STRESZCZENIA OCENY WPŁYWU

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "STRESZCZENIA OCENY WPŁYWU"

Transkrypt

1 KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH Bruksela, dnia SEK(2007) 870 DOKUMENT ROBOCZY SŁUŻB KOMISJI Dokument towarzyszący Wniosek DYREKTYWA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY w sprawie podejmowania i prowadzenia działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej SOLVENCY II STRESZCZENIA OCENY WPŁYWU {KOM(2007) 361 wersja ostateczna} {SEK(2007) 871} PL PL

2 SPRAWOZDANIE Z OCENY WPŁYWU PROJEKTU SOLVENCY II STRESZCZENIE Projekt Solvency II był realizowany z zachowaniem pełnej przejrzystości i we współpracy ze wszystkimi zainteresowanymi stronami. Następujące instytucje przygotowały szereg sprawozdań, które posłużyły do oceny wpływu projektu: Komitet Europejskich Inspektorów ds. Ubezpieczeń i Emerytur Pracowniczych (CEIOPS), europejska federacja krajowych stowarzyszeń przedsiębiorstw ubezpieczeniowych (CEA), międzynarodowe stowarzyszenie towarzystw ubezpieczeń wzajemnych (AISAM) i stowarzyszenie europejskich towarzystw ubezpieczeń spółdzielczych i wzajemnych (ACME) 1, Europejski Bank Centralny, forum użytkowników usług finansowych FIN-USE 2 oraz, ze strony Komisji Europejskiej, Dyrekcja Generalna ds. Gospodarczych i Finansowych. Ponadto komitet CEIOPS przeprowadził dwa ilościowe badania wpływu (QIS), a w 2006 r. Komisja zorganizowała publiczną debatę. 1. ZDEFINIOWANIE PROBLEMU Gospodarcza i społeczna rola ubezpieczeń jest na tyle istotna, że powszechnie uznaje się konieczność interwencji ze strony władz publicznych w formie nadzoru ostrożnościowego. Ubezpieczyciele nie tylko zapewniają ochronę przed stratami, które mogą nastąpić w wyniku przyszłych zdarzeń, ale stanowią również jeden z kanałów kierowania oszczędności gospodarstw domowych na rynki finansowe i do obiegu gospodarczego. Interwencja władz publicznych skupia się głównie na wprowadzaniu środków służących zagwarantowaniu wypłacalności zakładów ubezpieczeń lub zminimalizowaniu zakłóceń i strat powodowanych niewypłacalnością Obowiązujące przepisy unijne Przesłanką wprowadzenia unijnych przepisów z zakresu ubezpieczeń jest ułatwienie rozwoju wspólnego rynku usług ubezpieczeniowych, przy jednoczesnym zagwarantowaniu właściwego poziomu ochrony konsumentów. Opracowywanie niezbędnych ram legislacyjnych rozpoczęto w latach siedemdziesiątych w postaci pierwszej generacji dyrektyw w zakresie ubezpieczeń 3, zakończono zaś dopiero we wczesnych latach dziewięćdziesiątych wraz z przyjęciem trzeciej ich generacji. Dyrektywy ubezpieczeniowe trzeciej generacji wprowadziły system paszportu unijnego dla ubezpieczycieli (jednego zezwolenia), oparty na koncepcji minimalnej harmonizacji i wzajemnego uznawania Słabe strony obowiązujących przepisów Dyrektywy nałożyły na Komisję obowiązek przeprowadzenia przeglądu wymogów dotyczących wypłacalności. W jego następstwie w roku 2002 uzgodniono ograniczone, ale szybko wprowadzone reformy 4, określane mianem Solvency I. W trakcie realizacji projektu Solvency I stało się jednak jasne, że nie doprowadzi on do usunięcia niektórych słabych stron, takich jak: Comité européen des assurances (CEA), Association Internationale des Sociétés d'assurance Mutuelle (AISAM) oraz Association of European Cooperative and Mutual Insurers (ACME). FIN-USE to forum ekspertów z zakresu usług finansowych powołane przez Komisję w 2004 r. Dyrektywa 79/267/EWG, Dyrektywa 73/239/EWG oraz dyrektywa 73/240/EWG. Dyrektywy 2002/12/WE i 2002/13/WE. PL 2 PL

3 Brak wrażliwości na ryzyko: Obowiązujące przepisy unijne nie uwzględniają właściwie wielu kluczowych rodzajów ryzyka, w tym ryzyka rynkowego, kredytowego i operacyjnego. Ponadto umożliwiają one jedynie ocenę bieżącej sytuacji, zawierają niewiele wymogów jakościowych dotyczących zarządzania zakładami ubezpieczeń i ryzykiem, jak również nie nakładają na organy nadzoru obowiązku przeprowadzania okresowych przeglądów aspektów jakościowych. Brak wrażliwości na ryzyko powoduje, iż ubezpieczycielom brakuje motywacji do właściwego zarządzania ryzykiem oraz do ulepszania systemów zarządzania ryzykiem i inwestowania w nie. Obecny system nie zapewnia właściwej i szybkiej interwencji organów nadzoru, ani nie przyczynia się do optymalnej alokacji kapitału, przez co ubezpieczający chronieni są w mniejszym stopniu niż byłoby to możliwe. Ograniczenia właściwego funkcjonowania wspólnego rynku: Obowiązujące unijne ramy prawne określają minimalne standardy, które mogą być uzupełnione dodatkowymi przepisami na szczeblu krajowym. Te dodatkowe przepisy zakłócają i utrudniają właściwe funkcjonowanie wspólnego rynku ubezpieczeń. Zwiększa to koszty ponoszone przez ubezpieczyli (i ubezpieczających) oraz zakłóca konkurencję w UE. Nadal utrzymują się również znaczne różnice w sposobie prowadzenia nadzoru ubezpieczeniowego, co dodatkowo osłabia wspólny rynek. Niedoskonałe rozwiązania w zakresie nadzoru nad grupami ubezpieczeniowymi: Obecne podejście do nadzoru nad grupami w coraz większym stopniu rozmija się z rzeczywistymi strukturami i warunkami organizacji tychże, gdyż skupia się na poszczególnych osobach prawnych. Grupy stają się organizacyjnie coraz bardziej scentralizowane, co wynika z wprowadzenia systemów zarządzania ryzykiem obejmujących całe grupy oraz ze skonsolidowania podstawowych funkcji. Rozdźwięk między sposobem zarządzania grupami a sprawowanym nad nimi nadzorem nie tylko zwiększa koszty działalności grup ubezpieczeniowych, ale również zwiększa niebezpieczeństwo przeoczenia pewnych istotnych rodzajów ryzyka, właściwych dla całych grup. Brak międzynarodowej i międzysektorowej spójności: Międzynarodowe Stowarzyszenie Organów Nadzoru Ubezpieczeniowego oraz Rada Międzynarodowych Standardów Rachunkowości prowadzą prace nad nowymi standardami dotyczącymi wypłacalności oraz prace w zakresie oceny przepisów technicznych, podczas których przewagę zyskuje podejście oparte na ryzyku ekonomicznym zupełnie odmienne od koncepcji leżących u podstaw obecnych przepisów UE. Oparty na ryzyku system wypłacalności wprowadzono już w odniesieniu do banków w postaci dyrektywy w sprawie wymogów kapitałowych 5. Brak międzynarodowej i międzysektorowej spójności osłabia konkurencyjność ubezpieczyli z UE. Brak spójności międzysektorowej zwiększa również możliwość wykorzystywania różnic między zasadami obowiązującymi w obrębie poszczególnych sektorów rynku. 5 Dyrektywa 2006/48/WE oraz dyrektywa 2006/49/WE. PL 3 PL

4 1.3. Czy konieczne są działania na szczeblu UE? Wprawdzie teoretycznie państwa członkowskie mogą wprowadzić podobne rozwiązania prawne służące zlikwidowaniu słabych stron obecnego systemu, zaś organy nadzoru mogą polepszyć koordynację prowadzonych przez siebie działań, co w sumie pozwoliłoby usunąć przeszkody utrudniające właściwe funkcjonowanie wspólnego rynku, w praktyce jednak działania w tym kierunku nie są podejmowane. Dotychczasowe doświadczenia pozwalają nawet sądzić, że jest odwrotnie. Konieczne jest podjęcie działań ułatwiających dokonanie zmian, a celem zwiększenia harmonizacji muszą one nastąpić na szczeblu UE. 2. CELE PROJEKTU SOLVENCY II Uwzględniając słabe strony obowiązującego w UE systemu, uzgodniono następujące ogólne cele projektu Solvency II: pogłębienie integracji rynku ubezpieczeń w UE; polepszenie ochrony ubezpieczających i beneficjentów; zwiększenie międzynarodowej konkurencyjności zakładów ubezpieczeń i reasekuracji z UE; poprawa jakości uregulowań prawnych. Celem oceny skuteczności i opłacalności różnych wariantów polityki służących realizacji powyższych celów ogólnych określono szereg celów szczegółowych i operacyjnych. 3. WARIANTY POLITYKI, ANALIZA I PORÓWNANIE WPŁYWU Do celów projektu warianty polityki zostały podzielone na warianty rozwiązań ogólnych i warianty rozwiązań szczegółowych. Warianty rozwiązań ogólnych dotyczą ogólnego kształtu projektu Solvency II, w tym kwestii, czy zmiany są konieczne, a jeśli tak, to jaką procedurę legislacyjną należy wybrać. Pozostałe kluczowe problemy, które były przedmiotem analizy, to: w jakim stopniu można skorzystać z doświadczeń związanych z projektem Basel II oraz dyrektywą w sprawie wymogów kapitałowych; w jaki sposób powinien być prowadzony nadzór nad grupami ubezpieczeniowymi; jak należy traktować małych i średnich ubezpieczyli; czy należy zharmonizować zasady obliczania rezerw techniczno-ubezpieczeniowych; a także jakie należy zastosować podejście w odniesieniu do obliczania wymogów kapitałowych (por. Tabela nr 1). Warianty rozwiązań szczegółowych obejmowały: metody obliczania rezerw technicznoubezpieczeniowych; poziom kalibracji wymogów kapitałowych; oraz konstrukcję wymogów kapitałowych. Zanalizowano również szereg wariantów dotyczących traktowania lokat (por. Tabela nr 2). PL 4 PL

5 4. OGÓLNY OCZEKIWANY WPŁYW PROJEKTU SOLVENCY II Przeprowadzone analizy oraz otrzymane od zainteresowanych stron uwagi dotyczące różnych wariantów polityki wskazują, że wprowadzenie nowego, opartego na ryzyku ekonomicznym systemu wypłacalności, przy pełnym wykorzystaniu architektury Lamfalussy ego, stanowi najbardziej skuteczną i opłacalną możliwość realizacji ogólnych celów projektu Solvency II Podejście wybrane dla projektu Solvency II: podejście oparte na ryzyku ekonomicznym System oparty na zasadach solidnej oceny ekonomicznej pozwoli ujawnić rzeczywistą sytuację finansową ubezpieczycieli, zwiększając przejrzystość oraz zaufanie do całego sektora. Wprowadzenie opartych na pomiarze ryzyka wymogów regulacyjnych zagwarantuje właściwą równowagę między wysokim poziomem ochrony ubezpieczających a rozsądnym poziomem kosztów ponoszonych przez ubezpieczycieli. W szczególności wymogi kapitałowe będą odzwierciedlać specyficzny profil ryzyka każdego zakładu ubezpieczeń. Ubezpieczyciele, którzy skutecznie zarządzają ryzykiem stosując surowe zasady, odpowiednie techniki ograniczania ryzyka lub poprzez dywersyfikację działalności odniosą korzyści, gdyż będą mogli zmniejszyć posiadany kapitał. Na drugim biegunie, ubezpieczyciele źle zarządzani lub podejmujący większe ryzyko będą zmuszeni do posiadania wyższego kapitału celem zagwarantowania, że w chwili gdy roszczenia ubezpieczających staną się należne, będą mogły zostać zaspokojone. Wprowadzenie systemu Solvency II sprawi, że dużo większy nacisk położony zostanie na solidne zarządzanie ryzykiem i odpowiednie kontrole wewnętrzne. Odpowiedzialność za solidną sytuację finansową ubezpieczyciela zostanie w dużej mierze przypisana zarządzającym, czyli osobom, które powinny ją ponosić. Ubezpieczyciele zyskają większą swobodę, gdyż będą musieli przestrzegać logicznych zasad, a nie arbitralnych przepisów. Nastąpi zbliżenie wymogów regulacyjnych do praktyk stosowanych w branży, a ubezpieczyciele zostaną wynagrodzeni za wprowadzenie systemów zarządzania ryzykiem i kapitałami, które najlepiej odpowiadają im potrzebom i ogólnemu profilowi ryzyka. Z drugiej strony podlegać będą wzmocnionemu nadzorowi. Nowy system zwiększy również przejrzystość i zakres publicznie ujawnianych informacji. Ubezpieczyciele stosujący najlepsze rozwiązania zostaną także wynagrodzeni przez inwestorów, uczestników rynku i konsumentów. Nowa architektura Lamfalussy ego umożliwi nowemu systemowi dotrzymanie kroku przyszłym zmianom rynkowym i technologicznym, a także ewolucji międzynarodowych regulacji z zakresu rachunkowości i ubezpieczeń. Ponadto, mimo iż te same zasady ogólne będą miały zastosowanie do wszystkich ubezpieczycieli, środki wykonawcze umożliwią dostosowanie przepisów tak, aby mogły być stosowane proporcjonalnie do charakteru, skali i kompleksowości każdego podmiotu. Dzięki pogłębionej konwergencji i współpracy w zakresie nadzoru nowa architektura Lamfalussy ego przyniesie również bardziej jednolite traktowanie ubezpieczycieli w całej Europie. Kodyfikacja wspólnotowego dorobku prawnego w jednym dokumencie oraz włączenie do niego nowych zasad sprawią, że prawo europejskie stanie się bardziej jasne i łatwiej dostępne dla wszystkich zainteresowanych stron, zgodnie z wymogami programu działań w zakresie lepszych uregulowań prawnych. PL 5 PL

6 4.2. Korzyści dla zainteresowanych stron Generalnie w wyniku realizacji projektu Solvency II oczekiwać można znacznych korzyści, a zakładany wpływ jest pozytywny w przypadku wszystkich zainteresowanych stron. Branża ubezpieczeń: Bezpośrednie korzyści z systemu Solvency II odniosą ubezpieczyciele. Oprócz wsparcia dla solidnego zarządzania ryzykiem, zbliżenia wymogów w zakresie nadzoru do praktyk rynkowych oraz korzyści dla dobrze zarządzanych przedsiębiorstw, nowy system stworzy również rzeczywiście równe warunki konkurencji i przyczyni się do dalszej integracji rynku ubezpieczeń w UE. Dzięki zbliżeniu ilościowych wymogów regulacyjnych i rzeczywistych kosztów gospodarczych przejętych ryzyk, w skali międzynarodowej nastąpi polepszenie pozycji konkurencyjnej unijnych ubezpieczycieli i reasekuratorów. Organy nadzoru ubezpieczeniowego: Organy nadzoru będą dysponować lepszymi instrumentami, umożliwiającymi szybkie podjęcie skuteczniejszych działań, a także uprawnieniami do przeprowadzania kompleksowych przeglądów wszystkich ryzyk, z jakimi mają do czynienia ubezpieczyciele. Podział obowiązków między organy nadzoru indywidualnego i grupowego oznacza lepszą wiedzę na temat podmiotów będących częścią grupy ubezpieczeniowej oraz zwiększenie współpracy i konwergencji w zakresie nadzoru. Ubezpieczający: Pośrednio największe korzyści z systemu Solvency II odniosą ubezpieczający. Po pierwsze, nowy system zagwarantuje jednolity i zwiększony poziom ochrony ubezpieczających w całej UE, zmniejszając prawdopodobieństwo poniesienia przez nich strat w wyniku trudności finansowych ubezpieczyciela. Po drugie, wprowadzenie podejścia opartego na ryzyku ekonomicznym zwiększy zaufanie ubezpieczających do usług oferowanych przez ubezpieczycieli, gdyż system Solvency II przyczyni się do poprawy zarządzania ryzykiem, solidnej kalkulacji i wzmocnienia nadzoru. Po trzecie, wprowadzenie tego systemu doprowadzi do zwiększenia konkurencji, zwłaszcza w przypadku masowych, detalicznych gałęzi działalności, takich jak ubezpieczenia mieszkania i pojazdów, w przypadku których będzie on wywierać presję na obniżenie cen wielu rodzajów polis, a także do poszerzenia oferty poprzez ułatwienie przygotowywania nowatorskich produktów. Całość gospodarki: Zbliżenie wymogów regulacyjnych do rzeczywistości gospodarczej nie tylko polepszy międzynarodową pozycję konkurencyjną ubezpieczycieli, ale przyczyni się również do lepszej alokacji kapitału na poziomie poszczególnych zakładów, na poziomie całego sektora, a także całej gospodarki UE. Doprowadzi to do spadku kosztów pozyskania kapitału przez sektor ubezpieczeniowy, a prawdopodobnie również przez całą unijną gospodarkę, w związku z rolą, jaką pełni w niej branża ubezpieczeń jako inwestor instytucjonalny. Bardziej efektywna alokacja ryzyka i kapitału w obrębie gospodarki będzie również wspierać stabilność finansową w średnim i długim okresie. PL 6 PL

7 4.3. Skutki uboczne, które mogą wystąpić w krótkim okresie Ogólny wpływ systemu Solvency II w przypadku wszystkich zainteresowanych stron będzie wprawdzie pozytywny, jednak z przeprowadzonych analiz wynika, że należy również pamiętać o kilku problemach, które mogą być istotne w krótkiej perspektywie. Są one związane głównie z obecnymi właściwościami rynku ubezpieczeń, które zostaną uwydatnione w momencie wprowadzenia systemu wypłacalności opartego na ryzyku ekonomicznym. W zależności od reakcji zainteresowanych stron pojawić się mogą krótkotrwałe efekty negatywne. Ogólnie można stwierdzić, że w im większym stopniu ubezpieczyciele przygotują się na wprowadzenie systemu Solvency II, tym mniejsze jest prawdopodobieństwo wystąpienia tych problemów. Początkowe koszty wdrożenia: Wdrożenie systemu Solvency II oznacza wysokie koszty wstępne dla zakładów ubezpieczeń i organów nadzoru, o ile nie wprowadziły one jeszcze nowoczesnych systemów zarządzania ryzykiem lub systemów nadzoru w oparciu o ryzyko. W analizach przeprowadzonych celem przygotowania niniejszego sprawozdania przewiduje się, że początkowe koszty netto wdrożenia systemu Solvency II w całej branży ubezpieczeń w UE wyniosą 2-3 mld EUR. W dłuższej perspektywie koszty te zostaną jednak zrekompensowane przez oczekiwane korzyści. Możliwość zapewnienia ochrony ubezpieczeniowej: Ponieważ poszczególne rodzaje ryzyka będą zgodnie z regulacjami rozpatrywane w powiązaniu z ich rzeczywistymi kosztami ekonomicznymi, w przypadku kategorii ubezpieczeń długoterminowych lub obejmujących szczególnie dotkliwe szkody wymogi ilościowe będą wyższe. W krótkiej perspektywie może to spowodować ograniczenie dostępności ochrony ubezpieczeniowej dla niektórych rodzajów ubezpieczeń, aczkolwiek w przypadkach, w których działalność ubezpieczeniowa jest generalnie opłacalna ekonomicznie, w dłuższej perspektywie ubezpieczyciele będą w stanie nadal oferować taką ochronę, dzięki wykorzystaniu technik ograniczania ryzyka, wprowadzeniu nowatorskich produktów oraz dostosowaniu cen. Subwencjonowanie wewnętrzne: Przejrzysta kalkulacja uwydatni istniejące ewentualnie subwencjonowanie wewnętrzne między grupami ubezpieczeń zawieranych często i o małej dotkliwości strat (np. ubezpieczenia pojazdów silnikowych) a grupami ubezpieczeń zawieranych rzadko i o dużej dotkliwości strat. Nie można wykluczyć, że ubezpieczyciele postanowią ograniczyć wewnętrzne subwencjonowanie, co może doprowadzić do wzrostu cen niektórych rodzajów ubezpieczeń. Lokaty w akcje: W odróżnieniu od obecnych regulacji, w ramach systemu Solvency II przy określeniu wymogów kapitałowych będzie musiało być uwzględnione ryzyko rynkowe, w związku z czym nowy system może mieć wpływ na strategie inwestycyjne ubezpieczycieli. W szczególności w ramach systemu Solvency II aktywa przynoszące stałe dochody będą obciążone niższym narzutem kapitałowym niż akcje, ponieważ ich wartość ulega mniejszym wahaniom. W rezultacie jeśli ubezpieczyciele stwierdzą, że potencjalnie wyższa rentowność inwestycji w akcje nie równoważy kosztów posiadania wyższego kapitału, mogą zdecydować o zmianie składu posiadanych portfeli aktywów, tak by lepiej dopasować je do zobowiązań, i w tym celu będą dokonywać większych inwestycji w obligacje kosztem akcji. W krótkiej perspektywie może to wywrzeć wpływ na rynki akcji w UE. PL 7 PL

8 Konsolidacja sektora: Uwzględnienie efektów dywersyfikacji oznacza, że podmioty właściwie zdywersyfikowane lub wchodzące w skład grupy ubezpieczeniowej będą w praktyce obowiązywać niższe wymogi kapitałowe niż pojedyncze, słabiej zdywersyfikowane zakłady. Jest to wprawdzie w pełni zgodne z zasadami ekonomicznymi leżącymi u podstaw wniosku i nie pociąga za sobą słabszej ochrony ubezpieczających, może jednak przyspieszyć widoczny już trend konsolidacji rynku ubezpieczeń w UE i zwiększyć zauważalną już presję konkurencyjną na małe i średnie zakłady. Jednakże wiele z nich to wyspecjalizowani ubezpieczyciele, którzy starannie monitorują swoje ryzyka i zarządzają nimi, a także odnoszą znaczne korzyści z bliskiego kontaktu z swoimi klientami. W takich przypadkach te naturalne przewagi konkurencyjne zostaną w pełni uwzględnione i będą prowadziły do niższych wymogów kapitałowych dla tychże ubezpieczycieli. Ubezpieczyciele o bardzo małej skali działalności będą ponadto nadal wyłączeni z podlegania wymogom Solvency II Zagrożenia związane z odrzuceniem podejścia opartego na ryzyku ekonomicznym Jeśli system Solvency II nie nałoży na ubezpieczycieli wymogu posiadania kapitału odpowiadającego ekonomicznym kosztom przejętego ryzyka, mogłoby to podważyć efektywność systemu i opłacalność jego wprowadzenia. Mogłoby to zwłaszcza zwiększyć prawdopodobieństwo wystąpienia i stopień dotkliwości niektórych z opisanych wyżej możliwych efektów ubocznych. 5. OPRACOWANIE ŚRODKÓW WYKONAWCZYCH, MONITOROWANIE I OCENA Dyrektywa dotycząca systemu Solvency II będzie określać podstawowe zasady leżące u podstaw nowego systemu wypłacalności. Zasadniczą część dyrektywy stanowić będzie przedstawienie ogólnej struktury systemu, w tym ogólnego kształtu wymogów kapitałowych. Po przyjęciu dyrektywy przy zastosowaniu procedury komitetu zostaną opracowane i wprowadzone środki wykonawcze. Komisja zwróci się do CEIOPS z prośbą o przeprowadzenie kolejnych ilościowych analiz wpływu obejmujących wszystkie aspekty nowego systemu. Wyniki trzeciego ilościowego badania wpływu (QIS3) są oczekiwane w drugiej połowie 2007 r., czyli w okresie negocjacji w Parlamencie i Radzie. W zależności od wyników mogą one prowadzić do dokonania zmian w ogólnym kształcie wymogów kapitałowych określonych w przedstawionym projekcie dyrektywy Solvency II. Wyniki czwartego ilościowego badania wpływu (QIS4) stanowić będą główny wkład w ramach porad, których CEIOPS udzieli w przyszłości w zakresie środków wykonawczych. Komisja nie wyklucza jednak możliwości, że po badaniu QIS4 konieczne będzie kolejne badanie ilościowe wpływu, tak by doprecyzować elementy nowego systemu wypłacalności przed jego wejściem w życie. PL 8 PL

9 Tabela 1: Podsumowanie porównania wariantów rozwiązań ogólnych Wariant polityki Klasyfikacja w odniesieniu do odpowiednich celów Obszar Nr Opis Skuteczność Trwałość Wydajność Spójność Status quo czy zmiana? Podejście legislacyjne Spójność międzysektorowa Nadzór nad grupami Małe I średnie zakłady Obliczenia rezerw technicznoubezpieczenio wych Wymogi kapitałowe 1.1 Status quo Aktualizacja obowiązujących dyrektyw Oczekiwanie na rozwiązanie międzynarodowe Opracowanie nowego systemu wypłacalności dla UE Aktualizacja obowiązujących dyrektyw przez przepisy poziomu Aktualizacja obowiązujących dyrektyw przez przepisy poziomu 1 i Kodyfikacja obowiązujących dyrektyw i aktualizacja wyłącznie przez przepisy poziomu Kodyfikacja obowiązujących dyrektyw i aktualizacja przez przepisy poziomu 1 i Utrzymanie obecnego podejścia ilościowego Przyjęcie filarów 1 i 2 umowy kapitałowej Basel II Przyjęcie filarów 1, 2 i 3 umowy kapitałowej Basel II Przyjęcie filarów 1, 2 i 3 umowy kapitałowej Basel II oraz dostosowanie do specyfiki sektora ubezpieczeń Utrzymanie obecnego podejścia solo plus Przeniesienie odpowiedzialności na jeden wiodący organ nadzoru Nowy podział obowiązków miedzy organy odpowiedzialne za nadzór indywidualny i za nadzór nad grupami Te same regulacje dla wszystkich ubezpieczycieli Odrębne regulacje dla dużych i małych ubezpieczycieli Te same regulacje dla wszystkich ubezpieczycieli, ale różne sposoby ich stosowania Utrzymanie obowiązujących przepisów Harmonizacja i zbliżenie obliczeń do celów sprawozdawczości finansowej i obliczeń do celów nadzoru ostrożnościowego Harmonizacja wyłącznie obliczeń do celów nadzoru ostrożnościowego Aktualizacja obecnego sposobu obliczania wymaganego marginesu wypłacalności Wprowadzenie koncepcji opartej na scenariuszach Wprowadzenie europejskiego systemu RBC Wprowadzenie systemu opartego na wysokości kapitału gospodarczego L 9 PL

10 Tabela 2: Podsumowanie porównania wariantów rozwiązań szczegółowych Wariant polityki Klasyfikacja w odniesieniu do odpowiednich celów Obszar Nr Opis Skuteczność Wydajność Spójność Trwałość Metody obliczania rezerw Obliczanie kapitałowego wymogu wypłacalności Wybór miary ryzyka Formuła kapitałowego wymogu wypłacalności Obliczanie minimalnego wymogu kapitałowego Przepisy dotyczące lokat Spójność z preferowanymi wariantami rozwiązań ogólnych 8.1 Niezdyskontowane najlepsze oszacowanie plus obliczenie marginesu ryzyka w procentach Zdyskontowane najlepsze oszacowanie plus obliczenie marginesu ryzyka w procentach Zdyskontowane najlepsze oszacowanie plus obliczenie marginesu ryzyka na podstawie kosztu kapitału 9.1 Prawdopodobieństwo niewypłacalności 0,5% w ciągu jednego roku dla danego kapitałowego wymogu wypłacalności 9.2 Niższe prawdopodobieństwo niewypłacalności dla kapitałowego wymogu wypłacalności (wyższy wymagany kapitał) 9.3 Wyższe prawdopodobieństwo niewypłacalności dla kapitałowego wymogu wypłacalności (niższy wymagany kapitał) Miara wartości narażonej na ryzyko (Value-at-Risk) Miara wartości narażonej na ryzyko z wartością progową Miara wartości narażonej na ryzyko z niektórymi wyjątkami Podejście oparte na scenariuszach dla wszystkich modułów ryzyka kapitałowego wymogu wypłacalności Podejście mieszane (scenariusze i podejście oparte na czynnikach) Podejście mieszane (scenariusze i podejście oparte na czynnikach), przy czym w modułach, w których stosowane są scenariusze, wykorzystywane są uproszczone podejścia oparte na czynnikach Podejście oparte na czynnikach dla wszystkich modułów ryzyka Minimalny wymóg kapitałowy obliczany jako % kapitałowego wymogu wypłacalności Minimalny wymóg kapitałowy obliczany przy zastosowaniu uproszczonej formuły kapitałowego wymogu wypłacalności Minimalny wymóg kapitałowy obliczany jako % obecnego marginesu wypłacalności Utrzymanie obowiązujących przepisów oraz opcji przysługujących państwom członkowskim Wprowadzenie zharmonizowanych przepisów dotyczących lokat Uchylenie przepisów dotyczących lokat ale zachowanie zasady ostrożnego inwestora Uchylenie przepisów dotyczących lokat oraz zasady ostrożnego inwestora L 10 PL

Centrum Edukacji dla Uczestników Rynku

Centrum Edukacji dla Uczestników Rynku Centrum Edukacji dla Uczestników Rynku Wypłacalno Iwona Kraśniewska, Dominika Pawelec Urząd Komisji Nadzoru Finansowego Departament Ubezpieczeniowego Nadzoru Finansowego Warszawa, 13 października 2009

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie ryzykiem w świetle wymogów Solvency II. Witold Walkowiak. Polska Izba Ubezpieczeń

Zarządzanie ryzykiem w świetle wymogów Solvency II. Witold Walkowiak. Polska Izba Ubezpieczeń Zarządzanie ryzykiem w świetle wymogów Solvency II Witold Walkowiak Polska Izba Ubezpieczeń Warszawa, 17 marca 21 r. Polska: szybko rozwijający się rynek ubezpieczeniowy 45 Składka przypisana brutto (w

Bardziej szczegółowo

Audit&Consulting services Katarzyna Kędziora. Wielowymiarowość zasad rachunkowości finansowej zakładów ubezpieczeń

Audit&Consulting services Katarzyna Kędziora. Wielowymiarowość zasad rachunkowości finansowej zakładów ubezpieczeń Wielowymiarowość zasad rachunkowości finansowej zakładów www.acservices.pl Warszawa, 24.10.2013r. Agenda 1. Źródła przepisów prawa (PSR, MSSF, UE, podatki, Solvency II) 2. Przykłady różnic w ewidencji

Bardziej szczegółowo

Wytyczne dotyczące wdrażania instrumentów pakietu LTG

Wytyczne dotyczące wdrażania instrumentów pakietu LTG EIOPA-BoS-15/111 PL Wytyczne dotyczące wdrażania instrumentów pakietu LTG EIOPA Westhafen Tower, Westhafenplatz 1-60327 Frankfurt Germany - Tel. + 49 69-951119-20; Fax. + 49 69-951119-19; email: info@eiopa.europa.eu

Bardziej szczegółowo

ZMIENIONE RAMY KONSULTACJI W ZAKRESIE PROJEKTU WYPŁACALNOŚĆ II

ZMIENIONE RAMY KONSULTACJI W ZAKRESIE PROJEKTU WYPŁACALNOŚĆ II KOMISJA EUROPEJSKA DG ds. Rynku Wewnętrznego i Usług INSTYTUCJE FINANSOWE Ubezpieczenia i fundusze emerytalne Kwiecień 2006 r. MARKT/2515/06 ZMIENIONE RAMY KONSULTACJI W ZAKRESIE PROJEKTU WYPŁACALNOŚĆ

Bardziej szczegółowo

PARLAMENT EUROPEJSKI

PARLAMENT EUROPEJSKI PARLAMENT EUROPEJSKI 2004 ««««««««««««Komisja Prawna 2009 WERSJA TYMCZASOWA 2004/0097(COD) 22.02.2005 r. PROJEKT OPINII Komisji Prawnej dlakomisji Gospodarczej i Monetarnej w sprawie projektu dyrektywy

Bardziej szczegółowo

Wytyczne dotyczące własnej oceny ryzyka i wypłacalności

Wytyczne dotyczące własnej oceny ryzyka i wypłacalności EIOPA-BoS-14/259 PL Wytyczne dotyczące własnej oceny ryzyka i wypłacalności EIOPA Westhafen Tower, Westhafenplatz 1-60327 Frankfurt Germany - Tel. + 49 69-951119-20; Fax. + 49 69-951119-19; email: info@eiopa.europa.eu

Bardziej szczegółowo

Wytyczne dotyczące metody opartej na ocenie ze względu na pierwotne ryzyko

Wytyczne dotyczące metody opartej na ocenie ze względu na pierwotne ryzyko EIOPA-BoS-14/171 PL Wytyczne dotyczące metody opartej na ocenie ze względu na pierwotne ryzyko EIOPA Westhafen Tower, Westhafenplatz 1-60327 Frankfurt Germany - Tel. + 49 69-951119-20; Fax. + 49 69-951119-19;

Bardziej szczegółowo

Wytyczne w sprawie metod określania udziałów w rynku na potrzeby sprawozdawczości

Wytyczne w sprawie metod określania udziałów w rynku na potrzeby sprawozdawczości EIOPA-BoS-15/106 PL Wytyczne w sprawie metod określania udziałów w rynku na potrzeby sprawozdawczości EIOPA Westhafen Tower, Westhafenplatz 1-60327 Frankfurt Germany - Tel. + 49 69-951119-20; Fax. + 49

Bardziej szczegółowo

OCENA SKUTKÓW REGULACJI

OCENA SKUTKÓW REGULACJI Nazwa projektu Projekt ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej Ministerstwo wiodące i ministerstwa współpracujące Ministerstwo Finansów Osoba odpowiedzialna za projekt w randze Ministra,

Bardziej szczegółowo

BANK SPÓŁDZIELCZY w Krzeszowicach

BANK SPÓŁDZIELCZY w Krzeszowicach BANK SPÓŁDZIELCZY w Krzeszowicach Polityka informacyjna Banku Spółdzielczego w Krzeszowicach dotycząca adekwatności kapitałowej Krzeszowice, 2014. r. Spis treści 1. Postanowienia ogólne... 3 2. Zakres

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 30 grudnia 2015 r. Poz. 2321 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia 23 grudnia 2015 r.

Warszawa, dnia 30 grudnia 2015 r. Poz. 2321 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia 23 grudnia 2015 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 30 grudnia 2015 r. Poz. 2321 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia 23 grudnia 2015 r. w sprawie szczegółowego sposobu obliczania podstawowego

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY. Europejski program bezpieczeństwa lotniczego

SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY. Europejski program bezpieczeństwa lotniczego KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 7.12.2015 r. COM(2015) 599 final SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY Europejski program bezpieczeństwa lotniczego PL PL 1. KOMUNIKAT KOMISJI Z 2011

Bardziej szczegółowo

Solvency II. Filar II - Wymogi systemu zarządzania. Polska Izba Ubezpieczeń Deloitte Advisory Sp. z o.o. Jakub Bojanowski. 10 grudnia 2008 roku

Solvency II. Filar II - Wymogi systemu zarządzania. Polska Izba Ubezpieczeń Deloitte Advisory Sp. z o.o. Jakub Bojanowski. 10 grudnia 2008 roku Solvency II Filar II - Wymogi systemu zarządzania. Polska Izba Ubezpieczeń Deloitte Advisory Sp. z o.o Jakub Bojanowski 10 grudnia 2008 roku 1 Filar II System Zarządzania System zarządzania ryzykiem opisany

Bardziej szczegółowo

POLITYKA INFORMACYJNA W ZAKRESIE PROFILU RYZYKA I POZIOMU KAPITAŁU w Piastowskim Banku Spółdzielczym

POLITYKA INFORMACYJNA W ZAKRESIE PROFILU RYZYKA I POZIOMU KAPITAŁU w Piastowskim Banku Spółdzielczym Załącznik Nr 1 do Uchwały Zarządu PBS w Janikowie Nr 66/2015 z dnia 22 kwietnia 2015 roku POLITYKA INFORMACYJNA W ZAKRESIE PROFILU RYZYKA I POZIOMU KAPITAŁU w Piastowskim Banku Spółdzielczym w Janikowie

Bardziej szczegółowo

ASPEKTY PRAWNE FUNKCJONOWANIA RYNKU FINANSOWEGO UNII EUROPEJSKIEJ B 365304

ASPEKTY PRAWNE FUNKCJONOWANIA RYNKU FINANSOWEGO UNII EUROPEJSKIEJ B 365304 ASPEKTY PRAWNE FUNKCJONOWANIA RYNKU FINANSOWEGO UNII EUROPEJSKIEJ B 365304 Spis treści Podziękowania. 9 Wstęp 11 Rozdział pierwszy Teoria regulacji a regulacja rynku finansowego n Wprowadzenie 17 1. Regulacja

Bardziej szczegółowo

Spis treści. 1. Analiza zmian i tendencje rozwoju rynku ubezpieczeń komunikacyjnych

Spis treści. 1. Analiza zmian i tendencje rozwoju rynku ubezpieczeń komunikacyjnych Spis treści Wstęp... 9 1. Analiza zmian i tendencje rozwoju rynku ubezpieczeń komunikacyjnych w Polsce... 11 1.1. Charakterystyka i regulacje prawne rynku ubezpieczeń komunikacyjnych w Europie... 11 1.2.

Bardziej szczegółowo

POLITYKA INFORMACYJNA BANKU SPÓŁDZIELCZEGO W ŚWIERKLAŃCU DOTYCZĄCA ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ

POLITYKA INFORMACYJNA BANKU SPÓŁDZIELCZEGO W ŚWIERKLAŃCU DOTYCZĄCA ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr 237/2014 Zarządu Banku Spółdzielczego w Świerklańcu z dnia 30 grudnia 2014r. BANK SPÓŁDZIELCZY W ŚWIERKLAŃCU POLITYKA INFORMACYJNA BANKU SPÓŁDZIELCZEGO W ŚWIERKLAŃCU DOTYCZĄCA

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe zakładów ubezpieczeń w 2013 roku 1

Wyniki finansowe zakładów ubezpieczeń w 2013 roku 1 Warszawa, 01.04.2014 r. Wyniki finansowe zakładów ubezpieczeń w 2013 roku 1 W dniu 31 grudnia 2013 r. zezwolenie na prowadzenie działalności ubezpieczeniowej w Polsce miało pięćdziesiąt osiem zakładów

Bardziej szczegółowo

Wytyczne dotyczące metody opartej na ocenie ze względu na pierwotne ryzyko

Wytyczne dotyczące metody opartej na ocenie ze względu na pierwotne ryzyko EIOPA-BoS-14/171 PL Wytyczne dotyczące metody opartej na ocenie ze względu na pierwotne ryzyko EIOPA Westhafen Tower, Westhafenplatz 1-60327 Frankfurt Germany - Tel. + 49 69-951119-20; Fax. + 49 69-951119-19;

Bardziej szczegółowo

Polityka informacyjna Banku Polskiej Spółdzielczości S.A. dotycząca adekwatności kapitałowej

Polityka informacyjna Banku Polskiej Spółdzielczości S.A. dotycząca adekwatności kapitałowej Załącznik do Uchwały Nr 37/17/AB/DPA/2014 Zarządu Banku BPS S.A. z dnia 18 czerwca 2014 r. Polityka informacyjna Banku Polskiej Spółdzielczości S.A. dotycząca adekwatności kapitałowej Warszawa, 2014 r.

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe zakładów ubezpieczeń w I półroczu 2014 roku 1

Wyniki finansowe zakładów ubezpieczeń w I półroczu 2014 roku 1 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 22 września 2014 r. Informacja sygnalna i finansowe zakładów ubezpieczeń w I półroczu 2014 roku 1 W dniu 30 czerwca

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczeniowe Fundusze Kapitałowe

Ubezpieczeniowe Fundusze Kapitałowe Ubezpieczeniowe Fundusze Kapitałowe Opis Ubezpieczeniowych Funduszy Kapitałowych Ubezpieczeniowe Fundusze Kapitałowe funkcjonujące w ramach indywidualnych i grupowych ubezpieczeń na życie proponowanych

Bardziej szczegółowo

POLITYKA INFORMACYJNA SPÓŁDZIELCZEGO BANKU POWIATOWEGO W PIASKACH DOTYCZĄCA ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ

POLITYKA INFORMACYJNA SPÓŁDZIELCZEGO BANKU POWIATOWEGO W PIASKACH DOTYCZĄCA ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ Załącznik do Uchwały Nr 1/41/2014 Zarządu Spółdzielczego Banku Powiatowego w Piaskach z dnia 10.12.2014 POLITYKA INFORMACYJNA SPÓŁDZIELCZEGO BANKU POWIATOWEGO W PIASKACH DOTYCZĄCA ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe zakładów ubezpieczeń w okresie trzech kwartałów 2014 roku 1

Wyniki finansowe zakładów ubezpieczeń w okresie trzech kwartałów 2014 roku 1 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 19 grudnia 2014 r. Informacja sygnalna i finansowe zakładów ubezpieczeń w okresie trzech kwartałów 2014 roku 1 W dniu

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe zakładów ubezpieczeń w I kwartale 2014 roku 1

Wyniki finansowe zakładów ubezpieczeń w I kwartale 2014 roku 1 GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 25 czerwca 2014 r. Informacja sygnalna i finansowe zakładów ubezpieczeń w I kwartale 2014 roku 1 W dniu 31 marca 2014

Bardziej szczegółowo

Polityka spójności UE na lata 2014 2020

Polityka spójności UE na lata 2014 2020 UE na lata 2014 2020 Propozycje Komisji Europejskiej Unii Europejskiej Struktura prezentacji 1. Jakie konsekwencje będzie miała polityka spójności UE? 2. Dlaczego Komisja proponuje zmiany w latach 2014

Bardziej szczegółowo

OPIS SYSTEMU ZARZĄDZANIA RYZYKIEM

OPIS SYSTEMU ZARZĄDZANIA RYZYKIEM OPIS SYSTEMU ZARZĄDZANIA RYZYKIEM SECUS ASSET MANAGEMENT S.A. dotyczy art. 110w ust.4 Ustawy o obrocie instrumentami finansowymi z dnia 29 lipca 2005 roku tekst zmieniony ustawą z 05-08-2015 Dz. U. poz.

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe ubezpieczycieli w okresie trzech kwartałów 2006 roku

Wyniki finansowe ubezpieczycieli w okresie trzech kwartałów 2006 roku Warszawa, 10 stycznia 2007 i finansowe ubezpieczycieli w okresie trzech kwartałów 2006 roku (Informacja zweryfikowana w stosunku do opublikowanej w dniu 20 grudnia 2006, stosownie do korekty danych przekazanych

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 21.06.2013 r. Informacje bieżące WYNIKI WSTĘPNE Wyniki finansowe zakładów ubezpieczeń w I kwartale 2013 roku 1 W dniu

Bardziej szczegółowo

Polityka informacyjna Banku Spółdzielczego Czechowice-Dziedzice-Bestwina

Polityka informacyjna Banku Spółdzielczego Czechowice-Dziedzice-Bestwina Załącznik do Uchwały nr 01/06/2015 Z dnia 05.06.2015 r. Rady Nadzorczej Załącznik do Uchwały nr 03/06/2015 Z dnia 29.05.2015 r. Zarządu Polityka informacyjna Spis treści: 1. Postanowienia ogólne... 3 2.

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Studiów Makroekonomicznych i Finansów Warszawa, 20.12.2013 r. Informacje bieżące WYNIKI WSTĘPNE Wyniki finansowe zakładów ubezpieczeń w okresie trzech kwartałów 2013

Bardziej szczegółowo

PION NADZORU UBEZPIECZENIOWO-EMERYTALNEGO DEPARTAMENT MONITOROWANIA RYZYK

PION NADZORU UBEZPIECZENIOWO-EMERYTALNEGO DEPARTAMENT MONITOROWANIA RYZYK METODYKA PRZEPROWADZANIA TESTÓW STRESU W ZAKŁADACH UBEZPIECZEŃ I W ZAKŁADACH REASEKURACJI ZA 2010 ROK URZĄD KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO WARSZAWA, LUTY 2011 PION NADZORU UBEZPIECZENIOWO-EMERYTALNEGO DEPARTAMENT

Bardziej szczegółowo

Wytyczne w sprawie ujmowania oraz wyceny aktywów i zobowiązań innych niż rezerwy techniczno-ubezpieczeniowe

Wytyczne w sprawie ujmowania oraz wyceny aktywów i zobowiązań innych niż rezerwy techniczno-ubezpieczeniowe EIOPA-BoS-15/113 PL Wytyczne w sprawie ujmowania oraz wyceny aktywów i zobowiązań innych niż rezerwy techniczno-ubezpieczeniowe EIOPA Westhafen Tower, Westhafenplatz 1-60327 Frankfurt Germany - Tel. +

Bardziej szczegółowo

Wytyczne dotyczące podmodułu ryzyka katastroficznego w ubezpieczeniach zdrowotnych

Wytyczne dotyczące podmodułu ryzyka katastroficznego w ubezpieczeniach zdrowotnych EIOPA-BoS-14/176 PL Wytyczne dotyczące podmodułu ryzyka katastroficznego w ubezpieczeniach zdrowotnych EIOPA Westhafen Tower, Westhafenplatz 1-60327 Frankfurt Germany - Tel. + 49 69-951119-20; Fax. + 49

Bardziej szczegółowo

pogłębianie wiedzy o instrumentach finansowych EFSI Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich Instrumenty finansowe

pogłębianie wiedzy o instrumentach finansowych EFSI Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich Instrumenty finansowe pogłębianie wiedzy o instrumentach finansowych EFSI Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich , współfinansowane z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich

Bardziej szczegółowo

Polityka informacyjna Banku Spółdzielczego w Lubartowie

Polityka informacyjna Banku Spółdzielczego w Lubartowie Załącznik do Uchwały Nr 150/2014 Zarządu BS w Lubartowie z dnia 24 listopada 2014 roku Załącznik do Uchwały Nr 40/2014 Rady Nadzorczej BS w Lubartowie z dnia 28 listopada 2014 roku Polityka informacyjna

Bardziej szczegółowo

Uwarunkowania rozwoju banków spółdzielczych

Uwarunkowania rozwoju banków spółdzielczych Forum Liderów Banków Spółdzielczych Model polskiej bankowości spółdzielczej w świetle zmian regulacji unijnych Uwarunkowania rozwoju banków spółdzielczych Jerzy Pruski Prezes Zarządu BFG Warszawa, 18 września

Bardziej szczegółowo

PARLAMENT EUROPEJSKI

PARLAMENT EUROPEJSKI PARLAMENT EUROPEJSKI 2004 2009 Komisja Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów 15.02.2008 DOKUMENT ROBOCZY w sprawie sprawozdania z własnej inicjatywy dotyczącego niektórych aspektów ubezpieczeń komunikacyjnych

Bardziej szczegółowo

Wytyczne dotyczące traktowania ekspozycji na ryzyko rynkowe i na ryzyko niewykonania zobowiązania przez kontrahenta w standardowej formule

Wytyczne dotyczące traktowania ekspozycji na ryzyko rynkowe i na ryzyko niewykonania zobowiązania przez kontrahenta w standardowej formule EIOPA-BoS-14/174 PL Wytyczne dotyczące traktowania ekspozycji na ryzyko rynkowe i na ryzyko niewykonania zobowiązania przez kontrahenta w standardowej formule EIOPA Westhafen Tower, Westhafenplatz 1-60327

Bardziej szczegółowo

BANK SPÓŁDZIELCZY w GILOWICACH

BANK SPÓŁDZIELCZY w GILOWICACH Załącznik do Uchwały Nr 27/14 Zarządu Banku Spółdzielczego w Gilowicach z dnia 30.12.2014 r. BANK SPÓŁDZIELCZY w GILOWICACH Polityka informacyjna Banku Spółdzielczego w Gilowicach dotycząca adekwatności

Bardziej szczegółowo

Cele i organizacja badania QIS4 Grzegorz Szymański

Cele i organizacja badania QIS4 Grzegorz Szymański Cele i organizacja badania QIS4 Grzegorz Szymański Departament Monitorowania Ryzyk Ubezpieczeniowych Warszawa, 17 kwietnia 2008 r. Plan prezentacji Cele badania QIS4 Główne obszary badania QIS4 Przygotowanie

Bardziej szczegółowo

Wytyczne w sprawie uzupełniających środków własnych

Wytyczne w sprawie uzupełniających środków własnych EIOPA-BoS-14/167 PL Wytyczne w sprawie uzupełniających środków własnych EIOPA Westhafen Tower, Westhafenplatz 1-60327 Frankfurt Germany - Tel. + 49 69-951119-20; Fax. + 49 69-951119-19; email: info@eiopa.europa.eu

Bardziej szczegółowo

POLITYKA INFORMACYJNA W ZAKRESIE ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ EURO BANKU S.A.

POLITYKA INFORMACYJNA W ZAKRESIE ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ EURO BANKU S.A. Uchwała Zarządu Euro Banku nr DC/177/2015 z dnia 26.05.2015 Uchwała Rady Nadzorczej nr 01/06/2015 z dnia 02.06.2015 POLITYKA INFORMACYJNA W ZAKRESIE ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ EURO BANKU S.A. Wrocław, maj

Bardziej szczegółowo

POLITYKA INFORMACYJNA BANKU SPÓŁDZIELCZEGO W IŁŻY

POLITYKA INFORMACYJNA BANKU SPÓŁDZIELCZEGO W IŁŻY Załącznik do Uchwały Nr 88 /2014 Zarządu Banku Spółdzielczego w Iłży z dnia 23.12.2014r. Załącznik do Uchwały Nr 84/2014 Rady Nadzorczej Banku Spółdzielczego w Iłży z dnia 23.12.2014 r POLITYKA INFORMACYJNA

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia 2 listopada 2010 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia 2 listopada 2010 r. 1409 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA FINANSÓW 1) z dnia 2 listopada 2010 r. w sprawie zakresu informacji zawartych w rocznym raporcie o stanie portfela ubezpieczeń i reasekuracji zakładu ubezpieczeń Na podstawie

Bardziej szczegółowo

POLITYKA INFORMACYJNA DOTYCZĄCA ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ

POLITYKA INFORMACYJNA DOTYCZĄCA ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ Załącznik nr 1 do Uchwały Zarządu nr 5/2014 Banku Spółdzielczego we Mstowie z dnia 29.01.2014r. Zatw. Uchwałą RN nr 3/2014 z dn. 30.01.2014 Tekst jednolity uwzględniający wprowadzone zmiany: 1) Uchwałą

Bardziej szczegółowo

DYREKTYWA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY 2009/138/WE

DYREKTYWA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY 2009/138/WE 17.12.2009 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 335/1 I (Akty przyjęte na mocy Traktatów WE/Euratom, których publikacja jest obowiązkowa) DYREKTYWY DYREKTYWA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY 2009/138/WE

Bardziej szczegółowo

Polityka informacyjna

Polityka informacyjna Załącznik do Uchwały Nr 176/B/2015 Zarządu Banku Spółdzielczego w Namysłowie z dnia 27.05.2015 r. oraz Uchwały Nr 36/2015 Rady Nadzorczej Banku Spółdzielczego w Namysłowie z dnia 17.06.2015 r. Polityka

Bardziej szczegółowo

Wytyczne dotyczące granic umów

Wytyczne dotyczące granic umów EIOPA-BoS-14/165 PL Wytyczne dotyczące granic umów EIOPA Westhafen Tower, Westhafenplatz 1-60327 Frankfurt Germany - Tel. + 49 69-951119-20; Fax. + 49 69-951119-19; email: info@eiopa.europa.eu site: https://eiopa.europa.eu/

Bardziej szczegółowo

Regulaminy. inwestycje. ubezpieczeniowe fundusze kapitałowe oferowane do umów ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowymi funduszami kapitałowymi

Regulaminy. inwestycje. ubezpieczeniowe fundusze kapitałowe oferowane do umów ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowymi funduszami kapitałowymi inwestycje Regulaminy ubezpieczeniowe fundusze kapitałowe oferowane do umów ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowymi funduszami kapitałowymi indeks PIF/11/07/01 Spis treści Regulamin Ubezpieczeniowego

Bardziej szczegółowo

Plan inwestycyjny dla Europy

Plan inwestycyjny dla Europy Plan inwestycyjny dla Europy ma na celu stymulowanie inwestycji w strategiczne projekty w całej Unii Europejskiej. W ramach Planu do roku 2018 wsparciem zostaną objęte inwestycje o łącznej wysokości co

Bardziej szczegółowo

Spis treści Wstęp 1. Ryzyko a pojęcie cykliczności, procykliczności i antycykliczności zjawisk sfery realnej i systemu finansowego gospodarki

Spis treści Wstęp 1. Ryzyko a pojęcie cykliczności, procykliczności i antycykliczności zjawisk sfery realnej i systemu finansowego gospodarki Wstęp... 11 1. Ryzyko a pojęcie cykliczności, procykliczności i antycykliczności zjawisk sfery realnej i systemu finansowego gospodarki... 23 1.1. Wprowadzenie... 23 1.2. Definicje zjawiska cyklu koniukturalnego,

Bardziej szczegółowo

POLITYKA INFORMACYJNA DOTYCZĄCA ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ ORAZ ZAKRESU INFORMACJI PODLEGAJĄCYCH OGŁASZANIU BANKU SPÓŁDZIELCZEGO W BARCINIE

POLITYKA INFORMACYJNA DOTYCZĄCA ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ ORAZ ZAKRESU INFORMACJI PODLEGAJĄCYCH OGŁASZANIU BANKU SPÓŁDZIELCZEGO W BARCINIE Załącznik nr do Uchwały Nr 98/Z/2014 Zarządu Banku Spółdzielczego w Barcinie z dnia 29 grudnia 2014 r. Bank Spółdzielczy w Barcinie POLITYKA INFORMACYJNA DOTYCZĄCA ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ ORAZ ZAKRESU

Bardziej szczegółowo

USŁUGI FINANSOWE: WAŻNE PROJEKTY USTAWODAWCZE

USŁUGI FINANSOWE: WAŻNE PROJEKTY USTAWODAWCZE USŁUGI FINANSOWE: WAŻNE PROJEKTY USTAWODAWCZE W 1999 r. Komisja przedstawiła plan działania w zakresie usług finansowych (Financial Services Action Plan, FSAP) obejmujący 42 środki na rzecz utworzenia

Bardziej szczegółowo

Grupa PZU oraz polski rynek ubezpieczeniowy na tle Europy w 2012 roku w kontekście planowanego wejścia w życie unijnej dyrektywy Solvency II

Grupa PZU oraz polski rynek ubezpieczeniowy na tle Europy w 2012 roku w kontekście planowanego wejścia w życie unijnej dyrektywy Solvency II Grupa PZU oraz polski rynek ubezpieczeniowy na tle Europy w 2012 roku w kontekście planowanego wejścia w życie unijnej dyrektywy Solvency II Od Solvency I do Solvency II starania w kierunku stworzenia

Bardziej szczegółowo

POLITYKA INFORMACYJNA SPÓŁDZIELCZEGO BANKU ROZWOJU

POLITYKA INFORMACYJNA SPÓŁDZIELCZEGO BANKU ROZWOJU POLITYKA INFORMACYJNA SPÓŁDZIELCZEGO BANKU ROZWOJU Spis treści I.Postanowienia ogólne... 3 II. Zakres ogłaszanych informacji... 3 III. Częstotliwość, formy i miejsce ogłaszania informacji... 6 IV. Zasady

Bardziej szczegółowo

ZMIANY W METODYCE BION

ZMIANY W METODYCE BION ZMIANY W METODYCE BION Lp. Obszar/wskaźnik Stan poprzedni Wprowadzona zmiana OCENA RYZYKA ZAKŁADU ZAGREGOWANE RYZYKO 1. Wynik testu stresu dla ryzyka koncentracji aktywów 2. Ekspozycja na ryzyko kredytowe

Bardziej szczegółowo

WZROST ŚWIADOMOŚCI UBEZPIECZENIOWEJ A PERSPEKTYWY ROZWOJU UBEZPIECZEŃ ODPOWIEDZIALNOŚCI CYWILNEJ

WZROST ŚWIADOMOŚCI UBEZPIECZENIOWEJ A PERSPEKTYWY ROZWOJU UBEZPIECZEŃ ODPOWIEDZIALNOŚCI CYWILNEJ WZROST ŚWIADOMOŚCI UBEZPIECZENIOWEJ A PERSPEKTYWY ROZWOJU UBEZPIECZEŃ ODPOWIEDZIALNOŚCI CYWILNEJ Bożena Wolińska Warszawa, wrzesień 2003 Rzecznik Ubezpieczonych Aleje Jerozolimskie 44, 00 024 Warszawa,

Bardziej szczegółowo

Spis treści Strona 2 z 8

Spis treści Strona 2 z 8 Polityka Informacyjna w zakresie ogłaszania informacji o charakterze jakościowym i ilościowym dotyczących adekwatności kapitałowej oraz zakresu informacji podlegających ogłaszaniu w Santander Consumer

Bardziej szczegółowo

Polityka informacyjna UniCredit CAIB Poland S.A. ( Domu Maklerskiego )

Polityka informacyjna UniCredit CAIB Poland S.A. ( Domu Maklerskiego ) Polityka informacyjna UniCredit CAIB Poland S.A. ( Domu Maklerskiego ) I. Preambuła 1. Dom Maklerski wprowadza niniejszą Politykę Informacyjną w celu wypełnienia obowiązków określonych w Rozporządzeniu

Bardziej szczegółowo

Wytyczne dotyczące zdolności rezerw techniczno-ubezpieczeniowych i podatków odroczonych do pokrywania strat

Wytyczne dotyczące zdolności rezerw techniczno-ubezpieczeniowych i podatków odroczonych do pokrywania strat EIOPA-BoS-14/177 PL Wytyczne dotyczące zdolności rezerw techniczno-ubezpieczeniowych i podatków odroczonych do pokrywania strat EIOPA Westhafen Tower, Westhafenplatz 1-60327 Frankfurt Germany - Tel. +

Bardziej szczegółowo

DECYZJA DELEGOWANA KOMISJI (UE)

DECYZJA DELEGOWANA KOMISJI (UE) L 323/22 DECYZJA DELEGOWANA KOMISJI (UE) 2015/2290 z dnia 12 czerwca 2015 r. w sprawie tymczasowej równoważności systemów wypłacalności obowiązujących w Australii, na Bermudach, w Brazylii, Kanadzie, Meksyku

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 21 czerwca 2013 r. Poz. 15 OBWIESZCZENIE KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO. z dnia 21 czerwca 2013 r.

Warszawa, dnia 21 czerwca 2013 r. Poz. 15 OBWIESZCZENIE KOMISJI NADZORU FINANSOWEGO. z dnia 21 czerwca 2013 r. DZIENNIK URZĘDOWY Warszawa, dnia 21 czerwca 2013 r. Poz. 15 OBWIESZCZENIE z dnia 21 czerwca 2013 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu uchwały Nr 384/2008 Komisji Nadzoru Finansowego w sprawie wymagań

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie nt. planu działań KE w zakresie energii do roku 2050: bezpieczny, konkurencyjny i niskoemisyjny sektor energetyczny

Sprawozdanie nt. planu działań KE w zakresie energii do roku 2050: bezpieczny, konkurencyjny i niskoemisyjny sektor energetyczny Bruksela, dnia 16 grudnia 2011 r. Sprawozdanie nr 111/2011 Sprawozdanie nt. planu działań KE w zakresie energii do roku 2050: bezpieczny, konkurencyjny i niskoemisyjny sektor energetyczny Bruksela, dnia

Bardziej szczegółowo

System zarządzania ryzykiem a system kontroli wewnętrznej

System zarządzania ryzykiem a system kontroli wewnętrznej System zarządzania ryzykiem a system kontroli wewnętrznej Warszawa 10 Marca 2016 Robert Pusz Dyrektor Działu Ryzyka i projektu Solvency II System zarządzania ryzykiem System zarządzania ryzykiem obejmuje

Bardziej szczegółowo

ZŁOTA PRZYSZŁOŚĆ POSTANOWIENIA OGÓLNE

ZŁOTA PRZYSZŁOŚĆ POSTANOWIENIA OGÓLNE Zasady Działania Funduszy i Planów Inwestycyjnych Załącznik do Ogólnych Warunków Ubezpieczenia Indywidualne Ubezpieczenie na Życie z Ubezpieczeniowym Funduszem Kapitałowym ZŁOTA PRZYSZŁOŚĆ POSTANOWIENIA

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe towarzystw ubezpieczeniowych w I półroczu 2009 roku 1

Wyniki finansowe towarzystw ubezpieczeniowych w I półroczu 2009 roku 1 Warszawa, 18.09.2009 Wyniki finansowe towarzystw ubezpieczeniowych w I półroczu 2009 roku 1 W dniu 30 czerwca 2009 r. zezwolenie na prowadzenie działalności ubezpieczeniowej w Polsce miało sześćdziesiąt

Bardziej szczegółowo

INFORMACJE PODLEGAJĄCE UPOWSZECHNIENIU, W TYM INFORMACJE W ZAKRESIE ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ EFIX DOM MALERSKI S.A. WSTĘP

INFORMACJE PODLEGAJĄCE UPOWSZECHNIENIU, W TYM INFORMACJE W ZAKRESIE ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ EFIX DOM MALERSKI S.A. WSTĘP INFORMACJE PODLEGAJĄCE UPOWSZECHNIENIU, W TYM INFORMACJE W ZAKRESIE ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ EFIX DOM MALERSKI S.A. WEDŁUG STANU NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 2011 ROKU I. WSTĘP 1. EFIX DOM MAKLERSKI S.A., z siedzibą

Bardziej szczegółowo

Wniosek ROZPORZĄDZENIE WYKONAWCZE RADY

Wniosek ROZPORZĄDZENIE WYKONAWCZE RADY KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 24.11.2014 r. COM(2014) 710 final 2014/0336 (NLE) Wniosek ROZPORZĄDZENIE WYKONAWCZE RADY określające jednolite warunki stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego

Bardziej szczegółowo

Dobre wyniki w trudnych czasach

Dobre wyniki w trudnych czasach Warszawa, 10 marca 2009 roku Wyniki finansowe Grupy PZU w 2008 roku Dobre wyniki w trudnych czasach W 2008 roku Grupa PZU zebrała 21.515,4 mln złotych z tytułu składek ubezpieczeniowych, osiągając zysk

Bardziej szczegółowo

REKOMENDACJA. Dobrych Praktyk na Polskim Rynku Bancassurance w zakresie ubezpieczeń ochronnych powiązanych z produktami bankowymi

REKOMENDACJA. Dobrych Praktyk na Polskim Rynku Bancassurance w zakresie ubezpieczeń ochronnych powiązanych z produktami bankowymi REKOMENDACJA Dobrych Praktyk na Polskim Rynku Bancassurance w zakresie ubezpieczeń ochronnych powiązanych z produktami bankowymi Klub Bankowca Warszawa 28 kwiecień 2009 Czym jest Bancassurance? Działalność

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 8 maja 2014 r. Poz. 586

Warszawa, dnia 8 maja 2014 r. Poz. 586 Warszawa, dnia 8 maja 2014 r. Poz. 586 USTAWA z dnia 24 kwietnia 2014 r. o zmianie ustawy o nadzorze uzupełniającym nad instytucjami kredytowymi, zakładami ubezpieczeń, zakładami reasekuracji i firmami

Bardziej szczegółowo

Wytyczne w sprawie. rozpatrywania skarg przez zakłady. ubezpieczeń

Wytyczne w sprawie. rozpatrywania skarg przez zakłady. ubezpieczeń EIOPA-BoS-12/069 PL Wytyczne w sprawie rozpatrywania skarg przez zakłady ubezpieczeń 1/8 1. Wytyczne Wprowadzenie 1. Zgodnie z art. 16 rozporządzenia w sprawie ustanowienia Europejskiego Urzędu Nadzoru

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe towarzystw ubezpieczeniowych w 2009 roku 1

Wyniki finansowe towarzystw ubezpieczeniowych w 2009 roku 1 Warszawa, 23.04.2010 Wyniki finansowe towarzystw ubezpieczeniowych w 2009 roku 1 uznać: W roku 2009 za najważniejsze zjawiska zaobserwowane na rynku ubezpieczeń można wycofywanie się klientów z ubezpieczeń

Bardziej szczegółowo

Stan prac legislacyjnych w zakresie ubezpieczeń

Stan prac legislacyjnych w zakresie ubezpieczeń Stan prac legislacyjnych w zakresie ubezpieczeń ul. Świętokrzyska 12 00-916 Warszawa tel.: +48 22 694 58 28 fax :+48 22 694 39 50 Warszawa, 23 października 2014 r. www.mf.gov.pl Deregulacja Ustawa z dnia

Bardziej szczegółowo

Wojciech Bijak PRAKTYCZNE METODY BADANIA NIEWYPŁACALNOŚCI ZAKŁADÓW UBEZPIECZEŃ

Wojciech Bijak PRAKTYCZNE METODY BADANIA NIEWYPŁACALNOŚCI ZAKŁADÓW UBEZPIECZEŃ Wojciech Bijak PRAKTYCZNE METODY BADANIA NIEWYPŁACALNOŚCI ZAKŁADÓW UBEZPIECZEŃ Oficyna wydawnicza SGH, Warszawa 2009 Problematyka niewypłacalności zakładu ubezpieczeń należy do kluczowych zagadnień teorii

Bardziej szczegółowo

Raportowanie informacji niefinansowych

Raportowanie informacji niefinansowych 9 grudnia 2014 r. Raportowanie informacji niefinansowych Małgorzata Szewc Główny Specjalista Departament Rachunkowości 1 Stan obecny Polska na tle innych krajów UE Polska implementowała w zakresie ujawniania

Bardziej szczegółowo

Strategia identyfikacji, pomiaru, monitorowania i kontroli ryzyka w Domu Maklerskim Capital Partners SA

Strategia identyfikacji, pomiaru, monitorowania i kontroli ryzyka w Domu Maklerskim Capital Partners SA Strategia identyfikacji, pomiaru, monitorowania i kontroli ryzyka zatwierdzona przez Zarząd dnia 14 czerwca 2010 roku zmieniona przez Zarząd dnia 28 października 2010r. (Uchwała nr 3/X/2010) Tekst jednolity

Bardziej szczegółowo

uwzględniając ostateczne roczne sprawozdanie finansowe Europejskiej Fundacji Kształcenia za rok budżetowy 2010,

uwzględniając ostateczne roczne sprawozdanie finansowe Europejskiej Fundacji Kształcenia za rok budżetowy 2010, 17.10.2012 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 286/239 REZOLUCJA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO z dnia 10 maja 2012 r. zawierająca uwagi stanowiące integralną część decyzji w sprawie absolutorium z wykonania

Bardziej szczegółowo

Bank Spółdzielczy w Suwałkach

Bank Spółdzielczy w Suwałkach Bank Spółdzielczy w Suwałkach POLITYKA INFORMACYJNA Banku Spółdzielczego w Suwałkach 1. Postanowienia ogólne 1. 1. Bank prowadzi przejrzystą politykę informacyjną, uwzględniającą potrzeby informacyjne

Bardziej szczegółowo

Zasady Polityki informacyjnej Mercedes-Benz Bank Polska S.A. Przyjęta na posiedzeniu Zarządu w dniu 17 czerwca 2015 roku załącznik do Uchwały 29/2015

Zasady Polityki informacyjnej Mercedes-Benz Bank Polska S.A. Przyjęta na posiedzeniu Zarządu w dniu 17 czerwca 2015 roku załącznik do Uchwały 29/2015 1/6 Spis treści A. Ustalenia ogólne... 1 B. Zakres ogłaszanych przez Bank informacji... 2 C. Zasady i terminy udzielania odpowiedzi udziałowcom oraz klientom... 5 D. Częstotliwość ogłaszania informacji...

Bardziej szczegółowo

KONKURENCJA PODATKOWA i HARMONIZACJA PODATKÓW. w ramach UNII EUROPEJSKIEJ. Implikacje dla Polski B 365094

KONKURENCJA PODATKOWA i HARMONIZACJA PODATKÓW. w ramach UNII EUROPEJSKIEJ. Implikacje dla Polski B 365094 KONKURENCJA PODATKOWA i HARMONIZACJA PODATKÓW w ramach UNII EUROPEJSKIEJ Implikacje dla Polski B 365094 SPIS TREŚCI Wstęp 9 ROZDZIAŁ I. PODATKI JAKO CZYNNIK WPŁYWAJĄCY NA MIĘDZY- NARODOWĄ POZYCJĘ GOSPODARKI

Bardziej szczegółowo

Modyfikacja systemu ubezpieczeń upraw rolnych w Polsce

Modyfikacja systemu ubezpieczeń upraw rolnych w Polsce Modyfikacja systemu ubezpieczeń upraw rolnych w Polsce dr Marietta Janowicz-Lomott, Uniwersytet Gdański dr Krzysztof Łyskawa, Uniwersytet Ekonomiczny Poznań Agenda Działanie ubezpieczeń dotowanych w Polsce

Bardziej szczegółowo

POLITYKA UPOWSZECHNIANIA INFORMACJI ZWIĄZANYCH Z ADEKWATNOŚCIĄ KAPITAŁOWĄ W BZ WBK ASSET MANAGEMENT SA

POLITYKA UPOWSZECHNIANIA INFORMACJI ZWIĄZANYCH Z ADEKWATNOŚCIĄ KAPITAŁOWĄ W BZ WBK ASSET MANAGEMENT SA BZ WBK Asset Management SA pl. Wolności 16, 61-739 Poznań telefon: (+48) 61 855 73 77 POLITYKA UPOWSZECHNIANIA INFORMACJI ZWIĄZANYCH Z ADEKWATNOŚCIĄ KAPITAŁOWĄ W BZ WBK ASSET MANAGEMENT SA I. Cel polityki

Bardziej szczegółowo

Monitoring kształtowania wysokości taryf w świetle zmieniających się czynników ryzyka

Monitoring kształtowania wysokości taryf w świetle zmieniających się czynników ryzyka Monitoring kształtowania wysokości taryf w świetle zmieniających się czynników ryzyka 1 Przepisy prawa ustawa z dnia 22 maja 2003r. o działalności ubezpieczeniowej art. 18. 1. Wysokość składek ubezpieczeniowych

Bardziej szczegółowo

Inwestycje jako kategoria ekonomiczna i finansowa

Inwestycje jako kategoria ekonomiczna i finansowa Inwestycje jako kategoria ekonomiczna i finansowa - brak jednoznacznej interpretacji terminu inwestycja - termin ten podlegał ewolucji. Obecnie rozróżnia się inwestycje jako kategorię ekonomiczną i jako

Bardziej szczegółowo

KONKURENCJA PODATKOWA UNII EUROPEJSKIEJ

KONKURENCJA PODATKOWA UNII EUROPEJSKIEJ Leokadia Oręziak KONKURENCJA PODATKOWA i HARMONIZACJA PODATKÓW w ramach UNII EUROPEJSKIEJ Implikacje dla Polski Warszawa 2007 SPIS TREŚCI Wstęp...........................................................

Bardziej szczegółowo

POLITYKA INFORMACYJNA BANKU SPÓŁDZIELCZEGO W KONOPISKACH DOTYCZĄCA ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ ORAZ ZAKRESU INFORMACJI PODLEGAJĄCYCH OGŁASZANIU

POLITYKA INFORMACYJNA BANKU SPÓŁDZIELCZEGO W KONOPISKACH DOTYCZĄCA ADEKWATNOŚCI KAPITAŁOWEJ ORAZ ZAKRESU INFORMACJI PODLEGAJĄCYCH OGŁASZANIU BANK SPÓŁDZIELCZY W KONOPISKACH Załącznik do Uchwały Nr 1/32/15 Zarządu Banku Spółdzielczego w Konopiskach z dnia 23.04.2015r. Załącznik do Uchwały Nr 8/5/15 Rady Nadzorczej Banku Spółdzielczego w Konopiskach

Bardziej szczegółowo

KURS DORADCY FINANSOWEGO

KURS DORADCY FINANSOWEGO KURS DORADCY FINANSOWEGO Przykładowy program szkolenia I. Wprowadzenie do planowania finansowego 1. Rola doradcy finansowego Definicja i cechy doradcy finansowego Oczekiwania klienta Obszary umiejętności

Bardziej szczegółowo

Regulaminy. inwestycje. ubezpieczeniowe fundusze kapitałowe oferowane do umów ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowymi funduszami kapitałowymi

Regulaminy. inwestycje. ubezpieczeniowe fundusze kapitałowe oferowane do umów ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowymi funduszami kapitałowymi inwestycje Regulaminy ubezpieczeniowe fundusze kapitałowe oferowane do umów ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowymi funduszami kapitałowymi indeks PIF/11/07/01 Spis treści Regulamin Ubezpieczeniowego

Bardziej szczegółowo

Materiały uzupełniające do

Materiały uzupełniające do Dźwignia finansowa a ryzyko finansowe Przedsiębiorstwo korzystające z kapitału obcego jest narażone na ryzyko finansowe niepewność co do przyszłego poziomu zysku netto Materiały uzupełniające do wykładów

Bardziej szczegółowo

Spis treści CZĘŚĆ I. UBEZPIECZENIA GOSPODARCZE

Spis treści CZĘŚĆ I. UBEZPIECZENIA GOSPODARCZE Spis treści Wykaz skrótów......................................................... 8 Wstęp................................................................. 9 CZĘŚĆ I. UBEZPIECZENIA GOSPODARCZE 1. RYZYKO

Bardziej szczegółowo

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Obowiązuje od 01.10.2014 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie magisterskim

Bardziej szczegółowo

Czy i w jaki sposób trzeba zmienić polski system bankowy?

Czy i w jaki sposób trzeba zmienić polski system bankowy? Czy i w jaki sposób trzeba zmienić polski system bankowy? Wyniki badania eksperckiego Polskie Towarzystwo Ekonomiczne 28.01.2016 r. Informacje o badaniu Czyje to stanowisko? eksperci znawcy systemów bankowych

Bardziej szczegółowo

Stanowisko organu nadzoru wobec problematyki ubezpieczeń grupowych

Stanowisko organu nadzoru wobec problematyki ubezpieczeń grupowych Stanowisko organu nadzoru wobec problematyki ubezpieczeń grupowych Paweł Sawicki Dyrektor Departamentu Licencji Ubezpieczeniowych i Emerytalnych UKNF Ubezpieczenia grupowe skala zjawiska Udział w rynku

Bardziej szczegółowo

OPIS FUNDUSZY OF/ULM3/1/2013

OPIS FUNDUSZY OF/ULM3/1/2013 OPIS FUNDUSZY OF/ULM3/1/2013 Spis treści Opis Ubezpieczeniowego Funduszu Kapitałowego ING Perspektywa 2020 3 Opis Ubezpieczeniowego Funduszu Kapitałowego ING Perspektywa 2025 6 Opis Ubezpieczeniowego Funduszu

Bardziej szczegółowo

STUDIA PODYPLOMOWE Katedra Prawa Finansowego Wydział Prawa i Administracji Uniwersytet Gdański PRAWO RYNKU FINANSOWEGO UNII EUROPEJSKIEJ

STUDIA PODYPLOMOWE Katedra Prawa Finansowego Wydział Prawa i Administracji Uniwersytet Gdański PRAWO RYNKU FINANSOWEGO UNII EUROPEJSKIEJ STUDIA PODYPLOMOWE Katedra Prawa Finansowego Wydział Prawa i Administracji Uniwersytet Gdański PRAWO RYNKU FINANSOWEGO UNII EUROPEJSKIEJ ZAGADNIENIA WPROWADZAJĄCE. 10h 1. System prawa UE. 2h Źródła prawa

Bardziej szczegółowo