Regiony na rzecz zmian gospodarczych

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Regiony na rzecz zmian gospodarczych"

Transkrypt

1 Unia Europejska Polityka regionalna Regiony na rzecz zmian gospodarczych PL Wdrażanie innowacji za pośrednictwem polityki regionalnej UE 2006

2 SPIS TREŚCI SŁOWO WSTĘPNE 1 WSTĘP 2 Innowacyjne regiony 2 Badania i innowacyjność w regionach Europy 2 Polityka regionalna Unii na rzecz badań i innowacyjności Wzmocnione współdziałanie z innymi politykami, instrumentami i instytucjami wspólnotowymi 8 15 INNOWACYJNYCH PROJEKTÓW 10 Vitoria-Gasteiz, Hiszpania Infrastruktury doskonałości 10 Dublin, Irlandia Nowy technologiczny wiatr dla Celtyckiego smoka 11 Sunne, Szwecja Zaprojektuj dla mnie opakowanie 12 Hainaut, Belgia Biopole na rzecz rewitalizacji regionu 13 Samsø, Dania Wyspa otwarta na wiatr, słońce i nowe pomysły 14 Liverpool, Zjednoczone Królestwo Akademicki znak dla małych i średnich przedsiębiorstw z branży cyfrowej 15 Graz, Austria Pomosty do przyszłości w Mieście wiedzy 16 Oulu, Finlandia Octopus mobilny projekt o dużym zasięgu 17 Algarve, Portugalia Algarve bierze kurs na innowacje 18 Projekty międzyregionalne: Francja, Niemcy, Grecja, Norwegia, Hiszpania Dzielenie się inteligencją 19 Besançon, Francja Zrozumieć bardzo małe, by dostrzec wielkie 20 Debrecen, Węgry Kryptografia, klucz do rozwoju 21 Eindhoven, Niderlandy Efektywny transport publiczny? Phileas stawia czoła wyzwaniu 22 Sycylia, Włochy Sycylia tworzy cyfrową wersję swojego wizerunku 23 Berlin, Niemcy W poszukiwaniu światła 24 GLOSARIUSZ 25 Komisja Europejska, Dyrekcja Generalna ds. Polityki Regionalnej Jednostka 01 Informacja i Komunikacja Thierry Daman 41, avenue de Tervuren, B-1040 Bruksela Faks +32 (0) Wspólnoty Europejskie, 2006 Powielanie dozwolone pod warunkiem podania źródła. Printed in Belgium Zdjęcia (strony): Mike St Maur Sheil (2, 8, 9, 11, 12, 13, 15, 16, 17, 19, 20, 22, 24), Basque government (10), Samsø Energy office (14), PRESS (18), KRIPTO project- Hungary (21), Martin Lambert (23). Okładka: Szkolenie w zakresie nawigacji radarowej na Wydziale Nauk Morskich w Kadyksie, Andaluzja CEC: DG REGIO / Mike St Maur Sheil Wydawca: Thierry Daman, Komisja Europejska, Dyrekcja Generalna ds. Polityki Regionalnej. Wydrukowano na papierze utylizowanym. Teksty niniejszej publikacji nie stanowią zobowiązań prawnych.

3 SŁOWO WSTĘPNE Unia Europejska inwestuje mniej w badania naukowe i innowacyjność niż jej główni konkurenci. Według ostatnich oficjalnych danych, wszystkie wydatki UE na badania naukowe wynoszą 1,96% PKB, podczas gdy Stany Zjednoczone wydają 2,59%, Japonia 3,12%, a Korea 2,91%. Jeśli Europa nie stanie się bardziej innowacyjna, nie może liczyć na osiągnięcie celu, jakim jest stworzenie najbardziej dynamicznej i konkurencyjnej gospodarki świata. Nakłady na badania naukowe i innowacyjność zwracają się w postaci wzrostu gospodarczego i wydajności oraz nowych miejsc pracy. Innowacyjny przemysł zatrudnia lepiej wykwalifikowanych pracowników i więcej im płaci. W latach poziom wzrostu zatrudnienia wyniósł 11,9% w sektorze nowoczesnych technologii i 16,2% w usługach opartych na zaawansowanej wiedzy, podczas gdy ogólna stopa wzrostu zatrudnienia sięgnęła 8,1%. Skuteczne strategie wzrostu i innowacyjności muszą być uzupełnione odpowiednio dostosowanymi lokalnymi i regionalnymi strategiami, opracowanymi przez władze lokalne i regionalne, które będą angażować wszystkie istotne podmioty rozwoju społeczno-gospodarczego. Tylko w ten sposób osiągnięcie unijnego celu wzrostu i strategii zatrudnienia stanie się możliwe. Innowacyjne małe i średnie przedsiębiorstwa, dostęp do kapitału na innowacje, znaczenie klastrów, lokalnych ośrodków innowacji i rządowych programów pomocy w tworzeniu małych przedsiębiorstw wszystkie te czynniki stają się wewnętrznymi motorami regionalnego wzrostu, jeśli wpisują się w europejski wymiar działań. Różnice pomiędzy regionami UE pod względem inwestycji w badania naukowe i innowacyjność są znaczące. Dwie trzecie nakładów na badania inwestuje się tylko w trzech państwach członkowskich w Niemczech, we Francji i w Zjednoczonym Królestwie a większość państw członkowskich główną część budżetu na B+R wydaje w regionach stołecznych. Dziewięć regionów, które na badania przeznaczają najwięcej pieniędzy, wydało na ten cel 51 miliardów euro, czyli 25% wszystkich nakładów UE w 2002 roku. Jedynie 21 z 254 regionów osiąga poziom wydatków na badania i rozwój równy 3% PKB, co jest jednym z głównych celów unijnej strategii na rzecz wzrostu i zatrudnienia. Polityka regionalna UE już wcześniej brała pod uwagę te różnice, a w przyszłości będzie do nich przywiązywać jeszcze większa wagę. W latach z Funduszy Strukturalnych przeznaczono około 10,5 miliarda euro na infrastrukturę badawczą, projekty, transfer innowacji i szkolenia pracowników naukowych. Inwestycje te są realizowane w najmniej rozwiniętych regionach Europy lub w regionach przechodzących zmiany strukturalne i gospodarcze. W latach polityka regionalna UE oraz Fundusze Strukturalne będą dążyły do zwiększenia i poprawy inwestycji w badania i innowacyjność oraz do wzmocnienia współdziałania z innymi wspólnotowymi politykami i instrumentami. W tym celu pierwszeństwo otrzymają inwestycje wzmacniające współpracę między przedsiębiorstwami a publicznymi instytutami badawczymi, przez tworzenie regionalnych i międzyregionalnych klastrów, w szczególności ze wspieraniem małych i średnich przedsiębiorstw i zwiększeniem możliwości badawczych, wliczając w to rozwój technologii informacyjnych i komunikacyjnych, infrastruktury badawczej i kapitału ludzkiego. Broszura ta ukazuje kilka wyzwań, którym Europa, jej regiony oraz europejska polityka regionalna muszą stawić czoła w kolejnej generacji programów Funduszy Strukturalnych. Poza tym wybrano grupę dobrych praktyk i projektów realizowanych w bieżącym okresie programowania, aby pokazać, w jaki sposób polityka regionalna wdraża w życie innowacje. Mam nadzieję, że czytelnicy uznają ją za przydatną i dowiedzą się czegoś więcej na temat możliwości oferowanych przez regiony i politykę regionalną UE dla wzmocnienia konkurencyjności gospodarki europejskiej przez zwiększenie zdolności innowacyjnej regionów. Danuta Hübner, członek Komisji Europejskiej, odpowiedzialna za politykę regionalną 1

4 WSTĘP Innowacyjne regiony Wzrost gospodarczy jest coraz mocniej związany ze zdolnością regionalnej gospodarki do zmian i innowacyjności. Trzeba zatem zwiększyć wysiłki w celu stworzenia warunków wspierających badania, rozwój i innowacyjność, co z kolei ułatwi przejście do gospodarki opartej na wiedzy. Regionalne działania w zakresie badań i innowacyjności mają znaczący wpływ na europejski potencjał badawczy jako całość, na przykład przez rozwój infrastruktury badawczej, specjalistyczną bazę i sprzęt, przez powiązania z obszarami rozwoju przemysłowego i wspieranie klastrów, przez tworzenie i wsparcie ośrodków doskonałości, organizowanie parków nauki i technologii oraz przez wspieranie mobilności pracowników naukowych, partnerstwa pomiędzy instytutami oświatowymi i szkoleniowymi oraz lokalnymi małymi firmami technologicznymi. Wcześniejsze działania mające na celu wspieranie rozwoju regionalnego opierały się głównie na zapewnieniu kapitału i pomocy przy tworzeniu infrastruktury materialnej. Nowsze badania ekonomiczne wskazują jednak, że rozwijanie wiedzy i upowszechnianie technologii na szczeblu regionalnym może okazać się jednym z najskuteczniejszych sposobów na wzrost gospodarczy. Przez ostatnie dziesięć lat polityka regionalna UE coraz silniej odzwierciedlała tę tendencję. Występowanie pewnych czynników na obszarach sąsiadujących może systematycznie generować innowacyjność regionalną, choć dzięki postępom w technologiach informacyjnych i komunikacyjnych ta tendencja zaczyna się zmieniać. Pomimo to bliskość geograficzna pozostaje jednym z czynników najskuteczniej wspierających wymianę intelektualną, handlową i finansową, która ma znaczący wpływ na proces innowacyjności. Pod tym względem regiony maja ważną rolę do spełnienia, ponieważ tworzą one przestrzenną bazę dla grup operatorów (przedsiębiorstw i instytucji) z dziedziny badań i innowacyjności, określanych mianem klastrów, często uważanych za motory rozwoju regionalnego. Skuteczność w tworzeniu klastrów wymaga międzysektorowych powiązań i organizacji o różnych profilach. W najbardziej efektywnej formie klastry łączą przemysł, organizacje rządowe i pozarządowe z całym wachlarzem podmiotów z sektora nauki (uniwersytety, centra badawcze, parki naukowo-technologiczne i centra technologii technopola strefy innowacyjności działające jako ośrodki usług, kompetencji i rozpowszechniania). To właśnie na szczeblu regionalnym synergie między różnymi politykami UE mogą być najlepiej wykorzystane w celu zwiększenia zdolności innowacyjnej. Polityka regionalna i jej instrumenty odgrywają tu kluczową rolę, przyspieszając tempo przechodzenia uboższych regionów Europy z gospodarki tradycyjnej do gospodarki opartej na wiedzy. Rola ta zostanie jeszcze bardziej umocniona dzięki ściślejszym powiązaniom z agendą lizbońską oraz bardziej strategicznemu partnerstwu między UE a jej regionami w latach Badania, rozwój technologiczny i innowacyjność leżą u podstaw sukcesu rozwoju regionalnego. Transmisja danych przy użyciu technologii laserowej, Besançon, Francja Badania i innowacyjność w regionach Europy Niezależnie od wskaźników, wszystkie statystyki dotyczące działalności badawczo-rozwojowej (B+R) i innowacyjności potwierdzają duże różnice pomiędzy państwami członkowskimi UE i ich regionami. W 2004 r. zaledwie dwa państwa członkowskie i 21 regionów przeznaczyło 3% (lub więcej) swojego PKB na B+R, co jest celem określonym w ramach strategii lizbońskiej. Od 2001 r. średnia unijna tych nakładów utrzymuje się na poziomie 1,9%. Mając udział 54%, sektor prywatny jest głównym źródłem finansowania B+R, drugie miejsce zajmuje sektor państwowy 35%, natomiast reszta funduszy pochodzi z innych krajowych lub zagranicznych źródeł. Dwie trzecie środków na badania i rozwój wydatkowanych jest w trzech państwach członkowskich, a w większości krajów wydatki te skupiają się w regionach stołecznych. W przeważającej liczbie regionów południowej Europy i w nowych państwach członkowskich poziom nakładów na badania jest niższy niż 1%. Tworzenie mapy badań, rozwoju technologicznego i innowacyjności na terytorium UE wymaga dużej ilości danych z różnych dziedzin. Głównym wskaźnikiem, określonym podczas europejskiego szczytu w Barcelonie w 2002 r., jest osiągnięcie do 2010 r. trzyprocentowego poziomu inwestycji na B+R (wyrażony w procentach PKB). Procent ten jest obliczany na poziomie regionalnym i wyniki za rok 2002 są pokazane na załączonej mapce. Eurostat, Urząd Statystyczny Unii Europejskiej, na podstawie rozporządzenia Komisji (KE) nr 753/2004 oraz uznanej na całym świecie metodologii w zakresie statystyk zbiera różne dane dotyczące badań naukowych. Oprócz poziomu intensywności B+R dostępne regionalne dane dotyczą zarówno struktury finansowania badań i rozwoju, jak i zasobów ludzkich w sektorze nauki i technologii, zastosowania patentów w zakresie nowoczesnych technologii oraz zatrudnienia w przemyśle zaawansowanych technologii i w sektorach usług opartych na zaawansowanej wiedzy. 2

5 Według najnowszych szacunków Eurostatu 1, publiczne i prywatne wydatki UE-25 na B+R w 2004 r. wyniosły 195 miliardów wobec 250 miliardów w Stanach Zjednoczonych, 120 miliardów w Japonii i 16 miliardów w Chinach. 191,1 miliarda euro, czyli nieco więcej niż 98,1% nakładów UE, spożytkowano w państwach członkowskich piętnastki, a 62% wszystkich środków tylko w trzech krajach: w Niemczech (55 miliardów euro), we Francji (36 miliardów euro) i w Zjednoczonym Królestwie (30 miliardów). Jednak poziom nakładów na B+R przekraczający 3% zanotowano jedynie w Szwecji (3,74%) i Finlandii (3,51%). Pomimo że w latach wzrost wydatków na badania wyniósł 2,7% ich nominalnej wartości, stosunek PKB do nakładów na B+R pozostawał w tych latach na poziomie średniej unijnej, wynoszącej 1,9%. Bardziej znaczący wzrost nominalnej wartości wydatków zaobserwowano w Estonii (19%), na Cyprze (18%), Litwie (14%) i w Hiszpanii (13%). Nakłady na B+R jako procent PKB Wszystkie sektory 2002 NUTS 2 UE-25 = 1,9; UE-15 = 2,0 (szacunki Eurostatu) >= 3,0 >= 1,9 < 3,0 >= 1,0 < 1,9 < 1,0 Brak danych DE 22, DE 27,ES 63: dane poufne FR 9, IE, UK: NUTS 1 DE, NL, PT: IT, LU: EL, UK: AT: 1998 Źródło: Baza danych Eurostat: REGIO Stowarzyszenie EuroGeographics ds. granic administracyjnych Mapa: Eurostat GISCO 03/ km ACORES P MADEIRA P CANARIAS E GUADELOUPE F 0 25 MARTINIQUE F 20 0 REUNION F 20 0 GUYANE F CYPRUS 50 0 MALTA 0 10 Struktura finansowania badań i rozwoju w krajach UE-25 jest zróżnicowana. Sektor prywatnych przedsiębiorstw stoi na czele listy, finansując średnio 54% wydatków, ale w 11 krajach, w większości są to nowe państwa członkowskie, głównym źródłem finansowania pozostają fundusze państwowe. Finansowanie ze środków sektora prywatnego jest szczególnie wysokie w trzech państwach: w Luksemburgu, Finlandii i Niemczech, które już teraz osiągnęły drugi cel wyznaczony przez szczyt w Lizbonie, czyli finansowanie dwóch trzecich nakładów na B+R przez sektor prywatny. Regionalne różnice pod względem wydatków na badania i rozwój w państwach członkowskich są znaczne. W większości państw, w których dane regionalne są dostępne, od jednej trzeciej do dwóch trzecich krajowych środków wydatkowanych jest w regionie stołecznym 2. Dziewięć czołowych pod względem finansowania B+R regionów w Niemczech, we Francji i w Zjednoczonym Królestwie wydało 51 miliardów euro, czyli 25% wszystkich nakładów UE w 2002 r. Jedynie 21 z 254 regionów osiąga obecnie wytyczony cel wydatków, czyli co najmniej 3% PKB. Regiony te znajdują się w Niemczech (11 regionów), Finlandii (3), we Francji, w Austrii i Zjednoczonym Królestwie (po 2 regiony), Niderlandach, Szwecji i Republice Czeskiej (po 1 regionie). Brunszwik (7,1%)jest na czele listy ośmiu regionów notujących nakłady na B+R przekraczające 3% PKB, przed Pohjois-Suomi (4,2%), Wschodnią Anglią (3,9%), Střední Čechy (3,5%), Wiedniem i Île-de-France (po 3,4%). W południowych i wschodnich regionach UE wydatki na badania i rozwój stanowią nieznaczny procent PKB. ( 1 ) Eurostat (2006), Nakłady na B+R w Europie. Statystyki 06/2006, Luksemburg. ( 2 ) Eurostat (2005), Regiony: Rocznik statystyczny Eurostat 2005, Luksemburg, str

6 Polityka regionalna UE na rzecz badań i innowacyjności W latach Fundusze Strukturalne przeznaczyły około 10,5 miliarda euro na badania, rozwój technologiczny i innowacje. 97% tej pomocy trafiło do beneficjentów za pośrednictwem Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR). 70% inwestycji zrealizowano w regionach Celu 1 (regiony, w których PKB na mieszkańca jest niższy niż 75% średniej unijnej), natomiast reszta funduszy trafiła do regionów przechodzących zmiany strukturalne i gospodarcze (Cel 2). Bieżąca pomoc Funduszy Strukturalnych na badania i innowacyjność przypada na cztery rodzaje działań: na projekty badawcze prowadzone na uniwersytetach i w instytutach badawczych przeznaczono około 26% wszystkich środków (około 2,7 miliarda euro); infrastruktury badawcze i innowacyjne, takie jak instytuty publiczne, ale również centra transferu technologii i inkubatory przedsiębiorczości otrzymały nieco powyżej 25% całej kwoty, czyli około 2,8 miliarda euro; transfer innowacji i technologii oraz tworzenie sieci partnerstw między przedsiębiorstwami i ośrodkami badawczymi otrzyma około 37% wszystkich środków (około 3,6 miliardów euro); na szkolenia dla naukowców przeznaczono około 3% całej kwoty (350 milionów euro). Ten typ projektów jest wspierany za pośrednictwem Europejskiego Funduszu Społecznego. Poza tym w latach EFRR wsparł około 180 innowacyjnych programów działań, które spełniają rolę laboratoriów pomysłów dla najsłabiej rozwiniętych regionów, bazujących na trzech filarach: regionalna gospodarka oparta na wiedzy i innowacje technologiczne, e-europeregio: społeczeństwo informacyjne i rozwój regionalny oraz tożsamość regionalna i zrównoważony rozwój. Celem wspólnotowych wytycznych dla polityki spójności obejmujących lata jest poprawa poziomu wiedzy i innowacyjności na rzecz wzrostu. Jeśli chodzi o zwiększenie inwestycji na badania i rozwój technologiczny, wytyczne przedstawiają cztery priorytety inwestycyjne: wzmocnienie współpracy pomiędzy przedsiębiorstwami i między przedsiębiorstwami a państwowymi instytucjami badawczymi oraz szkołami wyższymi przez pomoc w tworzeniu regionalnych i międzyregionalnych klastrów doskonałości; wspieranie badań i innowacyjności w małych i średnich przedsiębiorstwach oraz umożliwienie MŚP dostępu do RTDI (research and technological development and innovation badania, rozwój technologiczny i innowacyjność) w publicznych instytucjach badawczych; wspieranie regionalnych, transgranicznych i ponadnarodowych inicjatyw mających na celu wzmocnienie współpracy badawczej oraz zwiększenie możliwości w priorytetowych obszarach unijnej polityki badawczej; zwiększenie możliwości badawczo-rozwojowych, włączając w to technologie informacyjne i komunikacyjne, infrastrukturę badawczą i kapitał ludzki na obszarach o znaczącym potencjale wzrostu. Strategiczne wytyczne Wspólnoty określają również cztery priorytetowe działania ułatwiające innowacyjność i promujące przedsiębiorczość: stworzenie bardziej efektywnej i dostępnej oferty regionalnej w dziedzinie edukacji, innowacji i rozwoju technologicznego, szczególnie dla MŚP, na przykład przez tworzenie centrów doskonałości, skupianie MŚP z sektora nowoczesnych technologii wokół instytucji badawczych i technologicznych lub przez opracowanie i tworzenie regionalnych klastrów wokół dużych przedsiębiorstw; zapewnienie usług wspierających przedsiębiorstwa, w szczególności MŚP, aby mogły zwiększyć konkurencyjność i rozszerzyć działalność poza granice kraju, wykorzystując możliwości oferowane przez wspólny rynek. Usługi dla firm powinny faworyzować wykorzystywanie synergii (np. transfer technologii, parki nauki, ośrodki ICT (information communication technology), inkubatory przedsiębiorczości i związane z nimi usługi, współpracę między klastrami) i zapewnić bardziej tradycyjną pomoc w dziedzinie zarządzania, marketingu, pomocy technicznej, rekrutacji oraz innych usług profesjonalnych i handlowych; zapewnienie pełnego wykorzystania unijnych mocnych stron w zakresie ekoinnowacji. Innowacje ekologiczne powinny być promowane przez wspieranie w MŚP dobrych praktyk dzięki wprowadzeniu systemów zarządzania ochroną środowiska. Inwestując teraz w ten sektor, przedsiębiorstwa unijne znajdą się na silnej pozycji w niedalekiej przyszłości, kiedy inne regiony docenią konieczność stosowania takich technologii. Ten obszar jest wyraźnie połączony z Programem ramowym na rzecz konkurencyjności i innowacji; promowanie przedsiębiorczości ułatwianie zakładania i rozwoju nowych przedsiębiorstw oraz wspieranie innowacyjnych spółek lub ich tworzenie, na bazie instytucji lub przedsiębiorstw pracujących w dziedzinie badań, z wykorzystaniem różnych technik (na przykład prototypy, opieka, pomoc w zakresie zarządzania i technologii dla przyszłych przedsiębiorców). 4

7 Nowa struktura polityki spójności na lata Jeśli weźmie się pod uwagę różne poziomy rozwoju poszczególnych regionów, inwestycje Funduszy Strukturalnych w badania i innowacje są zróżnicowane. Nowe rozporządzenie dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR) ustala, że w latach kwalifikowalne będą następujące działania: Regiony objęte celem Konwergencja Badania i rozwój technologiczny, innowacyjność i przedsiębiorczość, w tym zwiększenie zdolności rozwoju badawczego i technologicznego oraz ich integracja z Europejską Przestrzenią Badawczą, wraz z infrastrukturą; pomoc dla badań i rozwoju, szczególnie w małych i średnich przedsiębiorstwach (MŚP)oraz dla transferu technologii; zacieśnienie powiązań między MŚP, szkołami wyższymi, instytucjami badawczymi oraz ośrodkami badawczymi i technologicznymi; rozwój sieci przedsiębiorstw; partnerstwa i klastry publicznoprywatne; wspieranie usług dla przedsiębiorstw i pomocy technologicznej dla grup MŚP; promowanie przedsiębiorczości i finansowania innowacyjności wśród MŚP za pośrednictwem instrumentów inżynierii finansowej. Regiony objęte celem Konkurencyjność regionalna i zatrudnienie Rozwój innowacyjności i gospodarki opartej na wiedzy przez pomoc w tworzeniu i wzmacnianiu efektywnych regionalnych systemów innowacyjności, zdolnych do zmniejszenia różnic technologicznych oraz biorące pod uwagę lokalne potrzeby, w szczególności: zwiększenie regionalnych zdolności badawczorozwojowych i innowacyjnych, bezpośrednio powiązanych z celami regionalnego rozwoju gospodarczego, przez wspieranie ośrodków o kompetencjach przemysłowych lub technologicznych; przez promowanie transferu technologii; przez rozwój prognozowania technologicznego i międzynarodowych analiz porównawczych polityk promowania innowacyjności; przez wspieranie współpracy między przedsiębiorstwami i wspólnych innowacyjnych polityk w zakresie badań, rozwoju i innowacyjności; stymulowanie innowacyjności i przedsiębiorczości we wszystkich sektorach regionalnej i lokalnej gospodarki dzięki pomocy we wprowadzaniu przez MŚP na rynek nowych lub ulepszonych produktów, procesów i usług; przez wspieranie sieci przedsiębiorstw i klastrów; ułatwianie MŚP dostępu do finansowania; promoanie sieci współpracy między przedsiębiorstwami, szkołami wyższymi i instytucjami badawczymi; przez ułatwianie MŚP dostępu do zaawansowanych usług wsparcia dla przedsiębiorstw oraz wspieranie wdrażania w MŚP czystszych i innowacyjnych technologii; promowanie przedsiębiorczości, w szczególności przez ułatwianie ekonomicznego wykorzystania nowych pomysłów oraz przez pomoc przy tworzeniu nowych przedsiębiorstw, udzielaną przez szkoły wyższe, instytucje badawcze i przedsiębiorstwa już istniejące; tworzenie nowych instrumentów finansowych i inkubatorów, sprzyjających wzrostowi zdolności technologicznych i badawczych MŚP oraz zachęcających do przedsiębiorczości i tworzenia nowych przedsiębiorstw, w szczególności MŚP opartych na zaawansowanej wiedzy. W ramach celu Europejska Współpraca Terytorialna oraz transgranicznych, ponadnarodowych i międzyregionalnych programów EFRR może wspierać tworzenie i rozwój technologicznych i naukowych sieci oraz zwiększenie regionalnych zdolności badawczorozwojowych i innowacyjnych. Działania mogą obejmować: zakładanie sieci pomiędzy szkołami wyższymi, instytucjami badawczymi i MŚP; tworzenie powiązań ułatwiających dostęp do wiedzy naukowej i transferu technologii pomiędzy ośrodkami badań i rozwoju oraz międzynarodowymi centrami doskonałości w zakresie B+R; tworzenie partnerstw pomiędzy instytucjami transferu technologii; opracowywanie wspólnych instrumentów finansowych ukierunkowanych na wspieranie działów badań i rozwoju w MŚP. Poza tym Europejski Fundusz Społeczny (EFS) może wspierać projekty, które ułatwiają dostosowanie się pracowników, przedsiębiorstw i przedsiębiorców do potrzeb, przez promowanie na przykład kształcenia ustawicznego oraz inwestycji w zasoby ludzkie przez przedsiębiorstwa, szczególnie MŚP, oraz przez pracowników, opracowywanie i propagowanie innowacyjnych i bardziej efektywnych form organizacji pracy. W ramach celu Konwergencja, EFS może również wspierać działania zwiększające i poprawiające inwestycje w kapitał ludzki, w szczególności przez promowanie reform systemu kształcenia i szkoleń, zapewniając większy udział w kształceniu ustawicznym oraz rozwoju potencjału ludzkiego w zakresie badań i innowacji, przez studia podyplomowe i szkolenie pracowników naukowych. 5

8 Fundusze Strukturalne na lata : 308 miliardów euro na rzecz wzrostu i zatrudnienia Strategia na rzecz wzrostu i zatrudnienia jest w centrum zainteresowania polityki spójności, największego źródła unijnych inwestycji. W latach na wsparcie programów regionalnego wzrostu i tworzenie większej liczby i lepszej jakości miejsc pracy zostanie przeznaczonych 308 miliardów euro. 82% całej kwoty zostanie alokowanych w regionach celu Konwergencja, w których PKB na jednego mieszkańca stanowi mniej niż 75% średniej unijnej. Około 15% Funduszy Strukturalnych zostanie przeznaczonych na wspieranie innowacyjności, zrównoważonego rozwoju, lepszej dostępności i projektów szkoleń w pozostałych regionach objętych celem Konkurencyjność regionalna i zatrudnienie. Kolejne 2,4% zostanie wydatkowane na transgraniczną, ponadnarodową i międzyregionalną współpracę w ramach celu Europejska współpraca terytorialna. Przewiduje się, że wzrost w najbiedniejszych regionach wyniesie nawet 10% i że w efekcie powstanie ponad 2,5 miliona nowych miejsc pracy. W jaki sposób będą te inwestycje zarządzane? Na podstawie rozporządzeń dotyczących Funduszy Strukturalnych ustanawiających dla nich regulacje prawne i dotyczące ich zarządzania oraz na bazie Strategicznych wytycznych Wspólnoty dla spójności, które zapewniają ogólnowspólnotowe spojrzenie na cele unijnej Agendy na rzecz wzrostu i zatrudnienia, państwa członkowskie i regiony przygotowują narodowe strategiczne ramy odniesienia oraz regionalne programy operacyjne. Te ostatnie kładą szczególny nacisk na strategie i obszary interwencji konieczne do rozbudzenia rozwoju regionalnego. Wyboru projektów ostatecznie dokonują władze krajowe i regionalne, współpracując z Komisją w zakresie monitoringu strategicznego, i takich działań, jak selekcja, kontrola i ewaluacja dużych projektów. Uzgodniono niektóre pułapy wydatków w celu kontynuowania dążeń do osiągnięcia celów agendy na rzecz wzrostu i zatrudnienia. W przypadku celu Konwergencja zakładanym poziomem jest 60%, a w przypadku celu Konkurencyjność regionalna i zatrudnienie poziom ten wynosi 75% wszystkich dostępnych środków, które muszą być przeznaczone na interwencje wspomagające badania i innowacyjność, społeczeństwo informacyjne, zrównoważony rozwój, efektywność energetyczną itp. Przeznaczenie środków z Funduszy Strukturalnych: wsparcie dla nauki i innowacyjności oraz dla społeczeństwa informacyjnego Badania i rozwój technologiczny (B+RT), innowacyjność i przedsiębiorczość Działalność w zakresie badań i rozwoju technologicznego prowadzona w ośrodkach badawczych Infrastruktura związana z badaniami i rozwojem technologicznym (w tym instalacje, oprzyrządowanie i szybkie sieci komputerowe łączące ośrodki badawcze) oraz ośrodki kompetencji w zakresie konkretnych technologii Transfer technologii i udoskonalenie sieci współpracy między małymi i średnimi przedsiębiorstwami (MŚP), pomiędzy MŚP a innymi podmiotami gospodarczymi i uczelniami, wszelkiego rodzaju instytucjami szkolnictwa policealnego, organami regionalnymi, ośrodkami badawczymi oraz centrami nauki i technologii (parkami naukowymi i technologicznymi, technopoliami itp.) Pomoc na rzecz badań i rozwoju technologicznego, w szczególności dla MŚP (w tym dostęp do usług związanych z badaniami i rozwojem technologicznym w ośrodkach badawczych) Zaawansowane usługi wsparcia dla przedsiębiorstw i grup przedsiębiorstw Pomoc udzielana MŚP na cele promocji produktów i procesów produkcyjnych przyjaznych dla środowiska (wprowadzenie skutecznego systemu zarządzania środowiskiem, przyjęcie i wykorzystanie technologii zapobiegania zanieczyszczeniom, włączenie czystych technologii do działalności produkcyjnej przedsiębiorstw) Inwestowanie w przedsiębiorstwa bezpośrednio związane z dziedziną badań i innowacji (technologie innowacyjne, tworzenie nowych przedsiębiorstw przez uczelnie, istniejące ośrodki badań i rozwoju technologicznego i przedsiębiorstwa itp.) Inne inwestycje w przedsiębiorstwa Inne działania mające na celu pobudzanie badań, innowacyjności i przedsiębiorczości w MŚP Społeczeństwo informacyjne Infrastruktura telekomunikacyjna (w tym sieci szerokopasmowe(*)) Technologie informacyjne i telekomunikacyjne (dostęp, bezpieczeństwo, interoperacyjność, zapobieganie zagrożeniom, badania, innowacje, treści cyfrowe itp.) Technologie informacyjne i komunikacyjne (TEN-ICT) Usługi i aplikacje dla obywateli (e-zdrowie, e-zarządzanie, e-edukacja, e-integracja itp.) Usługi i aplikacje dla MŚP (e-handel, edukacja i szkolenia, tworzenie sieci itp.) Inne działania mające na celu poprawę dostępu MŚP do ICT i ich wydajne wykorzystanie Fragment listy kategorii wydatków; źródło: projekt rozporządzenia ogólnego, załącznik IV; (*) Dotyczy jedynie celu Konkurencyjność 6

9 UE-25: Regiony celów Konwergencja oraz Konkurencyjność regionalna i zatrudnienie Regiony celu Konwergencja Regiony pomocy przejściowej phasing out Regiony pomocy przejściowej phasing in Regiony celu Konkurencyjność i Zatrudnienie Oparte na Eurostat PKB na 1 mieszkańca, dane dostępne z kwietnia 2005 r. oraz na Porozumieniu w sprawie perspektyw finansowych grudzień 2005 r. Stowarzyszenie EuroGeographics ds. granic administracyjnych 7

10 : Wzmocnione współdziałanie z innymi politykami, instrumentami i instytucjami wspólnotowymi W latach zostanie położony szczególny nacisk na współdziałanie polityki regionalnej na rzecz badań i innowacyjności z innymi instrumentami i instytucjami unijnymi, głównie z Siódmym Programem Ramowym Badań, inicjatywami Europejskiego Banku Inwestycyjnego we współpracy z Dyrekcja Generalną ds. Polityki Regionalnej Komisji Europejskiej, Programem ramowym na rzecz konkurencyjności i innowacyjności (CIP) oraz unijną polityką dotyczącą konkurencyjności i pomocy państwowej. Bieżący program ramowy obowiązuje do końca 2006 r. i na lata dysponował budżetem w wysokości 20 miliardów euro. W przyszłym okresie programowania wyniesie on 54 miliardy euro i po raz pierwszy Siódmy ramowy program badań (7PR) będzie zsynchronizowany z unijnymi perspektywami finansowymi na lata PR zostanie podzielony na cztery programy ukierunkowane na konkretne cele: Współpraca: wspieranie współpracy pomiędzy uniwersytetami, przemysłem, ośrodkami badawczymi i władzami publicznymi w celu osiągnięcia pozycji lidera w kluczowych dziedzinach nauki i technologii; Pomysły: zostanie utworzona Europejska Rada ds. Badań Naukowych, której zadaniem będzie pobudzanie kreatywności i dążenie do doskonałości przez finansowanie badań odkrywczych prowadzonych we wszystkich dziedzinach nauki i technologii przez pojedyncze zespoły rywalizujące na poziomie europejskim; Ludzie: celem szkoleń, rozwijania mobilności i kariery naukowców za pośrednictwem wzmocnionych działań Marii Curie będzie rozwój i zwiększenie kompetencji kapitału ludzkiego dla europejskiego sektora badawczego; Możliwości: zdolności badawcze i innowacyjne w UE będą wzmocnione dzięki koordynacji i rozbudowie infrastruktury badawczej oraz wsparciu regionalnych klastrów, małych i średnich przedsiębiorstw, bliższemu obcowaniu społeczeństwa z nauką oraz rozwojowi międzynarodowej współpracy. Synergie z działaniami unijnej polityki regionalnej będą możliwe szczególnie w ramach programu Możliwości oraz jego inicjatyw: Infrastruktura badawcza, Badania na rzecz MŚP, Regiony dla wiedzy oraz Potencjał badawczy regionów konwergencji. Pod względem infrastruktury badawczej celem 7PR jest zoptymalizowanie i stworzenie najlepszej infrastruktury badawczej w Europie oraz pomoc w budowie nowej, o znaczeniu paneuropejskim. Jeśli chodzi o małe i średnie przedsiębiorstwa, 7PR proponuje wzmocnić zdolności innowacyjne MŚP oraz zwiększyć ich wkład w rozwój produktów i rynków opartych na nowych technologiach przez zapewnienie im pomocy w korzystaniu z usług zewnętrznych w zakresie badań, zwiększenie ich wysiłków badawczych, rozszerzenie ich sieci, lepsze wykorzystanie wyników badań i zdobywanie technologicznego know-how. W ramach inicjatywy Regiony dla wiedzy 7PR proponuje wzmocnić potencjał badawczy europejskich regionów, w szczególności przez zachęcanie do tworzenia i wspieranie w całej Wspólnocie rozwoju regionalnych klastrów ukierunkowanych na badania łączących uniwersytety, ośrodki badawcze, przedsiębiorstwa i władze lokalne. Jeśli chodzi o działanie Potencjał badawczy regionów konwergencji, celem propozycji 7PR jest wykorzystanie pełnego potencjału badawczego unijnych regionów konwergencji oraz pomoc w zwiększeniu możliwości pracowników naukowych, by efektywnie uczestniczyli w działaniach badawczych na szczeblu unijnym. Działania wspierane w ramach tego bloku będą identyfikowały potrzeby i możliwości zwiększenia zdolności badawczych powstających i istniejących już ośrodków doskonałości w regionach konwergencji, które mogą zostać objęte pomocą z Funduszy Strukturalnych. Dyrekcja Generalna ds. Polityki Regionalnej Komisji Europejskiej i Europejski Bank Inwestycyjny (EBI) Ośrodek badań i rozwoju technicznego w Steyr, w Austrii wprowadziły dwie nowe inicjatywy na lata JASPERS i JEREMIE. Ich celem jest pomaganie krajom beneficjentom w absorpcji Funduszy Strukturalnych i Funduszu Spójności. Inicjatywa JASPERS (Joint Assistance for Preparing Projects in European Regions wspólna pomoc w przygotowaniu projektów w europejskich regionach) jest instrumentem pomocy technicznej, która wesprze państwa członkowskie i regiony w przygotowaniu wysokiej jakości projektów przeznaczonych do finansowania w ramach unijnych Funduszy Strukturalnych i Funduszu Spójności. JASPERS będzie korzystać z usług zespołu 50 ekspertów kierowanego z siedziby EBI w Luksemburgu. Główne dziedziny objęte pomocą techniczną JASPERS to sektor transportu i energetyczny, w tym sieci transeuropejskie, efektywność energetyczna i energia odnawialna oraz w szczególności pozyskiwanie do tych celów partnerstw publiczno-prywatnych. 8

11 Inicjatywa JEREMIE (Joint European Resources for Micro to Medium Enterprises wspólne europejskie zasoby dla mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw) ma na celu ułatwienie MŚP dostępu do finansowania. Państwa członkowskie i regiony będą miały możliwość zlecenia Europejskiemu Funduszowi Inwestycyjnemu (EFI) zarządzania instrumentami i programami finansowymi dla MŚP. Te mechanizmy będą obejmować kapitał własny, kapitał podwyższonego ryzyka, gwarancje, kredyty oraz pomoc techniczną i będą wywierały efekt mnożnika na fundusze UE, dzięki użyciu odnawialnych produktów finansowych zamiast dotacji. EFI wraz z władzami krajowymi i regionalnymi opracuje odpowiednio zaadoptowane schematy przeznaczone zarówno dla nowych przedsiębiorstw biotechnologicznych, jak i tych średniej wielkości działających w bardziej tradycyjnych sektorach gospodarki. W kontekście Siódmego ramowego programu badań EBI i Komisja Europejska przygotowują również nowe sposoby na zwiększenie efektu dźwigni finansowej unijnych źródeł finansowania połączonych z kredytami z EBI. W tym celu stworzono mechanizm finansowego podziału ryzyka (risk-sharing finance facility RSFF). Opierając się na tym mechanizmie, Bank będzie łączył wspólnotowe źródła finansowania z własnymi funduszami, by pokryć część ryzyka związanego z projektami o zwiększonym ryzyku. Inne dziedziny współpracy z Komisją Europejską dotyczą wprowadzenia w życie umów dotyczących unijnego podejścia do finansowania sieci technologicznych i programów obejmujących rozwiązania i zastosowania technologii informacyjnych i komunikacyjnych oraz tworzenia synergii w celu wsparcia i finansowania unijnych projektów audiowizualnych. Celem Programu ramowego na rzecz konkurencyjności i innowacyjności (CIP) jest umocnienie pozycji konkurencyjności wśród priorytetów europejskich polityk i przekształcenie Europy w miejsce atrakcyjniejsze dla inwestorów przez pobudzanie przedsiębiorczości i tworzenie środowiska produkcyjnego, w którym zdolności innowacyjne mogą się rozwijać. Zgodnie z rekomendacjami Rady z wiosny 2003 r. Komisja Europejska zaproponowała budżet w wysokości 3,62 miliarda euro oraz program ramowy jako główną podstawę prawną, skupiającą wszystkie działania wspólnotowe w dziedzinie innowacyjności i konkurencyjności. Zapewni on spójne ramy dla wszystkich działań Wspólnoty prowadzonych w dziedzinie przedsiębiorczości, MŚP, konkurencyjności przemysłowej, innowacyjności, rozwoju i wykorzystania technologii informacyjnych i komunikacyjnych, technologii ochrony środowiska oraz inteligentnej energii. Zaproponowany program ramowy składa się z trzech głównych filarów: Program na rzecz przedsiębiorczości i innowacyjności, skupiony zwłaszcza na MŚP; Program wspierania działań na rzecz technologii informacyjnych i komunikacyjnych (ICT), pomagający we wdrażaniu ICT w przedsiębiorstwach, administracji i usługach sektora publicznego; Program Inteligentna energia Europa europejski program na rzecz inteligentnej energii. Wprowadzeniem w życie Programu na rzecz przedsiębiorczości i innowacyjności będzie zajmował się częściowo EFI w celu zachęcenia przypływu prywatnego kapitału do MŚP potrzebujących od 200 tysięcy do 2,5 miliona euro. W latach polityka wspólnotowa na rzecz konkurencyjności i pomocy państwa zostanie zmodyfikowana w celu zapewnienia efektywnej konkurencyjności na wspólnym rynku oraz umożliwienia UE zwiększenia konkurencyjności na rynkach światowych. Ramy prawne dla badań i rozwoju po raz pierwszy pozwolą stawić czoła niedogodnościom panującym na rynku, które uniemożliwiają wprowadzanie innowacji. Ramy te ustanowią przepisy regulujące: tworzenie bodźców dla przedsiębiorstw w celu większego zaangażowania w międzynarodową współpracę umożliwiającą stworzenie prawdziwej Europejskiej Przestrzeni Badawczej; wspieranie partnerstwa publiczno-prywatnego w celu lepszego przełożenia nowej wiedzy na nowe produkty i usługi; zapewnienie większego bezpieczeństwa prawnego dla badawczych organizacji non-profit. Kiedy takie organizacje otrzymują fundusze, nie zawsze jest jasne, czy jest to równoznaczne z pomocą państwa. Nowe przepisy powinny to wyjaśnić i pozwolić zarówno kontraktowym ośrodkom badawczym, jak i tym nonprofit rozwijać się na równych prawach. FORTH: rozwój laserowego oczyszczania zabytkowych fasad, Grecja Na przykład nowe przepisy dotyczące pomocy państwa pozwolą państwom członkowskim przyznawać pomoc dla innowacyjnych nowych przedsiębiorstw, by zniwelować niedostatek funduszy, na który cierpią one w czasie pierwszych lat działalności. To pozwoli MŚP kupować usługi od innowacyjnych pośredników i klastrów. 9

12 15 INNOWACYJNYCH PROJEKTÓW Infrastruktury doskonałości Utworzenie w całym regionie kompleksowej infrastruktury technologicznej na wysokim poziomie jest wyrazem rozwoju baskijskiego dynamizmu przybierającego różne formy, który poprzez rozległą sieć dosięga wielu różnych dziedzin. Zróżnicowana baza przemysłowa oraz wysoki poziom kształcenia akademickiego i zawodowego sprawiają, że Kraj Basków jest jednym z czołowych regionów pod względem inwestycji w badania i rozwój. Gdy tworzono w 1997 r. Baskijską Sieć Nauki, Technologii i Innowacji (SARETEK),celem baskijskiego rządu było wyciągnięcie wszelkich korzyści z potencjału sieci. Jej zadaniem jest zaspokojenie potrzeb rynku, przy zagwarantowaniu przedsiębiorstwom lokalnie dostępnej technologii, wszechstronnej, wykazującej wysoki stopień doskonałości oraz opartej na specjalizacji i ścisłej współpracy między partnerami. EFRR współfinansuje zarówno inwestycje w infrastrukturę, jak i projekty pilotażowe. Wachlarz uczestników jest szeroki: około 30 ośrodków technologicznych, uniwersyteckie jednostki badawcze (uniwersytety Kraju Basków w Nawarze, Deusto, Mondragón i San Sebastian), sektorowe centra badawcze, ośrodki doświadczalne oraz publiczne, prywatne i mieszane organizacji badawcze. Obecnie jest ponad 75 uczestników powiązanych w klastry w poszczególnych sektorach. Dwanaście nadzorujących ośrodków technologicznych Ceit, Inasmet, Ikerlan, Gaiker, Labein, Robotiker, Tekniker, Leia, ESI, Fatronik, Cidetek i VICOMtek tworzy centrum sieci. Wdrażane działania są liczne, zróżnicowane i często wyrafinowane. Celem inwestycji jest stworzenie wszechstronnej regionalnej infrastruktury badawczej i rozwojowej przez jej budowę, renowację, modernizację i wyposażenie. Projekty ogólnorozwojowe opracowywane są na żądanie, natomiast specjalistyczne programy w poszczególnych sektorach mają za zadanie zwiększenie konkurencyjności jednostek regionalnych. Wdrażane są również projekty międzynarodowe, pomagające uczestnikom czerpać korzyści z możliwości, jakie oferuje europejski i światowy rynek. Istnieje wiele przykładów projektów, które zrealizowano dzięki infrastrukturze i usługom sieci. Jednym z nich jest spółdzielnia Ikerlan, która we współpracy z laboratorium Lawrence Berkeley z Kalifornii opracowała modułowe ogniwo paliwowe do produkcji elektryczności i ciepła do zastosowania głównie w sektorze budownictwa mieszkaniowego. Godne uwagi jest również opracowanie przez Fundację Inasmet, na bazie wyników europejskiego projektu aeronautycznego, nowego procesu produkcji komponentu tytanowego, tworzywa, którym zainteresowana jest spółka samochodowa Ferrari, odpowiedzialna za jego przemysłowe wdrożenie w swojej fabryce. Równocześnie Ośrodek Technologii Komunikacyjnych i Interakcji Wizualnej (VICOMtech) współpracuje z europejskimi i południowokoreańskimi ośrodkami badawczymi nad Inteligentnymi systemami produkcyjnymi, projektem opracowanym w celu zagwarantowania bezpieczeństwa danych w całym procesie produkcji. Projekt: Infrastruktura na rzecz baskijskiego ośrodka sieci technologicznej Program: Cel 2, Koszt całkowity: euro Udział UE: euro Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego (EFRR) Iñaki Beristain Dyrektor ds. ekonomii i planowania Rząd Baskijski Calle Donostia San Sebastian 1 E Vitoria-Gasteiz Tel , Faks Nowa infrastruktura badawcza w Kraju Basków, Vitoria-Gasteiz 10

13 Nowy technologiczny wiatr dla Celtyckiego smoka Choć Irlandia jest wyspą, stała się obecnie centrum szybkiego rozwoju zaawansowanych technologii. Ta zmiana nastąpiła dzięki krajowym programom zakrojonym na szeroką skalę współfinansowanych przez Unię, które nabrały rozpędu, gwarantującego, że będą lepiej dostosowane do potrzeb przemysłu krajowego. napotykają kłopoty z rekrutacją pracowników naukowych, ponieważ w sektorze prywatnym mogą oni żądać wyższego wynagrodzenia i stawiać czoła wyzwaniom zawodowym w rzeczywistym czasie. We współpracy z irlandzkim supermarketem opracowano pierwszy na świecie system wykorzystujący DNA do zidentyfikowania zwierzęcia, z którego pochodzi mięso. Irlandia, najbiedniejsze państwo członkowskie Unii Europejskiej w 1973 r., jest dzisiaj jednym z jej najbogatszych członków, z PKB na jednego mieszkańca na poziomie 132,7% średniej UE-25 w 2002 r. Ten niezwykły sukces Irlandia częściowo zawdzięcza efektywnemu wykorzystaniu Funduszy Strukturalnych. Wśród priorytetów znalazł się rozwój zaawansowanych technologii, który odegrał kluczową rolę w modernizacji kraju i uratowaniu go od izolacji spowodowanej położeniem geograficznym. Na początku lat 90. z inicjatywy irlandzkiego rządu zapoczątkowano programy zaawansowanych technologii (PATs), pomyślane jako partnerstwa pomiędzy Enterprise Ireland (agencją państwową ds. inicjatyw lokalnych), sektorem prywatnym a instytutami uniwersyteckimi. Celem tych partnerstw było stworzenie podstaw wiedzy dla strategicznych technologii. Od tego czasu w ramach PATs przeprowadzono wiele różnorodnych działań za pośrednictwem ośrodków założonych w obrębie uniwersytetów przez agencję Enterprise Ireland, która jest ich właścicielem. Ośrodki te pomagają irlandzkiej gospodarce w dostępie do akademickiej wiedzy za pośrednictwem transferu technologii i sieci sektorowych, wspierają przedsiębiorców w szukaniu kontraktów i rozwoju produktów, zapewniają doradztwo w ramach wspólnych umów w zakresie usług (service level agreements) i finansują działania związane z wdrażaniem badań. Zadaniem rozpoczętego w 1999 r. projektu współfinansowanego obecnie ze środków EFRR jest zarządzanie przyszłym rozwojem PATs przez wzmocnienie ich wpływu na przemysł i zwiększenie ich udziału w realizacji strategii lizbońskiej. Jednym ze skutków sukcesu irlandzkiej gospodarki był rozwój nowych technologii o dużym potencjale poza PATs, natomiast ośrodki regularnie Etykieta zawiera ślady DNA pozwalające określić Stąd braki w reagowaniu pochodzenie produktu. PATs na rodzące się technologie. W tej nowej sytuacji uniwersytety stają się odpowiedzialne za funkcjonowanie ośrodków, natomiast pomoc Enterprise Ireland opiera się na umowach zawieranych z poszczególnymi ośrodkami na dostarczanie konkretnych usług, takich jak szkolenia, seminaria, usługi badawczorozwojowe lub składanie ofert do przetargów na finansowanie projektów badawczych. Platformy technologiczne zachęcają do lepszego skupienia środków na potrzebach przemysłu, który odgrywa coraz większą rolę w badaniach stosowanych. Trzy z tych platform już działają w dziedzinie biotechnologii, technologii informacyjnej i technologii przemysłowych. Dzięki projektowi PATs stały się bardziej elastyczne, a ich usługi lepszej jakości, realizując tym samym rządowe dążenia do polepszenia handlowych wyników państwowych inwestycji. Projekt: Programy zaawansowanych technologii (PATs) Program: Cel 1, Koszt całkowity: euro Udział UE: euro Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego (EFRR) Michael Leahy Enterprise Ireland Glasnevin, Dublin 9 Ireland Tel , Faks

14 15 INNOWACYJNYCH PROJEKTÓW Zaprojektuj dla mnie opakowanie Kiedy w 1992 r. pojawiła się firma Tetra Pak, miasteczko Sunne wykorzystało szansę i stworzyło centrum kompetencji w dziedzinie grafiki i opakowań, w oparciu o lokalną szkołę, we współpracy z miejscowym przedsiębiorstwem i środowiskiem akademickim. Lokalna gospodarka i rynek pracy czerpią z tego ogromne korzyści. Flexmed Digital, nowe przedsiębiorstwo zajmujące się drukiem cyfrowym, jako miejsce działalności wybrało Sunne, miasteczko liczące 14 tysięcy mieszkańców w hrabstwie Värmland, niedaleko granicy z Norwegią, 400 km od Sztokholmu i z dala od innych głównych ośrodków decyzyjnych. Początek był skromny: dwóch pracowników i duża inwestycja w nową maszynę. Nie ma wątpliwości co do tego, że lokalizacja Ideum jest bardzo atrakcyjna: budynek z drewna i szkła, stojący wśród brzóz nad brzegiem rzeki Fryken. Poza tym Ideum stanowi część Broby Grafiska, znanej na świecie szkoły specjalizującej się w technikach drukarskich, projektowaniu opakowań i technologiach grafiki multimedialnej. Broby Grafiska prowadzi działalność edukacyjną we współpracy z Packaging Arena, siecią przedsiębiorstw wywodzących się z tradycyjnych sektorów przemysłu regionalnego (papierniczego, drukarskiego) w ramach dużej grupy partnerów, obejmującej również władze miejskie, Uniwersytet w Karlstad oraz Szwedzki Instytut Fleksografii itp. Decydującym czynnikiem było dla nas sąsiedztwo tego środowiska edukacyjnego podkreśla Eva Lovén z Flexmed Digital. Pod tym względem Ideum jest czymś więcej niż tylko budynkiem jest koncepcją. Zbudowany w latach przy wsparciu EFRR, łączy funkcjonalność, styl i atmosferę zaawansowanych technologii i oferuje 25 inkubatorów przedsiebiorczości, sale konferencyjne, wykładowe i laboratoria. W jednym z nich produkowane są prototypy opakowań dla głównych sektorów przemysłu Centrum badań i rozwoju, rozwój kształcenia i biznesu związanego z techniką drukowania opakowań znaną jako fleksografia. działających w regionie. Choć nie wszystkie małe i średnie przedsiębiorstwa są bezpośrednio związane z produkcją opakowań, Ideum stopniowo realizuje swój cel, stając się centrum kompetencji dla rozwijającego się sektora, inkubatorem innowacyjności i centrum klastra biznesu. Ideum już teraz nadał naszemu przedsięwzięciu ogromny rozmach i możemy przekonać się, jakie to jest atrakcyjne dla przedsiębiorców, którzy chcą być zaliczani do liderów przemysłu opakowań zauważa Anna Bloomquist, odpowiedzialna za prowadzenie negocjacji z kandydującymi przedsiębiorcami. Projekt: Centrum kompetencji w dziedzinie badań i rozwoju, kształcenia i biznesu Program: Cel 2, (2001 r.) Koszt całkowity: euro Udział UE: euro Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego (EFRR) Per Branzén Kierownik projektu Broby Grafiska Utbildning 37 S Sunne Tel ,Faks Na początku miasteczko Sunne oferowało tylko ograniczoną bazę przemysłową, pozostałość po świetnej przeszłości i nie miało żadnej infrastruktury badawczej i rozwojowej. Zaczęło się to zmieniać w 1992 r., kiedy koncern Tetra Pak otworzył w miasteczku drukarnię. Korzystając z okazji, władze miejskie postanowiły, że Tetra Pak powinien mieć możliwość pełnego korzystania z lokalnych kompetencji i miejscowa szkoła zaczęła specjalizować się w drukowaniu i projektowaniu. W 1999 r. szkoła została podzielona na dwie części, a Broby Grafiska stała się oddzielną placówką. Dziś siedziba Ideum jest już zbyt mała i planuje się jej rozbudowę. Liczba miejsc pracy w przemyśle graficznym w Sunne zwiększyła się ze 125 w 1992 r. do 600 w 2003 i do 800 w 2005 r. Na 296 szwedzkich gmin Sunne zajęła ostatnio 22 miejsce w rankingu na warunki sprzyjające biznesowi. 12

15 Biopole na rzecz rewitalizacji regionu Rewitalizacja belgijskiego regionu Hainaut przez połączenie ekonomii wiedzy z biotechnologią: taki jest cel projektu Biopole w Charleroi, zdolnego przenieść dążenia do innowacyjności z uniwersytetu do przedsiębiorstwa. Impulsem pod koniec lat 90. było pojawienie się w regionie Wolnego Uniwersytetu Brukseli(ULB), wraz z pierwszą pomocą pochodzącą z EFRR na budowę i wyposażenie, na terenie Charleroi Aéropôle, budynku poświęconego naukom biologicznym: Instytutu Biologii i Medycyny Molekularnej (IBMM), trzonu Biopola ULB Charleroi. Celem było opracowanie trwałego bieguna technologicznego i gospodarczego dzięki skoncentrowaniu wysiłków partnerów publicznych, medycznych, przemysłowych i finansowych. Na bazie programów badawczych ad hoc chodziło o opracowanie niezbędnej wiedzy do zastosowania biotechnologii w przemyśle, w szczególności w dziedzinie diagnostyki, farmacji i badań klinicznych. W 1999 r. IBMM zatrudniający obecnie około 250 badaczy przyjął czołowych naukowców z ULB. Marzenie stało się szybko rzeczywistością, kiedy pierwsze firmy biotechnologiczne, takie jak Euroscreen czy Henogen, rozpoczęły działalność w sąsiedztwie Biopola. W 2001 r. dalsza pomoc finansowa ze środków EFRR na zakup nowego sprzętu, a także oprócz inwestowania w sprzęt na projekty badawcze, pozwoliła stworzyć brakujące ogniwo w procesie innowacyjności: BioVallée. 40 pracowników z tej jednostki badawczej zajmuje się wyłącznie potwierdzaniem wyników badawczych oraz przekształcaniem ich w innowacje przemysłowe na bazie wypróbowanych i przetestowanych technologii. Tak się dzieje szczególnie w przypadku farmakogenomii (nauki zajmującej się badaniem wpływu profilu genetycznego na skuteczność leków) i inżynierii genetycznej. BioVallée pomogła już stworzyć, jako podmioty wydzielone (spinoff), takie przedsiębiorstwa jak DNA Vision, zajmujące się badaniami genetycznymi. Oprócz ochrony zdrowia biotechnologie mogą również przynieść ogromne zmiany w innych dziedzinach działalności, od środowiska poprzez handel detaliczny do produkcji kosmetyków. Opracowano na przykład testy służące do wykrywania śladów wieprzowiny w mięsie mielonym reklamowanym jako czysta wołowina lub do określania pochodzenia łososia. W dobie tak ogromnego zaawansowania nauki technologie te dopiero zaczynają opuszczać czołowe laboratoria. W regionie, gdzie PKB na jednego mieszkańca Badania w centrum Minerva wynosił 74,9% średniej UE-15 w 2002 r. i gdzie bezrobocie wśród młodzieży jest szczególnie wysokie (38,4% w 2003 r.), rewitalizacja gospodarcza wymaga przekształcenia nowej wiedzy w działania skutkujące utworzeniem nowych miejsc pracy. Jest to fakt, którego Biopole Charleroi wraz z 500 stałymi pracownikami, do których niebawem dołączą dodatkowi badacze przydzieleni do bieżących projektów jest w pełni świadome. Centrum Minerva, BRC-Centrum Badań Biotechnologicznych, Wolny Uniwersytet Brukseli, Charleroi Projekt: Biopole ULB Charleroi Program: Cel 1, Hainaut i Cel 1, Hainaut pomoc przejściowa Koszt całkowity: euro ( ) i euro ( ) Udział UE: euro ( ) i euro ( ) Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego (EFRR) Catherine Mathot Region Walonii, Dyrekcja ds. Programów Europejskich Tel. +32 (0) , Faks +32 (0) Charles Bricman BioVallée ASBL Tel. +32 (0)

16 15 INNOWACYJNYCH PROJEKTÓW Wyspa otwarta na wiatr, słońce i nowe pomysły 100% odnawialnej energii: stawiając czoła temu wyzwaniu, wyspa Samsø planuje przedstawić konkretny przykład planu zmniejszenia emisji CO 2 przez wykorzystanie na szeroką skalę słońca i siły wiatru oraz umożliwienie innym regionom Unii Europejskiej czerpania korzyści ze swoich osiągnięć. Projekt wymaga zmobilizowania zbiorowej energii całej społeczności. Samsø, wyspa licząca 4000 mieszkańców położona na południe od miasta Århus, planuje zaspokoić 100% swojego zapotrzebowania na elektryczność i ogrzewanie przez wykorzystanie odnawialnej energii, natomiast park wiatrowy off-shore pomoże zaspokoić potrzeby energetyczne w zakresie transportu. Plan odnawialnej energii opracowany w 1997 r. pokazał, że istnieją rozwiązania mogące sprostać temu wielkiemu wyzwaniu. Taki cel można osiągnąć jedynie przy udziale społeczeństwa. Mając to na uwadze, grupa mieszkańców założyła w 1997 r. Stowarzyszenie Samsø ds. Energii i Środowiska, w celu informowania i uświadamiania mieszkańców wyspy. To właśnie z inicjatywy tego stowarzyszenia, Lokalnej Rady, Stowarzyszenia Rolników i Izby Handlowej została założona w 1998 r. Spółka Energetyczna w Samsø, której zadaniem było wdrożenie planu energetycznego. Następnie w 2002 r. podjęto decyzję o założeniu Akademii Energetycznej w Samsø, mającej wykorzystać zdobyte know-how w celu utworzenia nowych miejsc pracy, przekształcając wyspę w miejsce przyjazne dla duńskich i europejskich pracowników naukowych działających w dziedzinie energii odnawialnych. Równocześnie władze miasta zaczęły wdrażać strategię rozwoju, w której odnawialna energia stała się jednym z głównych atutów wyspy. Jeszcze przed otwarciem Akademii Samsø przyciągało co roku tysiące pracowników z branży ochrony środowiska, studentów i turystów ekologicznych, co zawsze przynosi Projekt: Akademia Energetyczna Samsø Program: Cel 2, Czas trwania: styczeń 2005 grudzień 2006 Koszt całkowity: euro Udział UE: euro Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego (EFRR) Søren Hermansen Kierownik i konsultant ds. energii Museumsvej1 DK-8305 Samsø Tel , Faks znaczne korzyści gospodarcze. Oprócz narzędzi sprzyjających rozwojowi odnawialnej e n e r g i i, zaczerpniętych z konkretnych doświadczeń zdobytych podczas realizacji lokalnych projektów, Akademia będzie oferowała zajęcia i seminaria na temat procesu p r z e j ś c i a na energię odnawialną. D z i ę k i materiałom Nørreskijte: Wiatrak wydanym przez uczestników, ich znajomości sytuacji i regionalnych polityk dotyczących energii odnawialnej, będzie ona w stanie sporządzić plan działania dla każdego z nich, jako pierwszy krok do czerpania energii w 100% ze źródeł odnawialnych. Później będzie można rozwinąć ten plan za pośrednictwem sieci internetowej, dzięki której będzie można zadawać pytania wszystkim uczestnikom oraz otrzymywać informacje i raporty dotyczące wszystkich projektów związanych z tym tematem. Budynki akademii, zaadaptowane dzięki pomocy EFRR, są przykładem architektury ekologicznej. Usytuowane wśród trawiastych terenów na dawnych przybrzeżnych bagnach i zbudowane na palach dla zachowania tutejszego środowiska, zostały skonstruowane z naturalnych materiałów, które regulują poziom wilgotności i ciepła. Pomyślano również o zminimalizowaniu zużycia wody, użyto paneli słonecznych do ogrzewania i wytwarzania energii (do jej produkcji używa się również siły wiatru), zastosowano technologie oszczędzania energii, segregowanie odpadów na osiem kategorii itp. Na odwiedzających czeka wewnątrz ogromna otwarta powierzchnia, dająca dostęp do różnych pomieszczeń, w tym do przestronnych, otwartych biur, sal wystawowych, sal konferencyjnych i wykładowych oraz do biblioteki. 14

17 Akademicki znak dla małych i średnich przedsiębiorstw z branży cyfrowej W centrum Liverpoolu w inkubatorze przedsiębiorczości z akademickimi korzeniami powstają nowe przedsiębiorstwa start-ups, które wprowadzając innowacyjne pomysły dotyczące przemysłu cyfrowego, korzystają z międzynarodowej renomy Uniwersytetu Johna Moores a. Merseyside, stary niszczejący teren portowy, stoi w obliczu niekończących się problemów i notuje jedną z najwyższych stóp bezrobocia w kraju (6,5% w 2003 r., z czego 37,3% stanowią długoterminowi bezrobotni). Wspieranie innowacyjnych przedsiębiorstw w sektorach wzrostu stanowi główny priorytet dla regionu. DigitalINC współfinansowany ze środków EFRR i Północno- Zachodniej Regionalnej Agencji Rozwoju (NWDA) jest pierwszym inkubatorem biznesu w branży cyfrowej w Zjednoczonym Królestwie i jednym z inicjatorów projektu Digital Academy (Akademia Elektroniczna), skoncentrowanego na innowacjach w dziedzinie treści cyfrowych dla edukacji, społeczeństwa informacyjnego, pomocy dla MŚP i badań. Digital Academy jest zarządzana przez Międzynarodowe Centrum Treści Cyfrowych (ICDC), będące częścią Uniwersytetu Johna Moores a, w centralnej części Liverpoolu. ICDC uważa inkubatory przedsiębiorczości za najlepszy sposób tworzenia rentownych spółek, który zapewnia przedsiębiorstwom nie tylko miejsce, gdzie mogą prowadzić działalność, ale również stanowi swego rodzaju trampolinę, dzięki efektywnym usługom i wyposażeniu na każdym etapie: przed rozpoczęciem działalności, w chwili rozruchu i na początkowych etapach rozwoju. Inkubacja trwa trzy lata. Po trzech pierwszych miesiącach przeprowadzana jest ocena rentowności w celu objęcia nadzoru. DigitalINC ma siedzibę w specjalnie zaprojektowanym budynku i dysponuje specjalistami w różnych dziedzinach, takich jak planowanie biznesowe, marketing, zarządzanie, finansowanie nowych firm i pośrednictwo. Wszystkie przedsiębiorstwa mają podobne zapatrywania i prowadzą podobne rodzaje działalności. Pracują razem nad projektami przynoszącymi im wspólne korzyści, wzmacniając tym samym atmosferę współpracy. Od rozpoczęcia działalności w kwietniu 2002 r. przez inkubator DigitalINC przeszło około 20 spółek. Niektóre z nich zdobyły prestiżowe nagrody w różnych sektorach, od projektowania graficznego do nauczania na odległość, ale również w dziedzinie animacji i gier komputerowych, konsultacji marketingowych i systemów zabezpieczeń. Przykłady te obejmują Eek Badanie technologii cyfrowych, szczególnie w dziedzinie projektowania i komunikacji. Films (animacja cyfrowa), Abacor Ltd (elektroniczny system płacenia pensji), Taecanet (nauczanie on-line), Splinter (projektowanie znaków firmowych, produkty multimedialne dla sektora edukacyjno-społecznego) Neat 3D (obrazowanie trójwymiarowe), itd. Naszym celem wyjaśnia Peter Leather, jeden z kierowników ICDC jest przekształcenie Liverpoolu w centrum cyfrowe dla północno-zachodniej Anglii. DigitalIDC, będąc częścią ICDC działającego w ramach Uniwersytetu Johna Moores a, zyskuje zarówno na wiarygodności, jak i stabilności. Otwiera również przedsiębiorstwom drzwi, które w innym przypadku byłyby zamknięte. Nasze firmy mają innowacyjne pomysły, ale kiedy trzeba je sprzedać dużym korporacjom, takim jak BNFL (British Nuclear Fuels Brytyjskie Paliwa Nuklearne) r e n o m a uniwersytetu jest głównym argumentem. Projekt: The Digital Academy Program: Cel 1, Koszt całkowity: euro Udział UE: euro Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego (EFRR) Peter Leather Business and Incubation Manager Liverpool John Mores University 2 nd Floor Faraday House Liverpool Digital Edge Lane Liverpool L7 9NJ Tel. +44 (0) , Faks +44 (0)

18 15 INNOWACYJNYCH PROJEKTÓW Pomosty do przyszłości w Mieście wiedzy W ubogiej dzielnicy Grazu Miasto wiedzy buduje pomosty między gospodarką a technologią za pośrednictwem sieci innowacyjnych działań, oferując szeroki zakres usług wspierających inicjatywy i tworzenie nowych przedsiębiorstw. Jako drugie co do wielkości miasto w Austrii, z 230 tysiącami mieszkańców, Graz, dzięki położeniu geograficznemu, uważany jest tradycyjnie za ogniwo łączące Europę Środkową z Europą Południowo-Wschodnią. Dzięki trzem uniwersytetom może się również pochwalić dużymi osiągnięciami naukowymi. Jednak położony w zachodniej części miasta rozległy obszar przemysłowy (750 hektarów, 32 tysiące mieszkańców) charakteryzuje się brakiem równowagi między potrzebami przemysłu a potrzebami terenów mieszkalnych, brakiem różnorodności w zakresie działalności gospodarczej oraz złym zagospodarowaniem przestrzennym, co w efekcie prowadzi do pojawiania się problemów społecznych. Rewitalizacja zachodnich dzielnic Grazu zakłada utworzenie nowoczesnego ośrodka działalności skupionej na społeczeństwie informacyjnym: taki jest ogólny cel programu URBAN II dla tego miasta. Równocześnie, angażując mieszkańców w podejmowanie decyzji i planowanie działań, władze starają się zapewnić równowagę pomiędzy potrzebami gospodarki, społeczeństwa i środowiska. ośrodka przedsiębiorczości w celu rozwinięcia, szczególnie w dziedzinie biomedycyny i biotechnologii stosowanych w ochronie zdrowia, klastra o wysokiej interakcyjności działań i pomocy przy tworzeniu nowych innowacyjnych przedsiębiorstw start-ups. Miejsce na siedzibę tego Ośrodka wybierano bardzo starannie: mieści się nieopodal Wyższej Szkoły Technicznej i Roche Diagnostics, modelowego przedsiębiorstwa w zachodniej części Graz. Przedsiębiorcy i twórcy sieci czerpią z tej lokalizacji korzyści ze względu na możliwe synergie oraz szeroki wachlarz usług (konsultacje, pomoc inwestycyjna, transfer technologii itp.) oferowanych przez Ośrodek w ramach wspierania MŚP w pierwszym okresie ich działalności. Absolwenci szkoły technicznej znajdują w Mieście wiedzy pomoc w prowadzeniu działalności: pomost pomiędzy wiedzą a gospodarką jest otwarty w obydwie strony. Oprócz budowy ośrodka Jeden z projektów zrealizowanych z tą myślą, nazwany Miastem wiedzy, polegał na utworzeniu innowacyjnego Projekt: Miasto wiedzy Czas trwania: 2002 październik 2004 Program: URBAN II URBAN_Link Graz-West Koszt całkowity: euro Udział UE: euro Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego (EFRR) Dr. Alexander Frestl Sylvia Trattner-Jakob Graz, Wydział Planowania Przestrzennego, Rozwoju i Budownictwa Jednostka zarządzająca URBAN II Graz Europaplatz 20 A-8020 Graz, Austria Tel , Faks Rewitalizacja zachodniej dzielnicy Graz przedsiębiorczości projekt przewiduje również nabycie i wynajmowanie zainteresowanym spółkom pomieszczeń zarządzanych przez Agencję Promocji Gospodarki Styrii (SFG), partnera władz miasta Graz w realizacji tej inicjatywy. Kompleksowy charakter projektu, staranny dobór przedsiębiorstw w oparciu o określone cele oraz koncepcja architektoniczna jednocześnie funkcjonalna, oryginalna i nieszkodliwa dla środowiska oto korzyści płynące z otwartego w październiku 2004 r. Miasta wiedzy, centrum rozwoju dla całego regionu. 16

19 Octopus mobilny projekt o dużym zasięgu W szybko rozwijającym się sektorze telefonii komórkowej Octopus odgrywa rolę sieci o wyjątkowej zdolności wyprzedzania innowacji, pozwalając swoim członkom korzystać z najnowszych technologii, zanim jeszcze wejdą na rynek. Projekt Octopus stworzył zamknięte środowisko operatora telefonii komórkowej, w którym przedsiębiorstwa mogą testować nowe technologie i sprzęt w autentycznej sieci. Oulu, leżące w najbardziej rozwiniętej strefie północnej Finlandii, jest wzorcowym centrum w dziedzinie telefonii komórkowej, źródłem kultury komórkowej wysuwającej się na czoło innowacyjności. Biorąc pod uwagę tę sytuację trudno się dziwić, że kolejne spotkania pomiędzy przedstawicielami przedsiębiorstw z tej branży, władzami miasta Oulu i instytutami oświatowymi i badawczymi zakończyły się opracowaniem w 2002 r. projektu Octopus, którego celem jest przeprowadzanie eksperymentów oraz rozwój zastosowań i usług telefonii komórkowej. Octopus nie jest zwykłą siecią. Różni się od komercyjnych operatorów przede wszystkim tym, że jest zamkniętą siecią płatnych użytkowników, liczącą jak na razie ponad 40 firm i instytucji oraz wielu studentów. Dzięki temu Octopus może zaoferować swoim członkom niezależnie od lokalizacji najbardziej zaawansowane środowisko technologiczne, w którym mogą korzystać z najnowszych wyników badań, zanim te zastosowania będą dostępne na rynku. W ten sposób przedsiębiorstwa mogą tworzyć innowacyjne produkty, naukowcy mogą zgłębiać nowe możliwości, a studenci mogą korzystać z prawdziwych usług zamiast symulacji w laboratoriach. Głównym punktem projektu jest platforma rozwoju i prowadzenia eksperymentów z najnowszą generacją systemów komórkowych. Dzięki temu Octopus zapewnia swoim członkom specjalistyczną pomoc ekspertyzy, doradztwo, planowanie dającą w rzeczywistych sytuacjach dostęp do technologicznych innowacji w ramach ogólnokrajowej sieci, w której tysiące terminali może zostać równocześnie podłączonych do platformy. W zamian członkowie udostępniają sieci Octopus własne umiejętności przy realizowaniu projektu. Równie znaczące są usługi dla przedsiębiorstw pod względem komunikacji, szkoleń, finansowania oraz wprowadzania na rynek wyników badań. Octopus prowadzi również sieć dostępną dla partnerów i potencjalnych klientów. Głównymi partnerami są firma Nokia, która dostarcza technologię, operator telefonii komórkowej TeliaSonera, Oulun Puhelin zapewniająca dostęp do Internetu, Oulu Polytechnic zajmująca się dostarczaniem pomocy technicznej i szkoleń, Oulu Innovation Ltd udostępniająca członkom pomieszczenia i sprzęt oraz Urząd Miasta Oulu, jednostka zarządzająca projektem Octopus. Do czasu planowego zakończenia projektu w 2004 r. sieć Octopus przyczyniła się do opracowania całej gamy rozwiązań umożliwiających zastosowanie technologii telefonii komórkowej w mało zaludnionych fińskich regionach dalekiej północy, utworzenie dziesiątek stałych miejsc pracy i przeszkolenie setek studentów, przyczyniając się do powstania 150 prac naukowych na uniwersytetach i politechnikach. Dlatego postanowiono przedłużyć projekt na kolejne dwa lata, tym razem na bardziej międzynarodowym poziomie. Po tym okresie Octopus planuje przekształcić się w spółkę. Projekt: Octopus Network Program: Cel 2, Koszt całkowity: euro Udział UE: euro Markku Pikkarainen Kierownik projektu Elektroniikkatie 6 FIN Oulu Tel.: , Faks Internet: 17

20 15 INNOWACYJNYCH PROJEKTÓW Algarve bierze kurs na innowacje Algarve, region silnie uzależniony od turystyki nadmorskiej, planuje zainteresować się innowacjami, pozyskując pomoc badaczy i przedsiębiorców w celu stworzenia wspólnego frontu w walce z konkurencyjnością. U steru stoi ośrodek regionalny. W latach roczna stopa wzrostu w Algarve (4,9%) była najwyższa w Portugalii, znacznie wyższa od średniej krajowej (3,1%). Jednak rozwój regionalny jest hamowany przez brak motywacji do wprowadzania innowacji, czego odzwierciedleniem jest ograniczona liczba projektów w zakresie współpracy pomiędzy biznesem a placówkami badawczymi. Stąd decyzja o utworzeniu na uniwersytecie w Algarve w 2003 r. Regionalnego Ośrodka Innowacyjności w Algarve (CRIA), jednego z projektów realizowanych w ramach Regionalnego programu działań innowacyjnych INOAlgarve. Celem projektu jest promowanie innowacyjności, transfer technologii, ożywienie sieci i wsparcie inicjatyw jako sposobu na stworzenie innowacyjnej kultury, która będzie zachęcała do bliższych kontaktów i obustronnego transferu pomiędzy przedsiębiorcami, pracownikami naukowymi i studentami. Projekt wspierany jest przez czterech partnerów: uniwersytet w Algarve (UALG) ze swoim doświadczeniem w zakresie prowadzenia badań w obiecujących dla rozwoju regionu dziedzinach, Komitet Koordynacji i Rozwoju Regionalnego w Algarve (CCDR), zdecentralizowana jednostka odpowiedzialna za publiczne inwestycje i dwie jednostki z sektora prywatnego, Regionalne Stowarzyszenie Młodych Przedsiębiorców (ANJE) oraz Stowarzyszenie Przedsiębiorczości w Algarve (NERA). Na koniec fazy pierwszej ( ) CRIA ma Projekt: Regionalny Ośrodek Innowacyjności w Algarve(CRIA) Program: Cel 1, Czas trwania (faza 1): listopad 2003 listopad 2004 Koszt całkowity (faza 1): euro Udział UE (faza 1): euro Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego (EFRR) Tiago Santos Regionalny Ośrodek Innowacyjności w Algarve(CRIA) Uniwersytet w Algarve Kampus Gambelas, pawilon A5 P-8000 Faro Tel , Faks Ria Formosa: zasoby morskie w Algarve na swoim koncie pewną liczbę inicjatyw, które już teraz wywierają efekt dźwigni na regionalną konkurencyjność. Pierwsze Targi Innowacyjności w Algarve w marcu 2004 r. stały się okazją do zaprezentowania uniwersytetu oraz innych ośrodków badawczych i do przedstawienia uniwersytetowi i firmom prywatnym możliwości, jakie oferuje współpraca w ramach konsorcjów nad projektami dotyczącymi 80 tematów badawczych. Konkurs pomysłów na tworzenie przedsiębiorstw zakończył się wyłonieniem dwunastu projektów: trzy z nich dotyczyły żywności ekologicznej, jeden usług zaawansowanej technologii informacyjnej, dwa technologii ochrony zdrowia, cztery ochrony środowiska i dwa nauk o morzu. Utworzenie Biura Wsparcia na rzecz Promocji Własności Przemysłowej (GAPI) w ramach UALG zapewniło regionowi kluczowy instrument rozwoju i prawnej ochrony innowacji. Stworzono również dwa ośrodki przedsiębiorczości, spełniające rolę inkubatorów dla MŚP, jeden dla sektora usług, drugi dla przemysłu. Plan utworzenia ośrodka technologii na terenie UALG, integrującego zarówno jednostki badawcze, jak i przedsiębiorstwa, zapewni niezbędne zaplecze logistyczne i będzie stymulować innowacyjność w czterech dziedzinach biotechnologii, biomedycynie, zasobach morskich i inteligentnych systemach tworząc w efekcie miejsc pracy. Poza programem INOAlgarve, drugi etap projektu CRIA ( ) będzie rozwijał osiągnięte wyniki i umieszczał je w trwałe ramy. 18

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Iwona Wendel Podsekretarz Stanu Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Warszawa, 22 maja 2014

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Cel główny: Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa Cele szczegółowe: zwiększenie innowacyjności przedsiębiorstw, wzrost konkurencyjności

Bardziej szczegółowo

Łukasz Urbanek. Departament RPO. Kierownik Działu Programowania i Ewaluacji. Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego

Łukasz Urbanek. Departament RPO. Kierownik Działu Programowania i Ewaluacji. Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego 1 Łukasz Urbanek Kierownik Działu Programowania i Ewaluacji Departament RPO Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego Strategia lizbońska 2007-2013 Strategia Europa 2020 2014-2020 Główne założenia

Bardziej szczegółowo

Nauka- Biznes- Administracja

Nauka- Biznes- Administracja Nauka- Biznes- Administracja Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka 2007-2013 Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa

Bardziej szczegółowo

Podstawy procesu programowania perspektywy finansowej 2014-2020. Konsultacje społeczne Gliwice, 24 maja 2013 r.

Podstawy procesu programowania perspektywy finansowej 2014-2020. Konsultacje społeczne Gliwice, 24 maja 2013 r. Podstawy procesu programowania perspektywy finansowej 2014-2020 Konsultacje społeczne Gliwice, 24 maja 2013 r. Uwarunkowania programowe Unia Europejska Strategia Europa 2020 Pakiet legislacyjny dla Polityki

Bardziej szczegółowo

Nowa perspektywa finansowa UE nowe uwarunkowania

Nowa perspektywa finansowa UE nowe uwarunkowania Wydział Zarządzania Regionalnym Programem Operacyjnym Nowa perspektywa finansowa UE nowe uwarunkowania UNIA EUROPEJSKA EUROPEJSKI FUNDUSZ ROZWOJU REGIONALNEGO Rozporządzenie ogólne PE i Rady Ukierunkowanie

Bardziej szczegółowo

Małopolski Regionalny Program Operacyjny na lata 2007 2013

Małopolski Regionalny Program Operacyjny na lata 2007 2013 Małopolski Regionalny Program Operacyjny na lata 2007 2013 Regionalny program operacyjny jest narzędziem słuŝącym realizacji strategii rozwoju regionu przy wykorzystaniu środków Unii Europejskiej w latach

Bardziej szczegółowo

Katarzyna Mucha Dział Obsługi Badań Naukowych i Projektów Unijnych

Katarzyna Mucha Dział Obsługi Badań Naukowych i Projektów Unijnych Katarzyna Mucha Dział Obsługi Badań Naukowych i Projektów Unijnych Na realizacje projektów do Polski w latach 2014-2020 z budżetu Unii Europejskiej trafić ma 82,5 mld euro Kwota zostanie podzielona odpowiednio:

Bardziej szczegółowo

Nowa perspektywa finansowa Unii Europejskiej 2014-2020. Warszawa, 14 października 2014 r.

Nowa perspektywa finansowa Unii Europejskiej 2014-2020. Warszawa, 14 października 2014 r. Nowa perspektywa finansowa Unii Europejskiej 2014-2020 Warszawa, 14 października 2014 r. 1 Cele tematyczne 2 Programy operacyjne na poziomie krajowym i regionalnym 3 Programy ramowe Unii Europejskiej Wsparcie

Bardziej szczegółowo

INTERREG IVC CELE I PRIORYTETY

INTERREG IVC CELE I PRIORYTETY INTERREG IVC CELE I PRIORYTETY Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego Departament Polityki Regionalnej W prezentacji przedstawione zostaną: Cele programu Interreg IVC Priorytety programu Typy działań

Bardziej szczegółowo

Dotacje dla wiedzy i technologii

Dotacje dla wiedzy i technologii Dotacje dla wiedzy i technologii Ewelina Hutmańska, Wiceprezes Zarządu Capital-ECI sp. z o.o. Polskie firmy wciąż są wtórnymi innowatorami Ponad 34,5 mld zł wydały na innowacje firmy, zatrudniające powyżej

Bardziej szczegółowo

Programy Interreg: Europa Środkowa, Region Morza Bałtyckiego, EUROPA

Programy Interreg: Europa Środkowa, Region Morza Bałtyckiego, EUROPA Europejska Współpraca Terytorialna Programy Interreg: Europa Środkowa, Region Morza Bałtyckiego, EUROPA Gliwice, 23 października 2014 roku 1 Europejska Współpraca Terytorialna 2007-2013 Programy transnarodowe

Bardziej szczegółowo

Możliwości finansowania transferu wiedzy ze środków dotacyjnych na Mazowszu w latach 2014-2020

Możliwości finansowania transferu wiedzy ze środków dotacyjnych na Mazowszu w latach 2014-2020 Możliwości finansowania transferu wiedzy ze środków dotacyjnych na Mazowszu w latach 2014-2020 Mariusz Frankowski p.o. Dyrektora Mazowieckiej Jednostki Wdrażania Programów Unijnych O MJWPU RPO WM PO KL

Bardziej szczegółowo

PROGRAM OPERACYJNY INTELIGENTNY ROZWÓJ

PROGRAM OPERACYJNY INTELIGENTNY ROZWÓJ PROGRAM OPERACYJNY INTELIGENTNY ROZWÓJ Celem Programu jest promowanie inwestycji przedsiębiorstw w badania i innowacje oraz rozwijanie powiązań i synergii między przedsiębiorstwami, ośrodkami badawczo-rozwojowymi

Bardziej szczegółowo

Nowa perspektywa finansowa Unii Europejskiej 2014-2020 oraz wsparcie dla Turystyki z programu COSME. 25 czerwca 2015 r.

Nowa perspektywa finansowa Unii Europejskiej 2014-2020 oraz wsparcie dla Turystyki z programu COSME. 25 czerwca 2015 r. Nowa perspektywa finansowa Unii Europejskiej 2014-2020 oraz wsparcie dla Turystyki z programu COSME 25 czerwca 2015 r. Wsparcie pozafinansowe i instrumenty finansowe 2014-2020 1. Poziom krajowy: programy

Bardziej szczegółowo

POLITYKA SPÓJNOŚCI NA LATA 2014-2020

POLITYKA SPÓJNOŚCI NA LATA 2014-2020 ZINTEGROWANE INWESTYCJE TERYTORIALNE POLITYKA SPÓJNOŚCI NA LATA 2014-2020 W grudniu 2013 r. Rada Unii Europejskiej formalnie zatwierdziła nowe przepisy i ustawodawstwo dotyczące kolejnej rundy inwestycji

Bardziej szczegółowo

I oś priorytetowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020. Szczecinek, 24 września 2015r.

I oś priorytetowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020. Szczecinek, 24 września 2015r. I oś priorytetowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020 Szczecinek, 24 września 2015r. GOSPODARKA- INNOWACJE- NOWOCZESNE TECHNOLOGIE Celem głównym OP 1 jest podniesienie

Bardziej szczegółowo

Polityka spójności 2007-2013

Polityka spójności 2007-2013 Regionalne Programy Operacyjne jako źródło finansowania centrów nauki i wystaw interaktywnych Agnieszka Dawydzik Departament Koordynacji Programów Regionalnych Konferencja INTERAKCJA-INTEGRACJA INTEGRACJA

Bardziej szczegółowo

Dofinansowanie na rozwój działalności i wdrożenie innowacji

Dofinansowanie na rozwój działalności i wdrożenie innowacji RPO Lubuskie 2020 Oś Priorytetowa 1 Gospodarka i innowacje PI 3 c Zwiększone zastosowanie innowacji w przedsiębiorstwach sektora MŚP W ramach PI mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa mogą uzyskać wsparcie

Bardziej szczegółowo

Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego. Założenia perspektywy finansowej 2014-2020. www.pgie.pl

Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego. Założenia perspektywy finansowej 2014-2020. www.pgie.pl Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego Założenia perspektywy finansowej 2014-2020 www.pgie.pl Perspektywa 2014-2020 W latach 2014-2020 Polska otrzyma z budżetu UE ok. 119,5 mld euro. Na

Bardziej szczegółowo

Polityka klastrowa i wsparcie inicjatyw klastrowych doświadczenia i perspektywa 2014-2020

Polityka klastrowa i wsparcie inicjatyw klastrowych doświadczenia i perspektywa 2014-2020 2013 Joanna Podgórska Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości Polityka klastrowa i wsparcie inicjatyw klastrowych doświadczenia i perspektywa 2014-2020 Seminarium CATI Warszawa, 24 czerwca 2013 roku

Bardziej szczegółowo

Jerzy Majchrzak Dyrektor Departamentu Innowacji i Przemysłu

Jerzy Majchrzak Dyrektor Departamentu Innowacji i Przemysłu Jerzy Majchrzak Dyrektor Departamentu Innowacji i Przemysłu AUTOEVENT 2014 2 PRZEMYSŁ MOTORYZACYJNY Jeden z największych producentów samochodów i komponentów motoryzacyjnych w regionie Europy Środkowo-Wschodniej.

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020

Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Marcin Łata Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Katowice, 15 kwietnia 2015 r. Alokacja

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do Funduszy Europejskich na lata 2014-2020

Wprowadzenie do Funduszy Europejskich na lata 2014-2020 1 Wprowadzenie do Funduszy Europejskich na lata 2014-2020 2 Stan prac wdrożeniowych System informatyczny Wytyczne i wzory dokumentów Szczegółowe opisy priorytetów Negocjacje programów operacyjnych z KE

Bardziej szczegółowo

Anna Ober Aleksandra Szcześniak 09.05.2014

Anna Ober Aleksandra Szcześniak 09.05.2014 Anna Ober Aleksandra Szcześniak 09.05.2014 http://www.funduszeeuropejskie.gov.pl/2014_2020/strony/ glowna.aspx 2 I Wsparcie prowadzenia prac B+R przez przedsiębiorstwa oraz konsorcja naukowoprzemysłowe

Bardziej szczegółowo

Partnerzy regionalni Wrocławskiego Parku Technologicznego w realizacji celów statutowych

Partnerzy regionalni Wrocławskiego Parku Technologicznego w realizacji celów statutowych WROCŁAWSKI PARK TECHNOLOGICZNY Partnerzy regionalni Wrocławskiego Parku Technologicznego w realizacji celów statutowych Marek Winkowski Wiceprezes WPT S.A. Anna Madera - Kierownik DAIP Gdańsk, 09.03.2009

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla MŚP w nowym okresie finansowania 2014 2020. Szczecin, 26.10. 2011r.

Wsparcie dla MŚP w nowym okresie finansowania 2014 2020. Szczecin, 26.10. 2011r. Wsparcie dla MŚP w nowym okresie finansowania 2014 2020 Szczecin, 26.10. 2011r. Wsparcie dla MŚP w ramach RPO WZ 2007-2013 Inicjatywa JEREMIE System dotacyjny Alokacja na konkursy - dotacje: poddziałanie

Bardziej szczegółowo

Wydatkowanie czy rozwój

Wydatkowanie czy rozwój Wydatkowanie czy rozwój priorytety Polityki Spójności 2014-2020 i nowego RPO Województwa Łódzkiego Agnieszka Dawydzik Dyrektor Departamentu Koordynacji Strategii i Polityk Rozwoju Łódź, 27 maja 2015 r.

Bardziej szczegółowo

Źródła finansowania badań przemysłowych i prac rozwojowych oraz wdrożeń innowacji

Źródła finansowania badań przemysłowych i prac rozwojowych oraz wdrożeń innowacji Źródła finansowania badań przemysłowych i prac rozwojowych oraz wdrożeń innowacji Agnieszka Matuszak 1 Strona 0 ŹRÓDŁA FINANSOWANIA BADAŃ PRZEMYSŁOWYCH I PRAC ROZWOJOWYCH ORAZ WDROŻEŃ INNOWACJI Jednym

Bardziej szczegółowo

Klastry wyzwania i możliwości

Klastry wyzwania i możliwości Klastry wyzwania i możliwości Stanisław Szultka Instytut Badań nad Gospodarką Rynkową 29 września 2015 Klastry wyzwania nowej perspektywy 1. Klastry -> inteligentne specjalizacje 2. Organizacje klastrowe

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 2 do Programu Rozwoju Innowacji Województwa Lubuskiego (Załącznik do uzupełnienia)

Załącznik nr 2 do Programu Rozwoju Innowacji Województwa Lubuskiego (Załącznik do uzupełnienia) Załącznik nr 2 do Programu Rozwoju Innowacji Województwa Lubuskiego (Załącznik do uzupełnienia) Szczegółowe nakłady na realizację Programu Rozwoju Innowacji województwa lubuskiego. Dokument przedstawia

Bardziej szczegółowo

KONFERENCJA Infrastruktura wiejska drogą do sukcesu gospodarczego regionów

KONFERENCJA Infrastruktura wiejska drogą do sukcesu gospodarczego regionów KONFERENCJA Infrastruktura wiejska drogą do sukcesu gospodarczego regionów Panel W zgodzie z naturą i kulturą czyli jak skutecznie wspierać rozwój infrastruktury na wsi? Warszawa, 28 października 2010

Bardziej szczegółowo

PROGRAMY SEMINARIÓW. TEMAT A Innowacje w biznesie przegląd dobrych praktyk. Godziny spotkania: 10:00 13:00

PROGRAMY SEMINARIÓW. TEMAT A Innowacje w biznesie przegląd dobrych praktyk. Godziny spotkania: 10:00 13:00 PROGRAMY SEMINARIÓW TEMAT A Innowacje w biznesie przegląd dobrych praktyk 1. Pojęcia podstawowe z obszaru innowacyjnej przedsiębiorczości 2. Proces poszukiwania innowacyjności 3. Proces wprowadzania innowacji

Bardziej szczegółowo

JESSICA. Nowy sposób wykorzystania środków UE w celu wspierania trwałych inwestycji i wzrostu na obszarach miejskich. Czym jest JESSICA?

JESSICA. Nowy sposób wykorzystania środków UE w celu wspierania trwałych inwestycji i wzrostu na obszarach miejskich. Czym jest JESSICA? Wspólne europejskie wsparcie na rzecz trwałych inwestycji w obszarach miejskich JESSICA Nowy sposób wykorzystania środków UE w celu wspierania trwałych inwestycji i wzrostu na obszarach miejskich Czym

Bardziej szczegółowo

WSPARCIE WIELKOPOLSKIEJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W RAMACH WRPO 2014+ 1 Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego w Poznaniu

WSPARCIE WIELKOPOLSKIEJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W RAMACH WRPO 2014+ 1 Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego w Poznaniu WSPARCIE WIELKOPOLSKIEJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W RAMACH WRPO 2014+ 1 Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego w Poznaniu Cel główny WRPO 2014+ POPRAWA KONKURENCYJNOŚCI I SPÓJNOŚCI WOJEWÓDZTWA Alokacja

Bardziej szczegółowo

FUNDUSZE UE DLA PRZEDSIĘBIORCÓW PROGRAM OPERACYJNY INNOWACYJNA GOSPODARKA Działania realizowane przez PARP

FUNDUSZE UE DLA PRZEDSIĘBIORCÓW PROGRAM OPERACYJNY INNOWACYJNA GOSPODARKA Działania realizowane przez PARP FUNDUSZE UE DLA PRZEDSIĘBIORCÓW PROGRAM OPERACYJNY INNOWACYJNA GOSPODARKA Działania realizowane przez PARP Iwona Szendel Dyrektor Zespołu Instrumentów Inwestycyjnych Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości

Bardziej szczegółowo

Przedsiębiorczość i przedsiębiorczość społeczna.

Przedsiębiorczość i przedsiębiorczość społeczna. Przedsiębiorczość i przedsiębiorczość społeczna. ekspert: Szymon Medalion prowadząca: Marzena Szewczyk-Nelson Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Programu Operacyjnego Pomoc

Bardziej szczegółowo

REGIONALNE ŚRODKI NA WSPIERANIE DZIAŁÓW R&D. Mariusz Frankowski p.o. Dyrektora Mazowieckiej Jednostki Wdrażania Programów Unijnych

REGIONALNE ŚRODKI NA WSPIERANIE DZIAŁÓW R&D. Mariusz Frankowski p.o. Dyrektora Mazowieckiej Jednostki Wdrażania Programów Unijnych REGIONALNE ŚRODKI NA WSPIERANIE DZIAŁÓW R&D Mariusz Frankowski p.o. Dyrektora Mazowieckiej Jednostki Wdrażania Programów Unijnych Jaka jest Rola MJWPU? Wprowadzanie w świat finansowania innowacji na Mazowszu

Bardziej szczegółowo

Innowacje i Inteligentny Rozwój. Iwona Wendel Podsekretarz Stanu, Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Szczecin, 10 czerwca 2015 r.

Innowacje i Inteligentny Rozwój. Iwona Wendel Podsekretarz Stanu, Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Szczecin, 10 czerwca 2015 r. Innowacje i Inteligentny Rozwój Iwona Wendel Podsekretarz Stanu, Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Szczecin, 10 czerwca 2015 r. Wsparcie innowacyjności w latach 2014-2020 W perspektywie 2014-2020 wsparcie

Bardziej szczegółowo

"Plan Junckera szansą na inwestycyjne ożywienie w Europie. Korzyści dla Polski."

Plan Junckera szansą na inwestycyjne ożywienie w Europie. Korzyści dla Polski. "Plan Junckera szansą na inwestycyjne ożywienie w Europie. Korzyści dla Polski." Danuta JAZŁOWIECKA Posłanka do Parlamentu Europejskiego BIPE, 1 czerwiec 2015 Dlaczego Europa potrzebuje nowej strategii

Bardziej szczegółowo

Możliwości zwiększania efektywności wykorzystania zasobów polskich MSP EDIT VALUE nowoczesne narzędzie wspierające decyzje gospodarcze

Możliwości zwiększania efektywności wykorzystania zasobów polskich MSP EDIT VALUE nowoczesne narzędzie wspierające decyzje gospodarcze Możliwości zwiększania efektywności wykorzystania zasobów polskich MSP EDIT VALUE nowoczesne narzędzie wspierające decyzje gospodarcze 16.10. 2014, Konstantynów Łódzki AGENDA EDIT VALUE TOOL Narzędzie

Bardziej szczegółowo

Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski. Kraków, 9 marca 2012 r.

Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski. Kraków, 9 marca 2012 r. Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski Kraków, 9 marca 2012 r. Etap diagnostyczny Diagnoza pogłębiona (załącznik do RSI WM 2012-2020) Synteza diagnozy część 2 dokumentu RSI Analiza

Bardziej szczegółowo

Instrumenty finansowania w okresie programowania 2014-2020. Przemysław Jura Prezes Zarządu Instytut Nauk Ekonomicznych i Społecznych

Instrumenty finansowania w okresie programowania 2014-2020. Przemysław Jura Prezes Zarządu Instytut Nauk Ekonomicznych i Społecznych Instrumenty finansowania w okresie programowania 2014-2020 Przemysław Jura Prezes Zarządu Instytut Nauk Ekonomicznych i Społecznych Invest Expo, Katowice, 08.12.2014 Fundusze Europejskie 2014-2020 innowacje

Bardziej szczegółowo

Analiza benchmarkingowa innowacyjności polskich regionów aneks dla województwa pomorskiego

Analiza benchmarkingowa innowacyjności polskich regionów aneks dla województwa pomorskiego Analiza benchmarkingowa innowacyjności polskich regionów aneks dla województwa pomorskiego Niniejsze opracowanie stanowi uzupełnienie Raportu pt. W czym tkwi sekret liderów innowacji? - analiza benchmarkingowa

Bardziej szczegółowo

Polityka spójności UE na lata 2014 2020

Polityka spójności UE na lata 2014 2020 UE na lata 2014 2020 Propozycje Komisji Europejskiej Unii Europejskiej Struktura prezentacji 1. Jakie konsekwencje będzie miała polityka spójności UE? 2. Dlaczego Komisja proponuje zmiany w latach 2014

Bardziej szczegółowo

Nowe wytyczne dla beneficjentów środków unijnych 2014-2020

Nowe wytyczne dla beneficjentów środków unijnych 2014-2020 BIBLIOTEKA ZAMÓWIEŃ PUBLICZNYCH Agnieszka Pogorzelska ekspert ds. funduszy europejskich w Centralnym Punkcie Informacyjnym Nowe wytyczne dla beneficjentów środków unijnych 2014-2020 Strona 2 Spis treści

Bardziej szczegółowo

Rozwój konkurencyjności polskiej gospodarki poprzez cyfryzację Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020.

Rozwój konkurencyjności polskiej gospodarki poprzez cyfryzację Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020. Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020. Raport Społeczeństwo informacyjne w liczbach 2012 http://www.mac.gov.pl/raporty-i-dane/ 2 3% populacji firm w Polsce 1540 firm dużych Potencjał sektora

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020 Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020 Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo infrastruktury i Rozwoju Warszawa, 18 grudnia 2014 r. Negocjacje POIR z KE 8-10 lipca br. (Warszawa)

Bardziej szczegółowo

Szanse na sfinansowanie inwestycji z dotacji UE 2014-2020. Przemysław Jura Prezes Zarządu Instytut Nauk Ekonomicznych i Społecznych

Szanse na sfinansowanie inwestycji z dotacji UE 2014-2020. Przemysław Jura Prezes Zarządu Instytut Nauk Ekonomicznych i Społecznych Szanse na sfinansowanie inwestycji z dotacji UE 2014-2020 Przemysław Jura Prezes Zarządu Instytut Nauk Ekonomicznych i Społecznych Katowice, 24.03.2015 Fundusze Europejskie 2014-2020 innowacje przedsiębiorczośd

Bardziej szczegółowo

Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA. Toruń, 28.04.2015 r.

Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA. Toruń, 28.04.2015 r. Stowarzyszenie Klaster Grupa Meblowa HORECA Toruń, 28.04.2015 r. GRUPA MEBLOWA HORECA 9 firm produkcyjnych oraz WSZP/UMK 2 firmy z branży informatycznej Produkcja mebli w technologiach: drewno, płyty meblowe,

Bardziej szczegółowo

Finansowanie MŚP w ramach funduszy strukturalnych

Finansowanie MŚP w ramach funduszy strukturalnych Finansowanie MŚP w ramach funduszy strukturalnych Marceli Niezgoda Podsekretarz Stanu Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Lublin, 22 czerwca 2015 r. Wyzwanie na najbliższe lata zwiększenie poziomu zatrudnienia

Bardziej szczegółowo

Ocena realizacji celu strategicznego RIS: Integracja środowisk społecznogospodarczych. Wanda M. Gaczek Józef Komorowski Rober Romanowski

Ocena realizacji celu strategicznego RIS: Integracja środowisk społecznogospodarczych. Wanda M. Gaczek Józef Komorowski Rober Romanowski Ocena realizacji celu strategicznego RIS: Integracja środowisk społecznogospodarczych regionu Wanda M. Gaczek Józef Komorowski Rober Romanowski Struktura opracowania 1. Źródła informacji, metoda oceny

Bardziej szczegółowo

PIERWSZE DOŚWIADCZENIA Z POZYSKIWANIA I REALIZACJI

PIERWSZE DOŚWIADCZENIA Z POZYSKIWANIA I REALIZACJI Więcej niż agencja badawcza ASM CENTRUM BADAŃ I ANALIZ RYNKU PIERWSZE DOŚWIADCZENIA Z POZYSKIWANIA I REALIZACJI PROJEKTÓW W H2020 ORAZ RÓŻNICE WZGLĘDEM 7PR Agnieszka Kowalska Senior Project Manager Dyrektor

Bardziej szczegółowo

Wsparcie sektora MŚP w Regionalnych Programach Operacyjnych 2014-2020

Wsparcie sektora MŚP w Regionalnych Programach Operacyjnych 2014-2020 Wsparcie sektora MŚP w Regionalnych Programach Operacyjnych 2014-2020 Agnieszka Dawydzik Dyrektor Departamentu Koordynacji Strategii i Polityk Rozwoju Warszawa, 23 stycznia 2014 r. Wsparcie dla przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

Polityka innowacyjna UE, przegląd najważniejszych programów.

Polityka innowacyjna UE, przegląd najważniejszych programów. Szkolenie współfinansowane przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Polityka innowacyjna UE, przegląd najważniejszych programów. Szkolenie Innowacje, Regionalne Strategie Innowacji,

Bardziej szczegółowo

CEL STRATEGICZNY I. ROZWÓJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI I STABILNEGO RYNKU PRACY. Program Operacyjny Wiedza Edukacja Rozwój na lata 2014-2020:

CEL STRATEGICZNY I. ROZWÓJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI I STABILNEGO RYNKU PRACY. Program Operacyjny Wiedza Edukacja Rozwój na lata 2014-2020: NAZWA CELU FINANSOWANIE Cel I.1. Wspieranie aktywności i przedsiębiorczości mieszkańców CEL STRATEGICZNY I. ROZWÓJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI I STABILNEGO RYNKU PRACY Oś I. Osoby młode na rynku pracy: 1. Poprawa

Bardziej szczegółowo

ŚRODA Z FUNDUSZAMI 2015-09-03 FUNDUSZE EUROPEJSKIE NA LATA 2014-2020 DLA PRZEDSIĘBIORCÓW. EFRR 8,6 mld euro. Cel szczegółowy:

ŚRODA Z FUNDUSZAMI 2015-09-03 FUNDUSZE EUROPEJSKIE NA LATA 2014-2020 DLA PRZEDSIĘBIORCÓW. EFRR 8,6 mld euro. Cel szczegółowy: ŚRODA Z FUNDUSZAMI FUNDUSZE EUROPEJSKIE NA LATA 2014-2020 DLA PRZEDSIĘBIORCÓW Rzeszów, 02.09.2015 r. PO IR PODZIAŁ ALOKACJI PO IR STRUKTURA DLA PRZEDSIĘBIORCÓW EFRR 8,6 mld euro Nr i nazwa osi priorytetowej

Bardziej szczegółowo

Program Współpracy Międzyregionalnej (INTERREG IV C) wspierający inicjatywę Komisji Europejskiej Regiony na rzecz zmian gospodarczych

Program Współpracy Międzyregionalnej (INTERREG IV C) wspierający inicjatywę Komisji Europejskiej Regiony na rzecz zmian gospodarczych Program Współpracy Międzyregionalnej (INTERREG IV C) wspierający inicjatywę Komisji Europejskiej Regiony na rzecz zmian gospodarczych Komisja Europejska zatwierdziła Program Operacyjny Współpracy Międzyregionalnej

Bardziej szczegółowo

Instrumenty wsparcia przedsiębiorstw w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego

Instrumenty wsparcia przedsiębiorstw w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Urząd d Marszałkowski Województwa Świętokrzyskiego Instrumenty wsparcia przedsiębiorstw w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Świętokrzyskiego na lata 2007 - Ostrowiec Świętokrzyski,

Bardziej szczegółowo

Europejska strategia zatrudnienia W kierunku poprawy sytuacji pod względem zatrudnienia w Europie

Europejska strategia zatrudnienia W kierunku poprawy sytuacji pod względem zatrudnienia w Europie Europejska strategia zatrudnienia W kierunku poprawy sytuacji pod względem zatrudnienia w Europie Komisja Europejska Czym jest europejska strategia zatrudnienia? Każdy potrzebuje pracy. Wszyscy musimy

Bardziej szczegółowo

Wspomaganie innowacyjności przedsiębiorstw przez Programy Ramowe Unii Europejskiej

Wspomaganie innowacyjności przedsiębiorstw przez Programy Ramowe Unii Europejskiej Aleksander Bąkowski, Krajowy Punkt Kontaktowy 6. Programu Ramowego Unii Europejskiej, koordynator programu Horyzontalne działania z udziałem MŚP oraz programu Badania i Innowacje Wspomaganie innowacyjności

Bardziej szczegółowo

Aktywne formy kreowania współpracy

Aktywne formy kreowania współpracy Projekt nr... Kształtowanie sieci współpracy na rzecz bezpieczeństwa energetycznego Dolnego Śląska ze szczególnym uwzględnieniem aspektów ekonomiczno społecznych Aktywne formy kreowania współpracy Dr inż.

Bardziej szczegółowo

EUROPEAN REGIONAL DEVELOPMENT FUND. Międzyregionalny Program INTERREG EUROPA

EUROPEAN REGIONAL DEVELOPMENT FUND. Międzyregionalny Program INTERREG EUROPA INTERREG EUROPA 2014-2020 EUROPEAN REGIONAL DEVELOPMENT FUND Międzyregionalny Program INTERREG EUROPA Warszawa Katowice, - 8 października 24 listopada 2014 Obszar współpracy i budżet 30 państw - UE-28

Bardziej szczegółowo

Jak ubiegać się o fundusze unijne?

Jak ubiegać się o fundusze unijne? BIBLIOTEKA ZAMÓWIEŃ PUBLICZNYCH Strona 1 Jak ubiegać się o fundusze unijne? Spis treści Strona 2 Można mądrze finansować inwestycje w miastach..3 Rozwój lokalny możliwy dzięki Unii Europejskiej.11 Są alternatywy

Bardziej szczegółowo

REGIONALNYM PROGRAMIE OPERACYJNYM NA LATA

REGIONALNYM PROGRAMIE OPERACYJNYM NA LATA PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ w WIELKOPOLSKIM REGIONALNYM PROGRAMIE OPERACYJNYM NA LATA 2014 2020 WRPO 2014+ Poznań, dnia 3 lutego 2015 roku 1 Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego w Poznaniu Alokacja WRPO

Bardziej szczegółowo

Jak pokonać bariery dla (eko)innowacji w Polsce?

Jak pokonać bariery dla (eko)innowacji w Polsce? Jak pokonać bariery dla (eko)innowacji w Polsce? Maciej Bukowski Instytut Badań Strukturalnych Warszawa, 25.05.2012 Plan Wprowadzenie po co Polsce (eko)innowacje. Pułapka średniego dochodu Nie ma ekoinnowacyjności

Bardziej szczegółowo

WiComm dla innowacyjnego Pomorza

WiComm dla innowacyjnego Pomorza Centrum Doskonałości WiComm WiComm dla innowacyjnego Pomorza Michał Mrozowski wicomm@wicomm.pl Centrum Doskonałości WiComm Inżynieria Systemów Komunikacji Bezprzewodowej Politechnika Gdańska Ul. Narutowicza

Bardziej szczegółowo

Fundusze nie tylko europejskie - jak z nich skorzystać? Ewa Cłapa www.ewaclapa.pl

Fundusze nie tylko europejskie - jak z nich skorzystać? Ewa Cłapa www.ewaclapa.pl Fundusze nie tylko europejskie - jak z nich skorzystać? Ewa Cłapa www.ewaclapa.pl październik 2011 Fundusze nie tylko europejskie - jak z nich skorzystać? Pomoc przedakcesyjna począwszy od roku 2000 przyznana

Bardziej szczegółowo

Transnarodowy program Interreg Region Morza Bałtyckiego

Transnarodowy program Interreg Region Morza Bałtyckiego Transnarodowy program Interreg Region Morza Bałtyckiego (BSR) Katowice, 24 listopada 2014 r. Obszar programu Dania Niemcy (częściowo) Polska Litwa Łotwa Estonia Finlandia Szwecja Norwegia Rosja (częściowo,

Bardziej szczegółowo

PO Kapitał Ludzki wsparcie takŝe dla przedsiębiorców

PO Kapitał Ludzki wsparcie takŝe dla przedsiębiorców 1 Autor: Aneta Para PO Kapitał Ludzki wsparcie takŝe dla przedsiębiorców Informacje ogólne o PO KL 29 listopada br. Rada Ministrów przyjęła projekt Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki (PO KL), który jest

Bardziej szczegółowo

ZARYS STRATEGII ROZWOJU GOSPODARCZEGO LESZNA

ZARYS STRATEGII ROZWOJU GOSPODARCZEGO LESZNA Partnerstwo w ramach potrójnej spirali na rzecz strategii rozwoju gospodarczego ZARYS STRATEGII ROZWOJU GOSPODARCZEGO LESZNA Strategia rozwoju Leszna została opracowana w 1997r. W 2008r. Rada Miejska Leszna

Bardziej szczegółowo

Koncepcje Komisji Europejskiej wdrażania funduszy po 2013 roku. regionalnego, 7 listopada, 2011

Koncepcje Komisji Europejskiej wdrażania funduszy po 2013 roku. regionalnego, 7 listopada, 2011 Koncepcje Komisji Europejskiej wdrażania funduszy po 2013 roku Zespół ds. opracowania ramowego zintegrowanego programu regionalnego, 7 listopada, 2011 Cele bieżącej i przyszłej polityki: Nowa Polityka

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka (IG)

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka (IG) Priorytet 1 - Badania i rozwój nowoczesnych technologii Działanie1.1. Wsparcie badań naukowych dla budowy gospodarki opartej na wiedzy Identyfikacja kierunków prac B+R mających na celu zdynamizowanie rozwoju

Bardziej szczegółowo

Inteligentne Mazowsze w ramach RPO WM 2014 2020

Inteligentne Mazowsze w ramach RPO WM 2014 2020 Inteligentne Mazowsze w ramach RPO WM 2014 2020 Wydział Innowacyjności i Rozwoju Departament Rozwoju Regionalnego i Funduszy Europejskich Urząd Marszałkowski Województwa Mazowieckiego w Warszawie 1 Siedlce,

Bardziej szczegółowo

LIWOŚCI FINANSOWANIA ROZWOJU INNOWACJI W LATACH 2008-2013

LIWOŚCI FINANSOWANIA ROZWOJU INNOWACJI W LATACH 2008-2013 MOśLIWO LIWOŚCI FINANSOWANIA ROZWOJU INNOWACJI W LATACH 2008-2013 2013 Działalno alność PARP na rzecz wspierania rozwoju i innowacyjności ci polskich przedsiębiorstw Izabela WójtowiczW Dyrektor Zespołu

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020

Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020 Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2014-2020 Daniel Szczechowski Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Opole, 13 listopada 2014 r. Potencjał innowacyjny

Bardziej szczegółowo

Program EIT + www.eitplus.wroclaw.pl E U R O P E J S K I I N S T Y T U T T E C H N O L O G I C Z N Y. Szanowni Państwo,

Program EIT + www.eitplus.wroclaw.pl E U R O P E J S K I I N S T Y T U T T E C H N O L O G I C Z N Y. Szanowni Państwo, E U R O P E J S K I I N S T Y T U T T E C H N O L O G I C Z N Y Szanowni Państwo, utworzenie w Europie nowego ośrodka łączącego edukację, badania naukowe i innowacje Europejskiego Instytutu Technologicznego

Bardziej szczegółowo

Finansowania projektów w nowej perspektywie w ramach I i II Osi priorytetowej RPO WŁ 2014-2020. 12 czerwca 2015 r., Tomaszów Mazowiecki

Finansowania projektów w nowej perspektywie w ramach I i II Osi priorytetowej RPO WŁ 2014-2020. 12 czerwca 2015 r., Tomaszów Mazowiecki Finansowania projektów w nowej perspektywie w ramach I i II Osi priorytetowej RPO WŁ 2014-2020 12 czerwca 2015 r., Tomaszów Mazowiecki 476,46 mln euro (ok. 1,95 mld PLN ) z EFRR na rozwój gospodarczy regionu

Bardziej szczegółowo

W RAMACH KRAJOWYCH PROGRAMÓW OPERACYJNYCH

W RAMACH KRAJOWYCH PROGRAMÓW OPERACYJNYCH EKSPERT FUNDUSZY UNIJNYCH POZYSKAJ Z NAMI DOTACJE UNII EUROPEJSKIEJ 0 EUROPROJEKTY Consulting Sp. z o.o. Ekspert Funduszy Unii Europejskiej Andersia Business Centre Plac Andersa 7 61-894 Poznań tel. 61

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 2 do Programu Rozwoju Innowacji Województwa Lubuskiego

Załącznik nr 2 do Programu Rozwoju Innowacji Województwa Lubuskiego Załącznik nr 2 do Programu Rozwoju Innowacji Województwa Lubuskiego Szczegółowe nakłady na realizację Programu Rozwoju Innowacji Województwa Lubuskiego. Dokument przedstawia w formie tabelarycznej szacunkową

Bardziej szczegółowo

IX Świętokrzyska Giełda Kooperacyjna Nowych Technologii Energii Odnawialnej Technologia Przyszłości

IX Świętokrzyska Giełda Kooperacyjna Nowych Technologii Energii Odnawialnej Technologia Przyszłości W imieniu Świętokrzyskiego Centrum Innowacji i Transferu Technologii Sp. z o.o. oraz Targów Kielce pragnę Państwa serdecznie zaprosić do bezpłatnego udziału w IX Świętokrzyskiej Giełdzie Kooperacyjnej

Bardziej szczegółowo

Wstępny projekt Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Lubelskiego na lata 2014 2020. Lublin, 26.06.2013 r.

Wstępny projekt Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Lubelskiego na lata 2014 2020. Lublin, 26.06.2013 r. Wstępny projekt Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Lubelskiego na lata 2014 2020 Lublin, 26.06.2013 r. Logika procesu programowania RPO WL na lata 2014-2020 Główne założenia wydatkowania środków

Bardziej szczegółowo

Regionalna Strategia Innowacji Województwa Dolnośląskiego na lata Justyna Lasak Departament Rozwoju Regionalnego Wydział Gospodarki

Regionalna Strategia Innowacji Województwa Dolnośląskiego na lata Justyna Lasak Departament Rozwoju Regionalnego Wydział Gospodarki Regionalna Strategia Innowacji Województwa Dolnośląskiego na lata 2011-2020 Justyna Lasak Departament Rozwoju Regionalnego Wydział Gospodarki Regionalna Strategia Innowacji Województwa Dolnośląskiego.

Bardziej szczegółowo

Możliwości dofinansowania w nowej perspektywie 2014-2020 na projekty badawczo-rozwojowe oraz innowacje

Możliwości dofinansowania w nowej perspektywie 2014-2020 na projekty badawczo-rozwojowe oraz innowacje Katowice, 02.09.2015r Możliwości dofinansowania w nowej perspektywie 2014-2020 na projekty badawczo-rozwojowe oraz innowacje RPO WSL Regionalny Program Operacyjny Województwa Śląskiego (RPO WSL) przewiduje

Bardziej szczegółowo

InnoBridge i SYMBI - projekty zatwierdzone w I naborze wniosków

InnoBridge i SYMBI - projekty zatwierdzone w I naborze wniosków InnoBridge i SYMBI - projekty zatwierdzone w I naborze wniosków ALICJA BEŃKO Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego InnoBridge usprawnienie transferu innowacji i wzmocnienie inteligentnego rozwoju

Bardziej szczegółowo

Wrocławskie Centrum Transferu Technologii Politechniki Wrocławskiej

Wrocławskie Centrum Transferu Technologii Politechniki Wrocławskiej Wrocławskie Centrum Transferu Technologii Politechniki Wrocławskiej Prof. zw. dr hab. inż. Jan Koch Wrocław, 14 grudnia 2011 r. Akt powołania i statut WCTT Centrum powołano 23 marca 1995 r. WCTT jest pierwszym

Bardziej szczegółowo

Więcej niż agencja badawcza ASM CENTRUM BADAŃ I ANALIZ RYNKU. www.asm-poland.com.pl

Więcej niż agencja badawcza ASM CENTRUM BADAŃ I ANALIZ RYNKU. www.asm-poland.com.pl Więcej niż agencja badawcza ASM CENTRUM BADAŃ I ANALIZ RYNKU ASM CENTRUM BADAŃ I ANALIZ RYNKU www.asm-poland.com.pl Więcej niż agencja badawcza ASM CENTRUM BADAŃ I ANALIZ RYNKU ASM CENTRUM BADAŃ I ANALIZ

Bardziej szczegółowo

Transfer technologii z uczelni do przemysłu

Transfer technologii z uczelni do przemysłu Transfer technologii z uczelni do przemysłu Olaf Gajl Podsekretarz Stanu w MNiSW Krzysztof J. Kurzydłowski Podsekretarz Stanu w MNiSW Innowacyjna pozycja Polski (European Innovation Scoreboard 2006) 2005

Bardziej szczegółowo

"Inteligentna Energia Program dla Europy moŝliwości dofinansowania projektów rozpowszechniająco-promocyjnych

Inteligentna Energia Program dla Europy moŝliwości dofinansowania projektów rozpowszechniająco-promocyjnych "Inteligentna Energia Program dla Europy moŝliwości dofinansowania projektów rozpowszechniająco-promocyjnych Antonina Kaniszewska Program ramowy na rzecz konkurencyjności i innowacji (2007-2013) Competitiveness

Bardziej szczegółowo

Programy współpracy terytorialnej UE

Programy współpracy terytorialnej UE Programy współpracy terytorialnej UE Elżbieta Książek II Forum Dni Nauki i Technologii Polska Wschód Białystok-Białowieża, 22-24 kwietnia 2009 Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego

Bardziej szczegółowo

Miasta w polityce spójności 2014-2020 Negocjacje międzyinstytucjonalne. Jan Olbrycht Poseł do Parlamentu Europejskiego

Miasta w polityce spójności 2014-2020 Negocjacje międzyinstytucjonalne. Jan Olbrycht Poseł do Parlamentu Europejskiego Miasta w polityce spójności 2014-2020 Negocjacje międzyinstytucjonalne Jan Olbrycht Poseł do Parlamentu Europejskiego Architektura rozporządzeń Rozporządzenie Ogólne Rozporządzenie dla Europejskiego Funduszu

Bardziej szczegółowo

Perspektywy rozwoju Aglomeracji Wałbrzyskiej i współpracy z pracodawcami w 2014 roku"

Perspektywy rozwoju Aglomeracji Wałbrzyskiej i współpracy z pracodawcami w 2014 roku Perspektywy rozwoju Aglomeracji Wałbrzyskiej i współpracy z pracodawcami w 2014 roku" Dr Roman Szełemej Prezydent Wałbrzycha Wałbrzych, dn. 18 grudnia 2013 r. ul. Szczawieńska 2 58-310 Szczawno Zdrój biuro@dolnoslascy-pracodawcy.pl

Bardziej szczegółowo

INTERIZON DOBRE PRAKTYKI ROZWOJU KLASTRÓW

INTERIZON DOBRE PRAKTYKI ROZWOJU KLASTRÓW INTERIZON DOBRE PRAKTYKI ROZWOJU KLASTRÓW Marita Koszarek BSR Expertise, Politechnika Gdańska INTERIZON NAJWAŻNIEJSZE FAKTY Branża ICT: informatyka, elektronika, telekomunikacja Interizon dawniej Pomorski

Bardziej szczegółowo

www.cru.uni.lodz.pl HORIZON 2020

www.cru.uni.lodz.pl HORIZON 2020 HORIZON 2020 Program Ramowy w zakresie badań naukowych i innowacji (2014-2020) CO TO JEST H2020? Największy program Komisji Europejskiej na badania i innowacje Budżet na lata 2014-2020 to prawie 80 mld

Bardziej szczegółowo

Założenia Narodowego Programu Rozwoju Gospodarki Niskoemisyjnej oraz działania na rzecz zrównoważonej produkcji i konsumpcji

Założenia Narodowego Programu Rozwoju Gospodarki Niskoemisyjnej oraz działania na rzecz zrównoważonej produkcji i konsumpcji Założenia Narodowego Programu Rozwoju Gospodarki Niskoemisyjnej oraz działania na rzecz zrównoważonej produkcji i konsumpcji 2 Plan prezentacji 1. Kontekst transformacji niskoemisyjnej 2. Przykładowe wyzwania

Bardziej szczegółowo

w zakresie: TRANSFERU WIEDZY DO GOSPODARKI PROJEKTÓW BADAWCZO-ROZWOJOWYCH

w zakresie: TRANSFERU WIEDZY DO GOSPODARKI PROJEKTÓW BADAWCZO-ROZWOJOWYCH 1 w zakresie: TRANSFERU WIEDZY DO GOSPODARKI PROJEKTÓW BADAWCZO-ROZWOJOWYCH 2 Fundusze zewnętrzne 2014 2020, (projekty programów operacyjnych) 1. REGIONALNY PROGRAM OPERACYJNY DLA WOJEWÓDZTWA POMORSKIEGO

Bardziej szczegółowo

Programowanie polityki strukturalnej

Programowanie polityki strukturalnej Fundusze strukturalne są instrumentami polityki strukturalnej Unii Europejskiej. Ich zadaniem jest wspieranie restrukturyzacji i modernizacji gospodarek krajów UE. W ten sposób wpływa się na zwiększenie

Bardziej szczegółowo

Konsultacja publiczna na temat skuteczności wsparcia innowacji w Europie. Kwestionariusz Cześć B, podmioty instytucjonalne

Konsultacja publiczna na temat skuteczności wsparcia innowacji w Europie. Kwestionariusz Cześć B, podmioty instytucjonalne Konsultacja publiczna na temat skuteczności wsparcia innowacji w Europie Kwestionariusz Cześć B, podmioty instytucjonalne Sekcja I: Identyfikacja respondenta 1. Skąd dowiedział(a) się Pan(i)o konsultacji

Bardziej szczegółowo

Nauka, Biznes, Innowacje Klaster Interdyscyplinarne Partnerstwo na rzecz Innowacyjnego Rozwoju Transportu i Infrastruktury

Nauka, Biznes, Innowacje Klaster Interdyscyplinarne Partnerstwo na rzecz Innowacyjnego Rozwoju Transportu i Infrastruktury Nauka, Biznes, Innowacje Klaster Interdyscyplinarne Partnerstwo na rzecz Innowacyjnego Rozwoju Transportu i Infrastruktury Anna Dąbrowska Fundacja Centrum Analiz Transportowych i Infrastrukturalnych Warszawa,

Bardziej szczegółowo