SZTUKA WCZESNOCHRZEŚCIJAŃSKA

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "SZTUKA WCZESNOCHRZEŚCIJAŃSKA"

Transkrypt

1 SZTUKA WCZESNOCHRZEŚCIJAŃSKA ORNAMENT WCZESNOCHRZEŚCIJAŃSKI Z MONOGRAMEM CHRYSTUSA Ornament zawiera tzw. chrystogram, literowy symbol Chrystusa, składający się z dwóch liter greckiego imienia ΧΡΙΣΤΌΣ, nazywany symbolem Chi-Rho lub krzyżem Konstantyna. W zapisie greckim głoskom "Ch" i "R" odpowiadają litery identyczne z łacińskimi literami "X" i "P". POSTAĆ ORANTA Postać oranta (orare = łac. modlić się) to motyw ikonograficzny przedstawiający osobę modlącą się. Szeroko rozłożone, wzniesione ręce i otwarte ku niebu dłonie to charakterystyczne cechy motywu. Gest oranta symbolizuje otwartość, bezbronność i poddanie się boskim wyrokom, a także uwielbienie (nie jest jednak gestem pokory). Motyw typowy dla sztuki wczesnochrześcijańskiej. Ilustracja przedstawia oranta z fresku w Cubicolo della Velatio w katakumbach Priscilli przy Via Salaria w Rzymie z wczesnego III wieku. BAZYLIKI ŚW. PIOTRA W RZYMIE Dzisiejsza bazylika św. Piotra na Watykanie (kolor żółty) została zbudowana w miejscu tzw. Starej Bazyliki św. Piotra (kolor czerwony), wzniesionej w 324 r. przez cesarza Konstantyna Wielkiego na gruzach cyrku Nerona (kolor niebieski).

2 Oznaczenia: a. portyk, b. atrium, c. kolumnada, d. narteks, e. nawa główna, f. nawy boczne, g. bema, h. ołtarz, i. tron biskupa, k. zakrystia, l. grób Honoriusza, m. kaplica św. Andrzeja. Stara bazylika była orientowaną (wejście od wschodu) budowlą o wymiarach 110 x 30 m, z szeroką, doświetloną przez clerestorium (pas okien w ścianie wspieranej kolumnadą) nawą główną i czterema wąskimi nawami bocznymi, oraz transeptem i apsydą zlokalizowaną dokładnie nad grobem św. Piotra. Nawa główna przekryta była widocznym od wewnątrz drewnianym stropem. Nawy oddzielały rzędy korynckich kolumn, wspierających arkady (między nawami bocznymi) i architraw (między nawą główną i wewnętrznymi nawami bocznymi. Ołtarz bazyliki zdobiły spiralne kolumny "salomonowe", pochodzące ze świątyni Salomona i podarowane bazylice przez cesarza Konstantyna. W VI wieku dodano atrium nazywane Rajskim Ogrodem, z którego do wnętrza bazyliki prowadziło pięć par drzwi. Nawa główna zakończona była łukiem zdobionym mozaiką przedstawiającą cesarza Konstantyna i św. Piotra prezentującego model świątyni Chrystusowi. W latach w atrium wykonano mozaikę przypisywaną Giotto di Bondone, przedstawiającą św. Piotra idącego

3 po wodzie. Przekrój poprzeczny z widoczną konstrukcją oraz widok ściany szczytowej od strony atrium

4 XIX-weieczna rekonstrukcja bazyliki MAUZOLEUM SANTA COSTANZA W RZYMIE Mauzoleum Santa Costanza zbudował cesarz Konstantyn w latach dla upamiętnienia córki Konstancji. Budowla jest rotundą o średnicy 22,5 m z wewnętrzną, kolistą kolumnadą (12 podwojonych kolumn korynckich symbolizujących apostołów), otaczającą centralną, podwyższona część przekrytą betonową kopułą wzmocnioną żebrami. Nad kopuła znajduje sie ceglany dach. Obejście kryte sklepieniem kolebkowym. W bębnie wspierającym kopułę znajduje się 12 alabastrowych okien. Na środku kaplicy stoi sarkofag Konstancji. Wnętrze zdobione mozaikami. Pierwotnie mauzoleum poprzedzone było narteksem i otoczone kolumnadą. W ścianie zewnętrznej znajdują się nisze. Cztery z nich (na głównych osiach budowli) służą jako kaplice, tworząc jednocześnie plan krzyża greckiego. Mauzoleum należy do kompleksu obejmującego katakumby, ruiny bazyliki i zbudowany w VII w. kościół św. Agnieszki za Murami.

5 Ściana frontowa mauzoleum; widoczny bęben kopuły z oknami

6 Plan i przekrój mauzoleum

7 Wnętrze mauzoleum ze stojącym pośrodku sarkofagiem (kopia) i kręgiem zdwojonych kolumn korynckich KATAKUMBY Z MALOWIDŁAMI Katakumby to przesklepione, podziemne grobowce w formie korytarzy łączących pomieszczenia i nisze przeznaczone do pochówku zmarłych. Nazwa pochodzi od systemu grobowców zbudowanych między drugim i trzecim kamieniem milowym przy Via Appia w Rzymie i początkowo odnosiła się do katakumb rzymskich, z czasem objęła jednak wszystkie podziemne nekropolie. Katakumby budowano ze względu na rosnące zagęszczenie miast i brak terenów pod cmentarze, w okresie, gdy palenia zwłok zastępował obyczaj grzebania całych zwłok. Początkowo używane były zarówno przez pogan jak i chrześcijan, dla których stały sie miejscem spotkań w czasach prześladowań. Od VII w. zapomniane, odkryte ponownie w XVI w. Najsłynniejsze katakumby rzymskie to: Katakumby Priscilli (nazwane od właściciela terenów) przy Via Salaria, Katakumby Commodilla przy Via Ostiensis (najstarszy wizerunek brodatego Chrystusa), Katakumby Marcelinusa i Piotra przy Via Labicana, Katakumby św. Domicyllii z freskiem Ostatnia Wiecerza z II wieku, Katakumby św. Kaliksta przy Via Appia, zbudowane opk. 150 r. Katakumby św. Sebastiana przy bazylice św. Sebastiana za Murami, Katakumby św. Agnieszki, zbudowane dla pochówku szczątków św. Agnieszki z Rzymu. Katakumby chrześcijańskie są szczególnie ważne dla historii sztuki ze względu na zachowane przykłady sztuki wczesnochrześcijańskiej, przede wszystkim malowideł ściennych i (rzadziej) rzeźb.

8 Korytarz w katakumbach św. Kaliksta.

9 Brodaty Chrystys, Katakumby Conmodillii, IV w, Katakumby Priscilli: Ognie piekielne

10

11 Katakumby Priscilli: Madonna z Chrystusem i prorokiem Balaam, późny II w.; Dobry Pasterz, II połowa III w.

12 Katakumby Priscilli: Dzielenie chleba, Agape

13 Katakumby di via Latina, Wskrzeszenie Łazarza, IV w. Dobrzy Pasterz, Coemeterium Maius 1903 BAZYLIKA SANT'APOLLINARE NUOVO W RAWENNIE

14 Bazylika zbudowana w Rawennie na przełomie V i VI w. przez Teodeoryka Wielkiego jako świątynia ariańska. W 561 r. konsekrowana jako kościół katolicki pw. św. Marcina z Tours. Od IX w. poświęcony św. Apolinaremu (pierwszemu biskupowi Rawenny) w związku ze sprowadzeniem relikwii świętego. Ściany świątyni zdobią cykle mozaikowe z 526 r. przedstawiające sceny z Nowego Testamentu, poczet apostołów i proroków, oraz dwa orszaki królewskie (później przemalowane) - Teodoryka Wielkiego i królowej, a także słynne mozaiki Trzej Królowie i Pałac Teodoryka. Fasada bazyliki z narteksem i dzwonnicą (późniejszą - IX/X w.)

15

16 Dwie fotografie wnętrza bazyliki z różnie zabudowaną apsydą (przebudowa 1950)

17 Mozaika Trzej Królowie Mozaika "Chrystus z aniołami i świętymi", 526

18 Mozaika "Pałac Teodoryka" BAZYLIKA SANT'APOLLINARE IN CLASSE W RAWENNIE Bazylika zbudowana w Rawennie w 549 r., poświęcona św. Apolinaremu, założycielowi i pierwszemu biskupowi tamtejszej gminy chrześcijańskiej (przełom I/II w.). Zbudowana z czerwonej cegły z szerokim wapiennym fugowaniem. Nad wejściem trójarkadowe okno doświetlające nawę główną. Wnętrze o wymiarach 55,5 x 30,3 m ma trzy nawy oddzielone dwoma rzędami kolumn z bizantyjskimi głowicami. Do apsydy prowadzą schody, w ołtarzu znajdują się szczątki św. Apolinarego. Nawę główną zamyka wielki łuk triumfalny z medalionem przedstawiającym błogosławiącego Chrystusa. W tle symbole Ewangelistów (orzeł - Jan, skrzydlata postać - Mateusz, lew - Marek, byk - Łukasz). 12 baranków symbolizuje Apostołów.

19

20 Fasada bazyliki z późniejsza dzwonnicą (IX w.)

21 Nawa główna zamknięta łukiem z medalionem, za nim apsyda przekryta półkopułą, zdobiona mozaikami

22 Mozaika ze św. Apolinarym na sklepieniu apsydy

23 Mozaika przedstawiająca Melchizedecha, Abrahama i Abla KOŚCIÓŁ SAN VITALE W RAWENNIE Kościół San Vitale (św. Witalisa) w Rawennie zbudowano w latach w miejscu wcześniejszej, mniejszej, również centralnej budowli. Inicjatorem budowy był katolicki biskup Ecclesius, a głównym fundatorem bankier Argentarius. Główne prace budowlane przeprowadzono prawdopodobnie dopiero ok. 540 r. Trzon budowli stanowi ośmiokątne pomieszczenie przekryte kopułą (średnica 15,7 m) wspartą na filarach i ośmiobocznym bębnie przebitym oknami. Przestrzeń między filarami wypełniają półokrągłe nisze. Trzon otoczony jest dwukondygnacyjnym obejściem. Wejście do kościoła prowadzi przez narteks przesunięty na południowy-wschód od osi głównej i przylegający do narożnika ośmiokąta. Z narteksu do wnętrza prowadzą dwa pomieszczenia na planie trójkątów, do których przylegają wieże ze schodami prowadzącymi na empory. Ołtarz wydzielony jest z obejścia arkadami. Za ołtarzem znajduje się wielokątna apsyda flankowana dwiema kolistymi kaplicami. Podobny układ przestrzenny ma wybudowany w 536 r. w Konstantynopolu kościół św. Sergiusza i Bakchusa. Kościół San Vitale był najprawdopodobniej wzorem dla zbudowanej w Akwizgranie kaplicy pałacowej Karola Wielkiego.

24 Świątynia słynna jest ze wspaniałych bizantyjskich mozaik przedstawiających cesarza Justyniana i jego dwór. Bryła kościoła San Vitale. Z lewej strony kaplica przy apsydzie, z prawej okrągła wieża schodowa.

25 Plan kościoła San Vitale w Rawennie

26 Wnętrze kościoła San Vitale. Z peawej strony wydzielone z obejścia prezbiterium z ołtarzem

27 Nisze i okna w bębnie kopuły kościoła San Vitale

28 Sklepienie nad ołtarzem

29 Mozaika "Cesarz Justynian i biskup Maksymian z orszakiem" (za nimi fundator kościoła, Argentarius)

30 Orszak cesarzowej Teodory

31

32 Cesarzowa Teodora i cesarz Justynian

33

34 Biskup Maksymian i Belisarius - wódz wojsk Justyniana

35 Dama dworu z orszaku cesarzowej Teodory

36 Mozaika "Chrystus przekazuje koronę męczeńską kościołowi San Vitale, aniołowie przekazują makietę świątyni biskupowi Maksymianowi"

37 Mozaika "Pielgrzymi nakarmieni przez Abrahama" BAPTYSTERIUM ARIAŃSKIE W RAWENNIE Baptysterium ariańskie powstało w Rawennie pod koniec V w., za panowania króla Ostrogotów Teodoryka, gdy oficjalną religią dworu był arianizm. Budowla ma ośmioboczny plan i cztery zewnętrzne apsydy. Była wzorowana na wcześniejszym baptysterium katedralnym, tzw. "baptysterium ortodoksów". Baptysterium jest pogrążone o ponad dwa metry poniżej obecnego poziomu gruntu, ze względu na jego znaczne podwyższenie od czasów starożytności. Na kopule zachowały się mozaika, w technice i stylu przypominająca dekorację baptysterium katedralnego. Przedstawia chrzest Chrystusa w Jordanie na centralnym medalionie otoczonym wizerunkami Apostołów.

38 Bryła baptysterium ariańskiego w Rawennie

39 Mozaika przedstawiająca chrzest Chrystusa w Jordanie (gołąb - symbol Ducha Świętego, z prawej Jan Chrzciciel, a lewej personifikacja Jordanu) DOBRY PASTERZ Z MUZEUM WATYKAŃSKIEGO Dobry pasterz to motyw ikonograficzny w sztuce wczesnochrześcijańskiej przedstawiający Chrystusa jako troskliwego pasterza trzody symbolizującej Kościół powszechny. Motyw młodzieńca niosącego na ramionach odnalezionego baranka istniał w pogańskich kulturach antycznych, a jako pasterze trzód przedstawiani byli również wielcy przywódcy biblijni. Figura dobrego pasterza znajdująca się w Muzeum Watykańskim (kopie w rzymskim muzeum miejskim i w Muzeum Puszkina) powstała w III w. Ma 92 cm wysokości. Nie ma pewności, czy ta rzeźba, mimo czytelności motywu, wykonana została z zamiarem symbolicznego przedstawienia Chrystusa, czy też miała po prostu symbolizować ogólny ideał dobra i zapobiegliwości. Jeśli tak było, to artysta zapewne całkowicie świadomie przyjął pełną gracji konwencję "helleńską".

40 Rzeźba z Pio Cristiano Museum w Watykanie, 300 r. CHRYSTUS DOBRY PASTERZ Z MAUZOLEUM GALII PACYDII Motyw dobrego pasterza pojawia się często w całej sztuce wczesnochrześcijańskiej. Tkwiąca w nim postać zwierzęcia ma dwa znaczenia. Pierwsze to symbolizujące grzesznika zagubione jagnię, które odłączyło się od trzody i zostaje odnalezione przez troskliwego pasterza symbolizującego Chrystusa. Drugie, to symbolizujący Chrystusa niewinny baranek poświęcony w ofierze dla odkupienia cudzych grzechów. Jednym z przedstawień Dobrego Pasterza jest mozaika z mauzoleum Galii Placydii, zbudowanego w Rawennie dla cesarzowej Galii Placydii w latach Mauzoleum na planie greckiego krzyża dobudowano do narteksu kościoła Santa Croce, w bezpośrednim sąsiedztwie kościoła San Vitale. Podobnie jak w baptysterium ariańskim, podłoga mauzoleum znajduje się znacznie (1,5 m) poniżej poziomu gruntu. Mozaika z Rawenny wykonana została w okresie, gdy znana już w starożytności sztuka wykonywania mozaik przeżywała ponowny rozkwit dzięki docenieniu jej trwałości i zastosowaniu nowych technik nadających obrazom tajemniczy blask. W raweńskiej mozaice Dobry Pasterz zastosowano szkło powlekane cienką warstwa złota.

41 Mozaika przedstawiająca Chrystusa jako pasterza z Mauzeum Galii Placydii w Rawennie, pierwsza połowa V w. SARKOFAG IUNIUSA BASSUSA Iunius Bassus Theotecnius był rzymskim politykiem żyjącym w latach Jego kamienny sarkofag odnaleziono w 1559 r. w confessio (grób pod ołtarzem) starej bazyliki św. Piotra na Watykanie. Bassus był neofitą ochrzczonym na łożu śmierci. Na wspaniale rzeźbionym sarkofagu przedstawiono sceny: (szereg górny) (1) Ofiara Abrahama, (2) Uwięzienie Piotra, (3) Chrystus tronujący, (4) Pojmanie Chrystusa, (5) Poncjusz Piłat, oraz (szereg dolny) (6) Hiob, (7) Adam i Ewa, (8) Wjazd Chrystusa do Jerozolimy, (9) Daniel w jaskini lwa, (10) Droga Pawła na miejsce kaźni. Na ścianach szczytowych przedstawiono Erotów w scenach zbioru winogron, żniw i alegorii pór roku.

42 Sarkofag Iuniusa Bassusa CHRYSTUS PANTOKRATOR Z MONREALE NA SYCYLII Pantokrator to kolejny chrześcijański motyw ikonograficzny przedstawiający Chrystusa jako pana wszechświata. Cechuje go frontalnie przedstawiona postać Chrystusa, spojrzenie prosto w oczy widza, prawa ręka uniesiona w geście błogosławieństwa, trzymany w lewej ręce, otwarty Ewangeliarz. Początkowo tytuł przysługiwał wyłącznie Bogu Ojcu, na Chrystusa przeniesiony został w IV w. Pantokrator jest motywem typowym dla sztuki bizantyjskiej w ortodoksyjnych kościołach greckim i rosyjskim. Gruntowana złotem mozaika przedstawiająca Chrystusa Pantokratora z Monreale znajduje się w apsydzie głównej katedry zbudowanej w Monreale na Sycylii w latach

43

44 Zbliżenie i widok ogólny mozaiki w apsydzie głównej katedry w Monreale na Sycylii CHRYSTUS PANTOKRATOR Z CAPELLA PALATINA W PALERMO Capella Palatina (kaplica pałacowa) zbudowana została przez króla Rogera II w "normańsko-arabsko-bizantyjskim" stylu w Palazzo Reale w Palermo na Sycylii, w latach Styl obowiązujący ówcześnie na Sycylii łączył elementy rytu wschodniego z podjętym przez normańskich zdobywców rytem łacińskim. Różnica polegała przede wszystkim w organizacji dekoracji, której wątek narracyjny rozwijał się (na wschodzie) od góry do dołu lub (na zachodzie) od lewej do prawej.

45

46

47 Zbliżenie i widok ogólny mozaiki w Capella Palatina w Palermo

Architektura renesansu

Architektura renesansu Liceum Ogólnokształcące im. Jana Pawła II w Złotoryi Złotoryja 2008 Ulubioną formą architektów tego okresu był kościół na planie centralnym, chociaż oczywiście nie brakuje dzieł budowanych w układach podłużnych

Bardziej szczegółowo

To wieczne miasto. Powstało około 800-750 przed naszą erą. Mimo iż zmieniali się władcy, ustroje i granice, miasto przetrwało.

To wieczne miasto. Powstało około 800-750 przed naszą erą. Mimo iż zmieniali się władcy, ustroje i granice, miasto przetrwało. To wieczne miasto. Powstało około 800-750 przed naszą erą. Mimo iż zmieniali się władcy, ustroje i granice, miasto przetrwało. Pozostało znakiem czasu. Panteon w Rzymie to budowla poświęcona wszystkim

Bardziej szczegółowo

Kościół parafialny pod wezwaniem św. Marcina w Chojnacie

Kościół parafialny pod wezwaniem św. Marcina w Chojnacie Kościół parafialny pod wezwaniem św. Marcina w Chojnacie Chojnata jest starą wsią. Powstała nie później niż w XIII w. Niegdyś posiadała duże znaczenie dzięki zakonowi benedyktynów, którzy posiadali tutaj

Bardziej szczegółowo

Renesans i Barok - style architektoniczne

Renesans i Barok - style architektoniczne Renesans i Barok - style architektoniczne Wykonali uczniowie: Jakub Smal, Jakub Bielecki, Bartosz Wieczorek, Kacper Niziołek. Opiekun: Jadwiga Sochacka Renesans w architekturze stanowił odzwierciedlenie

Bardziej szczegółowo

Maciej Tokarz, kl. VIa Zabytkowy kościół p.w. św. Mikołaja w Tabaszowej

Maciej Tokarz, kl. VIa Zabytkowy kościół p.w. św. Mikołaja w Tabaszowej Maciej Tokarz, kl. VIa Zabytkowy kościół p.w. św. Mikołaja w Tabaszowej Piękno rzeczy śmiertelnych mija, lecz nie piękno sztuki. Leonardo da Vinci 1 Tabaszowa - miejscowość w powiecie nowosądeckim (województwo

Bardziej szczegółowo

Wycieczka do Włoch. 13.11 18.11.2015r.

Wycieczka do Włoch. 13.11 18.11.2015r. Wycieczka do Włoch 13.11 18.11.2015r. I tak na początek zwiedziliśmy Florencję, tam zobaczcie co zobaczyliśmy Zabytkiem numer jeden we Florencji jest katedra Santa Maria del Fiore z wielką kopułą, największą

Bardziej szczegółowo

Kościół Nôtre Dame w Poitiers

Kościół Nôtre Dame w Poitiers Romanizm w Europie Kościół Nôtre Dame w Poitiers Katedra w Spirze Budowę katedry rozpoczął w 1030 r. cesarz Konrad II z dynastii salickiej, a ukończył w 1061 r. jego wnuk Henryk IV. Katedra Konrada była

Bardziej szczegółowo

Ikonostas w Cerkwi p.w. Św. Bazylego Wielkiego w Koniecznej

Ikonostas w Cerkwi p.w. Św. Bazylego Wielkiego w Koniecznej IKONOSTAS Ikonostas w Cerkwi p.w. Św. Bazylego Wielkiego w Koniecznej Ikonostas (gr. eikón oznaczające obraz oraz stásis czyli pozycja, umiejscowienie) ściana z ikonami, która w cerkwi oddziela miejsce

Bardziej szczegółowo

Pielgrzymka do Włoch we wspomnieniach uczniów Pienińskiej Szkoły Zawodowej w Szczawnicy

Pielgrzymka do Włoch we wspomnieniach uczniów Pienińskiej Szkoły Zawodowej w Szczawnicy Pielgrzymka do Włoch we wspomnieniach uczniów Pienińskiej Szkoły Zawodowej w Szczawnicy 14 grudnia 2013 roku młodzież z Pienińskiej Szkoły Zawodowej w Szczawnicy wraz z opiekunką panią Katarzyną Ciesielką

Bardziej szczegółowo

Loreto, wnętrze Domu z Nazaretu. Loreto, Bazylika Santa Casa. Loreto, Bazylika Santa Casa

Loreto, wnętrze Domu z Nazaretu. Loreto, Bazylika Santa Casa. Loreto, Bazylika Santa Casa Dnia 13 grudnia 2012 roku zwycięzcy VI edycji projektu Mieć wyobraźnię miłosierdzia wraz ze swoimi opiekunami wyruszyli na ośmiodniową wycieczkę do Włoch. Laureatami tegorocznego cyklu byli uczniowie następujących

Bardziej szczegółowo

Pieczęć Olsztyna IV WIEK

Pieczęć Olsztyna IV WIEK Pieczęć Olsztyna IV WIEK Pierwowzorem herbu Olsztyna była sekretna pieczęć, którą jeszcze w 1526 roku pieczętowano dokumenty. W drugiej połowie XVI w. na pieczęci pojawiła się postać wędrowca trzymającego

Bardziej szczegółowo

TEMAT 1: ZAPOZNANIE Z WYMAGANIAMI EDUKACYJNYMI I REGULAMINEM OCENIANIA. TEMAT 2: CHRONOLOGIA W SZTUCE. SZTUKA PREHISTORYCZNA.

TEMAT 1: ZAPOZNANIE Z WYMAGANIAMI EDUKACYJNYMI I REGULAMINEM OCENIANIA. TEMAT 2: CHRONOLOGIA W SZTUCE. SZTUKA PREHISTORYCZNA. TEMAT 1: ZAPOZNANIE Z WYMAGANIAMI EDUKACYJNYMI I REGULAMINEM OCENIANIA. 1. Skala ocen procentowo: niedostateczny - dopuszczający - dostateczny - dobry - bardzo dobry - celujący - TEMAT 2: CHRONOLOGIA W

Bardziej szczegółowo

POZIOM ROZSZERZONY 15 MAJA

POZIOM ROZSZERZONY 15 MAJA Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu. Układ graficzny CKE 2013 KOD UZUPEŁNIA ZDAJĄCY PESEL Miejsce na naklejkę z kodem EGZAMIN MATURALNY Z HISTORII SZTUKI POZIOM

Bardziej szczegółowo

Barok Epokę tę cechuje:

Barok Epokę tę cechuje: Barok - definicja Barok epoka w dziejach kultury europejskiej, zapoczątkowana soborem trydenckim, która przypada na okres od połowy XVI do początku XVIII w. Epokę tę cechuje: odrzucenie renesansowego ładu

Bardziej szczegółowo

Święty Jakub Apostoł. Syn Zebedeusza i Salome. z bratem Janem nosili przydomek synowie gromu jeden z najbliższych apostołów Jezusa

Święty Jakub Apostoł. Syn Zebedeusza i Salome. z bratem Janem nosili przydomek synowie gromu jeden z najbliższych apostołów Jezusa Święty Jakub Apostoł Syn Zebedeusza i Salome z bratem Janem nosili przydomek synowie gromu jeden z najbliższych apostołów Jezusa poniósł męczeńską śmierć w 44 r. w Palestynie według tradycji wprowadzał

Bardziej szczegółowo

Szkolny konkurs. Historia a sztuka

Szkolny konkurs. Historia a sztuka Szkolny konkurs Historia a sztuka l. Uczeni zrekonstruowali pierwotny wygląd wielu budowli i miast starożytnych. Rozpoznaj niektóre z nich. Podpisz umieszczone poniżej ilustracje. A. Rekonstrukcja świątyni

Bardziej szczegółowo

Materiały z zajęć artystycznych dla klas II Klasowy quiz wiedzy o sztuce etap I test wyboru

Materiały z zajęć artystycznych dla klas II Klasowy quiz wiedzy o sztuce etap I test wyboru Materiały z zajęć artystycznych dla klas II Klasowy quiz wiedzy o sztuce etap I test wyboru 1.Jakiego koloru szatę miał na sobie Stefan Batory w obrazie Marcina Kobera pt.,,portret Stefana Batorego? a)

Bardziej szczegółowo

Sztuka Średniowiecza. Architektura: romańska i gotycka

Sztuka Średniowiecza. Architektura: romańska i gotycka Sztuka Średniowiecza Architektura: romańska i gotycka Sztuka romańska Styl romański styl w sztukach plastycznych IX XII w. pierwszy wielki styl dojrzałego średniowiecza; Sztuka romańska Architektura wznoszona

Bardziej szczegółowo

GMINNA EWIDENCJA ZABYTKÓW GMINA OSIECK

GMINNA EWIDENCJA ZABYTKÓW GMINA OSIECK ZATWIERDZIŁ WÓJT GMINY OSIECK Marek Lasocki GMINNA EWIDENCJA ZABYTKÓW GMINA OSIECK Opracował zespół w składzie: 1. Janina ŁĄCZYŃSKA 2. Teresa KUK czerwiec - 2010 GMINNA EWIDENCJA ZABYTKÓW Gminna ewidencja

Bardziej szczegółowo

Lubisz historię? Znasz Włochy i Rzym? Tak? To spróbuj rozwiązać quiz. Możesz korzystać z pomocy całej rodziny, oraz wujka Google i ciotki Wikipedii,

Lubisz historię? Znasz Włochy i Rzym? Tak? To spróbuj rozwiązać quiz. Możesz korzystać z pomocy całej rodziny, oraz wujka Google i ciotki Wikipedii, QUIZ ROMA AETERNA Lubisz historię? Znasz Włochy i Rzym? Tak? To spróbuj rozwiązać quiz. Możesz korzystać z pomocy całej rodziny, oraz wujka Google i ciotki Wikipedii, jeśli sądzisz, że Ci pomogą :-) Obejrzyj

Bardziej szczegółowo

Czy znacie kogoś kto potrafi opowiadać piękne historie? Ja znam jedną osobę, która opowiada nam bardzo piękne, czasem radosne, a czasem smutne

Czy znacie kogoś kto potrafi opowiadać piękne historie? Ja znam jedną osobę, która opowiada nam bardzo piękne, czasem radosne, a czasem smutne Czy znacie kogoś kto potrafi opowiadać piękne historie? Ja znam jedną osobę, która opowiada nam bardzo piękne, czasem radosne, a czasem smutne historie. Tą osobą jest Maryja, mama Pana Jezusa. Maryja opowiada

Bardziej szczegółowo

Test z plastyki. Małe olimpiady przedmiotowe

Test z plastyki. Małe olimpiady przedmiotowe Małe olimpiady przedmiotowe Test z plastyki Organizatorzy: Wydział Edukacji Urzędu Miasta Centrum Edukacji Nauczycieli Szkoła Podstawowa Nr 17 Szkoła Podstawowa Nr 18 Drogi uczniu, test składa się z 30

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY Z HISTORII SZTUKI MAJ 2013 POZIOM ROZSZERZONY. Czas pracy: 180 minut. Liczba punktów do uzyskania: 50. Miejsce na naklejkę z kodem

EGZAMIN MATURALNY Z HISTORII SZTUKI MAJ 2013 POZIOM ROZSZERZONY. Czas pracy: 180 minut. Liczba punktów do uzyskania: 50. Miejsce na naklejkę z kodem Centralna Komisja Egzaminacyjna Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu. Układ graficzny CKE 2010 KOD WPISUJE ZDAJĄCY PESEL Miejsce na naklejkę z kodem EGZAMIN MATURALNY

Bardziej szczegółowo

11. Licheń. Bazylika górna. Modlitwa o powstanie Katolickiego Królestwa Narodu Polskiego

11. Licheń. Bazylika górna. Modlitwa o powstanie Katolickiego Królestwa Narodu Polskiego 11. Licheń. Bazylika górna. Modlitwa o powstanie Katolickiego Królestwa Narodu Polskiego MARIA REGINA POLONIAE NR 6 / 18 / 2015 Na naszą modlitwę w Bazylice górnej musieliśmy poczekać z powodu koncertu,

Bardziej szczegółowo

Urząd Miasta Bielsko-Biała - um.bielsko.pl Wygenerowano: 2016-06-12/16:51:26. Zabytki

Urząd Miasta Bielsko-Biała - um.bielsko.pl Wygenerowano: 2016-06-12/16:51:26. Zabytki Zabytki Grodzisko w Starym Bielsku -pochodzące z XII wieku, pozostałość obronnej osady rolniczo-produkcyjnej. Wielka platforma - łąka (ok.3,2 ha) o kształcie zbliżonym do koła, otoczona podwójnym wałem

Bardziej szczegółowo

Trasa wycieczki: Zabytki sakralne Łomży. czas trwania: 5 godzin, typ: piesza, liczba miejsc: 8, stopień trudności: bardzo łatwa

Trasa wycieczki: Zabytki sakralne Łomży. czas trwania: 5 godzin, typ: piesza, liczba miejsc: 8, stopień trudności: bardzo łatwa Trasa wycieczki: Zabytki sakralne Łomży czas trwania: 5 godzin, typ: piesza, liczba miejsc: 8, stopień trudności: bardzo łatwa Opis wycieczki to duże miasto w województwie podlaskim nad rzeką Narwią. Historia

Bardziej szczegółowo

Sanktuarium Maryjne Parafia NMP Matki Pocieszenia w Oławie

Sanktuarium Maryjne Parafia NMP Matki Pocieszenia w Oławie Sanktuarium Maryjne Parafia NMP Matki Pocieszenia w Oławie Historia Sanktuarium Kościół parafialny p.w. Matki Bożej Pocieszenia w Oławie pierwotnie nosił nazwę św. Błażeja i Andrzeja Świerada. Ze starego

Bardziej szczegółowo

Patryk D. Garkowski. Repetytorium z historii ogólnej

Patryk D. Garkowski. Repetytorium z historii ogólnej Patryk D. Garkowski Repetytorium z historii ogólnej R e p e t y t o r i u m z h i s t o r i i o g ó l n e j 3 Copyright by Patryk Daniel Garkowski & e-bookowo 2010 ISBN 978-83-62480-21-0 Wydawca: Wydawnictwo

Bardziej szczegółowo

Na prezentacje zaprasza Zosia Majkowska i Katarzyna Kostrzewa

Na prezentacje zaprasza Zosia Majkowska i Katarzyna Kostrzewa Na prezentacje zaprasza Zosia Majkowska i Katarzyna Kostrzewa Kraków Kraków położony jest w województwie małopolskim. Był siedzibą królów Polski. To król Kazimierz Odnowiciel przeniósł swoja siedzibę z

Bardziej szczegółowo

ZAWARTE ZE ŚWIĘTOKRZYSKIM WOJEWÓDZKIM KONSERWATOREM ZABYTKÓW, FINANSOWANE BEZPOŚREDNIO PRZEZ ŚWIĘTOKRZYSKI URZĄD WOJEWÓDZKI W KIELCACH I.

ZAWARTE ZE ŚWIĘTOKRZYSKIM WOJEWÓDZKIM KONSERWATOREM ZABYTKÓW, FINANSOWANE BEZPOŚREDNIO PRZEZ ŚWIĘTOKRZYSKI URZĄD WOJEWÓDZKI W KIELCACH I. ZESTAWIENIE zawartych umów w sprawie dotacji celowych udzielonych przez Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków na realizację zadań konserwatorskich z budŝetu Wojewody Świętokrzyskiego - DZIAŁ

Bardziej szczegółowo

free mini przewodnik ciekawe miejsca w okolicy Gminny Ośrodek Szkoleniowo-Wypoczynkowy

free mini przewodnik ciekawe miejsca w okolicy Gminny Ośrodek Szkoleniowo-Wypoczynkowy mini przewodnik free ciekawe miejsca w okolicy Gminny Ośrodek Szkoleniowo-Wypoczynkowy 2 Na mapie: A Swoboda: Przydrożny krzyż We wsi Swoboda niedaleko Zgierza, na skraju lasu stoi stalowy krzyż. Z opowiadań

Bardziej szczegółowo

Projekt edukacyjny. Wycieczka krajoznawczo-turystyczna. 04 07.05. 2014 r.

Projekt edukacyjny. Wycieczka krajoznawczo-turystyczna. 04 07.05. 2014 r. Projekt edukacyjny Wycieczka krajoznawczo-turystyczna 04 07.05. 2014 r. Votivkirche to inaczej Kościół Wotywny o budowli neogotyckiej. Strzeliste wieże Votivkirche mają po 99 m wysokości. Nazwa wotywny

Bardziej szczegółowo

KARTA GMINNEJ EWIDENCJI ZABTKÓW

KARTA GMINNEJ EWIDENCJI ZABTKÓW KARTA GMINNEJ EWIDENCJI ZABTKÓW 1. OBIEKT ZAGRODA KAMIEŃ WAPIENNY, DREWEANO, GONT Pocz. XIX w, lata 20-te XX w Naprzeciwko ruin zamku Zagroda składająca się z 3 wolnostojących drewnianych budynków, złożonych

Bardziej szczegółowo

WOJEWODZKI KONKURS Z PLASTYKI STOPIEŃ SZKOLNY DLA UCZNIÓW SZKÓŁ PODSTAWOWYCH. rok szkolny 2015/2016

WOJEWODZKI KONKURS Z PLASTYKI STOPIEŃ SZKOLNY DLA UCZNIÓW SZKÓŁ PODSTAWOWYCH. rok szkolny 2015/2016 WOJEWODZKI KONKURS Z PLASTYKI STOPIEŃ SZKOLNY DLA UCZNIÓW SZKÓŁ PODSTAWOWYCH rok szkolny 2015/2016 Pieczątka szkoły Kod ucznia Liczba punktów WOJEWÓDZKI KONKURS Z PLASTYKI DLA UCZNIÓW SZKÓŁ PODSTAWOWYCH

Bardziej szczegółowo

Temat czwarty: sztuka wczesnochrześcijańska i Bizancjum. 1. Warunki rozwoju sztuki

Temat czwarty: sztuka wczesnochrześcijańska i Bizancjum. 1. Warunki rozwoju sztuki Temat czwarty: sztuka wczesnochrześcijańska i Bizancjum 1. Warunki rozwoju sztuki Religia chrześcijańska (liturgia, doktryna, motywy, tematy, symbolika, jak również artyści) dotarła ze Wschodu do Rzymu,

Bardziej szczegółowo

Atrakcje Zabytkowe Obiekty Mury obronne

Atrakcje Zabytkowe Obiekty Mury obronne www.lebork.pl Atrakcje Zabytkowe Obiekty Pomimo burzliwych dziejów i wielu zdarzeń, podczas których ucierpiała substancja architektoniczna miasta, w Lęborku zachowało się kilka cennych i ciekawych zabytków.

Bardziej szczegółowo

świętością życia dawać dowód żywej wiary. W Niedzielę Palmową, Kościół obchodzi pamiątkę wjazdu Pana Jezusa do Jerozolimy, dla dokonania paschalnej

świętością życia dawać dowód żywej wiary. W Niedzielę Palmową, Kościół obchodzi pamiątkę wjazdu Pana Jezusa do Jerozolimy, dla dokonania paschalnej Wielki Tydzień Ostatnie dni Wielkiego Postu od Niedzieli Palmowej do wieczora Wielkiego Czwartku, a następnie Triduum Paschalne to Wielki Tydzień. Najstarsze świadectwa o liturgii Wielkiego Tygodnia pochodzą

Bardziej szczegółowo

Willa przy ulicy Sobieskiego 67

Willa przy ulicy Sobieskiego 67 Willa przy ulicy Sobieskiego 67 Oferta bezpośredniej sprzedaży lub wynajmu Szanowni Państwo oferujemy do bezpośredniej sprzedaży lub wynajmu zabytkową dwukondygnacyjną willę przy ul. Sobieskiego 67. Jest

Bardziej szczegółowo

I FESTIWAL HISTORYCZNY,,WYPRAWA MARCINA ZE SŁAWSKA POD GRUNWALD

I FESTIWAL HISTORYCZNY,,WYPRAWA MARCINA ZE SŁAWSKA POD GRUNWALD Historia GMINY RZGÓW Gmina Rzgów istnieje od 1837 r. Najstarsze znaleziska archeologiczne świadczące o pobycie człowieka w tym rejonie sięgają schyłku starszej epoki kamienia paleolitu. Znalezione na wydmach

Bardziej szczegółowo

Fara Końskowolska www.konskowola.eu

Fara Końskowolska www.konskowola.eu Dwór Tęczyńskich w Końskowoli Informacja o tym, że występujący w źródłach zamek w Końskowoli (pierwsze wzmianki o nim pochodzą z końca XV wieku) przetrwał do naszych czasów w postaci pochodzącej z XVI

Bardziej szczegółowo

PROJEKTOWANIE. Test z rysunku technicznego. 1. Linia punktowa gruba ma zastosowanie:

PROJEKTOWANIE. Test z rysunku technicznego. 1. Linia punktowa gruba ma zastosowanie: PROJEKTOWANIE Test z rysunku technicznego. 1. Linia punktowa gruba ma zastosowanie: a). linii modułowych dzielących osie b). skrajnych położeń ruchomych części przedmiotu c). linii koordynacyjnych modułowych

Bardziej szczegółowo

Ryc. 1. Sianki. Cerkiew greckokatolicka z 1645 r., obecnie we wsi Kostrino (Ukraina). Budzyński S. 1993. Op. cit., s. 325. 2

Ryc. 1. Sianki. Cerkiew greckokatolicka z 1645 r., obecnie we wsi Kostrino (Ukraina). Budzyński S. 1993. Op. cit., s. 325. 2 Sianki Parafia greckokatolicka w miejscu, dekanat Wysoczański 1. Najstarsza wzmianka dotyczy cerkwi wykonanej w typie bojkowskim, zbudowanej w 1645 r. (ryc. 1). Cerkiew tą sprzedano w 1703 r. do wsi Kostrino

Bardziej szczegółowo

Ojciec Pio; Triduum Paschalne 2013

Ojciec Pio; Triduum Paschalne 2013 Ojciec Pio; Triduum Paschalne 2013 Relacja spisana w dużej części na żywo skorygowana po przyjeździe i uzupełniona fotografiami. Świadomie nie opisuję miejsc nie religijnych, które zwiedzaliśmy głównie

Bardziej szczegółowo

Szlak Via Regia we Wrocławiu. Wykonali: Renata Krok, Szymon Mikociak, Mateusz Bocz

Szlak Via Regia we Wrocławiu. Wykonali: Renata Krok, Szymon Mikociak, Mateusz Bocz Szlak Via Regia we Wrocławiu Wykonali: Renata Krok, Szymon Mikociak, Mateusz Bocz Via Regia Via Regia była drogą ponadregionalną sprzyjającą rozwojowi stosunków i kontaktów państw europejskich. Droga służąca

Bardziej szczegółowo

via sacra PODRÓŻOWANIE BEZ GRANIC.PRZEZ WIEKI. W ZADUMIE.

via sacra PODRÓŻOWANIE BEZ GRANIC.PRZEZ WIEKI. W ZADUMIE. via sacra PODRÓŻOWANIE BEZ GRANIC.PRZEZ WIEKI. W ZADUMIE. W dniach od 23.08.2014 roku do 28.09.2014 roku, w Bazylice Mniejszej Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Strzegomiu trwać będzie wystawa, pt. Spotkania,

Bardziej szczegółowo

Dzień czwarty - 2 lipca 2015r. - Historia Portugalii - dynastie portugalskie, kontakty z Europą i światem

Dzień czwarty - 2 lipca 2015r. - Historia Portugalii - dynastie portugalskie, kontakty z Europą i światem Dzień czwarty - 2 lipca 2015r. - Historia Portugalii - dynastie portugalskie, kontakty z Europą i światem Kolejnego dnia powitało nas gorące, portugalskie słońce. W tym dniu poznać mamy związki z Europą

Bardziej szczegółowo

Przeczytaj uważnie i uzupełnij:

Przeczytaj uważnie i uzupełnij: Przeczytaj uważnie i uzupełnij: 1. Lublin położony jest w krainie, która nazywa się.. 2. Lublin uzyskał prawa miejskie w...r., nadał mu je.... 3. Herb miasta przedstawia..., skaczącego na krzew..., który

Bardziej szczegółowo

Jakie są sanktuaria maryjne w diecezji bielsko- żywieckiej?

Jakie są sanktuaria maryjne w diecezji bielsko- żywieckiej? Jakie są sanktuaria maryjne w diecezji bielsko- żywieckiej? Co to jest sanktuarium? Miejsce uznawane za święte, często identyfikowane ze świątynią, budowlą wzniesioną na miejscu uznawanym za święte, w

Bardziej szczegółowo

VIVA ITALIA!!! Zobaczyć Wenecję i umrzeć... Już podczas rejsu statkiem mogliśmy podziwiać panoramę tego uroczego miasta od strony rzeki.

VIVA ITALIA!!! Zobaczyć Wenecję i umrzeć... Już podczas rejsu statkiem mogliśmy podziwiać panoramę tego uroczego miasta od strony rzeki. VIVA ITALIA!!! Zobaczyć Wenecję i umrzeć... Już podczas rejsu statkiem mogliśmy podziwiać panoramę tego uroczego miasta od strony rzeki. Gdy wysiedliśmy z tramwaju wodnego, spacerowaliśmy po ulicach Wenecji,

Bardziej szczegółowo

Gmina Osiek. Badanie obiektów o znaczeniu turystycznym, przyrodniczym, kulturowym i historycznym obszaru LGR Dolina Karpia

Gmina Osiek. Badanie obiektów o znaczeniu turystycznym, przyrodniczym, kulturowym i historycznym obszaru LGR Dolina Karpia Gmina Osiek 1 Cmentarz w Osieku położenie::: N49 57 21.4 E19 16 10.7 2 Parafia pw. Św. Andrzeja Apostoła położenie:: N49 57 14.2 E19 16 01.4 Kontakt: ul. Kościelna 13 32-608 Osiek k. Oświęcimia Telefon:

Bardziej szczegółowo

Zadanie 1. (0-1 pkt) Zaznacz szereg, w którym została zachowana właściwa kolejność:

Zadanie 1. (0-1 pkt) Zaznacz szereg, w którym została zachowana właściwa kolejność: Zadanie 1. (0-1 pkt) Zaznacz szereg, w którym została zachowana właściwa kolejność: A) chrzest Polski, wstąpienie na tron Mieszka I, bitwa pod Cedynią B) bitwa pod Cedynią, chrzest Polski, wstąpienie na

Bardziej szczegółowo

Kod uczestnika: II Etap Konkursu dla Szkół Podstawowych Kultury Starożytne Kolebką Zjednoczonej Europy. Rok Szkolny 2010/2011.

Kod uczestnika: II Etap Konkursu dla Szkół Podstawowych Kultury Starożytne Kolebką Zjednoczonej Europy. Rok Szkolny 2010/2011. Kod uczestnika: II Etap Konkursu dla Szkół Podstawowych Kultury Starożytne Kolebką Zjednoczonej Europy Rok Szkolny 2010/2011 7 marca 2011 Konkurs Jest Objęty Honorowym Patronatem Łódzkiego Kuratora Oświaty

Bardziej szczegółowo

Szlakiem architektury zabytkowej

Szlakiem architektury zabytkowej Wienerberger Ceramika Budowlana Sp. z o.o. ul. Ostrobramska 79 04-175 Warszawa tel.: (22) 514 20 20 www.wienerberger.pl Szlakiem architektury zabytkowej Renowacja zabytków architektury to dziedzina wymagająca

Bardziej szczegółowo

Spis treści. 3 Zakres terytorialny i chronologiczny pracy 5 Sztukaterie italianizujące a listwowe dekoracje sklepienne

Spis treści. 3 Zakres terytorialny i chronologiczny pracy 5 Sztukaterie italianizujące a listwowe dekoracje sklepienne Spis treści xiii Od redaktora xiv Od autora 1 Wstęp 3 Zakres terytorialny i chronologiczny pracy 5 Sztukaterie italianizujące a listwowe dekoracje sklepienne 9 Specyfika badań nad sztukateriami 17 Stan

Bardziej szczegółowo

PODRÓŻ PO WYBRANEJ KRAINIE GEOGRAFICZNEJ

PODRÓŻ PO WYBRANEJ KRAINIE GEOGRAFICZNEJ PODRÓŻ PO WYBRANEJ KRAINIE GEOGRAFICZNEJ Podróżnik, który nie potrafi obserwować, jest jak ptak pozbawiony skrzydeł. Moslih Eddin Saadi, poeta perski z XIII w. WŁOCHY Włochy to kraj położony nad Morzem

Bardziej szczegółowo

swiat przestrzenny plastyka - zajęcia manualne piątek godz. 18.30-20.00 GRUPA WIEKOWA 7-12 CENA KURSU: 170,- Zajęcia manualne skupiają się na rozwijaniu percepcji wzrokowej i kontroli ręki a także na stymulowaniu

Bardziej szczegółowo

Sprawiła to średniowieczna architektura Mdiny: wewnątrz jej murów zachowały się piękne kościoły, pałace i domy maltańskiej arystokracji.

Sprawiła to średniowieczna architektura Mdiny: wewnątrz jej murów zachowały się piękne kościoły, pałace i domy maltańskiej arystokracji. Środa, 08 lipca 2015 r. Nasza grupa pomału oswajała się z Maltą. Ten na pozór typowy śródziemnomorski kraj każdego dnia fascynował nas coraz bardziej, odkrywając przed nami swoje tajemnice. Po wczorajszej

Bardziej szczegółowo

Ikona Kościoła MARYJA IKONĄ KOŚCIOŁA

Ikona Kościoła MARYJA IKONĄ KOŚCIOŁA Ikona Kościoła MARYJA IKONĄ KOŚCIOŁA MARYJA JEST IKONĄ KOŚCIOŁA - uczy, jak wierzyć i bezgranicznie ufać Bogu; swoim życiem ukazuje, że prawdziwa miłość łączy się z przyjęciem krzyża i cierpienia, i tylko

Bardziej szczegółowo

(12) OPIS OCHRONNY WZORU PRZEMYSŁOWEGO

(12) OPIS OCHRONNY WZORU PRZEMYSŁOWEGO RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS OCHRONNY WZORU PRZEMYSŁOWEGO (19) PL (11) 15130 Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (21) Numer zgłoszenia: 12898 (22) Data zgłoszenia: 07.04.2008 (51) Klasyfikacja:

Bardziej szczegółowo

50. Chrystus Ukrzyżowany Warsztat lokalny, Krasnobród, XIX w. 49. Chrystus Ukrzyżowany Warsztat lokalny, XIX w.

50. Chrystus Ukrzyżowany Warsztat lokalny, Krasnobród, XIX w. 49. Chrystus Ukrzyżowany Warsztat lokalny, XIX w. 49. Chrystus Ukrzyżowany Warsztat lokalny, XIX w. wys. 30 cm. Korpus umieszczony na krzyżu wtórnie. Brak obydwu ramion, uszkodzenia i przetarcia polichromii. Konserwacja pełna w 2007 r. (M. Serafinowicz).

Bardziej szczegółowo

Ścieżka: Kultura polska na tle tradycji śródziemnomorskich kl. I. Gimnazjum

Ścieżka: Kultura polska na tle tradycji śródziemnomorskich kl. I. Gimnazjum Ścieżka: Kultura polska na tle tradycji śródziemnomorskich kl. I. Gimnazjum Realizacje/Treści programowe. Planowane osiągnięcia Nauczyciel Realizato- -rzy Data Realizowane zagadnienia, Problemy treści

Bardziej szczegółowo

Tower Bridge (widok z Monument)

Tower Bridge (widok z Monument) Tower Bridge (widok z Monument) Tower Bridge, to charakterystyczny most zwodzony przeprowadzony przez Tamizę w pobliżu Tower of London, od której bierze swą nazwę. Jest to jeden z najbardziej znanych obiektów

Bardziej szczegółowo

... pieczęć szkoły, w której odbywają się eliminacje. Eliminacje szkolne XXXV Olimpiady Artystycznej TEST WIEDZY O SZTUCE sekcja plastyki

... pieczęć szkoły, w której odbywają się eliminacje. Eliminacje szkolne XXXV Olimpiady Artystycznej TEST WIEDZY O SZTUCE sekcja plastyki ...... pieczęć szkoły, w której odbywają się eliminacje imię i nazwisko ucznia klasa:......... nazwa i adres szkoły Eliminacje szkolne XXXV Olimpiady Artystycznej TEST WIEDZY O SZTUCE sekcja plastyki UWAGA:

Bardziej szczegółowo

Kooskowola, dnia 17.06.2010

Kooskowola, dnia 17.06.2010 Kooskowola, dnia 17.06.2010 Zamawiający: Parafia Rzymskokatolicka p.w. Znalezienia Krzyża Św. i Św. Andrzeja Apostoła w Kooskowoli ul. Kurowska 2 24-130 Kooskowola, występująca jako Lider Projektu Konserwacja

Bardziej szczegółowo

Magiczna Andora, Awinion i Andaluzja

Magiczna Andora, Awinion i Andaluzja 09-20.06.2015r. - 12 DNI Cena: 2650 zł Magiczna Andora, Awinion i Andaluzja "bez nocnych przejazdów, minimum zmęczenia" Świadczenia: - przejazd autokarem klimatyzowanym wg planu, - 11 noclegów, pokoje

Bardziej szczegółowo

15. ANEKS. Ludwikowo - rodzinny dom Mączyńskich tu urodził się ks. Kazimierz Mączyński. Rodzinny dom

15. ANEKS. Ludwikowo - rodzinny dom Mączyńskich tu urodził się ks. Kazimierz Mączyński. Rodzinny dom 82 15. ANEKS Ludwikowo - rodzinny dom Mączyńskich tu urodził się ks. Kazimierz Mączyński Rodzinny dom 82 Ludwikowo - fundamenty starego kościoła 83 Ludwikowo - dzisiejsza kaplica parafialna kiedyś była

Bardziej szczegółowo

Toskania. Słońce i włoska kuchnia

Toskania. Słońce i włoska kuchnia Toskania Słońce i włoska kuchnia Plan wyjazdu Miejsce: Włochy Region: Toskania Dzień 1: Polska Wiedeń okolice Bolonii Dzień 2: Bolonia Siena San Gimignano Montecatini Dzień 3: Montecatini Piza Chianti

Bardziej szczegółowo

ARCHITEKTURA II (style)

ARCHITEKTURA II (style) ARCHITEKTURA II (style) Patrycja Naumczyk SKPTG koło nr 23 przy Oddziale Międzyuczelnianym PTTK STYLE ROMANIZM GOTYK RENESANS BAROK KLASYCYZM HISTORYZM inne ROMANIZM Romanizm kto, kiedy i Polska: XI-XIII

Bardziej szczegółowo

PIELGRZYMKA DO ZIEMI ŚWIĘTEJ I JORDANII 17 28.08.2013

PIELGRZYMKA DO ZIEMI ŚWIĘTEJ I JORDANII 17 28.08.2013 PIELGRZYMKA DO ZIEMI ŚWIĘTEJ I JORDANII 17 28.08.2013 1. 17.08 sobota, godz. 20.30 zbiórka na lotnisku Okęcie w Warszawie i odprawa paszportowo-celna; godz. 22.55 odlot samolotu PLL Lot do Tel Awiwu. 2.

Bardziej szczegółowo

ATK. P R A C O W N I A P R O J E K T O W A ARCHITEKT TOMASZ KURIAŃSKI ul. Janickiego 8/9, Szczecin 71-270, tel. 0502 541 573

ATK. P R A C O W N I A P R O J E K T O W A ARCHITEKT TOMASZ KURIAŃSKI ul. Janickiego 8/9, Szczecin 71-270, tel. 0502 541 573 JEDNOSTKA PROJEKTOWA: ATK P R A C O W N I A P R O J E K T O W A ARCHITEKT TOMASZ KURIAŃSKI ul. Janickiego 8/9, Szczecin 71-270, tel. 0502 541 573 TEMAT/ OBIEKT: INWENTARYZACJA BUDOWLANA PIWNIC W BUDYNKU

Bardziej szczegółowo

Spis obiektów zabytkowych nieruchomych na terenie Powiatu Łosickiego wpisanych do rejestru zabytków

Spis obiektów zabytkowych nieruchomych na terenie Powiatu Łosickiego wpisanych do rejestru zabytków Spis obiektów zabytkowych nieruchomych na terenie Powiatu Łosickiego wpisanych do rejestru zabytków Lp. Gmina Miejscowość Nazwa zabytku zdjęcie obiektu 1 Miasto i Gmina Łosice Chotycze Zespół Dworsko parkowy:

Bardziej szczegółowo

II. OPINIA STANU TECHNICZNEGO WRAZ Z DOKUMENTACJA FOTOGRAFICZNĄ

II. OPINIA STANU TECHNICZNEGO WRAZ Z DOKUMENTACJA FOTOGRAFICZNĄ II. OPINIA STANU TECHNICZNEGO WRAZ Z DOKUMENTACJA FOTOGRAFICZNĄ 1. PODSTAWA OPRACOWANIA: Zlecenie Inwestora, Wytyczne i uzgodnienia z Inwestorem, Obowiązujące przepisy i normy w zakresie Prawa Budowlanego,

Bardziej szczegółowo

Wniebowstąpienie Pańskie wstąpienie do nieba zmartwychwstałego Jezusa Chrystusa. Jako święto chrześcijańskie obchodzone corocznie w 40.

Wniebowstąpienie Pańskie wstąpienie do nieba zmartwychwstałego Jezusa Chrystusa. Jako święto chrześcijańskie obchodzone corocznie w 40. Wniebowstąpienie Pańskie wstąpienie do nieba zmartwychwstałego Jezusa Chrystusa. Jako święto chrześcijańskie obchodzone corocznie w 40. dniu po Zmartwychwstaniu Pańskim. Wniebowstąpienie jest ukoronowaniem

Bardziej szczegółowo

Opis projektu "Konserwacja i remont Fary w Kooskowoli - zabytku o istotnym znaczeniu dla historii Regionu Lubelskiego"

Opis projektu Konserwacja i remont Fary w Kooskowoli - zabytku o istotnym znaczeniu dla historii Regionu Lubelskiego TOWARZYSTWO OCHRONY DZIEDZICTWA KULTUROWEGO FARA KOŃSKOWOLSKA UL. LUBELSKA 97, 24-130 KOŃSKOWOLA ORGANIZACJA POŻYTKU PUBLICZNEGO NIP:716-26-59-402 REGON:432735661 KRS:0000220451 www.konskowola.eu Opis

Bardziej szczegółowo

Uchwała KSNG nr 1/2009 z dn. 28 stycznia 2009 dotycząca zakresu prac zespołu problemowego Komitet Redakcyjny

Uchwała KSNG nr 1/2009 z dn. 28 stycznia 2009 dotycząca zakresu prac zespołu problemowego Komitet Redakcyjny Uchwała KSNG nr 1/2009 z dn. 28 stycznia 2009 dotycząca zakresu prac zespołu problemowego Komitet Redakcyjny Zadania zespołu problemowego o nazwie Komitet Redakcyjny, powołanego na okres opracowywania

Bardziej szczegółowo

Ewangelia Łukasza Par. św. Franciszka czerwiec 2013

Ewangelia Łukasza Par. św. Franciszka czerwiec 2013 Ewangelia Łukasza Par. św. Franciszka czerwiec 2013 Modlitwa w Ewangelii Łukasza W trzeciej Ewangelii szczególne miejsce zajmuje temat modlitwy. Św. Łukasz częściej niż pozostali ewangeliści wspomina o

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCIECZKI Sycylia Palermo Toramina Etna Katania Rzym Watykan Wenecja Florencja Siena Neapol Monte Cassino Pompeje Capri Sorrento

PROGRAM WYCIECZKI Sycylia Palermo Toramina Etna Katania Rzym Watykan Wenecja Florencja Siena Neapol Monte Cassino Pompeje Capri Sorrento 1.09.2015 PROGRAM WYCIECZKI Sycylia Palermo Toramina Etna Katania Rzym Watykan Wenecja Florencja Siena Neapol Monte Cassino Pompeje Capri Sorrento 0:30 Wyjazd z Wrocławia (róg ulic Joannitów i Dawida).

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Po lekcjach do szkoły. Innowacyjne formy zajęć pozalekcyjnych Gmina Miasto Płock/ Gimnazjum nr 5 im. Zygmunta

Bardziej szczegółowo

Trasa wycieczki: Śladami św. Stanisława. czas trwania: 5 godzin, typ: samochodowa, liczba miejsc: 5, stopień trudności: bardzo łatwa

Trasa wycieczki: Śladami św. Stanisława. czas trwania: 5 godzin, typ: samochodowa, liczba miejsc: 5, stopień trudności: bardzo łatwa Trasa wycieczki: Śladami św. Stanisława czas trwania: 5 godzin, typ: samochodowa, liczba miejsc: 5, stopień trudności: bardzo łatwa Opis wycieczki Trasa związana z miejscem urodzenia św Stanisława (Szczepanów),

Bardziej szczegółowo

ŚWIĘTY O. MAKSYMILIAN MARIA KOLBE

ŚWIĘTY O. MAKSYMILIAN MARIA KOLBE ŚWIĘTY O. MAKSYMILIAN MARIA KOLBE Rok św. ojca Maksymiliana Marii Kolbego 2011 (decyzja Senatu) W prezentacji wykorzystano materiały z książki Anny Kubajak Szlakami świętych i błogosławionych. Wielcy Polacy

Bardziej szczegółowo

UPROSZCZONA INWENTARYZACJA TECHNICZNO-BUDOWLANA ZESPOŁU SZKÓŁ w Mołtajnach gm. BARCIANY

UPROSZCZONA INWENTARYZACJA TECHNICZNO-BUDOWLANA ZESPOŁU SZKÓŁ w Mołtajnach gm. BARCIANY FIRMA CONSULTOR MAX Mirosław Rudzki ul. Partyzantów 71 lok. 32 10-402 Olsztyn NIP: 739-010-28-92 Biuro: tel/fax: 89 522-29-83 e-mail: miror09@op.pl UPROSZCZONA INWENTARYZACJA TECHNICZNO-BUDOWLANA ZESPOŁU

Bardziej szczegółowo

Zespół Szkół nr 21 w Bydgoszczy. Informacja zwrotna RELIGIA szkoła podstawowa klasa 4

Zespół Szkół nr 21 w Bydgoszczy. Informacja zwrotna RELIGIA szkoła podstawowa klasa 4 Zespół Szkół nr 21 w Bydgoszczy Informacja zwrotna RELIGIA szkoła podstawowa klasa 4 Opracowanie: mgr Violetta Kujacińska mgr Małgorzata Lewandowska Zasady: IZ może być ustna lub pisemna, IZ pisemną przekazujemy

Bardziej szczegółowo

ZAMAWIAJĄCY Gmina Olsztyn Pl. Jana Pawła II 1 10-101 Olsztyn. ARCHITEKTURA mgr inż. arch. Zbigniew Patalas upr. bud. nr 265/88/OL

ZAMAWIAJĄCY Gmina Olsztyn Pl. Jana Pawła II 1 10-101 Olsztyn. ARCHITEKTURA mgr inż. arch. Zbigniew Patalas upr. bud. nr 265/88/OL INWNTRYZJ RHITKTONIZNO-UOWLN WYRNYH UYNKÓW ZSPOŁU WNYH KOSZR KWLRII W OLSZTYNI WRZ Z KONSTRUKYJNĄ ONĄ IH STNU THNIZNGO RS INWSTYJI udynki w ramach ZSPOŁU RHITKTONIZNGO WNYH ZUOWŃ KOSZR KWLRYJSKIH przy

Bardziej szczegółowo

Sycylia. Nasz raj na ziemi

Sycylia. Nasz raj na ziemi Sycylia Nasz raj na ziemi Benvenuti in Sicilia! To właśnie tu, w ten malowniczy zakątek świata wybierzemy się w podróŝ z programem Mapy Google oraz Google Earth. Sycylia to największa wyspa na Morzu Śródziemnym.

Bardziej szczegółowo

PRÓBNY EGZAMIN MATURALNY Z HISTORII SZTUKI

PRÓBNY EGZAMIN MATURALNY Z HISTORII SZTUKI LICEUM PLASTYCZNE W.. PRÓBNY EGZAMIN MATURALNY Z HISTORII SZTUKI POZIOM ROZSZERZONY Czas pracy 180 minut STYCZEŃ ROK 2012 Instrukcja dla zdającego 1. Sprawdź, czy arkusz zawiera 13 stron (zadania 1 12).

Bardziej szczegółowo

Liturgia Trydencka dzisiaj

Liturgia Trydencka dzisiaj CONVERSI AD D OMINUM! Zwróćmy się ku Panu! Liturgia Trydencka dzisiaj Ks. Mateusz Szewczyk Co to jest liturgia? SACROSANCTUM CONCILIUM "Słusznie zatem uważa się liturgię za wypełnianie kapłańskiej funkcji

Bardziej szczegółowo

Przedstaw otrzymane zdanie za pomocą pantomimy. Jezus wychodzi z grobu. Przedstaw otrzymane zdanie za pomocą pantomimy.

Przedstaw otrzymane zdanie za pomocą pantomimy. Jezus wychodzi z grobu. Przedstaw otrzymane zdanie za pomocą pantomimy. Przedstaw otrzymane zdanie za pomocą pantomimy. Jezus wychodzi z grobu. Przedstaw otrzymane zdanie za pomocą pantomimy. Jezus przychodzi mimo zamkniętych drzwi. Przedstaw otrzymane zdanie za pomocą pantomimy.

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PRAC KONSERWATORSKICH EMPORY ORGANOWEJ BAZYLIKI NAJŚWIĘTSZEGO ZBAWICIELA I WSZYSTKICH ŚWIĘTYCH W DOBRYM MIEŚCIE

PROGRAM PRAC KONSERWATORSKICH EMPORY ORGANOWEJ BAZYLIKI NAJŚWIĘTSZEGO ZBAWICIELA I WSZYSTKICH ŚWIĘTYCH W DOBRYM MIEŚCIE PROGRAM PRAC KONSERWATORSKICH EMPORY ORGANOWEJ BAZYLIKI NAJŚWIĘTSZEGO ZBAWICIELA I WSZYSTKICH ŚWIĘTYCH W DOBRYM MIEŚCIE Pracownia Konserwacji i Restauracji Dzieł Sztuki RESTAURO Przemysław Gorek ul. Klaudyny

Bardziej szczegółowo

PROGRAM OPIEKI NAD ZABYTKAMI POWIATU KOSZALIŃSKIEGO NA LATA 2011 2015. Radę Powiatu w Koszalinie uchwałą nr XI/92/11, w dniu 26 października 2011 r.

PROGRAM OPIEKI NAD ZABYTKAMI POWIATU KOSZALIŃSKIEGO NA LATA 2011 2015. Radę Powiatu w Koszalinie uchwałą nr XI/92/11, w dniu 26 października 2011 r. PROGRAM OPIEKI NAD ZABYTKAMI POWIATU KOSZALIŃSKIEGO NA LATA 2011 2015 przyjęty przez Radę Powiatu w Koszalinie uchwałą nr XI/92/11, w dniu 26 października 2011 r. Pałac w Parsowie 1 PODSTAWA PRAWNA obowiązek

Bardziej szczegółowo

Spis treêci. I. Wprowadzenie do historii. II. Początki cywilizacji. Od autorów... 8

Spis treêci. I. Wprowadzenie do historii. II. Początki cywilizacji. Od autorów... 8 Od autorów....................................... 8 I. Wprowadzenie do historii 1. Dzieje historia historiografia...................... 12 Czym jest historia?............................... 12 Przedmiot

Bardziej szczegółowo

Wykaz obiektów zabytkowych nieruchomych ujętych w ewidencji zabytków zlokalizowanych na terenie gm. Skoroszyce. Lp Miejscowość Obiekt Ulica Nr Uwagi

Wykaz obiektów zabytkowych nieruchomych ujętych w ewidencji zabytków zlokalizowanych na terenie gm. Skoroszyce. Lp Miejscowość Obiekt Ulica Nr Uwagi Wykaz obiektów zabytkowych nieruchomych ujętych w ewidencji zabytków zlokalizowanych na terenie gm. Skoroszyce. Lp Miejscowość Obiekt Ulica Nr Uwagi 1. Brzeziny kościół filialny pw. św. Marcina 61 2. Brzeziny

Bardziej szczegółowo

Listwy gzymsowe. Listwy. Narożniki. Pilastry. Półkolumny. Kolumny. Kominek. Wsporniki i nisze. Klej

Listwy gzymsowe. Listwy. Narożniki. Pilastry. Półkolumny. Kolumny. Kominek. Wsporniki i nisze. Klej Spis treści 2 157 158 229 230 241 242 263 264 317 318 335 336 367 368 393 394 401 402 405 406 417 418 429 430 432 Listwy gzymsowe Listwy Listwy przypodłogowe Narożniki Rozety, Kasetony, Kopuły Pilastry

Bardziej szczegółowo

PRZYGOTOWANIE DO SAKRAMENTU BIERZMOWANIA (CZĘŚĆ I) 1. Co to jest religia? Religia jest to łączność człowieka z Panem Bogiem.

PRZYGOTOWANIE DO SAKRAMENTU BIERZMOWANIA (CZĘŚĆ I) 1. Co to jest religia? Religia jest to łączność człowieka z Panem Bogiem. 1. Co to jest religia? Religia jest to łączność człowieka z Panem Bogiem. 2. Jaką religią jest religia katolicka? Religia katolicka jest religią objawioną przez Boga O OBJAWIENIU BOŻYM 3. W czym zawiera

Bardziej szczegółowo

2007 rok. DATOWNIKI JEDNODNIOWE.

2007 rok. DATOWNIKI JEDNODNIOWE. 2007 rok. DATOWNIKI JEDNODNIOWE. 1. 24.03.2007 ŁOBŻENICA rys. wizerunek popiersia Ojca świętego Jana Pawła II w piusce i tekst : WYSTAWA WIELKIEMU RODAKOWI POCZTA POLSKA. JA, SYN TEJ ZIEMI, POLSKIEJ ZIEMI

Bardziej szczegółowo

Prezentację przygotował Wojciech Drozda.

Prezentację przygotował Wojciech Drozda. Prezentację przygotował Wojciech Drozda. ANGLIA- -w przeszłości samodzielne królestwo,obecnie największa i najludniejsza część składowa Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej.Region

Bardziej szczegółowo

Studelescho (1255), Studelzco (1299), Steudelwitz (1670). Po roku 1945 Studzionki.

Studelescho (1255), Studelzco (1299), Steudelwitz (1670). Po roku 1945 Studzionki. Studzionki 1.1. Dawne nazwy miejscowości. Studelescho (1255), Studelzco (1299), Steudelwitz (1670). Po roku 1945 Studzionki. 1.2. Etymologia nazwy wsi. Etymologia nazwy wsi bliżej nieznana. 1.3. Historia

Bardziej szczegółowo

1. Mistrzowie włoskiego renesansu

1. Mistrzowie włoskiego renesansu 1. Mistrzowie włoskiego renesansu Uczeń powinien: 1. 1. Cele lekcji 1. a) Wiadomości umiejscowić epokę w czasie, przyporządkować dzieła autorom, związać prezentowane dzieła z miejscem, w którym się znajdują,

Bardziej szczegółowo

NIERUCHOMOŚĆ NA SPRZEDAŻ

NIERUCHOMOŚĆ NA SPRZEDAŻ NIERUCHOMOŚĆ NA SPRZEDAŻ Katowice, ul. Pocztowa - 9 grunt zabudowany Powierzchnia gruntu: 2309 m kw. Położenie: Katowice Pocztowa 9 Tytuł prawny do gruntu: prawo użytkowania wieczystego Zabudowa: Kliknij

Bardziej szczegółowo

KALENDARZ DAT I OKRESÓW LITURGICZNYCH

KALENDARZ DAT I OKRESÓW LITURGICZNYCH KALENDARZ DAT I OKRESÓW LITURGICZNYCH 1. KALENDARZ OKRESÓW LITURGICZNYCH W KOŚCIELE KATOLICKIM 2012-2111 2. KALENDARZ DIECEZJI POLSKICH - 2013-02-28 3. WPROWADZENIA TEOLOGICZNO PASTORALNE DO KSIĄG LITURGICZNYCH

Bardziej szczegółowo

męczennica III / IV w.

męczennica III / IV w. męczennica III / IV w. Według legendy była córką chrześcijańskiego króla Brytów Wielu możnych ubiegało się o jej rękę Figura w Rybniku Również Eteriusz syn pogańskiego władcy sąsiedniego kraju zapragnął

Bardziej szczegółowo