Bydgoszcz. Okola. Bydgoszcz w stronê Okola. Bydgoszcz 2004 r.

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Bydgoszcz. Okola. Bydgoszcz w stronê Okola. Bydgoszcz 2004 r."

Transkrypt

1 Bydgoszcz w stronê Okola Bydgoszcz w stronê Okola Bydgoszcz 2004 r. 1

2 Redakcja: zespó³ redakcyjny Rady Osiedla Okola Projekt wstêpny i opracowanie grafik do druku: Zak³ad Us³ug Komputerowych GRAF-ep - Przemys³aw Pytlewicz Grafika: Alina Brêczewska Pytlewicz Tekst: zespó³ Pracowni Dokumentacji i Popularyzacji Zabytków Wojewódzkiego Oœrodka Kultury w Bydgoszczy Daria Brêczewska Kulesza, Bogna Derkowska Kostkowska, Agnieszka Wysocka, Krzysztof Bartowski, Piotr Winter Wspó³wydawcy: Urz¹d Miasta Bydgoszczy Rada Osiedla Okola Zak³ad Poligraficzny KORDRUK Bogdan Koronka Sk³ad: ABUK Bydgoszcz Druk: Zak³ad Poligraficzny KORDRUK Bogdan Koronka Na ok³adce grafika kamienicy przy ulicy Królowej œw. Jadwigi 2 ISBN BYDGOSZCZ, grudzieñ 2004 r 2

3 Jeœli Ciê mêczy tempo zawrotne wielkomiejskich ulic zgie³k, swawola, nad Stary Kana³ w zielonoœæ wstêpuj: Bydgoskie Planty serce Okola. Tam ulubione œcie ki nad wod¹, zaprzyjaÿnione z niebem topole... Wi¹zy i klony w liœciastym wdziêku Tobie i mnie szumi¹ rozmarzone... Leszek êgowski 3

4 4

5 Przedmowa Trzymana przez Pañstwa w rêku publikacja jest sum¹ pomys³u rajcy miejskiego kadencji , Okolanina - Andrzeja Adamskiego, artystycznego smaku i talentu Okolanki Aliny Brêczewskiej - Pytlewicz oraz zaciêcia i profesjonalizmu zespo³u Pracowni Dokumentacji i Popularyzacji Zabytków Wojewódzkiego Oœrodka Kultury w Bydgoszczy, kierowanego przez Krzysztofa Bartowskiego. Przyczyn¹ zaœ jej powstania jest g³êbokie przywi¹zanie do Bydgoszczy, do Okola, jest umi³owanie swych ma³ych ojczyzn miejsc, które zapadaj¹ w serca i pamiêæ jak twarz matki, pierwszy poca³unek czy zapach œwi¹tecznej choinki i trwaj¹ do koñca. To Twój dom, ulica, podwórko, droga do szko³y, stare drzewo œwiadek Twoich ³ez i radoœci, to Twoje dzieciñstwo b¹dÿ jesieñ ycia, to Twoje miejsce na ziemi. Dla mnie, Okolanina, dzia³aj¹cego w imieniu wspó³wydawcy - Rady Osiedla Okola, pozosta³ ju tylko mi³y obowi¹zek przekonania w³adz Miasta do tego przedsiêwziêcia (czytaj: jego sfinansowania) i pilotowania procesu wydawniczego. Tytu³ tego ma³ego albumu grafik oddaje jego treœæ. Ten swoisty przewodnik prowadzi nas przez Bydgoszcz, od jej serca Katedry Fary, rzut oka na spichrze, dalej Bydgosk¹ Wenecjê, obok koœcio³a pw. Œwiêtej Trójcy, na Okole. Mijamy obiekty historyczne, wspó³czesne i miejsca tak charakterystyczne dla dawnego Okola, e nie sposób by³o ich nie przedstawiæ, pomimo e pozosta³y ju tylko w pamiêci starszych Bydgoszczan. Poœwiêcone im strony maj¹ charakterystyczny, wyró niaj¹cy je ornament. Zapraszamy Czytelników, Bydgoszczan i odwiedzaj¹cych nasze piêkne miasto na spacer. Spacer po Bydgoszczy w stronê Okola. Witold Schmidt Przewodnicz¹cy RO Okola I i II kadencji 5

6 H Wstêp istoria Okola jako integralnej dzielnicy naszego miasta rozpoczyna siê 1kwietnia1920 roku. Tego dnia Ministerstwo by³ej Dzielnicy Pruskiej Rzeczypospolitej Polskiej wyda³o decyzjê o w³¹czeniu 18 gmin podmiejskich w granice administracyjne Bydgoszczy. Wœród nich znalaz³y siê miêdzy innymi Bielawy, Skrzetusko, Bartodzieje, Glinki, Szwederowo, Miedzyñ, Czy kówko, Jachcice oraz licz¹ce 131,13 ha powierzchni Okole. Wspó³czeœnie bydgoska dzielnica Okole le y w wid³ach Starego Kana³u Bydgoskiego i Brdy na odcinku od mostów przy ul. Marsza³ka Focha do linii kolejowej, biegn¹cej wzd³u drugiego wiaduktu na ul. Grunwaldzkiej w Bydgoszczy. W czasach I Rzeczypospolitej teren ten nie by³ jednak wyodrêbniony i nale a³ do tzw. Wielkiego Wilczaka. Z kolei Prusacy oddzielon¹ przez wybudowany w 1774 roku Kana³ Bydgoski czêœæ Wilczaka nazwali Colonie Wilczak, lecz wkrótce przemianowali je na Schleusenau. Nazwa to obowi¹zywa³a przez ca³y okres zaboru pruskiego...?... do 1920 roku. W czasach przedrozbiorowych Okole by³o folwarkiem miejskim wydzier awianym mieszczanom. Jeden z pierwszych dokumentów, który rzuca œwiat³o na folwark miejski Wielkie Okole pochodzi z roku 1745, z którego dowiadujemy siê, i burmistrz miasta Bydgoszczy Adrian Duszyñski wydzier awi³ na czterdzieœci lat Salomei i Franciszkowi Wiêckiewiczom i ich sukcesorom role miejskie wzd³u rzeki nad granic¹ szyszkowsk¹ a do boru, a wszerz od tej e granicy ku miastu a do Weœredniego Okola. W œwietle umowy dzier awa mia³aby trwaæ do 1785 roku. Niestety Ÿród³a archiwalne nie mówi¹, jakie by³y losy Wiêckiewiczów po 1772 roku, gdy Bydgoszcz zosta³a w³¹czona do monarchii pruskiej w wyniku I rozbioru Rzeczypospolitej. Administracja pruska dokona³a podzia³u Okola na tzw. Okole 1A i Okole 1B. Powierzchnia folwarku Okole 1A wynosi³a 195 mórg magdeburskich, na których sta³y: dom mieszkalny oraz stajnia, czworaki i cegielnia, znajduj¹ce siê przy obecnej ulicy Nadrzecznej. Z kolei maj¹tek ziemski Okole 1B mia³ nieproporcjonalnie mniejszy area³, bo zaledwie 33 morgi, na których sta³y cztery domy mieszkalne...?... prawdopodobnie u zbiegu dzisiejszej ulicy Œl¹skiej i Che³miñskiej. Konkretne personalia dzier awców obu folwarków mo emy zidentyfikowaæ dopiero w 1818 roku, kiedy to pruski radca budowlany, Ernest Conrad Peterson naby³ prawo do korzystania z dziedzicznej dzier awy Okola 1A za 6000 talarów oraz Okola 1B za 1606 talarów rocznie. Prze³omowym momentem w dziejach Okola jest nabycie w pierwszej po³owie XIX wieku przez rodzinê Petersonów obu dzier awionych dot¹d maj¹tków na w³asnoœæ. Petersonowie wy- 6

7 czuli koniunkturê zwi¹zan¹ z rozwojem kolei elaznych i dorobili siê fortuny sprzedaj¹c ziemiê pod budowê linii kolejowej w kierunku Pi³y i Poznania (tzw. Ostbahn) oraz kolejki w¹skotorowej tzw. Kleinbahn, zwanej pieszczotliwie Ciuchci¹. W wyniku szeroko zakrojonej, intratnej dla Petersonów parcelacji, na Okolu, wytyczono wkrótce sieæ nowych ulic. Wzd³u nich wyros³y kamienice czynszowe oraz pojedyncze domy otoczone ogrodami. Rozmach tego wizjonerskiego iœcie przedsiêwziêcia najlepiej zilustruje nastêpuj¹ce zestawienie: o ile w 1818 roku na Wilczaku i Okolu sta³y 22 domy mieszkalne, to ju w 1860 roku na terenie samego tylko Okola zbudowano 56 budynków a w 1880 roku 160, w tym kilkanaœcie dwupiêtrowych. W tym czasie Okole i Wilczak razem posiada³y 215 zabudowanych nieruchomoœci. Mieszka³o tu wielu urzêdników i pracowników kolejowych. Byli to ludzie nieÿle sytuowani, przyzwyczajeni do okreœlonego standardu ycia. Œwiadectwem na to, e ludnoœæ dzielnicy by³a doœæ zamo na, jest dynamiczny rozwój rzemios³a i kupiectwa na prze³omie wieków. Niezast¹pione s¹ w takich przypadkach ksiêgi adresowe naszego miasta, np. ksiêga z roku 1910 informuje nas, i na Okolu dzia³a³o wtedy miêdzy innymi: 7 piekarñ, 14 wyszynków w tym 5 restauracji, 7 sklepów spo ywczych, 16 szewców, 5 krawców, 9 rzeÿników, 6 stolarni. Poza tym - jak siê dowiadujemy - prowadzili swoje zak³ady œlusarze, kowale, przedsiêbiorcy budowlani, cieœle, zduni, dekarze, istnia³y tak e sklepy specjalistyczne: apteka, drogeria, papierniczy, pasmanteria. Okole jest czêœci¹ Bydgoszczy ze wszech miar wyj¹tkow¹ i ma sw¹ niebanaln¹ historiê. Mimo, i stosunkowo póÿno sta³a siê integraln¹ czêœci¹ Bydgoszczy, to têdy przebiega³y wodne i kolejowe arterie, które nada³y rozmach rozwojowi Bydgoszczy w XIX wieku. Tu dzia³ali Buchholz, Fiebrandt, którzy rozs³awili bydgoski przemys³ w ca³ej Europie. Tutaj odkry³a swój talent gwiazda La Scali, diva operowa Caroline Dux. Tu pracowa³ wybitny dyrektor Franciszek Siemiradzki, twórca Pañstwowej Szko³y Przemys³oweji - jej wskrzesiciel po II wojnie œwiatowej. To w³aœnie na Okolu znajduje siê cmentarz starofarny - najstarsza zachowana bydgoska nekropolia. Sebastian Malinowski 7

8 8

9 Trasa spaceru 1 Koœció³ katedralny pw. œœ. Miko³aja i Marcina 2 Spichrze 3 Wenecja Bydgoska 4 Koœció³ pw. Œwiêtej Trójcy 5 Rondo Grunwaldzkie 6 Szko³a Rzemios³ i Przemys³u Artystycznego 7 Most W³adys³awa IV 8 Grunwaldzka Grunwaldzka 9 10 Kapliczka 11 ul. Grunwaldzka 42/ róg Jasna 12 Œluzy - ul. Wroc³awska 13 Widok na Stary Kana³ 14 Belma - Bank Zachodni 15 ul. Grunwaldzka 37 - apteka Pod lwem 16 ul. Grunwaldzka Wspó³czesne budynki Grunwaldzka 51a i 53a 18 Wspó³czesne budynki Czarna Droga Koœció³ p.w. œw. Wojciecha 20 Szko³a przy ul. Nowogrodzkiej 3 21 ul. Staroszkolna 8 22 Bydgoska ciuchcia 23 ul. Grunwaldzka - domy kolejarskie 24 Most kolejowy 25 ul. Graniczna - ul. Œl¹ska 26 ul. Œl¹ska - ul. Jackowskiego 27 Wie owiec przy ul. Grunwaldzkiej 28 ul. Jackowskiego ul. Jackowskiego 26/28 - Dwór Szwajcarski 30 Most Królowej Jadwigi 31 ul. Królowej Jadwigi 2 - ul. Garbary 32 ul. Garbary- ul. Naruszewicza 33 ul. Garbary 2 - Dawna willa Buchholza 34 ul. Grottgera 2 35 Multikino 9

10 10

11 Koœció³ katedralny pw.œœ.miko³aja i Marcina Id¹c star¹ œredniowieczn¹ drog¹, na osi ktorej znajduje siê dziœ most Sulimy- Kamiñskiego, wiod¹c¹ do miasta uwagê nasz¹ zwraca ceglana bry³a gotyckiego koœcio³a stoj¹ca nieopodal brzegu Brdy. Œwi¹tynia ta, dawniej fara staromiejska, dzisiaj pe³ni zaszczytn¹ rolê katedry erygowanej w 2004 roku diecezji bydgoskiej. Parafia miejska ufundowana zosta³a przez pierwszych wójtów - zasadÿców Bydgoszczy tu po otrzymaniu aktu lokacyjnego z r¹k Kazimierza Wielkiego (19 kwietnia 1346 r.). Przez dwa wieki parafia, obejmuj¹ca swym zasiêgiem tak e podbydgoskie wsie, pozostawa³a pod patronatem królów polskich. Data budowy ani forma pierwszej œwi¹tyni parafialnej nie jest znana. Z dawnych dokumentów wynika jednak, e w 1425 roku, gdy ogromny po ar strawi³ znaczn¹ czêœæ miasta, koœció³ parafialny istnia³ ju i by³ najprawdopodobniej w tym czasie jedn¹ z nielicznych municypalnych budowli murowanych. Niestety, nie uchroni³o go to przed niszczycielskim ywio³em. Dawny koœció³ sp³on¹³, jednak mieszczanie wkrótce przyst¹pili do odbudowy swej œwi¹tyni. Jeszcze dzisiaj uwa ny obserwator dostrze e na pó³nocnej œcianie korpusu nawowego, tu nad zamurowanym portalem, fragmenty niewielkich ostro³ucznych okien i inn¹ od pozosta³ej strukturê muru - to w³aœnie relikty wczeœniejszego koœcio³a wykorzystane przy wznoszeniu nowej budowli. Budowa trwa³a do lat 60. XV w. i ju wówczas przy zasadniczej czêœci koœcio³a ufundowano kaplicê œw. Anny. Szybki rozwój gospodarczy miasta pozostawi³ wyraÿny œlad w wygl¹dzie œwi¹tyni. Wkrótce po zakoñczeniu budowy, postanowiono uœwietniæ farê i nadaæ jej bardziej monumentalny charakter. Wysoki dach, piêkny zachodni szczyt schodkowy z charakterystycznie piêtrz¹cymi siê niszami zamkniêtymi oœlim grzbietem, dwie dolne kondygnacje wie y oraz misterne sklepienia gwiaÿdzisto-sieciowe pochodz¹ z przebudowy maj¹cej miejsce ok roku. W miarê up³ywu czasu œwi¹tynia powiêksza³a siê o kolejne kaplice w 1555 roku dziêki fundacji Or³owitów wystawiono now¹ kaplicê œw. Anny, w 1605 r. przy prezbiterium kaplicê œw. Szczepana, w 1612 kaplicê œw. Jana Ewangelisty fundacji Rych³owskich i kaplicê œœ. Fabiana i Sebastiana (obecnie Krzy a Œwiêtego). W po³owie XVII w. podwy szono równie wie ê do jej dzisiejszej wysokoœci, a pod koniec dobudowano kruchtê i umieszczono filigranow¹ sygnaturkê na kalenicy dachu. W XIX w. koœció³ podupad³. U ytkowano go nawet jako magazyn. W trakcie remontów trwaj¹cych w latach nieszczêœliwie rozebrano wiêkszoœæ kaplic pozostawiaj¹c tylko jedn¹ pw. Krzy a Œwiêtego. We wnêtrzu fary obejrzeæ mo emy oprócz wymienionych ju sklepieñ, modernistyczne polichromie z lat , a tak e najwiêkszy skarb Bydgoszczan - namalowany na pocz¹tku XVI w. przez Stanis³awa Skórkê obraz Matki Bo ej z ró ¹. 11

12 12

13 Spichrze B ydgoszcz bez spichrzy nie by³aby Bydgoszcz¹. Wznoszone nad Brd¹ przechodzi³y ró ne koleje losu. Od XIV w. a po lata 60-te XX w. pe³ni³y funkcjê magazynow¹. Sk³adowane na poszczególnych kondygnacjach worki ze zbo em i beczki oczekiwa³y na za³adunek na szkuty, a póÿniej na barki. St¹d p³ynê³y do Gdañska czy nawet do Szczecina. Przez wieki szachulcowe magazyny by³y i s¹ symbolem miasta. Do chwili wyburzenia przez okupantów nazistowskich monumentalnych kamienic zdobi¹cych ulicê Mostow¹, spichrze pozostawa³y nieco na uboczu. Dzisiaj jednak stanowi¹ g³ówny element charakteryzuj¹cy tê czêœæ miasta, bêd¹cy jednoczeœnie œwiadectwem jego wielowiekowych tradycji kupieckich. Obecne spichrze powsta³y pod koniec XVIII w. z chwil¹ uruchomienia Kana³u Bydgoskiego. Kilkadziesi¹t lat temu takich obiektów w Bydgoszczy by³o znacznie wiêcej. Stanowi³y one charakterystyczny element budownictwa gospodarczo-przemys³owego Bydgoszczy, szczególnie prze³omu XVIII/XIX w. Œciany o szkieletowej konstrukcji by³y szybko wznoszone, a po nakryciu dachem sprawnie wype³niano je ceg³¹ i czêsto tynkowano. Okoliczne lasy dostarcza³y wystarczaj¹c¹ iloœæ drewna, a liczne cegielnie, funkcjonuj¹ce na Okolu od koñca XVIII w., zapewnia³y najwy szej jakoœci ceg³y. Dziêki Brdzie lub kana- ³owi mo na by³o sprawnie przetransportowaæ materia³ budowlany na miejsce. Z tamtego okresu przetrwa³a do dzisiaj nazwa mur pruski, którym to mianem okreœlano charakterystyczn¹ konstrukcjê œcian z³o on¹ z uk³adu drewnianych s³upów i rygli wype³nion¹ czerwon¹, nietynkowan¹ ceg³¹. Jeszcze na pocz¹tku 1960 r. podobnych spichrzy by³o w tym miejscu piêæ. Niestety podczas jednej z mroÿnych zim ubieg³ego stulecia dwa uleg³y spaleniu. Znacznie wiêkszy kompleks magazynów zbo owych wznosi³ siê do 1945 r. w miejscu obecnej Opery Nova. Pomimo, i w rejonie obecnego Okola nie znajdujemy podobnych magazynów warto pamiêtaæ, e jeszcze do 1914 r. g³ówny ruch barek przechodzi³ przez po³udniow¹ czêœæ tej dzielnicy. Szyprowie i flisacy musieli siê solidnie namêczyæ, zanim pokonuj¹c 6 œluz (od ob. ul. Bronikowskiego do mostów przy ul. M. Focha ) mogli dop³yn¹æ pod magazyny przy Rybim Rynku. Znacznie trudniej by³o pokonaæ t¹ trasê od Starego Miasta w górê rzeki. Zanim pojawi³y siê statki parowe i nowsze holowniki, szyprowie czêsto dziêki sile swoim miêœni lub z pomoc¹ podnajêtych koni, ci¹gnêli z brzegu pod pr¹d swoje barki. 13

14 14

15 Wenecja Bydgoska O becna tzw. Bydgoska Wenecja to przyk³ad architektonicznego nawarstawiania siê zró nicowanej zabudowy, przez kolejne okresy dziejowe miasta. W pierwszej po³owie XIX w. dawne trzy bramy miejskie ju nie istnia³y. Zabudowa miasta wychodzi³a stopniowo poza liniê dawnych murów miejskich. Mijaj¹c teren przedmieœcia poznañskiego dostrzega³o siê wówczas pojedyncze domy mieszkalne wzniesione na stromym nadbrze u Brdy. Gdy w drugiej po³owie XIX w. liczba mieszkañców wzrasta³a, zabudowa przesuwa³a siê bli ej rzeki na teren okreœlany z racji bliskiego s¹siedztwa m³ynów Brda-M³ynówka. Chc¹c maksymalnie wykorzystaæ pod zabudowê teren nadbrze ny oko³o, 1870 r. przesuniêto liniê brzegow¹ ku pó³nocy poprzez wstawienie murowanej, opalowanej wczeœniej ³awy, na której, bezpoœrednio nad wod¹, wzniesiono liczne budynki i warsztaty. Pod koniec XIX w. w czêœci pó³nocno-zachodniej zaczêto wznosiæ du e zak³ady jak chocia by fabrykê wódek i likierów H. Frankego. Rosn¹ce zapotrzebowanie na wodê, przy jednoczesnym braku wodoci¹gów miejskich, spowodowa³o gwa³towne przesuniêcie zabudowy mieszkalno-przemys³owej w bezpoœrednie s¹siedztwo Brdy-M³ynówki. Obecna panorama Bydgoskiej Wenecji w 60% oddaje klimat sprzed 50 lat. Niezapomniane widoki i nieistniej¹ce ju budynki utrwalone zosta³y w licznych fotogramach, grafikach i obrazach. W ostatnim czasie wygl¹d Bydgoskiej Wenecji uleg³ doœæ istotnej zmianie. Przed wprowadzeniem w¹skiego chodnika wzd³u prawego brzegu, budynki tam stoj¹ce wyrasta³y prosto z wody budz¹c skojarzenia z Wenecj¹ prawdziw¹. Niestety, wprowadzenie tej, czêœciowo zacieraj¹cej dawn¹ formê, konstrukcji by³o konieczne ze wzglêdu na ratowanie ustawicznie podmywanych fundamentów, co grozi³o katastrof¹ budowlan¹. 15

16 16

17 Koœció³ pw. Œwiêtej Trójcy Widoczna z daleka charakterystyczna wie a koœcio³a pw. Œwiêtej Trójcy na trwa³e wpisa³a siê w bydgoskie Okole. Gdy w1887 r. proboszcz bydgoskiej fary Józef Choraszewski postanowi³ zainicjowaæ budowê nowego koœcio³a katolickiego, spotka³ siê z du ym odzewem spo³ecznoœci polskiej. W koñcu XIX w. polscy katolicy na terenie Bydgoszczy u ytkowali jedynie farê - obecn¹ katedrê. Nic dziwnego, e w paÿdzierniku 1898 r. dozór koœcielny zaaprobowa³ budowê nowej œwi¹tyni. Wybór miejsca na wzniesienie nowej œwi¹tyni nie by³ przypadkowy - okolice ulicy œw. Trójcy zamieszkiwa³a w tamtym czasie znaczna liczba rodzin polskich. Sytuuj¹c koœció³ w tym miejscu nawi¹zano równie do dawnego cmentarza i stoj¹cego na nim póÿnogotyckiego koœcio³a pw. Œwiêtej Trójcy zburzonego przez w³adze pruskie w 1829 r. W kwietniu 1903 r. przyjête zosta³y plany i kosztorys budowy nowej œwi¹tyni, sporz¹dzone przez poznañskiego architekta Rogera S³awskiego. Warto w tym miejscu nadmieniæ, e w krajobrazie miasta dominowa³y ju w tym czasie okaza³e sylwety kilku koœcio³ów ewangelickich. W po³owie 1908 r. polscy katolicy dowiedzieli siê o zamiarze wniesienia reprezentacyjnej œwi¹tyni przez niemieckich katolików na terenie obecnego Placu Piastowskiego. Okaza³o siê wówczas, e zaprojektowany wczeœniej przez R. S³awskiego koœció³ jest zbyt ma³y i nie odpowiada polskim ambicjom. W rezultacie, w 1908 r. og³oszono specjaln¹ petycjê nawo³uj¹c¹ do sk³adania ofiar na rzecz budowy koœcio³a w oparciu o nowy projekt. Po zebraniu znacznych œrodków finansowych i otrzymaniu dodatkowego wsparcia od papie a Piusa X, na pocz¹tku maja 1910 r. rozpoczêto prace budowlane. Kamieñ wêgielny zosta³ poœwiêcony i po³o ony 5 lipca tego roku, a ju na pocz¹tku sierpnia roku nastêpnego wysok¹ wie ê przyozdobiono krzy- em. W koñcu paÿdziernika poœwiêcono i zawieszono 3 dzwony. Pierwsz¹ mszê (sumê solenn¹) odprawiono w nowowzniesionym koœciele, poœwiêconym przez ks. dziekana Antoniego Tyrakowskiego, 29 wrzeœnia 1912 roku. Uroczysta konsekracja koœcio³a odby³a siê 18 maja 1913 r. pod przewodnictwem sufragana gnieÿnieñskiego biskupa Wilhelma Kloske. Forma œwi¹tyni nawi¹zuje do modnego wówczas eklektyzmu. W¹skie tynkowane blendy (wnêki) charakterystyczne dla gotyku, wolutowe szczyty i niewielkie stercz¹ce ku niebu obeliski - elementy architektury manierystycznej, w koñcu krzywizny nadwieszonych ³uków i lekko cebulaste he³my wie znane z budowli barokowych - umiejêtnie po³¹czono tworz¹c monumentaln¹ i nieco surow¹ bry³ê. Zmierzanie do prostoty i œwiadome wyzbycie siê przez architekta zbytniej ozdobnoœci zapowiada³o ju nadchodz¹cy modernizm. 17

18 18

19 Rondo Grunwaldzkie K iedy stoimy u zbiegu ulic Królowej Jadwigi i Marsza³ka Focha patrzymy w kierunku po³udniowo-zachodnim, przed nami rozpoœciera siê rondo Grunwaldzkie, a za nim centrum handlowe. To jedyne takie miejsce w Bydgoszczy, miejsce wyj¹tkowe, bowiem wyznaczaj¹ce umown¹ granicê miêdzy Okolem, Wilczakiem Œródmieœciem i nieco oddalon¹ czêœci¹ staromiejsk¹ z bydgosk¹ Wenecj¹. Wspó³czesny krajobraz tej czêœci miasta w niczym nie przypomina tego dawnego, przyjaznego mieszkañcom i naturze. WyobraŸmy sobie, e zanim w latach 70. XX wieku urz¹dzono nowoczesny, jak na tamte lata, wêze³ komunikacyjny, tu gdzie znajduje siê obecnie jezdnia, do 1971 roku, by³o koryto kana³u bydgoskiego. Szumi¹ca woda nios³a sp³awiane têdy tratwy i barki. Dzisiejsze ulice Œw. Trójcy i Grunwaldzk¹ ³¹czy³ masywny, kamienny most W³adys³awa IV. W tygodniu nabrze e kana³u rozbrzmiewa³o gwarem pracuj¹cych tu flisaków i szyprów, a w niedzielê przeistacza³o siê w miejsce spacerów, spotkañ towarzyskich, którym sprzyja³o otoczenie. Wzd³u kana³u rozci¹ga³y siê planty, ich wspomnienie przywo³uje roz³o yste drzewo przedstawione z prawej strony rysunku. Po przeciwnej stronie widnieje wie a dawnej Królewsko-Pruskiej Szko- ³y Rzemios³ i Przemys³u Artystycznego znana dobrze bydgoszczanom jako Mechanik. Jej okaza³y gmach wzniesiony w latach do chwili obecnej stanowi charakterystyczn¹ i reprezentacyjn¹ dominantê architektoniczn¹. To œwiadectwo czasów, kiedy miejscowi budowniczowie oczami wyobraÿni widzieli piêkn¹ Bydgoszcz z okaza³ymi budowlami nawet na peryferiach miasta. Nale y bowiem pamiêtaæ, e z niedostêpnej dla przechodniów wie y rozpoœciera siê wspania³y widok na Okole, które w czasach stawiania szko³y by³o przecie podmiejsk¹ gmin¹. Wspomniane centrum handlowe wzniesiono w miejscu ogródków, mo e dla niektórych niezbyt urokliwych, ale niegdyœ otwieraj¹cych widok na Wilczak, a zarazem stanowi¹cych pendent dla po³o onego na terenie Okola cmentarza tak zwanego starofarnego. 19

20 20

21 Szko³a Rzemios³ i Przemys³u Artystycznego R ysunek przywo³uje zapomniany widok, czasy, gdy okaza³y gmach pierwotnie przeznaczony dla Królewsko-Pruskiej Szko³y Rzemios³ i Przemys³u Artystycznego [Königlich-Preussischen Handwerker- und Kunstgewerbeschule] przegl¹da³ siê w wodach p³yn¹cego przed nim kana³u bydgoskiego, którego odcinek miêdzy ulicami: Grottgera i Wroc³awsk¹ zasypano w 1971 roku w zwi¹zku z budow¹ tak zwanego grunwaldzkiego wêz³a komunikacyjnego. W 1908 roku magistrat naby³ wolny plac budowlany przy dzisiejszej ul. Œw. Trójcy wówczas Berlinerstrasse. Projekt budynku szkolnego powsta³ w Wydziale Budowlanym bydgoskiego Magistratu, kierowanym przez wieloletniego miejskiego radcê budowlanego Carla Meyera, który wspólnie z miejskim architektem Otto Brechem opracowa³ plany budowli, a z racji zajmowanego stanowiska kierowa³ ich realizacj¹. Warto zaznaczyæ, e spoœród pracowników Wydzia³u w pracach nad projektem uczestniczy³ tak e technik budowlany, póÿniejszy architekt Theodor Patzwald, autor reprezentacyjnych kamienic tak e na Okolu. W 1911 roku szko³ê oddano do u ytku. Jej monumentalna bry³a zosta³a zaakcentowana umieszczon¹ w pó³nocno-zachodnim naro u czworoboczn¹, siedmiokondygnacyjn¹ wie ¹, nakryt¹ neobarokowym he³mem. Autorzy stworzyli reprezentacyjn¹, funkcjonaln¹ budowlê, z elewacjami frontowymi utrzymanymi w stylu historyzmu z przewag¹ form neobarokowych. W okresie dwudziestolecia miêdzywojennego gmach by³ siedzib¹ Pañstwowej Szko³y Przemys³u Artystycznego, od 1923 roku nazwanej Pañstwow¹ Szko³¹ Przemys³ow¹ a po 1945 roku Techniczn¹. Ostatecznie w 1975 roku wprowadzono nazwê Zespó³ Szkó³ Mechanicznych nr 1, a w 1989 r. patronem szko³y zosta³ jej d³ugoletni dyrektor Franciszek Siemiradzki. 21

22 22

23 Most W³adys³awa IV W ielu mieszkañców Okola i Bydgoszczy pamiêta do dziœ tramwaj linii 5 wolno wje d aj¹cy na jeden z mniejszych mostów miasta, który spina³ dwa brzegi zasypanego obecnie kana³u bydgoskiego. Niejednokrotnie s³ychaæ by³o specyficzny zgrzyt kó³ wbijaj¹cych siê w metalowe szyny. Ten charakterystyczny most jeszcze w 1971 r. zlokalizowany by³ w rejonie obecnych przystanków tramwajowych przy Rondzie Grunwaldzkim. Po uruchomieniu Kana³u Bydgoskiego w 1774 r., chc¹c utrzymaæ dogodne po³¹czenie w kierunku Koronowa, wzniesiony zosta³ w tym miejscu pierwszy most drewniany. W koñcu XVIII w. po modernizacji kana³u i œluz, koryto kana- ³u lekko przesuniêto w kierunku po³udniowym ku nowym, murowanym œluzom. W miejscu starego mostu pojawi³ siê ziemny nasyp z drog¹ prowadz¹ca do nowego, równie drewnianego mostu nad przesuniêtym korytem kana³u. Funkcjonowa³ on do roku 1841, kiedy to w³adze miasta z uwagi na nasilaj¹cy siê ruch i du e obci¹ enie starej konstrukcji podjê³y decyzjê o wybudowaniu tym razem mostu kamiennego. Wkrótce masywna, dwuprzês³owa konstrukcja spiê³a brzegi kana³u, który w tym miejscu posiada³ szerokoœæ ponad 18 m. D³ugoœæ mostu wynosi³a m, a szerokoœæ ok m. Od dna kana³u most wznosi³ siê na wysokoœæ 6.12 m. Przez most poprowadzono jezdnie i chodniki zabezpieczone metalowymi balustradami. Wjazd po obu stronach oœwietla³y lampy gazowe. uki przêse³ wykonane by³y z ceg³y. Pó³nocne przês³o, szersze i wy sze od pozosta³ych, umo liwia³o przep³yniêcie barkom rzecznym. Masywnoœæ konstrukcji mostu umo liwi³a na pocz¹tku XX w., po³o enia na nim torowiska tramwajowego, dochodz¹cego do linii kolejowej przy zbiegu ul. Grunwaldzkiej z ul. Staroszkoln¹. W okresie miêdzywojennym most otrzyma³ imiê króla W³adys³awa IV. Na pocz¹tku wrzeœnia 1939 r. wycofuj¹ce siê oddzia³y Wojska Polskiego wysadzi³y po³udniowe przês³o, które zosta³o prowizorycznie naprawione w 1940 r. W takiej formie most dotrwa³ do pocz¹tku lat 70. ubieg³ego wieku. Koryto kana³u zosta³o zasypane, most rozebrano, a w jego miejscu po³o ono torowisko tramwajowe wraz z przystankami w bliskim s¹siedztwie Ronda Grunwaldzkiego. Jedynym, niemym œwiadkiem minionych lat jest roz³o ysty ponad 300 letni d¹b pamiêtaj¹cy czasy budowy kana³u oraz wznoszenia mostu W³adys³awa IV. 23

24 24

25 ul. Grunwaldzka 1-3 Pó³nocn¹ stronê obecnego Ronda Grunwaldzkiego zajmuje okaza³a naro na kamienica, wniesiona w 1910 roku. Ten obecnie bardzo ruchliwy, pe³en spalin i ha³asu fragment miasta wygl¹da³ wówczas zgo³a inaczej. W miejscu ronda p³yn¹³ leniwie kana³ bydgoski, a przeje d aj¹cy ulic¹ samochód by³ ogromn¹ atrakcj¹. Budynek zajmowa³ rozleg³¹ parcelê miêdzy ówczesn¹ Berlinerstrasse, a Schleusenanlagen. W³aœcicielami posesji byli bracia Gustaw, Rudolf i Oskar Goltz, przedsiêbiorcy budowlani, prowadz¹cy wiele budów na terenie miasta. Kierownikiem budowy by³ Rudolf Golz, a wykonawc¹ przedsiêbiorstwo budowlane braci. Projekt kamienicy wykona³ zapewne bydgoski architekt Teodor Patzwald. Obiekt prezentowa³ nowoczesne jak na tamte czasy formy wczesnego, klasycyzuj¹cego modernizmu. Strefa parteru mieszcz¹ca wejœcia do budynku i okna witryn stanowi swoisty cokó³ dla pozosta³ych kondygnacji, oddzielony od nich szerokim, wieloprofilowym gzymsem. W wy szych piêtrach zastosowano wyraÿne, pionowe podzia³y œcian za pomoc¹ w¹skich lizen, rozdzielaj¹cych piony okien oraz w¹skich ryzalitów i wykuszy, nadaj¹ce budynkowi strzelistoœci. Ca³oœæ zrównowa ono nakrywaj¹c kamienicê wysokim, masywnym, ³amanym dachem. Do wnêtrza prowadzi³y cztery wejœcia, dwa od strony ulicy i dwa tylne. Dobr¹ komunikacjê zapewnia³y dwie obszerne klatki schodowe. Budynek mieœci³ komfortowe mieszkania o zró nicowanej wielkoœci, z ³azienkami i toaletami. Czêœæ parteru zajmowa³y lokale sklepowe. W lipcu 1912 roku w naro niku domu urz¹dzono restauracjê i kawiarniê o nazwie Parkhaus, a teren przed nim zagospodarowano, wykorzystuj¹c go na letni ogród. Posadzono tam niewielkie drzewka i krzewy, ustawiono donice z kwiatami, a ca³oœæ ograniczono ywop³otem i ogrodzono niewysokim p³otkiem. Miêdzy zieleni¹ znajdowa³y siê nakryte kolorowymi obrusami stoliki, ustawione pod pasiastymi parasolami. W tak mi³ym i spokojnym otoczeniu bydgoszczanie mogli przyjemnie spêdziæ czas przy kawie i ciastku. Dwa lata po wybudowaniu kamienicy bracia Goltz sprzedali j¹ C. A. Frankemu. W budynku znajdowa³o siê biuro Królewskiej Szko³y Rzemios³ Artystycznych. Mieszka³ tam wówczas tak e projektant domu, architekt Teodor Patzwald z rodzin¹. W okresie miêdzywojennym ulica nazywa³a siê pocz¹tkowo Berliñska, potem Œwiêtej Trójcy. Dopiero od pocz¹tku lat trzydziestych XX wieku obowi¹zywa³ obecny adres. W³aœcicielem kamienicy by³ wtedy August Latte, który prowadzi³ tu miêdzy innymi hurtowniê i fabrykê sera oraz sprzeda wêdlin, marynat i konserw rybnych. Restauracjê z kawiarni¹ znan¹ pod polsk¹ nazw¹ Dom Parkowy dzier awi³ T. Sikorski. Obecnie, po zasypaniu kana³u i wybudowaniu tu wêz³a komunikacyjnego, ten niegdyœ cichy i piêkny zak¹tek straci³ bezpowrotnie swój urok. 25

26 26

27 ul. Grunwaldzka 9 Kamienica przy ulicy Grunwaldzkiej 1 rozpoczyna ci¹g okaza³ych budynków wzniesionych oko³o 1910 roku. Zamyka go dom pod numerem dziewi¹tym, wybudowany jako jeden z pierwszych w pierzei. Jeszcze w 1905 roku ca³y ten teren by³ jedn¹ dzia³k¹ oznaczon¹ numerem 12 przy Berlinerstrasse i nale ¹c¹ do rentiera Gustava Schmidta. Budowê rozpoczêto w 1906 roku, na zlecenie wy ej wspomnianego w³aœciciela posesji, a wykonawcami byli mistrz ciesielski Fr. Lork i mistrz murarski Oskar Goltz. Rysunki budynku oraz obliczenia statyczne wykona³ zapewne technik budowlany Max Koernig. W 1906 roku w domu zamieszkali pierwsi lokatorzy oraz jego w³aœciciel. Obiekt ten w przeciwieñstwie do kamienicy pod numerem jeden by³ typowym budynkiem mieszkalnym. Wzniesiony zosta³ w stylu zmodernizowanego historyzmu. Fasadzie nadano jeszcze tradycyjny, symetryczny uk³ad, jednak rozmieszczenie otworów okiennych i dekoracja œwiadcz¹ ju o pewnym d¹ eniu do form wczesnego modernizmu. Parter i pierwsze piêtro pokryto boniowaniem, natomiast okna drugiej i trzeciej kondygnacji po³¹czono w pionowe grupy, z bogato zdobionymi p³ycinami nad - i podokiennymi. Bry³ê budynku urozmaicono dwoma dwupiêtrowymi wykuszami, ponad którymi umieszczono fantazyjne szczyty. Wœród ró norodnych motywów dekoracyjnych fasady mo na znaleÿæ zarówno formy roœlinne jak i geometryczne. Portal ujêty zosta³ fantazyjnymi splotami roœlinnymi, na skrajnych osiach widaæ miêdzy innymi wieñce ujête w girlandy oraz maszkarony, natomiast w wykuszach i czêœci œrodkowej u yto motywów geometrycznych jak kwadraty, ko³a i odcinki prostych, w¹skich gzymsów. W szczytach wieñcz¹cych wykusze zastosowano znów dekoracjê o formach historyzuj¹cych - owalne lustra i kampanule. Widaæ tu swoist¹ mieszankê XIX wiecznej tradycji i nadchodz¹cej nowoczesnoœci, charakterystyczn¹ dla wielu budynków wzniesionych na pocz¹tku XX wieku. Wnêtrze kamienicy rozplanowano ju doœæ nowoczeœnie. Na ka dym piêtrze mieœci³y siê po dwa du e, przestronne mieszkania z ³azienkami. W tylnym trakcie, naprzeciwko wejœcia znajdowa³a siê obszerna klatka schodowa. Gustav Schmidt by³ w³aœcicielem kamienicy jeszcze w latach dwudziestych XX wieku, kiedy to ulica Grunwaldzka na tym odcinku nosi³a nazwê Œwiêtej Trójcy. Tu przed drug¹ wojn¹ œwiatow¹ posesja maj¹ca ju obecnie obowi¹zuj¹cy adres nale a³a do mistrza rzeÿnickiego Hugo Oecka. 27

28 28

29 Kapliczka T ak naprawdê nie wiadomo kto, kiedy i dlaczego wystawi³ na terenie Okola przydro n¹ kapliczkê. Jeœli wierzyæ umieszczonej na niej dacie dzia³o siê to w 1663 roku. Pierwotnie sta³a na rozstajach dróg, z których jedna prowadzi³a do Nak³a a druga do Koronowa, co zosta³o skrzêtnie odnotowane w opisie drogi na Czy kówko z 1732 r. Przez ponad sto lat by³a dla podró uj¹cych drogowskazem, póÿniej, gdy przekopano kana³, wiod¹ca ko³o niej droga do Nak³a straci³a na znaczeniu. Jednak charakterystyczna, przysadzista sylweta kapliczki sta³a siê dla szyprów znakiem mijanego Okola. Up³ynê³o znów trochê czasu, nadszed³ rok 1809 i na rozleg³ym terenie rozpoœcieraj¹cym siê w po³udniowo-zachodniej czêœci obecnej dzielnicy powsta³ cmentarz parafialny. Gdy po latach otoczy³o go okaza³e ogrodzenie, kapliczka znalaz³a siê w naro u cmentarza i ju nie jako przydro na lecz cmentarna nadal trwa³a w krajobrazie Okola. Mija³y dziesiêciolecia, kapliczka zaczê³a popadaæ w ruinê, powstawa³ tak zwany grunwaldzki wêze³ komunikacyjny na potrzeby którego rozebrano mur okalaj¹cy cmentarz. Bezpowrotnie zniszczono najwartoœciowsz¹ czêœæ starej nekropolii z zabytkowymi grobowcami zas³u onych bydgoszczan, likwiduj¹c j¹ w celu urz¹dzenia jezdni. Kapliczka cudem ocala³a z tego pogromu. Jednak jeszcze d³ugo niszcza³a zapomniana, stoj¹c w k¹cie cmentarza. Dopiero u progu XXI wieku poddana konserwacji odzyska³a blask. Dziœ stoi, po lewej stronie wejœcia na cmentarz. Ta niegdyœ przydro na kapliczka charakteryzuje siê skromn¹, prost¹ bry³¹. Jest niedu a, murowana, umieszczona na niskim s³upie, posiada formê czworoboku, nakrytego namiotowym daszkiem i zwieñczonym elaznym krzy em. Z ka dej strony pó³koliœcie zamkniêtej niszy znajduje siê rzeÿba œwiêtego. W cztery strony œwiata zwracaj¹ siê figury Matki Boskiej z Dzieci¹tkiem, œw. Józefa, œw. Miko³aja Biskupa i nieokreœlonego œwiêtego Biskupa. Wiele jeszcze zmieni siê w pejza u Okola, lecz kapliczka przetrwa, nawet przenoszona z miejsca na miejsce, przekszta³cana. Jest przecie niemym œwiadkiem historii i najstarszym zabytkiem dzielnicy. 29

30 30

31 ul. Grunwaldzka 42/róg ul. Jasna U zbiegu obecnych ulic Grunwaldzkiej i Jasnej rzuca siê w oczy doœæ okaza³a kamienica, z du ymi lokalami handlowymi na parterze. W czasie, gdy zosta³a wzniesiona, po³o ona by³a ju poza granicami miasta, na przedmieœciu Schleusenau, przy Chaussestrasse 8. Równie ulica Grunwaldzka nazwana wtedy w na tym odcinku Chaussestrasse wygl¹da³a wówczas nieco inaczej. By³a znacznie wê sza i przebiega³a du o dalej od linii zabudowy. Posesja przez wiele lat pozostawa³a w rêkach kupieckiej rodziny Raddatzów. Na prze³omie wieków jej w³aœcicielem by³ handlarz galanteri¹ Hienrich Raddatz. Budowê stoj¹cej tu do dziœ kamienicy rozpoczêto w 1905 roku. Zaprojektowa³ j¹ na zlecenie rodzeñstwa Raddatz, bydgoski architekt F. Pretzel. 4 maja 1905 roku pani Marie Raddatz z³o y³a wniosek o zezwolenie na budowê nowego domu o funkcji mieszkalno-handlowej. Budowê ukoñczono w nastêpnym roku. Wzniesiono dwuskrzyd³owy budynek frontem skierowany ku ulicy Grunwaldzkiej, ze skrzyd³em zachodnim rozci¹gniêtym wzd³u ulicy Jasnej. Kamienica prezentuje formy nieco zmodernizowanego historyzmu, czêsto w tym czasie stosowane w bydgoskim budownictwie mieszkaniowym. Jej masywn¹, przysadzist¹ bry³ê urozmaicono balkonami, wysokim dachem z facjatami oraz trzyosiowym wykuszem umieszczonym w elewacji od strony ulicy Jasnej. Strefê parteru naro nika i elewacji od strony ulicy Grunwaldzkiej przepruto du ymi, ³ukowo zwieñczonymi witrynami sklepowymi, wykoñczonymi plastycznym boniowaniem. Swoje sklepy prowadzili tu cz³onkowie rodziny. Dekoracjê elewacji utrzymano w doœæ skromnym tonie, nadaj¹c jej tym samym szlachetniejsz¹ formê. Czêœæ otworów okiennych ujêta zosta³a prostymi, szerokimi opaskami z kluczami na osiach. Bardziej ozdobnie potraktowano jedynie grupy okien w wykuszu oraz elewacji frontowej, umieszczaj¹c miêdzy otworami pierwszego i drugiego piêtra dekoracyjne p³yciny. Dodatkow¹ ozdobê fasady stanowi ujêta sp³ywami wolutowymi facjata, umieszczona nad pionem balkonów na osi elewacji. We wnêtrzu, oprócz dwóch lokali handlowych mieœci³y siê przestronne mieszkania. Dobr¹ komunikacjê zapewnia³y trzy klatki schodowe; g³ówna po³o ona centralnie i dwie boczne na krañcach skrzyde³. Maria Raddatz by³a w³aœcicielk¹ posesji jeszcze w 1936 roku. Oprócz niej w kamienicy mieszkali jeszcze inni cz³onkowie rodziny - kupcowa Berta, krawcowa Magdalena, robotnik Pawe³ oraz urzêdnik Johannes. W lokalach handlowych rodzina prowadzi³a sklep z towarami krótkimi i galanterj¹. W okresie miêdzywojennym zmieni³ siê adres budynku. W latach dwudziestych mieœci³ siê on przy ulicy Berliñskiej 42. Obecny adres obowi¹zywa³ dopiero od pocz¹tku lat trzydziestych. 31

32 32

33 Œl uzy - ul. Wroc³awska Z nik³y z Brdy i kana³u stare barki i tratwy, a w nurcie rzeki odbijaj¹ siê elewacje dawnych magazynów. Œluza przy ul. Wroc³awskiej i widoczna z mostu przy ul. Wroc³awskiej komora œluzowa do 1971 r. posiada³a okreœlenie 3. œluzy Kana³u Bydgoskiego. Istnia³a wówczas 1. œluza przy ul. Grottgera oraz 2. œluza w rejonie obecnego Ronda Grunwaldzkiego. Obie œluzy, wraz z ok. 500 m odcinkiem Starego Kana- ³u, zosta³y ca³kowicie zasypane nieomal w przeddzieñ 200 setnej rocznicy wybudowania i uruchomienia Kana³u Bydgoskiego ( ). W 1774 r. wszystkie œluzy wykonane by³y z drewna, a koryto kana³u przeprowadzono z nieznacznym tylko odchyleniem od linii prostej. Na podstawie kartografii mo na obecnie okreœliæ lokalizacjê 3. drewnianej œluzy, której komora znajdowa³a siê bli ej ul. Nakielskiej. Nietrwa³oœæ drewna i pod³o a sprawi³a, e w 1792 r. sprowadzony zosta³ do Bydgoszczy mistrz kieruj¹cy tego typu pracami Johann Philipp Peterson. Dziêki jego dzia³aniom do 1801 r. wykonane zosta³y w wiêkszoœci nowe, ceglano-kamienne œluzy. Poniewa w trakcie prac murarskich kana³ funkcjonowa³ na bazie starych, drewnianych œluz, koniecznym by³o wykonanie krótkich, nowych przekopów (z ma³ym odchyleniem na pó³noc) do murowanych œluz. Trwa³ym œladem tych prac jest odejœcie w rejonie obecnych œluz od pierwotnego, prostego przebiegu kana³u. Dawna 3. œluza, podobnie jak wiêkszoœæ tego typu urz¹dzeñ w tym okresie otwierana i zamykana by³a rêcznie. Dwuskrzyd³owe wrota do komory otwieraj¹ siê w kierunku wy szego poziomu wody - lustra kana³u. W po³owie lat 90-tych XX w. powa nie zniszczona i uszkodzona zosta³a wyremontowana i zrekonstruowana wraz z pozosta³ymi œluzami w tym rejonie. Jej ceglano-kamienna konstrukcja jest pierwszym, murowanym przyk³adem budownictwa hydrotechnicznego z koñca XVIII w. na terenie by³ego pañstwa pruskiego. Wartoœci temu obiektowi dodaje zachowany uk³ad mechaniczny zasuw pochodz¹cy z kolejnej modernizacji œluz maj¹cej miejsce w 1872 roku. 33

34 34

35 Widok na Stary Kana³ R ysunek przedstawia fragment panoramy Starego Kana³u pomiêdzy dawn¹ 3, a 4 œluz¹ przy ul. Czarna Droga. Kiedy w 1772 roku na dworze króla pruskiego Fryderyka Wielkiego zapad³y decyzje o budowie 26 kilometrowego kana³u pomiêdzy Bydgoszcz¹ a Nak³em z 9 drewnianymi œluzami, nikt w najbli szym otoczeniu monarchy nie przewidzia³ ogromu prac i trudnoœci z tym zwi¹zanych. Nawet g³ówny pomys³odawca - tajny radca finansowy Franz Balthasar von Brenc-kenhoff, w trakcie 2 letnich prac boryka³ siê z ró norodnymi trudnoœciami, najczêœciej finansowymi. To one w³aœnie sprawi³y, e w obliczu ograniczeñ wydatków na kana³ ze strony króla w koñcowym etapie prac, finansowanie przedsiêwziêcia wzi¹³ na siebie sam von Brenc-kenhoff. W po³owie 1772 r. pruski kartograf G.C. Schultze wykona³ dok³adn¹ mapê z przebiegiem kana³u. Pod koniec tego roku zgromadzono w okolicach Nak³a niezbêdn¹ iloœæ materia³u budowlanego, g³ównie drewna. Ekipa robotników sformowana w oparciu o werbunek w ró nych czêœciach Europy rozpoczê³a prace 1 marca 1773 r. w Nakle. Po 18 miesi¹cach ciê kiej pracy kilkunastutysiêcznej, wielonarodowoœciowej grupy robotników, w dniu 14 wrzeœnia 1774 r. przez Kana³ Bydgoski przep³ynê³y pierwsze barki. Pierwotne projekty kana³u i œluz wykona³ H. Jawein, zaœ pochodz¹ce z pocz¹tku lat 90. XVIII w. projekty modernizacji mistrz budow-nictwa wodnego David Gillye. Nadzór nad modernizacj¹ (budow¹ œluz murowanych) sprawowa³ w latach J. P. Peterson. Okreœlenie Stary Kana³ pojawi³o siê po 1914 r., kiedy pomiêdzy Okolem i Czy kówkiem uruchomiony zosta³ nowy odcinek Kana³u Bydgoskiego u³atwiaj¹cy pokonanie czêœci wodnego szlaku tylko poprzez 2 du e œluzy, a nie jak wczeœniej poprzez 6 ma³ych. W tym czasie przebudowano i unowoczeœniono wszystkie œluzy a do Nak³a. Najstarszy fragment dawnego XVIII wiecznego kana³u pozosta³ do dziœ w granicach Bydgoszczy. Biegn¹c przez park przy ul. Nakielskiej urozmaica krajobraz tej zielonej osi zachodniej Bydgoszczy. Od kilku lat prowadzone s¹ w tym rejonie prace porz¹dkowe i renowacyjne. Poœrodku tafli wody zainstalowano nawet dwie fontanny, które mimo, e nie nawi¹zuj¹ do historycznej funkcji kana³u, podkreœlaj¹ malowniczoœæ tego miejsca. 35

36 36

37 P Belma - Bank Zachodni race przy wznoszeniu okaza³ego budynku po³o onego przy ul. Grunwaldzkiej 50 rozpoczêto w drugiej po³owie 1958 r. Nie zachowa³a siê adna dokumentacja budowlana z tego okresu i trudno dzisiaj ustaliæ autora projektu. Na pocz¹tku 1959 r. dzia³aj¹ce od lat powojennych Bydgoskie Fabryki Sygna³ów Kolejowych rozpoczê³y swoj¹ produkcjê ju pod now¹ nazw¹ jako Bydgoskie Zak³ady Elektro-Mechaniczne Belma. Nieistniej¹ca obecnie bydgoska BELMA swoimi korzeniami i tradycj¹ siêga³a 1874 roku, kiedy Carl Fiebrandt, uruchomi³ zak³ad œlusarski rozbudowuj¹c go w nastêpnych latach do du ej firmy, zwanej potocznie fabryk¹ Fiebrandta. Dwa lata przed wybuchem I wojny œwiatowej, w 1912 r. udzia³y posiada³y w niej dwie firmy - Siemens i Halske z Berlina oraz Max Judel S.A. z Brunszwiku. Po 1920 r. wszystkie udzia³y w Fabryce Sygna³ów Kolejowych C. Fiebrandta przejê³y Polskie Zak³ady Siemensa w Warszawie. Rok 1945 przyniós³ upañstwowienie wiêkszoœci du ych bydgoskich zak³adów, w tym i dawnej fabryki C. Fiebrandta, która do 1958 r. znana by³a w kraju jako Bydgoska Fabryka Sygna³ów Kolejowych. Du a liczba pracowników sprawi³a, i wzniesiono dla nich i okolicznych mieszkañców Dom Kultury. Nowy budynek od 1959 r. otworzy³ swoje podwoje jako zak³adowa placówka kultury i oœwiaty. Przez wiele dziesiêcioleci dom kultury bydgoskiej Belmy s³u y³ nie tylko pracownikom tego zak³adu, ale i uczniom z okolicznych szkó³. Obiekt posiada³ du ¹ salê widowiskow¹, ze scen¹. Dziœ po bydgoskiej Belmie pozosta³y wspomnienia i architektoniczny przyk³ad budownictwa socrealistycznego. Du y budynek jest cofniêty w stosunku do ulicy i chodnika. Posiada d³ug¹, dwukondygnacyjn¹, zryzalitowan¹, elewacjê frontow¹. Wejœcie poprzedzone zosta³o du ym portykiem, wspartym na 4 prostych kolumnach. Ca³oœæ nakryta jest wysokim dachem, z ma³ymi lukarnami po bokach. Na terenie Bydgoszczy jest to drugi po Filharmonii Pomorskiej obiekt tzw. u ytecznoœci publicznej z koñca lat 50-tych XX w. o takiej skali. I choæ obecnie jest siedzib¹ Urzêdu Skarbowego, wielu mieszkañców Okola i Bydgoszczy pamiêta z dzieciñstwa odbywaj¹ce siê tu spektakle teatru lalek i projekcje filmowe. 37

38 38

39 ul. Grunwaldzka 37 apteka Pod lwem F igura majestatycznego lwa, symbolizuj¹ca si³ê i wytrzyma³oœæ strze e kamienicy i mieszcz¹cej siê w niej apteki Pod Lwem. Któ nie zna w Bydgoszczy domu Pod Lwem, to god³o starsze chyba ni sam budynek, bowiem przypuszczalnie dr L. Tonn zacz¹³ prowadziæ w tym miejscu aptekê, przed wybudowaniem kamienicy, jeszcze w starym domu. Natomiast okaza³y, eklektyczny budynek o bogatej dekoracji zdominowanej przez elementy zaczerpniête z okresu charakterystycznego dla baroku, rokoka i manieryzmu wybudowa³ na zlecenie L. Tonna bydgoski mistrz murarski, a zarazem znany przedsiêbiorca Carl Rose. Kto by³ projektantem trudno ustaliæ, nie wykluczone, e móg³ nim byæ budowniczy Józef Œwiêcicki lub architekt Carl Bergner, obaj pochodz¹cy z Bydgoszczy. Na pewno plany kamienicy, której parter w ca³oœci zosta³ przewidziany na potrzeby apteki, drogerii i laboratorium powsta³y w czerwcu 1893 r. a rok póÿniej budowa musia³a byæ ukoñczona. W marcu 1894 roku nazwa firmy L. Tonna brzmia³a nastêpuj¹co Apteka pod Lwem Laboratorium Badañ Chemicznych i Mikroskopijnych (Löwen Apotheke Laboratorium für chemische und mikroskopische Untersuchungen. Dr L. Tonn). RzeŸba wspomnianego lwa by³a widoczna z daleka, bowiem umieszczono j¹ na podstawie poprzedzaj¹cej p³ytê okaza³ego balkonu. To sprawi³o, e do czasów obecnych jest najbardziej wysuniêtym motywem poprzedzaj¹cym jak¹kolwiek elewacjê na ca³ej d³ugoœci ulicy. Ka dy widz¹c majacz¹c¹ w dali z³ot¹ figurê bez trudu móg³ trafiæ do apteki, ale nie tylko, gdy w budynku mieœci³y siê tak e gabinety lekarskie. Przyk³adowo w maju 1926 roku w kamienicy pod Lwem, obecnie ul. Grunwaldzka 37, otworzy³ gabinet dr Teofil Kowalski z Warszawy, który przej¹³ praktykê po doktorze Keslingerze, Niemcu z Gdañska. Obok lwa charakterystycznym elementem kamienicy jest wie yczka nakryta neobarokowym he³mem na szczycie którego znajduje siê wiatrowskaz. 39

40 40

41 ul. Grunwaldzka 53 Pod koniec XIX stulecia ulica Grunwaldzka wygl¹da³a nieco inaczej ni dzisiaj. Przed domami rozci¹ga³y siê szerokie przedogrody, od po³udniowej strony bieg³y tory kolejki w¹skotorowej, a znacznie wê sza ni obecnie, na tym odcinku nazwana Lindenstrasse ulica obsadzona by³a z obu stron drzewami. W tak sielskim i spokojnym krajobrazie przedmieœcia Okollo, póÿniej od 1895 r. Schleusenau swój dom przy Lindenstrasse 17 wznios³a rodzina Schulzów. Pod koniec XIX wieku Lindenstrasse w³¹czono do Chaussestrasse, a opisywana kamienica otrzyma³a nr 99. Po kolejnej zmianie numeracji nadano jej numer 136. Obecny adres zacz¹³ obowi¹zywaæ dopiero na pocz¹tku lat trzydziestych XX stulecia. Niewielka, eklektyczna kamienica zbudowana zosta³a na pocz¹tku lat dziewiêædziesi¹tych XIX wieku, zapewne w miejscu wczeœniejszej zabudowy. Inwestorem by³ sekretarz na kolei Eduard Schulz, wieloletni w³aœciciel posesji. Budynek prezentuj¹cy typowe dla architektury bydgoskiej z tego okresu formy eklektyczne, na przedmieœciu wyró nia³ siê bogat¹ dekoracj¹. Szeœcienn¹ bry³ê wzbogacono dwoma ryzalitami, usytuowanymi na skrajach symetrycznie rozplanowanej fasady. Strefê parteru pokryto plastycznym boniowaniem i oddzielono wydatnym profilowanym gzymsem. Na osi elewacji umieszczono wejœcie do budynku ujête kolumnami zwieñczonymi g³owicami w typie korynckich, dÿwigaj¹cymi pseudobelkowanie z trójk¹tnym naczó³kiem. Ponad nim znajdowa³a siê loggia, ujêta analogicznymi kolumnami i zwieñczona odcinkiem ³uku. Oœ zakoñczono okr¹g³ym okienkiem umieszczonym w kwadratowej p³ycinie w strefie drugiego piêtra. Równie bogat¹ oprawê zyska³y równomiernie rozmieszczone okna. Na pierwszym piêtrze ujêto je p³askimi pilastrami i zwieñczono trójk¹tnymi tympanonami. Zupe³nie inn¹ formê nadano oknom trzeciej kondygnacji. Zamkniête zosta³y ³ukiem pe³nym i przedzielone po œrodku w¹skimi s³upkami. Pomiêdzy oknami umieszczono prostok¹tne p³yciny. Ca³oœæ zwieñczono szerokim, profilowanym gzymsem koronuj¹cym. Kamienica o bardzo bogatej dekoracji, wyró nia³a siê bogactwem i ró norodnoœci¹ form u ytych do ozdobienia elewacji wœród otaczaj¹cych j¹ niewielkich budynków, znajduj¹cych siê w s¹siedztwie w koñcu XIX wieku. Wystrój fasady przypomina nieco realizacje znanego bydgoskiego budowniczego Józefa Œwiêcickiego. Budynek poprzedza³ szeroki ogród, ogrodzony niewysokim, kutym p³otem. Posesja pozostawa³a w rêkach rodziny Schulzów jeszcze w okresie dwudziestolecia miêdzywojennego. Po Eduardzie kamienicê odziedziczy³a Ida Schulz. 41

42 42

43 Wspó³czesne budynki ul. Grunwaldzka 51a i 53a Wyznacznikiem przemian zachodz¹cych w obrêbie dzielnicy jest przede wszystkim architektura. Niegdyœ, gdy Okole by³o podmiejsk¹ gmin¹, dominowa³y tutaj skromne parterowe domy kryte wysokimi, dwuspadowymi dachami, póÿniej zaczêto wznosiæ budynki czynszowe i coraz bardziej okaza³e kamienice. By³y one bardzo czêsto zbli one wystrojem i form¹ do tych budowanych w œródmieœciu Bydgoszczy. Okole pozostaj¹ce poza granicami miasta zaczê³o przybieraæ, zw³aszcza w czêœci bezpoœrednio s¹siaduj¹cej ze œródmieœciem, kszta³t zró nicowanego pod wzglêdem stylistycznym wielkomiejskiego osiedla. Aktualnie w krajobraz dzielnicy wkomponowywane s¹ wspó³czesne bloki mieszkalne. Czêœæ nowej zabudowy koliduje jednak z formami historycznego charakteru Okola. Na szczêœcie nie zawsze tak siê dzieje. Powstaj¹ te obiekty, których projektanci, wykorzystuj¹c walory otoczenia, tworz¹ nowe kreacje przestrzeni na zasadzie symbiozy tradycji i nowoczesnoœci. Przyk³adem takiego wspó³istnienia s¹ miêdzy innymi dwa du e bloki, wybudowane przy ul. Grunwaldzkiej pod numerami 51 a i 53 a, usytuowane nad kana³em, na zapleczu historycznych posesji, otoczone starodrzewem swoim lokatorom zapewniaj¹ komfort mieszkania przy ruchliwej arterii w enklawie ciszy i w bliskim s¹siedztwie zabytkowych domów. Przyk³adowo od strony ul. Grunwaldzkiej pod numerem 53 po³o ona jest okaza³a neobarokowa kamienica, obok której przez parcelê 51 prowadzi lokalna aleja umo liwiaj¹ca mieszkañcom bloków przejœcie do g³ównej ulicy Okola, swobodnie mog¹ te dojœæ do ulicy Kana³owej i Nowogrodzkiej. Równie interesuj¹co w zastan¹ strukturê architektoniczno-krajobrazow¹ wpisano kompleks budynków przy ul. Czarna Droga 11. Wydzielony estetycznym ogrodzeniem teren wokó³ posesji wzbogacono zieleni¹ i œcie kami. Bry³y wzbogacono przeszklonymi pionami przechodz¹cymi przez ca³¹ wysokoœæ elewacji, zamkniêtymi ³ukami aneksami wejœæ na klatki schodowe, wnêkami balkonów. Z okien w tylnej elewacji rozci¹ga siê widok na Kana³ Bydgoski. Budynki wzniesiono w 1998 roku wed³ug projektu bydgoskiej Autorskiej Pracowni Architektonicznej Vector S.C. 43

44 44

45 bêdzie dodatkowa grafika 45

46 46

47 Koœció³ pw. Œwiêtego Wojciecha J u w 1888 roku gmina ewangelicka na bydgoskim Okolu powo³a³a komitet maj¹cy zaj¹æ siê budow¹ w³asnej œwi¹tyni. Dogodne miejsce znaleziono w okolicach ulicy Nowogrodzkiej i tam w³aœnie w 1896 roku zakupiono trzy dzia³ki pod przysz³¹ budowlê. Mimo wydanych ju w 1906 roku zezwoleñ na budowê zboru, prace rozpoczê³y siê dopiero w maju 1912 roku, co spowodowane by³o koniecznoœci¹ zebrania odpowiednio wysokich funduszy na jego budowê. Nowo wzniesiony koœció³ poœwiêcono 18 grudnia 1913 roku, zaœ jego patronem ustanowiono œw. Jana Aposto³a co upamiêtnia figura œwiêtego góruj¹ca nad portalem g³ównego wejœcia. Niestety, do dzisiaj nazwisko projektanta œwi¹tyni pozostaje nieznane. Koœció³ wzniesiony zosta³ w stylistyce nawi¹zuj¹cej do klasycyzuj¹cego baroku charakterystycznego dla terenów dawnych Prus mniej wiêcej od 2 po³owy XVIII wieku. co dowodzi, i bydgoscy ewangelicy odwo³ywali siê tak e do innej ni tak przez nich lubianej stylistyki neogotyckiej. Specyfik¹ tego stylu jest powtórzona w bydgoskim koœciele spokojna, wrêcz uboga forma z podzia³em œcian jedynie lizenami i malowanymi, tzw perumtacyjnymi ramami. Bardziej zdobne akcenty widoczne s¹ g³ównie piaskowcowych, architektonicznych obramieniach portali wykorzystuj¹cych dekoracyjne motywy kartuszy, konsol, festonów i wolut. Nad ca³oœci¹ góruje niezwykle masywna, wysoka wie a. Co ciekawe, bry³ê koœcio³a wieñcz¹ nietypowe, mansardowe dachy bardziej odpowiednie dla rokokowych budowli. Trójnanwowe wnêtrze obiega tak charakterystyczna dla architektury ewangelickich koœcio³ów drewniana empora wsparta na wielobocznych i spiralnych kolumnach z joñskimi kapitelami. Zbór s³u y³ ewangelikom bydgoskim a do 1945 roku, po tej dacie przydzielony zosta³ rzymsko-katolickiej parafii œw. Trójcy i otrzyma³ nowego patrona, œw. Wojciecha. Wnêtrze koœcio³a zosta³o nieznacznie przekszta³cone i przystosowane do nowych potrzeb, w o³tarzu g³ównym przyby³a rzeÿba œw. Wojciecha, zaœ œciany prezbiterium przyozdobione zosta³y freskami obrazuj¹cymi ycie i mêczeñsk¹ œmieræ nowego patrona. 47

48 48

49 Szko³a przy ul. Nowogrodzkiej 3 Ilu mieszkañców Okola zdobywa³o wiedzê w murach szko³y przy ul. Nowogrodzkiej 3? W odleg³ych czasach, prawie ka dy okolanin w³aœnie tutaj rozpoczyna³ naukê i st¹d wyrusza³ w doros³y œwiat. Na przestrzeni lat zmieni³o siê bardzo wiele: dzielnica rozros³a siê, powsta³y inne gmachy szkolne, a budynek przy ul. Nowogrodzkiej sta³ siê siedzib¹ III Liceum Ogólnokszta³c¹cego im. Adama Mickiewicza. W latach 90. XIX stulecia na terenie Bydgoszczy utworzono kilka nowych szkó³ ludowych. Wówczas te powsta³a gminna szko³a na Okolu (Gemeindeschule Schleusenau). Projekt gmachu podwójnej szko³y dla dziewcz¹t i ch³opców musia³ zostaæ opracowany w krêgu Wydzia³u Budowlanego bydgoskiej Regencji, w uzgodnieniu z zarz¹dem gminy reprezentowanym przez ówczesnego wójta Rogallê. Plany budowy sporz¹dzone w 1897 roku zatwierdzi³ radca budowlany Johannes Schwarze. Natomiast g³ównym wykonawc¹ robót budowlanych zosta³ bydgoski mistrz ciesielski Bruno Wiese. Budynek wzniesiony w stylu historyzmu otrzyma³ jednorodn¹ stylistycznie, zwart¹, proporcjonaln¹ i symetryczn¹ bry³ê, która ukszta³towaniem i rozcz³onkowaniem elewacji odpowiada rozwi¹zaniom architektonicznym charakterystycznym dla budynków oœwiatowych z 4. æwierci XIX wieku. Gmach przeznaczono na siedzibê niezale nych oddzia³ów szkolnych dla dziewcz¹t i ch³opców. Podzia³ ten zosta³ odzwierciedlony w kompozycji ceglanych, symetrycznych elewacji: frontowej i tylnej, zaakcentowanych parami ryzalitów mieszcz¹cych odrêbne wejœcia do ka dej ze szkó³. Równie rozplanowanie wnêtrza oparto na zasadach symetrii przeznaczaj¹c dla ka dego z oddzia- ³ów maj¹cego liczyæ oko³o 530 uczniów osiem sal lekcyjnych i pokój nauczycielski. Jedynie na drugim piêtrze znalaz³a siê, wspólna dla obu szkó³, reprezentacyjna aula. Podwójna Szko³a Ludowa powita³a pierwszych uczniów jesieni¹ 1898 roku. W okresie dwudziestolecia miêdzywojennego w gmachu funkcjonowa³a VII klasowa Publiczna Szko³a Powszechna Mêska im. Adama Mickiewicza. Ciekawostk¹ jest brzmienie nazwy ulicy, bowiem dzisiejszej Nowogrodzkiej pierwotnie nadano niemieckie miano Neue Schulstrasse czyli ulica Nowoszkolna. 49

Projekt: Zapraszam w moje strony

Projekt: Zapraszam w moje strony Projekt: Zapraszam w moje strony Dzień 1 9:00 Wyjazd z Suchego Lasu podstawionym autokarem (parking gimnazjum). 9:15 Zwiedzanie dworu we wsi Jelonek. 10:00 Zwiedzanie Glinna, cmentarzy, parku i pałacu

Bardziej szczegółowo

GĄSKI, GMINA MIELNO, 650M OD MORZA 58 DZIAŁEK BUDOWLANYCH I REKREACYJNYCH

GĄSKI, GMINA MIELNO, 650M OD MORZA 58 DZIAŁEK BUDOWLANYCH I REKREACYJNYCH GĄSKI, GMINA MIELNO, 650M OD MORZA 58 DZIAŁEK BUDOWLANYCH I REKREACYJNYCH Najtańsza działka: 51.000zł Najmniejsza działka: 708m2 Zostały 42 wolne działki. 10 działek posiada WZ na budowę domu jednorodzinnego

Bardziej szczegółowo

GEZ KARTA ADRESOWA ZABYTKU NIERUCHOMEGO 118/469

GEZ KARTA ADRESOWA ZABYTKU NIERUCHOMEGO 118/469 GEZ KARTA ADRESOWA ZABYTKU NIERUCHOMEGO 118/469 1. OBIEKT 5. MIEJSCOWOŚĆ Budynek mieszkalny GURCZ 2. OBECNA FUNKCJA 3. MATERIAŁ 4. DATOWANIE 6. GMINA mieszkalna cegła 1937 r. 19. UWAGI ELEMENTY ZACHOWANE:

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 30 listopada 2013 r. Zarz d Dzielnicy Białoł ka m.st. Warszawy INTERPELACJA NR 436

Warszawa, 30 listopada 2013 r. Zarz d Dzielnicy Białoł ka m.st. Warszawy INTERPELACJA NR 436 Rada Dzielnicy Białoł ka m. st. Warszawy ul. Modli ska 197, pok. 123, 03-122 Warszawa, tel. (22) 51 03 110, fax (22) 676 69 14, bialoleka.wor@um.warszawa.pl, www.bialoleka.waw.pl radny dzielnicy Białoł

Bardziej szczegółowo

Formularz Zgłoszeniowy propozycji zadania do Szczecińskiego Budżetu Obywatelskiego na 2016 rok

Formularz Zgłoszeniowy propozycji zadania do Szczecińskiego Budżetu Obywatelskiego na 2016 rok Formularz Zgłoszeniowy propozycji zadania do Szczecińskiego Budżetu Obywatelskiego na 2016 rok 1. KONTAKT DO AUTORA/AUTORÓW PROPOZYCJI ZADANIA (OBOWIĄZKOWE) UWAGA: W PRZYPADKU NIEWYRAŻENIA ZGODY PRZEZ

Bardziej szczegółowo

1. Postanawia się przyjąć i przekazać pod obrady Rady Miasta Krakowa projekt uchwały Rady Miasta Krakowa w sprawie zamiaru rozwiązania Zespołu Szkół

1. Postanawia się przyjąć i przekazać pod obrady Rady Miasta Krakowa projekt uchwały Rady Miasta Krakowa w sprawie zamiaru rozwiązania Zespołu Szkół ZARZĄDZENIE Nr 98/2016 PREZYDENTA MIASTA KRAKOWA z dnia 13.01.2016 r. w sprawie przyjęcia i przekazania pod obrady Rady Miasta Krakowa projektu uchwały Rady Miasta Krakowa w sprawie zamiaru rozwiązania

Bardziej szczegółowo

Projekt. Projekt opracował Inż. Roman Polski

Projekt. Projekt opracował Inż. Roman Polski Projekt stałej organizacji ruchu na drogach powiatowych i gminnych miasta Puławy związany z projektem przebudowy niebieskiego szlaku rowerowego do rezerwatu Piskory. Projekt opracował Inż. Roman Polski

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 16 kwietnia 2012 r. Poz. 403

Warszawa, dnia 16 kwietnia 2012 r. Poz. 403 Warszawa, dnia 16 kwietnia 2012 r. Poz. 403 ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW z dnia 30 marca 2012 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad prowadzenia, stosowania i udostępniania krajowego

Bardziej szczegółowo

Zak ad Stolarski Jan GEBAUER. ul. Âw. Marcina 35 46-050 Tarnów Opolski Tel. +48 77 / 464 48 58 Fax +48 77 / 464 48 57

Zak ad Stolarski Jan GEBAUER. ul. Âw. Marcina 35 46-050 Tarnów Opolski Tel. +48 77 / 464 48 58 Fax +48 77 / 464 48 57 Zak ad Stolarski Jan GEBAUER ul. Âw. Marcina 35 46-050 Tarnów Opolski Tel. +48 77 / 464 48 58 Fax +48 77 / 464 48 57 www.okiennice.com www.gebauer.com.pl e-mail: info@gebauer.com.pl... to wi cej ni okna

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr 5/2014 SPOŁECZNEGO KOMITETU ODNOWY ZABYTKÓW KRAKOWA z dnia 1 marca 2014 roku

UCHWAŁA Nr 5/2014 SPOŁECZNEGO KOMITETU ODNOWY ZABYTKÓW KRAKOWA z dnia 1 marca 2014 roku UCHWAŁA Nr 5/2014 SPOŁECZNEGO KOMITETU ODNOWY ZABYTKÓW KRAKOWA z dnia 1 marca 2014 roku w sprawie ustanowienia programów szczegółowych Narodowego Funduszu Rewaloryzacji Zabytków Krakowa na rok 2015 Społeczny

Bardziej szczegółowo

SPECYFIKACJA ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA DLA PRZETARGU NIEOGRANICZONEGO CZĘŚĆ II OFERTA PRZETARGOWA

SPECYFIKACJA ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA DLA PRZETARGU NIEOGRANICZONEGO CZĘŚĆ II OFERTA PRZETARGOWA Powiat Wrocławski z siedzibą władz przy ul. Kościuszki 131, 50-440 Wrocław, tel/fax. 48 71 72 21 740 SPECYFIKACJA ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA DLA PRZETARGU NIEOGRANICZONEGO CZĘŚĆ II OFERTA PRZETARGOWA

Bardziej szczegółowo

PROJEKT DOCELOWEJ ORGANIZACJI RUCHU

PROJEKT DOCELOWEJ ORGANIZACJI RUCHU PROJEKT DOCELOWEJ ORGANIZACJI RUCHU dla oznakowania tras rowerowych nr 1 i 2 w Będzinie realizowanych w ramach projektu subregionalnego Rozwój infrastruktury aktywnych form turystyki i rekreacji Centrum

Bardziej szczegółowo

Zmiany pozycji techniki

Zmiany pozycji techniki ROZDZIAŁ 3 Zmiany pozycji techniki Jak zmieniać pozycje chorego w łóżku W celu zapewnienia choremu komfortu oraz w celu zapobieżenia odleżynom konieczne jest m.in. stosowanie zmian pozycji ciała chorego

Bardziej szczegółowo

PROJEKT ORGANIZACJI RUCHU na czas budowy

PROJEKT ORGANIZACJI RUCHU na czas budowy P R O J B U D K O M - S.C. PRACOWNIA PROJEKTOWA INŻYNIERII DROGOWEJ 62-800 KALISZ ul. RUMIŃSKIEGO 3 TEL.0 62-76 76 675 NIP 618-004 - 84 99 PROJEKT ORGANIZACJI RUCHU na czas budowy Branża : Obiekt : Adres

Bardziej szczegółowo

Pytania na Konkurs na temat JULIANÓW MARYSIN - ROGI. 3. Od kogo Juliusz Heinzel kupił folwark na Marysinie, który zaczęto nazywać Julianowem?

Pytania na Konkurs na temat JULIANÓW MARYSIN - ROGI. 3. Od kogo Juliusz Heinzel kupił folwark na Marysinie, który zaczęto nazywać Julianowem? Pytania na Konkurs na temat JULIANÓW MARYSIN - ROGI 1. Jakie imię nosi park julianowski? 2. Czyje imię nosi cmentarz w parku julianowskim? 3. Od kogo Juliusz Heinzel kupił folwark na Marysinie, który zaczęto

Bardziej szczegółowo

PROJEKT STAŁEJ ORGANIZACJI RUCHU

PROJEKT STAŁEJ ORGANIZACJI RUCHU ZAKŁAD PROJEKTOWANIA NADZORU I USŁUG CONSULTINGOWYCH INŻDRÓG S.C. KRYSTYNA I WIESŁAW ŁUSZYŃSCY ADRES: UL. CHEŁMIŃSKA 106A/38 86-300 GRUDZIĄDZ TEL/FAX: (056) 4638042 E-MAIL: biuro@inzdrog.com.pl NIP: 876-15-14-389

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr RADY MIASTA KONINA. w sprawie ustalenia stawek opłat za zajęcie pasa drogowego.

UCHWAŁA Nr RADY MIASTA KONINA. w sprawie ustalenia stawek opłat za zajęcie pasa drogowego. DRUK NR 911 projekt UCHWAŁA Nr RADY MIASTA KONINA z dnia 2014 roku w sprawie ustalenia stawek opłat za zajęcie pasa drogowego. Na podstawie art.18 ust. 2 pkt 8 oraz art. 40 ust.1, art.41 ust. 1 i art.

Bardziej szczegółowo

OŚWIADCZENIE MAJĄTKOWE

OŚWIADCZENIE MAJĄTKOWE OŚWIADCZENIE MAJĄTKOWE wójta, zastępcy wójta, sekretarza gminy, skarbnika gminy, kierownika jednostki organizacyjnej gminy, osoby zarządzającej i członka organu :gminną osobą prawną oraz osoby wydającej

Bardziej szczegółowo

OPIS OCHRONNY PL 61792

OPIS OCHRONNY PL 61792 RZECZPOSPOLITA POLSKA EGZEMPLARZ ARCHIWALNY OPIS OCHRONNY PL 61792 WZORU UŻYTKOWEGO 13) Y1 Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej f2n Numer zgłoszenia: 112484 @ Data zgłoszenia: 27.08.2001 0 Intel7:

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR RADY MIEJSKIEJ W ŁODZI z dnia

UCHWAŁA NR RADY MIEJSKIEJ W ŁODZI z dnia Druk Nr Projekt z dnia UCHWAŁA NR RADY MIEJSKIEJ W ŁODZI z dnia w sprawie ustalenia stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg krajowych, wojewódzkich, powiatowych i gminnych na cele nie związane z budową,

Bardziej szczegółowo

Przez tereny miasta i gminy Rychwał biegną trzy znakowane turystyczne drogi rowerowe. Przebieg i opis poniżej.

Przez tereny miasta i gminy Rychwał biegną trzy znakowane turystyczne drogi rowerowe. Przebieg i opis poniżej. 2.1.3. Miasto i Gmina Rychwał Przez tereny miasta i gminy Rychwał biegną trzy znakowane turystyczne drogi rowerowe. Przebieg i opis poniżej. Rysunek 4. Mapa turystyczna miasta i gminy Rychwał z przebiegiem

Bardziej szczegółowo

Scenariusz 1. 3. Zbiórka w kręgu. Rozmowa z dziećmi na temat przeprowadzonych zabaw.

Scenariusz 1. 3. Zbiórka w kręgu. Rozmowa z dziećmi na temat przeprowadzonych zabaw. Scenariusz 1 Temat: Swobodny ruch na boisku szkolnym i uporządkowany ruch drogowy wycieczka po najbliższej okolicy. Ogólne zasady poruszania się po drogach. Cel zajęć: Uświadomienie dzieciom konieczności

Bardziej szczegółowo

STATUT ZESPOŁU SZKÓŁ W MIĘKINI

STATUT ZESPOŁU SZKÓŁ W MIĘKINI STATUT ZESPOŁU SZKÓŁ W MIĘKINI 1 UWAGI OGÓLNE 1 Zespół Szkół w Miękini powołany został przez Radę Gminy Miękinia Uchwałą nr XX/149/04 Rady Gminy w Miękini z dnia 25 maja 2004r. w sprawie utworzenia Zespołu

Bardziej szczegółowo

PL 205289 B1 20.09.2004 BUP 19/04. Sosna Edward,Bielsko-Biała,PL 31.03.2010 WUP 03/10 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 205289

PL 205289 B1 20.09.2004 BUP 19/04. Sosna Edward,Bielsko-Biała,PL 31.03.2010 WUP 03/10 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 205289 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 205289 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 359196 (51) Int.Cl. B62D 63/06 (2006.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (22) Data zgłoszenia: 17.03.2003

Bardziej szczegółowo

Spotkania, publicznoœæ i wyk³ady...

Spotkania, publicznoœæ i wyk³ady... Spotkania, publicznoœæ i wyk³ady... Inauguracja spotkañ i kolejne wyk³ady Uczestnicy wyk³adu pt. Franciszek Ludwik von Neuburg ksi¹ ê nyski, wielki mecenas kultury Kazimierz Staszków prelegent oraz Artur

Bardziej szczegółowo

Współczesne nowoczesne budownictwo pozwala na wyrażenie indywidualnego stylu domu..

Współczesne nowoczesne budownictwo pozwala na wyrażenie indywidualnego stylu domu.. Współczesne nowoczesne budownictwo pozwala na wyrażenie indywidualnego stylu domu.. w którym będziemy mieszkać. Coraz więcej osób, korzystających ze standardowych projektów, decyduje się nadać swojemu

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK PRAKTYK ZAWODOWYCH

DZIENNIK PRAKTYK ZAWODOWYCH WYŻSZA SZKOŁA HUMANISTYCZNA im. Króla Stanisława Leszczyńskiego w Lesznie Wydział Nauk Społecznych ul. Królowej Jadwigi 10/ ul. Krótka 5, 64-100 Leszno tel. 065/ 529-47-77 Kierunek: PRACA SOCJALNA, I stopień

Bardziej szczegółowo

Nowy Sącz Świdnik - Kozieniec

Nowy Sącz Świdnik - Kozieniec Nowy Sącz Świdnik - Kozieniec ZASADY PORUSZANIA SIĘ W TRAKCIE DROGI KRZYŻOWEJ Z myślą o bezpiecznym przebyciu trasy drogi krzyżowej przygotowaliśmy kilka zasad, do których zalecamy się stosować: 1. W czasie

Bardziej szczegółowo

PL 207585 B1. BSC DRUKARNIA OPAKOWAŃ SPÓŁKA AKCYJNA, Poznań, PL 04.02.2008 BUP 03/08. ARKADIUSZ CZYSZ, Poznań, PL 31.01.

PL 207585 B1. BSC DRUKARNIA OPAKOWAŃ SPÓŁKA AKCYJNA, Poznań, PL 04.02.2008 BUP 03/08. ARKADIUSZ CZYSZ, Poznań, PL 31.01. RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 207585 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 380297 (51) Int.Cl. B65D 5/08 (2006.01) B65D 5/72 (2006.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (22) Data

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr Rady Miasta Piły z dnia.. w sprawie zmiany Statutu Pilskiego Domu Kultury w Pile

Uchwała Nr Rady Miasta Piły z dnia.. w sprawie zmiany Statutu Pilskiego Domu Kultury w Pile Uchwała Nr Rady Miasta Piły z dnia.. w sprawie zmiany Statutu Pilskiego Domu Kultury w Pile Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt. 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr

Bardziej szczegółowo

PL-LS.054.24.2015 Pani Małgorzata Kidawa Błońska Marszałek Sejmu RP

PL-LS.054.24.2015 Pani Małgorzata Kidawa Błońska Marszałek Sejmu RP Warszawa, dnia 04 września 2015 r. RZECZPOSPOLITA POLSKA MINISTER FINANSÓW PL-LS.054.24.2015 Pani Małgorzata Kidawa Błońska Marszałek Sejmu RP W związku z interpelacją nr 34158 posła Jana Warzechy i posła

Bardziej szczegółowo

- o zmianie ustawy o państwowym przedsiębiorstwie użyteczności publicznej Poczta Polska.

- o zmianie ustawy o państwowym przedsiębiorstwie użyteczności publicznej Poczta Polska. Druk nr 4058 Warszawa, 11 marca 2005 r. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ IV kadencja Komisja Infrastruktury INF-00-99-05 Pan Włodzimierz Cimoszewicz Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Badania naukowe potwierdzają, że wierność w związku została uznana jako jedna z najważniejszych cech naszej drugiej połówki. Jednym z większych

Badania naukowe potwierdzają, że wierność w związku została uznana jako jedna z najważniejszych cech naszej drugiej połówki. Jednym z większych Badania naukowe potwierdzają, że wierność w związku została uznana jako jedna z najważniejszych cech naszej drugiej połówki. Jednym z większych ciosów jaki może nas spotkać w związku z dugą osobą jest

Bardziej szczegółowo

WZORU UŻYTKOWEGO EGZEMPLARZ ARCHIWALNY. d2)opis OCHRONNY B62D 61/10 (2006.01) Wiesław Królik, Warka, PL. (22) Data zgłoszenia: 11.08.

WZORU UŻYTKOWEGO EGZEMPLARZ ARCHIWALNY. d2)opis OCHRONNY B62D 61/10 (2006.01) Wiesław Królik, Warka, PL. (22) Data zgłoszenia: 11.08. EGZEMPLARZ ARCHIWALNY RZECZPOSPOLITA POLSKA Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej d2)opis OCHRONNY WZORU UŻYTKOWEGO (21) Numer zgłoszenia: 114995 (22) Data zgłoszenia: 11.08.2004 (19) PL rl (11)63055

Bardziej szczegółowo

~~ 'e~\~'td~~rojektu~l!~~ły Rady Miejskiej w Łodzi w sprawie zmian w budżecie miasta Łodzi na 2012 rok.

~~ 'e~\~'td~~rojektu~l!~~ły Rady Miejskiej w Łodzi w sprawie zmian w budżecie miasta Łodzi na 2012 rok. Druk Nr 353/2012 Projekt z dnia 3 września 2012 r. AUTOPOPRAWKA PREZYDENTA MIASTA ŁODZI z dnia września 2012 r. ~~ 'e~\~'td~~rojektu~l!~~ły Rady Miejskiej w Łodzi w sprawie zmian w budżecie miasta Łodzi

Bardziej szczegółowo

OPIS. Projektowane zagospodarowanie terenu

OPIS. Projektowane zagospodarowanie terenu KONKURS NA OPRACOWANIE KONCEPCJI NA OPRACOWANIE KONCEPCJI ARCHITEKTONICZNO-URBIANISTYCZNEJ ODBUDOWY I ROZBDOWY TEATRU MIEJSKIEGO WRAZ Z ZAGOSPODAROWANIEM RYNKU W GŁOGOWIE. OPIS Projektowane zagospodarowanie

Bardziej szczegółowo

Formularz poprawkowy projektów Wrocławskiego Budżetu Obywatelskiego 2015

Formularz poprawkowy projektów Wrocławskiego Budżetu Obywatelskiego 2015 Formularz poprawkowy projektów Wrocławskiego Budżetu Obywatelskiego 2015 1. Informacje o projekcie a) Numer projektu: 498 b) Nazwa projektu: Zielona Trasa Śródmiejska c) Lokalizacja projektu: (wypełnić

Bardziej szczegółowo

Chillout w pracy. Nowatorska koncepcja

Chillout w pracy. Nowatorska koncepcja Chillout w pracy Wypoczęty pracownik to dobry pracownik. Ciężko z tym stwierdzeniem się nie zgodzić, ale czy możliwy jest relaks w pracy? Jak dzięki aranżacji biura sprawić frajdę pracownikom? W każdej

Bardziej szczegółowo

MUP.PK.III.SG.371-74/08 Lublin, dnia 30.05.2008 r.

MUP.PK.III.SG.371-74/08 Lublin, dnia 30.05.2008 r. MUP.PK.III.SG.371-74/08 Lublin, dnia 30.05.2008 r. Zaproszenie do składania informacji dotyczących organizacji szkolenia Spawanie metodą 111 (ręczne spawanie łukowe) i spawanie metodą 311 (spawanie acetylenowo-tlenowe)

Bardziej szczegółowo

Wynajem ATRAKCYJNIE ZLOKALIZOWANY PLAC PRZY DRODZE KRAJOWEJ E30 - LUBAN. Do wydzierżawienia utwardzony plac o powierzchni 2000m2.

Wynajem ATRAKCYJNIE ZLOKALIZOWANY PLAC PRZY DRODZE KRAJOWEJ E30 - LUBAN. Do wydzierżawienia utwardzony plac o powierzchni 2000m2. KRAJOWEJ E30 - LUBAN ATRAKCYJNIE ZLOKALIZOWANY PLAC PRZY DRODZE Do wydzierżawienia utwardzony plac o powierzchni 2000m2. Atrakcyjnie zlokalizowany w Lubaniu przy drodze krajowej nr 30 Zgorzelec - Jelenia

Bardziej szczegółowo

Wnioskodawcy. Warszawa, dnia 15 czerwca 2011 r.

Wnioskodawcy. Warszawa, dnia 15 czerwca 2011 r. Warszawa, dnia 15 czerwca 2011 r. My, niŝej podpisani radni składamy na ręce Przewodniczącego Rady Dzielnicy Białołęka wniosek o zwołanie nadzwyczajnej sesji Rady dzielnicy Białołęka. Jednocześnie wnioskujemy

Bardziej szczegółowo

Druhno druŝynowa! Druhu druŝynowy!

Druhno druŝynowa! Druhu druŝynowy! Druhno druŝynowa! Druhu druŝynowy! Oddaję w Twoje ręce krótki poradnik, dotyczący zagadnień, związanych z bezpieczeństwem podczas wycieczek pieszych. Jest to podręczny zbiór zasad, obowiązujących podczas

Bardziej szczegółowo

Zespół Szkół w Drygałach Szkoła Podstawowa im. St. Palczewskiego w Drygałach SPRAWOZDANIE ZE SZKOLNEJ KAMPANII. Segreguję Mazury ratuję!

Zespół Szkół w Drygałach Szkoła Podstawowa im. St. Palczewskiego w Drygałach SPRAWOZDANIE ZE SZKOLNEJ KAMPANII. Segreguję Mazury ratuję! Zespół Szkół w Drygałach Szkoła Podstawowa im. St. Palczewskiego w Drygałach SPRAWOZDANIE ZE SZKOLNEJ KAMPANII Segreguję Mazury ratuję! Drygały, 2012 Zadania zrealizowane w ramach szkolnej kampanii Segreguję

Bardziej szczegółowo

Bydgoszcz, dnia sierpnia 2008 r.

Bydgoszcz, dnia sierpnia 2008 r. 1 Bydgoszcz, dnia sierpnia 2008 r. NajwyŜsza Izba Kontroli Delegatura w Bydgoszczy ul. Wały Jagiellońskie 12 85-950 BYDGOSZCZ (052) 339-06-10 (052) 339-06-60 P/08/112 LBY- 41004-2/08 Pan Wacław Derlicki

Bardziej szczegółowo

PROJEKT EDUKACYJNY BEZPIECZNY PRZEDSZKOLAK

PROJEKT EDUKACYJNY BEZPIECZNY PRZEDSZKOLAK PROJEKT EDUKACYJNY BEZPIECZNY PRZEDSZKOLAK Opracowały: Katarzyna Szpulecka Anna Wróblewska Gębice 2015 PRIORYTET: WSPÓLNIE PRZESTRZEGAMY ZASAD BEZPIECZEŃSTWA NA TERENIE PRZEDSZKOLA I POZA NIM, ZE SZCZEGÓLNYM

Bardziej szczegółowo

PROTOKÓŁ. Kontrolę przeprowadzono w dniach : 24, 25, 31.05. 2005 roku oraz 10. 06. 2005 roku,

PROTOKÓŁ. Kontrolę przeprowadzono w dniach : 24, 25, 31.05. 2005 roku oraz 10. 06. 2005 roku, PROTOKÓŁ z kontroli w Warsztatach Terapii Zajęciowej Polskiego Stowarzyszenia na Rzecz Osób z Upośledzeniem Umysłowym Koło w Słupsku przeprowadzonej przez Głównego Specjalistę Wydziału Audytu i Kontroli

Bardziej szczegółowo

Pierwsza w Polsce kompleksowo oznakowana linia komunikacji miejskiej.

Pierwsza w Polsce kompleksowo oznakowana linia komunikacji miejskiej. Pierwsza w Polsce kompleksowo oznakowana linia komunikacji miejskiej. Centrum Turystyki Kulturowej TRAKT od pięciu lat wdraża Zintegrowany System Informacji o Trakcie Królewsko-Cesarskim. Realizowane każdego

Bardziej szczegółowo

Park Źródliska I wraz z Parkiem Źródliska II uznany został w całości za pomnik przyrody oraz wpisany do rejestru zabytków.

Park Źródliska I wraz z Parkiem Źródliska II uznany został w całości za pomnik przyrody oraz wpisany do rejestru zabytków. Zimowy spacer Park Źródliska I 24.01.2016 r. Autorzy: Igor i tata Trochę historii: Park Źródliska I oraz Park Źródliska II, są najstarszymi łódzkimi parkami. Tworzyły one niegdyś jeden park zwany Ogrodem

Bardziej szczegółowo

WZORU UŻYTKOWEGO PL 65109 Y1 B60Q 1/26 (2006.01) F21W 101/00 (2006.01) Frieske Tomasz, Bydgoszcz, PL 26.10.2009 BUP 22/09

WZORU UŻYTKOWEGO PL 65109 Y1 B60Q 1/26 (2006.01) F21W 101/00 (2006.01) Frieske Tomasz, Bydgoszcz, PL 26.10.2009 BUP 22/09 RZECZPOSPOLITA POLSKA Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (12) OPIS OCHRONNY WZORU UŻYTKOWEGO (21) Numer zgłoszenia: 117442 (22) Data zgłoszenia: 25.04.2008 (19) PL (11) 65109 (13) Y1 (51) Int.Cl.

Bardziej szczegółowo

Regulamin Zarządu Pogórzańskiego Stowarzyszenia Rozwoju

Regulamin Zarządu Pogórzańskiego Stowarzyszenia Rozwoju Regulamin Zarządu Pogórzańskiego Stowarzyszenia Rozwoju Art.1. 1. Zarząd Pogórzańskiego Stowarzyszenia Rozwoju, zwanego dalej Stowarzyszeniem, składa się z Prezesa, dwóch Wiceprezesów, Skarbnika, Sekretarza

Bardziej szczegółowo

POROZUMIENIE. w sprawie przebudowy rowu U-1 wraz z budową zbiornika retencyjnego w dolinie rzeki Raszynka

POROZUMIENIE. w sprawie przebudowy rowu U-1 wraz z budową zbiornika retencyjnego w dolinie rzeki Raszynka POROZUMIENIE Załącznik do uchwały Nr XLVIII/1342/2012 Rady m. st. Warszawy z dnia 14 grudnia 2012 r. w sprawie przebudowy rowu U-1 wraz z budową zbiornika retencyjnego w dolinie rzeki Raszynka Zawarte

Bardziej szczegółowo

Linii autobusowej nr 102 (Police Szkoła Gocław), która będzie kursować z 20-24

Linii autobusowej nr 102 (Police Szkoła Gocław), która będzie kursować z 20-24 W związku z dniem Wszystkich Świętych poniŝej przedstawiamy funkcjonowanie komunikacji miejskiej w dniach od 27.10.2012 r. do 02.11.2012 r. Dnia 27.10.2012 r. (sobota) na wszystkich liniach tramwajowych

Bardziej szczegółowo

WZORU UŻYTKOWEGO EGZEMPLARZ ARCHIWALNY. d2)opis OCHRONNY. (19) PL (n)62894. Centralny Instytut Ochrony Pracy, Warszawa, PL

WZORU UŻYTKOWEGO EGZEMPLARZ ARCHIWALNY. d2)opis OCHRONNY. (19) PL (n)62894. Centralny Instytut Ochrony Pracy, Warszawa, PL RZECZPOSPOLITA POLSKA Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej d2)opis OCHRONNY WZORU UŻYTKOWEGO (21) Numer zgłoszenia: 112772 (22) Data zgłoszenia: 29.11.2001 EGZEMPLARZ ARCHIWALNY (19) PL (n)62894 (13)

Bardziej szczegółowo

NAZWA INWESTYCJI: REMONT KŁADKI DLA PIESZYCH NAD TORAMI PKP W CIĄGU UL PAKOSKIEJ I NARUTOWICZA W INOWROCŁAWIU OBIEKT: KŁADKA DLA PIESZYCH

NAZWA INWESTYCJI: REMONT KŁADKI DLA PIESZYCH NAD TORAMI PKP W CIĄGU UL PAKOSKIEJ I NARUTOWICZA W INOWROCŁAWIU OBIEKT: KŁADKA DLA PIESZYCH NAZWA INWESTYCJI: REMONT KŁADKI DLA PIESZYCH NAD TORAMI PKP W CIĄGU UL PAKOSKIEJ I NARUTOWICZA W INOWROCŁAWIU OBIEKT: KŁADKA DLA PIESZYCH LOKALIZACJA, NUMERY DZIAŁEK: OPRACOWANIE: PROJEKT TYMCZASOWEJ ORGANIZACJI

Bardziej szczegółowo

DE-WZP.261.11.2015.JJ.3 Warszawa, 2015-06-15

DE-WZP.261.11.2015.JJ.3 Warszawa, 2015-06-15 DE-WZP.261.11.2015.JJ.3 Warszawa, 2015-06-15 Wykonawcy ubiegający się o udzielenie zamówienia Dotyczy: postępowania prowadzonego w trybie przetargu nieograniczonego na Usługę druku książek, nr postępowania

Bardziej szczegółowo

PROJEKT TYMCZASOWEJ ORGANIZACJI RUCHU

PROJEKT TYMCZASOWEJ ORGANIZACJI RUCHU PBS Dit Ryszard Przybył 62-300 Września ul. Kościuszki 60/4 tel. 502 174 480, fax 061 640 13 81 e-mail pbsdit@interia.pl projekty dróg, ulic, placów, zjazdów oraz nadzory nad robotami drogowymi PROJEKT

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR... RADY MIASTA GDAŃSKA. z dnia... 2013 r.

UCHWAŁA NR... RADY MIASTA GDAŃSKA. z dnia... 2013 r. UCHWAŁA NR... RADY MIASTA GDAŃSKA z dnia... 2013 r. w sprawie obowiązku ukończenia szkolenia zakończonego egzaminem dla osób wykonujących przewozy osób taksówkami Na podstawie rt. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy

Bardziej szczegółowo

PROJEKT BUDOWLANY ZMIAN DO PROJEKTU BUDOWLANEGO REMONTU ELEWACJI I DACHU BUDYNKU MIESZKALNO-US UGOWEGO PRZY UL. KOLEJOWA 25 W CHOJNOWIE

PROJEKT BUDOWLANY ZMIAN DO PROJEKTU BUDOWLANEGO REMONTU ELEWACJI I DACHU BUDYNKU MIESZKALNO-US UGOWEGO PRZY UL. KOLEJOWA 25 W CHOJNOWIE PROJEKTOWANIE I NADZÓR W BUDOWNICTWIE mgr in. Jaros aw Miko ajczyk 59-216 Kunice, P tnów Legnicki 10a tel. kom. 502-296-226 PROJEKT BUDOWLANY ZMIAN DO PROJEKTU BUDOWLANEGO REMONTU ELEWACJI I DACHU BUDYNKU

Bardziej szczegółowo

DLA ZAMAWIAJĄCEGO: OFERTA. Ja/-my, niżej podpisany/-ni... działając w imieniu i na rzecz... Adres Wykonawcy:...

DLA ZAMAWIAJĄCEGO: OFERTA. Ja/-my, niżej podpisany/-ni... działając w imieniu i na rzecz... Adres Wykonawcy:... załącznik nr 1 do SIWZ. (pieczęć Wykonawcy) DLA ZAMAWIAJĄCEGO: Centrum Pomocy Społecznej Dzielnicy Śródmieście im. prof. Andrzeja Tymowskiego 00-217 Warszawa, ul. Konwiktorska 3/5 OFERTA Ja/-my, niżej

Bardziej szczegółowo

Polska-Warszawa: Usługi w zakresie napraw i konserwacji taboru kolejowego 2015/S 061-107085

Polska-Warszawa: Usługi w zakresie napraw i konserwacji taboru kolejowego 2015/S 061-107085 1/6 Niniejsze ogłoszenie w witrynie TED: http://ted.europa.eu/udl?uri=ted:notice:107085-2015:text:pl:html Polska-Warszawa: Usługi w zakresie napraw i konserwacji taboru kolejowego 2015/S 061-107085 Przewozy

Bardziej szczegółowo

Na podstawie art.4 ust.1 i art.20 lit. l) Statutu Walne Zebranie Stowarzyszenia uchwala niniejszy Regulamin Zarządu.

Na podstawie art.4 ust.1 i art.20 lit. l) Statutu Walne Zebranie Stowarzyszenia uchwala niniejszy Regulamin Zarządu. Na podstawie art.4 ust.1 i art.20 lit. l) Statutu Walne Zebranie Stowarzyszenia uchwala niniejszy Regulamin Zarządu Regulamin Zarządu Stowarzyszenia Przyjazna Dolina Raby Art.1. 1. Zarząd Stowarzyszenia

Bardziej szczegółowo

PODSTAWY METROLOGII ĆWICZENIE 4 PRZETWORNIKI AC/CA Międzywydziałowa Szkoła Inżynierii Biomedycznej 2009/2010 SEMESTR 3

PODSTAWY METROLOGII ĆWICZENIE 4 PRZETWORNIKI AC/CA Międzywydziałowa Szkoła Inżynierii Biomedycznej 2009/2010 SEMESTR 3 PODSTAWY METROLOGII ĆWICZENIE 4 PRZETWORNIKI AC/CA Międzywydziałowa Szkoła Inżynierii Biomedycznej 29/2 SEMESTR 3 Rozwiązania zadań nie były w żaden sposób konsultowane z żadnym wiarygodnym źródłem informacji!!!

Bardziej szczegółowo

Zapytanie ofertowe dotyczące wyboru wykonawcy (biegłego rewidenta) usługi polegającej na przeprowadzeniu kompleksowego badania sprawozdań finansowych

Zapytanie ofertowe dotyczące wyboru wykonawcy (biegłego rewidenta) usługi polegającej na przeprowadzeniu kompleksowego badania sprawozdań finansowych Zapytanie ofertowe dotyczące wyboru wykonawcy (biegłego rewidenta) usługi polegającej na przeprowadzeniu kompleksowego badania sprawozdań finansowych Data publikacji 2016-04-29 Rodzaj zamówienia Tryb zamówienia

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR... RADY MIEJSKIEJ W KRAPKOWICACH. w sprawie ustanowienia herbu, flagi i pieczęci Gminy Krapkowice

UCHWAŁA NR... RADY MIEJSKIEJ W KRAPKOWICACH. w sprawie ustanowienia herbu, flagi i pieczęci Gminy Krapkowice Projekt z dnia 25 kwietnia 2016 r. Zatwierdzony przez... UCHWAŁA NR... RADY MIEJSKIEJ W KRAPKOWICACH w sprawie ustanowienia herbu, flagi i pieczęci Gminy Krapkowice Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 13 ustawy

Bardziej szczegółowo

Podatek przemysłowy (lokalny podatek od działalności usługowowytwórczej) 2015-12-17 16:02:07

Podatek przemysłowy (lokalny podatek od działalności usługowowytwórczej) 2015-12-17 16:02:07 Podatek przemysłowy (lokalny podatek od działalności usługowowytwórczej) 2015-12-17 16:02:07 2 Podatek przemysłowy (lokalny podatek od działalności usługowo-wytwórczej) Podatek przemysłowy (lokalny podatek

Bardziej szczegółowo

Rok studiów III DZIENNIK PRAKTYK ZAWODOWYCH

Rok studiów III DZIENNIK PRAKTYK ZAWODOWYCH WYŻSZA SZKOŁA HUMANISTYCZNA im. Króla Stanisława Leszczyńskiego w Lesznie Wydział Nauk Społecznych ul. Królowej Jadwigi 10/ ul. Krótka 5, 64-100 Leszno tel. 065/ 529-47-77 Kierunek: PEDAGOGIKA I STOPIEŃ

Bardziej szczegółowo

KRAJOWY REJESTR SĄDOWY. Stan na dzień 25.04.2016 godz. 23:20:03 Numer KRS: 0000613160

KRAJOWY REJESTR SĄDOWY. Stan na dzień 25.04.2016 godz. 23:20:03 Numer KRS: 0000613160 Strona 1 z 6 CENTRALNA INFORMACJA KRAJOWEGO REJESTRU SĄDOWEGO KRAJOWY REJESTR SĄDOWY Stan na dzień 25.04.2016 godz. 23:20:03 Numer KRS: 0000613160 Informacja odpowiadająca odpisowi aktualnemu Z REJESTRU

Bardziej szczegółowo

Czy na początku XX wieku w Arktyce było mniej lodu niż obecnie?

Czy na początku XX wieku w Arktyce było mniej lodu niż obecnie? Czy na początku XX wieku w Arktyce było mniej lodu niż obecnie? Określenie ostatnich minimów zasięgu pokrywy lodowej Arktyki jako rekordowe, czy bezprecedensowe często powoduje atak ostrej czkawki u sceptyków

Bardziej szczegółowo

KRAJOWY REJESTR SĄDOWY. Stan na dzień 10.05.2016 godz. 07:28:43 Numer KRS: 0000533903

KRAJOWY REJESTR SĄDOWY. Stan na dzień 10.05.2016 godz. 07:28:43 Numer KRS: 0000533903 Strona 1 z 6 CENTRALNA INFORMACJA KRAJOWEGO REJESTRU SĄDOWEGO KRAJOWY REJESTR SĄDOWY Stan na dzień 10.05.2016 godz. 07:28:43 Numer KRS: 0000533903 Informacja odpowiadająca odpisowi aktualnemu Z REJESTRU

Bardziej szczegółowo

1. Od kiedy i gdzie należy złożyć wniosek?

1. Od kiedy i gdzie należy złożyć wniosek? 1. Od kiedy i gdzie należy złożyć wniosek? Wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego będzie można składać w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w Puławach. Wnioski będą przyjmowane od dnia

Bardziej szczegółowo

Architektura miejscowości w której mieszkam

Architektura miejscowości w której mieszkam Architektura miejscowości w której mieszkam Praca wykonana w ramach Konkursu By czas nie zaćmił realizowanego w ramach projektu Dwa brzegi Trochę jak sąsiedzi przez Ewę Margol i Aleksandrę Karasek Pałac

Bardziej szczegółowo

KRAJOWY REJESTR SĄDOWY. Stan na dzień 06.04.2016 godz. 09:46:33 Numer KRS: 0000561788

KRAJOWY REJESTR SĄDOWY. Stan na dzień 06.04.2016 godz. 09:46:33 Numer KRS: 0000561788 Strona 1 z 7 CENTRALNA INFORMACJA KRAJOWEGO REJESTRU SĄDOWEGO KRAJOWY REJESTR SĄDOWY Stan na dzień 06.04.2016 godz. 09:46:33 Numer KRS: 0000561788 Informacja odpowiadająca odpisowi aktualnemu Z REJESTRU

Bardziej szczegółowo

Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka im. Komisji Edukacji Narodowej w Warszawie Filia w Nowym Dworze Mazowieckim

Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka im. Komisji Edukacji Narodowej w Warszawie Filia w Nowym Dworze Mazowieckim K o n k u r s WYDAJEMY WŁASNĄ KSIĄŻKĘ I GAZETĘ O Baśce Murmańskiej ó s m a e d y c j a 2012/2013 Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka im. Komisji Edukacji Narodowej w Warszawie Filia w Nowym Dworze Mazowieckim

Bardziej szczegółowo

Kamienica zabytkowa Lidzbark Warmiński, ul. Kopernika 38. Wspólnota Mieszkaniowa Lidzbark Warmiński, ul. Kopernika 38

Kamienica zabytkowa Lidzbark Warmiński, ul. Kopernika 38. Wspólnota Mieszkaniowa Lidzbark Warmiński, ul. Kopernika 38 INWENTARYZACJA I PROJEKT ODTWORZENIA ZABYTKOWEJ STOLARKI OKIENNEJ OBIEKT: Kamienica zabytkowa Lidzbark Warmiński, ul. Kopernika 38 INWESTOR: Wspólnota Mieszkaniowa Lidzbark Warmiński, ul. Kopernika 38

Bardziej szczegółowo

HAŚKO I SOLIŃSKA SPÓŁKA PARTNERSKA ADWOKATÓW ul. Nowa 2a lok. 15, 50-082 Wrocław tel. (71) 330 55 55 fax (71) 345 51 11 e-mail: kancelaria@mhbs.

HAŚKO I SOLIŃSKA SPÓŁKA PARTNERSKA ADWOKATÓW ul. Nowa 2a lok. 15, 50-082 Wrocław tel. (71) 330 55 55 fax (71) 345 51 11 e-mail: kancelaria@mhbs. HAŚKO I SOLIŃSKA SPÓŁKA PARTNERSKA ADWOKATÓW ul. Nowa 2a lok. 15, 50-082 Wrocław tel. (71) 330 55 55 fax (71) 345 51 11 e-mail: kancelaria@mhbs.pl Wrocław, dnia 22.06.2015 r. OPINIA przedmiot data Praktyczne

Bardziej szczegółowo

dla Bydgosko-Toruńskiego Obszaru Metropolitalnego

dla Bydgosko-Toruńskiego Obszaru Metropolitalnego VI Międzynarodowa Konferencja Termiczne przekształcanie odpadów od planów do realizacji Budowa Zakładu Termicznego Przekształcania Odpadów Komunalnych dla Bydgosko-Toruńskiego Obszaru Metropolitalnego

Bardziej szczegółowo

Rzeszów, dnia 15 października 2013 r. Poz. 3373 UCHWAŁA NR XXXIII/289/2013 RADY MIEJSKIEJ W MIELCU. z dnia 12 września 2013 r.

Rzeszów, dnia 15 października 2013 r. Poz. 3373 UCHWAŁA NR XXXIII/289/2013 RADY MIEJSKIEJ W MIELCU. z dnia 12 września 2013 r. DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA PODKARPACKIEGO Rzeszów, dnia 15 października 2013 r. Poz. 3373 UCHWAŁA NR XXXIII/289/2013 RADY MIEJSKIEJ W MIELCU z dnia 12 września 2013 r. w sprawie zmiany Miejscowego Planu

Bardziej szczegółowo

ZESPÓŁ SZKÓŁ NR 1 IM. MIKOŁAJA KOPERNIKA W KOSZALINIE Regulamin naboru na rok szkolny 2015/2016

ZESPÓŁ SZKÓŁ NR 1 IM. MIKOŁAJA KOPERNIKA W KOSZALINIE Regulamin naboru na rok szkolny 2015/2016 ZESPÓŁ SZKÓŁ NR 1 IM. MIKOŁAJA KOPERNIKA W KOSZALINIE Regulamin naboru na rok szkolny 2015/2016 Nabór do szkoły odbywać się będzie metodą elektroniczną według wspólnych zasad dla wszystkich szkół ponadgimnazjalnych

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr 523/2009 Rady Miejskiej w Radomiu z dnia 20.04.2009r.

UCHWAŁA Nr 523/2009 Rady Miejskiej w Radomiu z dnia 20.04.2009r. UCHWAŁA Nr 523/2009 Rady Miejskiej w Radomiu z dnia 20.04.2009r. druk nr 478a w sprawie połączenia gminnych instytucji kultury: Miejskiego Centrum Kultury i Informacji Międzynarodowej w Radomiu oraz Klubu

Bardziej szczegółowo

( 5 4 ) Sposób i urządzenie do sterowania dźwigiem, zwłaszcza towarowym,

( 5 4 ) Sposób i urządzenie do sterowania dźwigiem, zwłaszcza towarowym, RZECZPOSPOLITA PO LSK A Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 183665 (21) Numer zgłoszenia: 322262 (22) Data zgłoszenia: 24.09.1997 (13) B1 (51) IntCl7 B66B 1/32 (

Bardziej szczegółowo

KRAJOWY REJESTR SĄDOWY. Stan na dzień 08.06.2016 godz. 07:25:37 Numer KRS: 0000094561

KRAJOWY REJESTR SĄDOWY. Stan na dzień 08.06.2016 godz. 07:25:37 Numer KRS: 0000094561 Strona 1 z 7 CENTRALNA INFORMACJA KRAJOWEGO REJESTRU SĄDOWEGO KRAJOWY REJESTR SĄDOWY Stan na dzień 08.06.2016 godz. 07:25:37 Numer KRS: 0000094561 Informacja odpowiadająca odpisowi aktualnemu Z REJESTRU

Bardziej szczegółowo

KRAJOWY REJESTR SĄDOWY. Stan na dzień 16.06.2014 godz. 09:40:31 Numer KRS: 0000238197

KRAJOWY REJESTR SĄDOWY. Stan na dzień 16.06.2014 godz. 09:40:31 Numer KRS: 0000238197 Strona 1 z 7 CENTRALNA INFORMACJA KRAJOWEGO REJESTRU SĄDOWEGO KRAJOWY REJESTR SĄDOWY Stan na dzień 16.06.2014 godz. 09:40:31 Numer KRS: 0000238197 Informacja odpowiadająca odpisowi aktualnemu Z REJESTRU

Bardziej szczegółowo

Przebudowa ulicy Broniewskiego w Sulmierzycach. ORGANIZACJA RUCHU. Stała organizacja ruchu po przebudowie ulicy Broniewskiego w Sulmierzycach.

Przebudowa ulicy Broniewskiego w Sulmierzycach. ORGANIZACJA RUCHU. Stała organizacja ruchu po przebudowie ulicy Broniewskiego w Sulmierzycach. EGZEMPLARZ NR 1 ORGANIZACJA RUCHU BRANŻA Drogowa ZADANIE: Stała organizacja ruchu po przebudowie ulicy Broniewskiego w Sulmierzycach. OBIEKT Projekt branży drogowej INWESTOR Miasto Sulmierzyce AUTOR NR

Bardziej szczegółowo

Urząd Miejski w Mszczonowie - Skarbnik Gminy

Urząd Miejski w Mszczonowie - Skarbnik Gminy U~1;) "MIEJSKI '- 96-320 MszcMs~czOnoWie tel.:centrala(~~onow, Plac Pjls_Io'~1j( o OŚWIADCZENIE MAJĄTKO'WĘ3g~ltZ~~~,f ~a~~~ Wójta, zastępcy wójta, sekretarza gminy, skarbnika gminy, kierownikłt~~ł. ~;ij6r,-

Bardziej szczegółowo

Promocja i identyfikacja wizualna projektów współfinansowanych ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego

Promocja i identyfikacja wizualna projektów współfinansowanych ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Promocja i identyfikacja wizualna projektów współfinansowanych ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Białystok, 19 grudzień 2012 r. Seminarium współfinansowane ze środków Unii Europejskiej w ramach

Bardziej szczegółowo

DANE WYJŚCIOWE DO PROJEKTOWANIA DROGI. Droga /powiatowa Nr..1937B..Stara Łomża Siemień Rybno - Pniewo.. (nazwa całego ciągu drogi)

DANE WYJŚCIOWE DO PROJEKTOWANIA DROGI. Droga /powiatowa Nr..1937B..Stara Łomża Siemień Rybno - Pniewo.. (nazwa całego ciągu drogi) DANE WYJŚCIOWE DO PROJEKTOWANIA DROGI Droga /powiatowa Nr..1937B..Stara Łomża Siemień Rybno - Pniewo.. (nazwa całego ciągu drogi) na terenie gminy..łomża.. w woj.....podlaskie... I. STAN ISTNIEJĄCY 1.

Bardziej szczegółowo

Waldemar Szuchta Naczelnik Urzędu Skarbowego Wrocław Fabryczna we Wrocławiu

Waldemar Szuchta Naczelnik Urzędu Skarbowego Wrocław Fabryczna we Wrocławiu 1 P/08/139 LWR 41022-1/2008 Pan Wrocław, dnia 5 5 września 2008r. Waldemar Szuchta Naczelnik Urzędu Skarbowego Wrocław Fabryczna we Wrocławiu WYSTĄPIENIE POKONTROLNE Na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z

Bardziej szczegółowo

1. MONITOR. a) UNIKAJ! b) WYSOKOŚĆ LINII OCZU

1. MONITOR. a) UNIKAJ! b) WYSOKOŚĆ LINII OCZU Temat: Organizacja obszaru roboczego podczas pracy przy komputerze. 1. MONITOR a) UNIKAJ! - umieszczania monitora z boku, jeżeli patrzysz na monitor częściej niż na papierowe dokumenty - dostosowywania

Bardziej szczegółowo

POWIATOWY URZĄD PRACY

POWIATOWY URZĄD PRACY POWIATOWY URZĄD PRACY ul. Piłsudskiego 33, 33-200 Dąbrowa Tarnowska tel. (0-14 ) 642-31-78 Fax. (0-14) 642-24-78, e-mail: krda@praca.gov.pl Załącznik Nr 3 do Uchwały Nr 5/2015 Powiatowej Rady Rynku Pracy

Bardziej szczegółowo

KRAJOWY REJESTR SĄDOWY. Stan na dzień 10.04.2016 godz. 22:32:45 Numer KRS: 0000006354

KRAJOWY REJESTR SĄDOWY. Stan na dzień 10.04.2016 godz. 22:32:45 Numer KRS: 0000006354 Strona 1 z 6 CENTRALNA INFORMACJA KRAJOWEGO REJESTRU SĄDOWEGO KRAJOWY REJESTR SĄDOWY Stan na dzień 10.04.2016 godz. 22:32:45 Numer KRS: 0000006354 Informacja odpowiadająca odpisowi aktualnemu Z REJESTRU

Bardziej szczegółowo

KWIECIEŃ 2008 RYNEK WTÓRNY I RYNEK NAJMU MIESZKAŃ W WYBRANYCH MIASTACH POLSKI RYNEK WTÓRNY I RYNEK NAJMU MIESZKAŃ W WYBRANYCH MIASTACH POLSKI

KWIECIEŃ 2008 RYNEK WTÓRNY I RYNEK NAJMU MIESZKAŃ W WYBRANYCH MIASTACH POLSKI RYNEK WTÓRNY I RYNEK NAJMU MIESZKAŃ W WYBRANYCH MIASTACH POLSKI RYNEK WTÓRNY I RYNEK NAJMU MIESZKAŃ RYNEK WTÓRNY I RYNEK NAJMU MIESZKAŃ KWIECIEŃ 2008 ANALIZA DANYCH OFERTOWYCH Z SERWISU GAZETADOM.PL Miesięczny przegląd rynku mieszkaniowego w wybranych miastach Polski

Bardziej szczegółowo

KRAJOWY REJESTR SĄDOWY. Stan na dzień 14.02.2016 godz. 20:00:55 Numer KRS: 0000305581

KRAJOWY REJESTR SĄDOWY. Stan na dzień 14.02.2016 godz. 20:00:55 Numer KRS: 0000305581 Strona 1 z 6 CENTRALNA INFORMACJA KRAJOWEGO REJESTRU SĄDOWEGO KRAJOWY REJESTR SĄDOWY Stan na dzień 14.02.2016 godz. 20:00:55 Numer KRS: 0000305581 Informacja odpowiadająca odpisowi aktualnemu Z REJESTRU

Bardziej szczegółowo

OFERTA SPRZEDAŻY DZIAŁEK INWESTYCYJNYCH POŁOŻONYCH W CZĘSTOCHOWIE ULICA KORFANTEGO

OFERTA SPRZEDAŻY DZIAŁEK INWESTYCYJNYCH POŁOŻONYCH W CZĘSTOCHOWIE ULICA KORFANTEGO OFERTA SPRZEDAŻY DZIAŁEK INWESTYCYJNYCH POŁOŻONYCH W CZĘSTOCHOWIE ULICA KORFANTEGO 1. Informacje o nieruchomości Lokalizacja ogólna: Częstochowa, ulica Korfantego. Częstochowa, ulica Korfantego Źródło:

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA AWANSU ZAWODOWEGO NA STOPIEŃ NAUCZYCIELA MIANOWANEGO W ZESPOLE SZKÓŁ INTEGRACYJNYCH NR 1 W KATOWICACH

PROCEDURA AWANSU ZAWODOWEGO NA STOPIEŃ NAUCZYCIELA MIANOWANEGO W ZESPOLE SZKÓŁ INTEGRACYJNYCH NR 1 W KATOWICACH PROCEDURA AWANSU ZAWODOWEGO NA STOPIEŃ NAUCZYCIELA MIANOWANEGO W ZESPOLE SZKÓŁ INTEGRACYJNYCH NR 1 W KATOWICACH Opracowano na podstawie następujących aktów prawnych: - rozdział 3a Karty Nauczyciela, ustawa

Bardziej szczegółowo

KRAJOWY REJESTR SĄDOWY. Stan na dzień 25.05.2016 godz. 07:08:42 Numer KRS: 0000077970

KRAJOWY REJESTR SĄDOWY. Stan na dzień 25.05.2016 godz. 07:08:42 Numer KRS: 0000077970 Strona 1 z 7 CENTRALNA INFORMACJA KRAJOWEGO REJESTRU SĄDOWEGO KRAJOWY REJESTR SĄDOWY Stan na dzień 25.05.2016 godz. 07:08:42 Numer KRS: 0000077970 Informacja odpowiadająca odpisowi aktualnemu Z REJESTRU

Bardziej szczegółowo

Urząd Gminy Turawa 46-045 TURAWA, ul. Opolska 39c telefony: 077/ 421-20-12, 421-21-09, 421-20-72 fax: 077/421-20-73 e-mail: ug@turawa.

Urząd Gminy Turawa 46-045 TURAWA, ul. Opolska 39c telefony: 077/ 421-20-12, 421-21-09, 421-20-72 fax: 077/421-20-73 e-mail: ug@turawa. Urząd Gminy Turawa 46-045 TURAWA, ul. Opolska 39c telefony: 077/ 421-20-12, 421-21-09, 421-20-72 fax: 077/421-20-73 e-mail: ug@turawa.pl BU.III.2151.7.2016 Turawa, 29.01.2016r. ZAPYTANIE OFERTOWE Opracowanie

Bardziej szczegółowo

SZLAKAMI NASZEJ GMINY. pod patronatem wójta Gminy Pawonków

SZLAKAMI NASZEJ GMINY. pod patronatem wójta Gminy Pawonków SZLAKAMI NASZEJ GMINY pod patronatem wójta Gminy Pawonków Organizator Sponsor MINI PRZEWODNIK Solarnia Kośmidry Koszwice - Łagiewniki Małe Skrzydłowice Gwoździany Pawonków - Łagiewniki Wielkie Draliny

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR... RADY MIASTA KIELCE. z dnia... 2016 r.

UCHWAŁA NR... RADY MIASTA KIELCE. z dnia... 2016 r. Projekt UCHWAŁA NR... RADY MIASTA KIELCE z dnia... 2016 r. w sprawie ustalenia zasad udzielania i rozmiaru obniżek tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć nauczycielom, którym powierzono stanowiska

Bardziej szczegółowo

Projekt MES. Wykonali: Lidia Orkowska Mateusz Wróbel Adam Wysocki WBMIZ, MIBM, IMe

Projekt MES. Wykonali: Lidia Orkowska Mateusz Wróbel Adam Wysocki WBMIZ, MIBM, IMe Projekt MES Wykonali: Lidia Orkowska Mateusz Wróbel Adam Wysocki WBMIZ, MIBM, IMe 1. Ugięcie wieszaka pod wpływem przyłożonego obciążenia 1.1. Wstęp Analizie poddane zostało ugięcie wieszaka na ubrania

Bardziej szczegółowo