Zielone rozpuszczalniki ciecze jonowe

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Zielone rozpuszczalniki ciecze jonowe"

Transkrypt

1 Zielone rozpuszczalniki ciecze jonowe VIII Studenckie Spotkania Analityczne Wykonała: a: Agnieszka Tomasik Zielona chemia W ostatnich latach wzrosło o zainteresowanie zieloną chemią, czyli chemią przyjazną środowisku. Termin ten po raz pierwszy został użyty przez prof. Anastasa w powołanym do życia w 1991 r. programie chemii zielonej. Zielona chemia dotyczy nowego podejścia do zagadnienia syntezy, przeróbki i wykorzystania związk zków w chemicznych, co ma na celu zmniejszenie zagrożenia dla środowiska i zdrowia człowieka. Ciecze jonowe to nowe media reakcyjne, nie powodujące rozprzestrzeniania się szkodliwych odpadów i spełniaj niające wymagania stawiane zielonym rozpuszczalnikom. 1

2 XII zasad zielonej chemii Zapobieganie Ekonomia (oszczędzanie surowców) w) Mniej niebezpieczne syntezy Bezpieczne chemikalia Bezpieczniejsze rozpuszczalniki i materiały y pomocnicze Wydajność energetyczna Użycie surowców w odnawialnych Redukcja pochodnych Kataliza Degradacja Analityka "w czasie rzeczywistym" Bezpieczniejsza chemia Czym sąs ciecze jonowe? Ciecze jonowe (CJ) (ang. ionic liquids) są to substancje ciekłe składaj adające się jedynie z jonów. Do tej grupy zaliczamy stopione sole, ale tylko takie, które charakteryzują się temperaturą topnienia poniżej 100 C. Istnieją też ciecze jonowe, które topią się w temperaturach niższych niż pokojowa (20 C) i nazywane sąs one "niskotemperaturowymi cieczami jonowymi". Stan ciekły y w temp. pokojowej ciecze jonowe zawdzięczaj czają stosunkowo niskiej energii sieciowej w związku zku z wysokim stopniem asymetrii tworzących je jonów. 2

3 Budowa cieczy jonowych Ciecze jonowe zbudowane sąs wyłą łącznie z kationu i anionu. Kation jest duży, ma charakter organiczny i budowę niesymetryczną,, która uwarunkowana jest długod ugością podstawników w alkilowych. Najczęś ęściej stosowane sąs kationy alkiloimidazoliowe, alkilopirydyniowe i alkilofosfoniowe. Anion jest mniejszy i może e mieć charakter organiczny (CH 3 COO -, CF 3 COO -, (CF 3 SO 2 ) 2 N - ) lub nieorganiczny (BF - 4, PF - 6, AlCl - 4, Br -, NO - 3 ). Heksafluorofosforan 1-n-butylo1 butylo-3-metyloimidazoliowy Możliwa liczba kombinacji kation anion: 10 Przykłady kationów w i anionów w stosowanych w otrzymywaniu cieczy jonowych: Kationy: Aniony: 3

4 Ze względu na budowę kationu wyróżnia się 5 klas cieczy jonowych: 1.Czwartorzędowe sole amoniowe [R y NH 4-y ] + X - 2. Sole fosfoniowe [R y PH 4-y ] + X - 3. Sole imidazoliowe [RR IM] + X - 4. Sole pirydyniowe [RP y ] 5. Sole pirolidyniowe [RR P yr ] + X - gdzie: R, R R podstawnik alkilowy ( R R najczęś ęściej grupa metylowa lub etylowa, R grupy o różnej r długod ugości łańcucha alkilowego), X anion, y = 1,2,3,4, IM kation 1,3 dialkiloimidazolinowy, P y kation 1 alkilopirydyniowy Charakterystyczne właściwow ciwości Charakterystyczną cechą cieczy jonowych jest fakt, że e ich właściwości fizyczne i chemiczne mogą się zmieniać w szerokim zakresie w zależno ności od budowy kationu oraz anionu. Na etapie projektowania istnieje więc c możliwo liwość dobrania takich jonów, by uzyskać ciecz jonową o pożą żądanych specyficznych własnow asnościach. Można sterować takimi własnościami cieczy jak temperatura topnienia, lepkość ść, gęstość,, mieszalność z wodą i rozpuszczalnikami organicznymi. Z tego powodu ciecze jonowe nazywane sąs często rozpuszczalnikami projektowalnymi. 4

5 Właściwości - zalety cieczy jonowych bardzo mała pręż ężność par zielona alternatywa konwencjonalnych rozpuszczalników niepalność duża a stabilność termiczna i elektrochemiczna szeroki zakres występowania w stanie ciekłym (rzędu 400 C) zdolność rozpuszczania szerokiej i różnorodnej gamy substancji organicznych i nieorganicznych niemieszalność z wieloma rozpuszczalnikami organicznymi niemieszalność z wodą (w przypadku cieczy hydrofobowych). Charakterystyczne właściwow ciwości c.d Niskotemperaturowe ciecze mają gęstość większ kszą niż woda, w zakresie 1,1 1,6 g/cm 3, co związane zane jest z długod ugością łańcucha alkilowego. Lepkość jest ponad dwukrotnie większa od lepkości tradycyjnych rozpuszczalników w organicznych. Kwasowość i zasadowość cieczy jonowych zależy y od rodzaju anionu. Ciecze jonowe mogą być hydrofobowe jak i hydrofilowe. Rozpuszczalność zależy y od odpowiedniego anionu, kationu i temperatury. 5

6 Porównanie zakresu temperatur wrzenia i topnienia cieczy jonowych oraz innych rozpuszczalników Rozpuszczalnik Temp. topnienia [ o C] Temp. wrzenia [ o C] T w T t [ o C] Amoniak Benzen Aceton Metanol Nitrobenzen Ciecz jonowa < 100 > 300 ~ 400 Gdzie: T w temp. wrzenia, T t temp. topnienia, T w T t zakres temperatur, w którym rozpuszczalnik jest cieczą. 6

7 Otrzymywanie cieczy jonowych Ciecze jonowe otrzymuje się najczęś ęściej w reakcji tworzenia czwartorzędowej pochodnej aminy lub fosfiny. Odpowiedni anion zostaje wprowadzony przez wymianę jonową. Reakcja powinna być ściśle kontrolowana. Wskazane jest otrzymywanie cieczy jonowych o wysokiej czystości ci (nie ma możliwo liwości oczyszczenia ich przez destylację), co utrudnia proces ich produkcji i zwiększa jego koszty. Nowoczesny reaktor do syntezy CJ P. Walden chemik, który zsyntezował pierwszą CJ Zastosowanie cieczy jonowych jest jedynie limitowane przez naszą wyobraźni nię 7

8 Oferta Poch-u Źródła a wiedzy Kowalska S., Stepnowski P., Buszewski B. O O cieczach jonowych artykuł z czasopisma Analityka nauka i praktyka,, nr 3/2006 Pernak J. Ciecze jonowe seminarium, Politechnika Poznańska, 2005 Strony internetowe: laboratorium,2,6 8

9 Dziękuj kuję za uwagę 9

Wykład 3. Zielona chemia (część 2)

Wykład 3. Zielona chemia (część 2) Wykład 3 Zielona chemia (część 2) Glicerol jako zielony rozpuszczalnik Nietoksyczny, tani, łatwo dostępny, odnawialny, wysoka temp. wrzenia (nie jest klasyfikowany jako LZO/VOC), polarny, może być stosowany

Bardziej szczegółowo

PL 218025 B1. POLITECHNIKA POZNAŃSKA, Poznań, PL 19.12.2011 BUP 26/11. JULIUSZ PERNAK, Poznań, PL BEATA CZARNECKA, Poznań, PL ANNA PERNAK, Poznań, PL

PL 218025 B1. POLITECHNIKA POZNAŃSKA, Poznań, PL 19.12.2011 BUP 26/11. JULIUSZ PERNAK, Poznań, PL BEATA CZARNECKA, Poznań, PL ANNA PERNAK, Poznań, PL PL 218025 B1 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 218025 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 391493 (51) Int.Cl. A61K 6/027 (2006.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (22) Data zgłoszenia:

Bardziej szczegółowo

Dr hab. inż. Andrzej Marciniak Wydział Budownictwa, Mechaniki i Petrochemii Politechnika Warszawska filia w Płocku ul. Łukasiewicza 17 09-400 Płock tel.: 24 367 22 00 e-mail: a.marciniak@pw.plock.pl Płock,

Bardziej szczegółowo

Wykład 2. Zielona chemia

Wykład 2. Zielona chemia Wykład 2 Zielona chemia Definicja zielonej chemii Szukanie, projektowanie i wdrażanie chemicznych produktów i procesów umożliwiających redukcję lub eliminację używania i wytwarzania niebezpiecznych substancji.

Bardziej szczegółowo

Wodorotlenki. n to liczba grup wodorotlenowych w cząsteczce wodorotlenku (równa wartościowości M)

Wodorotlenki. n to liczba grup wodorotlenowych w cząsteczce wodorotlenku (równa wartościowości M) Wodorotlenki Definicja - Wodorotlenkami nazywamy związki chemiczne, zbudowane z kationu metalu (zazwyczaj) (M) i anionu wodorotlenowego (OH - ) Ogólny wzór wodorotlenków: M(OH) n M oznacza symbol metalu.

Bardziej szczegółowo

1. OBSERWACJE WSTĘPNE

1. OBSERWACJE WSTĘPNE SPRAWOZDANIE 8 Imię i nazwisko:.. Data:... Kierunek studiów i nr grupy: Nr próby...... PRÓBKA 1 1. OBSERWACJE WSTĘPNE Właściwość fizyczna substancji Barwa Rodzaj mieszaniny (jednorodna, niejednorodna)

Bardziej szczegółowo

1. OBSERWACJE WSTĘPNE

1. OBSERWACJE WSTĘPNE SPRAWOZDANIE 8 Imię i nazwisko:.. Data:... Kierunek studiów i nr grupy: Nr próby...... PRÓBKA 1 1. OBSERWACJE WSTĘPNE Właściwość fizyczna substancji Barwa Rodzaj mieszaniny (jednorodna, niejednorodna)

Bardziej szczegółowo

USUWANIE DWUTLENKU WĘGLA W GLA Z GAZÓW SPALINOWYCH. Katedra Technologii Chemicznej Wydział Chemiczny Politechnika Gdańska

USUWANIE DWUTLENKU WĘGLA W GLA Z GAZÓW SPALINOWYCH. Katedra Technologii Chemicznej Wydział Chemiczny Politechnika Gdańska GLA Z GAZÓW SPALINOWYCH Katedra Technologii Chemicznej Wydział Chemiczny Politechnika Gdańska Wprowadzenie nieustannie wzrasta poziom zawartości CO 2 w atmosferze powodując wzrost ilości zatrzymywanego

Bardziej szczegółowo

Temat 7. Równowagi jonowe w roztworach słabych elektrolitów, stała dysocjacji, ph

Temat 7. Równowagi jonowe w roztworach słabych elektrolitów, stała dysocjacji, ph Temat 7. Równowagi jonowe w roztworach słabych elektrolitów, stała dysocjacji, ph Dysocjacja elektrolitów W drugiej połowie XIX wieku szwedzki chemik S.A. Arrhenius doświadczalnie udowodnił, że substancje

Bardziej szczegółowo

Repetytorium z wybranych zagadnień z chemii

Repetytorium z wybranych zagadnień z chemii Repetytorium z wybranych zagadnień z chemii Mol jest to liczebność materii występująca, gdy liczba cząstek (elementów) układu jest równa liczbie atomów zawartych w masie 12 g węgla 12 C (równa liczbie

Bardziej szczegółowo

Zadanie 1. (2 pkt) Określ, na podstawie różnicy elektroujemności pierwiastków, typ wiązania w związkach: KBr i HBr.

Zadanie 1. (2 pkt) Określ, na podstawie różnicy elektroujemności pierwiastków, typ wiązania w związkach: KBr i HBr. Zadanie 1. (2 pkt) Określ, na podstawie różnicy elektroujemności pierwiastków, typ wiązania w związkach: KBr i HBr. Typ wiązania w KBr... Typ wiązania w HBr... Zadanie 2. (2 pkt) Oceń poprawność poniższych

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 2. Charakteryzacja niskotemperaturowego czujnika tlenu. (na prawach rękopisu)

Ćwiczenie 2. Charakteryzacja niskotemperaturowego czujnika tlenu. (na prawach rękopisu) Ćwiczenie 2. Charakteryzacja niskotemperaturowego czujnika tlenu (na prawach rękopisu) W analityce procesowej istotne jest określenie stężeń rozpuszczonych w cieczach gazów. Gazy rozpuszczają się w cieczach

Bardziej szczegółowo

Elektrolity polimerowe. 1. Modele transportu jonów 2. Rodzaje elektrolitów polimerowych 3. Zastosowania elektrolitów polimerowych

Elektrolity polimerowe. 1. Modele transportu jonów 2. Rodzaje elektrolitów polimerowych 3. Zastosowania elektrolitów polimerowych Elektrolity polimerowe 1. Modele transportu jonów 2. Rodzaje elektrolitów polimerowych 3. Zastosowania elektrolitów polimerowych Zalety - Giętkie, otrzymywane w postaci folii - Lekkie (wysoka gęstość energii/kg)

Bardziej szczegółowo

Badanie właściwości związków powierzchniowo czynnych

Badanie właściwości związków powierzchniowo czynnych POLITECHNIKA ŚLĄSKA WYDZIAŁ CHEMICZNY KATEDRA TECHNOLOGII CHEMICZNEJ ORGANICZNEJ I PETROCHEMII INSTRUKCJA DO ĆWICZEŃ LABORATORYJNYCH: Badanie właściwości związków powierzchniowo czynnych Laboratorium z

Bardziej szczegółowo

Zadania powtórkowe do egzaminu maturalnego z chemii Wiązania chemiczne, budowa cząsteczek

Zadania powtórkowe do egzaminu maturalnego z chemii Wiązania chemiczne, budowa cząsteczek strona 1/11 Zadania powtórkowe do egzaminu maturalnego z chemii Wiązania chemiczne, budowa cząsteczek Monika Gałkiewicz Zad. 1 () Podaj wzory dwóch dowolnych kationów i dwóch dowolnych anionów posiadających

Bardziej szczegółowo

Projekty realizowane w ramach Programu Operacyjnego Rozwój j Polski Wschodniej

Projekty realizowane w ramach Programu Operacyjnego Rozwój j Polski Wschodniej Projekty realizowane w ramach Programu Operacyjnego Rozwój j Polski Wschodniej dr inż. Cezary Możeński prof. nadzw. Projekty PO RPW Wyposażenie Laboratorium Wysokich Ciśnień w nowoczesną infrastrukturę

Bardziej szczegółowo

Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie

Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie WYDZIIAŁ TECHNOLOGIIII II IINŻYNIIERIIII CHEMIICZNEJ IINSTYTUT TECHNOLOGIIII CHEMIICZNEJ ORGANIICZNEJ mgr inż. Waldemar Stefaniak Otrzymywanie

Bardziej szczegółowo

Wydział Chemii. Dr hab. Bogusława Łęska, prof. UAM Poznań r. Wydział Chemii UAM R E C E N Z J A

Wydział Chemii. Dr hab. Bogusława Łęska, prof. UAM Poznań r. Wydział Chemii UAM R E C E N Z J A Dr hab. Bogusława Łęska, prof. UAM Poznań 4.11.2015 r. Wydział Chemii UAM R E C E N Z J A pracy doktorskiej Pani mgr inż. Pauli Ossowicz pt.: Synteza nowych cieczy jonowych na bazie produktów pochodzenia

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIE ALTENATYWNYCH ROZPUSZCZALNIKÓW W PROCESACH LEKKIEJ SYNTEZY ORGANICZNEJ

ZASTOSOWANIE ALTENATYWNYCH ROZPUSZCZALNIKÓW W PROCESACH LEKKIEJ SYNTEZY ORGANICZNEJ PLITECHIKA ŚLĄSKA WYDZIAŁ CHEMICZY KATEDA TECHLGII CHEMICZEJ GAICZEJ I PETCHEMII ISTUKCJA D ĆWICZEŃ LABATYJYCH: ZASTSWAIE ALTEATYWYCH ZPUSZCZALIKÓW W PCESACH LEKKIEJ SYTEZY GAICZEJ Laboratorium z przedmiotu:

Bardziej szczegółowo

22.05.2014 Prodziekan ds. Studentów str. 1

22.05.2014 Prodziekan ds. Studentów str. 1 Semestr Przedmioty kierunkowe na drugim stopniu studiów stacjonarnych Kierunek: Technologia Chemiczna Przedmioty kierunkowe godzin 1. 1. Inżynieria reaktorów chemicznych 60 2E 2 5 2. Met. spektroskopowe

Bardziej szczegółowo

UNIWERSYTET WARSZAWSKI. Wydział Chemii ROZPRAWA DOKTORSKA. mgr Ewa Monika Sztank

UNIWERSYTET WARSZAWSKI. Wydział Chemii ROZPRAWA DOKTORSKA. mgr Ewa Monika Sztank UNIWERSYTET WARSZAWSKI Wydział Chemii ROZPRAWA DOKTORSKA mgr Ewa Monika Sztank Równowagi fazowe ciecz-ciecz w mieszaninach imidazoliowych cieczy jonowych z diolami Promotor Prof. dr hab. Jerzy Szydłowski

Bardziej szczegółowo

PL B1. Trzeciorzędowe słodkie sole imidazoliowe oraz sposób wytwarzania trzeciorzędowych słodkich soli imidazoliowych

PL B1. Trzeciorzędowe słodkie sole imidazoliowe oraz sposób wytwarzania trzeciorzędowych słodkich soli imidazoliowych PL 214086 B1 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 214086 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 396008 (51) Int.Cl. C07D 233/60 (2006.01) C07C 31/135 (2006.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej

Bardziej szczegółowo

ZESTAW ZADAŃ Z CHEMII

ZESTAW ZADAŃ Z CHEMII (Wpisuje zdający przed rozpoczęciem pracy) ZESTAW ZADAŃ Z CHEMII POZIOM PODSTAWOWY KOD ZDAJĄCEGO Czas pracy 120 minut GRUDZIEŃ ROK 2004 Instrukcja dla zdającego 1. Proszę sprawdzić, czy zestaw zadań zawiera

Bardziej szczegółowo

Chemia - B udownictwo WS TiP

Chemia - B udownictwo WS TiP Chemia - B udownictwo WS TiP dysocjacja elektrolityczna, reakcje w roztworach wodnych, ph wykład nr 2b Teoria dys ocjacji jonowej Elektrolity i nieelektrolity Wpływ polarnej budowy cząsteczki wody na proces

Bardziej szczegółowo

Elektrochemia Wydział SiMR, kierunek IPEiH II rok I stopnia studiów, semestr IV. Treść wykładu

Elektrochemia Wydział SiMR, kierunek IPEiH II rok I stopnia studiów, semestr IV. Treść wykładu Elektrochemia Wydział SiMR, kierunek IPEiH II rok I stopnia studiów, semestr IV dr inż. Leszek Niedzicki Sprawy organizacyjne 30 godzin wykładu Zaliczenie na ostatnim wykładzie Poprawa (jeśli będzie potrzebna)

Bardziej szczegółowo

Ewa Katarzyna Janus. Rozprawa habilitacyjna. Chemia i technologia wybranych reakcji Dielsa-Aldera w cieczach jonowych

Ewa Katarzyna Janus. Rozprawa habilitacyjna. Chemia i technologia wybranych reakcji Dielsa-Aldera w cieczach jonowych Załącznik 2 AUTOREFERAT Ewa Katarzyna Janus Rozprawa habilitacyjna Chemia i technologia wybranych reakcji Dielsa-Aldera w cieczach jonowych Dokumentacja do wniosku o wszczęcie postępowania habilitacyjnego

Bardziej szczegółowo

KARTA CHARAKTERYSTYKI

KARTA CHARAKTERYSTYKI Data opracowania 02.02.2010 Wydanie : 3 Strona 1/5 KARTA CHARAKTERYSTYKI 1. Identyfikacja preparatu i identyfikacja przedsiębiorstwa 1.1. Identyfikacja preparatu Nazwa handlowa : 1.2. Zastosowanie preparatu

Bardziej szczegółowo

Substancje i ich właściwości - zadania

Substancje i ich właściwości - zadania Zadanie 1 Spośród niżej wymienionych pierwiastków zaznacz ten, który jest metalem: a. N b. C c. S d. Ag Zadanie 2 Ceglastoczerwonym metalem jest: a. Zelazo b. Wapń c. Miedź d. Srebro Zadanie 3 Charakterystycznego

Bardziej szczegółowo

Tlen. Występowanie i odmiany alotropowe Otrzymywanie tlenu Właściwości fizyczne i chemiczne Związki tlenu tlenki, nadtlenki i ponadtlenki

Tlen. Występowanie i odmiany alotropowe Otrzymywanie tlenu Właściwości fizyczne i chemiczne Związki tlenu tlenki, nadtlenki i ponadtlenki Tlen Występowanie i odmiany alotropowe Otrzymywanie tlenu Właściwości fizyczne i chemiczne Związki tlenu tlenki, nadtlenki i ponadtlenki Ogólna charakterystyka tlenowców Tlenowce: obejmują pierwiastki

Bardziej szczegółowo

Identyfikacja płomieniowa tworzyw sztucznych Iloczyny rozpuszczalności trudno rozpuszczalnych związków w wodzie w temperaturze pokojowej

Identyfikacja płomieniowa tworzyw sztucznych Iloczyny rozpuszczalności trudno rozpuszczalnych związków w wodzie w temperaturze pokojowej Jeśli ktoś jest w posiadaniu tablic chemicznych, to bardzo prosilibyśmy, aby nam je nadesłał (na adres któregoś z administratorów, najlepiej w formie pliku *.doc; *.pdf; *.jpg) - na pewno je zamieścimy.

Bardziej szczegółowo

Plan dydaktyczny z chemii klasa: 2TRA 1 godzina tygodniowo- zakres podstawowy. Dział Zakres treści

Plan dydaktyczny z chemii klasa: 2TRA 1 godzina tygodniowo- zakres podstawowy. Dział Zakres treści Anna Kulaszewicz Plan dydaktyczny z chemii klasa: 2TRA 1 godzina tygodniowo- zakres podstawowy lp. Dział Temat Zakres treści 1 Zapoznanie z przedmiotowym systemem oceniania i wymaganiami edukacyjnymi z

Bardziej szczegółowo

KARTA CHARAKTERYSTYKI

KARTA CHARAKTERYSTYKI 62 200 Gniezno, ul. Pałucka 2733 tel./fax. (061) 667 53 33 do 34 Data aktualizacji: 2009.01.12 Data wydruku: 2009.01.12 KARTA CHARAKTERYSTYKI (podstawa: Rozporządzenie MZ. Dz. U. Nr 140. poz. 1171 z dnia

Bardziej szczegółowo

Karta Charakterystyki PASTA POLERSKA IDENTYFIKACJA SUBSTANCJI / MIESZANINY I IDENTYFIKACJA PRZEDSIĘBIORSTWA

Karta Charakterystyki PASTA POLERSKA IDENTYFIKACJA SUBSTANCJI / MIESZANINY I IDENTYFIKACJA PRZEDSIĘBIORSTWA Data aktualizacji: 05/12/2011 SEKCJA 1: IDENTYFIKACJA SUBSTANCJI / MIESZANINY I IDENTYFIKACJA PRZEDSIĘBIORSTWA 1.1. Identyfikacja produktu: 0015 STARWAX 1.2. Istotne zidentyfikowane zastosowania substancji

Bardziej szczegółowo

Zadanie: 1 (3 pkt) Metanoamina (metyloamina) rozpuszcza się w wodzie, a także reaguje z nią.

Zadanie: 1 (3 pkt) Metanoamina (metyloamina) rozpuszcza się w wodzie, a także reaguje z nią. Zadanie: 1 (3 pkt) Metanoamina (metyloamina) rozpuszcza się w wodzie, a także reaguje z nią. Napisz, posługując się wzorami grupowymi (półstrukturalnymi) związków organicznych, równanie reakcji metanoaminy

Bardziej szczegółowo

- w nawiasach kwadratowych stężenia molowe.

- w nawiasach kwadratowych stężenia molowe. Cz. VII Dysocjacja jonowa, moc elektrolitów, prawo rozcieńczeń Ostwalda i ph roztworów. 1. Pojęcia i definicja. Dysocjacja elektroniczna (jonowa) to samorzutny rozpad substancji na jony w wodzie lub innych

Bardziej szczegółowo

Właściwości materii realizacja zagadnienia metodą warsztatową. Piotr Zwoliński

Właściwości materii realizacja zagadnienia metodą warsztatową. Piotr Zwoliński Właściwości materii realizacja zagadnienia metodą warsztatową Piotr Zwoliński metody aktywizujące atrakcyjna alternatywa dla E-learningu częściowo niedyrektywny charakter warsztat duży nacisk na realizację

Bardziej szczegółowo

KARTA CHARAKTERYSTYKI SUBSTANCJI NIEBEZPIECZNEJ MOCZNIK

KARTA CHARAKTERYSTYKI SUBSTANCJI NIEBEZPIECZNEJ MOCZNIK KARTA CHARAKTERYSTYKI SUBSTANCJI NIEBEZPIECZNEJ MOCZNIK Data wydania: 09.2002 Data aktualizacji: 09.2009 1. Identyfikacja substancji/identyfikacja producenta, dystrybutora Nazwa substancji: Mocznik Synonimy:

Bardziej szczegółowo

Substancje powierzchniowo czynne 24.10.2013

Substancje powierzchniowo czynne 24.10.2013 Substancje powierzchniowo czynne 24.10.2013 Budowa spc (surfaktant, tensyd) - są to cząsteczki amfifilowe ogon część hydrofobowa zwykle długi łańcuch alifatyczny (węglowodorowy) głowa część hydrofilowa

Bardziej szczegółowo

Światłoutwardzalne stałe elektrolity polimer ciecz jonowa

Światłoutwardzalne stałe elektrolity polimer ciecz jonowa POLITECHNIKA POZNAŃSKA WYDZIAŁ TECHNOLOGII CHEMICZNEJ INSTYTUT INŻYNIERII I TECHNOLOGII CHEMICZNEJ Z a k ł a d P o l i m e r ó w Agata Ewa Dembna Światłoutwardzalne stałe elektrolity polimer ciecz jonowa

Bardziej szczegółowo

1. Określ liczbę wiązań σ i π w cząsteczkach: wody, amoniaku i chloru

1. Określ liczbę wiązań σ i π w cząsteczkach: wody, amoniaku i chloru 1. Określ liczbę wiązań σ i π w cząsteczkach: wody, amoniaku i chloru 2. Na podstawie struktury cząsteczek wyjaśnij dlaczego N 2 jest bierny a Cl 2 aktywny chemicznie? 3. Które substancje posiadają budowę

Bardziej szczegółowo

V KONKURS CHEMICZNY 23.X. 2007r. DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW WOJEWÓDZTWA ŚWIĘTOKRZYSKIEGO Etap I ... ... czas trwania: 90 min Nazwa szkoły

V KONKURS CHEMICZNY 23.X. 2007r. DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW WOJEWÓDZTWA ŚWIĘTOKRZYSKIEGO Etap I ... ... czas trwania: 90 min Nazwa szkoły V KONKURS CHEMICZNY 23.X. 2007r. DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW WOJEWÓDZTWA ŚWIĘTOKRZYSKIEGO Etap I...... Imię i nazwisko ucznia ilość pkt.... czas trwania: 90 min Nazwa szkoły... maksymalna ilość punk. 33 Imię

Bardziej szczegółowo

KARTA CHARAKTERYSTYKI

KARTA CHARAKTERYSTYKI 62 200 Gniezno, ul. Pałucka 2733 tel./fax. (061) 667 53 33 do 34 Data aktualizacji: 2009.01.12 Data wydruku: 2009.01.12 KARTA CHARAKTERYSTYKI (podstawa: Rozporządzenie MZ. Dz. U. Nr 140. poz. 1171 z dnia

Bardziej szczegółowo

Wydział Chemii, Zakład Dydaktyki Chemii ul. Ingardena 3, 30-060 Kraków tel./fax: 12 663 22 58 www.zmnch.pl

Wydział Chemii, Zakład Dydaktyki Chemii ul. Ingardena 3, 30-060 Kraków tel./fax: 12 663 22 58 www.zmnch.pl ul. Ingardena 3, 30060 Kraków Temat lekcji : Teorie kwasów i zasad Program nauczania: DKOS 5002 12/07 (lekcja 91) Liceum poziom rozszerzony Lekcja bieżąca 45 minut Uwaga: Komentarz zapisany kursywą (kolorem

Bardziej szczegółowo

Czynnik roboczy pełni decydującą rolę przy przekazywaniu ciepła między ośrodkami. Jego parametry decydują o stabilnej i bezpiecznej pracy układu.

Czynnik roboczy pełni decydującą rolę przy przekazywaniu ciepła między ośrodkami. Jego parametry decydują o stabilnej i bezpiecznej pracy układu. Czynnik roboczy pełni decydującą rolę przy przekazywaniu ciepła między ośrodkami. Jego parametry decydują o stabilnej i bezpiecznej pracy układu. Współczesne instalacje grzewcze i chłodnicze pracują w

Bardziej szczegółowo

XIV Konkurs Chemiczny dla uczniów gimnazjum województwa świętokrzyskiego. I Etap szkolny - 23 listopada 2016

XIV Konkurs Chemiczny dla uczniów gimnazjum województwa świętokrzyskiego. I Etap szkolny - 23 listopada 2016 XIV Konkurs Chemiczny dla uczniów gimnazjum województwa świętokrzyskiego I Etap szkolny - 23 listopada 2016 Kod ucznia: Liczba uzyskanych punktów: Drogi Uczniu, przeczytaj uważnie instrukcję i postaraj

Bardziej szczegółowo

Wojewódzki Konkurs Przedmiotowy z Chemii dla uczniów gimnazjów województwa śląskiego w roku szkolnym 2010/2011

Wojewódzki Konkurs Przedmiotowy z Chemii dla uczniów gimnazjów województwa śląskiego w roku szkolnym 2010/2011 Wojewódzki Konkurs Przedmiotowy z Chemii dla uczniów gimnazjów województwa śląskiego w roku szkolnym 2010/2011 KOD UCZNIA Etap: Data: Czas pracy: szkolny 22 listopad 2010 90 minut Informacje dla ucznia:

Bardziej szczegółowo

1. Identyfikacja substancji/ Identyfikacja producenta, dystrybutora

1. Identyfikacja substancji/ Identyfikacja producenta, dystrybutora KARTA CHARAKTERYSTYKI SUBSTANCJI NIEBEZPIECZNEJ MENTOL Data wydania: 09.2002 Data aktualizacji: 09.2009 1. Identyfikacja substancji/ Identyfikacja producenta, dystrybutora Nazwa substancji: Mentol Synonimy:

Bardziej szczegółowo

XXI Regionalny Konkurs Młody Chemik FINAŁ część I

XXI Regionalny Konkurs Młody Chemik FINAŁ część I Katowice, 16.12.2009 XXI Regionalny Konkurs Młody Chemik FINAŁ część I ZADANIE 1. KRZYśÓWKA ZWIĄZKI WĘGLA I WODORU (9 punktów) RozwiąŜ krzyŝówkę. Litery z wyszczególnionych pól utworzą hasło nazwę węglowodoru:

Bardziej szczegółowo

KARTA BEZPIECZEŃSTWA WYROBU

KARTA BEZPIECZEŃSTWA WYROBU KARTA BEZPIECZEŃSTWA WYROBU Data aktualizacji : 30-04-2004 wersja 2 1. IDENTYFIKACJA WYROBU Nazwa produktu: AG 705 - grunt pod tynki akrylowe. Producent: Farby KABE Polska Sp. z o.o., ul.śląska 88, 40-742

Bardziej szczegółowo

11) Stan energetyczny elektronu w atomie kwantowanym jest zespołem : a dwóch liczb kwantowych b + czterech liczb kwantowych c nie jest kwantowany

11) Stan energetyczny elektronu w atomie kwantowanym jest zespołem : a dwóch liczb kwantowych b + czterech liczb kwantowych c nie jest kwantowany PYTANIA EGZAMINACYJNE Z CHEMII OGÓLNEJ I Podstawowe pojęcia chemiczne 1) Pierwiastkiem nazywamy : a zbiór atomów o tej samej liczbie masowej b + zbiór atomów o tej samej liczbie atomowej c zbiór atomów

Bardziej szczegółowo

Najbardziej rozpowszechniony pierwiastek we Wszechświecie, Stanowi główny składnik budujący gwiazdy,

Najbardziej rozpowszechniony pierwiastek we Wszechświecie, Stanowi główny składnik budujący gwiazdy, Położenie pierwiastka w UKŁADZIE OKRESOWYM Nazwa Nazwa łacińska Symbol Liczba atomowa 1 Wodór Hydrogenium Masa atomowa 1,00794 Temperatura topnienia -259,2 C Temperatura wrzenia -252,2 C Gęstość H 0,08988

Bardziej szczegółowo

Laboratorium LAKMA SAT Sp. z o.o. Silikon L do luster KARTA CHARAKTERYSTYKI PREPARATU

Laboratorium LAKMA SAT Sp. z o.o. Silikon L do luster KARTA CHARAKTERYSTYKI PREPARATU KARTA CHARAKTERYSTYKI PREPARATU Data sporządzenia: 20.11.2000 Data aktualizacji: 21.11.2008 1.IDENTYFIKACJA PREPARATU I IDENTYFIKACJA PRZEDSIĘBIORSTWA Nazwa wyrobu: Zastosowanie: Preparat do klejenia luster

Bardziej szczegółowo

P L A N S T U D I Ó W Kierunek : TECHNOLOGIA CHEMICZNA Politechnika Poznańska

P L A N S T U D I Ó W Kierunek : TECHNOLOGIA CHEMICZNA Politechnika Poznańska Rodzaj studiów - stacjonarne pierwszego stopnia str.1 Technologii Chemicznej A. PRZEDMIOTY OGÓLNE 1 Przedmiot humanistyczny obieralny I 30 30 2 Socjologia Filozofia Psychologia społeczna 2 Przedmiot humanistyczny

Bardziej szczegółowo

KARTA BEZPIECZEŃSTWA WYROBU

KARTA BEZPIECZEŃSTWA WYROBU KARTA BEZPIECZEŃSTWA WYROBU Data aktualizacji : 30-04-2004 wersja 2 1. IDENTYFIKACJA WYROBU Nazwa produktu: AG 706 grunt pod tynki polikrzemianowe Producent: Farby KABE Polska Sp. z o.o., ul.śląska 88,

Bardziej szczegółowo

Karta Charakterystyki

Karta Charakterystyki Wersja: 1 Strona 1 z 6 Sekcja 1. IDENTYFIKACJA SUBSTANCJI/MIESZANINY I IDENTYFIKACJA PRZEDSIĘBIORSTWA. 1.1. Identyfikator produktu: liquideu 1.2. Inne zidentyfikowane zastosowanie substancji lub mieszaniny

Bardziej szczegółowo

Kierunek i poziom studiów: chemia poziom pierwszy Sylabus modułu: Podstawy Chemii B 0310-CH-S1-010

Kierunek i poziom studiów: chemia poziom pierwszy Sylabus modułu: Podstawy Chemii B 0310-CH-S1-010 Uniwersytet Śląski w Katowicach str. 1 Kierunek i poziom studiów: chemia poziom pierwszy Sylabus modułu: Podstawy Chemii B 0310-CH-S1-010 1. Informacje ogólne koordynator modułu Prof. dr hab. Teresa Kowalska

Bardziej szczegółowo

Powtórzenie wiadomości z kl. I

Powtórzenie wiadomości z kl. I Mariola Winiarczyk Zespół Szkolno-Gimnazjalny Rakoniewice Powtórzenie wiadomości z kl. I Na początku kl. I po kilku lekcjach przypominających materiał w każdej klasie przeprowadzam mini konkurs chemiczny.

Bardziej szczegółowo

Chemia nieorganiczna Zadanie Poziom: podstawowy

Chemia nieorganiczna Zadanie Poziom: podstawowy Zadanie 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 (Nazwisko i imię) Punkty Razem pkt % Chemia nieorganiczna Zadanie 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 Poziom: podstawowy Punkty Zadanie 1. (1 pkt.) W podanym

Bardziej szczegółowo

Przewodnictwo elektryczne roztworów wodnych. - elektrolity i nieelektrolity.

Przewodnictwo elektryczne roztworów wodnych. - elektrolity i nieelektrolity. 1 Przewodnictwo elektryczne roztworów wodnych - elektrolity i nieelektrolity. Czas trwania zajęć: 45 minut Pojęcia kluczowe: - elektrolit, - nieelektrolit, - dysocjacja elektrolityczna, - prąd, - jony.

Bardziej szczegółowo

BUDOWA I ZASADA DZIAŁANIA ABSORPCYJNEJ POMPY CIEPŁA

BUDOWA I ZASADA DZIAŁANIA ABSORPCYJNEJ POMPY CIEPŁA Anna Janik AGH Akademia Górniczo-Hutnicza Wydział Energetyki i Paliw BUDOWA I ZASADA DZIAŁANIA ABSORPCYJNEJ POMPY CIEPŁA 1. WSTĘP W ostatnich latach obserwuje się wzrost zainteresowania tematem pomp ciepła.

Bardziej szczegółowo

Karta charakterystyki preparatu. nie dotyczy

Karta charakterystyki preparatu. nie dotyczy 1. IDENTYFIKACJA SUBSTANCJI / PREPARATU I IDENTYFIKACJA PRZEDSIĘBIORSTWA Informacje o produkcie Nazwa handlowa: BUP Zastosowanie: Gotowy do uŝytku tynk dekoracyjny na bazie tworzyw sztucznych o strukturze

Bardziej szczegółowo

PL B1. INSTYTUT TECHNOLOGII DREWNA, Poznań, PL BUP 22/11

PL B1. INSTYTUT TECHNOLOGII DREWNA, Poznań, PL BUP 22/11 PL 215857 B1 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 215857 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 390962 (51) Int.Cl. C09B 29/16 (2006.01) C07D 213/20 (2006.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej

Bardziej szczegółowo

PL B1. Czwartorzędowe sole amoniowe z anionem białkowym pochodzenia roślinnego oraz sposób ich wytwarzania. POLITECHNIKA POZNAŃSKA, Poznań, PL

PL B1. Czwartorzędowe sole amoniowe z anionem białkowym pochodzenia roślinnego oraz sposób ich wytwarzania. POLITECHNIKA POZNAŃSKA, Poznań, PL PL 215275 B1 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 215275 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 387982 (51) Int.Cl. C07C 211/62 (2006.01) C07K 14/76 (2006.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej

Bardziej szczegółowo

ĆWICZENIE 30 ... I etap transestryfikacji

ĆWICZENIE 30 ... I etap transestryfikacji ĆWICZENIE 30 Wykonujący Data..... I etap transestryfikacji Objętość oleju[ml] Objętość wprowadzonego 1M KOH Czas rozpoczęcia mieszania Czas zatrzymania mieszadła Masa kolby do frakcji glicerynowej II etap

Bardziej szczegółowo

KARTA CHARAKTERYSTYKI PREPARATU

KARTA CHARAKTERYSTYKI PREPARATU KARTA CHARAKTERYSTYKI PREPARATU wg rozp. (WE) nr 1907/2006 z dnia 18 grudnia 2006 ws. REACH 1. Identyfikacja preparatu i przedsiębiorstwa. Identyfikacja preparatu: Ansercoll D3 Express Zastosowanie preparatu:

Bardziej szczegółowo

EKOLOGIA. Początek Wszechświata. Historia Ziemi. Historia świata w pigułce

EKOLOGIA. Początek Wszechświata. Historia Ziemi. Historia świata w pigułce EKOLOGIA Historia świata w pigułce 1 Początek Wszechświata ok. 15 mld lat temu: temperatura: + + gęstość: : + + WIELKI WYBUCH 10-12 s: temp. +10 15 K; powstanie cząstek elementarnych i antycząstek 10-5

Bardziej szczegółowo

* 1 Identyfikacja substancji/preparatu i identyfikacja przedsiębiorstwa

* 1 Identyfikacja substancji/preparatu i identyfikacja przedsiębiorstwa strona: 1/5 * 1 Identyfikacja substancji/preparatu i identyfikacja przedsiębiorstwa Dane produktu Zastosowanie substancji / preparatu utwardzacz Producent/ Dostawca Schomburg Polska Sp. z o.o. ul. Skleczkowska

Bardziej szczegółowo

WPŁYW SUBSTANCJI TOWARZYSZĄCYCH NA ROZPUSZCZALNOŚĆ OSADÓW

WPŁYW SUBSTANCJI TOWARZYSZĄCYCH NA ROZPUSZCZALNOŚĆ OSADÓW WPŁYW SUBSTANCJI TOWARZYSZĄCYCH NA ROZPUSZCZALNOŚĆ OSADÓW Wstęp W przypadku trudno rozpuszczalnej soli, mimo osiągnięcia stanu nasycenia, jej stężenie w roztworze jest bardzo małe i przyjmuje się, że ta

Bardziej szczegółowo

Część I. TEST WYBORU 18 punktów

Część I. TEST WYBORU 18 punktów Część I TEST WYBORU 18 punktów Test zawiera zadania, w których podano propozycje czterech odpowiedzi: A), B), C), D). Tylko jedna odpowiedź jest prawidłowa. Prawidłową odpowiedź zaznacz znakiem X. W razie

Bardziej szczegółowo

Chemia - laboratorium

Chemia - laboratorium Chemia - laboratorium Wydział Geologii, Geofizyki i Ochrony Środowiska Studia stacjonarne, Rok I, Semestr zimowy 2013/14 Dr hab. inż. Tomasz Brylewski e-mail: brylew@agh.edu.pl tel. 12-617-5229 Katedra

Bardziej szczegółowo

ROLA CHEMII ANALITYCZNEJ W OCHRONIE ŚRODOWISKA

ROLA CHEMII ANALITYCZNEJ W OCHRONIE ŚRODOWISKA CHEMIA DYDAKTYKA EKOLOGIA METROLOGIA 2010, R. 15, 119 Przemysław Kosobucki 1* i Bogusław Buszewski 1 1 Katedra Chemii Środowiska i Bioanalityki Wydział Chemii, Uniwersytet Mikołaja Kopernika ul. J. Gagarina

Bardziej szczegółowo

KARTA CHARAKTERYSTYKI

KARTA CHARAKTERYSTYKI Data opracowania 13.01.2010 Wydanie : 2 Strona 1/5 KARTA CHARAKTERYSTYKI 1. Identyfikacja preparatu i identyfikacja przedsiębiorstwa 1.1. Identyfikacja preparatu Nazwa handlowa : Płyn do mycia naczyń Baron

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania dla uczniów z obowiązkiem dostosowania wymagań edukacyjnych z chemii kl. II

Przedmiotowy system oceniania dla uczniów z obowiązkiem dostosowania wymagań edukacyjnych z chemii kl. II Chemia klasa II - wymagania programowe dla uczniów z obowiązkiem dostosowania wymagań edukacyjnych opracowane na podstawie planu wynikowego opublikowanego przez wydawnictwo OPERON 1. Wodorotlenki i kwasy

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA ŁÓDZKA INSTRUKCJA Z LABORATORIUM W ZAKŁADZIE BIOFIZYKI. Ćwiczenie 5 POMIAR WZGLĘDNEJ LEPKOŚCI CIECZY PRZY UŻYCIU

POLITECHNIKA ŁÓDZKA INSTRUKCJA Z LABORATORIUM W ZAKŁADZIE BIOFIZYKI. Ćwiczenie 5 POMIAR WZGLĘDNEJ LEPKOŚCI CIECZY PRZY UŻYCIU POLITECHNIKA ŁÓDZKA INSTRUKCJA Z LABORATORIUM W ZAKŁADZIE BIOFIZYKI Ćwiczenie 5 POMIAR WZGLĘDNEJ LEPKOŚCI CIECZY PRZY UŻYCIU WISKOZYMETRU KAPILARNEGO I. WSTĘP TEORETYCZNY Ciecze pod względem struktury

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY POMOCNICZE 1 GDYBY MATURA 2002 BYŁA DZISIAJ CHEMIA ZESTAW EGZAMINACYJNY PIERWSZY ARKUSZ EGZAMINACYJNY I

MATERIAŁY POMOCNICZE 1 GDYBY MATURA 2002 BYŁA DZISIAJ CHEMIA ZESTAW EGZAMINACYJNY PIERWSZY ARKUSZ EGZAMINACYJNY I MATERIAŁY POMOCNICZE 1 GDYBY MATURA 00 BYŁA DZISIAJ OKRĘ GOWA K O M I S J A EGZAMINACYJNA w KRAKOWIE CHEMIA ZESTAW EGZAMINACYJNY PIERWSZY Informacje ARKUSZ EGZAMINACYJNY I 1. Przy każdym zadaniu podano

Bardziej szczegółowo

1. Identyfikacja substancji/ Identyfikacja producenta, dystrybutora

1. Identyfikacja substancji/ Identyfikacja producenta, dystrybutora KARTA CHARAKTERYSTYKI SUBSTANCJI NIEBEZPIECZNEJ MAGNEZU TLENEK Data wydania: 09.2002 Data aktualizacji: 09.2009 1. Identyfikacja substancji/ Identyfikacja producenta, dystrybutora Nazwa substancji: Magnezu

Bardziej szczegółowo

Test kompetencji z chemii do liceum. Grupa A.

Test kompetencji z chemii do liceum. Grupa A. Test kompetencji z chemii do liceum. Grupa A. 1. Atomy to: A- niepodzielne cząstki pierwiastka B- ujemne cząstki materii C- dodatnie cząstki materii D- najmniejsze cząstki pierwiastka, zachowujące jego

Bardziej szczegółowo

Chemia klasa II - wymagania programowe. opracowane na podstawie planu wynikowego opublikowanego przez wydawnictwo OPERON

Chemia klasa II - wymagania programowe. opracowane na podstawie planu wynikowego opublikowanego przez wydawnictwo OPERON Chemia klasa II - wymagania programowe opracowane na podstawie planu wynikowego opublikowanego przez wydawnictwo OPERON 1. Wodorotlenki i kwasy na ocenę dopuszczającą uczeń: - dzieli tlenki na tlenki metali

Bardziej szczegółowo

Geometria cząsteczek wieloatomowych. Hybrydyzacja orbitali atomowych.

Geometria cząsteczek wieloatomowych. Hybrydyzacja orbitali atomowych. Geometria cząsteczek wieloatomowych. Hybrydyzacja orbitali atomowych. Geometria cząsteczek Geometria cząsteczek decyduje zarówno o ich właściwościach fizycznych jak i chemicznych, np. temperaturze wrzenia,

Bardziej szczegółowo

PL 198188 B1. Instytut Chemii Przemysłowej im.prof.ignacego Mościckiego,Warszawa,PL 03.04.2006 BUP 07/06

PL 198188 B1. Instytut Chemii Przemysłowej im.prof.ignacego Mościckiego,Warszawa,PL 03.04.2006 BUP 07/06 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 198188 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 370289 (51) Int.Cl. C01B 33/00 (2006.01) C01B 33/18 (2006.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (22)

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 6 Aminokwasy

Ćwiczenie 6 Aminokwasy Ćwiczenie 6 Aminokwasy Aminokwasy są to związki dwufunkcyjne, których cząsteczki zawierają grupy karboksylowe i aminowe: grupa aminowa:nh 2 grupa karboksylowa COOH Nomenklatura aminokwasów: Naturalne aminokwasy

Bardziej szczegółowo

Ściąga eksperta. Mieszaniny. - filmy edukacyjne on-line Strona 1/8. Jak dzielimy substancje chemiczne?

Ściąga eksperta. Mieszaniny.  - filmy edukacyjne on-line Strona 1/8. Jak dzielimy substancje chemiczne? Mieszaniny Jak dzielimy substancje chemiczne? Mieszaninami nazywamy substancje złożone z kilku skład, zachowujących swoje właściwości. Mieszaniny uzyskuje się na drodze mechanicznego mieszania ze sobą

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne niezbędne do uzyskania poszczególnych śródrocznych i rocznych ocen klasyfikacyjnych. CHEMIA klasa II.

Wymagania edukacyjne niezbędne do uzyskania poszczególnych śródrocznych i rocznych ocen klasyfikacyjnych. CHEMIA klasa II. Wymagania edukacyjne niezbędne do uzyskania poszczególnych śródrocznych i rocznych ocen klasyfikacyjnych CHEMIA klasa II Oceny śródroczne: Ocenę dopuszczającą otrzymuje uczeń, który: -wymienia zasady bhp

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA WARSZAWSKA BIOTECHNOLOGICZNYCH

POLITECHNIKA WARSZAWSKA BIOTECHNOLOGICZNYCH POLITECHNIKA WARSZAWSKA BIOTECHNOLOGICZNYCH PROCESS DESIGNING Ludwik Synoradzki, Jerzy Wisialski, sem. 7 Ludwik Synoradzki laboratorium komputerowe, Agnieszka Gadomska- 15 h 15 h laboratorium projektowe

Bardziej szczegółowo

Substancje i ich właściwości

Substancje i ich właściwości Pierwsza partia materiału i dobrane do nich zadania typu egzaminacyjnego. Materia jest to wszystko co nas otacza. Materię tworzą substancje, posiadające określony stały skład i określone właściwości. Właściwości

Bardziej szczegółowo

1. Identyfikacja substancji/ Identyfikacja producenta, dystrybutora

1. Identyfikacja substancji/ Identyfikacja producenta, dystrybutora KARTA CHARAKTERYSTYKI SUBSTANCJI NIEBEZPIECZNEJ ETANOL 96% Data wydania: 09.2002 Data aktualizacji: 09.2009 1. Identyfikacja substancji/ Identyfikacja producenta, dystrybutora Nazwa substancji: Etanol

Bardziej szczegółowo

Kierunek i poziom studiów: Biotechnologia, pierwszy Sylabus modułu: Chemia ogólna (1BT_05)

Kierunek i poziom studiów: Biotechnologia, pierwszy Sylabus modułu: Chemia ogólna (1BT_05) Uniwersytet Śląski w Katowicach str. 1 Kierunek i poziom studiów: Biotechnologia, pierwszy Sylabus modułu: Chemia ogólna (1BT_05) 1. Informacje ogólne koordynator modułu/wariantu rok akademicki 2014/2015

Bardziej szczegółowo

Opracowała: mgr inż. Ewelina Nowak

Opracowała: mgr inż. Ewelina Nowak Materiały dydaktyczne na zajęcia wyrównawcze z chemii dla studentów pierwszego roku kierunku zamawianego Inżynieria Środowiska w ramach projektu Era inżyniera pewna lokata na przyszłość Opracowała: mgr

Bardziej szczegółowo

KARTA CHARAKTERYSTYKI PREPARATU

KARTA CHARAKTERYSTYKI PREPARATU KARTA CHARAKTERYSTYKI PREPARATU Identyfikacja przedsiębiorstwa Zakłady Chemiczne ANSER Sp. z o.o. Siedziba: ul. J. Conrada 7, 01-922 Warszawa tel.: (022) 663 70 73, faks: (022) 669 01 22 Zakład produkcyjny:

Bardziej szczegółowo

BIOTECHNOLOGIA OGÓLNA

BIOTECHNOLOGIA OGÓLNA BIOTECHNOLOGIA OGÓLNA 1. 2. 3. 4. 5. Ogólne podstawy biologicznych metod oczyszczania ścieków. Ścieki i ich rodzaje. Stosowane metody analityczne. Substancje biogenne w ściekach. Tlenowe procesy przemiany

Bardziej szczegółowo

XIV Konkurs Chemiczny dla uczniów gimnazjum województwa świętokrzyskiego. II Etap - 18 stycznia 2016

XIV Konkurs Chemiczny dla uczniów gimnazjum województwa świętokrzyskiego. II Etap - 18 stycznia 2016 XIV Konkurs Chemiczny dla uczniów gimnazjum województwa świętokrzyskiego II Etap - 18 stycznia 2016 Nazwisko i imię ucznia: Liczba uzyskanych punktów: Drogi Uczniu, przeczytaj uważnie instrukcję i postaraj

Bardziej szczegółowo

2. Identyfikacja zagroŝeń Substancja nie jest klasyfikowana jako niebezpieczna. Nie stanowi zagroŝenia dla zdrowia ludzi i zwierząt.

2. Identyfikacja zagroŝeń Substancja nie jest klasyfikowana jako niebezpieczna. Nie stanowi zagroŝenia dla zdrowia ludzi i zwierząt. KARTA CHARAKTERYSTYKI SUBSTANCJI NIEBEZPIECZNEJ OLEJ RYCYNOWY Data wydania: 09.2002 Data aktualizacji: 09.2009 1. Identyfikacja substancji/identyfikacja producenta, dystrybutora Nazwa substancji: Olej

Bardziej szczegółowo

ZWIĄZKI KOMPLEKSOWE SOLE PODWÓJNE

ZWIĄZKI KOMPLEKSOWE SOLE PODWÓJNE ZWIĄZKI KOMPLEKSOWE SOLE PODWÓJNE Sole podwójne - to sole zawierające więcej niż jeden rodzaj kationów lub więcej niż jeden rodzaj anionów. Należą do nich m. in. ałuny, np. ałun glinowo-potasowy K 2 Al

Bardziej szczegółowo

KARTA CHARAKTERYSTYKI LUDWIK balsam

KARTA CHARAKTERYSTYKI LUDWIK balsam Podstawa prawna: Rozporządzenie (WE) nr 1907/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 grudnia 2006r w sprawie rejestracji, oceny, udzielania zezwoleń i stosowanych ograniczeń w zakresie chemikaliów

Bardziej szczegółowo

Karta charakterystyki zgodnie z 453/2010/WE

Karta charakterystyki zgodnie z 453/2010/WE strona: 1/5 1 Identyfikacja substancji/mieszaniny i identyfikacja przedsiębiorstwa Identyfikator produktu Istotne zidentyfikowane zastosowania substancji lub mieszaniny oraz zastosowania odradzane Zastosowanie

Bardziej szczegółowo

Peletki cukrowe: produkcji doustnych stałych postaci leku o modyfikowanej szybkości uwalniania substancji leczniczej.

Peletki cukrowe: produkcji doustnych stałych postaci leku o modyfikowanej szybkości uwalniania substancji leczniczej. Peletki cukrowe: uniwersalny składnik do produkcji doustnych stałych postaci leku o modyfikowanej szybkości uwalniania substancji leczniczej Katarzyna Macur Peletki Jest to granulat kształtu tu sferycznego

Bardziej szczegółowo

TECHNOLOGIE Z ZASTOSOWANIEM CIECZY JONOWYCH ORAZ KATALIZY PRZENIESIENIA MIĘDZYFAZOWEGO

TECHNOLOGIE Z ZASTOSOWANIEM CIECZY JONOWYCH ORAZ KATALIZY PRZENIESIENIA MIĘDZYFAZOWEGO POLITECHNIKA ŚLĄSKA WYDZIAŁ CHEMICZNY KATEDA TECHNOLOGII CHEMICZNEJ OGANICZNEJ I PETOCHEMII INSTUKCJA DO ĆWICZEŃ LABOATOYJNYCH: TECHNOLOGIE Z ZASTOSOWANIEM CIECZY JONOWYCH OAZ KATALIZY PZENIESIENIA MIĘDZYAZOWEGO

Bardziej szczegółowo

Synteza i właściwości dwufunkcyjnych herbicydowych cieczy jonowych

Synteza i właściwości dwufunkcyjnych herbicydowych cieczy jonowych POLITECHNIKA POZNAŃSKA Wydział Technologii Chemicznej Instytut Technologii i Inżynierii Chemicznej Zakład Technologii Chemicznej ROZPRAWA DOKTORSKA Synteza i właściwości dwufunkcyjnych herbicydowych cieczy

Bardziej szczegółowo

Chemia Nowej Ery Wymagania programowe na poszczególne oceny dla klasy II

Chemia Nowej Ery Wymagania programowe na poszczególne oceny dla klasy II Chemia Nowej Ery Wymagania programowe na poszczególne oceny dla klasy II Szczegółowe kryteria oceniania po pierwszym półroczu klasy II: III. Woda i roztwory wodne charakteryzuje rodzaje wód występujących

Bardziej szczegółowo

Strona 1/6 KARTA CHARAKTERYSTYKI PREPARATU NIEBEZPIECZNEGO. Pur Professional. Producent: Ecolab GmbH Erdbergstrasse 29 A-1031 Wien Tel:0043/

Strona 1/6 KARTA CHARAKTERYSTYKI PREPARATU NIEBEZPIECZNEGO. Pur Professional. Producent: Ecolab GmbH Erdbergstrasse 29 A-1031 Wien Tel:0043/ Strona 1/6 Producent: Ecolab GmbH Erdbergstrasse 29 A-1031 Wien Tel:0043/017152550 Importer: ECOLAB Sp.zo.o. ul. Kalwaryjska 69 30-504 Kraków tel: 12/2616100 Telefony alarmowe: Pogotowie 999 Straż pożarna

Bardziej szczegółowo