Wydanie I. Copyright for the text, cover and layout by Wielicka Lokalna Organizacja Turystyczna Wieliczka 2013

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Wydanie I. Copyright for the text, cover and layout by Wielicka Lokalna Organizacja Turystyczna Wieliczka 2013"

Transkrypt

1

2 1

3 Zdjęcia: Mieczysław Janusz Jagła przy współpracy Koła Multimedialnego Młodzieżowego Obserwatorium Astronomicznego w Niepołomicach: Marzena Szczurek, Katarzyna Kołodziej, Klaudia Lekston, Piotr Despet, Krzysztof Lipka, Albert Sosnal. Zdjęcia kaplicy św. Kingi (strona 16 17): Rafal Stachurski, Marek Gardulski Tekst: Zbigniew Engel, Henryk Uhryński Wydawca: Wielicka Lokalna Organizacja Turystyczna Projekt i opracowanie graficzne: Agencja Interaktywna BrandWeb Skład komputerowy, druk i oprawa: Imagine Design Group Zdjęcie na okładce: Kościół parafialny pw. św. Klemensa w Wieliczce Wyłączny dystrybutor: Wielicka Lokalna Organizacja Turystyczna Wydanie I. Copyright for the text, cover and layout by Wielicka Lokalna Organizacja Turystyczna Wieliczka 2013 ISBN Wielicka Lokalna Organizacja Turystyczna ul. Szpunara 8, Wieliczka tel /kom www. Agencja Interaktywna BrandWeb tel Imagine Design Group ul. Radzikowskiego 100/57, Kraków tel / kom

4 Wstęp od autorów Znudzeni zgiełkiem miasta i hałasem pragniemy czasem spędzić swój wolny czas w ciszy i spokoju, z dala od miasta i domu. Szukamy wtedy alternatywnych rozwiązań. Być może jednym z nich jest skorzystanie z niniejszego albumu przewodnika. Album ma za zadanie pomóc w spotkaniu ciekawych miejsc: starych, młodszych i całkiem młodych, połączonych jedną wspólną nicią wiarą. Pomoże odkryć ich niezwykłość, poznać bogatą historię i tajemnice, odnaleźć emocje, dążenia i determinacje budowniczych tych świątyń. Niniejszy album nie tylko ma pomóc w zaznajomieniu się z kulturowym bogactwem, jakie pozostawiły na Ziemi Wielickiej minione wieki, ale także ukazuje najnowsze świątynie z niemałym trudem budowane przez współczesne nam pokolenie. W latach 60., mimo ogromnych przeciwności, powstawały nowe kościoły, które posiadają równie ogromną wartość jak te zabytkowe, gdyż tworzone są wspólnie przez całe społeczności. Ich budowa to lata wspólnych działań, które jednoczyły mieszkańców. Dlatego też w albumie uwzględniono wszystkie kościoły znajdujące się na terenie Powiatu Wielickiego, zarówno zabytkowe, jak i najnowsze. Ambicją każdej społeczności jest posiadanie własnego kościoła, który sama buduje i wyposaża. Kościół to nie tylko miejsce modlitw. Prawie w każdej miejscowości kościół funkcjonuje jako swoiste centrum kultury i tożsamości. W kościołach odbywają się koncerty, przedstawienia teatralne, organizowane są wystawy oraz zwykłe spotkania publiczne. Obok szkoły kościół stanowi centrum kulturalne niekiedy jedyne zwłaszcza w małych miejscowościach. Nieprzypadkowo użyliśmy określenia Piękno dobra wspólnego. Architekci i budowniczy starali się nadać miejscu, w którym mieszka Bóg, najpiękniejszą formę, na jaką pozwalały możliwości i ich wyczucie estetyczne. Zwykle jest to najokazalszy budynek w okolicy, charakteryzujący się odmiennymi cechami architektonicznymi od pozostałej zabudowy. Istnieją wydawnictwa poświęcone kapliczkom znajdującym się na terenie Ziemi Wielickiej. Brakowało całościowego wydawnictwa poświęconego kościołom. Stare, zabytkowe są świadectwem minionych wieków; nowe potwierdzają tożsamość kulturową społeczności. Album ewidencjonuje wszystkie istniejące kościoły rzymsko-katolickie z terenu powiatu wielickiego. Fotografie pokazują ogólny wygląd kościołów, bez szczegółów w postaci rzeźb czy ciekawych detali architektonicznych. Dlatego zapraszamy do osobistego zwiedzania, aby piękno to odnaleźć i przeżywać samodzielnie. W pracy nad tekstami korzystano z ogólnodostępnych źródeł, weryfikowanych w rozmowach osobistych z gospodarzami obiektów, za które niniejszym serdecznie dziękujemy. Autorzy 3

5 4

6 Powiat Wielicki Oprócz eksponowanych atrakcji turystycznych, takich jak Kopalnia Soli, Zamek Żupny w Wieliczce czy Zamek Królewski w Niepołomicach, istnieją obiekty, będące owocem ludzkiej wiary, ambicji i dążeń. Przez Ziemię Wielicką w ostatnich stuleciach przewinęli się katolicy, arianie, żydzi, a nawet buddyści. Na terenie powiatu wielickiego znajdują się 34 parafie rzymsko-katolickie, jedna parafia ewangelicko-augsburska, która jednak nie posiada własnego kościoła, buddyjski ośrodek medytacyjny oraz ruiny synagog żydowskich. Miasto i Gmina Wieliczka Na terenie Gminy Wieliczka znajduje się 18 Kościołów w 15 parafiach rzymsko- -katolickich oraz w 3 rektoratach. Parafie usadowione są w miejscowościach: Wieliczka, Czarnochowice, Golkowice, Gorzków, Grabie, Koźmice Wielkie, Pawlikowice, Raciborsko, Siercza, Strumiany, Sułków, Sygneczów; zaś rektoraty w Wieliczce, Byszycach i Dobranowicach. Nie można pominąć kościoła pod ziemią, czyli Kaplicy św. Kingi znajdującej się w kopalni soli w Wieliczce. W gminie znajduje się klasztor Braci Mniejszych (OFM) z Sanktuarium Matki Bożej Łaskawej oraz klasztor Sióstr Urszulanek Unii Rzymskiej w Sierczy. Miasto i Gmina Niepołomice W Gminie Niepołomice znajduje się 6 kościołów: w Niepołomicach, Woli Batorskiej, Podłężu, Zabierzowie Bocheńskim i Staniątkach, gdzie znajduje się Sanktuarium Matki Bożej Bolesnej oraz klasztor ss. Benedyktynek. Gmina Biskupice W Gminie Biskupice znajdują się 3 kościoły w 3 parafiach: w Biskupicach kościół pw. św. Marcina, w Łazanach kościół pw. Znalezienia Krzyża Świętego oraz w Bodzanowie kościół pw. Świętych Apostołów Piotra i Pawła. Gmina Gdów Również na terenie Gminy Gdów znajdują się 3 kościoły: w Gdowie kościół pw. Narodzenia Najświętszej Maryi Panny, w którym znajduje się Sanktuarium Matki Bożej Gdowskiej, w Jaroszówce kościół pw. Matki Bożej Fatimskiej oraz w Niegowici kościół pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny. Gmina Kłaj W gminie Kłaj znajdują się 4 kościoły parafialne: w Kłaju kościół św. Józefa Robotnika, w Brzeziu kościół pw. Przemienienia Pańskiego, w Szarowie-Dąbrowie kościół pw. św. Stanisława Biskupa i Męczennika oraz w Łężkowicach kościół pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa. 5

7 6

8 Klasztor św. Franciszka z Asyżu w Wieliczce KOŚCIÓŁ I KLASZTOR OO. FRANCISZKANÓW BRACI MNIEJSZYCH OFM (ORDO FRATRUM MINORUM) SANKTUARIUM MATKI BOSKIEJ ŁASKAWEJ KSIĘŻNEJ WIELICZKI Górujący nad miastem, widoczny z każdego miejsca w mieście zespół klasztorny oo. Franciszkanów w Wieliczce. Kościół pod wezwaniem Stygmatów św. Franciszka z Asyżu i klasztor oo. Franciszkanów to pierwsza murowana świątynia małopolskiej prowincji Reformatów, wybudowana w 1626 r. ku czci świętego, który dokonał odnowy duchowej Kościoła w XIII wieku. Kościół figuruje jako Sanktuarium Matki Boskiej Łaskawej Księżnej Wieliczki i ośrodek kultu Sługi Bożego Brata Alojzego Kosiby. Na terenie ogrodu znajduje się PORCJUNKULA kopia kościoła, jaki wzniósł św. Franciszek w Asyżu w XIII wieku, wybudowana z okazji jubileuszu 2000 lat chrześcijaństwa. W bocznym skrzydle klasztoru od strony Krakowa mieści się Kolegium św. Antoniego i bł. Krystyna z uprawnieniami liceum ogólnokształcącego. Wyposażenie wewnętrzne kościoła pochodzi z XVIII wieku. W latach po zachodniej stronie gmachu klasztornego pojawił się dwupiętrowy budynek, w którym od 1934 r. mieściło się Studium Filozoficzno-Teologiczne im. św. Bonawentury, a obecnie ma siedzibę Kolegium św. Antoniego jako niższe seminarium duchowne. Alumni korzystają na co dzień z kaplicy klasztornej znajdującej się nad nawą główną kościoła. W klasztorze mieści się wiele zabytkowych dzieł. Najważniejszym z nich jest znajdujący się w Kaplicy Matki Bożej dobudowanej w 1989 r. obraz Matki Bożej Łaskawej Księżnej Wieliczki, namalowany na płycie kamiennej ok r. W dniu 4 czerwca 1995 r. został uczczony koronami poświęconymi przez Ojca Świętego Jana Pawła II. Wielicką kapliczkę PORCJUNKULI poświęcił 11 czerwca 2000 r. metropolita krakowski ks. kard. Franciszek Macharski. Z klasztorem franciszkańskim w Wieliczce związany był przez 61 lat ( ) Sługa Boży brat Alojzy Kosiba. W klasztorze można zwiedzać celę, w której mieszkał. 7 7

9 8

10 9

11 10

12 Parafia pw. św. Franciszka z Asyżu ul. Brata Alojzego Kosiby 31, Wieliczka tel

13 Kościół św. Klemensa Papieża i Męczennika w Wieliczce Parafia św. Klemensa w Wieliczce została erygowana w XI wieku. Kościół parafialny pod wezwaniem św. Klemensa, papieża i pierwszego patrona górników, został wzniesiony w 1354 r. w miejsce starego kościoła pod tym samym wezwaniem, przy którym duszpasterstwo pełnili oo. Benedyktyni. Średniowieczna świątynia na skutek trzęsienia ziemi została poważnie uszkodzona. Ponieważ groziła jej katastrofa budowlana, w 1768 r. rozebrano ją. Obecny kształt kościoła pochodzi z XIX wieku. Nowy kościół wybudowano w latach , w stylu baroku józefińskiego, na fundamentach starego gotyckiego kościoła z czasów króla Kazimierza Wielkiego. Kościół został konsekrowany przez biskupa tynieckiego Tomasza Grzegorza Ziglera 4 kwietnia 1825 r. Już w czasie budowy dokonywano zmian w projekcie architektonicznym budowli. W późniejszych czasach podejmowano również próby przebudowy. Najpoważniejsze prace wykonano za czasów proboszcza ks. Zygmunta Goliana i ks. Henryka Zaremby w końcu XIX wieku. Ostatnia renowacja została przeprowadzona w latach i zakończona przez ks. prałata Zbigniewa Gerle dziekana Dekanatu Wielickiego, po której kościół odzyskał swój pierwotny blask. Obok kościoła znajduje się dzwonnica zaprojektowana przez włoskiego architekta Pellegriniego. Ufundował ją Jan III Sobieski po zwycięstwie nad Turkami. 12

14 13

15 Skarbiec i biblioteka kościelna mieszczą cenne zabytki z XV XIX wieku, najbogatsze wśród kościołów parafialnych w Polsce. Najcenniejsza to monstrancja z 1490 r. prezentowana przez ks. prałata Zbigniewa Gerle, którą od niedawna można podziwiać na wystawie w krypcie Kaplicy Morsztynów. 14

16 Parafia św. Klemensa Papieża i Męczennika ul. Zamkowa 7, Wieliczka tel , tel , fax

17 Kaplica św. Kingi w Kopalni Soli Wieliczka Parafia św. Klemensa Najpiękniejsza, najokazalsza, najcudowniejsza...blask kryształowych żyrandoli pada tu na misternie rzeźbioną posadzkę. Zapierające dech w piersiach płaskorzeźby i ołtarze odznaczają się niezwykłym artyzmem. Kaplica św. Kingi to perła w koronie wielickiej kopalni soli i prawdziwy obiekt dumy górników. Założono ją w 1896 r. w przestrzeni powstałej po eksploatacji olbrzymiej bryły soli zielonej. Położona jest 101 metrów pod ziemią. 16

18 17

19 Kościół św. Sebastiana w Wieliczce Cóż za urocze miejsce! z zachwytem, stając na progu kościółka, powiedział kardynał Karol Wojtyła. Słowa te doskonale oddają nastrój w nim panujący. Świątynia, otoczona sędziwymi lipami jest malowniczo wkomponowana w stok górujący nad Wieliczką. Jej wnętrze przyozdobione wspaniałą polichromią Włodzimierza Tetmajera wprawia w zachwyt i budzi podziw. Nie bez powodu chętnie zawierane są tutaj szczęśliwe śluby, a następnie chrzty dzieci, o które proszą młodzi rodzice. Zabytkowy kościół św. Sebastiana wybudowano z drewna modrzewiowego w XVI wieku na miejscu cmentarza, jako wotum wdzięczności za ocalenie z epidemii cholery. Konsekracji świątyni dokonano 29 czerwca 1598 r. Kościół św. Sebastiana znajduje się na Szlaku Architektury Drewnianej Małopolski. 18

20 Kościół rektoralny pw. św. Sebastiana ul. św. Sebastiana 23, Wieliczka tel

21 Kościół pw. św. Pawła Apostoła w Wieliczce Krzyszkowicach Kościół pw. św. Pawła Apostoła powstał jako kontynuacja Kaplicy Matki Bożej Nieustającej Pomocy w Krzyszkowicach, po 25 latach istnienia parafii pod tym wezwaniem. Powstanie nowego kościoła związane jest z siódmą pielgrzymką Jana Pawła II do Ojczyzny w 1999 r. Podczas papieskiej Mszy Św. w Starym Sączu i uroczystej Kanonizacji bł. Kingi został pobłogosławiony kamień węgielny dla przyszłego kościoła. W kronice kościoła pod datą r. znajdujemy adnotację: godz rozpoczęto prace przy budowie świątyni. W 2006 r. Jego Eminencja Ks. Kard. Stanisław Dziwisz wmurował kamień węgielny oraz akt erekcyjny nowego kościoła. Patronem nowo budowanego kościoła został św. Paweł z Tarsu, którego imię otrzymała również cała parafia. 20

22 Parafia pw. św. Pawła Apostoła ul. Jaśminowa 2, Wieliczka tel

23 Kościół pw. Matki Bożej Różańcowej w Byszycach Kościół rektoralny należący do Parafii Michalitów w Pawlikowicach. Na miejscu dzisiejszego kościoła znajdował się wcześniej cmentarz choleryczny. W tym miejscu była wystawiona drewniana figura z wizerunkiem ukrzyżowanego Pana Jezusa. Figura ta jednak z czasem się zniszczyła. W 1868 r. wybudowano kaplicę. Sam kościół został wybudowany w latach W nawie głównej znajdują się cenne obrazy, ponad 100 lat starsze niż kościół. W głównym ołtarzu patronka Matka Boża Różańcowa. Pod chórem znajduje się wizerunek Ukrzyżowanego Ecce Homo. 22

24 Parafia pw. Matki Bożej Różańcowej Byszyce 110, Wieliczka tel

25 Kościół pw. Matki Bożej Pocieszenia w Czarnochowicach Od najdawniejszych czasów wierni z terenu Czarnochowic przypisani byli do parafii wielickiej. Dopiero po 1868 r. gmina Czarnochowice ufundowała istniejącą do dzisiaj kapliczkę przy drodze do Wieliczki. Kolejnym krokiem było wybudowanie w 1936 r. kaplicy. Do jej poświęcenia doszło 5 września 1937 r. Kaplica przyjęła wezwanie Matki Bożej Pocieszenia, od obrazu podarowanego przez pochodzącego z Czarnochowic księdza Franciszka Szewczyka. Kamień wyjęty z fundamentów katedry wawelskiej w dniu 22 czerwca 1986 r. został poświęcony jako kamień węgielny przyszłej świątyni przez Ojca Świętego Jan Pawła II w czasie uroczystej Mszy Św. na krakowskich Błoniach. 20 października 1990 r. J.E. ksiądz kardynał Franciszek Macharski dokonał wmurowania w ścianę świątyni kamienia węgielnego. Wielkim świętem dla całej lokalnej społeczności była wizyta duszpasterska księdza biskupa Kazimierza Nycza w dniach 25 i 26 września 1993 r., który po raz pierwszy koncelebrował Mszę Św., a także udzielił sakramentu bierzmowania w budowanym, jeszcze niewykończonym kościele. W roku 1994 rozpoczęto budowę wieży kościoła, a w roku 1995 nad prezbiterium umieszczono rzeźbę Chrystusa Ukrzyżowanego. 24

26 Parafia pw. Matki Bożej Pocieszenia Czarnochowice 247, Wieliczka tel

27 Kościół rektoralny pw. Niepokalanego Poczęcia NMP w Dobranowicach Początki kościoła datują się na sierpień 1914 r., kiedy to ks. kanonik Leon Gąsiorowski uroczyście poświęcił kaplicę przeznaczoną dla sióstr Felicjanek i odprawił pierwszą Mszę Św. Ze względu na potrzeby wiernych kaplica była dwukrotnie rozszerzana po raz pierwszy w 1916 r. W rezultacie w 1923 r. rozpoczęto budowę kościoła, który stanął przed zimą jeszcze tego roku. Kościół przylega od zachodu do budynku szkoły, z którym tworzy kształt litery L. W głównym ołtarzu znajduje się obraz Wniebowzięcia NMP z przełomu XVII XVIII wieku (szkoła włoska). 26

28 Parafia pw. Niepokalanego Poczęcia NMP Dobranowice 109, Wieliczka tel

29 Kościół pw. Matki Bożej Fatimskiej w Golkowicach Parafia Matki Bożej Fatimskiej znajduje się wprawdzie w Gminie Wieliczka, lecz należy do Dekanatu Kraków Borek Fałęcki. Kościół pw. Matki Bożej Fatimskiej jest prowadzony przez Zgromadzenie Werbistów. Świątynia jest w trakcie budowy. Uwagę przyciągają wyjątkowo ozdobne drzwi, zarówno główne jak i boczne. Vis-à-vis kościoła znajduje się zabytkowa Figurka Matki Bożej. Parafia została erygowana w 2000 r. 28

30 Parafia pw. Matki Bożej Fatimskiej Golkowice 457, Kraków tel

31 Kościół pw. MB Częstochowskiej w Gorzkowie Kościół parafialny w Gorzkowie został zbudowany z kamienia piaskowego i cegły w latach W renesansowym ołtarzu głównym jest umieszczony obraz Matki Bożej Częstochowskiej z 1916 r. Pozłocone dwa boczne ołtarze wykonane są z drzewa dębowego na wzór ołtarza głównego. W 1955 r. przy kościele została wybudowana dzwonnica. Poświęcenia jej dokonał Biskup Metropolita Krakowski Karol Wojtyła w 1958 r. Dzwonnica została odnowiona w roku Poświęcenia odnowionej dzwonnicy dokonał Ks. Kardynał Stanisław Dziwisz w czasie jubileuszu 90-lecia konsekracji kościoła 18 lutego 2007 r. 30

32 Parafia pw. Matki Boskiej Częstochowskiej Gorzków 64, Wieliczka tel

33 Kościół pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Grabiu Zabytkowy drewniany kościół w Grabiu usytuowany jest na nadwiślańskim szlaku królewskim, którym królowie dojeżdżali z Krakowa do Puszczy Niepołomickiej na polowania. Kościół pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Grabiu pierwotnie gotycki, z końca XIV wieku, odbudowany został w obecnym miejscu w latach jako obiekt drewniany z sygnaturką na dachu. W ołtarzu głównym znajduje się uznawany za cudowny obraz Matki Bożej Grabskiej. Sam kościół jest wysokiej klasy dziełem budownictwa drewnianego, właściwej Małopolsce rodzimej architektury sakralnej wpisanej w wiejski krajobraz. 32

34 Parafia pw. Wniebowzięcia NMP Grabie 32, Węgrzce Wielkie tel

35 Kościół pw. Podwyższenia Krzyża Świętego w Janowicach Pod koniec lat siedemdziesiątych, po wyborze metropolity krakowskiego kard. Karola Wojtyły w dniu 16 X 1978 r. na papieża i ożywieniu politycznym społeczeństwa, pojawiła się możliwość budowy nowych kościołów w Koźmicach Wielkich i Janowicach, z której skorzystały społeczności obu miejscowości. Poświęcenia placu budowy pod kościół w Janowicach dokonał w dniu 21 sierpnia 1982 r. kard. Franciszek Macharski. Rok 1983 zostaje przez Jana Pawła II ogłoszony Rokiem Świętym z okazji 1950 rocznicy śmierci Zbawiciela. Stało się to powodem do przyjęcia wezwania przyszłego kościoła Podwyższenia Krzyża Świętego, a idąc dalej do przywiezienia kamienia węgielnego pod kościół z Sanktuarium Świętego Krzyża w Mogile. Uroczystej konsekracji dokonał 13 września 1993 r. ks. kard. Franciszek Macharski. W latach zakupiono trzy dzwony: Maria Królowa Polski, Św. Stanisław Biskup i męczennik i największy dzwon Christus Redemptor Hominis (Chrystus Odkupiciel Człowieka). 34

36 Parafia pw. Podwyższenia Krzyża Świętego Janowice 200, Wieliczka 35

37 Kościół pw. Trójcy Przenajświętszej w Koźmicach Wielkich Mieszkańcy Koźmic Wielkich, podobnie jak sąsiednich Janowic, postanowili wybudować kościół i ustanowić własną parafię. Próbę budowy kościoła w Koźmicach Wielkich podjęto już w 1949 r., kiedy to powstał społeczny komitet budowy. Zaczęto zbierać pieniądze, a ówczesny kardynał krakowski Adam Sapiecha odprawił nawet mszę św. w miejscu wybranym pod budowę. Komunistyczne władze storpedowały jednak tę inicjatywę. Do powstania kościoła ostatecznie przyczyniła się wizyta Jana Pawła II w Ojczyźnie w 1983 r., o czym informuje tablica umieszczona na murze świątyni: Kamień Węgielny z fundamentów bazyliki oo. Dominikanów w Krakowie dla kościoła pod wezwaniem Trójcy Świętej w Koźmicach Wielkich, poświęcił Jego Świątobliwość Papież Jan Paweł II 22 czerwca 1983 roku. Wbudował J.E. ks. biskup Jan Pietraszko 11 lipca 1984 r.. Budowa kościoła trwała siedem lat. Zwieńczeniem starań o kościół był dzień 26 maja 1991 r., w którym ksiądz kardynał Franciszek Macharski konsekrował w Koźmicach Wielkich kościół pw. Trójcy Świętej. Parafia została ustanowiona 25 grudnia 1993 r. 36

38 Parafia pw. Trójcy Przenajświętszej Koźmice Wielkie 440, Wieliczka tel

39 Kościół pw. św. Michała Archanioła w Pawlikowicach Towarzystwo Powściągliwość i Praca w 1903 r. nabyło w Pawlikowicach stary dworek z majątkiem ziemskim i założyło zakład wychowawczy dla sierot i opuszczonych chłopców. Od początku istnienia zakładu w Pawlikowicach żyją i pracują tu Siostry Michalitki, zajmujące się różnymi dziedzinami gospodarczymi oraz katechizacją dzieci. W 1921 r. nastąpiło kanoniczne zatwierdzenie Zgromadzenia świętego Michała Archanioła w Pawlikowicach, a dwa lata później powołano nowicjat. Samodzielną parafię w Pawlikowicach ustanowił w 1951 r. ks. Kardynał Adam Sapieha. W 2001 r. parafia obchodziła złoty jubileusz, a w 2003 r. 100-lecie posługi Michalitów w Pawlikowicach. 38

40 Parafia pw. św. Michała Archanioła Pawlikowice 1, Wieliczka tel

41 Kościół pw. Ducha Świętego w Podstolicach Parafia Podstolice należy do najstarszych w Archidiecezji Krakowskiej. Pierwszy kościół powstał tu pod koniec XIII wieku, a obecny datowany jest na 1870 r. i jest zabytkiem architektury drewnianej. W ołtarzu głównym znajduje się słynący z łask obraz Matki Bożej Podstolickiej. 40

42 Parafia pw. Ducha Świętego w Podstolicach Podstolice 25, Wieliczka tel./fax

43 Kościół NMP Królowej Polski w Raciborsku Są rzeczy trudne i beznadziejne, ale,,u Boga nie ma nic niemożliwego, zwłaszcza, gdy oręduje w tych sprawach Matka Najświętsza czytamy w kronice parafialnej. Przykładem tego jest właśnie budowa kościoła pod wezwaniem NMP Królowej Polski w Raciborsku. Ksiądz prałat Jan Gustkowicz, rodak z Raciborska, marzył od młodości o budowie kościoła i już jako kapłan zabiegał o wybudowanie kościoła u hrabiego Krzysztofa Morsztyna, ale bezskutecznie. Skończyło się na tym, że w 1939 r., po wybuchu II Wojny Światowej, Morsztyn wystarał się u ks. arcybiskupa Adama Stefana Sapiehy, aby we dworze była odprawiana msza św. w niedziele i święta dla służby i miejscowej ludności, na którą dojeżdżali wikarzy z Wieliczki. Kolejnym etapem była nielegalna kaplica pw. NMP Królowej Polski początkowo drewniana, a następnie murowana. Marzenia o budowie kościoła spełniły się dopiero 11 kwietnia 1977 r., kiedy to ks. bp Albin Małysiak poświęcił i wmurował kamień węgielny, wyjęty z podziemia katedry wawelskiej, we wznoszone mury kościoła. Kościół, już gotowy, w stanie surowym 5 listopada 1978 r. poświęcił ks. bp Jan Pietraszko. W 1984 r. erygowano parafię. 42

44 Parafia NMP Królowej Polski w Raciborsku Raciborsko 1, Wieliczka tel

45 Klasztor Urszulanek Unii Rzymskiej i kościół Matki Bożej Częstochowskiej w Sierczy W 1921 r. Urszulanki z klasztoru krakowskiego kupiły w Sierczy koło Wieliczki 60-hektarowe gospodarstwo z położonym na wzgórzu dworkiem, otoczonym starym parkiem ze stawem. Pozwoliło to na utworzenie w Sierczy ważnego ośrodka życia religijnego, a także kulturalnego. Żeby ułatwić ludziom uczestniczenie w Mszy Św. powiększono kaplicę, adaptując stojący obok dawny spichlerz. Klasztor w 1957 r. przestał być filią klasztoru w Krakowie i stał się samodzielną placówką. W 1995 r. siostry udostępniły swoją kaplicę nowo utworzonej parafii pod wezwaniem Matki Boskiej Częstochowskiej. 44

46 Parafia MB Częstochowskiej w Sierczy Siercza 1, Wieliczka tel

47 Kościół pw. Niepokalanego Serca NMP w Strumianach Kościół pod wezwaniem Niepokalanego Serca Najświętszej Marii Panny wybudowano w latach z drewna przez miejscowych cieśli. Parafię erygowano w 1957 r. Drewniany kościół spłonął całkowicie w nocy z 8 na 9 czerwca 1969 r. Budowę murowanego kościoła rozpoczęto w 1973 r., a poświęcono 30 sierpnia 1981 r. Kościół jest dobrze widoczny z terenu całej parafii, posiada bowiem wysoką wieżę, a sam zbudowany jest na wzgórzu. Na placu przykościelnym znajduje się dzwonnica z trzema dzwonami. Atrakcją są organy wybudowane w latach 60. ubiegłego wieku przez niemiecką firmę Rudolf Seifert. Organy wykorzystywane są podczas Strumiańskich Koncertów Organowych. 46

48 Parafia Niepokalanego Serca NMP w Strumianach Kokotów 136, Węgrzce Wielkie tel

49 Kościół pw. Wniebowzięcia NMP w Sułkowie Na chwałę Boga Najwyższego i Matce Boskiej. Na pożytek ludziom i naszemu potomstwu niech powstanie ten skromny Dom Boży. Tak zapisano w kronice, w której mieszkańcy Sułkowa dokumentują powstanie kościoła w ich wiosce. 29 stycznia 1995 r. zawiązał się Komitet Budowy Kaplicy. 16 czerwca 1996 r. miało miejsce poświęcenie krzyża i placu pod budowę. W dniu 4 października 1997 r. położył pierwszą kielnię zaprawy kardynał Franciszek Macharski oraz poświęcił i wmurował pod przyszłą kaplicę kamień węgielny. Za namową proboszcza budowę kaplicy mieszkańcy przekształcili w budowę kościoła. Parafię erygował biskup Kazimierz Nycz w dniu 3 grudnia 2001 r. 48

50 Parafia pw. Wniebowzięcia NMP w Sułkowie Sułków 235, Wieliczka tel

51 Kościół pw. Pana Jezusa Dobrego Pasterza w Sygneczowie Kościół w Sygneczowie jest jednym z najmłodszych kościołów na terenie Gminy Wieliczka. Kronika powstania kościoła jest bardzo podobna do innych nowo powstających budowli. Najważniejsze daty: r. powołanie Społecznego Komitetu Budowy Kościoła, r. wmurowanie kamienia węgielnego, r. erygowanie parafii pod wezwaniem Pana Jezusa Dobrego Pasterza, r. konsekracja kościoła przez Jego Eminencję ks. Kardynała Stanisława Dziwisza. 50

52 Parafia pw. Pana Jezusa Dobrego Pasterza Sygneczów 204, Wieliczka tel

53 Parafia pw. św. Marcina Biskupice 5, Wieliczka tel

54 Kościół pw. św. Marcina w Biskupicach Głównym ośrodkiem życia parafii jest kościół pod wezwaniem św. Marcina, konsekrowany przed 1220 r., początkowo drewniany, po roku 1480 zastąpiony gotyckim, murowanym. Przebudowany i konserwowany w XVII wieku. Orientowany, jednonawowy z wielobocznym prezbiterium, z dodaną od południa kaplicą (śś. Joachima i Anny), z piętrową zakrystią i dobudowaną z zachodu wieżą z 1888 r. Do parafii należą kaplice w trzech miejscowościach: Przebieczany kaplica Miłosierdzia Bożego, Trąbki kaplica św. Izydora i Zabłocie kaplica św. Antoniego. 53

55 Kościół pw. Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Bodzanowie Parafia erygowana w XVI wieku. XVIII-wieczny drewniany, jednonawowy kościół został wzniesiony na wzgórzu w północno-zachodniej części wsi. Kościół jest trzecią z kolei świątynią zbudowaną na tym miejscu. Niska wieża nakryta daszkiem o kształcie piramidy wbudowana jest w korpus kościoła. Rokokowe ołtarze główny i dwa boczne oraz boczny późnobarokowy pochodzą z końca XVIII wieku. W prezbiterium świątyni znajduje się bogato złocony ołtarz, w którym umieszczone są relikwie świętych. Niewielkie tabernakulum w środku ołtarza ozdobione jest malowidłami. Za ołtarzem widnieje obraz Matki Bożej Nieustającej Pomocy. Na zewnątrz wieży kościoła znajduje się figurka z ołowiu św. Floriana. Do parafii należy kaplica Matki Boskiej Różańcowej w Zakrzowie. 54

56 Parafia pw. Świętych Apostołów Piotra i Pawła Bodzanów 1, Wieliczka tel ,

57 Kościół pw. Znalezienia Krzyża Pańskiego w Łazanach Drewniany kościół istniał w tym samym miejscu już w XIII wieku. Pierwsze wzmianki o parafii pochodzą z lat Prawdopodobnie kościół powstał na miejscu starej świątyni pogańskiej, o czym świadczą istniejące w okolicy liczne kurhany. W kościele jest schowek na monstrancję, wydrążony w pniu rosnącego tu niegdyś wiekowego dębu, obmurowanego w trakcie budowy kościoła w 1586 r. Wymurowany jest z cegły i kamienia, z prezbiterium zwróconym na wschód. Budowa jego trwała cztery lata ( ). W roku 1618 był już całkowicie wyposażony. W ciągu wieków architektura kościoła mimo kilku restauracji nie uległa istotnej zmianie. Z 1892 r. pochodzi ołtarz stylizowany na tryptyk gotycki. 56

58 Parafia pw. Znalezienia Krzyża Świętego Łazany 17, Wieliczka tel

59 58 Sanktuarium Maryjne pw. Narodzenia Najświętszej Marii Panny Gdów 38, Gdów tel

60 Sanktuarium Maryjne pw. Narodzenia Najświętszej Marii Panny w Gdowie Parafia gdowska została erygowana w XIII wieku, kościół wybudowany w XIV wieku wielokrotnie rozbudowywano. Do dziś zachowały się z tego okresu gotycka zakrystia i kruchta. Gotycki dzwon pochodzi z 1462 r. Nad kościołem góruje czworoboczna wieża z XIII wieku, przyłączona do kościoła po 1790 r. We wnętrzu znajdziemy cenne, zabytkowe wyposażenie: marmurową chrzcielnicę z XVII wieku, barokową ambonę, a w późnobarokowym ołtarzu z lat łaskami słynący cudowny obraz Matki Bożej Gdowskiej. 59

61 Kościół pw. Matki Bożej Fatimskiej w Jaroszówce Kościół parafialny pw. Matki Bożej Fatimskiej wybudowano w latach (poświęcony w 1983 r.). Parafia rzymskokatolicka w Jaroszówce została erygowana 30 marca 1986 r. przez kardynała Franciszka Macharskiego 60

62 Parafia pw. Matki Boskiej Fatimskiej Jaroszówka 39, Gdów tel

63 Kościół pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Niegowici Niegowić, jedna z najstarszych parafii na Podkarpaciu, została erygowana w XIII wieku. Obecny kościół parafialny, konsekrowany w 1966 r., został wybudowany w latach W Niegowici znajduje się jedyny na świecie pomnik Papieża, przedstawiający go jako skromnego wiejskiego wikarego. W kaplicy kościoła zobaczyć można konfesjonał, w którym spowiadał ks. Karol Wojtyła oraz od niedawna symboliczny grób Jana Pawła II wierna kopia grobu w Watykanie. 62

64 Parafia pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny Niegowić 13, Gdów tel

65 64 Parafia pw. św. Józefa Robotnika ul. Kościelna 60, Kłaj tel

66 Kościół pw. św. Józefa Robotnika w Kłaju Kościół pw. św. Józefa Robotnika w Kłaju jest przykładem współczesnej architektury sakralnej. Wzniesiono go w drugiej połowie XX wieku. Konsekrowany w 1967 r. przez Karola Wojtyłę. Dwuspadowy dach wieńczy niewielka wieżyczka. W 1974 r. na placu kościelnym dobudowano wolnostojącą wieżę, która pełni funkcję dzwonnicy. Znajdują się w niej trzy dzwony. Nad wejściem głównym do kościoła góruje potężnych rozmiarów postać Chrystusa Ukrzyżowanego. Wnętrze kościoła zdobią trzy drewniane ołtarze, w głównym znajduje się figura św. Józefa patrona parafii. 65

67 Kościół pw. Przemienienia Pańskiego w Brzeziu Kościół wybudowany w 1924 r. na miejscu drewnianego kościółka z przełomu XIII i XIV wieku. Został zaprojektowany przez słynnego krakowskiego architekta Franciszka Mączyńskiego na wzór kościoła św. Krzyża w Krakowie. Dlatego świątynia w Brzeziu, podobnie jak krakowski kościół, posiada palmowe sklepienie wsparte na centralnie usytuowanym filarze. Dzięki ciekawej formie i bardzo wysokiej wieży (40 m) wyróżnia się w okolicy i jest widoczny z bardzo daleka. Warto zobaczyć portret króla Jana III Sobieskiego z XVIII wieku, obraz Przemienienia Pańskiego z XVII wieku oraz XV-wieczny posąg św. Jana Chrzciciela. 66

68 Parafia pw. Przemienienia Pańskiego Brzezie 2, Brzezie tel

69 Kościół pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa w Łężkowicach Kościół został zbudowany w latach w stylu neogotyckim, według projektu Jana Sas-Zubrzyckiego. Eklektyczny, z elementami neoromańskimi i neogotyckimi, złożony z trójnawowego korpusu. Wnętrze kościoła nakryte jest sklepieniami krzyżowo-żebrowymi i kolebkowymi. W oknach m.in. dwa witraże wykonane w 1921 r. w zakładzie Żeleńskich w Krakowie. Wnętrza jednolite, neogotyckie. Zbudowany ze środków fundacji Katarzyny Rosner, benedyktynek ze Staniątek oraz składek parafian. Parafia erygowana w 1925 r. 68

70 Parafia pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa Łężkowice 9, Kłaj tel

71 Kościół pw. św. Stanisława Biskupa Męczennika w Szarowie Parafia w Szarowie jest jedną z najmłodszych na terenie gminy. Działalność pierwszego punktu katechetycznego we wsi datuje się na 1963 r. Wiele lat starań doprowadziło do rozpoczęcia oficjalnej budowy punktu katechetycznego, kaplicy, a następnie kościoła w 1980 r. Formalny odbiór obiektu przez instytucje nadrzędne i przekazanie do użytkowania odbył się w grudniu 1982 r., a w dniu 19 marca 1984 r. odbyła się uroczysta msza św. i odczytanie przez ks. kanonika Szybowskiego aktu erekcyjnego nowej parafii Szarów pod wezwaniem św. Stanisława Biskupa i Męczennika. Parafia objęła tereny wsi Szarów i wsi Dąbrowa. 70

72 Parafia pw. św. Stanisława Biskupa Męczennika Szarów 290, Brzezie tel

73 72

74 Kościół pw. Dziesięciu Tysięcy Męczenników w Niepołomicach Gotycki kościół pw. Dziesięciu Tysięcy Męczenników w Niepołomicach, wybudowany w latach przez Kazimierza Wielkiego jest niewątpliwym klejnotem wśród kościołów wieku XIV. Parafię erygowano w roku 1350, a świątynię konsekrowano 4 X 1358 r. Ołtarz główny ze złoconego drewna pochodzi z XVIII wieku, podobnie jak powiązane z nim stylistyką ołtarze boczne. Kamienna chrzcielnica z drugiej połowy XVII wieku pochodzi z warsztatu Santi Gucciego. Do kościoła dobudowane są trzy zabytkowe kaplice: gotycka śś. Męczennic z 2 poł. XIV wieku, grobowa renesansowa Branickich i kaplica barokowa św. Karola Boromeusza. W roku 1926 kościół otrzymał nową polichromię, wzorowaną na kościele Mariackim w Krakowie. Karol Wojtyła, jako arcybiskup krakowski, chętnie przyjeżdżał modlić się do Niepołomic do swego patrona św. Karola Boromeusza. 73

75 74

76 Ksiądz prałat Stanisław Mika prezentuje zabytkową monstrancję z 1599 r. Parafia pw. Dziesięciu Tysięcy Męczenników ul. Piękna 2, Niepołomice tel

77 Kościół pw. Matki Bożej Różańcowej w Niepołomicach Jazach Kościół Matki Bożej Różańcowej w Jazach jest najmłodszą świątynią zbudowaną w Niepołomicach. Kościół był budowany w latach , konsekrowany w 2008 r. Wtedy też erygowano parafię. Warto zaczekać na bezchmurną i bezwietrzną pogodę, aby zobaczyć jego niezmącone odbicie w tafli wody. 76

78 Parafia pw. Matki Bożej Różańcowej os. Suszówka 1, Niepołomice tel

79 Kościół pw. NMP Królowej Polski w Podłężu Zanim powstał kościół, najpierw była wybudowana ok r. kaplica pod wezwaniem św. Józefa, w której początkowo odbywały się nabożeństwa majowe, a w dzień św. Józefa msza św. Świątynia jest ukoronowaniem starań parafian o dobro wspólne, jakim jest kościół, który budowali na przełomie lat 50. i 60. Kościół konsekrowany przez arcybiskupa Karola Wojtyłę, ówczesnego metropolitę krakowskiego, w dniu 2 maja 1964 r. W 1978 r. została erygowana parafia. Kościół jednoczy we wspólnych działaniach, oprócz Podłęża, także mieszkańców dwóch sąsiednich wsi: Zakrzowa i Zakrzowca. 78

80 Parafia pw. NMP Królowej Polski Podłęże 375, Podłęże tel

81 Sanktuarium Matki Bożej Bolesnej Kościół pw. Świętego Wojciecha Biskupa i Męczennika Na skraju Puszczy Niepołomickiej powstał w 1216 r. pierwszy na ziemiach polskich klasztor sióstr Benedyktynek. W kościele klasztornym, w bocznej kaplicy, od przeszło siedmiu wieków patrzy z twarzą zalaną łzami Matka Boska Bolesna. U stóp Matki Bożej Staniąteckiej modlili się królowie i przyszli święci: św. Kinga, św. królowa Jadwiga, bł. Salomea, Bolesław Wstydliwy, Władysław Jagiełło idąc na wojnę z Krzyżakami i wracając po zwycięstwie pod Grunwaldem Zygmunt Stary, Jan III Sobieski, kardynał Karol Wojtyła przed wyjazdem na konklawe. Na terenie Ośrodka Duszpasterskiego znajdują się trzy zgromadzenia zakonne: Opactwo Sióstr Benedyktynek, Siostry Służebniczki Starowiejskie, a od 30 lat posługę duszpasterską pełnią Salezjanie. 80

82 81

83 82

84 Sanktuarium Matki Bożej Bolesnej Staniątki 299, Niepołomice tel ,

85 Kościół pw. MB Nieustającej Pomocy w Woli Batorskiej W 1350 r., na życzenie króla Kazimierza Wielkiego, biskup krakowski Jan Bodzanta utworzył nową parafię w Niepołomicach, do której włączył również Wolę Batorską (wówczas Czystebrzegi). W 1925 r. poczęto czynić starania o utworzenie w Woli Batorskiej odrębnej parafii. Powstał Komitet Budowy Kościoła, ale wobec braku jednomyślności wśród mieszkańców wsi, sprawa ta odwlekła się aż do 1935 r. W maju 1936 r. rozpoczęto budowę kościoła, a już w czerwcu następnego roku odbyło się jego poświęcenie. Nową parafię erygował w dniu 1 grudnia 1938 r. arcybiskup Adam Sapieha. Wybuch II Wojny Światowej w 1939 r. uniemożliwił zakończenie budowy kościoła. Nastąpiło to dopiero w okresie powojennym. W 1948 r. ustawiono główny ołtarz, a w 1950 r. wstawiono do niego obraz Matki Bożej Nieustającej Pomocy, malowany na desce mahoniowej. 84

86 Parafia pw. MB Nieustającej Pomocy w Woli Batorskiej Wola Batorska 3, Zabierzów Bocheński tel

87 Kościół pw. Opieki NMP w Zabierzowie Bocheńskim Parafię erygowano w 1780 r., zaś kościół wybudowano w latach ; murowany z cegły, w kształcie krzyża rzymskiego, kryty czerwoną dachówką. W ołtarzu głównym Matka Boża z Dzieciątkiem z początku XVII wieku. Obraz odnowiony w roku W kaplicy południowej znajduje się ołtarz z obrazem Jezusa Miłosiernego z roku W kaplicy północnej figura Pana Jezusa ukrzyżowanego, wykonana w 2001 r., wkomponowana w odratowane i odnowione elementy starego ołtarza z nawy głównej. Obraz Matki Bożej Częstochowskiej pochodzi z końca XIX wieku. 86

88 Parafia pw. Opieki NMP Zabierzów Bocheński Zabierzów Bocheński tel

89 Ziemia Wielicka nie tylko posiada zabytkowe świątynie, które budowali nasi przodkowie, ale także współcześnie powstające nowe, bogate w ciekawe rozwiązania architektoniczne. Na potrzeby turystyczne przygotowany został szlak obejmujący najciekawsze, według autorów, obiekty sakralne, perełki architektoniczne godne zwiedzenia. Warto wybrać się tym szlakiem, by zobaczyć, jak piękne i cenne obiekty zostawili nam protoplaści i poznać, jak bogatą mają historię. Warto też zajrzeć do tych, które powstały w ostatnich latach. Nie są tak bogate jak te zabytkowe, ale za to dają interesujące świadectwo naszych czasów, gdyż budowane są przez całe społeczności, a nie jak dawniej, przez zamożnych fundatorów, którzy w ten sposób chcieli odpokutować swoje grzechy. Najstarszy modrzewiowy kościół św. Sebastiana w Wieliczce z 1598 r., który z okazji niedawnego 400-lecia, został starannie odrestaurowany. Najcenniejszym zabytkiem jest polichromia Włodzimierza Tetmajera z lat Kościół jest ujęty w Małopolskim Szlaku Architektury Drewnianej. Kościół pw. Ducha Świętego w Podstolicach z 1870 r., ostatnio odnowiony z okazji jubileuszu 700-lecia parafii, należącej do najstarszych w Archidiecezji Krakowskiej. Kościół pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Grabiu, zbudowany w latach Usytuowany jest na nadwiślańskim szlaku królewskim, którym królowie dojeżdżali z Krakowa do Puszczy Niepołomickiej na polowania. W tej budowli o gotyckich cechach znajduje się interesujące wyposażenie w duchu architektury barokowej. Warto też odwiedzić XVIII-wieczny kościół w Bodzanowie, pw. śś. apostołów Piotra i Pawła z 1765 r. Jest to typowy kościół drewniany, jednonawowy, o konstrukcji zrębowej. W kościele zachowały się rokokowe ołtarze. 88

90 Wielicki kościół parafialny pod wezwaniem św. Klemensa, papieża i pierwszego patrona górników, z bogatym wyposażeniem i małym muzeum Skarby św. Klemensa, znajdującym się w krypcie pod Kaplicą Morsztynów. Obecny kształt kościoła pochodzi z początku XIX stulecia, ale zachowały się elementy architektoniczne z XIII i XIV wieku. Z XVII wieku pochodzi kaplica grobowa Morstinów, zdobiona stiukami Baltazara Fontany. Obok kościoła znajduje się dzwonnica, zaprojektowana przez włoskiego architekta Pellegriniego, którą ufundował Jan III Sobieski po zwycięstwie nad Turkami. Kościół pw. Dziesięciu Tysięcy Męczenników w Niepołomicach, murowany, wybudowany w latach przez Kazimierza Wielkiego, konsekrowany 4 X 1358 r. Zbudowano go z cegły z niewielkimi wstawkami z kamienia. W kościele znajduje się prezbiterium, prostokątne nawy, kaplica królewska i kruchta. Zgodnie z założeniami gotyckiego stylu architektonicznego wewnątrz znajduje się gotyckie sklepienie krzyżowo-żebrowe z rzeźbionymi zwornikami. W kaplicy śś. Męczennic zachowały się freski z XIV wieku. W 1595 r. powstała w kościele kaplica grobowa Branickich z pomnikiem grobowym, wykutym z szarego kamienia i czerwonego marmuru. W 1640 r. została dobudowana do kościoła kaplica św. Karola Boromeusza, która stała się miejscem jego kultu. Dokonano także przebudowy, w czasie której zniknęły nawy i powstało obecne wnętrze. Można tu także oglądać piękne barokowe ołtarze, które zachwycają swoją estetyką wykonania i świadczą o niebywałym kunszcie artysty rzeźbiarza. Do swego patrona, Karola Boromeusza, chętnie przyjeżdżał modlić się metropolita krakowski arcybiskup Karol Wojtyła. W roku 1926 kościół otrzymał nową polichromię wzorowaną na kościele Mariackim w Krakowie. Klasztor w Staniątkach Podanie głosi, że św. Wojciech, przechodząc w roku 995 z Węgier do Krakowa, zatrzymał się i powiedział: Udielame tady staniatku to znaczy: Zróbmy tu sobie odpoczynek. Na pamiątkę pobytu św. Wojciecha nazwano tę miejscowość Staniatky, a z czasem spolszczono na Staniątki. Fundator klasztoru ofiarował obraz Matki Boskiej Bolesnej. Jest to malowany na lipowej desce obraz Matki Bożej ukazującej serce, w które godzi siedem mieczy. Jest to alegoria znanej od wieków z literatury religijnej prawdy o siedmiu boleściach Maryi. Są to: przepowiednia starca Symeona ( a Twoją duszę miecz przeniknie ), ucieczka do Egiptu, zagubienie małego Jezusa w świątyni, spotkanie z Jezusem na Drodze Krzyżowej, obecność Maryi ze świętym Janem pod krzyżem, ciało zmarłego Jezusa na łonie Matki, złożenie Jezusa do grobu i samotność Maryi. W rogach obrazu widoczni są czterej aniołowie trzymający narzędzia Męki Pańskiej. Obraz od przeszło siedmiu wieków znajduje się w bocznej kaplicy w kościele klasztornym. Budowę kościoła zakończono w 1238 r. Jest to jedna z najstarszych świątyń gotyckich w Polsce, a najstarsza typu halowego o trójprzęsłowej nawie, z dwuprzęsłowym prezbiterium, w XVII wieku przebudowana w stylu barokowym. Przez stulecia istnienia klasztor zgromadził w swoich murach wiele cennych dzieł. Do najważniejszych należą: rzeźby Madonn z XIV wieku, rzeźba Chrystusa Frasobliwego z warsztatu Wita Stwosza z XVI wieku; klasztor posiada też bogate zbiory sprzętów liturgicznych i ksiąg oraz dokumentów (w tym bulle papieskie z XIII wieku). Klasztor Franciszkanów w Wieliczce Braci Mniejszych powstał w latach Aktualnie używana nazwa Sanktuarium Matki Bożej Łaskawej związana jest z obrazem Matki Bożej z Dzieciątkiem namalowanym olejnymi farbami na kamiennej, lekko sfalowanej płycie z piaskowca o wymiarach 620 x 869 i grubości 30 mm. Obraz od początku był otaczany wielką czcią i przyozdabiany licznymi wotami dowodami wdzięczności za otrzymane tu łaski. Skąd kamienny obraz Madonny znalazł się w Wieliczce? Według przekazu przywieźli go kupcy z Włoch lub krajów bałkańskich, którzy za otrzymaną tu sól ofiarowali go górnikom. Powstał on najprawdopodobniej w drugiej połowie XVI wieku namalowany wprawną ręką anonimowego artysty szkoły włoskiej. Dokumenty wskazują, że był on w kościele franciszkanów od początku jego istnienia, a więc od 1623 r., dokąd został przeniesiony z kaplicy zaraz po jego wybudowaniu. Przed klasztorem, w ogrodzie od strony kopalni została zbudowana w 2000 r. jedyna w świecie kopia Porcjunkuli św. Franciszka z Asyżu, która stała się dodatkową atrakcją turystyczną. Nowe murowane świątynie będące przykładami współczesnej architektury sakralnej można zobaczyć między innymi w Kłaju i Wieliczce. Interesujące rozwiązania architektoniczne zostały zastosowane w będącym aktualnie w trakcie budowy kościele św. Pawła Apostoła w Wieliczce oraz w kościele na skraju Puszczy Niepołomickiej pw. św. Józefa Robotnika w Kłaju. Koniecznie trzeba pojechać do pierwszej parafii ks. Karola Wojtyły pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Niegowici. Ta jedna z najstarszych parafii archidiecezji krakowskiej chlubi się cudownym obrazem Matki Boskiej, który w ostatnich latach, wzorem Czarnej Madonny, peregrynuje po Polsce i świecie. 89

91 Kościół pw. św. Sebastiana w Wieliczce Kościół pw. Ducha Świętego w Podstolicach 90

92 Kościół pw. Wniebowzięcia NMP w Grabiu Kościół pw. św. Apostołów Piotra i Pawła w Bodzanowie 91

93 Kościół pw. św. Klemensa w Wieliczce Kościół pw. Dziesięciu Tysięcy Męczenników w Niepołomicach 92

94 Klasztor i kościół pw. św. Wojciecha w Staniątkach czarna linia Klasztor Franciszkanów w Wieliczce 93

95 Kościół pw. św. Pawła Apostoła w Wieliczce-Krzyszkowicach Kościół pw. św. Józefa Robotnika w Kłaju Pomnik wikarego ks. Karola Wojtyły w Niegowici 94

96 Spis treści Od autorów...3 Ziemia Wielicka...4 Gminy Powiatu Wielickiego...5 Kościoły Miasta i Gminy Wieliczka Wieliczka, Kościół pw. św. Franciszka z Asyżu...6 Wieliczka, Kościół pw. św. Klemensa...12 Wieliczka, Kaplica św. Kingi w Kopalni Soli Wieliczka...16 Wieliczka, Kościół pw. św. Sebastiana...18 Wieliczka Krzyszkowice, Kościół pw. św. Pawła Apostoła...20 Byszyce, Kościół pw. Matki Bożej Różańcowej...22 Czarnochowice, Kościół pw. Matki Bożej Pocieszenia...24 Dobranowice, Kościół pw. NMP Niepokalanego Poczęcia...26 Golkowice, Kościół pw. Matki Bożej Fatimskiej...28 Gorzków, Kościół pw. Matki Boskiej Częstochowskiej...30 Grabie, Kościół pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny...32 Janowice, Kościół pw. Podwyższenia Krzyża Świętego...34 Koźmice Wielkie, Kościół pw. Trójcy Przenajświętszej...36 Pawlikowice, Kościół pw. św. Michała Archanioła...38 Podstolice, Kościół pw. Ducha Świętego...40 Raciborsko, Kościół pw. NMP Królowej Polski...42 Siercza, Kościół pw. Matki Boskiej Częstochowskiej...44 Strumiany, Kościół pw. Niepokalanego Serca NMP...46 Sułków, Kościół pw. Wniebowzięcia NMP...48 Sygneczów, Kościół pw. Pana Jezusa Dobrego Pasterza...50 Kościoły Gminy Biskupice Biskupice, Kościół pw. św. Marcina...52 Bodzanów, Kościół pw. Świętych Apostołów Piotra i Pawła...54 Łazany, Kościół pw. Znalezienia Krzyża Świętego...56 Kościoły Gminy Gdów Gdów, Kościół pw. Narodzenia NMP...58 Jaroszówka, Kościół pw. MB Fatimskiej...60 Niegowić, Kościół pw. Wniebowzięcia NMP...62 Kościoły Gminy Kłaj Kłaj, Kościół pw. św. Józefa Robotnika...64 Brzezie, Kościół pw. Przemienienia Pańskiego...66 Łężkowice, Kościół pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa...68 Szarów, Kościół pw. św. Stanisława Biskupa Męczennika...70 Kościoły Miasta i Gminy Niepołomice Niepołomice, Kościół pw. Dziesięciu Tysięcy Męczenników Niepołomice - Jazy, Kościół pw. MB Różańcowej...76 Podłęże, Kościół pw. NMP Królowej Polski Staniątki, Kościół pw. św. Wojciecha Biskupa i Męczennika...80 Wola Batorska, Kościół pw. MB Nieustającej Pomocy...84 Zabierzów Bocheński, Kościół pw. Opieki NMP...86 Wielicki Szlak Architektury Sakralnej

97 Autorzy albumu składają serdeczne podziękowania dla Księdza Prałata Zbigniewa Gerle Dziekana Dekanatu Wielickiego Księdza Prałata Stanisława Miki Dziekana Dekanatu Niepołomickiego oraz dla wszystkich Proboszczów parafii z terenu Powiatu Wielickiego za pomoc w realizacji projektu oraz za umożliwienie wykonania dokumentacji fotograficznej. Wielicka Lokalna Organizacja Turystyczna dziękuje za wsparcie finansowe Burmistrzowi Miasta i Gminy Wieliczka Arturowi Koziołowi Burmistrzowi Miasta i Gminy Niepołomice Romanowi Ptakowi Sponsorom strategicznym Firmie Realności Wielickie Fundacji Rodziny Engel Zadanie dofinansowane ze środków gmin Wieliczka i Niepołomice oraz Starostwa Powiatowego w Wieliczce Partnerem przedsięwzięcia jest Województwo Małopolskie

98

JAKIE SĄ NAJSTARSZE KOŚCIOŁY W BIELSKU BIAŁEJ?

JAKIE SĄ NAJSTARSZE KOŚCIOŁY W BIELSKU BIAŁEJ? JAKIE SĄ NAJSTARSZE KOŚCIOŁY W BIELSKU BIAŁEJ? MENU: 1.Bielsko-Biała 2. Kościół św. Stanisława 3. Katedra św. Mikołaja 4. Kościół Trójcy Przenajświętszej 5. Kościół św. Barbary Bielsko-Biała miasto na

Bardziej szczegółowo

Kościół parafialny pod wezwaniem św. Marcina w Chojnacie

Kościół parafialny pod wezwaniem św. Marcina w Chojnacie Kościół parafialny pod wezwaniem św. Marcina w Chojnacie Chojnata jest starą wsią. Powstała nie później niż w XIII w. Niegdyś posiadała duże znaczenie dzięki zakonowi benedyktynów, którzy posiadali tutaj

Bardziej szczegółowo

Lubasz Sanktuarium Matki Bożej Królowej Rodzin w Lubaszu.

Lubasz Sanktuarium Matki Bożej Królowej Rodzin w Lubaszu. Lubasz W kościele katolickim sanktuaria to miejsca święte, gdzie w sposób szczególny Bóg udziela swojej łaski. Takim miejscem, które pragniemy Państwu przedstawić jest Sanktuarium Matki Bożej Królowej

Bardziej szczegółowo

PARAFIA PW. NARODZENIA NAJŚWIĘTSZEJ MARYI PANNY W PEŁCZYCACH

PARAFIA PW. NARODZENIA NAJŚWIĘTSZEJ MARYI PANNY W PEŁCZYCACH PARAFIA PW. NARODZENIA NAJŚWIĘTSZEJ MARYI PANNY W PEŁCZYCACH ul. Kościelna 4 PEŁCZYCE 73-260 tel. 95 7685315 wik. 957685015 Kościół parafialny: Pw. Narodzenia NMP w Pełczycach - poświęcony: 8 IX 1946 r.

Bardziej szczegółowo

Praca na konkurs pn. By czas nie zaćmił

Praca na konkurs pn. By czas nie zaćmił Praca na konkurs pn. By czas nie zaćmił Temat pracy: Historia i stan aktualny zabytków architektonicznych na terenie mojej miejscowości. Wykonanie: Ewelina Aftańska i Aleksandra Ambroziak Uczennice klasy

Bardziej szczegółowo

Komunikat Kurii Metropolitalnej Szczecińsko-Kamieńskiej (do Księży Proboszczów posługujących w Archidiecezji Szczecińsko-Kamieńskiej)

Komunikat Kurii Metropolitalnej Szczecińsko-Kamieńskiej (do Księży Proboszczów posługujących w Archidiecezji Szczecińsko-Kamieńskiej) KURIA METROPOLITALNA SZCZECIŃSKO-KAMIEŃSKA WYDZIAŁ DUSZPASTERSKI ul. Papieża Pawła VI 4; 71-459 Szczecin tel. 91/454-22-92; fax 91/453-69-08 Szczecin, 30 września 2010 r. Znak: CK 98/2010 Komunikat Kurii

Bardziej szczegółowo

Trasa wycieczki: Zabytki sakralne Łomży. czas trwania: 5 godzin, typ: piesza, liczba miejsc: 8, stopień trudności: bardzo łatwa

Trasa wycieczki: Zabytki sakralne Łomży. czas trwania: 5 godzin, typ: piesza, liczba miejsc: 8, stopień trudności: bardzo łatwa Trasa wycieczki: Zabytki sakralne Łomży czas trwania: 5 godzin, typ: piesza, liczba miejsc: 8, stopień trudności: bardzo łatwa Opis wycieczki to duże miasto w województwie podlaskim nad rzeką Narwią. Historia

Bardziej szczegółowo

Kraina UNESCO KRAINA UNESCO

Kraina UNESCO KRAINA UNESCO Środa, 8 czerwca 2016 Kraina UNESCO KRAINA UNESCO Lista Światowego Dziedzictwa Kulturalnego i Przyrodniczego UNESCO to lista obiektów objętych szczególną ochroną międzynarodowej organizacji UNESCO, ze

Bardziej szczegółowo

SOŁECTWO KRZYWORZEKA I i KRZYWORZEKA II

SOŁECTWO KRZYWORZEKA I i KRZYWORZEKA II SOŁECTWO KRZYWORZEKA I i KRZYWORZEKA II INSTYTUCJE, ORGANIZACJE SPOŁECZNE INSTYTUCJE: 1. Publiczna Szkoła Podstawowa w Krzyworzece w roku szkolnym 2007/2008-6 oddziałów, 60 uczniów. 2. Publiczne Przedszkole

Bardziej szczegółowo

Wykaz udzielonych dotacji celowych na prace konserwatorskie, restauratorskie lub roboty budowlane przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków.

Wykaz udzielonych dotacji celowych na prace konserwatorskie, restauratorskie lub roboty budowlane przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków. Wykaz udzielonych dotacji celowych na prace konserwatorskie, restauratorskie lub roboty budowlane przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków Rok 2016 Uchwałą nr XIX/124/16 Rada Powiatu Opolskiego w dniu

Bardziej szczegółowo

Pragniemy podzielić się z Wami naszą radością z obchodzonego w marcu jubileuszu

Pragniemy podzielić się z Wami naszą radością z obchodzonego w marcu jubileuszu Niech żyje Jezus! Niech radosny zabrzmi dziś hymn ku czci Serca Zbawiciela! Czcigodne Siostry Wizytki Drodzy Bracia i Siostry zakochani w Sercu Pana Jezusa Pragniemy podzielić się z Wami naszą radością

Bardziej szczegółowo

A.D Rok Jubileuszu 30-lecia powstania naszej parafii

A.D Rok Jubileuszu 30-lecia powstania naszej parafii A.D. 2017 Rok Jubileuszu 30-lecia powstania naszej parafii 2 luty - czwartek - Święto Ofiarowania Pańskiego - MB Gromnicznej 3 luty - I piątek miesiąca 11 luty - sobota - NMP z Lourdes - Dzień Chorych

Bardziej szczegółowo

Wieliczka miasto na soli

Wieliczka miasto na soli Wieliczka miasto na soli Historia Wieliczki sięga czasów średniowiecza i jest ściśle związana z najstarszym na ziemiach polskich przedsiębiorstwem solnym. Przez całe stulecia Magnum Sal była źródłem

Bardziej szczegółowo

Maciej Tokarz, kl. VIa Zabytkowy kościół p.w. św. Mikołaja w Tabaszowej

Maciej Tokarz, kl. VIa Zabytkowy kościół p.w. św. Mikołaja w Tabaszowej Maciej Tokarz, kl. VIa Zabytkowy kościół p.w. św. Mikołaja w Tabaszowej Piękno rzeczy śmiertelnych mija, lecz nie piękno sztuki. Leonardo da Vinci 1 Tabaszowa - miejscowość w powiecie nowosądeckim (województwo

Bardziej szczegółowo

Szczęść Boże. Kopalnia Soli Wieliczka - trasy turystyczne związane z turystyką religijną

Szczęść Boże. Kopalnia Soli Wieliczka - trasy turystyczne związane z turystyką religijną Szczęść Boże Kopalnia Soli Wieliczka - trasy turystyczne związane z turystyką religijną Kajetan d Obyrn Prezes Zarządu Kopalni Soli Wieliczka SA Kraków, 14.06.2012 Geneza turystki pielgrzymkowej w wielickiej

Bardziej szczegółowo

Program peregrynacji relikwii św. Jana Pawła II w Oddziale Okręgowym w Olsztynie w dniach września 2015 roku

Program peregrynacji relikwii św. Jana Pawła II w Oddziale Okręgowym w Olsztynie w dniach września 2015 roku Program peregrynacji relikwii św. Jana Pawła II w Oddziale Okręgowym w Olsztynie w dniach 15 30 września 2015 roku 15 września (wtorek) NOWE MIASTO LUBAWSKIE 17.30 rozpoczęcie peregrynacji i wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

KALENDARIUM ZAMIERZEŃ DUSZPASTERSKICH wrzesień sierpień 2017

KALENDARIUM ZAMIERZEŃ DUSZPASTERSKICH wrzesień sierpień 2017 KALENDARIUM ZAMIERZEŃ DUSZPASTERSKICH wrzesień 2016 - sierpień 2017 Data Temat Przedsięwzięcie wrzesień 1. Czwartek Wspomnienie św. Bronisławy 77.rocznica wybuchu II wojny św.; Nowy Rok Szkolny 2016/17

Bardziej szczegółowo

Sanktuarium Maryjne Parafia NMP Matki Pocieszenia w Oławie

Sanktuarium Maryjne Parafia NMP Matki Pocieszenia w Oławie Sanktuarium Maryjne Parafia NMP Matki Pocieszenia w Oławie Historia Sanktuarium Kościół parafialny p.w. Matki Bożej Pocieszenia w Oławie pierwotnie nosił nazwę św. Błażeja i Andrzeja Świerada. Ze starego

Bardziej szczegółowo

Historia budowy Kościoła w Białce

Historia budowy Kościoła w Białce Historia Historia budowy Kościoła w Białce Przed powstaniem Parafii wieś Białka należała przez kilka wieków do Parafii w Makowie Podhalańskim. Obecnie z dawną Parafią związanych jest ok. 1/3 ludności.

Bardziej szczegółowo

PEREGRYNACJA RELIKWII ŚWIĘTEGO JANA PAWŁA II

PEREGRYNACJA RELIKWII ŚWIĘTEGO JANA PAWŁA II PEREGRYNACJA RELIKWII ŚWIĘTEGO JANA PAWŁA II W ODDZIALE OKRĘGOWYM W BIAŁYMSTOKU AUGUSTÓW, 4-5 PAŹDZIERNIKA BAZYLIKA NAJŚWIĘTSZEGO SERCA PANA JEZUSA, UL. KSIĘDZA SKORUPKI 6 4 października 18:00 Eucharystia

Bardziej szczegółowo

Czcigodni Bracia Kapłani,

Czcigodni Bracia Kapłani, Wkrótce rozpoczną się coroczne uroczystości ku czci św. Stanisława Biskupa i Męczennika, głównego patrona Polski i Archidiecezji Krakowskiej. W dniach nowenny (29 kwietnia - 8 maja) będ ziemy się modlić

Bardziej szczegółowo

Jakie są sanktuaria maryjne w diecezji bielsko- żywieckiej?

Jakie są sanktuaria maryjne w diecezji bielsko- żywieckiej? Jakie są sanktuaria maryjne w diecezji bielsko- żywieckiej? Co to jest sanktuarium? Miejsce uznawane za święte, często identyfikowane ze świątynią, budowlą wzniesioną na miejscu uznawanym za święte, w

Bardziej szczegółowo

Radom, 18 października 2012 roku. L. dz. 1040/12 DEKRET. o możliwości uzyskania łaski odpustu zupełnego w Roku Wiary. w Diecezji Radomskiej

Radom, 18 października 2012 roku. L. dz. 1040/12 DEKRET. o możliwości uzyskania łaski odpustu zupełnego w Roku Wiary. w Diecezji Radomskiej Bp Henryk Tomasik: Dekret o możliwości uzyskania łaski odpustu zupełnego w Roku Wiary w Diecezji Ra Radom, 18 października 2012 roku L. dz. 1040/12 DEKRET o możliwości uzyskania łaski odpustu zupełnego

Bardziej szczegółowo

KAPLICZKI I KRZYśE PRZYDROśNE ORAZ ZABYTKOWE NAGROBKI w miejscowościach : Krowica Sama, Krowica Hołodowska i Budomierz.

KAPLICZKI I KRZYśE PRZYDROśNE ORAZ ZABYTKOWE NAGROBKI w miejscowościach : Krowica Sama, Krowica Hołodowska i Budomierz. KAPLICZKI I KRZYśE PRZYDROśNE ORAZ ZABYTKOWE NAGROBKI w miejscowościach : Krowica Sama, Krowica Hołodowska i Budomierz. Na końcu Cetyni znajduje się kapliczka z figurą Serca BoŜego. Za Cetynią jest stara

Bardziej szczegółowo

4. INWENTARYZACJA OBIEKTÓW HISTORYCZNYCH I KULTUROWYCH GMINY KOLONOWSKIE

4. INWENTARYZACJA OBIEKTÓW HISTORYCZNYCH I KULTUROWYCH GMINY KOLONOWSKIE 4. INWENTARYZACJA OBIEKTÓW HISTORYCZNYCH I KULTUROWYCH GMINY KOLONOWSKIE W skład gminy wchodzą miasto Kolonowskie osiedle Fosowskie i 3 sołectwa: Spórok, Staniszcze Małe, Staniszcze Wielkie 4.1. OGÓLNA

Bardziej szczegółowo

Parafialna pielgrzymka Kół Żywego Różańca do Częstochowy. Uczestnicy wyjazdu na Wałach Jasnogórskich (13.09.1997 r.).

Parafialna pielgrzymka Kół Żywego Różańca do Częstochowy. Uczestnicy wyjazdu na Wałach Jasnogórskich (13.09.1997 r.). Parafialna pielgrzymka Kół Żywego Różańca do Częstochowy. Uczestnicy wyjazdu na Wałach Jasnogórskich (13.09.1997 r.). Rada duszpasterska parafii p. w. Trójcy Świętej (30.11.1997 r.). Na zdjęciu stoją od

Bardziej szczegółowo

Trasa wycieczki: Nie tylko sól, czyli Wieliczka jakiej nie znacie...

Trasa wycieczki: Nie tylko sól, czyli Wieliczka jakiej nie znacie... Trasa wycieczki: Nie tylko sól, czyli jakiej nie znacie... czas trwania: 3 godziny, typ: piesza, liczba miejsc: 7, stopień trudności: bardzo łatwa Opis wycieczki Dla wielu osób odwiedzających Wieliczkę,

Bardziej szczegółowo

15. ANEKS. Ludwikowo - rodzinny dom Mączyńskich tu urodził się ks. Kazimierz Mączyński. Rodzinny dom

15. ANEKS. Ludwikowo - rodzinny dom Mączyńskich tu urodził się ks. Kazimierz Mączyński. Rodzinny dom 82 15. ANEKS Ludwikowo - rodzinny dom Mączyńskich tu urodził się ks. Kazimierz Mączyński Rodzinny dom 82 Ludwikowo - fundamenty starego kościoła 83 Ludwikowo - dzisiejsza kaplica parafialna kiedyś była

Bardziej szczegółowo

Trasa wycieczki: Siemiatycze na Podlasiu. czas trwania: 3 godziny, typ: piesza, liczba miejsc: 8, stopień trudności: bardzo łatwa

Trasa wycieczki: Siemiatycze na Podlasiu. czas trwania: 3 godziny, typ: piesza, liczba miejsc: 8, stopień trudności: bardzo łatwa Trasa wycieczki: na Podlasiu czas trwania: 3 godziny, typ: piesza, liczba miejsc: 8, stopień trudności: bardzo łatwa Opis wycieczki Zapraszamy Państwa do Siemiatycz, miasta powiatowego na Podlasiu. Historię

Bardziej szczegółowo

Zapraszamy na nową stronę Sanktuarium św. Jana Pawła II.

Zapraszamy na nową stronę Sanktuarium św. Jana Pawła II. Zapraszamy na nową stronę Sanktuarium św. Jana Pawła II www.sanktuariumjp2.pl 11 czerwca 2011 r. ks. kard. Stanisław Dziwisz uroczyście erygował Sanktuarium Błogosławionego Jana Pawła II w krakowskich

Bardziej szczegółowo

Historia kościoła i parafii p.w. Narodzenia NMP w Jazowsku

Historia kościoła i parafii p.w. Narodzenia NMP w Jazowsku Historia kościoła i parafii p.w. Narodzenia NMP w Jazowsku Utworzenie rzymskokatolickiej parafii w Jazowsku należy datować w przybliżeniu na drugą połowę XIII wieku. Zapewne w tym samym okresie wybudowano

Bardziej szczegółowo

Trasa wycieczki: Drewniane cerkwie i kościoły Bielska Podlaskiego

Trasa wycieczki: Drewniane cerkwie i kościoły Bielska Podlaskiego Trasa wycieczki: Drewniane cerkwie i kościoły Bielska Podlaskiego czas trwania: 1 dzień, typ: piesza, liczba miejsc: 8, stopień trudności: bardzo łatwa Opis wycieczki to małe miasteczko, którego korzenie

Bardziej szczegółowo

KALENDARZ DAT I OKRESÓW LITURGICZNYCH

KALENDARZ DAT I OKRESÓW LITURGICZNYCH KALENDARZ DAT I OKRESÓW LITURGICZNYCH 1. KALENDARZ OKRESÓW LITURGICZNYCH W KOŚCIELE KATOLICKIM 2012-2111 2. KALENDARZ DIECEZJI POLSKICH - 2013-02-28 3. WPROWADZENIA TEOLOGICZNO PASTORALNE DO KSIĄG LITURGICZNYCH

Bardziej szczegółowo

Kościół p.w. Podwyższenia Krzyża w Lubiechni Małej

Kościół p.w. Podwyższenia Krzyża w Lubiechni Małej Kościół w Lubiechni Małej położony jest w niewielkiej wsi odległej o 7 km na północ od Rzepina. Jest to niewielki kościółek wzniesiony w konstrukcji ryglowej w drugiej połowie XVII wieku z drewnianą wieżą

Bardziej szczegółowo

ROK Rok Z budżetu Gminy Strzegom udzielono dotacji celowej dla: Rzymskokatolickiej Parafii

ROK Rok Z budżetu Gminy Strzegom udzielono dotacji celowej dla: Rzymskokatolickiej Parafii WYKAZ UDZIELANYCH DOTACJI NA PRACE KONSERWATORSKIE, RESTAURATORSKIE ORAZ ROBOTY BUDOWLANE PRZY ZABYTKACH WPISANYCH DO REJESTRU ZABYTKÓW ZNAJDUJĄCYCH SIĘ NA TERENIE GMINY STRZEGOM. ROK 2008 1.Gmina Strzegom

Bardziej szczegółowo

Na prezentacje zaprasza Zosia Majkowska i Katarzyna Kostrzewa

Na prezentacje zaprasza Zosia Majkowska i Katarzyna Kostrzewa Na prezentacje zaprasza Zosia Majkowska i Katarzyna Kostrzewa Kraków Kraków położony jest w województwie małopolskim. Był siedzibą królów Polski. To król Kazimierz Odnowiciel przeniósł swoja siedzibę z

Bardziej szczegółowo

Beneficjenci II edycji

Beneficjenci II edycji Beneficjenci II edycji Dotacje na prace konserwatorskie, restauratorskie lub roboty budowlane przy zabytkach wpisanych do rejestru zabytków województwa łódzkiego Parafia Rzymskokatolicka p.w. Wszystkich

Bardziej szczegółowo

via sacra PODRÓŻOWANIE BEZ GRANIC.PRZEZ WIEKI. W ZADUMIE.

via sacra PODRÓŻOWANIE BEZ GRANIC.PRZEZ WIEKI. W ZADUMIE. via sacra PODRÓŻOWANIE BEZ GRANIC.PRZEZ WIEKI. W ZADUMIE. W dniach od 23.08.2014 roku do 28.09.2014 roku, w Bazylice Mniejszej Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Strzegomiu trwać będzie wystawa, pt. Spotkania,

Bardziej szczegółowo

Metropolita katowicki ogłasza rozpoczęcie II Synodu Archidiecezji katowickiej

Metropolita katowicki ogłasza rozpoczęcie II Synodu Archidiecezji katowickiej .: 25.11.2012 r. Metropolita katowicki ogłasza rozpoczęcie II Synodu Archidiecezji katowickiej.: 28.10.2012 r. Gościmy S. Celinę ze Zgromadzenia Sióstr Szensztackich.: 11.10.2012 r. Ojciec św. Benedykt

Bardziej szczegółowo

Pełen refleksji DOLNY ŚLĄSK Pielgrzymki 2013

Pełen refleksji DOLNY ŚLĄSK Pielgrzymki 2013 Pełen refleksji DOLNY ŚLĄSK Pielgrzymki 2013 Pielgrzymka dla grup wyjeżdżających z Poznania Książ - Krzeszów - Wambierzyce Kłodzko - Bardo Sanktuarium Matki Bożej Łaskawej w Krzeszowie Krzeszów to unikatowy

Bardziej szczegółowo

Wraz z początkiem Wielkiego Postu w Warszawie po raz drugi ruszy inicjatywa Kościołów Stacyjnych. Począwszy od Środy Popielcowej do Niedzieli

Wraz z początkiem Wielkiego Postu w Warszawie po raz drugi ruszy inicjatywa Kościołów Stacyjnych. Począwszy od Środy Popielcowej do Niedzieli Wraz z początkiem Wielkiego Postu w Warszawie po raz drugi ruszy inicjatywa Kościołów Stacyjnych. Począwszy od Środy Popielcowej do Niedzieli Palmowej w kolejnych dniach wierni będą gromadzić się na indywidualnej

Bardziej szczegółowo

free mini przewodnik ciekawe miejsca w okolicy Gminny Ośrodek Szkoleniowo-Wypoczynkowy

free mini przewodnik ciekawe miejsca w okolicy Gminny Ośrodek Szkoleniowo-Wypoczynkowy mini przewodnik free ciekawe miejsca w okolicy Gminny Ośrodek Szkoleniowo-Wypoczynkowy 2 Na mapie: A Swoboda: Przydrożny krzyż We wsi Swoboda niedaleko Zgierza, na skraju lasu stoi stalowy krzyż. Z opowiadań

Bardziej szczegółowo

Niech Jezus zawsze będzie twoim początkiem i twoim centrum, i twoim celem, niech wchłania całe twoje życie.

Niech Jezus zawsze będzie twoim początkiem i twoim centrum, i twoim celem, niech wchłania całe twoje życie. nr 1 (1) marzec kwiecień 2014 SANKTUARIUM MATKI BOŻEJ FATIMSKIEJ Sosnowiec Zagórze Niech Jezus zawsze będzie twoim początkiem i twoim centrum, i twoim celem, niech wchłania całe twoje życie. św. Ojciec

Bardziej szczegółowo

Ryc. 1. Sianki. Cerkiew greckokatolicka z 1645 r., obecnie we wsi Kostrino (Ukraina). Budzyński S. 1993. Op. cit., s. 325. 2

Ryc. 1. Sianki. Cerkiew greckokatolicka z 1645 r., obecnie we wsi Kostrino (Ukraina). Budzyński S. 1993. Op. cit., s. 325. 2 Sianki Parafia greckokatolicka w miejscu, dekanat Wysoczański 1. Najstarsza wzmianka dotyczy cerkwi wykonanej w typie bojkowskim, zbudowanej w 1645 r. (ryc. 1). Cerkiew tą sprzedano w 1703 r. do wsi Kostrino

Bardziej szczegółowo

Trasa wycieczki: Śladami Tarnowskich. czas trwania: 5 godzin, typ: piesza, liczba miejsc: 8, stopień trudności: bardzo łatwa

Trasa wycieczki: Śladami Tarnowskich. czas trwania: 5 godzin, typ: piesza, liczba miejsc: 8, stopień trudności: bardzo łatwa Trasa wycieczki: Śladami Tarnowskich czas trwania: 5 godzin, typ: piesza, liczba miejsc: 8, stopień trudności: bardzo łatwa Opis wycieczki Wycieczkę zaczynamy od siedziby rodowej Tarnowskich, zamku w Dzikowie.

Bardziej szczegółowo

Plan działań dla rozwoju turystyki religijnej w Krakowie do 2013 r.

Plan działań dla rozwoju turystyki religijnej w Krakowie do 2013 r. Projekt Planu przygotowany przez zespół ekspertów powołany przez Prezydenta Krakowa. Uczestniczyli m.in. przedstawiciele: - Zakładu Geografii Religii UJ - Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II - Akademii

Bardziej szczegółowo

PORADNIE RODZINNE W PARAFIACH WARSZAWSKICH

PORADNIE RODZINNE W PARAFIACH WARSZAWSKICH PORADNIE RODZINNE W PARAFIACH WARSZAWSKICH PARAFIA DZIEŃ I GODZINA DYŻYRU ŚRÓDMIEŚCIE TELEFON, E-MAIL Archikatedra św. Jana Chrzciciela, ul. Świętojańska 8 poniedziałek, 18-21 22/831 02 89, (pon.-pt. 10-12,

Bardziej szczegółowo

Trasa wycieczki: Dolnośląskim Szlakiem św. Jakuba. czas trwania: 1 dzień, typ: samochodowa, liczba miejsc: 8, stopień trudności: łatwa

Trasa wycieczki: Dolnośląskim Szlakiem św. Jakuba. czas trwania: 1 dzień, typ: samochodowa, liczba miejsc: 8, stopień trudności: łatwa Trasa wycieczki: Dolnośląskim Szlakiem św. Jakuba czas trwania: 1 dzień, typ: samochodowa, liczba miejsc: 8, stopień trudności: łatwa Opis wycieczki Naszą wyprawę Dolnośląskim Szlakiem św. Jakuba możemy

Bardziej szczegółowo

PRACA ZBIOROWA ELŻBIETA GIL, NINA MAJ, LECH PROKOP. ILUSTROWANY KATALOG POLSKICH POCZTÓWEK O TEMATYCE JAN PAWEŁ II. PAPIESKIE CYTATY I MODLITWY.

PRACA ZBIOROWA ELŻBIETA GIL, NINA MAJ, LECH PROKOP. ILUSTROWANY KATALOG POLSKICH POCZTÓWEK O TEMATYCE JAN PAWEŁ II. PAPIESKIE CYTATY I MODLITWY. PRACA ZBIOROWA ELŻBIETA GIL, NINA MAJ, LECH PROKOP. ILUSTROWANY KATALOG POLSKICH POCZTÓWEK O TEMATYCE JAN PAWEŁ II. PAPIESKIE CYTATY I MODLITWY. CZĘŚĆ I b OPRACOWAŁ I WYKONAŁ LECH PROKOP, UL. ZAMKOWA 2/1,

Bardziej szczegółowo

Dotacje przyznane w latach na remont zabytków w powiatach nakielskim, sępoleńskim, tucholskim

Dotacje przyznane w latach na remont zabytków w powiatach nakielskim, sępoleńskim, tucholskim Urząd Marszałkowski Województwa Kujawsko-Pomorskiego Dotacje przyznane w latach 2009-2012 na remont zabytków w powiatach m, m, tucholskim 2009 r. Wnioskodawca Gmina Nazwa obiektu Nazwa zadania Kwota udzielolnej

Bardziej szczegółowo

Bp Tomasik: Fundamentem świątyni jest wiara

Bp Tomasik: Fundamentem świątyni jest wiara Biskup Henryk Tomasik konsekrował kościół Św. Rafała na radomskim Ustroniu. Uroczystości odbyły się w ostatnią niedzielę września i zgromadziły w świątyni całą wspólnotę parafialną. Zostały również wprowadzone

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR 118/2013 BURMISTRZA MIASTA I GMINY WIELICZKA. z dnia 4 czerwca 2013 r.

ZARZĄDZENIE NR 118/2013 BURMISTRZA MIASTA I GMINY WIELICZKA. z dnia 4 czerwca 2013 r. Burmistrz Miasta i Gminy Wieliczka ul. Powstania Warszawskiego 1 32-020 Wieliczka woj. małopolskie ZARZĄDZENIE NR 118/2013 BURMISTRZA MIASTA I GMINY WIELICZKA z dnia 4 czerwca 2013 r. w sprawie przyjęcia

Bardziej szczegółowo

Parafia pw. Świętego Wojciecha JELEŚNIA

Parafia pw. Świętego Wojciecha JELEŚNIA Parafia pw. Świętego Wojciecha JELEŚNIA 81 82 Kościółw Jeleśni miałpierwotnie postać drewnianej świątyni, zbudowanej staraniem mieszkańców ok. roku 1584. Dopiero w 1636 świątynia została poświęcona i

Bardziej szczegółowo

Czytanie ze zrozumieniem - test dla kl VI

Czytanie ze zrozumieniem - test dla kl VI Literka.pl Czytanie ze zrozumieniem - test dla kl VI Data dodania: 2005-12-20 09:00:00 Sprawdzian tej zawiera test czytania ze zrozumieniem dla klas VI szkoły podstawowej. Jego poziom trudności jest średni.

Bardziej szczegółowo

Niedziela Palmowa poświęcenie palm przez ks. dr Krzysztofa Kauchę ( r.).

Niedziela Palmowa poświęcenie palm przez ks. dr Krzysztofa Kauchę ( r.). Spotkanie opłatkowe Oazy Rodzin (23.01.2004 r.). Małżeństwa z Kręgu Domowego Kościoła, Ruchu Światło Życie ze swoimi duszpasterzami ks. proboszczem Waldemarem Ćwiekiem i ks. diakonem Tomaszem Łozowskim.

Bardziej szczegółowo

Figura Pana Jezusa Zmartwychwstałego

Figura Pana Jezusa Zmartwychwstałego Figura Pana Jezusa Zmartwychwstałego Figura znajduje się na małej wysepce, na stawie niedaleko drogi z Mikorzyna do Tokarzewa. Kamienna Figura Pana Jezusa Zmartwychwstałego wysokości 150 cm, pomalowana

Bardziej szczegółowo

U SW. BARTŁOMIEJA W MIERZESZYNIE

U SW. BARTŁOMIEJA W MIERZESZYNIE GAZETA PARAFII ŚW. BARTŁOMIEJA APOSTOŁA W MIERZESZYNIE ` U SW. BARTŁOMIEJA W MIERZESZYNIE Numer 34 (140) Mierzeszyn, 15 listopada 2014 r. ISSN 2082-0089 Rok 5 91. URODZINY KS. KARDYNAŁA HENRYKA GULBINOWICZA

Bardziej szczegółowo

Jaworzniacy.pl. JAWORZNO. Obelisk na terenie byłego Więzienia Progresywnego dla młodocianych, r

Jaworzniacy.pl. JAWORZNO. Obelisk na terenie byłego Więzienia Progresywnego dla młodocianych, r Miejsca Pamięci MIEJSCA PAMIĘCI DATY ODSŁONIĘCIA FORDON. Tablica Pamiątkowa na centralnym Więzieniu dla Kobiet 10.05.1992r. JAWORZNO. Obelisk na terenie byłego Więzienia Progresywnego dla młodocianych,

Bardziej szczegółowo

Spis obiektów zabytkowych nieruchomych na terenie Powiatu Łosickiego wpisanych do rejestru zabytków

Spis obiektów zabytkowych nieruchomych na terenie Powiatu Łosickiego wpisanych do rejestru zabytków Spis obiektów zabytkowych nieruchomych na terenie Powiatu Łosickiego wpisanych do rejestru zabytków Lp. Gmina Miejscowość Nazwa zabytku zdjęcie obiektu 1 Miasto i Gmina Łosice Chotycze Zespół Dworsko parkowy:

Bardziej szczegółowo

Świątynie murowane. Kościoły murowane:

Świątynie murowane. Kościoły murowane: Poniedziałek, 20 czerwca 2016 Świątynie murowane Świątynie murowane Kościoły murowane: Sanktuarium pw. św. Jana Chrzciciela w Kobylance Zbudowaną z kamienia i cegły świątynię wzniesiono w latach 1720-1750.

Bardziej szczegółowo

Nasze pielgrzymki 2004-2009 Sanktuaria Maryjne Podróżując śladami Ojca Świętego Jana Pawła II

Nasze pielgrzymki 2004-2009 Sanktuaria Maryjne Podróżując śladami Ojca Świętego Jana Pawła II Nasze pielgrzymki 2004-2009 Sanktuaria Maryjne Podróżując śladami Ojca Świętego Jana Pawła II Myśląc o pielgrzymkach, ogarniam wiele miejsc, które dane nam było zobaczyć. Stały się one naszym śladem i

Bardziej szczegółowo

Trasa wycieczki: Synagogi Krakowa. czas trwania: 2 godziny, typ: piesza, liczba miejsc: 7, stopień trudności: bardzo łatwa

Trasa wycieczki: Synagogi Krakowa. czas trwania: 2 godziny, typ: piesza, liczba miejsc: 7, stopień trudności: bardzo łatwa Trasa wycieczki: Synagogi Krakowa czas trwania: 2 godziny, typ: piesza, liczba miejsc: 7, stopień trudności: bardzo łatwa Opis wycieczki Kazimierz, obecna dzielnica Krakowa, a niegdyś osobne miasto, został

Bardziej szczegółowo

Zestaw pytań o Janie Pawle II

Zestaw pytań o Janie Pawle II Zestaw pytań o Janie Pawle II 1. Jakie wydarzenie miało miejsce 18.02.1941r? 2. Dokąd Karol Wojtyła przeprowadził się wraz z ojcem w sierpniu 1938 r? 3. Jak miała na imię matka Ojca Św.? 4. Kiedy został

Bardziej szczegółowo

Antoni Jackowski Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej UJ. Turystyka pielgrzymkowa w Małopolsce - stan obecny i szanse rozwoju.

Antoni Jackowski Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej UJ. Turystyka pielgrzymkowa w Małopolsce - stan obecny i szanse rozwoju. Antoni Jackowski Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej UJ Turystyka pielgrzymkowa w Małopolsce - stan obecny i szanse rozwoju. Ruch pielgrzymkowy w ważniejszych ośrodkach kultu religijnego na świecie

Bardziej szczegółowo

KRYTERIUM WYMAGAŃ Z RELIGII. Uczeń otrzymujący ocenę wyższą spełnia wymagania na ocenę niższą.

KRYTERIUM WYMAGAŃ Z RELIGII. Uczeń otrzymujący ocenę wyższą spełnia wymagania na ocenę niższą. KRYTERIUM WYMAGAŃ Z RELIGII Uczeń otrzymujący ocenę wyższą spełnia wymagania na ocenę niższą. KLASA I Semestr I Ocena dopuszczająca -Umie wykonać znak krzyża, -Zna niektóre modlitwy i wymaga dużej pomocy

Bardziej szczegółowo

Oficjalny program wizyty papieża Franciszka w Polsce i podczas Światowych Dni Młodzieży Kraków 2016. Kraków Jasna Góra Oświęcim: 27 31 lipca 2016

Oficjalny program wizyty papieża Franciszka w Polsce i podczas Światowych Dni Młodzieży Kraków 2016. Kraków Jasna Góra Oświęcim: 27 31 lipca 2016 Oficjalny program wizyty papieża Franciszka w Polsce i podczas Światowych Dni Młodzieży Kraków 2016 Kraków Jasna Góra Oświęcim: 27 31 lipca 2016 Środa, 27 lipca 16.00 przylot na Lotnisko Międzynarodowe

Bardziej szczegółowo

ILUSTROWANY KATALOG POLSKICH NIEPOCZTOWYCH WIDOKÓWEK O TEMATYCE JAN PAWEŁ II.

ILUSTROWANY KATALOG POLSKICH NIEPOCZTOWYCH WIDOKÓWEK O TEMATYCE JAN PAWEŁ II. PRACA ZBIOROWA ELŻBIETA GIL, NINA MAJ, LECH PROKOP. ILUSTROWANY KATALOG POLSKICH NIEPOCZTOWYCH WIDOKÓWEK O TEMATYCE JAN PAWEŁ II. CZĘŚĆ IV. PODKARPACKIE. OPRACOWAŁ I WYKONAŁ LECH PROKOP, UL. ZAMKOWA 2/1,

Bardziej szczegółowo

KARTA GMINNEJ EWIDENCJI ZABYTKÓW

KARTA GMINNEJ EWIDENCJI ZABYTKÓW 1. OBIEKT BUDYNEK MIESZKALNY KARTA GMINNEJ EWIDENCJI ZABYTKÓW 2. OBECNA FUNKCJA MIESZKALNA 3. MATERIAŁ DREWNO, KAMIEŃ, BLACHA 4. DATOWANIE 1929 R 5. MIEJSCOWOŚĆ 22. FOTOGRAFIE 6. GMINA 7. POWIAT 8.WOJEWÓDZTWO

Bardziej szczegółowo

Gazetka Parafialna. Prószków Przysiecz m a j 2016 r. www.parafia-proszkow.pl, e-mail: poczta@parafia-proszkow.pl

Gazetka Parafialna. Prószków Przysiecz m a j 2016 r. www.parafia-proszkow.pl, e-mail: poczta@parafia-proszkow.pl Prószków Przysiecz m a j 2016 r. Gazetka Parafialna www.parafia-proszkow.pl, e-mail: poczta@parafia-proszkow.pl Przez cały miesiąc maj, codziennie w dni powszednie tygodnia, w Prószkowie o godz.18 00,

Bardziej szczegółowo

Bodzentyn i okolice 31 maja 3 czerwca 2015

Bodzentyn i okolice 31 maja 3 czerwca 2015 Bodzentyn i okolice 31 maja 3 czerwca 2015 Zamieszkaliśmy przez kilka dni U Magdy w Bodzentynie, stamtąd wyruszaliśmy na krajoznawcze wyprawy po okolicy, stąd i tytuł tego zeszytu, niby żartobliwy, ale

Bardziej szczegółowo

Wykaz podmiotów objętych dofinansowaniem w ramach otwartego konkursu na zadania w zakresie ochrony i konserwacji zabytków w roku 2006

Wykaz podmiotów objętych dofinansowaniem w ramach otwartego konkursu na zadania w zakresie ochrony i konserwacji zabytków w roku 2006 Wykaz podmiotów objętych dofinansowaniem w ramach otwartego konkursu na zadania w zakresie ochrony i konserwacji zabytków w roku 2006 Lp Z dnia Wnioskodawca Zadanie Wnioskowana dotacja Przyznana dotacja

Bardziej szczegółowo

Pielgrzymka do Cudownego Sanktuarium Maryjnego Matki Bożej z Lourdes w Alta Gracia Cordoba Argentyna

Pielgrzymka do Cudownego Sanktuarium Maryjnego Matki Bożej z Lourdes w Alta Gracia Cordoba Argentyna Pielgrzymka do Cudownego Sanktuarium Maryjnego Matki Bożej z Lourdes w Alta Gracia Cordoba Argentyna W dniach 10 11 maja 2016 roku Rektor Polskiej Misji Katolickiej w Argentynie, O. Jerzy Twaróg wraz ze

Bardziej szczegółowo

Obiekty wpisane do GMINNEJ EWIDENCJI ZABYTKÓW

Obiekty wpisane do GMINNEJ EWIDENCJI ZABYTKÓW Obiekty wpisane do GMINNEJ EWIDENCJI ZABYTKÓW LP. MIEJSCOWOŚĆ OBIEKT/ ZESPÓŁ OBIEKTÓW ADRES 1 Bogucice budynek mieszkalny Bogucice nr 41 2 Bogucice kapliczka Bogucice przy nr 8, Dz. nr 306/3 3 Bogucice

Bardziej szczegółowo

DATY ORĘDZI MATKI BOŻEJ Z MEDZIUGORJA Z PODZIAŁEM NA KATEGORIE

DATY ORĘDZI MATKI BOŻEJ Z MEDZIUGORJA Z PODZIAŁEM NA KATEGORIE DATY ORĘDZI MATKI BOŻEJ Z MEDZIUGORJA Z PODZIAŁEM NA KATEGORIE Niniejszy daty orędzi z podziałem na kategorie stanowią dodatek do zbiorku Orędzia Matki Bożej z Medziugorja. Książka zawiera wszystkie orędzia

Bardziej szczegółowo

Program peregrynacji

Program peregrynacji Program peregrynacji Dekanat Ciechanowiecki 25 26 lipiec 2015r. 25 lipiec 21.00 Ciechanowiec par. Trójcy Przenajświętszej Apel Jasnogórski i czuwanie z Matką Boską Ciechanowiecką w oczekiwaniu na przybycie

Bardziej szczegółowo

Z różańcem na drogi życia za Janem Pawłem II

Z różańcem na drogi życia za Janem Pawłem II Z różańcem na drogi życia za Janem Pawłem II Abp Stanisław Nowak Z różańcem na drogi życia za Janem Pawłem II Częstochowa 2015 Redaktor tomu Lidia Dudkiewicz Opracowanie redakcyjne Ks. Janusz Wojtyla Ewa

Bardziej szczegółowo

Niedziela Chrztu Pańskiego Łk 3, Trzy chrzty II Niedziela Zwykła J 2, Wszystko i cokolwiek III Niedziela Zwykła Łk 1, 1-4; 4,

Niedziela Chrztu Pańskiego Łk 3, Trzy chrzty II Niedziela Zwykła J 2, Wszystko i cokolwiek III Niedziela Zwykła Łk 1, 1-4; 4, 5 Spis treści Wstęp 11 Ku przemienionemu człowiekowi I Niedziela Adwentu Łk 21, 25-28. 34-36 15 Oczekiwać z nadzieją II Niedziela Adwentu Łk 3, 1-6 19 Między marketingiem a pustynią Niepokalane Poczęcie

Bardziej szczegółowo

Przewodniczy: Ksiądz Roland Zagóra, proboszcz ewangelickiej parafii w Nidzicy

Przewodniczy: Ksiądz Roland Zagóra, proboszcz ewangelickiej parafii w Nidzicy PROGRAM MODLITWY O JEDNOŚĆ CHRZEŚCIJAN W ARCHIDIECEZJI WARMIŃSKIEJ A.D. 2016 Wezwani, by ogłaszać wielkie dzieła Pana (por. 1 P 2, 9) 10 stycznia 2016 niedziela godz. 18.00 Frombork Bazylika Mniejsza Katedra

Bardziej szczegółowo

ŚWIĘTY O. MAKSYMILIAN MARIA KOLBE

ŚWIĘTY O. MAKSYMILIAN MARIA KOLBE ŚWIĘTY O. MAKSYMILIAN MARIA KOLBE Rok św. ojca Maksymiliana Marii Kolbego 2011 (decyzja Senatu) W prezentacji wykorzystano materiały z książki Anny Kubajak Szlakami świętych i błogosławionych. Wielcy Polacy

Bardziej szczegółowo

Pytania konkursowe. 3. Kim z zawodu był ojciec Karola Wojtyły i gdzie pracował? 4. Przy jakiej ulicy w Wadowicach mieszkali Państwo Wojtyłowie?

Pytania konkursowe. 3. Kim z zawodu był ojciec Karola Wojtyły i gdzie pracował? 4. Przy jakiej ulicy w Wadowicach mieszkali Państwo Wojtyłowie? Pytania konkursowe 1. Podaj imię i nazwisko Jana Pawła II. 2. Podaj imię brata Karola Wojtyły. 3. Kim z zawodu był ojciec Karola Wojtyły i gdzie pracował? 4. Przy jakiej ulicy w Wadowicach mieszkali Państwo

Bardziej szczegółowo

ILUSTROWANY KATALOG POLSKICH NIEPOCZTOWYCH WIDOKÓWEK O TEMATYCE JAN PAWEŁ II.

ILUSTROWANY KATALOG POLSKICH NIEPOCZTOWYCH WIDOKÓWEK O TEMATYCE JAN PAWEŁ II. PRACA ZBIOROWA ELŻBIETA GIL, NINA MAJ, LECH PROKOP. ILUSTROWANY KATALOG POLSKICH NIEPOCZTOWYCH WIDOKÓWEK O TEMATYCE JAN PAWEŁ II. CZĘŚĆ III c. DOLNOŚLĄSKIE, OPOLSKIE. OPRACOWAŁ I WYKONAŁ LECH PROKOP, UL.

Bardziej szczegółowo

Pielgrzymka uczestników Dziennego Domu Pomocy Społecznej do Krakowa, Łagiewnik i Kalwarii Zebrzydowskiej

Pielgrzymka uczestników Dziennego Domu Pomocy Społecznej do Krakowa, Łagiewnik i Kalwarii Zebrzydowskiej Pielgrzymka uczestników Dziennego Domu Pomocy Społecznej do Krakowa, Łagiewnik i Kalwarii Zebrzydowskiej W dniu 13 marca 2015 roku uczestnicy Dziennego Domu Pomocy Społecznej w Krasnymstawie wyjechali

Bardziej szczegółowo

Ogłoszenia Parafialne. XI Niedziela zwykła 12.06.2016

Ogłoszenia Parafialne. XI Niedziela zwykła 12.06.2016 Ogłoszenia Parafialne XI Niedziela zwykła 12.06.2016 8.00 Msza święta Za + rodziców Władysława i Genowefę Sokalskich, zmarłą mamę Genowefę Talacha, zmarłego brata, bratową, szwagra oraz dziadków z obu

Bardziej szczegółowo

Milena Łacheta kl. VI b. S. P. nr 2 w Żychlinie Iwona Łacheta (rodzic) nr kontaktowy: 500-651-304

Milena Łacheta kl. VI b. S. P. nr 2 w Żychlinie Iwona Łacheta (rodzic) nr kontaktowy: 500-651-304 Milena Łacheta kl. VI b. S. P. nr 2 w Żychlinie Iwona Łacheta (rodzic) nr kontaktowy: 500-651-304 Najważniejszym dla mnie miejscem w Żychlinie jest kościół. Uważam tak, dlatego że jest to jeden z nielicznych

Bardziej szczegółowo

Spis treści MARYJNE I HAGIOGRAFICZNE

Spis treści MARYJNE I HAGIOGRAFICZNE Spis treści Słowo wstępne MARYJNE I HAGIOGRAFICZNE O. ANTONI BOCHM OMI Przygotować drogę Chrystusowi Kazanie odpustowe z okazji Narodzenia Świętego Jana Chrzciciela. 11 O. ANTONI BOCHM OMI Wzór odwagi

Bardziej szczegółowo

Franciszkańska Parafia pw. Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny Kraków ul. Chełmońskiego os. Azory Z A P R O S Z E N I E

Franciszkańska Parafia pw. Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny Kraków ul. Chełmońskiego os. Azory Z A P R O S Z E N I E Franciszkańska Parafia pw. Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny Kraków ul. Chełmońskiego os. Azory Z A P R O S Z E N I E Oddział Akcji Katolickiej Parafii Niepokalanego Poczęcia NMP i jej Asystent

Bardziej szczegółowo

Program Misji Świętej w Gromadnie września 2015 r.

Program Misji Świętej w Gromadnie września 2015 r. Program Misji Świętej w Gromadnie 06-13 września 2015 r. Niedziela Dzień Święty Porządek Mszy świętych, tak jak w niedziele z uroczystym wprowadzeniem misjonarzy Godz. 10.00 Godz. 18.00 Godz. 20.30 Poniedziałek

Bardziej szczegółowo

Wspólne świętowanie kanonizacji Jana Pawła II i Jana XXIII w Sanktuarium bł. Jana Pawła II czwartek, 27 lutego :57

Wspólne świętowanie kanonizacji Jana Pawła II i Jana XXIII w Sanktuarium bł. Jana Pawła II czwartek, 27 lutego :57 Bezpośrednia transmisja Mszy św. kanonizacyjnej z Watykanu oraz Msza św. dziękczynna to szczególne wydarzenia, na które z okazji kanonizacji Jana Pawła II i Jana XXIII zaprasza krakowskie Sanktuarium bł.

Bardziej szczegółowo

Podlasie to płótno, wypełnione jaskrawymi barwami. Jest to region wieloetniczny i wielokulturowy. Na tym terenie od stuleci współistnieje wiele

Podlasie to płótno, wypełnione jaskrawymi barwami. Jest to region wieloetniczny i wielokulturowy. Na tym terenie od stuleci współistnieje wiele Rozmaitość Podlasia Podlasie to płótno, wypełnione jaskrawymi barwami. Jest to region wieloetniczny i wielokulturowy. Na tym terenie od stuleci współistnieje wiele religii: katolicyzm, prawosławie, judaizm,

Bardziej szczegółowo

Ksiądz Kanonik Edward Kłopotek

Ksiądz Kanonik Edward Kłopotek Historia życia kapłana. Ksiądz Kanonik Edward Kłopotek 1 Historia życia kapłana Ksiądz Kanonik Edward Kłopotek 26.10.1934 19.11.2008 (praca w trakcie opracowywania) Część I Renata Kulik, Henryk Kulik 2

Bardziej szczegółowo

nr 1566 pn. DZIAŁANIA W ZAKRESIE OCHRONY DÓBR KULTURY I DZIEDZICTWA NARODOWEGO WE WROCŁAWIU

nr 1566 pn. DZIAŁANIA W ZAKRESIE OCHRONY DÓBR KULTURY I DZIEDZICTWA NARODOWEGO WE WROCŁAWIU INFORMACJA Z WERYFIKACJI FORMALNEJ OFERT ZŁOŻONYCH W OTWARTYM KONKURSIE OFERT: nr 1566 pn. DZIAŁANIA W ZAKRESIE OCHRONY DÓBR KULTURY I DZIEDZICTWA NARODOWEGO WE nr oferty NAZWA ORGANIZACJI NAZWA WŁASNA

Bardziej szczegółowo

KARMELITAŃSKI KALENDARZ ŚWIĄT Stycznia: - Uroczystość Bożej Rodzicielki. - Msze św. o godz. 8:30 am i 12:00 pm (po polsku); o godz.

KARMELITAŃSKI KALENDARZ ŚWIĄT Stycznia: - Uroczystość Bożej Rodzicielki. - Msze św. o godz. 8:30 am i 12:00 pm (po polsku); o godz. KARMELITAŃSKI KALENDARZ ŚWIĄT 2016 1 Stycznia: - Uroczystość Bożej Rodzicielki. (po angielsku) 10 Lutego: - Środa Popielcowa. - Msze św. o godz. 6:00am i 8:00 am (po angielsku); o godz. 7:00 pm (po polsku

Bardziej szczegółowo

Lucyna Muniak Koordynator.media@caritas.gniezno.pl Nr gg 10440127 Tel. 61 425 57 82. L.p Dekanat Parafia pw. Żydowo

Lucyna Muniak Koordynator.media@caritas.gniezno.pl Nr gg 10440127 Tel. 61 425 57 82. L.p Dekanat Parafia pw. Żydowo 1. Barcin Parafialny Zespół Caritas przy parafii pw. św. Urszuli Ledóchowskiej LUBOSTROŃ Dekanat barciński 2. Barcin Parafialny Zespół Caritas przy parafii pw. NMP Różańcowej Jabłówko Dekanat barciński

Bardziej szczegółowo

osobowy rzeczowy geograficzny miary

osobowy rzeczowy geograficzny miary Liczba Autor Sygnatura Daty Indeks Indeks Indeks L.p. Nazwa zespołu/zbioru jednostek fotografii/ zespołu / Proweniencja skrajne osobowy rzeczowy geograficzny miary atelier zbioru 1 Wizytacja parafii Boguszyce

Bardziej szczegółowo

parafia w kamieńcu Parafia luteranska i rzymskokatolicka w Kamiencu

parafia w kamieńcu Parafia luteranska i rzymskokatolicka w Kamiencu parafia w kamieńcu 1 Parafia luteranska i rzymskokatolicka w Kamiencu 2 ks. krzysztof bielawny parafia w kamieńcu 3 Ks. Krzysztof Bielawny Parafia luteranska i rzymskokatolicka w Kamiencu Warminskie Wydawnictwo

Bardziej szczegółowo

Jan Paweł II. Karol Wojtyła wychodzi z plebanii w Służewie

Jan Paweł II. Karol Wojtyła wychodzi z plebanii w Służewie (...) "Potencjał ukryty w sporcie sprawia, że jest on szczególnie ważnym narzędziem integralnego rozwoju człowieka oraz czynnikiem niezwykle przydatnym w procesie budowania społeczeństwa bardziej ludzkiego.

Bardziej szczegółowo

Kard. Stanisław Nagy SCI. Świadkowie wielkiego papieża

Kard. Stanisław Nagy SCI. Świadkowie wielkiego papieża Kard. Stanisław Nagy SCI Świadkowie wielkiego papieża Kard. Stanisław Nagy SCI Świadkowie Wielkiego Papieża CZĘSTOCHOWA 2011 Redaktor serii: ks. Ireneusz Skubiś Redaktor tomu: Anna Srokosz-Sojka Redakcja

Bardziej szczegółowo

Ksiądz Kanonik Edward Kłopotek

Ksiądz Kanonik Edward Kłopotek Historia życia kapłana. Ksiądz Kanonik Edward Kłopotek 1 Historia życia kapłana Ksiądz Kanonik Edward Kłopotek 26.10.1934 19.11.2008 (praca w trakcie opracowywania) Część III Renata Kulik, Henryk Kulik

Bardziej szczegółowo

Wydawnictwo WAM, 2013 HOMILIE NA ROK B; Andrzej Napiórkowski OSPPE. Spis treści

Wydawnictwo WAM, 2013 HOMILIE NA ROK B; Andrzej Napiórkowski OSPPE. Spis treści 5 Spis treści Wstęp 11 Ku przemienionemu człowiekowi I Niedziela Adwentu Mk 13, 33-37 15 Czuwać nad sobą! II Niedziela Adwentu Mk 1, 1-8 19 Wyznać grzechy Niepokalane Poczęcie Najświętszej Maryi Panny

Bardziej szczegółowo

Ksiądz Kanonik Stefan Ginalski

Ksiądz Kanonik Stefan Ginalski Historia Grabowca, ksiądz Stefan Ginalski, inne parafie i nie tylko 1 Historia życia kapłana Ksiądz Kanonik Stefan Ginalski 03.11.1889 27.10.1954 (praca w trakcie opracowywania) Tomasz Ginalski, Renata

Bardziej szczegółowo