsiedztwie z Nowym Jorkiem, Baltimore i Waszyngtonem. Hershey w stanie Pennsylvania jest znane jako najsłodsze miejsce na ziemi, ponieważ słynie

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO POZIOM ROZSZERZONY 6 MAJA 2015 CZĘŚĆ I. Godzina rozpoczęcia: 14:00. Czas pracy: 120 minut

EGZAMIN MATURALNY Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO POZIOM ROZSZERZONY 6 MAJA 2015 CZĘŚĆ I. Godzina rozpoczęcia: 14:00. Czas pracy: 120 minut Układ graficzny CKE 2013 Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu. KOD UZUPEŁNIA ZDAJĄCY PESEL Miejsce na naklejkę z kodem dysleksja EGZAMIN MATURALNY Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO

Bardziej szczegółowo

MIĘDZYNARODOWY TRIATHLON MTB W DĄBROWIE GÓRNICZEJ

MIĘDZYNARODOWY TRIATHLON MTB W DĄBROWIE GÓRNICZEJ Klub Rekreacyjno-Sportowy TKKF Triathlon w Dąbrowie Górniczej oraz Morawskośląski Związek Triathlonu w Ostrawie zapraszają na MIĘDZYNARODOWY TRIATHLON MTB W DĄBROWIE GÓRNICZEJ w ramach Morawskośląskiego

Bardziej szczegółowo