OCENA ODDZIAŁYWANIA CZYNNIKÓW POGODOWYCH NA POZIOM PLONOWANIA PSZENICY OZIMEJ NA UKRAINIE W UJĘCIU REGIONALNYM

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "OCENA ODDZIAŁYWANIA CZYNNIKÓW POGODOWYCH NA POZIOM PLONOWANIA PSZENICY OZIMEJ NA UKRAINIE W UJĘCIU REGIONALNYM"

Transkrypt

1 Ocena oddziaływania STOWARZYSZENIE czynników pogodowych EKONOMISTÓW na poziom plonowania ROLNICTWA pszenicy I AGROBIZNESU ozimej na Ukrainie... Roczniki Naukowe tom XVI zeszyt Mykoła Marenych *, Olena Verevska **, Antonina Kalinichenko ***, Mariusz Dacko **** * Połtawska Państwowa Akademia Rolnicza, Ukraine, ** LLC Louis Dreyfus Commodities Ukraine LTD, *** Uniwersytet Opolski, Polska, **** Uniwersytet Rolniczy w Krakowie, Polska OCENA ODDZIAŁYWANIA CZYNNIKÓW POGODOWYCH NA POZIOM PLONOWANIA PSZENICY OZIMEJ NA UKRAINIE W UJĘCIU REGIONALNYM ASSESSMENT OF THE IMPACT OF WEATHER CONDITIONS ON THE YIELD OF WINTER WHEAT IN UKRAINE IN TERMS OF REGIONAL Słowa kluczowe: pszenica ozima, plon, czynniki agrometeorologiczne, model regresji Key words: winter wheat, yield, agricultural and weather factors, regression model Abstrakt. Celem pracy była ocena wpływu czynników agroklimatycznych (opadów i temperatury) na kształtowanie plonu pszenicy ozimej na Ukrainie. Kluczowym czynnikiem wpływającym na plonowanie tego zboża w warunkach Ukrainy okazała się liczba dni o temperaturze poniżej -17 C, ilość i częstotliwość opadów oraz liczba dni w okresie zimowania o temperaturze powyżej 0 C i 5 C. Korzystając z danych statystyki publicznej oszacowano równania regresji plonów pszenicy ozimej w latach Opracowane modele stosunkowo dobrze odzwierciedlały rzeczywistość i mogłyby być wykorzystane do przewidywania zbiorów oraz kształtowania polityki państwa w zakresie interwencji na rynku zbóż. Skuteczne prognozowanie wydajności i wielkości zbiorów zbóż wymaga sprawnego i ciągłego monitoringu kluczowych czynników agrometeorologicznych. Jak pokazuje praktyka, szczególny problem mogą sprawiać pogodowe zmienności. Z przeprowadzonych analiz wynika, że istnieją pewne możliwości łagodzenia nieurodzaju występującego w efekcie tych zmienności. Wstęp Wybitny duński fizyk Niels Bohr stwierdził kiedyś żartobliwie, że przewidywanie jest trudne, szczególnie, gdy dotyczy przyszłości. Badacz ten poniekąd miał rację, gdyż rzeczywiście w odróżnieniu od przyszłości, absolutnie pewna i znana w szczegółach może być tylko przeszłość. Ale przynajmniej w odniesieniu do przewidywania wydajności produkcji zbóż w rolnictwie, stwierdzenie to, jak się wydaje, traci swą adekwatność dzięki istnieniu coraz bardziej zaawansowanych metod obliczeniowych i coraz lepszego monitoringu agrometeorologicznych czynników istotnych dla plonowania roślin. Wydajność produkcji pszenicy ozimej na Ukrainie jest przy obecnym poziomie agrotechniki w tym kraju uwarunkowana przede wszystkim czynnikami agroklimatycznymi, te zaś monitorowane są w sposób ciągły i coraz precyzyjniej. Zdaniem Tarariko [2006] czynnikom meteorologicznym można przypisać średnio od 40 do 60% wpływu na plonowanie tego zboża. Przy czym, im niższy poziom rolnictwa, tym bardziej plon zależy od jakości gleby i warunków klimatycznych. W przypadku rolnictwa ekstensywnego plonowanie aż w 60% zależy od czynników środowiskowych. Przy intensywnej gospodarce rolnej wpływ warunków środowiskowych zmniejsza się niemal trzykrotnie [Lukin, Sushkov 2005]. Warunki pogodowe wywierają więc istotny wpływ na wzrost, rozwój i plonowanie roślin uprawnych. Chcąc skutecznie przewidywać plony i zbiory należy w szczególności uwzględnić czynniki meteorologiczne, choć liczba rozmaitych czynników wpływających na plonowanie roślin może być duża, a różnorodność ich interakcji jeszcze większa. Zdaniem Kuliga i in. na plonowanie roślin potencjalnie może oddziaływać nawet kilkaset czynników, z których w procesie modelowania trzeba wyodrębnić pewną ograniczoną liczbę istotnych parametrów i uwzględnić je w modelu matematycznym [Kulig i in. 2014]. Nikolaev i współautorzy [1999] oraz Shatylov i współautorzy [1980] dodają, że prognozowanie plonów utrudnia praktyka uśredniania danych meteorologicznych, które po takim

2 184 Mykoła Marenych, Olena Verevska, Antonina Kalinichenko, Mariusz Dacko uogólnieniu słabiej korelują z ekonomicznymi czynnikami wydajności w rolnictwie. Niemniej według Sarkara [2003], dokładność współczesnych obliczeń matematycznych sprowadza różnice między przewidywanymi i rzeczywistymi plonami do rzędu 5-11%. Zarówno teoria, jak i praktyka wskazują, że szczególny wpływ na przebieg wegetacji roślin mają panujące w tym czasie temperatury, ilość i rozkład opadów, wartości współczynnika hydrotermicznego oraz wielkości promieniowania fotosyntetycznie czynnego. Pierwszym dwóm z tych czynników przypisuje się nawet 70% wpływ na różnicowanie wydajności [Smaga i in. 2006, Sharrat 2003]. Badania prowadzone w warunkach polskich także potwierdzają znaczenie czynnika temperatury i opadów. Rymuza i współautorzy [2012] wykorzystując analizę korelacji i modele regresji krokowej stwierdzili, że plonowanie pszenżyta ozimego na polach doświadczalnych okolic Siedlec zależało (w ponad 30%) od temperatury w grudniu i marcu oraz opadów w styczniu (40%). Z kolei plonowanie żyta było determinowane głównie średnią temperaturą czerwca (prawie 40%) oraz opadami w styczniu (21%) i maju (18%). Badania prowadzone przez tych autorów potwierdzają, że również w warunkach klimatycznych Polski plony zbóż, poza czynnikiem glebowym i agrotechnicznym, w szczególnym stopniu zależą od warunków pogodowych, głównie zaś od temperatury powietrza i opadów. Dlatego też właśnie te czynniki wzięto pod uwagę podczas próby przewidywania plonów pszenicy ozimej na Ukrainie. Celem badań była ocena wpływu podstawowych czynników klimatycznych na kształtowanie się plonów pszenicy ozimej wraz z oceną możliwości zastosowania tych wzorców do przewidywania zbiorów w całym kraju. Możliwość przewidywania wielkości zbiorów zbóż wydaje się szczególnie istotna dla kształtowania polityki interwencyjnej państwa w tym zakresie. Materiał i metodyka badań W pracy do modelowania plonów zastosowano proste i wielowymiarowe modele regresji. Pozwoliły one wyjaśnić meteorologiczne czynniki wpływające na wysokość plonu, dzięki uwzględnieniu zmienności w kształtowaniu się tych czynników. Zastosowanie metod statystyki matematycznej pozwoliło na wyodrębnienie czynników szczególnie istotnych i oszacowanie ich wpływu na kształtowanie się plonu. Materiał badawczy stanowiły dane z pomiarów temperatury oraz ilości opadów w poszczególnych regionach Ukrainy. Przygotowując zestaw predyktorów wydajności pszenicy ozimej zwrócono uwagę na ekstremalne wartości temperatur, długość okresów mrozu z temperaturą poniżej -17 o C, długość okresów odwilży z temperaturą powyżej 0 o C i powyżej 5 o C. Jako zmienną zależną przyjęto plony pszenicy ozimej według Urzędu Statystycznego Ukrainy w latach Do predykcji plonu zastosowano metodę liniowej regresji prostej i wielorakiej. Wyniki badań Całkowite zbiory pszenicy ozimej (podobnie jak i innych zbóż) bezpośrednio zależą od wydajności plonów. Zależność korelacyjną pomiędzy tymi dwoma parametrami oszacowano na poziomie r = 0,56, co może oznaczać dodatkowy wpływ zróżnicowanego poziomu agrotechniki oraz ukształtowania skali produkcji. Korelacja zbiorów ze skalą produkcji kształtowała się na niższym poziomie (r = 0,30), jednak oba oszacowane współczynniki korelacji były istotne przy poziomie p < 0,01. Z analizy danych długoterminowych i oszacowanych na ich podstawie korelacji wynikało, że głównymi meteorologicznymi czynnikami, które wpływają na poziom wydajności pszenicy ozimej, są: liczba dni o temperaturze poniżej -17 o C (r = -0,40), liczba dni o temperaturze powyżej 0 o C (r = 0,22), opad (mm) w okresie od kwietnia do maja (r = 0,18). Szacując odrębnie wpływ każdego z tych czynników na plonowanie pszenicy ozimej wytypowano cztery równania o najlepszym dopasowaniu do danych faktycznych (plony oszacowane na podstawie tych czterech równań regresji prostej podlegają uśrednieniu):

3 Ocena oddziaływania czynników pogodowych na poziom plonowania pszenicy ozimej na Ukrainie Y = 3,095 0,052 T -17 Y = 2,53 + 0,012 T 0 Y = 2,64 + 0,0052 O kwi Y = 2,59 + 0,0042 O maj gdzie: Y średnia wydajność upraw pszenicy ozimej (t/ha), T -17 liczba dni o temperaturze niższej od -17 o C, T 0 liczba dni o temperaturze powyżej 0 o C, O kwi suma opadów w kwietniu (mm), O maj suma opadów w maju (mm). Równania te przedstawiają uogólnioną zależność plonowania pszenicy ozimej od czynników meteorologicznych dla warunków Ukrainy i wskazują na potencjalne możliwości prognozowania tego plonu. Jednakże, efekt łącznego oddziaływania tych czynników może być w poszczególnych latach bardzo zróżnicowany. Na bazie obserwacji czynników meteorologicznych i szacunków plonów w latach przeprowadzono obliczenia, typując dla każdego roku zestaw równań regresji prostej (tab. 1). Różna liczba równań i różne wartości współczynników wynikały z różnorodności czynników meteorologicznych w poszczególnych latach. Plon przewidywany dla danego roku jest wartością uśrednioną wyników obliczeń poszczególnych równań regresji prostej. W 2001 roku wydajność pszenicy ozimej zależała głównie od opadów we wrześniu, styczniu i maju. W 2002 roku o plonie przesądziła liczba dni szczególnie mroźnych oraz opady w styczniu (głównie w postaci roztopów towarzyszących okresom odwilży). W 2003 roku odnotowano Tabela 1. Predykcja plonów pszenicy ozimej w zależności od czynników meteorologicznych Table 1. Prediction of winter wheat yield depending on factors meteorological Lata/ Years Równania regresji prostej/equations of simple regression models faktyczny/ actual Plon/Yield [t/ha] przewidywany/ estimated 1,74 + 0,013 O wrz 3,65 + 0,018 O sty 2,88 2,97 1,32 + 0,03 O maj 3,24-0,13 T -17 3,77-0,03 T 0 3,05 3,39 3,52-0,017 O sty 1,38 0,65 T 5 0,56 + 0,014 O paz 0,75 + 0,046 O lis 2,33 0,021 O sty 2,61 0,046 O mar 1,06 + 0,014 O maj 1,46 1,89 3,44 0,17 T 5 2,65 + 0,08 O paz 3,26 3,84 3,76 0,017 O lis ,38 + 0,01 O wrz 2,89 2, ,8 + 0,011 O mar 2,52 2, ,73 0,024 T 0 2, ,0015 O lut 2,57 3,05 2,26 + 0,007 O maj ,95 0,045 T 0 3,66 3, ,52 + 0,001 O lis 2,68 + 0,015 O gru 3,22 3,08 3,1 0,0095 O gru 2,11 + 0,01 O sty 2,73 2,88 Źródło: obliczenia własne Source: own study najniższe plony z całego okresu badawczego. Powodem tego było wystąpienie wielu niekorzystnych warunków zimowania upraw i wznowienia ich wegetacji w okresie wiosennym. Dlatego w wyjaśnieniu kształtowania się plonu wzięło udział aż sześć równań liniowej regresji prostej. W roku tym największe spadki plonów dotknęły obszary przodujące w produkcji pszenicy na Ukrainie, tj. dniepropietrowski, chersoński, kirowogradski, odesski, połtawski i zaporoski. Wystąpił jednak przy tym paradoks. W kilku regionach słabiej predysponowanych do produkcji pszenicy ozimej praktycznie nie odnotowano spadków plonów. Nieurodzaj ominął regiony: wołyński, zakarpacki, lwowski i iwano-frankowski. Regiony te okazały się być bardziej odporne na skrajnie niekorzystne warunki meteorologiczne. Mogłyby one zatem przejąć w okresach nieurodzaju ciężar produkcji pszenicy. W 2004 roku warunki pogodowe były już znacznie korzystniejsze. Wydajność

4 186 Mykoła Marenych, Olena Verevska, Antonina Kalinichenko, Mariusz Dacko zależała wówczas od liczby dni odwilży o temperaturach powyżej 5 o C oraz opadów w październiku i listopadzie. Dla plonów z 2005 roku kluczowe znaczenie miały opady, które wystąpiły we wrześniu 2004 roku. Zapewniły one niezbędne rezerwy wody w okresie jesiennej wegetacji upraw. Rok 2006 prawie się nie różnił od poprzedniego poziomem wydajności, ale kluczową rolę odegrały opady z marca. W 2007 roku czynnikami krytycznymi były liczba dni z temperaturą powyżej 0 o C oraz opady odnotowane w lutym i maju. W 2008 roku warunki wzrostu pszenicy ozimej były najkorzystniejsze w całym badanym 10-leciu. W tym roku średnie plony tego zboża na Ukrainie wyniosły 3,66 t/ha. Najwyższą wydajność osiągnięto w regionie czerkaskim (4,74 t/ha), charkowskim (4,63 t/ha), kijowskim (4,14 t/ha), połtawskim (4,36 t/ha) i winnickim (4,34 t/ha). Z analizy regresji wynikało, że kluczową rolę odegrała liczba dni o temperaturze powyżej 0 o C. Średnia wydajność badanego zboża w 2009 roku była również wysoka i wyniosła 3,22 t/ha. Zasadniczą rolę w jej kształtowaniu przypisać należało jednak opadom z września i grudnia roku poprzedzającego. Także w 2010 roku głównym czynnikiem plonotwórczym były opady tym razem jednak z listopada i stycznia. Podane w tabeli 1 równania wydajności pozwalają z dużym prawdopodobieństwem skojarzyć wydajność upraw pszenicy ozimej z występującymi w poszczególnych latach czynnikami meteorologicznymi. Podjęto także próbę oszacowania równań liniowej regresji wielorakiej wyjaśniających plonowanie w całym badanym 10-letnim okresie: Y 1 = 2,98 + 0,0061 O paz 0,118 T -17 (1) Y 2 = 1,8 + 0,015 O mar + 0,052 T 0 0,18 T 5 0,043 T -17 (2) Oba modele stosunkowo dobrze odzwierciedlały dane historyczne wskazując na główne krytyczne czynniki środowiskowe, za pomocą których można przewidywać wydajność pszenicy na Ukrainie, a co za tym idzie także i zbiorów ziarna. W przykładzie posłużono się uśrednioną wartością plonu (ostatni wiersz tabeli 2). Chcąc osiągnąć większą dokładność, równania takie należałoby jednak opracować dla każdego regionu odrębnie, ponieważ według danych w tabeli 2, różnorodność czynników klimatycznych prowadzi Tabela 3. Faktyczne i przewidywane plony pszenicy ozimej Table 3. The actual and predicted yields of winter wheat Lata/ Years Plon faktyczny/ Actual yield [dt/ha] Plon przewidywany/ Predicted yield [dt/ha] Y 1 Y ,88 3,02 3, ,05 2,51 3, ,46 1,81 1, ,26 3,25 2, ,89 2,68 3, ,52 1,67 2, ,57 3,02 3, ,66 2,97 3, ,22 2,89 3, ,73 2,34 2,46 Źródło: obliczenia własne Source: own study na Ukrainie do znacznych regionalnych zróżnicowań plonów. Współczynniki korelacji między przewidywaną (zgdonie z modelami 1 i 2) a rzeczywistą średnią wydajnością ukraińskich upraw pszenicy ozimej wyniosły odpowiednio 0,71 i 0,64 (tab. 3). Ponieważ plon pszenicy ozimej jest głównym czynnikiem przesądzającym o wielkości zbiorów, to prognoza wydajności pozwala ze znaczną dokładnością przewidzieć wielkość produkcji tego zboża. Jest to szczególnie ważne w kształtowaniu polityki państwa w zakresie produkcji zbożowej. Ustalone regularności są ważne dla przewidywania wydajności i zbiorów Ukrainy. Należy podkreślić, że w odniesieniu do konkretnego regionu lub obszaru upraw, równania powinny być odpowiednio uszczegółowione przy wykorzystaniu danych doświadczalnych lub statystyk prowadzonych dla regionów. Zmienność przestrzenna głównych czynników meteorologicznych może być bowiem znaczna nawet w skali lokalnej i regionalnej.

5 Ocena oddziaływania czynników pogodowych na poziom plonowania pszenicy ozimej na Ukrainie Tabela 2. Plonowanie pszenicy ozimej na Ukrainie w latach Table 2. Yields of winter wheat in Ukraine in Obszar/Region Plon/Yield [t/ha] AR Krym 2,29 2,00 1,51 2,26 2,25 2,50 2,28 2,74 2,32 2,21 Winnicki 2,73 3,16 1,39 3,34 3,00 3,12 2,80 4,34 4,08 3,45 Wołyński 2,33 3,00 2,60 3,46 2,89 2,33 2,61 3,13 2,81 2,72 Dniepropietrowski 4,32 3,67 0,63 3,63 3,54 2,91 1,97 3,82 3,00 2,98 Doniecki 3,83 3,21 1,07 3,22 3,14 2,37 2,46 3,64 2,87 3,05 Żytomierski 2,22 2,75 1,41 2,92 2,41 2,27 2,49 3,47 3,25 2,67 Zakarpacki 2,87 3,05 2,94 4,06 3,29 3,03 3,05 3,07 2,96 2,20 Zaporoski 3,50 2,81 0,96 3,14 3,03 2,88 2,19 3,54 2,85 2,67 Iwano-Frankowski 2,02 2,82 2,15 3,17 2,45 2,38 2,61 3,33 3,08 2,66 Kijowski 3,06 3,35 1,64 4,15 3,76 2,83 2,98 4,14 3,87 2,54 Kirowogradski 4,20 3,84 0,72 3,82 3,34 3,03 2,08 3,88 3,11 3,10 Ługański 3,23 2,58 1,55 2,53 3,18 1,83 2,12 3,82 2,43 2,47 Lwowski 2,18 2,76 2,35 3,01 2,46 2,54 2,71 3,28 3,20 2,66 Odesski 3,44 3,11 0,63 3,48 2,41 2,53 1,79 3,33 2,65 2,94 Połtawski 3,36 3,66 0,91 3,33 3,36 2,70 2,89 4,36 3,61 2,72 Rówieński 2,31 3,23 1,97 3,24 2,58 2,23 2,74 3,29 3,08 3,10 Sumski 2,75 3,15 1,27 3,11 2,52 1,97 2,88 3,92 3,49 2,28 Tarnopolski 1,86 2,90 1,85 3,14 2,42 2,32 2,74 3,74 3,78 2,70 Charkowski 3,63 3,73 1,25 3,24 3,70 2,20 2,80 4,63 3,12 2,16 Chersoński 3,01 2,41 0,61 2,98 2,45 2,56 1,85 3,28 2,45 2,50 Chmielnicki 2,08 2,96 1,81 3,11 2,28 1,97 2,64 3,60 3,59 3,09 Czerkaski 3,79 3,56 1,14 3,90 3,76 3,11 2,95 4,74 4,61 3,62 Czerniowiecki 1,92 2,90 1,22 2,76 2,50 2,57 3,00 3,32 3,52 2,85 Czernihowski 2,28 2,48 1,46 3,22 2,65 2,26 3,15 3,44 3,46 2,27 Średnia 2,88 3,05 1,46 3,26 2,89 2,52 2,57 3,66 3,22 2,73 Źródło: dane Urzędu Statystycznego Ukrainy Source: data of the Statistical Office of Ukraine Podsumowanie Z przeprowadzonych analiz wynika, że istnieją pewne możliwości łagodzenia nieurodzaju występującego w efekcie tych zmienności. Zagrożenia dla produkcji pszenicy mogą być równoważone przez utrzymywanie upraw na obszarach mniej wydajnych, lecz wykazujących się dużą odpornością na ekstremalną pogodę. Takie rozwiązania wydają się szczególnie istotne dla kształtowania polityki w zakresie produkcji zbożowej państwa. Przeprowadzone badania ujawniają istnienie dużego potencjału w zarządzaniu uprawami przez rozwój adaptacyjnych technologii produkcyjnych i selektywny dobór gatunków zbóż do obszarów o określonych uwarunkowaniach pogodowych. Spośród wielu czynników meteorologicznych, kluczowymi dla prognozowania plonu pszenicy na Ukrainie okazały się: liczba dni z temperaturą poniżej -17 o C, liczba dni o temperaturach powyżej 0 o C i 5 o C, a także suma opadów w wybranych miesiącach.

6 188 Mykoła Marenych, Olena Verevska, Antonina Kalinichenko, Mariusz Dacko Literatura Kulig B., Wołosz M., Tokarz M. 2014: Szacowanie plonów roślin rolniczych, Materiały dla kwalifikatorów, dostęp r. Lukin S.V., Sushkov V.P. 2005: Влияние удобрений и погодных условий на урожайность озимой пшеницы, Зерновое Xозяйство, no. 3. Nikolaev E.V., Izotov A.M., Tarasenko B.A. 1999: Система погодного адаптирования основных элементов технологий выращивания озимой пшеницы, Вісник Aграрної Hауки, no. 12. Rymuza K., Marciniuk-Kluska A., Bombik A. 2012: Plonowanie zbóż ozimych w zależności od warunków termiczno-opadowych na polach produkcyjnych rolniczej stacji doświadczalnej w Zawadach, Woda- -Środowisko-Obszary Wiejskie, (IV-VI), t. 12, z. 2(38). Smaga I.S., Nazarenko I.I., Cherlinka V.R. 2006: Оцінка ґрунтово-кліматичних умов Південного Прикарпаття стосовно вирощування озимої пшениці, Вісник Aграрної Hауки, no. 6. Shatylov I.S., Chudnovskyj A.F. 1980: Агрофизические, агрометеорологические и агротехнические основы программирования урожая, Л. Гидрометеоиздат. Sarkar J., Thapliyal V.J. 2003: Forecasting wheat yield over Uttar Pradeshusing agrometeorological model, Maharashtra Agron. Univer., no. 3. Sharrat B.S., Knight C.W., Wooding F. 2003: Climatic impact on small grain production in the subarctic region of the United States, Arctic., no. 3 Tarariko J.O. 2006: Агрометеорологічні ресурси України та технології їх раціонального використання, Вісник Aграрної Hауки, no Summary In the process of analysis of agricultural and weather factors influence on winter wheat yields it was revealed that the critical factors for the yield formation are (totally in Ukraine): the quantity of days with temperatures below 17 degrees of frost Celcius; the quantity and intensity of precipitation; quantity of days with temperatures exceeded 0 and 5 degrees of heat Celsius in winter time period. All above listed weather changes effect historical yields and make them differ very much year to year. Thus, using above listed factors winter wheat yield equalizations and coefficients that may be used for yield forecast were calculated. The consistency of the equalization s results for winter wheat production was discovered for total Ukraine winter wheat production number. But these equalization s coefficients need to be corrected with simple regression equalization every year. Correlation coefficients between the real yield and estimated yield under the calculated equalizations is 0.71 and 0.64, when p < As yield is the main factor of winter wheat production in Ukraine, so this method could be used for estimation of wheat production and used for official wheat crop prognosis to lead the agricultural policy in Ukraine. Adres do korespondencji dr Mykoła Marenych Połtawska Państwowa Akademia Rolnicza, Ukraine Wydział Agronomiczny Olena Verevska LLC Louis Dreyfus Commodities Ukraine LTD prof. dr hab. Antonina Kalinichenko Uniwersytet Opolski Katedra Inżynierii Procesowej dr inż. Mariusz Dacko Uniwersytet Rolniczy w Krakowie al. Mickiewicza 28, Kraków Wydział Rolniczo-Ekonomiczny Zakład Ekonomiki i Organizacji Rolnictwa

CHARAKTERYSTYKA WARUNKÓW METEOROLOGICZNYCH W REJONIE DOŚWIADCZEŃ ŁĄKOWYCH W FALENTACH

CHARAKTERYSTYKA WARUNKÓW METEOROLOGICZNYCH W REJONIE DOŚWIADCZEŃ ŁĄKOWYCH W FALENTACH WODA-ŚRODOWISKO-OBSZARY WIEJSKIE 2006: t. 6 z. specj. (17) WATER-ENVIRONMENT-RURAL AREAS s. 15 22 www.imuz.edu.pl Instytut Melioracji i Użytków Zielonych w Falentach, 2006 CHARAKTERYSTYKA WARUNKÓW METEOROLOGICZNYCH

Bardziej szczegółowo

Leszek ŁABĘDZKI, Bogdan BĄK, Ewa KANECKA-GESZKE, Karolina SMARZYNSKA, Tymoteusz BOLEWSKI

Leszek ŁABĘDZKI, Bogdan BĄK, Ewa KANECKA-GESZKE, Karolina SMARZYNSKA, Tymoteusz BOLEWSKI MONITOROWANIE I PROGNOZOWANIE DEFICYTÓW I NADMIARÓW WODY W ROLNICTWIE W POLSCE Z WYKORZYSTANIEM WSKAŹNIKÓW STANDARYZOWANEGO OPADU SPI I WILGOTNOŚCI GLEBY SMI Leszek ŁABĘDZKI, Bogdan BĄK, Ewa KANECKA-GESZKE,

Bardziej szczegółowo

Zmiany agroklimatu w Polsce

Zmiany agroklimatu w Polsce Zmiany klimatyczne a rolnictwo w Polsce ocena zagrożeń i sposoby adaptacji Warszawa, 30.09.2009 r. Zmiany agroklimatu w Polsce Jerzy Kozyra Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa Państwowy Instytut

Bardziej szczegółowo

OKREŚLENIE WPŁYWU WARUNKÓW OPADOWYCH NA PLONOWANIE ZIEMNIAKA BARDZO WCZESNEGO I WCZESNEGO W POŁUDNIOWEJ POLSCE

OKREŚLENIE WPŁYWU WARUNKÓW OPADOWYCH NA PLONOWANIE ZIEMNIAKA BARDZO WCZESNEGO I WCZESNEGO W POŁUDNIOWEJ POLSCE WODA-ŚRODOWISKO-OBSZARY WIEJSKIE 2012 (IV VI): t. 12 z. 2 (38) WATER-ENVIRONMENT-RURAL AREAS ISSN 1642-8145 s. 133 141 pdf: www.itep.edu.pl/wydawnictwo Instytut Technologiczno-Przyrodniczy w Falentach,

Bardziej szczegółowo

Wpływ czynników atmosferycznych na zmienność zużycia energii elektrycznej Influence of Weather on the Variability of the Electricity Consumption

Wpływ czynników atmosferycznych na zmienność zużycia energii elektrycznej Influence of Weather on the Variability of the Electricity Consumption Wpływ czynników atmosferycznych na zmienność zużycia energii elektrycznej Influence of Weather on the Variability of the Electricity Consumption Wojciech Zalewski Politechnika Białostocka, Wydział Zarządzania,

Bardziej szczegółowo

OKREŚLENIE PRĘDKOŚCI PORUSZANIA SIĘ SZKODNIKÓW Z WYKORZYSTANIEM KOMPUTEROWEJ ANALIZY OBRAZU

OKREŚLENIE PRĘDKOŚCI PORUSZANIA SIĘ SZKODNIKÓW Z WYKORZYSTANIEM KOMPUTEROWEJ ANALIZY OBRAZU Inżynieria Rolnicza 2(90)/2007 OKREŚLENIE PRĘDKOŚCI PORUSZANIA SIĘ SZKODNIKÓW Z WYKORZYSTANIEM KOMPUTEROWEJ ANALIZY OBRAZU Joanna Rut, Katarzyna Szwedziak, Marek Tukiendorf Zakład Techniki Rolniczej i

Bardziej szczegółowo

BADANIA RZECZYWISTYCH KOSZTÓW OBSŁUGI TECHNICZNEJ NOWOCZESNYCH KOMBAJNÓW ZBOŻOWYCH. Wstęp

BADANIA RZECZYWISTYCH KOSZTÓW OBSŁUGI TECHNICZNEJ NOWOCZESNYCH KOMBAJNÓW ZBOŻOWYCH. Wstęp Roczniki Akademii Rolniczej w Poznaniu CCCXLIII (2002) ZENON GRZEŚ BADANIA RZECZYWISTYCH KOSZTÓW OBSŁUGI TECHNICZNEJ NOWOCZESNYCH KOMBAJNÓW ZBOŻOWYCH Z Instytutu Inżynierii Rolniczej Akademii Rolniczej

Bardziej szczegółowo

GLOBALNE OCIEPLENIE A EFEKTYWNOŚĆ OPADÓW ATMOSFERYCZNYCH. Agnieszka Ziernicka

GLOBALNE OCIEPLENIE A EFEKTYWNOŚĆ OPADÓW ATMOSFERYCZNYCH. Agnieszka Ziernicka Acta Agrophysica, 2004, 3(2), 393-397 GLOBALNE OCIEPLENIE A EFEKTYWNOŚĆ OPADÓW ATMOSFERYCZNYCH Agnieszka Ziernicka Katedra Meteorologii i Klimatologii Rolniczej, Akademia Rolnicza Al. Mickiewicza 24/28

Bardziej szczegółowo

Ukraiński rynek pracy

Ukraiński rynek pracy WYDZIAŁ PROMOCJI HANDLU I INWESTYCJI AMBASADY RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ W KIJOWIE Kijów, marzec 215 r. Ukraiński rynek pracy Charakterystyka rynku W związku z ostatnimi niepokojącymi wydarzeniami jakie

Bardziej szczegółowo

( x) Równanie regresji liniowej ma postać. By obliczyć współczynniki a i b należy posłużyć się następującymi wzorami 1 : Gdzie:

( x) Równanie regresji liniowej ma postać. By obliczyć współczynniki a i b należy posłużyć się następującymi wzorami 1 : Gdzie: ma postać y = ax + b Równanie regresji liniowej By obliczyć współczynniki a i b należy posłużyć się następującymi wzorami 1 : xy b = a = b lub x Gdzie: xy = też a = x = ( b ) i to dane empiryczne, a ilość

Bardziej szczegółowo

Średnia zawartość białka w ziarnie, z wszystkich wariantów agrotechniki wynosiła 12,3 % sm. Wyższa była po rzepaku ozimym w obydwóch terminach siewu

Średnia zawartość białka w ziarnie, z wszystkich wariantów agrotechniki wynosiła 12,3 % sm. Wyższa była po rzepaku ozimym w obydwóch terminach siewu PSZENICA OZIMA W tabelach 1-2 przedstawiono porównanie plonowania pszenicy ozimej w latach 2009-2011 w województwie i w Głubczycach, a w tabeli 3 w - Głubczycach w ostatnim roku w różnych wariantach agrotechnicznych,

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do analizy korelacji i regresji

Wprowadzenie do analizy korelacji i regresji Statystyka dla jakości produktów i usług Six sigma i inne strategie Wprowadzenie do analizy korelacji i regresji StatSoft Polska Wybrane zagadnienia analizy korelacji Przy analizie zjawisk i procesów stanowiących

Bardziej szczegółowo

Statystyka w pracy badawczej nauczyciela Wykład 4: Analiza współzależności. dr inż. Walery Susłow walery.suslow@ie.tu.koszalin.pl

Statystyka w pracy badawczej nauczyciela Wykład 4: Analiza współzależności. dr inż. Walery Susłow walery.suslow@ie.tu.koszalin.pl Statystyka w pracy badawczej nauczyciela Wykład 4: Analiza współzależności dr inż. Walery Susłow walery.suslow@ie.tu.koszalin.pl Statystyczna teoria korelacji i regresji (1) Jest to dział statystyki zajmujący

Bardziej szczegółowo

BADANIA SYMULACYJNE PROCESU HAMOWANIA SAMOCHODU OSOBOWEGO W PROGRAMIE PC-CRASH

BADANIA SYMULACYJNE PROCESU HAMOWANIA SAMOCHODU OSOBOWEGO W PROGRAMIE PC-CRASH BADANIA SYMULACYJNE PROCESU HAMOWANIA SAMOCHODU OSOBOWEGO W PROGRAMIE PC-CRASH Dr inż. Artur JAWORSKI, Dr inż. Hubert KUSZEWSKI, Dr inż. Adam USTRZYCKI W artykule przedstawiono wyniki analizy symulacyjnej

Bardziej szczegółowo

PODAŻ CIĄGNIKÓW I KOMBAJNÓW ZBOŻOWYCH W POLSCE W LATACH 2003 2010

PODAŻ CIĄGNIKÓW I KOMBAJNÓW ZBOŻOWYCH W POLSCE W LATACH 2003 2010 Problemy Inżynierii Rolniczej nr 3/2011 Jan Pawlak Instytut Technologiczno-Przyrodniczy w Falentach Oddział w Warszawie PODAŻ CIĄGNIKÓW I KOMBAJNÓW ZBOŻOWYCH W POLSCE W LATACH 2003 2010 Streszczenie W

Bardziej szczegółowo

OCENA WIELKOŚCI JEDNORAZOWO PRZEWOŻONYCH ŁADUNKÓW W ZALEŻNOŚCI OD RODZAJU TRANSPORTU I WIELKOŚCI GOSPODARSTWA ROLNICZEGO

OCENA WIELKOŚCI JEDNORAZOWO PRZEWOŻONYCH ŁADUNKÓW W ZALEŻNOŚCI OD RODZAJU TRANSPORTU I WIELKOŚCI GOSPODARSTWA ROLNICZEGO Inżynieria Rolnicza 6(94)/2007 OCENA WIELKOŚCI JEDNORAZOWO PRZEWOŻONYCH ŁADUNKÓW W ZALEŻNOŚCI OD RODZAJU TRANSPORTU I WIELKOŚCI GOSPODARSTWA ROLNICZEGO Stanisław Kokoszka Katedra Inżynierii Rolniczej i

Bardziej szczegółowo

Potrzeby, efekty i perspektywy nawadniania roślin na obszarach szczególnie deficytowych w wodę

Potrzeby, efekty i perspektywy nawadniania roślin na obszarach szczególnie deficytowych w wodę Potrzeby, efekty i perspektywy nawadniania roślin na obszarach szczególnie deficytowych w wodę Czesław Rzekanowski, Jacek Żarski, Stanisław Rolbiecki Katedra Melioracji i Agrometeorologii Wydział Rolniczy

Bardziej szczegółowo

Rys. 1. Ceny zbóż w Polsce w zł/t (wg IERiGŻ)

Rys. 1. Ceny zbóż w Polsce w zł/t (wg IERiGŻ) Jerzy Grabiński Produkcja zbóż w Polsce-stan obecny i perspektywy Według szacunków GUS produkcja zbóż w Polsce w 29 roku wyniosła 29,8 mln ton i była o 7,8% wyższa niż w roku poprzednim. Taka produkcja

Bardziej szczegółowo

Projekcja zmian wielkości plonów pszenicy w Polsce i Unii Europejskiej w latach 2030 i 2050 na podstawie modelu CAPRI

Projekcja zmian wielkości plonów pszenicy w Polsce i Unii Europejskiej w latach 2030 i 2050 na podstawie modelu CAPRI Alina Syp Projekcja zmian wielkości plonów pszenicy w Polsce i Unii Europejskiej w latach 2030 i 2050 na podstawie modelu CAPRI XXII Kongres Stowarzyszenia Ekonomistów Rolnictwa i Agrobiznesu Kołobrzeg

Bardziej szczegółowo

METODY STATYSTYCZNE W BIOLOGII

METODY STATYSTYCZNE W BIOLOGII METODY STATYSTYCZNE W BIOLOGII 1. Wykład wstępny 2. Populacje i próby danych 3. Testowanie hipotez i estymacja parametrów 4. Planowanie eksperymentów biologicznych 5. Najczęściej wykorzystywane testy statystyczne

Bardziej szczegółowo

Straty w plonach różnych gatunków roślin powodowane niedoborem lub nadmiarem opadów w Polsce

Straty w plonach różnych gatunków roślin powodowane niedoborem lub nadmiarem opadów w Polsce Straty w plonach różnych gatunków roślin powodowane niedoborem lub nadmiarem opadów w Polsce Katarzyna Mizak, Anna Nieróbca, Jerzy Kozyra, Andrzej Doroszewski WODA Dostępność wody jest warunkiem podtrzymania

Bardziej szczegółowo

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁ ODOWSKA LUBLIN POLONIA

ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁ ODOWSKA LUBLIN POLONIA ANNALES UNIVERSITATIS MARIAE CURIE-SKŁ ODOWSKA LUBLIN POLONIA VOL. LVII SECTIO E 2002 1 Katedra Szczegółowej Uprawy Roślin, Akademia Rolnicza w Lublinie, ul. Akademicka 15, 20-950 Lublin 1, Poland 2 Instytut

Bardziej szczegółowo

MECHANIZACJA PRAC ŁADUNKOWYCH A NAKŁADY W TRANSPORCIE ROLNICZYM CZ. II - ANALIZA STATYSTYCZNA

MECHANIZACJA PRAC ŁADUNKOWYCH A NAKŁADY W TRANSPORCIE ROLNICZYM CZ. II - ANALIZA STATYSTYCZNA InŜynieria Rolnicza 6/2005 Stanisław Kokoszka, Maciej Kuboń Katedra InŜynierii Rolniczej i Informatyki Akademia Rolnicza w Krakowie MECHANIZACJA PRAC ŁADUNKOWYCH A NAKŁADY W TRANSPORCIE ROLNICZYM CZ. II

Bardziej szczegółowo

PODATEK ROLNY JAKO ŹRÓDŁO DOCHODÓW WŁASNYCH GMIN WIEJSKICH W POLSCE AGRICULTURAL TAX AS OWN REVENUES SSOURCE OF RURAL MUNICIPALITIES IN POLAND.

PODATEK ROLNY JAKO ŹRÓDŁO DOCHODÓW WŁASNYCH GMIN WIEJSKICH W POLSCE AGRICULTURAL TAX AS OWN REVENUES SSOURCE OF RURAL MUNICIPALITIES IN POLAND. STOWARZYSZENIE Podatek rolny EKONOMISTÓW jako źródło dochodów ROLNICTWA własnych gmin I AGROBIZNESU wiejskich w Polsce Roczniki Naukowe tom XVI zeszyt 6 145 Kinga Gruziel Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego

Bardziej szczegółowo

OCENA MOśLIWOŚCI WYKORZYSTANIA HODOWLI ŚWIŃ RASY ZŁOTNICKIEJ

OCENA MOśLIWOŚCI WYKORZYSTANIA HODOWLI ŚWIŃ RASY ZŁOTNICKIEJ ASSESSMENT OF POTENTIAL FOR ZŁOTNICKA SPOTTED PIG BREEDING IN ORGANIC FARMS OCENA MOśLIWOŚCI WYKORZYSTANIA HODOWLI ŚWIŃ RASY ZŁOTNICKIEJ PSTREJ W GOSPODARSTWACH EKOLOGICZNYCH Janusz Tomasz Buczyński (1),

Bardziej szczegółowo

Zmiany klimatu a rolnictwo

Zmiany klimatu a rolnictwo Zmiany klimatu a rolnictwo Jerzy Kozyra IUNG-PIB Bratoszewice, 07.06.2013 Referat opracowano w ramach Programu Wieloletniego IUNG-PIB Zadanie 1.1. System informacji o wpływie zmian klimatycznych na rolnictwo

Bardziej szczegółowo

Nazwa instytucji: Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej - Szpital Chorób Płuc z siedzibą w Orzeszu

Nazwa instytucji: Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej - Szpital Chorób Płuc z siedzibą w Orzeszu PRZYKŁAD DOBREJ PRAKTYKI Nazwa instytucji: Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej - Szpital Chorób Płuc z siedzibą w Orzeszu Zakres działań: Działania niskonakładowe prowadzące do obniżenia kosztów

Bardziej szczegółowo

WYKORZYSTANIE KOMPUTERÓW W WYBRANYCH GOSPODARSTWACH RODZINNYCH LUBELSZCZYZNY

WYKORZYSTANIE KOMPUTERÓW W WYBRANYCH GOSPODARSTWACH RODZINNYCH LUBELSZCZYZNY Inżynieria Rolnicza 7(105)/2008 WYKORZYSTANIE KOMPUTERÓW W WYBRANYCH GOSPODARSTWACH RODZINNYCH LUBELSZCZYZNY Sławomir Kocira, Edmund Lorencowicz Katedra Eksploatacji Maszyn i Zarządzania w Inżynierii Rolniczej,

Bardziej szczegółowo

MONITOROWANIE WZROSTU I PLONOWANIA ZBÓŻ METODAMI TELEDETEKCJI

MONITOROWANIE WZROSTU I PLONOWANIA ZBÓŻ METODAMI TELEDETEKCJI Problemy Inżynierii Rolniczej nr 4/2008 Katarzyna Dąbrowska-Zielińska, Andrzej Ciołkosz, Maria Budzyńska, Wanda Kowalik Instytut Geodezji i Kartografii w Warszawie MONITOROWANIE WZROSTU I PLONOWANIA ZBÓŻ

Bardziej szczegółowo

System optymalizacji produkcji energii

System optymalizacji produkcji energii System optymalizacji produkcji energii Produkcja energii jest skomplikowanym procesem na który wpływa wiele czynników, optymalizacja jest niezbędna, bieżąca informacja o kosztach i możliwościach wykorzystania

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Przedmowa... XI. Rozdział 1. Pomiar: jednostki miar... 1. Rozdział 2. Pomiar: liczby i obliczenia liczbowe... 16

Spis treści. Przedmowa... XI. Rozdział 1. Pomiar: jednostki miar... 1. Rozdział 2. Pomiar: liczby i obliczenia liczbowe... 16 Spis treści Przedmowa.......................... XI Rozdział 1. Pomiar: jednostki miar................. 1 1.1. Wielkości fizyczne i pozafizyczne.................. 1 1.2. Spójne układy miar. Układ SI i jego

Bardziej szczegółowo

TYP ROLNICZY GOSPODARSTW A ZASOBY PRACY I WYPOSAŻENIE W ŚRODKI TECHNICZNE

TYP ROLNICZY GOSPODARSTW A ZASOBY PRACY I WYPOSAŻENIE W ŚRODKI TECHNICZNE Inżynieria Rolnicza 5(123)/2010 TYP ROLNICZY GOSPODARSTW A ZASOBY PRACY I WYPOSAŻENIE W ŚRODKI TECHNICZNE Anna Kocira, Sławomir Kocira Instytut Nauk Rolniczych, Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Chełmie

Bardziej szczegółowo

WP YW STRUKTURY U YTKÓW ROLNYCH NA WYNIKI EKONOMICZNE GOSPODARSTW ZAJMUJ CYCH SIÊ HODOWL OWIEC. Tomasz Rokicki

WP YW STRUKTURY U YTKÓW ROLNYCH NA WYNIKI EKONOMICZNE GOSPODARSTW ZAJMUJ CYCH SIÊ HODOWL OWIEC. Tomasz Rokicki 46 ROCZNIKI NAUK ROLNICZYCH, T. ROKICKI SERIA G, T. 94, z. 1, 2007 WP YW STRUKTURY U YTKÓW ROLNYCH NA WYNIKI EKONOMICZNE GOSPODARSTW ZAJMUJ CYCH SIÊ HODOWL OWIEC Tomasz Rokicki Katedra Ekonomiki i Organizacji

Bardziej szczegółowo

Akademia Morska w Szczecinie. Wydział Mechaniczny

Akademia Morska w Szczecinie. Wydział Mechaniczny Akademia Morska w Szczecinie Wydział Mechaniczny ROZPRAWA DOKTORSKA mgr inż. Marcin Kołodziejski Analiza metody obsługiwania zarządzanego niezawodnością pędników azymutalnych platformy pływającej Promotor:

Bardziej szczegółowo

Piąty z rzędu wzrost cen mieszkań

Piąty z rzędu wzrost cen mieszkań KOMENTARZ Open Finance, 08.06.2010 r. Piąty z rzędu wzrost cen mieszkań Indeks cen mieszkań stworzony przez Open Finance wzrósł w maju po raz piąty z rzędu tym razem o 0,7 proc. Towarzyszył temu wzrost

Bardziej szczegółowo

CYKLICZNE ZMIANY MIEJSKIEJ WYSPY CIEPŁA W WARSZAWIE I ICH PRZYCZYNY. Cyclic changes of the urban heat island in Warsaw and their causes

CYKLICZNE ZMIANY MIEJSKIEJ WYSPY CIEPŁA W WARSZAWIE I ICH PRZYCZYNY. Cyclic changes of the urban heat island in Warsaw and their causes Prace i Studia Geograficzne 2011, T. 47, ss. 409 416 Maria Stopa-Boryczka, Jerzy Boryczka, Jolanta Wawer, Katarzyna Grabowska Uniwersytet Warszawski, Wydział Geografii i Studiów Regionalnych, Zakład Klimatologii

Bardziej szczegółowo

BILANS BIOMASY ROLNEJ (SŁOMY) NA POTRZEBY ENERGETYKI 1

BILANS BIOMASY ROLNEJ (SŁOMY) NA POTRZEBY ENERGETYKI 1 Problemy Inżynierii Rolniczej nr 2/2010 Agnieszka Ludwicka, Anna Grzybek Instytut Technologiczno-Przyrodniczy w Falentach Oddział w Warszawie BILANS BIOMASY ROLNEJ (SŁOMY) NA POTRZEBY ENERGETYKI 1 Streszczenie

Bardziej szczegółowo

ODLEGŁOŚĆ I WIELKOŚĆ PRZEWOZÓW W ZALEŻNOŚCI OD RODZAJU ŁADUNKU I WIELKOŚCI SPRZEDAŻY PRODUKCJI

ODLEGŁOŚĆ I WIELKOŚĆ PRZEWOZÓW W ZALEŻNOŚCI OD RODZAJU ŁADUNKU I WIELKOŚCI SPRZEDAŻY PRODUKCJI Problemy Inżynierii Rolniczej nr 4/2009 Stanisław Kokoszka Katedra Inżynierii Rolniczej i Informatyki Uniwersytet Rolniczy im. H. Kołłątaja w Krakowie ODLEGŁOŚĆ I WIELKOŚĆ PRZEWOZÓW W ZALEŻNOŚCI OD RODZAJU

Bardziej szczegółowo

WYKORZYSTANIE TECHNIK KOMPUTEROWYCH W GOSPODARSTWACH RODZINNYCH

WYKORZYSTANIE TECHNIK KOMPUTEROWYCH W GOSPODARSTWACH RODZINNYCH Inżynieria Rolnicza 6(131)/2011 WYKORZYSTANIE TECHNIK KOMPUTEROWYCH W GOSPODARSTWACH RODZINNYCH Sławomir Kocira, Edmund Lorencowicz Katedra Eksploatacji Maszyn i Zarządzania w Inżynierii Rolniczej, Uniwersytet

Bardziej szczegółowo

Uprawa roślin na potrzeby energetyki

Uprawa roślin na potrzeby energetyki INSTYTUT UPRAWY NAWOŻENIA I GLEBOZNAWSTWA PAŃSTWOWY INSTYTUT BADAWCZY Uprawa roślin na potrzeby energetyki Szczecin 3 grudnia 2009 Promocja rozwiązań sprzyjających produkcji energii niskoemisyjnej Polska

Bardziej szczegółowo

NIEPEWNOŚĆ POMIARÓW POZIOMU MOCY AKUSTYCZNEJ WEDŁUG ZNOWELIZOWANEJ SERII NORM PN-EN ISO 3740

NIEPEWNOŚĆ POMIARÓW POZIOMU MOCY AKUSTYCZNEJ WEDŁUG ZNOWELIZOWANEJ SERII NORM PN-EN ISO 3740 PRACE INSTYTUTU TECHNIKI BUDOWLANEJ - KWARTALNIK BUILDING RESEARCH INSTITUTE - QUARTERLY 2 (162) 2012 ARTYKUŁY - REPORTS Anna Iżewska* NIEPEWNOŚĆ POMIARÓW POZIOMU MOCY AKUSTYCZNEJ WEDŁUG ZNOWELIZOWANEJ

Bardziej szczegółowo

STATYSTYKA OD PODSTAW Z SYSTEMEM SAS. wersja 9.2 i 9.3. Szkoła Główna Handlowa w Warszawie

STATYSTYKA OD PODSTAW Z SYSTEMEM SAS. wersja 9.2 i 9.3. Szkoła Główna Handlowa w Warszawie STATYSTYKA OD PODSTAW Z SYSTEMEM SAS wersja 9.2 i 9.3 Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Spis treści Wprowadzenie... 6 1. Podstawowe informacje o systemie SAS... 9 1.1. Informacje ogólne... 9 1.2. Analityka...

Bardziej szczegółowo

WYKORZYSTANIE ANALIZY WSKAŹNIKÓW ZDOLNOŚCI DO OPTYMALIZACJI PROCESU WYTWARZANIA MASY FORMIERSKIEJ

WYKORZYSTANIE ANALIZY WSKAŹNIKÓW ZDOLNOŚCI DO OPTYMALIZACJI PROCESU WYTWARZANIA MASY FORMIERSKIEJ 168/18 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2006, Rocznik 6, Nr 18 (2/2) ARCHIVES OF FOUNDRY Year 2006, Volume 6, N o 18 (2/2) PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 WYKORZYSTANIE ANALIZY WSKAŹNIKÓW ZDOLNOŚCI DO OPTYMALIZACJI

Bardziej szczegółowo

SYTUACJA DOCHODOWA ROLNICTWA W KRAJACH EUROPY ŚRODKOWEJ I WCHODNIEJ THE INCOME SITUATION IN AGRICULTURE IN THE CEE COUNTRIES

SYTUACJA DOCHODOWA ROLNICTWA W KRAJACH EUROPY ŚRODKOWEJ I WCHODNIEJ THE INCOME SITUATION IN AGRICULTURE IN THE CEE COUNTRIES Walenty Poczta 1 Anna Fabisiak 2 Katedra Ekonomiki Gospodarki Żywnościowej Akademia Rolnicza w Poznaniu SYTUACJA DOCHODOWA ROLNICTWA W KRAJACH EUROPY ŚRODKOWEJ I WCHODNIEJ THE INCOME SITUATION IN AGRICULTURE

Bardziej szczegółowo

PROGNOZA WPŁYWU SPODZIEWANEGO GLOBALNEGO OCIEPLENIA W ROKU 2050 NA PLONOWANIE ROŚLIN UPRAWNYCH W POLSCE PÓŁNOCNO-WSCHODNIEJ

PROGNOZA WPŁYWU SPODZIEWANEGO GLOBALNEGO OCIEPLENIA W ROKU 2050 NA PLONOWANIE ROŚLIN UPRAWNYCH W POLSCE PÓŁNOCNO-WSCHODNIEJ Acta Agrophysica, 2008, 12(3), 791-800 PROGNOZA WPŁYWU SPODZIEWANEGO GLOBALNEGO OCIEPLENIA W ROKU 2050 NA PLONOWANIE ROŚLIN UPRAWNYCH W POLSCE PÓŁNOCNO-WSCHODNIEJ Zbigniew Szwejkowski, Ewa Dragańska, Stanisław

Bardziej szczegółowo

Journal of Agribusiness and Rural Development

Journal of Agribusiness and Rural Development ISSN 1899-5772 Journal of Agribusiness and Rural Development www.jard.edu.pl 2(12) 29, 61-66 ZMIANY TECHNOLOGII PRODUKCJI PSZENICY OZIMEJ W UJĘCIU DŁUGOOKRESOWYM Adam Harasim, Mariusz Matyka Instytut Uprawy

Bardziej szczegółowo

Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych w Katowicach

Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych w Katowicach Otwarte seminaria 2013 Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych w Katowicach Katowice, 12 grudnia 2013 Otwarte seminaria 2013 Wdrożenie modelu sieci kanalizacyjnej SWMM 5 dla miasta Gliwice, tworzenie

Bardziej szczegółowo

Klimatyczne uwarunkowania rozwoju turystyki na Pomorzu Środkowym The climatic conditions of tourism development in Central Pomerania

Klimatyczne uwarunkowania rozwoju turystyki na Pomorzu Środkowym The climatic conditions of tourism development in Central Pomerania Eliza KALBARCZYK, Robert KALBARCZYK Katedra Meteorologii i Klimatologii, Akademia Rolnicza w Szczecinie Department of Meteorology and Climatology, Agricultural University in Szczecin Klimatyczne uwarunkowania

Bardziej szczegółowo

Zadanie 1 Zakładając liniową relację między wydatkami na obuwie a dochodem oszacować MNK parametry modelu: y t. X 1 t. Tabela 1.

Zadanie 1 Zakładając liniową relację między wydatkami na obuwie a dochodem oszacować MNK parametry modelu: y t. X 1 t. Tabela 1. tel. 44 683 1 55 tel. kom. 64 566 811 e-mail: biuro@wszechwiedza.pl Zadanie 1 Zakładając liniową relację między wydatkami na obuwie a dochodem oszacować MNK parametry modelu: gdzie: y t X t y t = 1 X 1

Bardziej szczegółowo

KOSZTY PRODUKCJI ROŚLINNEJ PRZY WYKONYWANIU PRAC CIĄGNIKIEM ZAKUPIONYM W RAMACH PROGRAMU SAPARD

KOSZTY PRODUKCJI ROŚLINNEJ PRZY WYKONYWANIU PRAC CIĄGNIKIEM ZAKUPIONYM W RAMACH PROGRAMU SAPARD Problemy Inżynierii Rolniczej nr 4/2006 Jacek Skudlarski Katedra Organizacji i Inżynierii Produkcji Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie KOSZTY PRODUKCJI ROŚLINNEJ PRZY WYKONYWANIU PRAC CIĄGNIKIEM

Bardziej szczegółowo

ANALIZA USŁUG MECHANIZACYJNYCH W GOSPODARSTWACH EKOLOGICZNYCH

ANALIZA USŁUG MECHANIZACYJNYCH W GOSPODARSTWACH EKOLOGICZNYCH Inżynieria Rolnicza 5(123)/21 ANALIZA USŁUG MECHANIZACYJNYCH W GOSPODARSTWACH EKOLOGICZNYCH Kazimierz Sławiński Katedra Agroinżynierii, Politechnika Koszalińska Streszczenie. Stwierdzono, że co piąte gospodarstwo

Bardziej szczegółowo

286 Renata Kubik STOWARZYSZENIE EKONOMISTÓW ROLNICTWA I AGROBIZNESU

286 Renata Kubik STOWARZYSZENIE EKONOMISTÓW ROLNICTWA I AGROBIZNESU 86 Renata Kubik STOWARZYSZENIE EKONOMISTÓW ROLNICTWA I AGROBIZNESU Roczniki Naukowe tom VI zeszyt 6 Renata Kubik Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie SUBSTYTUCJA CZYNNIKÓW PRODUKCJI JAKO ŹRÓDŁO PRZEWAGI

Bardziej szczegółowo

Klimat w Polsce w 21. wieku

Klimat w Polsce w 21. wieku Klimat w Polsce w 21. wieku na podstawie numerycznych symulacji regionalnych Małgorzata Liszewska Interdyscyplinarne Centrum Modelowania Matematycznego i Komputerowego UNIWERSYTET WARSZAWSKI 1/42 POGODA

Bardziej szczegółowo

TRANSPORT W RODZINNYCH GOSPODARSTWACH ROLNYCH

TRANSPORT W RODZINNYCH GOSPODARSTWACH ROLNYCH INŻYNIERIA W ROLNICTWIE. MONOGRAFIE 16 ENGINEERING IN AGRICULTURE. MONOGRAPHS 16 WIESŁAW GOLKA TRANSPORT W RODZINNYCH GOSPODARSTWACH ROLNYCH TRANSPORTATION IN RURAL FAMILY FARMS Falenty 2014 WYDAWNICTWO

Bardziej szczegółowo

OKRESY UŻYTKOWANIA I WYKORZYSTANIE ŚRODKÓW ENERGETYCZNYCH W GOSPODARSTWACH RODZINNYCH

OKRESY UŻYTKOWANIA I WYKORZYSTANIE ŚRODKÓW ENERGETYCZNYCH W GOSPODARSTWACH RODZINNYCH Inżynieria Rolnicza 7(95)/2007 OKRESY UŻYTKOWANIA I WYKORZYSTANIE ŚRODKÓW ENERGETYCZNYCH W GOSPODARSTWACH RODZINNYCH Edmund Lorencowicz Katedra Eksploatacji Maszyn i Zarządzania w Inżynierii Rolniczej,

Bardziej szczegółowo

Wiosna, wiosna. Autor: Dominik Kasperski

Wiosna, wiosna. Autor: Dominik Kasperski Wiosna, wiosna Autor: Dominik Kasperski Abstract Presentation briefly describes the terminology used in the analysis. Next, data about March and April are presented in context of definitions of the spring.

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie: Wybrane zagadnienia z korelacji i regresji.

Ćwiczenie: Wybrane zagadnienia z korelacji i regresji. Ćwiczenie: Wybrane zagadnienia z korelacji i regresji. W statystyce stopień zależności między cechami można wyrazić wg następującej skali: Skala Guillforda Przedział Zależność Współczynnik [0,00±0,20)

Bardziej szczegółowo

CECHY TECHNICZNO-UŻYTKOWE A WARTOŚĆ WYBRANYCH TECHNICZNYCH ŚRODKÓW PRODUKCJI W ROLNICTWIE

CECHY TECHNICZNO-UŻYTKOWE A WARTOŚĆ WYBRANYCH TECHNICZNYCH ŚRODKÓW PRODUKCJI W ROLNICTWIE Inżynieria Rolnicza 9(107)/2008 CECHY TECHNICZNO-UŻYTKOWE A WARTOŚĆ WYBRANYCH TECHNICZNYCH ŚRODKÓW PRODUKCJI W ROLNICTWIE Zbigniew Kowalczyk Katedra Inżynierii Rolniczej i Informatyki, Uniwersytet Rolniczy

Bardziej szczegółowo

J. SZYMSZAL 1, A. GIEREK 2, J. PIĄTKOWSKI 3, J. KLIŚ 4 Politechnika Śląska, 40-019 Katowice, ul. Krasińskiego 8

J. SZYMSZAL 1, A. GIEREK 2, J. PIĄTKOWSKI 3, J. KLIŚ 4 Politechnika Śląska, 40-019 Katowice, ul. Krasińskiego 8 3/18 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2006, Rocznik 6, Nr 18 (1/2) ARCHIVES OF FOUNDRY Year 2006, Volume 6, N o 18 (1/2) PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 PROGNOZOWANIE SZEREGU CZASOWEGO WYKAZUJĄCEGO WAHANIA SEZONOWE

Bardziej szczegółowo

ANALIZA ZMIENNOŚCI WARUNKÓW PLUWIOTERMICZNYCH OD KWIETNIA DO LIPCA W OKOLICACH KRAKOWA (1961-1990)

ANALIZA ZMIENNOŚCI WARUNKÓW PLUWIOTERMICZNYCH OD KWIETNIA DO LIPCA W OKOLICACH KRAKOWA (1961-1990) Acta Agrophysica, 2009, 13(2), 505-521 ANALIZA ZMIENNOŚCI WARUNKÓW PLUWIOTERMICZNYCH OD KWIETNIA DO LIPCA W OKOLICACH KRAKOWA (1961-1990) Barbara Ścigalska, Bernadetta Łabuz Katedra Ogólnej Uprawy Roli

Bardziej szczegółowo

STRATY W PLONACH RÓŻNYCH GATUNKÓW ROŚLIN POWODOWANE NIEDOBOREM LUB NADMIAREM OPADÓW W POLSCE

STRATY W PLONACH RÓŻNYCH GATUNKÓW ROŚLIN POWODOWANE NIEDOBOREM LUB NADMIAREM OPADÓW W POLSCE Katarzyna Mizak, Anna Nieróbca, Jerzy Kozyra, Andrzej Doroszewski Zakład Agrometeorologii i Zastosowań Informatyki IUNG-PIB STRATY W PLONACH RÓŻNYCH GATUNKÓW ROŚLIN POWODOWANE NIEDOBOREM LUB NADMIAREM

Bardziej szczegółowo

PDF created with FinePrint pdffactory Pro trial version http://www.fineprint.com

PDF created with FinePrint pdffactory Pro trial version http://www.fineprint.com Analiza korelacji i regresji KORELACJA zależność liniowa Obserwujemy parę cech ilościowych (X,Y). Doświadczenie jest tak pomyślane, aby obserwowane pary cech X i Y (tzn i ta para x i i y i dla różnych

Bardziej szczegółowo

SZACOWANIE POTENCJAŁU ENERGETYCZNEGO BIOMASY RO LINNEJ POCHODZENIA ROLNICZEGO W WOJEWÓDZTWIE KUJAWSKO-POMORSKIM

SZACOWANIE POTENCJAŁU ENERGETYCZNEGO BIOMASY RO LINNEJ POCHODZENIA ROLNICZEGO W WOJEWÓDZTWIE KUJAWSKO-POMORSKIM SZACOWANIE POTENCJAŁU ENERGETYCZNEGO BIOMASY ROLINNEJ POCHODZENIA ROLNICZEGO W WOJEWÓDZTWIE KUJAWSKO-POMORSKIM W pracy oszacowano potencjał energetyczny biomasy rolinnej pozyskiwanej z produkcji rolniczej,

Bardziej szczegółowo

WARUNKI HYDROMETEOROLOGICZNE

WARUNKI HYDROMETEOROLOGICZNE WARUNKI HYDROMETEOROLOGICZNE METEOROLOGIA Warunki hydrometeorologiczne stanowią podstawę rozpoznania uwarunkowań funkcjonowania i przemian geoekosystemów. Dlatego jednym z podstawowych zadań realizowanych

Bardziej szczegółowo

WPŁYW OBRÓBKI TERMICZNEJ NA SIŁĘ CIĘCIA I SIŁĘ ŚCISKANIA ZIEMNIAKÓW

WPŁYW OBRÓBKI TERMICZNEJ NA SIŁĘ CIĘCIA I SIŁĘ ŚCISKANIA ZIEMNIAKÓW InŜynieria Rolnicza 6/2006 Beata Ślaska-Grzywna Katedra InŜynierii i Maszyn SpoŜywczych Akademia Rolnicza w Lublinie WPŁYW OBRÓBKI TERMICZNEJ NA SIŁĘ CIĘCIA I SIŁĘ ŚCISKANIA ZIEMNIAKÓW Streszczenie W niniejszej

Bardziej szczegółowo

Projekt zaliczeniowy z przedmiotu Statystyka i eksploracja danych (nr 3) Kamil Krzysztof Derkowski

Projekt zaliczeniowy z przedmiotu Statystyka i eksploracja danych (nr 3) Kamil Krzysztof Derkowski Projekt zaliczeniowy z przedmiotu Statystyka i eksploracja danych (nr 3) Kamil Krzysztof Derkowski Zadanie 1 Eksploracja (EXAMINE) Informacja o analizowanych danych Obserwacje Uwzględnione Wykluczone Ogółem

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Kierunek: Statystyka komputerowa Computer statistics Zarządzanie i Inżynieria Produkcji Management and Engineering of Production Rodzaj przedmiotu: Fakultatywny - oferta Poziom studiów:

Bardziej szczegółowo

Zmiany koniunktury w Polsce. Budownictwo na tle innych sektorów.

Zmiany koniunktury w Polsce. Budownictwo na tle innych sektorów. Elżbieta Adamowicz Instytut Rozwoju Gospodarczego Szkoła Główna Handlowa w Warszawie Zmiany koniunktury w Polsce. Budownictwo na tle innych sektorów. W badaniach koniunktury przedmiotem analizy są zmiany

Bardziej szczegółowo

MIERNIKI OCENY UWARUNKOWAŃ EKONOMICZNO- -TECHNICZNYCH GOSPODARSTW ROLNYCH

MIERNIKI OCENY UWARUNKOWAŃ EKONOMICZNO- -TECHNICZNYCH GOSPODARSTW ROLNYCH Inżynieria Rolnicza 10(108)/2008 MIERNIKI OCENY UWARUNKOWAŃ EKONOMICZNO- -TECHNICZNYCH GOSPODARSTW ROLNYCH Anna Szeląg-Sikora Katedra Inżynierii Rolniczej i Informatyki, Uniwersytet Rolniczy w Krakowie

Bardziej szczegółowo

TECHNICZNE UZBROJENIE PROCESU PRACY W RÓŻNYCH TYPACH GOSPODARSTW ROLNICZYCH

TECHNICZNE UZBROJENIE PROCESU PRACY W RÓŻNYCH TYPACH GOSPODARSTW ROLNICZYCH Inżynieria Rolnicza 2(100)/2008 TECHNICZNE UZBROJENIE PROCESU PRACY W RÓŻNYCH TYPACH GOSPODARSTW ROLNICZYCH Sławomir Kocira, Józef Sawa Katedra Eksploatacji Maszyn i Zarządzania w Inżynierii Rolniczej,

Bardziej szczegółowo

ANALIZA ZDOLNOŚCI PROCESU O ZALEŻNYCH CHARAKTERYSTYKACH

ANALIZA ZDOLNOŚCI PROCESU O ZALEŻNYCH CHARAKTERYSTYKACH Małgorzata Szerszunowicz Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach ANALIZA ZDOLNOŚCI PROCESU O ZALEŻNYCH CHARAKTERYSTYKACH Wprowadzenie Statystyczna kontrola jakości ma na celu doskonalenie procesu produkcyjnego

Bardziej szczegółowo

Analiza praktyk zarządczych i ich efektów w zakładach opieki zdrowotnej Województwa Opolskiego ROK 2008 STRESZCZENIE.

Analiza praktyk zarządczych i ich efektów w zakładach opieki zdrowotnej Województwa Opolskiego ROK 2008 STRESZCZENIE. Analiza praktyk zarządczych i ich efektów w zakładach opieki zdrowotnej Województwa Opolskiego ROK 2008 STRESZCZENIE Marcin Kautsch Opracowanie dla Urzędu Marszałkowskiego Województwa Opolskiego Kraków,

Bardziej szczegółowo

OPŁACALNOŚĆ UPRAWY PSZENICY OZIMEJ I PSZENŻYTA OZIMEGO W WARUNKACH PRODUKCYJNYCH W LATACH 2005 2007

OPŁACALNOŚĆ UPRAWY PSZENICY OZIMEJ I PSZENŻYTA OZIMEGO W WARUNKACH PRODUKCYJNYCH W LATACH 2005 2007 FRAGM. AGRON. 26(2) 2009, 81 88 OPŁACALNOŚĆ UPRAWY PSZENICY OZIMEJ I PSZENŻYTA OZIMEGO W WARUNKACH PRODUKCYJNYCH W LATACH 2005 2007 LESZEK MAJCHRZAK 1, JERZY PUDEŁKO 1, STANISŁAW SPURTACZ 2 Katedra Agronomii,

Bardziej szczegółowo

InŜynieria Rolnicza 14/2005. Streszczenie

InŜynieria Rolnicza 14/2005. Streszczenie Michał Cupiał Katedra InŜynierii Rolniczej i Informatyki Akademia Rolnicza w Krakowie PROGRAM WSPOMAGAJĄCY NAWOśENIE MINERALNE NAWOZY 2 Streszczenie Przedstawiono program Nawozy 2 wspomagający nawoŝenie

Bardziej szczegółowo

MODELOWANIE POŁĄCZEŃ TYPU SWORZEŃ OTWÓR ZA POMOCĄ MES BEZ UŻYCIA ANALIZY KONTAKTOWEJ

MODELOWANIE POŁĄCZEŃ TYPU SWORZEŃ OTWÓR ZA POMOCĄ MES BEZ UŻYCIA ANALIZY KONTAKTOWEJ Jarosław MAŃKOWSKI * Andrzej ŻABICKI * Piotr ŻACH * MODELOWANIE POŁĄCZEŃ TYPU SWORZEŃ OTWÓR ZA POMOCĄ MES BEZ UŻYCIA ANALIZY KONTAKTOWEJ 1. WSTĘP W analizach MES dużych konstrukcji wykonywanych na skalę

Bardziej szczegółowo

ANALIZA POLSKIEGO RYNKU CIĄGNIKÓW ROLNICZYCH I KOMBAJNÓW ZBOŻOWYCH W LATACH 2004-2010

ANALIZA POLSKIEGO RYNKU CIĄGNIKÓW ROLNICZYCH I KOMBAJNÓW ZBOŻOWYCH W LATACH 2004-2010 STOWARZYSZENIE EKONOMISTÓW ROLNICTWA I AGROBIZNESU Roczniki Naukowe tom XIII zeszyt 1 463 Stanisław Zając *, Waldemar Izdebski **, Jacek Skudlarski *** * Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Krośnie, **

Bardziej szczegółowo

Inwentaryzacja zasobów drzewnych w IV rewizji urządzania lasu

Inwentaryzacja zasobów drzewnych w IV rewizji urządzania lasu Inwentaryzacja zasobów drzewnych w IV rewizji urządzania lasu - ogólnie Obecnie obowiązuje statystyczna metoda reprezentacyjnego pomiaru miąższości w obrębie leśnym. Metoda reprezentacyjna oznacza, iż

Bardziej szczegółowo

pochodzenia Kod kraju Hodowla Roślin Strzelce sp. z o.o., ul. Główna 20, Strzelce 2 Augusta 2002

pochodzenia Kod kraju Hodowla Roślin Strzelce sp. z o.o., ul. Główna 20, Strzelce 2 Augusta 2002 Kod kraju pochodzenia 12. Soja Uwagi ogólne Wyniki z doświadczeń PDO dla soi opracowano po dwuletnim okresie w 2011 i 2012 roku. Doświadczenia przeprowadzono w trzech punktach doświadczalnych: SDOO w Przecławiu,

Bardziej szczegółowo

WPŁYW REFORMY UNIJNEGO RYNKU CUKRU NA SYTUACJĘ CUKROWNICTWA I PLANTATORÓW BURAKA CUKROWEGO W POLSCE

WPŁYW REFORMY UNIJNEGO RYNKU CUKRU NA SYTUACJĘ CUKROWNICTWA I PLANTATORÓW BURAKA CUKROWEGO W POLSCE Arkadiusz Artyszak 1 Katedra Agronomii SGGW WPŁYW REFORMY UNIJNEGO RYNKU CUKRU NA SYTUACJĘ CUKROWNICTWA I PLANTATORÓW BURAKA CUKROWEGO W POLSCE INFLUENCE OF THE REFORM OF THE EUROPEAN UNION SUGAR MARKET

Bardziej szczegółowo

działek zagrodowych w gospodarstwach specjalizujących

działek zagrodowych w gospodarstwach specjalizujących PROBLEMY INŻYNIERII ROLNICZEJ PIR 01 (I III): z. 1 (75) PROBLEMS OF AGRICULTURAL ENGINEERING s. 5 31 Wersja pdf: www.itep.edu.pl/wydawnictwo ISSN 131-0093 Wpłynęło 08.0.011 r. Zrecenzowano 06.04.011 r.

Bardziej szczegółowo

Nowa obligacja oszczędnościowa

Nowa obligacja oszczędnościowa Nowa obligacja oszczędnościowa ul. Świętokrzyska 12 00-916 Warszawa tel.: +48 22 694 50 00 fax :+48 22 694 50 08 www.mf.gov.pl Ocena wyników sprzedaży obligacji detalicznych w listopadzie i grudniu 2013

Bardziej szczegółowo

Nawóz WE siarkowo-wapniowy

Nawóz WE siarkowo-wapniowy Nawóz WE siarkowo-wapniowy Mały nakład Pomyśl o Swoim zysku Co jest Twoim celem? Maksymalne plony, czy maksymalny zysk? Czy liczysz swoje koszty pracy, czasu i nawożenia? Czy porównujesz je z efektami?

Bardziej szczegółowo

istocie dziedzina zajmująca się poszukiwaniem zależności na podstawie prowadzenia doświadczeń jest o wiele starsza: tak na przykład matematycy

istocie dziedzina zajmująca się poszukiwaniem zależności na podstawie prowadzenia doświadczeń jest o wiele starsza: tak na przykład matematycy MODEL REGRESJI LINIOWEJ. METODA NAJMNIEJSZYCH KWADRATÓW Analiza regresji zajmuje się badaniem zależności pomiędzy interesującymi nas wielkościami (zmiennymi), mające na celu konstrukcję modelu, który dobrze

Bardziej szczegółowo

WARUNKI POGODOWE A PLONOWANIE ŁUBINU WĄSKOLISTNEGO (Lupinus angustifolius L.) W PÓŁNOCNEJ POLSCE

WARUNKI POGODOWE A PLONOWANIE ŁUBINU WĄSKOLISTNEGO (Lupinus angustifolius L.) W PÓŁNOCNEJ POLSCE WODA-ŚRODOWISKO-OBSZARY WIEJSKIE 2012 (IV VI): t. 12 z. 2 (38) WATER-ENVIRONMENT-RURAL AREAS ISSN 1642-8145 s. 121 132 pdf: www.itep.edu.pl/wydawnictwo Instytut Technologiczno-Przyrodniczy w Falentach,

Bardziej szczegółowo

Regresja wielokrotna. PDF created with FinePrint pdffactory Pro trial version http://www.fineprint.com

Regresja wielokrotna. PDF created with FinePrint pdffactory Pro trial version http://www.fineprint.com Regresja wielokrotna Model dla zależności liniowej: Y=a+b 1 X 1 +b 2 X 2 +...+b n X n Cząstkowe współczynniki regresji wielokrotnej: b 1,..., b n Zmienne niezależne (przyczynowe): X 1,..., X n Zmienna

Bardziej szczegółowo

DOBÓR ŚRODKÓW TRANSPORTOWYCH DLA GOSPODARSTWA PRZY POMOCY PROGRAMU AGREGAT - 2

DOBÓR ŚRODKÓW TRANSPORTOWYCH DLA GOSPODARSTWA PRZY POMOCY PROGRAMU AGREGAT - 2 InŜynieria Rolnicza 14/2005 Michał Cupiał, Maciej Kuboń Katedra InŜynierii Rolniczej i Informatyki Akademia Rolnicza im. Hugona Kołłątaja w Krakowie DOBÓR ŚRODKÓW TRANSPORTOWYCH DLA GOSPODARSTWA PRZY POMOCY

Bardziej szczegółowo

Podaż krajowa ciągników a ich rejestracja

Podaż krajowa ciągników a ich rejestracja PROBLEMY INŻYNIERII ROLNICZEJ 2015 (IV VI): z. 2 (88) PROBLEMS OF AGRICULTURAL ENGINEERING s. 29 36 Wersja pdf: www.itp.edu.pl/wydawnictwo ISSN 1231-0093 Wpłynęło 13.04.2015 r. Zrecenzowano 06.05.2015

Bardziej szczegółowo

Konstrukcja miernika szans na bankructwo firmy

Konstrukcja miernika szans na bankructwo firmy Natalia Nehrebecka / Departament Statystyki Konstrukcja miernika szans na bankructwo firmy Statystyka Wiedza Rozwój, 17-18 października 2013 r. w Łodzi Konstrukcja miernika szans na bankructwo firmy 2

Bardziej szczegółowo

STATYSTYKA MATEMATYCZNA ZESTAW 0 (POWT. RACH. PRAWDOPODOBIEŃSTWA) ZADANIA

STATYSTYKA MATEMATYCZNA ZESTAW 0 (POWT. RACH. PRAWDOPODOBIEŃSTWA) ZADANIA STATYSTYKA MATEMATYCZNA ZESTAW 0 (POWT. RACH. PRAWDOPODOBIEŃSTWA) ZADANIA Zadanie 0.1 Zmienna losowa X ma rozkład określony funkcją prawdopodobieństwa: x k 0 4 p k 1/3 1/6 1/ obliczyć EX, D X. (odp. 4/3;

Bardziej szczegółowo

WPŁYW OBRÓBKI TERMICZNEJ ZIEMNIAKÓW NA PRĘDKOŚĆ PROPAGACJI FAL ULTRADŹWIĘKOWYCH

WPŁYW OBRÓBKI TERMICZNEJ ZIEMNIAKÓW NA PRĘDKOŚĆ PROPAGACJI FAL ULTRADŹWIĘKOWYCH Wpływ obróbki termicznej ziemniaków... Arkadiusz Ratajski, Andrzej Wesołowski Katedra InŜynierii Procesów Rolniczych Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie WPŁYW OBRÓBKI TERMICZNEJ ZIEMNIAKÓW NA PRĘDKOŚĆ

Bardziej szczegółowo

Alicja Drohomirecka, Katarzyna Kotarska

Alicja Drohomirecka, Katarzyna Kotarska ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 384 PRACE INSTYTUTU KULTURY FIZYCZNEJ NR 20 2003 ALICJA DROHOMIRECKA KATARZYNA KOTARSKA SPRAWNOŚĆ FIZYCZNA DZIECI PRZEDSZKOLNYCH ZE STARGARDU SZCZECIŃSKIEGO

Bardziej szczegółowo

WYNIKI FINANSOWE GOSPODARSTW ROLNICZYCH A OBCIĄŻENIE PODATKIEM ROLNYM 1

WYNIKI FINANSOWE GOSPODARSTW ROLNICZYCH A OBCIĄŻENIE PODATKIEM ROLNYM 1 STOWARZYSZENIE Wyniki finansowe EKONOMISTÓW gospodarstw rolniczych ROLNICTWA a obciążenie I AGROBIZNESU podatkiem rolnym Roczniki Naukowe tom XVII zeszyt 1 49 Marzena Ganc, Magdalena Mądra-Sawicka Szkoła

Bardziej szczegółowo

Zintegrowanego Systemu

Zintegrowanego Systemu Zintegrowany System Informacji o Zlewni - CRIS Dane meteorologiczne dla Zintegrowanego Systemu Informacji o Zlewni CRIS dr Czesław Kliś Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych w Katowicach Projekt

Bardziej szczegółowo

WPŁYW PROGRAMÓW ROLNOŚRODOWISKOWYCH JAKO INSTRUMENTÓW POLITYKI NA WARTOŚĆ DODANĄ W POLSKICH GOSPODARSTWACH ROLNYCH

WPŁYW PROGRAMÓW ROLNOŚRODOWISKOWYCH JAKO INSTRUMENTÓW POLITYKI NA WARTOŚĆ DODANĄ W POLSKICH GOSPODARSTWACH ROLNYCH WPŁYW PROGRAMÓW ROLNOŚRODOWISKOWYCH JAKO INSTRUMENTÓW POLITYKI NA WARTOŚĆ DODANĄ W POLSKICH GOSPODARSTWACH ROLNYCH dr Agata Sielska mgr Aleksandra Pawłowska Struktura Wpływ programów rolnośrodowiskowych

Bardziej szczegółowo

y = 1,2641x + 93,167 R 2 = 0,9716 2006 r. y = 1,2415x + 93,208 R 2 = 0,9937 2007 r. Ciepło sprzedane CO+CWU (GJ) y = 1,2829x + 85,676 R 2 = 0,9819

y = 1,2641x + 93,167 R 2 = 0,9716 2006 r. y = 1,2415x + 93,208 R 2 = 0,9937 2007 r. Ciepło sprzedane CO+CWU (GJ) y = 1,2829x + 85,676 R 2 = 0,9819 WPŁYW WIATRU NA ZUŻYCIE PALIW NA OGRZEWANIE BUDYNKÓW Autor: Józef Dopke ( Instal nr 3/2010) Słowa kluczowe: stopniodni grzania, temperatura bazowa, zużycie paliw, średnia temperatura powietrza, wzór Hitchin

Bardziej szczegółowo

ZAZIELENIENIE WSPÓLNEJ POLITYKI ROLNEJ - SKUTKI DLA POLSKICH GOSPODARSTW ROLNICZYCH

ZAZIELENIENIE WSPÓLNEJ POLITYKI ROLNEJ - SKUTKI DLA POLSKICH GOSPODARSTW ROLNICZYCH Warszawa, 12.12.2014 Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej Państwowy Instytut Badawczy ZAZIELENIENIE WSPÓLNEJ POLITYKI ROLNEJ - SKUTKI DLA POLSKICH GOSPODARSTW ROLNICZYCH prof. dr hab.

Bardziej szczegółowo

WPŁYW PRZEBIEGU MECHANICZNEGO DOJU KRÓW NA ZAWARTOŚĆ KOMÓREK SOMATYCZNYCH W MLEKU PRZY ZMIENNEJ SILE NACIĄGU GUM STRZYKOWYCH W KUBKU UDOJOWYM

WPŁYW PRZEBIEGU MECHANICZNEGO DOJU KRÓW NA ZAWARTOŚĆ KOMÓREK SOMATYCZNYCH W MLEKU PRZY ZMIENNEJ SILE NACIĄGU GUM STRZYKOWYCH W KUBKU UDOJOWYM Inżynieria Rolnicza 4(122)/2010 WPŁYW PRZEBIEGU MECHANICZNEGO DOJU KRÓW NA ZAWARTOŚĆ KOMÓREK SOMATYCZNYCH W MLEKU PRZY ZMIENNEJ SILE NACIĄGU GUM STRZYKOWYCH W KUBKU UDOJOWYM Aleksander Krzyś, Józef Szlachta,

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie z fizyki Doświadczalne wyznaczanie ogniskowej soczewki oraz współczynnika załamania światła

Ćwiczenie z fizyki Doświadczalne wyznaczanie ogniskowej soczewki oraz współczynnika załamania światła Ćwiczenie z fizyki Doświadczalne wyznaczanie ogniskowej soczewki oraz współczynnika załamania światła Michał Łasica klasa IIId nr 13 22 grudnia 2006 1 1 Doświadczalne wyznaczanie ogniskowej soczewki 1.1

Bardziej szczegółowo

Zasady szacowania strat w gospodarstwach rolnych i działach specjalnych produkcji rolnej w 2010 roku dla Komisji powołanej zarz

Zasady szacowania strat w gospodarstwach rolnych i działach specjalnych produkcji rolnej w 2010 roku dla Komisji powołanej zarz Zasady szacowania strat w gospodarstwach rolnych i działach specjalnych produkcji rolnej w 2010 roku dla Komisji powołanej zarządzeniem Nr 226/09 Wojewody Wielkopolskiego z dnia 8 czerwca 2009r. I. Przepisy

Bardziej szczegółowo

S t a t y s t y k a, część 3. Michał Żmihorski

S t a t y s t y k a, część 3. Michał Żmihorski S t a t y s t y k a, część 3 Michał Żmihorski Porównanie średnich -test T Założenia: Zmienne ciągłe (masa, temperatura) Dwie grupy (populacje) Rozkład normalny* Równe wariancje (homoscedasticity) w grupach

Bardziej szczegółowo