praktyczna weryfikacja w instalacji pilotowej

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "praktyczna weryfikacja w instalacji pilotowej"

Transkrypt

1 Wojciech Burakowski *, Marek D browski ** Wielousługowa sie IP QoS: architektura i praktyczna weryfikacja w instalacji pilotowej Od wielu lat d eniem projektantów sieci telekomunikacyjnych, jak równie projektantów sieci komputerowych, jest stworzenie takiej infrastruktury technicznej, która umo liwiłaby efektywnie przekazywa informacj zwi zan z ró norodnymi klasami aplikacji (usługami), tj. opartymi na przekazie mowy, danych, obrazów ruchomych (wideo) i nieruchomych. Sie spełniaj c powy sze wymagania nazywamy sieci wielousługow (multi-service). Zasadnicz trudno ci przy opracowaniu wła ciwej techniki telekomunikacyjnej dla sieci wielousługowej jest zagwarantowanie nale ytej jako ci przekazu informacji przez sie dla ka dej z oferowanych klas aplikacji. Ogólnie ujmuj c, dost pne klasy aplikacji ró ni si pomi dzy sob zarówno typem (profilem) ruchu generowanego do sieci, wymagan przepływno ci bitow, jak i wymaganiami dotycz cymi jako ci przekazu. Przykładowo, przekaz mowy wymaga przepływno ci, w zale no ci od u ytej metody kodowania w granicach od rz du kilku kbit/s do 64 kbit/s, z jednoczesnym zapewnieniem małych i stałych opó nie, maksymalnie do 150 ms (w jednym kierunku), przy stosunkowo du ym dopuszczalnym poziomie strat, nawet do Z drugiej strony np. przekaz zbioru danych wymaga efektywnej przepływno ci rz du setek kbit/s i wi cej, przy zerowym ko cowym poziomie strat. W tym przypadku opó nienie przekazu tego zbioru jest parametrem drugorz dnym. Jest zatem oczywiste, e spełnienie w sieci wielousługowej tak przeciwstawnych wymaga dotycz cych jako ci przekazu informacji, przy u yciu tej samej infrastruktury, wymaga zarówno nowych rozwi za architektonicznych, jak i technik telekomunikacyjnych. Ostatecznie wymaga si, aby wykorzystanie zasobów sieci było jak najwi ksze, co zapewniaj jedynie efektywne metody multipleksacji. * Instytut Telekomunikacji Politechniki Warszawskiej, ** Telekomunikacja Polska S.A, Centrum Badawczo-Rozwojowe, Warszawa oraz Instytut Telekomunikacji Politechniki Warszawskiej,

2 Podsumowuj c powy sze nale y stwierdzi, e zasadniczym wymaganiem wobec sieci wielousługowej jest zapewnienie przekazu informacji na poziomie wymaganym dla ka dej z oferowanych w sieci aplikacji. Sie taka powinna by publiczna, co oznacza i koszt jej instalacji i utrzymania powinien by ekonomicznie uzasadniony. Obecnie w zasadzie istniej dwa rodzaje sieci: realizuj ca głównie usług przekazu mowy i ukierunkowana na przekaz danych. Pierwsza z tych sieci jest oparta na technice komutacji kanałów, druga za na technice komutacji pakietów. Zatem zasadniczym problemem przy realizacji sieci wielousługowej jest zapewnienie przekazu mowy w sieci z komutacj pakietów lub zapewnienie przekazu danych w sieci z komutacj kanałów. Do realizacji sieci wielousługowej opracowano wiele technik, w tym technik N-ISDN (Narrowband Integrated Services Digital Network) opart na komutacji kanałów oraz technik ATM (Asynchronous Transfer Mode) opart na komutacji pakietów. Obie te techniki, w swoich zało eniach, maj pewne mechanizmy słu ce zapewnieniu odpowiedniej jako ci obsługi dla ka dej z klas aplikacji. Nale y doda, i prace badawcze i standaryzacyjne dla tych technik trwały wiele lat i obecnie mo na je uwa a na zako czone (lub, w przypadku ATM, b d ce na uko czeniu). Faktem jest, i obecnie najbardziej rozwini t sieci, maj c pewne cechy sieci wielousługowej, jest globalna sie Internet oparta na technice komutacji pakietów z zastosowaniem protokołu IP (Internet Protocol). Liczba abonentów sieci Internet jest obecnie porównywalna z liczb abonentów sieci telefonicznej, za ruch przenoszony w tej sieci w niektórych krajach przekroczył ruch telefoniczny i stale wzrasta. Sie Internet obecnie nie zapewnia wprawdzie wymaganej jako ci przekazu, jednak rekompensat mo e by atrakcyjno i bogactwo dost pnych w sieci aplikacji i mały koszt opłat. Obecnie w sieci Internet jest dost pny cały zestaw aplikacji, z których najpopularniejsze to poczta elektroniczna ( ), WWW, FTP (File Transfer Protocol), Telnet, e-commerce (usługi bankowe, zakupy, rezerwacje hoteli, biletów itd.). W ostatnim czasie obserwuje si du e zainteresowanie wprowadzeniem do sieci Internet usługi przekazu mowy VoIP (Voice over IP). Rozpowszechnienie jej mo e doprowadzi w konsekwencji do przej cia realizacji rozmów telefonicznych przez sie Internet. Bior c to pod uwag, sie Internet nale y obecnie traktowa jako powa nego kandydata do przekształcenia si w sie wielousługow, oferuj c wszystkie dost pne obecnie aplikacje, w tym równie usług telefonii. Obecnie czynnikiem ograniczaj cym atrakcyjno Internetu jest to, e nie zapewnia ona nale ytej jako ci przekazu informacji. Dlatego te jest niezb dne wprowadzenie do sieci Internet dodatkowych elementów zapewniaj cych wymagan jako obsługi, tj. odpowiedniej architektury sieci i skojarzonych z ni tzw. mechanizmów QoS (Quality of Service). Obecnie prace nad

3 modyfikacj sieci Internet s realizowane w wi kszo ci o rodków badawczych pracuj cych na rzecz telekomunikacji, równie w ramach projektów mi dzynarodowych i ciał normalizacyjnych, w tym przypadku w ramach IETF (Internet Engineering Task Force) i ITU-T (International Telecommunications Union). W artykule s przedstawione wyniki potwierdzaj ce mo liwo ci zapewnienia zró nicowanej jako ci przekazu informacji w sieci opartej na protokole IP w wersji 4. Rozwa ana koncepcja sieci opiera si na architekturze DiffServ (Differentiated Services) wzbogaconej o dodatkowe mechanizmy gospodarowania zasobami sieci i sterowania ruchem. Omawiane podej cie jest obecnie wdra ane w formie prototypu, w ramach projektu europejskiego AQUILA (5. Ramowy Program Unii Europejskiej), w którym uczestnicz m.in. autorzy artykułu. Przedstawione w artykule wyniki zostały uzyskane w laboratoryjnej instalacji sieci pilotowej w Centrum Badawczo-Rozwojowym Telekomunikacji Polskiej S.A. W szczególno ci dotycz one mo liwo ci oferowania w sieci IP aplikacji wykorzystuj cych przekaz mowy i wideo. Ponadto jest przedstawiona architektura całej sieci wraz z krótkim omówieniem zaimplementowanych mechanizmów zapewniaj cych QoS. 1 TECHNIKI TELEKOMUNIKACYJNE DO REALIZACJI SIECI WIELOUSŁUGOWEJ Cech rozró niaj c techniki w sieciach telekomunikacyjnych i komputerowych jest u yta technika komutacji. Rozró nia si dwie podstawowe techniki komutacji, czyli technik komutacji kanałów i technik komutacji pakietów. Proponowanym rozwi zaniem realizacji sieci wielousługowej opartej na technice komutacji kanałów jest technika N-ISDN, rozwijana od ko ca lat 70. Technika ta umo liwia komutacj kanałów o stałej szybko ci n x 64 kbit/s. Takie podej cie zapewnia efektywny przekaz mowy, jednak e konieczno zestawiania poł cze o stałych i znormalizowanych szybko ciach w istotny sposób ogranicza przekaz danych; w przypadku ruchu o zmiennej szybko ci nadawania i jednoczesnej realizacji wielu poł cze krótkotrwałych przydział kanału o stałej szybko ci dla ka dego poł czenia oddzielnie jest po prostu nieefektywny lub wr cz niemo liwy do realizacji np. w warunkach miliona jednoczesnych poł cze, co obserwuje si w obecnych sieciach danych. W konsekwencji technik N-ISDN nale y traktowa jako technik realizuj c głównie przekaz mowy i w ograniczonym zakresie przekaz danych i wideo. Dodatkowo technika N-ISDN nie jest rozwijalna w tym sensie, i nie zapewnia mo liwo ci wprowadzenia nowych mechanizmów dla zró nicowania jako ci przekazu w sieci, co jest wymagane w przypadku sieci wielousługowej.

4 ATM jest technik opart na komutacji pakietów o stałej długo ci (53 bajty), zwanych komórkami. Rozwój tej techniki w latach 90. doprowadził do osi gni cia takiego poziomu, i obecnie technika ta oferuje sze usług sieciowych tj. CBR (Constant Bit Rate), rt-vbr (real-time Variable Bit Rate), nrt-vbr (non real-time Variable Bit Rate), ABR (Available Bit Rate), GFR (Guaranteed Frame Rate) i UBR (Unspecified Bit Rate) 1. Ka da z nich jest przystosowana do efektywnego przekazu innego rodzaju ruchu z odmiennymi wymaganiami. Przykładowo, usługa CBR zapewnia przekaz danych o stałej szybko ci (emulacja ł cza), co umo liwia przekaz mowy z jako ci porównywaln do oferowanej w sieci z komutacj kanałów. Obecnie sieci ATM s głównie realizowane w sieci szkieletowej do integracji ró nych rodzajów ruchu (tj. telefonii i danych). Głównym czynnikiem hamuj cym rozwój ATM jest brak na rynku aplikacji bezpo rednio korzystaj cych z tej techniki. Przykładem jest usługa ABR, zaprojektowana w celu efektywnego przekazu danych komputerowych, z której obecnie nie mo e korzysta adna aplikacja (brak zaimplementowanych odpowiednich mechanizmów w aplikacjach). Nale y jednak e podkre li, i mechanizmy zastosowane w technice ATM stanowi podstaw dla mechanizmów przewidywanych w sieci IP z jako ci obsługi. Technika IP jest oparta na komutacji pakietów o zmiennej długo ci. W sieci Internet, opartej na protokole IP v.4, oferuje si przekaz danych według zasady best effort. Oznacza to, i dost p do sieci nowych strumieni ruchu nie jest ograniczany przez mechanizmy sieciowe za sterowanie ruchem w ramach danego poł czenia odbywa si za pomoc protokołów TCP (Transmission Control Protocol). W konsekwencji przekaz danych odbywa si bez zapewnienia gwarancji dotycz cych takich parametrów, jak prawdopodobie stwo utraty pakietu, dopuszczalny czas przekazu pakietu przez sie, zmienno (jitter) opó nienia przekazu itp. Powy szy brak gwarancji uniemo liwia efektywny przekaz informacji zwi zanych z ró nymi aplikacjami, co jest wymagane w sieci wielousługowej. Dlatego te jest konieczne wprowadzenie do sieci nowych mechanizmów zapewniaj cych jako obsługi, tzw. mechanizmów QoS. 2 WIELOUSŁUGOWA SIE IP QOS 1 CBR usługa stałej szybko ci bitowej, rt-vbr zmiennej szybko ci bitowej czasu rzeczywistego, nrt-vbr zmiennej szybko ci bitowej, ABR osi galnej szybko ci bitowej, GFR gwarantowanej szybko ci przekazu ramek, UBR nieokre lonej szybko ci bitowej

5 Zapewnienie wielousługowego charakteru sieci IP wymaga wprowadzenia zró nicowanych usług sieciowych, podobnie jak w przypadku sieci ATM. Liczba tych usług nie powinna by za du a (np. 4 usługi), a poszczególne usługi powinny ró ni si pomi dzy sob profilem przekazywanego ruchu (o stałej czy o zmiennej szybko ci) oraz poziomem gwarantowanego QoS, reprezentowanego przez warto ci dopuszczalnych opó nie przekazu pakietów wraz z ich zmienno ci (jitter), prawdopodobie stwem utraty pakietów wynikaj cym z chwilowych przeci e sieci itd. W sieciach wielousługowych wyró nia si dwa podstawowe rodzaje ruchu, tj. ruch strumieniowy (stream) i ruch elastyczny (elastic). Ruch strumieniowy jest generowany do sieci przez takie aplikacje, jak przekaz obrazów ruchomych (np. video) czy d wi ku (audio, Voice over IP). Ruch ten powinien by przesyłany przez sie z małym (pomijalnym) opó nieniem przy jednoczesnym zapewnieniu niskich strat. Ruch elastyczny dotyczy przesyłania takich dokumentów, jak zbiory, obrazy nieruchome itd. Dla tego typu ruchu wymaga si zapewnienia poprawno ci przekazu, natomiast wymagania dotycz ce czasu tego przekazu nie s zazwyczaj krytyczne. W tabeli 1 przedstawiono wymagania dotycz ce jako ci przekazu pakietów przez sie dla wybranych usług multimedialnych. Tabela 1: Wymagania dotycz ce jako ci przekazu dla wybranych usług multimedialnych Wra liwo na: Usługi multimedialne straty pakietów opó nienia Przykłady Interaktywne wideo: czasu rzeczywistego du a du a wideokonferencja małej rozdzielczo ci du a rednia CU-SeeMe (PC komputer) Odtwarzanie wideo du a mała wideo na danie wideo ze strony Web Stały obraz du a mała obraz ze strony Web Faks mała mała zdalne kopiowanie Interaktywna mowa Odtwarzanie mowy Interaktywne dane: du ej szybko ci małej szybko ci Nie-interaktywne dane mała mała du a du a du a du a mała du a rednia mała telefonia mowa ze strony Web sterowanie w czasie rzeczywistym Telnet Nale y wspomnie, i cz sto jako argument dla zapewnienia wielousługowego charakteru sieci IP jest przytaczany fakt szybszego zwi kszania dost pnych mo liwo ci obsługi ruchu przez sie (tj. przepływno ci ł czy transmisyjnych i szybko ci przetwarzania pakietów w w złach) ni wzrost ruchu oferowanego do sieci. Id c dalej tym tokiem rozumowania, nie nale y zatem specjalnie przywi zywa wagi do zapewnienia przekazywanym pakietom odpowiedniej jako ci, sama sie bowiem nie jest nigdy przeci ana. Niestety, jak wskazuj

6 do wiadczenia u ytkowników i operatorów sieci, przeci enie sieci Internet jest nagminne i trawa prawie cał dob. W obecnych sieciach IP wykorzystuje si podej cie best effort w celu przekazu pakietów do miejsc przeznaczenia. Oznacza to, e rutery IP przesyłaj pakiety w kolejno ci pierwszy przyszedł - pierwszy obsłu ony oraz e w przypadku wypełnienia buforu, po prostu odrzucaj oczywi cie niedopuszczalne np. dla przekazu mowy. pakiety nadmiarowe, bez wzgl du na ich wa no. Takie rozwi zanie jest Pod terminem mechanizmy QoS nale y rozumie odpowiednie oprogramowanie i rozwi zania sprz towe, które umo liwiaj identyfikacj, klasyfikacj i przekaz pakietów nale cych do danego strumienia zgodnie z narzuconymi wymaganiami dotycz cymi jako ci ich przekazu przez sie. Ogólnie realizacja QoS wymaga m.in. wprowadzenia w ruterach IP wielu kolejek i odpowiednich algorytmów do ich obsługi. 2.1 Mechanizmy QoS Aby sie telekomunikacyjna realizowała usługi z gwarantowan jako ci, czyli spełniała wymagania QoS, nale y w niej zaimplementowa odpowiednie mechanizmy. Nale y podkre li, i mechanizmy te s odmienne w sieciach z komutacj kanałów i w sieciach z komutacj pakietów. Dla przypomnienia - w sieciach z komutacj kanałów obsługuj cych ruch telefoniczny parametrem obrazuj cym jako sieci jest prawdopodobie stwo odrzucenia wywołania. Bardziej skomplikowany charakter opisu parametrów QoS wyst puje w sieciach pakietowych, a wi c opartych na takich technikach, jak ATM czy IP. Ogólnie w sieciach tych rozró nia si dwa zasadnicze poziomy, tj.: poziom wywoła, poziom pakietów IP (komórek ATM). Wymagania dotycz ce QoS na poziomie wywoła s takie same jak w przypadku sieci z komutacj kanałów i wyra aj si zazwyczaj podaniem warto ci prawdopodobie stwa odrzucenia zgłoszenia, zwykle przyjmowanego na poziomie 0,01. Inne s jednak e warunki, przy których to wymaganie powinno by spełnione. Otó w sieci telefonicznej operuje si poj ciem GNR (godzina najwi kszego ruchu), natomiast w sieciach pakietowych (zwłaszcza w sieci Internet) obci enie sieci jest mniej zró nicowane w ci gu doby. Drugi poziom dotyczy jako ci przekazu pakietów i odnosi si do takich parametrów, jak opó nienie przekazu pakietu przez sie, zmienno tego opó nienia, prawdopodobie stwo utraty pakietu wynikłe z chwilowego przeci enia sieci itd. W konsekwencji, w celu zapewnienia wymaganych parametrów QoS, w sieci pakietowej nale y wprowadzi funkcj przyjmowania nowych wywoła, która z kolei musi wzi pod

7 uwag charakter przesyłanego przez sie ruchu na poziomie pakietów (komórek). Inaczej ujmuj c, nowe poł czenie mo e by przyj te do obsługi jedynie w przypadku, gdy przyj cie to nie spowoduje pogorszenia jako ci obsługi (na poziomie pakietów) ju istniej cych poł cze. Zapewnienie odpowiedniej jako ci przekazu przez sie IP wymaga - podobnie jak w sieci ATM - zdefiniowania odpowiednich funkcji realizuj cych QoS. Post puj c w tym duchu nale y: zdefiniowa klasy usług sieciowych wraz z mechanizmami zapewniaj cymi sterowanie ruchem; ogólnie mechanizmy takie mog by zaimplementowane w ka dym w le (w tym przypadku w ruterze IP); przykładem usługi sieciowej jest usługa gwarantuj ca przekazanie pakietów przez sie z mo liwie małym opó nieniem i z zapewnieniem minimalnych strat; okre li zasoby sieci przynale ne danej usłudze sieciowej; w przypadku sieci pakietowej nale y dla danej usługi sieciowej przydzieli odpowiedni przepływno na ka dym ł czu wyj ciowym, wraz z buforem dla gromadzenia pakietów powoduj cych chwilowe przeci enia; w ruterze IP zaimplementowa mechanizmy zapewniaj ce rozró nienie pakietów według ich przynale no ci do danej usługi sieciowej; zdefiniowa dla ka dej z usług sieciowych tzw. parametry QoS, okre laj ce jako obsługi odbieran na poziomie wywołania i na poziomie pakietów; zdefiniowa funkcj realizuj c przyjmowanie/odrzucanie nowych wywoła ; zdefiniowa parametry poł czenia, zgłaszane w fazie zestawiania poł czenia i dotycz ce charakterystyki oferowanego ruchu; zwykle s one podawane w formie parametrów tzw. mechanizmu token-bucket; nie dopuszcza do sieci ruchu, który nie jest zgodny z kontraktem ruchowym. Jest wi c oczywiste, e w sieci QoS IP powy sze mechanizmy musz by zdefiniowane. Nale y doda, i implementacja efektywnych mechanizmów QoS w sieci IP jest szczególnie trudna, co wynika z faktu, i sie ta nie realizuje poł cze wirtualnych (jak w przypadku sieci ATM) oraz długo przesyłanych pakietów jest zmienna. wiadczy to, i w porównaniu z sieci ATM sterowanie jako ci w sieci QoS IP b dzie z pewno ci mniej efektywne.

8 2.2 Proponowane architektury dla sieci IP z jako ci obsługi Sie TCP/IP zakłada jedynie model usługi sieciowej best effort i zarz dzanie ruchem jedynie na ko cu systemu (end system only traffic management). Dla zapewnienia QoS, w ramach IETF zaproponowano dwie alternatywne architektury dla sieci IP, a wi c: architektur Integrated Services (z rezerwacj zasobów), oznaczan w dalszej cz ci jako architektura Intserv; zasoby sieci s w niej przydzielane dla danej aplikacji na danie, architektur Differentiated Services (z priorytetyzowaniem strumieni ruchu), oznaczan w dalszej cz ci jako architektura Diffserv; strumienie ruchu s tu klasyfikowane zgodnie z uprzednio wprowadzonymi usługami sieciowymi i przesyłane w sieci z ró nymi priorytetami Architektura Intserv W architekturze IntServ [1] zakłada si, e zasoby w sieci s rezerwowane dla poszczególnych lub zagregowanych strumieni danych. W tym celu został zdefiniowany specjalny protokół sygnalizacyjny, znany pod nazw protokołu RSVP (Reservation Protocol). Umo liwia on realizacj dania przez dan aplikacj rezerwacji zasobów w sieci. Implementacja tego protokołu jest wymagana w ka dym ruterze IP. W konsekwencji ruter IP b dzie przyjmował i realizował dania rezerwacji, co wi e si z przechowywaniem danych nt. ka dej poczynionej rezerwacji wraz z informacj o skojarzonym strumieniu danych. W architekturze IntServ, oprócz standardowej usługi typu Best Effort, zdefiniowano dwie dodatkowe usługi: Guaranteed Service przeznaczon dla aplikacji wymagaj cych gwarancji odno nie parametrów jako ci przekazu danych zwi zanych z opó nieniami, Controlled-load Service przeznaczon dla aplikacji wymagaj cych bezstratnego przekazu danych i charakteryzuj c si jako ci przekazu okre lan jako lepsza ni Best Effort. Zasad działania protokołu RSVP ilustruje rys. 1 danie rezerwacji zasobów jest inicjowane przez nadajnik (np. aplikacj w terminalu ko cowym). Wysyła on wiadomo typu PATH message, zawieraj c informacje o charakterystyce generowanego ruchu tzw. Traffic Specification (TSpec), tj. minimalne i maksymalne warto ci danej przepływno ci, opó nie przekazu pakietów przez sie i ich zmienno ci. Wiadomo ta jest przekazywana do miejsca (lub wielu miejsc) przeznaczenia, przy czym nast puje to od rutera do rutera, zgodnie z ustalon przez algorytm drog przez sie. Odbiorca, po otrzymaniu wiadomo ci typu PATH message, wysyła wiadomo o rezerwacji typu RESV message w celu zarezerwowania

9 zasobów w sieci. Ponadto wiadomo RESV message przenosi informacje o typie danej usługi (RSpec) oraz dotycz ce identyfikacji pakietów nale cych do danego strumienia danych (filter spec), tj. numer portu, u ywany rodzaj protokołu transportowego itp. Na podstawie tych informacji rutery mog rozró ni strumienie danych obj te rezerwacjami. Wiadomo RESV message jest przekazywana przez sie w kierunku od uj cia do ródła. Ka dy z ruterów, przez który przechodzi ta wiadomo, realizuje funkcj przyjmowania wywołania, tj. autoryzacji i podejmowania decyzji o przydziale zasobów, czyli przydzielenia odpowiedniej przepływno ci ł cza i wielko ci bufora. Je li w danym ruterze danie takie nie mo e by zrealizowane (np. z powodu braku dostatecznej ilo ci zasobów), wówczas ruter ten wysyła do odbiorcy wiadomo o odrzuceniu zgłoszenia. W przypadku akceptacji wywołania wiadomo RESV message jest przekazywana do nast pnego rutera. Kiedy ruter ko cowy (najbli szy ródła) otrzyma wiadomo RESV message i to wywołanie zaakceptuje, wówczas wysyła do odbiorcy potwierdzenie o zarezerwowaniu zasobów w sieci. wiadomo PATH (1) wiadomo PATH (2) wiadomo PATH (3) Router Router IBM PS/2 IBM PS/2 Nadawca wiadomo RESV (6) wiadomo RESV (5) wiadomo RESV (4) Odbiorca Sie RSVP Rys.1. Przepływ wiadomo ci sygnalizacyjnych w protokole RSVP. Podsumowuj c, protokół RSVP cechuje si nast puj cymi własno ciami: jest to protokół sygnalizacyjny (a nie realizuj cy sterowanie przekazem danych), rezerwacja jest typu soft, tj. musi by odnawiana okresowo, danie rezerwacji jest generowane przez odbiorc, u ycie protokołu przez dan aplikacj wymaga opracowania specjalnego interfejsu API (Application Programming Interface), wymaga przechowywania informacji w ruterach o pojedynczych strumieniach danych, co w konsekwencji prowadzi do problemów ze skalowalno ci sieci. W architekturze IntServ, oprócz protokołu RSVP i algorytmu przyjmowania nowych strumieni danych, mo na wyró ni jeszcze dwa mechanizmy, tj. klasyfikacji i kolejkowania pakietów. Pierwszy z nich dotyczy metod klasyfikacji pakietów na podstawie zdefiniowanych

10 IBM PS/2 IBM PS/2 pól w nagłówku pakietu. Pakiety pochodz ce z ró nych strumieni mog nale e do tej samej klasy ruchu i s kierowane do tej samej kolejki. Drugi mechanizm dotyczy sposobu obsługi kolejek pakietów nale cych do ró nych usług sieciowych, tak aby były spełnione wymagania dotycz ce jako ci obsługi Architektura DiffServ Architektura DiffServ [3, 4] (rys.2) została zaproponowana jako rozwi zanie, które omija problem skalowalno ci, wyst puj cy w architekturze IntServ. Zało ono w niej, e w sieci definiuje si a priori odpowiedni zestaw usług sieciowych jedynie na podstawie mechanizmów priorytetyzowania strumieni w ruterach. Nadawca Broker pasma (Bandwidth Broker, BB): funkcja sterowania przyjmowaniem zgłosze, zarz dzanie zasobami sieci, konfiguracja ruterów Obiorca BB BB Ruter ko cowy: monitorowanie, markowanie strumienia Rutery szkieletowe Wyj ciowy ruter brzegowy: kształtowanie ruchu zagregowanego Rutery szkieletowe Wej ciowy ruter brzegowy: klasyfikacja, monitorowanie, znakowanie strumieni zagragowanych Rys.2. Ogólna architektura DiffServ Klasyfikacji pakietów do poszczególnych usług sieciowych dokonuje si przez informacje zawarte w polu TOS (Type Of Service), wyst puj ce w nagłówku pakietu IPv4 [6] (rys.3). W architekturze tej zdefiniowano sposób wykorzystania pola TOS i okre lono zestaw reguł przekazywania pakietów w ruterze tzw. PHB (Per Hop Behaviours). Pole DS, IPv4 oktet TOS, IPv6 oktet klasy ruchu (TC) DSCP PN IPv4 oktet TOS (Type Of Service) Precedence TOS Z kod selektora klas Differentiated Services Codepoint Pole nie u ywane RFC1122 RFC1349 zero RFC 791 Rys.3. Format oktetu IPv4 TOS i pola DS (Differentiated Services).

11 Dotychczas w opracowaniach IETF zdefiniowano dwie podstawowe zasady przekazu pakietów (PHB), które w najprostszym przypadku mog reprezentowa dwa poziomy obsługi pakietów: Expedited Forwarding (EF) jest okre lony przez pojedyncz warto pola DSCP (Differentiated Services Codepoint) i wykorzystywany do zapewnienia jako ci obsługi zwi zanej z parametrami opó nie. Ruch ten jest monitorowany na wej ciu do sieci; pakiety nie spełniaj ce warunków zawartych w profilu ruchowym danego strumienia lub grupy strumieni s usuwane z sieci. Assured Forwarding (AF) okre la cztery klasy i trzy poziomy odrzucania pakietów wewn trz ka dej z klas (w sumie 12 warto ci pola DSCP). Ruch nie spełniaj cy warunków zawartych w profilu ruchowym danego strumienia lub grupy strumieni dla danej klasy mo e by przesyłany jako ruch nale cy do ni szej klasy lub po prostu odrzucony. Strumienie pakietów Strumie wej ciowy pakietów KL PZ PZ U M MP U U K1 K2 K3 SP Strumie wyj ciowy pakietów U K4 Rys.4. Elementy funkcjonalne w ruterach DiffServ. KL klasyfikacja, PZ pomiar zgodno ci, U usuwanie, M markowanie, MP multipleksacja, K kolejka, SP szeregowanie pakietów W architekturze DiffServ zasady PHB mog by zaimplementowane za pomoc algorytmu kolejkowania i zarz dzania kolejkami. Ponadto mo na wyró ni elementy funkcjonalne implementowane w ruterach, które mog by stosowane w zale no ci od umiejscowienia rutera w sieci (brzegowy lub szkieletowy) oraz przyj tych reguł dla obsługi poszczególnych klas ruchu. Na rys.4 przedstawiono ró ne mo liwo ci stosowania mechanizmów w ruterach DiffServ [3, 5]. Wyró nia si nast puj ce elementy funkcjonalne. Klasyfikator (Classifier) typu BA (Behaviour Aggregate) lub MF (Multi-Field); klasyfikuje pakiety IP w przypadku BA tylko na podstawie pola DSCP, natomiast w przypadku MF dodatkowo uwzgl dnia si inne informacje zawarte w nagłówku pakietu IP, jak np. adres ródłowy, numer portu itd.

12 Urz dzenie monitoruj ce (Meter) mierzy zgodno strumienia danych z parametrami zawartymi w kontrakcie SLA (Service Level Agreement) oraz umo liwia zbieranie statystyk ruchowych (najcz ciej stosuje si algorytm typu Token Bucket). Marker znakuje lub usuwa pakiety niezgodne z parametrami zawartymi w kontrakcie ruchowym. Multiplekser multipleksuje strumienie danych. Urz dzenie usuwaj ce pakiety wył cznie usuwa pakiety niezgodne z kontraktem ruchowym (np. algorytm R Random Early Detection). Kolejka do przechowywania pakietów w buforze (najcz ciej stosuje si dyscyplin obsługi typu FIFO). Urz dzenie szereguj ce pakiety realizuje algorytm szereguj cy pakiety do obsługi z poszczególnych kolejek, najcz ciej spotykane rozwi zania s oparte na priorytetach lub algorytmie WFQ (Weithed Fair Queuing). Oprócz wy ej wymienionych mechanizmów niezb dnym elementem funkcjonalnym w sieciach DiffServ jest tzw. broker pasma (Bandwidth Broker), realizuj cy funkcje zarz dzania zasobami i decyduj cy o przyjmowaniu nowych strumieni danych do obsługi. Broker w ramach jednej domeny realizuje zasady dost pu poszczególnych u ytkowników do wspólnych zasobów. Pomi dzy operatorem sieci DS a grup u ytkowników jest zawierany kontrakt, tzw. SLA. Obejmuje on specyfikacj klas usług wraz z parametrami opisuj cymi dopuszczalny ruch, jaki u ytkownicy mog generowa w ramach ka dej z klas. Ponadto zawiera on informacje dotycz ce adresów ródłowych i docelowych, numery portów, identyfikatory protokołu, aplikacji itd. Kontrakt ten mo e by zawarty w sposób statyczny (na dłu szy okres czasu) lub dynamiczny (w tym przypadku, konieczne jest u ycie protokołu sygnalizacyjnego, np. RSVP). 3 ARCHITEKTURA I USŁUGI W SIECI AQUILA Architektura sieci AQUILA [9, 10, 11, 12] jest oparta na architekturze DiffServ. Zakłada ona wyró nienie dwóch typów elementów sieciowych, tj. urz dze brzegowych (Edge Devices) i ruterów szkieletowych (Core Routers). Urz dzenia brzegowe słu do podł czania do sieci u ytkowników ko cowych i implementuj pełny zestaw mechanizmów zwi zanych z obsług pojedynczych strumieni ruchu; przykładowo klasyfikatorów czy te urz dze monitoruj cych zgodno z deklarowanym profilem ruchowym wraz z markowaniem pakietów. Zgodnie z architektur DiffServ, rutery szkieletowe nie rozró niaj

13 pojedynczych podstrumieni ruchu (microflow), operuj c jedynie na niewielkiej liczbie, w tym przypadku pi ciu, zdefiniowanych klasach ruchu. Klasa ruchu obejmuje zagregowany strumie pakietów (macroflow), ł cz c w sobie wiele podstrumieni. Pakiety przynale ne danej klasie ruchu podlegaj takim samym regułom obsługi w w le sieci (PHB). W rozwa anej architekturze AQUILA (rys.5) zakłada si uzupełnienie architektury DiffServ dodatkow warstw sterowania zasobami RCL (Resource Control Layer). QMTool Aplikacja RCA EAToolkit ACA Aplikacja EAToolkit ACA Sie dost powa H H Sie dost powa ACA Szkieletowa sie Diffserv BR ISP Rys.5. Ogólna architektura sieci AQUILA (RCA, ACA i EAToolkit tworz warstw RCL). RCA agent zarz dzania zasobami, ACA agent sterowania przyjmowaniem nowych wywoła, EAToolkit interfejs do komunikacji pomi dzy aplikacj i ACA, H terminal u ytkownika, urz dzenie brzegowe, ruter szkieletowy, BR ruter brzegowy Mechanizmy zaimplementowane w warstwie RCL odpowiadaj za sterowanie i zarz dzanie zasobami sieci; elementy warstwy RCL mo na wi c identyfikowa z płaszczyzn sterowania, podczas gdy sie DiffServ realizuje funkcje płaszczyzny przekazu danych u ytkowych. Dodatkowo warstwa RCL została podzielona na dwie podwarstwy, których funkcje s zaimplementowane w nast puj cych agentach: RCA (Resource Control Agent) i ACA (Admission Control Agent). Agent ACA odpowiada za sterowanie przyjmowaniem nowych wywoła do sieci, podczas gdy agent RCA realizuje funkcje zwi zane z zarz dzaniem zasobami w sieci, w tym dystrybucj /redystrybucj poszczególnych urz dze brzegowych, skojarzonych z agentami ACA. zasobów transmisyjnych dla Zakłada si, e u ytkownik korzysta z aplikacji wyposa onej w specjalny interfejs dla przesłania do ACA deklaracji odno nie generowanego ruchu i swoich da dotycz cych jako ci obsługi (np. przez podanie odpowiedniej usługi sieciowej). W sieci AQUILA zdefiniowano zestaw czterech usług sieciowych NS (Network Services), które zapewniaj u ytkownikom zró nicowany poziom gwarancji jako ci obsługi. Usługi

14 sieciowe ró ni si pod wzgl dem zapewnianych warto ci parametrów QoS, typem obsługiwanego ruchu (strumieniowy czy elastyczny) i sposobem jego charakteryzacji. Ka da usługa sieciowa jest zaprojektowana dla efektywnego przekazu ruchu wysyłanego przez aplikacje charakteryzuj ce si podobnymi wymaganiami QoS. Poszczególne usługi sieciowe s mapowane na tzw. klasy ruchu TCL (Traffic Class), w ramach których definiuje si mechanizmy obsługi ruchu w urz dzeniach brzegowych, zasady przyjmowania nowych wywoła i mechanizmy PHB. 3.1 Usługi w sieci AQUILA W architekturze AQUILA zdefiniowano cztery usługi QoS i jedn usług bez QoS. Usługi QoS s nast puj ce [9]: Premium CBR (PCBR), Premium VBR (PVBR), Premium Multimedia (PMM) oraz Premium Mission Critical (PMC). Dwie pierwsze usługi s przeznaczone dla obsługi ruchu strumieniowego, a dwie nast pne dla ruchu elastycznego. Usługa Standard (STD) odpowiada przekazowi pakietów na zasadzie best effort. Usług PCBR zaprojektowano dla przekazu ruchu o stałej szybko ci bitowej ze cisłymi gwarancjami zapewnienia małego opó nienia przekazu pakietów i małego poziomu utraty pakietów. Ruch o takim profilu i takich wymaganiach QoS jest wła ciwy dla aplikacji opartych na przekazie mowy. Ruch kierowany do sieci przez u ytkownika jest w tym przypadku scharakteryzowany jedynie przez podanie szczytowej szybko ci bitowej PBR (Peak Bit Rate). Usług PVBR przeznaczono dla ruchu o zmiennej szybko ci bitowej. Gwarancje QoS zapewniane przez t usług s podobne do oferowanych w przypadku usługi PCBR. Typowym zastosowaniem usługi PVBR jest przesyłanie obrazów wideo. Ruch u ytkownika jest w tym przypadku charakteryzowany przez podanie PBR i granicznej redniej szybko ci bitowej SBR (Sustainable Bit Rate). Pozostałe usługi sieciowe QoS s przeznaczone do przekazu ruchu elastycznego, tj. wykorzystuj cego protokół TCP (Transmission Control Protocol). Ruch kierowany do usługi PMM jest charakteryzowany tylko przez podanie warto ci SBR. Rozwa an usług przeznaczono głównie do przesyłania ruchu zwi zanego z długotrwałymi poł czeniami TCP, w których ródło ma charakter zachłanny (greedy source). Z drugiej strony usługa PMC jest przeznaczona do przesyłania ruchu generowanego przez krótkotrwałe poł czenia TCP. W tym przypadku ruch jest scharakteryzowany, podobnie jak w usłudze PVBR, przez podanie warto ci PBR i SBR.

15 3.2 Mechanizmy obsługi ruchu na poziomie pakietów Ruch kierowany do usług sieciowych jest obsługiwany zgodnie z zasadami zwi zanymi z odpowiednimi klasami ruchu TCL [9]. Zale nie od klasy TCL, monitorowanie zgodno ci ruchu u ytkownika z profilem ruchowym jest realizowane poprzez pojedynczy lub podwójny algorytm TB (Token Bucket). Klasa TCL1 (zwi zana z usług PCBR) wykorzystuje pojedynczy algorytm TB, podczas gdy klasa TCL2 (zwi zana z usług PVBR) podwójny algorytm TB. W obu przypadkach ruch nadmiarowy (tj. niezgodny z profilem ruchowym okre lonym podczas fazy ustanawiania rezerwacji zasobów) jest usuwany z sieci. W przypadku klasy TCL3 (zwi zanej z usług PMM) zastosowano pojedynczy algorytm TB, podczas gdy klasa TCL4 (zwi zana z usług PMC) wykorzystuje podwójny algorytm TB. W tych klasach ruch nadmiarowy jest oznaczany jako niezgodny z profilem (out-of-profile) i jest on dopuszczony do sieci, a wi c inaczej traktowany ni w klasach TCL1 i TCL2. Po przej ciu ruchu przez mechanizmy klasyfikacji, monitorowania i markowania (co jest realizowane jedynie w urz dzeniach brzegowych, a nie w ruterach szkieletowych) pakiety s nast pnie buforowane w odpowiednich kolejkach wyj ciowych, w zale no ci od przynale no ci do klasy TCL. Schemat kolejkowania przedstawiono na rys.6. Kolejki zwi zane z klasami TCL1 i TCL2 wykorzystuj prosty mechanizm usuwania pakietów z ko ca kolejki (drop tail). Klasy TCL3 i TCL4, które obsługuj ruch o charakterze elastycznym, wykorzystuj algorytm zarz dzania buforem WR (Weighted Random Early Discard), który pozwala na zró nicowanie dost pu do bufora dla pakietów zgodnych i niezgodnych z profilem ruchowym. Pakiety nale ce do klasy TCL1 s obsługiwane z wy szym priorytetem (typu non-preemptive), natomiast pozostałe kolejki zgodnie z algorytmem szeregowania pakietów WFQ. Wykorzystany w architekturze AQUILA algorytm szeregowania pakietów w porcie wyj ciowym rutera jest równowa ny mechanizmowi CBWFQ (Class Based Weighted Fair Queueing), zaimplementowanemu w ruterach firmy CISCO. TCL1 Pakiety przychodz ce Klasyfikator TCL 2 TCL 3 Wysoki priorytet PQ Niski priorytet Transmisja pakietu TCL 4 WFQ TCL 5

16 Rys.6. Architektura portu wyj ciowego rutera. TCL klasa ruchu, WFQ algorytm Weighted Fair Queueing, PQ algorytm Priority Queueing 3.3 Zarz dzanie zasobami Mechanizmy dystrybucji/redystrybucji zasobów działaj oddzielnie dla ka dej klasy TCL. Oznacza to, i zasoby przypisane dla danej klasy nie mog by wykorzystywane przez inne klasy. W konsekwencji zasoby sieci s w zasadzie podzielone na 5 podsieci, zwi zanych z zasobami przypisanymi dla poszczególnych klas TCL. Z ka dym urz dzeniem jest zwi zany agent ACA. Realizuje on wywołania przychodz ce od u ytkowników podł czonych do danego urz dzenia do limitu przydzielonych zasobów (AC limit). Limit ten jest obliczany na podstawie przewidywanego zapotrzebowania ruchowego pomi dzy relacjami -, rutingu w sieci itp. Limit zasobów przypisany dla danego ACA reprezentuje sumaryczny ruch, jaki mo e by przesłany do sieci przez dany, bez wzgl du na docelowy. Precyzyjne przewidywanie zapotrzebowania ruchowego w sieci Internet jest raczej trudne. Dlatego te w sieci AQUILA zastosowano adaptacyjny mechanizm zarz dzania zasobami, który zapewnia zwi kszenie stopnia wykorzystania sieci. Mechanizm ten realizuje po yczanie zasobów pomi dzy agentami ACA w przypadku, gdy np. wykorzystanie zasobów w jednym z ACA jest mniejsze od zadanej warto ci progowej. Zasoby przydzielone dla poszczególnych agentów ACA s pogrupowane w tzw. pule zasobów (Resource Pools) [11]. Reprezentuj one cz zasobów sieci, które mog by wspólnie wykorzystywane przez pewn liczb agentów ACA. Pule zasobów mog by dalej grupowane, tworz c pule zasobów wy szego poziomu. Hierarchie pul zasobów mog by w łatwy sposób tworzone dla sieci o topologii drzewiastej. W najprostszym przypadku pula zasobów mo e odpowiada w złowi w sieci o topologii drzewa, przy czym li cie w tym drzewie s te li mi w drzewie pul zasobów (odpowiadaj im poszczególne ACA). To podej cie mo e by rozszerzone na podobszary sieci, które charakteryzuj si struktur drzewiast.

17 a) b) podobszar C podobszar A sie szkieletowa podobszar D podobszar B RL1 RP1 Pula zasobów (najy szego poziomu) RP3 RL3 Pule zasobów (1-szy poziom) Pule zasobów RL2 RL4 (3-ci poziom) RL5 Li cie drzewa pul zasobów RP5 Pule zasobów (2-gi poziom) RP2 RP4 RL6 RL5 Rys.7. a) Przykładowa struktura sieci IP i b) odpowiadaj ca jej hierarchia pul zasobów. ruter szkieletowy, urz dzenie brzegowe, RP pula zasobów, RL li w drzewie pul zasobów Na rys.7 przedstawiono przykładow hierarchi pul zasobów. Korze drzewa reprezentuje całkowite zasoby transmisyjne sieci szkieletowej. W rozwa anej strukturze sieci mo na wyró ni dwa podobszary (A i B), dla których utworzono pule zasobów RP3 i RP4. Pule RP3 i RP4 tworz pierwszy stopie w hierarchii pul zasobów. Zasoby zgrupowane w RP3 i RP4 s dalej dzielone pomi dzy pule zasobów ni szego poziomu. Ten proces jest powtarzany a do najni szego stopnia w hierarchii pul zasobów, reprezentowanego przez li cie w drzewie (odpowiadaj ce poszczególnym ACA). 3.4 Sterowanie przyjmowaniem nowych wywoła Standardowa sie IP oferuje u ytkownikom tylko jedn usług, opart na przekazie pakietów na zasadzie best-effort. Ta usługa nie gwarantuje jako ci obsługi, wi c sterowanie przyjmowaniem zgłosze do sieci nie jest konieczne. W konsekwencji brak jest mechanizmów zapewniaj cych kontrol nad liczb strumieni pakietów obsługiwanych w sieci w tym samym czasie. W projekcie AQUILA zdefiniowano zestaw nowych usług, które zapewniaj ró ne gwarancje QoS. Dlatego te zaistniała konieczno wprowadzenia metod sterowania przyjmowaniem nowych wywoła AC (Admission Control), które zapewniaj spełnienie okre lonych wymaga dotycz cych jako ci obsługi. W sieci AQUILA odpowiednia jako obsługi jest zapewniana poszczególnym podstrumieniom pakietów. Strumienie te s definiowane jako jednokierunkowe przepływy pakietów, które mog by rozró niane na wej ciu do sieci przez rozpoznawanie warto ci pól nagłówka pakietu IP (adres ródłowy i docelowy, typ protokołu itp.). Taka definicja strumienia pakietów jest kompatybilna z terminologi u ywan w specyfikacji architektury DiffServ.

18 Ogólnie, wyró nia si dwa typy metod sterowania przyjmowaniem nowych wywoła : algorytmy bior ce pod uwag tylko parametry ruchowe zadeklarowane przez u ytkownika oraz algorytmy dodatkowo wspomagane pomiarami ruchu w sieci. W pierwszej fazie projektu AQUILA zaimplementowano i przebadano metody nale ce do pierwszej grupy. Zgłoszenia u ytkowników (przesyłane do sieci za pomoc sygnalizacyjnej) s specjalnie opracowanej procedury przyjmowane lub odrzucane na podstawie warto ci parametrów deskryptora ruchowego, deklarowanych przez u ytkownika. Celem bada przeprowadzonych w ramach projektu AQUILA było sprawdzenie, czy metody AC opracowane dla zastosowania w sieci ATM [7, 8] mog by efektywnie zaadaptowane do sieci IP QoS. Zgodnie z architektur sieci AQUILA, procedura podejmowania decyzji o przyj ciu/odrzuceniu zgłoszenia jest realizowana w sieci tylko w punkcie wej ciowym (ingress) i wyj ciowym (egress). Brak mo liwo ci sprawdzenia AC na ka dym kolejnym ł czu w sieci sprawia, e rzeczywista znajomo dost pno ci wolnych zasobów w sieci jest obarczona pewn niepewno ci. Znacznie utrudnia to sterowanie przyjmowaniem nowych wywoła. Dla przyjmowania nowych wywoła na wej ciu do sieci zało ono tzw. model pojedynczego ł cza. Oznacza to, e algorytmy AC s stosowane tak, jakby zasoby transmisyjne sieci były reprezentowane jako jedno ł cze charakteryzuj ce si pewn przepływno ci (C) i pojemno ci bufora (B). Warto parametru C odpowiada wielko ci zasobów zaalokowanych dla danego ACA, natomiast pojemno bufora odpowiada zdolno ci buforowania sieci (obecnie jest ona reprezentowana przez rozmiar najmniejszego bufora we wszystkich ruterach w sieci). Istotne jest to, e ka da klasa ruchu (TCL) jest reprezentowana poprzez oddzielne warto ci parametrów C i B, odpowiadaj ce pojemno ci ł cza i bufora zarezerwowanej dla tej klasy ruchu. Szczegóły dotycz ce algorytmów AC zostały opisane w [12]. 3.5 Wyniki bada sieci pilotowej projektu AQUILA Działanie sieci zaimplementowanej zgodnie z architektur AQUILA zostało cz ciowo sprawdzone eksperymentalnie w sieci pilotowej zainstalowanej w Centrum Badawczo- Rozwojowym TP SA w Warszawie. Topologi sieci pilotowej przedstawiona na rys. 8 [10]. Składa si ona z 8 ruterów, poł czonych w konfiguracji ła cucha. Sie pilotow oparto na urz dzeniach firmy CISCO typu 7507, 3640 i 1605, wyposa onych w odpowiednie mechanizmy QoS.

19 PC1 GPS 2 Mbit/s PC5 GPS PC2 aq_3640_4 10 Mbit/s PC6 Internet aq_3640_1 PC7 aq_7507_1 155 Mbit/s PC8 Serwer pomiarowy aq_7507_3 155 Mbit/s RCA ACA EAT SUN1 SUN2 SUN3 aq_7507_2 10 Mbit/s aq_3640_2 2 Mbit/s Antena GPS PC3 GPS PC4 GPS aq_1605_2 2 Mbit/s aq_3640_3 Rys.8. Topologia sieci pilotowej IP QoS AQUILA. PC terminal u ytkownika (lub generator/analizator ruchu) Badanie przekazu mowy w sieci AQUILA Mo liwo ci przesyłania ruchu typu audio przez sie IP z jako ci obsługi zostały sprawdzone na przykładzie eksperymentalnej aplikacji telefonii internetowej WinSIP firmy Siemens. Ruch generowany przez t aplikacj charakteryzuje si stał szybko ci bitow, wynosz c 64 kbit/s (71,4 kbit/s po dodaniu nadmiaru zwi zanego z nagłówkami protokołów UDP/IP/Ethernet) i stał wielko ci pakietu, wynosz c 512 bajtów. Ruch testowy był generowany w sieci pomi dzy dwoma terminalami (PC3 i PC1 na rys. 8), podł czonymi do ruterów brzegowych. Ruch testowy był wi c przesyłany przez wszystkie 8 w złów sieci pilotowej. Ruch podkładowy, którego celem było doprowadzenie w sieci testowej do warunków silnego przeci enia, był generowany zgodnie ze wzorcem ruchu typu ON-OFF i wprowadzany do sieci na ka dym kolejnym stopniu (na ka dym ł czu pomi dzy ruterami). W pierwszym eksperymencie był generowany sztuczny ruch testowy o stałej szybko ci bitowej wynosz cej 72 kbit/s i stałej długo ci pakietu. Charakterystyka takiego ruchu odpowiada profilowi ruchu generowanego przez aplikacj WinSIP. W trakcie eksperymentu zmierzono opó nienie przej cia przez sie pakietów generowanych w ramach strumienia testowego. Pakiety przesyłane za pomoc usługi PCBR, przeznaczonej do przekazywania sygnału mowy, s transmitowane w sieci z najwy szym priorytetem. Opó nienie, jakiego doznaj te pakiety w sieci, jest wi c głównie powodowane przez dwa czynniki: 1) opó nienie transmisji pakietu TCL1, wynikaj ce z tego, i w momencie jego przyj cia w nadawczym buforze transmisyjnym s ju pakiety o ni szym priorytecie (mechanizm TX Ring) oraz 2)

20 czasu transmisji przez ł cze. Wyniki pomiarów minimalnego, maksymalnego i redniego opó nienia przej cia pakietów testowych przez sie zostały przedstawione na rys.9. Mo na przyj, e maksymalne dopuszczalne opó nienie pakietów, przy którym jako przesyłanego sygnału mowy jest akceptowalna dla u ytkownika, wynosi 150 ms. Wykonane testy wiadcz, e usługa PCBR w sieci IP QoS AQUILA spełnia to wymaganie nienie [ms] Opó Maksymalne rednie Minimalne Długo pakietu [bajty] Rys.9. Pomiar opó nienia przekazu pakietów przez sie Wnioski z przedstawionych bada zostały potwierdzone w do wiadczeniu z wykorzystaniem rzeczywistej aplikacji telefonii internetowej. Osoby wykonuj ce test przeprowadziły rozmowy przy u yciu aplikacji WinSIP. Warunki ruchowe w sieci były takie same jak w testach z u yciem sztucznego generatora ruchu. Mo na zatem wnioskowa, i jako obsługi dla ruchu generowanego przez rzeczywist aplikacj jest podobna jak w przeprowadzonym eksperymencie, którego wyniki przedstawiono na rys.9 (dla przypomnienia w aplikacji WinSIP długo pakietu była stała i wynosiła 512 bajtów). Minimalne, maksymalne i rednie opó nienie przej cia pakietu przez sie wynosiło odpowiednio 29,6, 41,5 i 35,3 milisekundy. Osoby, które dokonywały subiektywnej oceny jako ci przekazu mowy, uznały jako działania aplikacji za akceptowaln. Nie zauwa ono ró nicy pomi dzy odbieran jako ci przekazu mowy w sieci nieobci onej i przeci onej. Oczywi cie podobny wynik nie byłby mo liwy do uzyskania w sieci nie oferuj cej gwarancji jako ci obsługi Przekaz obrazu wideo za pomoc aplikacji RealPlayer Aplikacja RealPlayer słu y do przesyłania w sieci i odtwarzania na komputerze u ytkownika zakodowanego sygnału audio lub wideo (np. filmów, utworów muzycznych itp.) bez zachowania re imu czasu rzeczywistego. Ze wzgl du na brak tego re imu, gwarancje dotycz ce opó nienia pakietów nie s w tym przypadku wymagane. Dlatego te jako obsługi jest zwi zana z gwarancj minimalnej przepływno ci dost pnej w sieci dla danej sesji

ARCHITEKTURA USŁUG ZRÓŻNICOWANYCH

ARCHITEKTURA USŁUG ZRÓŻNICOWANYCH ARCHITEKTURA USŁUG ZRÓŻNICOWANYCH This architecture achieves scalability by implementing complex classification and conditioning functions only at network boundary nodes and by applying per-hop behaviors

Bardziej szczegółowo

Quality of Service in Internet

Quality of Service in Internet 2011 Plan prezentacji 1 2 3 4 5 Denicja Denitions Quality of Service mechanizm umo»liwiaj cy zapewnienie okre±lonych parametrów dla wybranych poª cze«, pod warunkiem speªnienia odpowiednich zaªo»e«metody

Bardziej szczegółowo

Sieci komputerowe. Definicja. Elementy 2012-05-24

Sieci komputerowe. Definicja. Elementy 2012-05-24 Sieci komputerowe Wprowadzenie dr inż. Maciej Piechowiak Definicja grupa komputerów lub innych urządzeń połączonych ze sobą w celu wymiany danych lub współdzielenia różnych zasobów Elementy Cztery elementy

Bardziej szczegółowo

Quality of Service (QoS)

Quality of Service (QoS) Quality of Service (QoS) Definicja QoS jest związana z technicznym podejściem do zapewnienia parametrów transmisji danych. Użytkownik korzystający z usługi czy dostawca zapewniający tę usługę mają pewne

Bardziej szczegółowo

Politechnika Warszawska Wydział Matematyki i Nauk Informacyjnych ul. Koszykowa 75, 00-662 Warszawa

Politechnika Warszawska Wydział Matematyki i Nauk Informacyjnych ul. Koszykowa 75, 00-662 Warszawa Zamawiający: Wydział Matematyki i Nauk Informacyjnych Politechniki Warszawskiej 00-662 Warszawa, ul. Koszykowa 75 Przedmiot zamówienia: Produkcja Interaktywnej gry matematycznej Nr postępowania: WMiNI-39/44/AM/13

Bardziej szczegółowo

Postanowienia ogólne. Usługodawcy oraz prawa do Witryn internetowych lub Aplikacji internetowych

Postanowienia ogólne. Usługodawcy oraz prawa do Witryn internetowych lub Aplikacji internetowych Wyciąg z Uchwały Rady Badania nr 455 z 21 listopada 2012 --------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Uchwała o poszerzeniu możliwości

Bardziej szczegółowo

Instrukcja postępowania w celu podłączenia do PLI CBD z uwzględnieniem modernizacji systemu w ramach projektu PLI CBD2

Instrukcja postępowania w celu podłączenia do PLI CBD z uwzględnieniem modernizacji systemu w ramach projektu PLI CBD2 Urząd Komunikacji Projekt PLI Elektronicznej CBD2 Faza projektu: E-3 Rodzaj dokumentu: Instrukcje Odpowiedzialny: Paweł Sendek Wersja nr: 1 z dnia 31.03.2015 Obszar projektu: Organizacyjny Status dokumentu:

Bardziej szczegółowo

Harmonogramowanie projektów Zarządzanie czasem

Harmonogramowanie projektów Zarządzanie czasem Harmonogramowanie projektów Zarządzanie czasem Zarządzanie czasem TOMASZ ŁUKASZEWSKI INSTYTUT INFORMATYKI W ZARZĄDZANIU Zarządzanie czasem w projekcie /49 Czas w zarządzaniu projektami 1. Pojęcie zarządzania

Bardziej szczegółowo

Sieci komputerowe cel

Sieci komputerowe cel Sieci komputerowe cel współuŝytkowanie programów i plików; współuŝytkowanie innych zasobów: drukarek, ploterów, pamięci masowych, itd. współuŝytkowanie baz danych; ograniczenie wydatków na zakup stacji

Bardziej szczegółowo

Mateusz Rzeszutek. 19 kwiecie«2012. Sie VLAN nie zmienia nic w kwestii domen kolizyjnych. przynale»no± w oparciu o numer portu

Mateusz Rzeszutek. 19 kwiecie«2012. Sie VLAN nie zmienia nic w kwestii domen kolizyjnych. przynale»no± w oparciu o numer portu Sieci: lab3 Mateusz Rzeszutek 19 kwiecie«2012 1 Poj cie sieci wirtualnej Sie VLAN jest logiczn grup urz dze«sieciowych wydzielon w ramach innej, wi kszej sieci zycznej. Urz dzenia w sieci VLAN mog komunikowa

Bardziej szczegółowo

Aneks nr 8 z dnia 24.07.2013 r. do Regulaminu Świadczenia Krajowych Usług Przewozu Drogowego Przesyłek Towarowych przez Raben Polska sp. z o.o.

Aneks nr 8 z dnia 24.07.2013 r. do Regulaminu Świadczenia Krajowych Usług Przewozu Drogowego Przesyłek Towarowych przez Raben Polska sp. z o.o. Aneks nr 8 z dnia 24.07.2013 r. do Regulaminu Świadczenia Krajowych Usług Przewozu Drogowego Przesyłek Towarowych przez Raben Polska sp. z o.o. 1 Z dniem 24 lipca 2013 r. wprowadza się w Regulaminie Świadczenia

Bardziej szczegółowo

System Informatyczny CELAB. Przygotowanie programu do pracy - Ewidencja Czasu Pracy

System Informatyczny CELAB. Przygotowanie programu do pracy - Ewidencja Czasu Pracy Instrukcja obsługi programu 2.11. Przygotowanie programu do pracy - ECP Architektura inter/intranetowa System Informatyczny CELAB Przygotowanie programu do pracy - Ewidencja Czasu Pracy Spis treści 1.

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI DYSTRYBUCYJNEJ

INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI DYSTRYBUCYJNEJ INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI DYSTRYBUCYJNEJ Część ogólna Tekst obowiązujący od dnia:. SPIS TREŚCI I.A. Postanowienia ogólne... 3 I.B. Podstawy prawne opracowania IRiESD... 3 I.C. Zakres przedmiotowy

Bardziej szczegółowo

Regulamin Usługi Certyfikat SSL. 1 Postanowienia ogólne

Regulamin Usługi Certyfikat SSL. 1 Postanowienia ogólne Regulamin Usługi Certyfikat SSL 1 Postanowienia ogólne 1. Niniejszy Regulamin reguluje zasady świadczenia Usługi Certyfikat SSL ( zwanej dalej : Usługa Certyfikat SSL) przez Az.pl Sp. z o.o. z siedzibą

Bardziej szczegółowo

API transakcyjne BitMarket.pl

API transakcyjne BitMarket.pl API transakcyjne BitMarket.pl Wersja 20140314 1. Sposób łączenia się z API... 2 1.1. Klucze API... 2 1.2. Podpisywanie wiadomości... 2 1.3. Parametr tonce... 2 1.4. Odpowiedzi serwera... 3 1.5. Przykładowy

Bardziej szczegółowo

1 Przedmiot Umowy 1. Przedmiotem umowy jest sukcesywna dostawa: publikacji książkowych i nutowych wydanych przez. (dalej zwanych: Publikacjami).

1 Przedmiot Umowy 1. Przedmiotem umowy jest sukcesywna dostawa: publikacji książkowych i nutowych wydanych przez. (dalej zwanych: Publikacjami). WZÓR UMOWY ANALOGICZNY dla CZĘŚCI 1-10 UMOWA o wykonanie zamówienia publicznego zawarta w dniu.. w Krakowie pomiędzy: Polskim Wydawnictwem Muzycznym z siedzibą w Krakowie 31-111, al. Krasińskiego 11a wpisanym

Bardziej szczegółowo

Regu g l u a l min i n w s w pó p ł ó p ł r p acy O ow o iązuje od dnia 08.07.2011

Regu g l u a l min i n w s w pó p ł ó p ł r p acy O ow o iązuje od dnia 08.07.2011 Regulamin współpracy Obowiązuje od dnia 08.07.2011 1 1. Wstęp Regulamin określa warunki współpracy z firmą Hubert Joachimiak HubiSoft. W przypadku niejasności, prosimy o kontakt. Dane kontaktowe znajdują

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA. wymagane minimalne parametry techniczne:

OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA. wymagane minimalne parametry techniczne: OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA ZAŁĄCZNIK NR 1 DO SIWZ wymagane minimalne parametry techniczne: dotyczy: postępowania o udzielenie zamówienia publicznego prowadzonego w trybie przetargu nieograniczonego na:

Bardziej szczegółowo

Lublin, 19.07.2013. Zapytanie ofertowe

Lublin, 19.07.2013. Zapytanie ofertowe Lublin, 19.07.2013 Zapytanie ofertowe na wyłonienie wykonawcy/dostawcy 1. Wartości niematerialne i prawne a) System zarządzania magazynem WMS Asseco SAFO, 2. usług informatycznych i technicznych związanych

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie projektami. wykład 1 dr inż. Agata Klaus-Rosińska

Zarządzanie projektami. wykład 1 dr inż. Agata Klaus-Rosińska Zarządzanie projektami wykład 1 dr inż. Agata Klaus-Rosińska 1 DEFINICJA PROJEKTU Zbiór działań podejmowanych dla zrealizowania określonego celu i uzyskania konkretnego, wymiernego rezultatu produkt projektu

Bardziej szczegółowo

RZECZPOSPOLITA POLSKA MINISTER CYFRYZACJI

RZECZPOSPOLITA POLSKA MINISTER CYFRYZACJI Warszawa, dnia 22 grudnia 2015 r. RZECZPOSPOLITA POLSKA MINISTER CYFRYZACJI Anna Streżyńska DI-WRP.0210.14.2015 Pani Justyna Duszyńska Sekretarz Komitetu Rady Ministrów ds. Cyfryzacji Szanowna Pani Sekretarz,

Bardziej szczegółowo

Edycja geometrii w Solid Edge ST

Edycja geometrii w Solid Edge ST Edycja geometrii w Solid Edge ST Artykuł pt.: " Czym jest Technologia Synchroniczna a czym nie jest?" zwracał kilkukrotnie uwagę na fakt, że nie należy mylić pojęć modelowania bezpośredniego i edycji bezpośredniej.

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA OCENY RYZYKA ZAWODOWEGO. w Urzędzie Gminy Mściwojów

PROCEDURA OCENY RYZYKA ZAWODOWEGO. w Urzędzie Gminy Mściwojów I. Postanowienia ogólne 1.Cel PROCEDURA OCENY RYZYKA ZAWODOWEGO w Urzędzie Gminy Mściwojów Przeprowadzenie oceny ryzyka zawodowego ma na celu: Załącznik A Zarządzenia oceny ryzyka zawodowego monitorowanie

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR.../.../2015 RADY MIASTA PUŁAWY. z dnia... 2015 r.

UCHWAŁA NR.../.../2015 RADY MIASTA PUŁAWY. z dnia... 2015 r. Projekt z dnia 24 czerwca 2015 r. Zatwierdzony przez... UCHWAŁA NR.../.../2015 RADY MIASTA PUŁAWY z dnia... 2015 r. w sprawie zwolnienia od podatku od nieruchomości budynków lub ich części w ramach pomocy

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA

OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA I. Przedmiotem zamówienia jest świadczenie usług telekomunikacyjnych w zakresie telefonii komórkowej oraz mobilnego Internetu przez okres 12 miesięcy. II. Przedmiot zamówienia obejmuje: 1. Wykonawca przejmie

Bardziej szczegółowo

Bazy danych. Andrzej Łachwa, UJ, 2013 andrzej.lachwa@uj.edu.pl www.uj.edu.pl/web/zpgk/materialy 9/15

Bazy danych. Andrzej Łachwa, UJ, 2013 andrzej.lachwa@uj.edu.pl www.uj.edu.pl/web/zpgk/materialy 9/15 Bazy danych Andrzej Łachwa, UJ, 2013 andrzej.lachwa@uj.edu.pl www.uj.edu.pl/web/zpgk/materialy 9/15 Przechowywanie danych Wykorzystanie systemu plików, dostępu do plików za pośrednictwem systemu operacyjnego

Bardziej szczegółowo

Procedura weryfikacji badania czasu przebiegu 1 paczek pocztowych

Procedura weryfikacji badania czasu przebiegu 1 paczek pocztowych Procedura weryfikacji badania czasu przebiegu 1 paczek pocztowych Warszawa 2012 (nowelizacja 2014) 1 zmiana nazwy zgodnie z terminologią zawartą w ustawie Prawo pocztowe Jednostka zlecająca: Urząd Komunikacji

Bardziej szczegółowo

Dotyczy: Odnowa centrum wsi śegiestów poprzez budowę oświetlenia ulicznego wzdłuŝ drogi powiatowej 1517K w śegiestowie

Dotyczy: Odnowa centrum wsi śegiestów poprzez budowę oświetlenia ulicznego wzdłuŝ drogi powiatowej 1517K w śegiestowie Zp.271.14.2014 Muszyna, dnia 03 kwietnia 2014 r. Miasto i Gmina Uzdrowiskowa Muszyna ul. Rynek 31 33-370 Muszyna Dotyczy: Odnowa centrum wsi śegiestów poprzez budowę oświetlenia ulicznego wzdłuŝ drogi

Bardziej szczegółowo

ZP/341/52 /09 Zakopane dnia 17 września 2009 r. W s z y s c y

ZP/341/52 /09 Zakopane dnia 17 września 2009 r. W s z y s c y ZP/341/52 /09 Zakopane dnia 17 września 2009 r. W s z y s c y Dotyczy :odpowiedzi na pytania w przetargu nieograniczonym na wyłonienie wykonawcy dostawy i montaŝu sprzętu sieciowego oraz świadczenie usług

Bardziej szczegółowo

POLITYKA PRYWATNOŚCI SKLEPU INTERNETOWEGO

POLITYKA PRYWATNOŚCI SKLEPU INTERNETOWEGO POLITYKA PRYWATNOŚCI SKLEPU INTERNETOWEGO www.tokyotey.pl 1. Zagadnienia wstępne. 1. Pod pojęciem Serwisu rozumie się stronę internetową znajdującą się pod adresem www.tokyotey.pl wraz z wszelkimi podstronami

Bardziej szczegółowo

OSZACOWANIE WARTOŚCI ZAMÓWIENIA z dnia... 2004 roku Dz. U. z dnia 12 marca 2004 r. Nr 40 poz.356

OSZACOWANIE WARTOŚCI ZAMÓWIENIA z dnia... 2004 roku Dz. U. z dnia 12 marca 2004 r. Nr 40 poz.356 OSZACOWANIE WARTOŚCI ZAMÓWIENIA z dnia... 2004 roku Dz. U. z dnia 12 marca 2004 r. Nr 40 poz.356 w celu wszczęcia postępowania i zawarcia umowy opłacanej ze środków publicznych 1. Przedmiot zamówienia:

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA WSPÓŁPRACY MIĘDZYOPERATORSKIEJ W ZAKRESIE OBSŁUGI ZLECEŃ PRESELEKCJI

PROCEDURA WSPÓŁPRACY MIĘDZYOPERATORSKIEJ W ZAKRESIE OBSŁUGI ZLECEŃ PRESELEKCJI Załącznik nr 17 do Umowy o połączeniu sieci PROCEDURA WSPÓŁPRACY MIĘDZYOPERATORSKIEJ W ZAKRESIE OBSŁUGI ZLECEŃ PRESELEKCJI Część I Przyjęcie Zlecenia Preselekcji przez TP S.A. 1. Abonent przyłączony do

Bardziej szczegółowo

Procedura działania Punktu Potwierdzającego Profile Zaufane epuap Urzędzie Gminy w Ułężu

Procedura działania Punktu Potwierdzającego Profile Zaufane epuap Urzędzie Gminy w Ułężu Załącznik nr 1 do Zarządzenia Wójta Gminy Ułęż nr 21 z dnia 14 maja 2014r. Procedura działania Punktu Potwierdzającego Profile Zaufane epuap Urzędzie Gminy w Ułężu Spis treści Użyte pojęcia i skróty...

Bardziej szczegółowo

Rozwiązywanie nazw w sieci. Identyfikowanie komputerów w sieci

Rozwiązywanie nazw w sieci. Identyfikowanie komputerów w sieci Rozwiązywanie nazw w sieci Identyfikowanie komputerów w sieci Protokół TCP/IP identyfikuje komputery źródłowe i docelowe poprzez ich adresy IP. Jednakże użytkownicy łatwiej zapamiętają słowa niż numery.

Bardziej szczegółowo

Zaawansowana adresacja IPv4

Zaawansowana adresacja IPv4 Zaawansowana adresacja IPv4 LAN LAN... MAN... LAN Internet Zagadnienia: podział sieci na równe podsieci (RFC 950, 1985 r.) technologia VLSM (RFC 1009, 1987 r.) technologia CIDR (RFC 1517-1520, 1993 r.)

Bardziej szczegółowo

Niezależnie od rodzaju materiału dźwiękowego ocenie podlegały następujące elementy pracy egzaminacyjnej:

Niezależnie od rodzaju materiału dźwiękowego ocenie podlegały następujące elementy pracy egzaminacyjnej: W czasie przeprowadzonego w czerwcu 2012 roku etapu praktycznego egzaminu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe w zawodzie asystent operatora dźwięku zastosowano sześć zadań. Rozwiązanie każdego z zadań

Bardziej szczegółowo

1. W jakich technologiach QoS w sieciach komputerowych wykorzystywany jest miękki stan? W technologii IntServ.

1. W jakich technologiach QoS w sieciach komputerowych wykorzystywany jest miękki stan? W technologii IntServ. 1. W jakich technologiach QoS w sieciach komputerowych wykorzystywany jest miękki stan? W technologii IntServ. 2. W jakich technologiach QoS w sieciach komputerowych wykorzystywany jest zarządzanie ruchem

Bardziej szczegółowo

System do kontroli i analizy wydawanych posiłków

System do kontroli i analizy wydawanych posiłków System do kontroli i analizy wydawanych posiłków K jak KORZYŚCI C jak CEL W odpowiedzi na liczne pytania odnośnie rozwiązania umożliwiającego elektroniczną ewidencję wydawanych posiłków firma PControl

Bardziej szczegółowo

epuap Ogólna instrukcja organizacyjna kroków dla realizacji integracji

epuap Ogólna instrukcja organizacyjna kroków dla realizacji integracji epuap Ogólna instrukcja organizacyjna kroków dla realizacji integracji Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka

Bardziej szczegółowo

wzór Załącznik nr 5 do SIWZ UMOWA Nr /

wzór Załącznik nr 5 do SIWZ UMOWA Nr / wzór Załącznik nr 5 do SIWZ UMOWA Nr / zawarta w dniu. w Szczecinie pomiędzy: Wojewodą Zachodniopomorskim z siedzibą w Szczecinie, Wały Chrobrego 4, zwanym dalej "Zamawiającym" a nr NIP..., nr KRS...,

Bardziej szczegółowo

W Regulaminie dokonuje się następujących zmian:

W Regulaminie dokonuje się następujących zmian: Niniejsza informacja dotyczy abonentów, którzy w okresie od 23 czerwca 2013r. do 7 czerwca 2014r. związali/zwiążą się Regulaminem Świadczenia Usług Telekomunikacyjnych na rzecz Abonentów T- Mobile. Regulamin

Bardziej szczegółowo

R O Z P O R ZĄDZENIE M I N I S T R A N A U K I I S Z K O L N I C T WA W YŻSZEGO 1) z dnia... 2015 r.

R O Z P O R ZĄDZENIE M I N I S T R A N A U K I I S Z K O L N I C T WA W YŻSZEGO 1) z dnia... 2015 r. R O Z P O R ZĄDZENIE Projekt 02.06.2015 r. M I N I S T R A N A U K I I S Z K O L N I C T WA W YŻSZEGO 1) z dnia... 2015 r. w sprawie szczegółowych kryteriów i trybu przyznawania oraz rozliczania środków

Bardziej szczegółowo

SINAMICS G120C STARTER. Tworzenie nowego projektu w trybie online.

SINAMICS G120C STARTER. Tworzenie nowego projektu w trybie online. SINAMICS G120C STARTER Tworzenie nowego projektu w trybie online. 1 Uruchomienie asystenta tworzenia projektu 1 2 3 page 2 W celu uruchomienia asystenta tworzenia nowego projektu nale y z menu (1) programu

Bardziej szczegółowo

Automatyczne przetwarzanie recenzji konsumenckich dla oceny użyteczności produktów i usług

Automatyczne przetwarzanie recenzji konsumenckich dla oceny użyteczności produktów i usług Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Wydział Informatyki i Gospodarki Elektronicznej Katedra Informatyki Ekonomicznej Streszczenie rozprawy doktorskiej Automatyczne przetwarzanie recenzji konsumenckich dla

Bardziej szczegółowo

Warunki Oferty PrOmOcyjnej usługi z ulgą

Warunki Oferty PrOmOcyjnej usługi z ulgą Warunki Oferty PrOmOcyjnej usługi z ulgą 1. 1. Opis Oferty 1.1. Oferta Usługi z ulgą (dalej Oferta ), dostępna będzie w okresie od 16.12.2015 r. do odwołania, jednak nie dłużej niż do dnia 31.03.2016 r.

Bardziej szczegółowo

Problemy w realizacji umów o dofinansowanie SPO WKP 2.3, 2.2.1, Dzia anie 4.4 PO IG

Problemy w realizacji umów o dofinansowanie SPO WKP 2.3, 2.2.1, Dzia anie 4.4 PO IG 2009 Problemy w realizacji umów o dofinansowanie SPO WKP 2.3, 2.2.1, Dzia anie 4.4 PO IG Jakub Moskal Warszawa, 30 czerwca 2009 r. Kontrola realizacji wska ników produktu Wska niki produktu musz zosta

Bardziej szczegółowo

8. Konfiguracji translacji adresów (NAT)

8. Konfiguracji translacji adresów (NAT) 8. Konfiguracji translacji adresów (NAT) Translacja adresów nazywana również maskaradą IP jest mechanizmem tłumaczenia adresów prywatnych sieci lokalnej na adresy publiczne otrzymane od operatora. Rozróżnia

Bardziej szczegółowo

KLASYFIKACJI I BUDOWY STATKÓW MORSKICH

KLASYFIKACJI I BUDOWY STATKÓW MORSKICH PRZEPISY KLASYFIKACJI I BUDOWY STATKÓW MORSKICH ZMIANY NR 3/2012 do CZĘŚCI II KADŁUB 2011 GDAŃSK Zmiany Nr 3/2012 do Części II Kadłub 2011, Przepisów klasyfikacji i budowy statków morskich, zostały zatwierdzone

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr XXVII/543/13 Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego z dnia 29 maja 2013 r.

Uchwała Nr XXVII/543/13 Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego z dnia 29 maja 2013 r. dotycząca przyjęcia planu aglomeracji Orzysz. Uchwała Nr XXVII/543/13 Sejmiku Województwa Warmińsko-Mazurskiego z dnia 29 maja 2013 r. Na podstawie art. 18 pkt 20 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie

Bardziej szczegółowo

Sekcja I: Instytucja zamawiająca/podmiot zamawiający

Sekcja I: Instytucja zamawiająca/podmiot zamawiający Unia Europejska Publikacja Suplementu do Dziennika Urzędowego Unii Europejskiej 2, rue Mercier, 2985 Luxembourg, Luksemburg Faks: +352 29 29 42 670 E-mail: ojs@publications.europa.eu Informacje i formularze

Bardziej szczegółowo

Oprogramowanie FonTel służy do prezentacji nagranych rozmów oraz zarządzania rejestratorami ( zapoznaj się z rodziną rejestratorów FonTel ).

Oprogramowanie FonTel służy do prezentacji nagranych rozmów oraz zarządzania rejestratorami ( zapoznaj się z rodziną rejestratorów FonTel ). {tab=opis} Oprogramowanie FonTel służy do prezentacji nagranych rozmów oraz zarządzania rejestratorami ( zapoznaj się z rodziną rejestratorów FonTel ). Aplikacja umożliwia wygodne przeglądanie, wyszukiwanie

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy. 1) (tekst jednolity)

USTAWA. z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy. 1) (tekst jednolity) Dz.U.98.21.94 1998.09.01 zm. Dz.U.98.113.717 art. 5 1999.01.01 zm. Dz.U.98.106.668 art. 31 2000.01.01 zm. Dz.U.99.99.1152 art. 1 2000.04.06 zm. Dz.U.00.19.239 art. 2 2001.01.01 zm. Dz.U.00.43.489 art.

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA

SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA II część zamówienia Załącznik nr 1a do SIWZ SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA dotyczący zakupu instalacji i dostępu do sieci Internetowej dla 153 beneficjentów ostatecznych (150 beneficjentów indywidualnych

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA DOSTĘPU. Działanie 2.1,,E-usługi dla Mazowsza (typ projektu: e-administracja, e-zdrowie)

KRYTERIA DOSTĘPU. Działanie 2.1,,E-usługi dla Mazowsza (typ projektu: e-administracja, e-zdrowie) Załącznik nr 1 do Uchwały nr / II / 2015 Komitetu Monitorującego Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego na lata 201-2020 KRYTERIA DOSTĘPU Działanie 2.1,,E-usługi dla Mazowsza (typ projektu:

Bardziej szczegółowo

Organizator badania biegłości ma wdrożony system zarządzania wg normy PN-EN ISO/IEC 17025:2005.

Organizator badania biegłości ma wdrożony system zarządzania wg normy PN-EN ISO/IEC 17025:2005. 1. Nazwa i adres organizatora badania biegłości Pracownia Aerozoli ul. św. Teresy od Dzieciątka Jezus 8 91-348 Łódź 1/6 Organizator badania biegłości ma wdrożony system zarządzania wg normy PN-EN ISO/IEC

Bardziej szczegółowo

Wykład 2. Interfejsy I 2 C, OneWire, I 2 S

Wykład 2. Interfejsy I 2 C, OneWire, I 2 S Wykład 2 Interfejsy I 2 C, OneWire, I 2 S Interfejs I 2 C I 2 C Inter-Integrated Circuit Cechy: - szeregowa, dwukierunkowa magistrala służąca do przesyłania danych w urządzeniach elektronicznych - opracowana

Bardziej szczegółowo

Sieć komputerowa grupa komputerów lub innych urządzeo połączonych ze sobą w celu wymiany danych lub współdzielenia różnych zasobów, na przykład:

Sieć komputerowa grupa komputerów lub innych urządzeo połączonych ze sobą w celu wymiany danych lub współdzielenia różnych zasobów, na przykład: Sieci komputerowe Sieć komputerowa grupa komputerów lub innych urządzeo połączonych ze sobą w celu wymiany danych lub współdzielenia różnych zasobów, na przykład: korzystania ze wspólnych urządzeo, np.

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR 82/15 WÓJTA GMINY WOLA KRZYSZTOPORSKA. z dnia 21 lipca 2015 r.

ZARZĄDZENIE NR 82/15 WÓJTA GMINY WOLA KRZYSZTOPORSKA. z dnia 21 lipca 2015 r. ZARZĄDZENIE NR 82/15 WÓJTA GMINY WOLA KRZYSZTOPORSKA w sprawie wprowadzenia regulaminu korzystania z systemu e-podatki w Urzędzie Gminy Wola Krzysztoporska Na podstawie art. 31 oraz art. 33 ust. 3 ustawy

Bardziej szczegółowo

Odpowiedzi na pytania zadane do zapytania ofertowego nr EFS/2012/05/01

Odpowiedzi na pytania zadane do zapytania ofertowego nr EFS/2012/05/01 Odpowiedzi na pytania zadane do zapytania ofertowego nr EFS/2012/05/01 1 Pytanie nr 1: Czy oferta powinna zawierać informację o ewentualnych podwykonawcach usług czy też obowiązek uzyskania od Państwa

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA REKRUTACJI DZIECI DO PRZEDSZKOLA NR 2 PROWADZONEGO PRZEZ URZĄD GMINY WE WŁOSZAKOWICACH NA ROK SZKOLNY 2014/2015

PROCEDURA REKRUTACJI DZIECI DO PRZEDSZKOLA NR 2 PROWADZONEGO PRZEZ URZĄD GMINY WE WŁOSZAKOWICACH NA ROK SZKOLNY 2014/2015 Załącznik do Zarządzenia Nr 1./2014 Dyrektora Przedszkola nr 2 z dnia 20.02. 2014r. PROCEDURA REKRUTACJI DZIECI DO PRZEDSZKOLA NR 2 PROWADZONEGO PRZEZ URZĄD GMINY WE WŁOSZAKOWICACH NA ROK SZKOLNY 2014/2015

Bardziej szczegółowo

Instrukcja zarządzania systemem informatycznym służącym do przetwarzania danych osobowych

Instrukcja zarządzania systemem informatycznym służącym do przetwarzania danych osobowych Załącznik nr 1 do Zarządzenia Nr 1/2013 Dyrektora Zespołu Obsługi Szkół i Przedszkoli w Muszynie z dnia 30 grudnia 2013 r. Instrukcja zarządzania systemem informatycznym służącym do przetwarzania danych

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE SPOSOBY SPRAWDZANIA POSTĘPÓW UCZNIÓW WARUNKI I TRYB UZYSKANIA WYŻSZEJ NIŻ PRZEWIDYWANA OCENY ŚRÓDROCZNEJ I ROCZNEJ

WYMAGANIA EDUKACYJNE SPOSOBY SPRAWDZANIA POSTĘPÓW UCZNIÓW WARUNKI I TRYB UZYSKANIA WYŻSZEJ NIŻ PRZEWIDYWANA OCENY ŚRÓDROCZNEJ I ROCZNEJ WYMAGANIA EDUKACYJNE SPOSOBY SPRAWDZANIA POSTĘPÓW UCZNIÓW WARUNKI I TRYB UZYSKANIA WYŻSZEJ NIŻ PRZEWIDYWANA OCENY ŚRÓDROCZNEJ I ROCZNEJ Anna Gutt- Kołodziej ZASADY OCENIANIA Z MATEMATYKI Podczas pracy

Bardziej szczegółowo

2 Ocena operacji w zakresie zgodno ci z dzia aniami KSOW, celami KSOW, priorytetami PROW, celami SIR.

2 Ocena operacji w zakresie zgodno ci z dzia aniami KSOW, celami KSOW, priorytetami PROW, celami SIR. 1 Ocena formalna. Prowadzona jest przez CDR/WODR i odpowiada na pytania: 1. Czy wniosek zosta z ony przez partnera SIR. Negatywna ocena tego punktu skutkuje odrzuceniem wniosku? 2. Czy wniosek zosta z

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE nr 1/2016 REKTORA WYŻSZEJ SZKOŁY EKOLOGII I ZARZĄDZANIA W WARSZAWIE z dnia 15.01.2016 r.

ZARZĄDZENIE nr 1/2016 REKTORA WYŻSZEJ SZKOŁY EKOLOGII I ZARZĄDZANIA W WARSZAWIE z dnia 15.01.2016 r. ZARZĄDZENIE nr 1/2016 REKTORA WYŻSZEJ SZKOŁY EKOLOGII I ZARZĄDZANIA W WARSZAWIE z dnia 15.01.2016 r. w sprawie zmian w zasadach wynagradzania za osiągnięcia naukowe i artystyczne afiliowane w WSEiZ Działając

Bardziej szczegółowo

CENNIK Lepszy Telefon Cały Czas*

CENNIK Lepszy Telefon Cały Czas* CENNIK Lepszy Telefon Cały Czas* obowiązuje od 1.12.2008 * Plan taryfowy Lepszy Telefon Cały Czas dostępny jest tylko i wyłącznie dla konsumentów w rozumieniu ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne

Bardziej szczegółowo

Regulamin korzystania z serwisu http://www.monitorceidg.pl

Regulamin korzystania z serwisu http://www.monitorceidg.pl Regulamin korzystania z serwisu http://www.monitorceidg.pl 1 [POSTANOWIENIA OGÓLNE] 1. Niniejszy regulamin (dalej: Regulamin ) określa zasady korzystania z serwisu internetowego http://www.monitorceidg.pl

Bardziej szczegółowo

UMOWA NR w sprawie: przyznania środków Krajowego Funduszu Szkoleniowego (KFS)

UMOWA NR w sprawie: przyznania środków Krajowego Funduszu Szkoleniowego (KFS) UMOWA NR w sprawie: przyznania środków Krajowego Funduszu Szkoleniowego (KFS) zawarta w dniu. r. pomiędzy : Powiatowym Urzędem Pracy w Gdyni reprezentowanym przez.., działającą na podstawie upoważnienia

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 325/09 Burmistrza Miasta Bielsk Podlaski z dnia 29 czerwca 2009 r.

Zarządzenie Nr 325/09 Burmistrza Miasta Bielsk Podlaski z dnia 29 czerwca 2009 r. Zarządzenie Nr 325/09 Burmistrza Miasta Bielsk Podlaski z dnia 29 czerwca 2009 r. w sprawie wprowadzenia w Urzędzie Miasta Bielsk Podlaski regulaminu okresowej oceny pracowników Na podstawie art. 28 ustawy

Bardziej szczegółowo

KLAUZULE ARBITRAŻOWE

KLAUZULE ARBITRAŻOWE KLAUZULE ARBITRAŻOWE KLAUZULE arbitrażowe ICC Zalecane jest, aby strony chcące w swych kontraktach zawrzeć odniesienie do arbitrażu ICC, skorzystały ze standardowych klauzul, wskazanych poniżej. Standardowa

Bardziej szczegółowo

tel/fax 018 443 82 13 lub 018 443 74 19 NIP 7343246017 Regon 120493751

tel/fax 018 443 82 13 lub 018 443 74 19 NIP 7343246017 Regon 120493751 Zespół Placówek Kształcenia Zawodowego 33-300 Nowy Sącz ul. Zamenhoffa 1 tel/fax 018 443 82 13 lub 018 443 74 19 http://zpkz.nowysacz.pl e-mail biuro@ckp-ns.edu.pl NIP 7343246017 Regon 120493751 Wskazówki

Bardziej szczegółowo

Szczegółowe zasady obliczania wysokości. i pobierania opłat giełdowych. (tekst jednolity)

Szczegółowe zasady obliczania wysokości. i pobierania opłat giełdowych. (tekst jednolity) Załącznik do Uchwały Nr 1226/2015 Zarządu Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie S.A. z dnia 3 grudnia 2015 r. Szczegółowe zasady obliczania wysokości i pobierania opłat giełdowych (tekst jednolity)

Bardziej szczegółowo

Dziedziczenie : Dziedziczenie to nic innego jak definiowanie nowych klas w oparciu o już istniejące.

Dziedziczenie : Dziedziczenie to nic innego jak definiowanie nowych klas w oparciu o już istniejące. Programowanie II prowadzący: Adam Dudek Lista nr 8 Dziedziczenie : Dziedziczenie to nic innego jak definiowanie nowych klas w oparciu o już istniejące. Jest to najważniejsza cecha świadcząca o sile programowania

Bardziej szczegółowo

WZÓR UMOWY UMOWA NR. z siedzibą w... NIP nr, REGON... wpisaną do Krajowego Rejestru Sądowego nr... w Sądzie...

WZÓR UMOWY UMOWA NR. z siedzibą w... NIP nr, REGON... wpisaną do Krajowego Rejestru Sądowego nr... w Sądzie... Załącznik nr 6 do SIWZ WZÓR UMOWY UMOWA NR zawarta w dniu pomiędzy: Prezesem Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z siedzibą w Warszawie, przy Al. Niepodległości 190, reprezentowanym przez: dyrektora

Bardziej szczegółowo

GENERALNY INSPEKTOR OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH

GENERALNY INSPEKTOR OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH GENERALNY INSPEKTOR OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH dr Wojciech R. Wiewiórowski Warszawa, dnia 18 czerwca 2014 r. DOLiS-035-1239 /14 Prezes Zarządu Spółdzielnia Mieszkaniowa w związku z uzyskaniem przez Generalnego

Bardziej szczegółowo

Zobacz to na własne oczy. Przyszłość już tu jest dzięki rozwiązaniu Cisco TelePresence.

Zobacz to na własne oczy. Przyszłość już tu jest dzięki rozwiązaniu Cisco TelePresence. Informacje dla kadry zarządzającej Zobacz to na własne oczy. Przyszłość już tu jest dzięki rozwiązaniu Cisco TelePresence. 2010 Cisco i/lub firmy powiązane. Wszelkie prawa zastrzeżone. Ten dokument zawiera

Bardziej szczegółowo

Komuniukacja Komputer-Komputer

Komuniukacja Komputer-Komputer Komuniukacja Komputer-Komputer Komunikacja komputer-komputer prowadzi do powstania sieci komputerowych LAN sieci lokalne (do 1 km) WAN sieci rozleg e (powy ej 1 km) Internet Sie Intranet ograniczony Internet

Bardziej szczegółowo

Zestaw ten opiera się na pakietach co oznacza, że dane podczas wysyłania są dzielone na niewielkie porcje. Wojciech Śleziak

Zestaw ten opiera się na pakietach co oznacza, że dane podczas wysyłania są dzielone na niewielkie porcje. Wojciech Śleziak Protokół TCP/IP Protokół TCP/IP (Transmission Control Protokol/Internet Protokol) to zestaw trzech protokołów: IP (Internet Protokol), TCP (Transmission Control Protokol), UDP (Universal Datagram Protokol).

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ 1 Instrukcja obsługi GRAND HAND VIEW III

ROZDZIAŁ 1 Instrukcja obsługi GRAND HAND VIEW III ROZDZIAŁ 1 Instrukcja obsługi GRAND HAND VIEW III 1.1 Wstęp Grand Hand View III to uniwersalny konwerter obrazu z sygnału VGA na sygnał analogowy (TV). Urządzenie może być wykorzystane do gier komputerowych,

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI DYSTRYBUCYJNEJ

INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI DYSTRYBUCYJNEJ FIRMA OPONIARSKA D BICA S.A. w D bicy INSTRUKCJA RUCHU I EKSPLOATACJI SIECI DYSTRYBUCYJNEJ CZ OGÓLNA Tekst obowi zuje od dnia: data:15.02.2012 wersja:1 Strona 1 z 7 SPIS TRE CI I.A. Postanowienia Ogólne...

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA WYBORU INSTYTUCJI SZKOLENIOWYCH DO PRZEPROWADZENIA SZKOLEŃ

KRYTERIA WYBORU INSTYTUCJI SZKOLENIOWYCH DO PRZEPROWADZENIA SZKOLEŃ Powiatowy Urząd Pracy w Rzeszowie KRYTERIA WYBORU INSTYTUCJI SZKOLENIOWYCH DO PRZEPROWADZENIA SZKOLEŃ Rzeszów 2014 r. 1. Niniejsze kryteria opracowano w oparciu o: POSTANOWIENIA OGÓLNE 1 - Ustawę dnia

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA PRASOWA. Cel: zakup komputerów, budowa sieci LAN, zakup i wdroŝenie aplikacji aktualnie dostępnych na rynku.

INFORMACJA PRASOWA. Cel: zakup komputerów, budowa sieci LAN, zakup i wdroŝenie aplikacji aktualnie dostępnych na rynku. RZECZPOSPOLITA POLSKA MINISTERSTWO SPRAWIEDLIWOŚCI BIURO MINISTRA WYDZIAŁ INFORMACJI Warszawa, dnia 13 października 2007 r. INFORMACJA PRASOWA Minione dwa lata przyniosły przełom w informatyzacji polskiego

Bardziej szczegółowo

Postanowienia ogólne. Wysokość Stypendium wynosi 1 000 zł miesięcznie.

Postanowienia ogólne. Wysokość Stypendium wynosi 1 000 zł miesięcznie. Regulamin przyznawania stypendiów motywacyjnych za wyniki w nauce na studiach odbywanych w ramach realizowanego przez Wydział Biologii i Ochrony Środowiska projektu konkursowego Zwiększenie liczby absolwentów

Bardziej szczegółowo

newss.pl Ultraszybki internet nowej generacji - UPC Fiber Power

newss.pl Ultraszybki internet nowej generacji - UPC Fiber Power UPC Polska, lider w zakresie prędkości przesyłu danych i jeden z największych polskich dostawców usług internetowych, wprowadza na rynek ultraszybki internet kablowy najnowszej generacji UPC Fiber Power,

Bardziej szczegółowo

VLAN Ethernet. być konfigurowane w dowolnym systemie operacyjnym do ćwiczenia nr 6. Od ćwiczenia 7 należy pracować ć w systemie Linux.

VLAN Ethernet. być konfigurowane w dowolnym systemie operacyjnym do ćwiczenia nr 6. Od ćwiczenia 7 należy pracować ć w systemie Linux. VLAN Ethernet Wstęp Ćwiczenie ilustruje w kolejnych krokach coraz bardziej złożone one struktury realizowane z użyciem wirtualnych sieci lokalnych. Urządzeniami, które będą realizowały wirtualne sieci

Bardziej szczegółowo

Regulamin korzystania z serwisu internetowego pn. Serwis Sądowy - Sprawny Sąd

Regulamin korzystania z serwisu internetowego pn. Serwis Sądowy - Sprawny Sąd Regulamin korzystania z serwisu internetowego pn. Serwis Sądowy - Sprawny Sąd 1 Definicje Następujące pojęcia pisane w treści niniejszego Regulaminu wielką literą mają znaczenie przypisane im poniżej:

Bardziej szczegółowo

Systemy mikroprocesorowe - projekt

Systemy mikroprocesorowe - projekt Politechnika Wrocławska Systemy mikroprocesorowe - projekt Modbus master (Linux, Qt) Prowadzący: dr inż. Marek Wnuk Opracował: Artur Papuda Elektronika, ARR IV rok 1. Wstępne założenia projektu Moje zadanie

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA

OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA Załącznik nr 1 OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA I. Informacje ogólne Przedmiotem postępowania jest wdrożenie platformy komunikacyjnej poprzez zapewnienie możliwości dwukierunkowej wymiany danych dotyczących

Bardziej szczegółowo

Procedura działania Punktu Potwierdzającego Profile Zaufane epuap w Urzędzie Miejskim w Łabiszynie

Procedura działania Punktu Potwierdzającego Profile Zaufane epuap w Urzędzie Miejskim w Łabiszynie Załącznik do Zarządzenia Nr 120.16.2014 Burmistrza Łabiszyna z dnia 25 kwietnia 2014 r. Procedura działania Punktu Potwierdzającego Profile Zaufane epuap w Urzędzie Miejskim w Łabiszynie ""BSES Spis treści

Bardziej szczegółowo

POWIATOWY URZĄD PRACY

POWIATOWY URZĄD PRACY POWIATOWY URZĄD PRACY ul. Piłsudskiego 33, 33-200 Dąbrowa Tarnowska tel. (0-14 ) 642-31-78 Fax. (0-14) 642-24-78, e-mail: krda@praca.gov.pl Załącznik Nr 3 do Uchwały Nr 5/2015 Powiatowej Rady Rynku Pracy

Bardziej szczegółowo

Zaproszenie. Ocena efektywności projektów inwestycyjnych. Modelowanie procesów EFI. Jerzy T. Skrzypek Kraków 2013 Jerzy T.

Zaproszenie. Ocena efektywności projektów inwestycyjnych. Modelowanie procesów EFI. Jerzy T. Skrzypek Kraków 2013 Jerzy T. 1 1 Ocena efektywności projektów inwestycyjnych Ocena efektywności projektów inwestycyjnych Jerzy T. Skrzypek Kraków 2013 Jerzy T. Skrzypek MODEL NAJLEPSZYCH PRAKTYK SYMULACJE KOMPUTEROWE Kraków 2011 Zaproszenie

Bardziej szczegółowo

MINISTERSTWO PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ

MINISTERSTWO PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ MINISTERSTWO PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ BIURO ADMINISTRACYJNE ul. Nowogrodzka 1/3/5, 00-513 Warszawa, tel. +48 22 661 14 10, fax +48 22 661 14 71 www.mpips.gov.pl; e-mail: elzbieta.ponder@mpips.gov.pl

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA ADMINISTROWANIA ORAZ USUWANIA

PROCEDURA ADMINISTROWANIA ORAZ USUWANIA Załącznik nr 5 do umowy nr 11/DI/PN/2013 PROCEDURA ADMINISTROWANIA ORAZ USUWANIA BŁĘDÓW I AWARII W APLIKACJI CENTRALNEJ Rozdział 1. ADMINISTROWANIE APLIKACJĄ CENTRALNĄ 1. Wykonawca zobowiązany jest do

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1 do specyfikacji BPM.ZZP.271.517.2011 UMOWA NR

Załącznik nr 1 do specyfikacji BPM.ZZP.271.517.2011 UMOWA NR Załącznik nr 1 do specyfikacji BPM.ZZP.271.517.2011 PROJEKT UMOWA NR Zawarta w dniu w Nowym Sączu pomiędzy Miastem Nowy Sącz z siedzibą 33-300 Nowy Sącz ul. Rynek 1 zwanym dalej Zamawiającym reprezentowanym

Bardziej szczegółowo

Dobór średnicy wodomierza wytyczne dla budynków wielolokalowych i jednorodzinnych

Dobór średnicy wodomierza wytyczne dla budynków wielolokalowych i jednorodzinnych Dobór średnicy wodomierza wytyczne dla budynków wielolokalowych i jednorodzinnych 1. Cel i zakres opracowania: Niniejsze wytyczne opracowano ze względu na wycofanie przez Polski Komitet Normalizacyjny

Bardziej szczegółowo

Projekt z dnia 2 listopada 2015 r. z dnia.. 2015 r.

Projekt z dnia 2 listopada 2015 r. z dnia.. 2015 r. Projekt z dnia 2 listopada 2015 r. R O Z P O R Z Ą D Z E N I E M I N I S T R A P R A C Y I P O L I T Y K I S P O Ł E C Z N E J 1) z dnia.. 2015 r. w sprawie treści, formy oraz sposobu zamieszczenia informacji

Bardziej szczegółowo

PFR Wstępnie wypełnione zeznanie podatkowe. PIT-37 i PIT-38 za rok 2015

PFR Wstępnie wypełnione zeznanie podatkowe. PIT-37 i PIT-38 za rok 2015 PFR Wstępnie wypełnione zeznanie podatkowe PIT-37 i PIT-38 za rok 2015 Wstępnie Wypełnione Zeznanie Podatkowe (PFR) PIT-37 i (PFR) PIT-38 Usługa Wstępnie Wypełnionego Zeznania Podatkowego (PFR) PIT-37

Bardziej szczegółowo

Karta adaptacyjna GSM

Karta adaptacyjna GSM Proste zamontowanie karty adaptacyjnej GSM Karta adaptacyjna GSM Zainstalowanie karty SIM w karcie adaptacyjnej mini SIM Skrócona instrukcja obsługi Zainstalowanie karty SIM w karcie adaptacyjnej mini

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA TESTOWANIA USŁUG NA PLATFORMIE ELA-ENT

INSTRUKCJA TESTOWANIA USŁUG NA PLATFORMIE ELA-ENT Załącznik nr 1 Siedlce-Warszawa, dn. 16.06.2009 r. Opracowanie: Marek Faderewski (marekf@ipipan.waw.pl) Dariusz Mikułowski (darek@ii3.ap.siedlce.pl) INSTRUKCJA TESTOWANIA USŁUG NA PLATFORMIE ELA-ENT Przed

Bardziej szczegółowo