Ocena ryzyka ogniowego a ubezpieczenie mienia. dr Krzysztof Łyskawa, Katedra Ubezpieczeń

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Ocena ryzyka ogniowego a ubezpieczenie mienia. dr Krzysztof Łyskawa, Katedra Ubezpieczeń"

Transkrypt

1 Ocena ryzyka ogniowego a ubezpieczenie mienia dr Krzysztof Łyskawa, Katedra Ubezpieczeń

2 Agenda Ocena rynku ubezpieczeń w zakresie produktów ogniowych Definicje zdarzeń obejmowanych ochroną Stawki Konsekwencje redukcji kosztów Sposoby oceny zagrożeń ogniowych przez zakłady ubezpieczeń Standardowe wnioski o ubezpieczenie ogniowe Realizacja ubezpieczeń w oparciu o Prawo Zamówień Publicznych Zindywidualizowana ocena zakładu ubezpieczeń / survey Indywidualizacja postrzegania ryzyka ogniowego przez potencjalnych ubezpieczonych Systemy informatyczne i semantyczna reprezentacja ryzyka

3 Rynek ubezpieczeń w Polsce w zakresie ryzyk ogniowych

4 Fragment modelu biznesowego zakładu ubezpieczeń Sprzedaż - Dostarczanie przypisu - Klauzule brokerskie - Negocjacje (cena, zakres) Underwriting -Deklaracja ryzyka - Odstępstwa od schematu akceptacji ZU Obsługa polis - Brak informacji o zmianach w przedmiocie ubezpieczenia - Szkodowość w okresie ubezpieczenia Likwidacja - Konieczność akceptacji wcześniej ustalonych warunków - Nacisk ze strony pośrednika, sprzedaży, a często i underwritingu

5 Klauzule stosowane w realizowanych umowach ubezpieczenia (SIWZ Wrocław) - obligatoryjne Ochronie podlega całe mienie Ubezpieczającego/Ubezpieczonego bez względu na wiek, stopień amortyzacji i zużycia technicznego. Podstawa obliczania wysokości odszkodowania jest wartość księgowa brutto lub wartość odtworzeniowa niezależnie od stopnia zużycia technicznego mienia (dotyczy wszystkich ubezpieczonych ryzyk). Obowiązkowe zniesienie ograniczenia odpowiedzialności z tytułu szkód wynikających z awarii urządzeń lub instalacji tryskaczowych oraz samoczynnego otworzenia się główek tryskaczowych z innych przyczyn jak pożar, Klauzula zabezpieczeń przeciwpożarowych i przeciwkradzieżowych Ubezpieczyciel uznaje za wystarczające zabezpieczenia przeciwpożarowe i przeciwkradzieżowe, stosowane przez Ubezpieczającego, o ile są one zgodne z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa. Klauzula ubezpieczenia mediów gaśniczych Ubezpieczyciel pokryje koszty napełnienia urządzeń i/lub instalacji gaśniczych, w przypadku wydostania się mediów gaśniczych na skutek awarii lub błędu w obsłudze;

6 Klauzule stosowane w realizowanych umowach ubezpieczenia (SIWZ Wrocław) - fakultatywne Istnieje możliwość przeoczenia istotnych informacji przez Ubezpieczającego i nie dostarczenia ich w wymaganym terminie Ubezpieczycielowi. Jeżeli przeoczenie nie będzie skutkiem winy umyślnej lub rażącego niedbalstwa Ubezpieczającego, to nie będzie to miało negatywnego wpływu na ochronę ubezpieczeniowa (nie będzie podstawą odmowy wypłaty odszkodowania lub jego ograniczenia) pod warunkiem uzupełnienia brakującej informacji niezwłocznie po stwierdzeniu przeoczenia. Klauzula małych szkód Klauzula niezachowania parametrów prądu elektrycznego - zakres ochrony zostaje rozszerzony o ryzyko szkód wywołanych niezachowaniem parametrów prądu elektrycznego, w tym równie" wywołanych pośrednim uderzeniem pioruna. Klauzula kosztów zabezpieczenia przed szkodą - Ubezpieczyciel zobowiązuje się do pokrycia kosztów zabezpieczenia przed szkoda, bezpośrednio zagrożonego mienia, bez względu na to czy szkoda w ubezpieczanym mieniu faktycznie powstała. Klauzula konieczności poniesienia zwiększonych wydatków w związku z nakazem administracyjnym - Jeśli po wystąpieniu szkody okaże się, iż w wyniku decyzji administracyjnej lub w związku z obowiązującym przepisem prawa Ubezpieczony będzie musiał ponieść zwiększone wydatki na odtworzenie mienia lub w jakikolwiek inny sposób nakłady na odtworzenie będą zwiększone w stosunku do faktycznego rozmiaru szkody.

7 Zjawisko redukcji stawek ubezpieczeniowych W ciągu ostatnich kilku lat stawki w ubezpieczeniu od ognia uległy znacznej redukcji Konieczność redukcji kosztów i często zmiany sposobu realizacji umów ubezpieczenia (I-sze ryzyko) Źródło: Miesięcznik Ubezpieczeniowy, nr 7 i 8/2007

8 Zjawisko redukcji stawek ubezpieczeniowych Redukcja kosztów ubezpieczenia przejawia się w obszarach, w których nie występują negocjacje cenowe z udziałem brokerów przetargi publiczne) Stawka wyniosła 0,1226 promila

9 Konsekwencje redukcji stawek ubezpieczeniowych Dążenie do redukcji kosztów - w tym kosztów zawarcia umowy ubezpieczenia Koncentracja na zakresie i cenie, a nie analizie technicznej przedmiotu ubezpieczenia Brak doświadczeń w danym rodzaju mienia / prowadzonej działalności i w konsekwencji indywidualizacja decyzji Budowanie odpowiedzialności towarzystwa na PML (possible maximum loss)

10 Terminologia stosowana w procesie określania maksymalnej straty Termin MPL (Maximum Probable Loss) maksymalna prawdopodobna strata EML (Estimated Maximum Loss) maksymalna szacunkowa strata AS (Amount Subject) wartość strefy Znaczenie Maksymalna strata, której można się spodziewać przy ostrożnej ocenie i może się zdarzyć jako rezultat pojedynczego zdarzenia przy wzięciu pod uwagę wszystkich okoliczności ryzyka (wg. Munich Re) Strata jaka może powstać, gdy będą miały miejsce najbardziej niekorzystne okoliczności, mniej lub bardziej wyjątkowo ze sobą powiązane, i gdy powstała - jako jej rezultat realizacja ryzyka nie będzie wcale lub też będzie zwalczana w sposób niewystarczający, a rozwój szkody może być zatrzymany tylko poprzez nieprzekraczalne przeszkody lub wyczerpanie się dóbr zagrożonych szkodą (def.: Comitte Europeen des Assurances) Maksymalna strata jaka może się wydarzyć w normalnych warunkach działalności z uwzględnieniem wszystkich elementów ochronnych. Nie uwzględnia się odległych zbiegów okoliczności i katastrof, które mogą mieć miejsce, ale które pozostają (praktycznie) mało prawdopodobne (def.: Reinsurance Offices Association). Wartość maksymalnych strat majątku w przypadku działania pojedynczego zdarzenia szkodzącego, przy nieskutecznych środkach ochronnych, zaistniała w strefie zagrożenia (wg. Munich Re). Źródło: Jedynak P., Ubezpieczenia gospodarcze. Wybrane elementy teorii i praktyki., Księgarnia Akademicka, Kraków 2001 s. 127.

11 Ocena zagrożeń ogniowych przez zakłady ubezpieczeń

12 Fragment modelu biznesowego zakładu ubezpieczeń Sprzedaż - Dostarczanie przypisu - Klauzule brokerskie - Negocjacje (cena, zakres) Underwriting -Deklaracja ryzyka - Odstępstwa od schematu akceptacji ZU Obsługa polis - Brak informacji o zmianach w przedmiocie ubezpieczenia - Szkodowość w okresie ubezpieczenia Likwidacja - Konieczność akceptacji wcześniej ustalonych warunków - Nacisk ze strony pośrednika, sprzedaży, a często i underwritingu

13 Tendencja do uproszczeń w ocenie ryzyka Redukcja kosztów i konkurencja powoduje znaczne ograniczenia w danych gromadzonych przez zakłady ubezpieczeń i niezbędnych do zawarcia umowy ubezpieczenia

14 Tendencja do uproszczeń w ocenie ryzyka Zakres grodzonej informacji jest podobny w poszczególnych towarzystwach

15 Tendencja do uproszczeń w ocenie ryzyka umowy w oparciu o Prawo Zamówień Publicznych W odniesieniu do przetargów na ubezpieczenia ocena dokonywana jest w oparciu o ujęte w specyfikacji dane, często z pominięciem przyczyn szkód

16 Indywidualizacja oceny zagrożeń - survey Pozwala na wnikliwe spojrzenie na zagrożenia występujące w danym podmiocie, ale pozostaje problem jakości badania

17 Indywidualizacja oceny zagrożeń - survey Wartością dodaną jest wnikliwe sprawdzenie przyczyn dotychczasowych szkód i ewentualne sformułowanie zaleceń

18 Underwriting w ubezpieczeniach nieżyciowych Zróżnicowanie produktowe w tego typu ubezpieczeniach powoduje, że konieczna jest specjalizacja osób zajmujących się poszczególnymi produktami Specyfika ubezpieczeń majątku polega na tym, że konieczny jest szczegółowy zasób informacji na temat majątku Zakład ubezpieczeń nie może odmówić zawarcia ubezpieczenia obowiązkowego. Nie może kształtować O.W.U. Stąd z prowadzeniem tego typu produktów wiąże się zróżnicowanie taryf oraz rozbudowany system zniżek i zwyżek Osobom akceptującym przedmiot ubezpieczenia wydaje się często bardzo duże kompetencje do akceptacji, oparte na indywidualnym doświadczeniu danej osoby

19 Analiza w ramach obszaru: posiadany majątek systemy zabezpieczeń konstrukcja budynku 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% wpływ człowieka Obora/hala udojowa Silos zbożowy Gorzelnia Biuro możliwość reakcji czynniki zewnętrzne zagrożenia wewnętrzne

20 Indywidualizacja postrzegania ryzyka ogniowego przez potencjalnych ubezpieczonych pojmowanie ryzyka

21 Ryzyko definicje Ryzyko subiektywne (ryzyko subiektywne) jest indywidualną oceną szansy wystąpienia określonego rezultatu, opartą na osobistych uwarunkowaniach psychologicznych lub nastroju duchowym W. Ronka-Chmielowiec, Modelowanie ryzyka w ubezpieczeniach. Wybrane zagadnienia, AE Wrocław 2003, s. 16 Ryzyko jako kategoria ze sfery świadomości w najogólniejszym znaczeniu bywa używane na oznaczenie uświadamianego niebezpieczeństwa, pogorszenia się stanu podmiotu lub niepowodzenia w działaniu podjętym przez podmiot dla osiągnięcia stanu pożądanego. M. Kuchlewska, Ubezpieczenie jako metoda finansowania ryzyka przedsiębiorstw, AE Poznań 2003, s. 40 Magdalena Osak

22 Ryzyko definicje Ryzyko obiektywne stan, w którym istnieje obiektywnie rozumiana (niezależna od danego podmiotu) możliwość zmiany danego stanu rzeczy ( ) E.Kowalewski, Wprowadzenie do teorii ryzyka ubezpiczeniowego, w: Ubezpieczenia w gospodarce rynkowej, t. 2. A. Wąsiewicz (red.), Bydgoszcz 1994, s. 15. Magdalena Osak

23 Pojmowanie ryzyka Dostarczenie materiału przez zmysły Przetworzenie, uporządkowanie, wytworzenie obrazu rzeczywistości Ryzyko jako zjawisko społeczne to stan(y) właściwości podmiotów/ obiektów uznawane (normatywnie określone) na gruncie danej kultury za wartości negatywne, a więc nieakceptowane i do unikania obiektywizacja ryzyka J. Michalak Wniosek: Co jest zagrożeniem? Co jest moim ryzykiem? Wartości indywidualne, wiedza (doświadczenia, założenia, hipotezy), emocje, kontekst odbioru Presja grupy, moda, kultura, normy zewnętrzne Ryzyko jako zjawisko indywidualne jest rezultatem/wytworem czynności/działań subiektywnie racjonalnych określonego podmiotu, stanowiącym opis możliwego, przyszłego, nieakceptowanego przez dany podmiot stanu właściwości tego podmiotu czy obiektu, względem którego dany podmiot pozostaje w określonej relacji J. Michalak Źródło: opracowanie wlasne na podstawie Risiko ist ein Konstrukt, Hrsg. Die Bayerische Rück, Knesebeck 1993, dodatek, Ryzyko a zagrożenie, materiały dra J. Michalaka z otwartego zebrania naukowego Katedry Ubezpieczeń r.

24 Projektowanie ryzyka Magdalena Osak

25 Pojmowanie ryzyka Faktem bezspornym jest, że ryzyko towarzyszyło człowiekowi od zarania dziejów. /T.T. Kaczmarek, Ryzyko i zarządzanie ryzykiem. Ujęcie interdyscyplinarne, Difin, Warszawa 2008, s. 23/ Ryzyko towarzyszyło zresztą ludzkości od zawsze. / T.Tyszka, Przysłowia o ryzyku, Studia Socjologiczne 1999, nr 3, s. 165/ A może raczej? Zagrożenia, choć podlegały jakościowym przeobrażeniom, towarzyszą człowiekowi od początku jego istnienia. Ryzyko zaś jako zjawisko historyczne nie występowało od zawsze, ale od momentu, gdy w drodze ewolucji człowiek zaczął w ten sposób postrzegać (wartościować) określone stany rzeczy. / M. Osak, Ryzyko zdrowotne jako podstawa wyodrębniania ubezpieczeń zdrowotnych, w: Studia z ubezpieczeń gospodarczych i społecznych, red. J. Handschke, AE Poznań 2008, s. 150./ Magdalena Osak

26 Całkowity koszt ryzyka : Wybór metody zarządzania W celu optymalizacji kosztu ryzyka możliwe jest stosowanie kombinacji, łączenia poszczególnych metod kontroli Próg opłacalności: stosunek nakładów do przewidywanych oszczędności Koszt alternatywny zaangażowanego kapitału Koszt kontroli fizycznej Koszt administracji systemu zarządzania ryzykiem Koszt obniżenia/ podwyższenia ceny transakcyjnej (transfer pozaubezpieczeniowy) Koszt nabycia ATR Składki na ubezpieczenie Szkody pokryte z własnego funduszu (nieubezpieczone bądź udział własny, franszyzy)

27 Systemy informatyczne i semantyczna reprezentacja ryzyka

28 Podstawa poszukiwania nowych rozwiązań informatycznych Informacje to fundamentalna wartość w modelowaniu ryzyka w zakładach ubezpieczeń i przekłada się na wyznaczanie ceny, zakresu, czy realizację umów Tradycyjne modelowanie ryzyka kładzie szczególny nacisk na elementy ilościowe Efektem prowadzonych działań jest skondensowanie posiadanej wiedzy w formę pewnych statystyk: Niska efektywność technologii przetwarzania informacji w wiedzę Ograniczenia w technologiach zarządzania wiedzą Uproszczenia poprzez tworzenie modeli

29 Podstawa poszukiwania nowych rozwiązań informatycznych Rozwój technologii semantycznej w ostatnich latach pozwolił na zmianę podejścia i umożliwia automatyczne przetwarzanie nie tylko danych liczbowych, ale także informacji tekstowych Cel działania to tworzenie rozwiązań obejmujących metody przygotowywania i kodowania wiedzy o opisywanym ryzyku, zbiorach ryzyk i czynnikach wpływających na poszczególne ryzyka, w ramach struktur semantycznych, a także stworzenie globalnych artefaktów pozwalających na łączenie, nawigację oraz użytkowanie zakodowanej wiedzy Ontologia - generalnie sformalizowane definicje pojęć i ich konceptualizację oraz formalne określenie powiązań zachodzących pomiędzy nimi - T.R. Gruber, A Translation Approach to Portable Ontology Specifications, Knowledge Acquisition, Vol.5, 1993

30 Charakter ontologii Ontologia nie stanowi listy, katalogu czy taksonomii obiektów, stwarza natomiast formalne przesłanki wedle, których takowe mogą być budowane. Ontologia jest oderwana od epistemologii (teorii poznania), powiązana jest z obiektem, a nie jego subiektywnym odbiorem. Ontologia musi uchwycić rzeczywistość na różnych poziomach atomizacji, jak również relacje pomiędzy tak wyodrębnionymi warstwami. Naturalne jest istnienie wielu ontologii - uznanie braku możliwości stworzenia jednej ogólnej ontologii, przy czym każda ontologia może być poprawna. W przeciwieństwie do typowego podejścia analitycznego relacje miedzy obiektami nie są ujęte w postaci funkcji - zależności nie muszą być ilościowe. Nauka rozpoczyna proces od mierzenia i predykcji, ontologia zaś od stworzenia taksonomii

31 Radio-frequency identification (RFID) RFID Chip RFID Reader

32 Dziękuję za uwagę

33 Kroki wyznaczania PML dla ryzyka pożaru Oddzielenie kompleksów ogniowych. Ewentualne podzielenie kompleksu na subkompleksy. Określenie majątku w ramach każdego kompleksu z podziałem na różne kategorie. Wyznaczenie odtworzeniowej wartości majątku w każdej strefie. Analiza scenariuszy powstania i konsekwencji szkód w kompleksach o najwyższej i zbliżonej wartości odtworzeniowej. Wybór kompleksu o najwyższej prawdopodobnej wartości straty.

34 Główne cele underwritingu zapobieganie wystąpieniu zjawiska antyselekcji ryzyk (selekcji negatywnej); właściwy dobór ilości poszczególnych ryzyk w portfelu ubezpieczeniowym; zapewnienie opłacalności wykonywania działalności ubezpieczeniowej.

35 Z antselekcją mamy do czynienie wtedy, gdy popyt na ubezpieczenia zgłaszają osoby o ponadprzeciętnym niebezpieczeństwie wystąpienia szkody.

36 Underwriter ma za zadanie tak dobrać portfel ryzyk, by ich szkodowość nie była wyższa od zaplanowanej podczas kalkulacji wysokości składki. Równowaga portfela polega na tym, że ryzyka bardziej szkodowe powinny być rekompensowane przez te mniej szkodowe. Najwięcej uwagi musi on poświęcić na wykrycie ryzyk szczególnie dużych i niebezpiecznych.

37 Polityka selekcji ryzyk wraz z wytycznymi określa obszary i rodzaje ubezpieczeń, które mają być rozwijane, oraz te z których dany zakład ubezpieczeń chce zrezygnować, bądź do których nie chce wchodzić. Polityka ta powinna wynikać ze strategii rozwojowej asekuratora i realizować strategiczne cele firmy.

38 Przedsiębiorstwo jako podmiot ryzyka Stopień realizacji celu przedsiębiorstwa uzależniony jest od działań, podejmowanych zarówno przez nie samo, jak i od splotu całokształtu oddziaływania wszystkich elementów jego otoczenia, które łącznie kształtują jego zagrożenia i wpływają na postrzeganie ryzyka. M. Kuchlewska, Ubezpieczenie jako metoda finansowania ryzyka przedsiębiorstw, AE Poznań 2003, s Zagrożenia dla przedsiębiorstwa wynikają z: funkcjonowania w szeroko rozumianym otoczeniu funkcjonowania jako organizacji zarobkowej i podejmowanych w nim decyzji Magdalena Osak

39 Ryzyko w ubezpieczeniach majątkowych Statystyczna ocena ryzyka ubezpieczeniowego: wartość średnia, dominanta, mediana, odchylenia standardowe, współczyniki zmienności Wskaźniki techniczno-ubezpieczeniowe Wskaźnik szkodowości losowej Wskaźnik szkodowości finansowej Wskaźnik częstości wypadków ubezpieczeniowych Wskaźnik rozszerzalności wypadków losowych Wskaźnik intensywności działania wypadków losowych Wskaźnik kosztów obsługi ubezpieczenia Wskaźniki ekonomiczno-ubezpieczeniowe: np. globalna suma składek do PKB, do funduszu rezerw, pole ubezpieczeniowe

40 Underwriting to: proces selekcji i klasyfikacji wniosków z zawarcie umowy ubezpieczenia. ogół czynności wykonywanych w celu oszacowania, zaakceptowania na pewnych warunkach lub odrzucenia danego ryzyka ubezpieczeniowego.

41 Cykl underwritingowy Występuje w ubezpieczeniach majątkowych i odpowiedzialności cywilnej i objawia się poprzez okresowe wahania poziomu akceptowalnego ryzyka ubezpieczeniowego.

42 Akceptowalny poziom ryzyka Cykl underwritingowy - wykres Lata Przyczyny powstawania cyklu to: zmiany pojemności rynku; zmiany rentowności inwestycji.

43 Kto w zakładzie ubezpieczeń powinien (może) zajmować się underwritingiem (selekcją ryzyk)? wyspecjalizowany, specjalnie do tego przygotowany pracownik; pośrednik sprzedażowy (agent, broker); program komputerowy;???

44 Podstawowe etapy underwritingu: identyfikacja ryzyk; określenie zakresu pokrycia; oszacowanie ryzyk; taryfowanie lub odrzucenie wniosku ubezpieczenia; określenie MPL; określenie zapotrzebowania na reasekurację; kwotacja składki i zawarcie umowy ubezpieczenia.

45 Identyfikacja ryzyk Jakość pracy underwritera zależy od ilości i jakości posiadanych przez niego informacji na temat ocenianego ryzyka. Duża ilość informacji zmniejsza prawdopodobieństwo popełnienia błędu, ale za to wydłuża czas i koszty. Źródła danych z których może korzystać: wniosek o zawarcie ubezpieczenia; dodatkowe informacje od pośrednika; raporty wyspecjalizowanych instytucji; informacje od jednostek współpracujących z zakładem ubezpieczeń; badania, opisy, statystyki prowadzone przez zakład jak i instytucje zewnętrzne.

46 Identyfikacja ryzyk ma na celu określenie m. in.: ogólnej charakterystyki podmiotu i przedmiotu ubezpieczenia; relacje występujące pomiędzy podmiotem i przedmiotem ubezpieczenia a otoczeniem; sytuację majątkową i finansową; poziom zabezpieczeń przed wystąpieniem szkody; dotychczasowy przebieg szkodowości.

47 Zakres pokrycia Bada się zasadność i możliwości przyjęcia do ubezpieczenia według proponowanego przez ubezpieczonego zakresu ubezpieczenia. Następuje tu porównanie zakresu proponowanego przez zakład z zakresem wymaganym przez klienta. Analizuje się klauzule ubezpieczeniowe.

48 Oszacowanie ryzyk Selekcja ryzyka na ryzyka czyste i spekulatywne. Określenie warunków na jakich możliwe będzie przyjęcia ryzyk spekulatywnych. Próba określenia czy wszystkie ryzyka są możliwe do identyfikacji. Szacowanie wielkości ryzyka. Szacowanie zmiany wielkości ryzyka w czasie. itd. itp.

49 Taryfowanie DECYZJA Akceptacja wniosku bez zastrzeżeń Akceptacja wniosku pod warunkiem pewnych modyfikacji Odrzucenie wniosku TARYFOWANIE

50 Taryfowanie polega na przyporządkowaniu danego ryzyka do określonej grupy (klasy) taryfowej (np.: standardowa, ponadprzeciętnie ryzykowna) lub ewentualnie wyznaczenie indywidualnej wysokości składki.

51 Metody kalkulacji wysokości składki w ubezpieczeniach metoda składki zróżnicowanej; metoda składki przeciętnej; metoda składki mieszanej.

52 Badanie MPL MPL (maximum probable loss) maksymalna prawdopodobna strata, jest to maksymalna wartość zniszczonych dóbr w trakcie jednego zdarzenia. Stosowana jest w ubezpieczeniach majątkowych, co do których wiadomo, że nie może nastąpić szkoda całkowita. wartość MPL < wartość ubezpieczenia

53 Zapotrzebowanie na reasekurację Dostępność reasekuracji wpływa pozytywnie na zawieranie przez zakłady ubezpieczeń dużych ryzyk. Zabezpiecza ona również przed szkodami katastroficznymi oraz nadmierną szkodowością.

54 Kwotacja składki i zawarcie umowy Na podstawie przytoczonych wcześniej elementów składowych dokonuje się określenia ostatecznej wysokości składki ubezpieczeniowej po czym może nastąpić podpisanie umowy ubezpieczenia.

55 Wstępny podział wnioskodawców: osoby, z którymi można zawrzeć umowę ubezpieczenia bez potrzeby uzyskiwania dodatkowych opinii specjalistów; osoby, co do których stanu zdrowia konieczna jest konsultacja medyczna; osoby kwalifikujące się do natychmiastowego odrzucenia. Kwalifikację na badania medyczne otrzymują osoby: deklarujące wysokie sumy ubezpieczenia; co do których stanu zdrowia występują wątpliwości i konieczna jest weryfikacja danych zawartych we wniosku ubezpieczeniowym.

56 W firmach ubezpieczeniowych na ogół rozróżnia się następujące klasy ryzyka: standardowa - ubezpieczeni mają przewidywaną przeciętną długość trwania życia, płacą standardową składkę i są ubezpieczeni bez żadnych dodatkowych klauzul; preferowana - ubezpieczeni mają lepszą niż przewidywana przeciętną długość trwania życia, płacą niższą niż standardową składkę i są ubezpieczeni bez żadnych dodatkowych klauzul; substandardowa (podwyższona) - ubezpieczeni mają problemy zdrowotne lub poza zdrowotne, ich przewidywana długość życia jest krótsza od przeciętnej, płacą składkę wyższą od zdrowej osoby w tym samym wieku; odraczana - wnioskujący nie kwalifikuje się obecnie do ubezpieczenia, gdyż ryzyko jest zbyt duże, ale istnieje prawdopodobieństwo osłabienia czynnika niekorzystnego po upływie określonego czasu, a tym samym możliwość ich ubezpieczenia po ponownej analizie; odrzucane - wnioskujący są obciążeni ryzykiem rychłej śmierci, na tyle dużym, że towarzystwo ubezpieczeniowe nie może zaoferować im ubezpieczenia.

57 Underwriting finansowy ma na celu upewnić zakład ubezpieczeń, iż klienta stać na opłacanie składek z tytułu wybranej przez niego sumy ubezpieczenia oraz, że ta suma jest w danym przypadku odpowiednia. Bada on zasadność wysokości sumy ubezpieczenia oraz powód złożenia wniosku o ubezpieczenie.

58 Zarządzanie ryzykiem - etapy Etapy zarządzania ryzykiem ujęcie syntetyczne Co może nam się przydarzyć? Identyfikacja ryzyka Analiza ryzyka Co robimy, aby temu zapobiec? Jakie mamy możliwości pokrycia strat, jeżeli nam się jednak przydarzy? Wybór metody zarządzania Ocena efektywności Czy to co zrobiliśmy, jest efektywne ( koszt ryzyka )? Magdalena Osak

59 Identyfikacja ryzyka Identyfikacja czy konstruowanie ryzyka? Etap, w którym dokonuje się: identyfikacji (skonstruowania, uświadomienia) ryzyka możliwych stanów, których podmiot nie akceptuje identyfikacji zagrożeń (determinant realizacji ryzyka - bezpośrednich przyczyn realizacji ryzyka) oraz czynników, które zwiększają prawdopodobieństwo materializacji zagrożeń identyfikacji skutków bezpośrednich i pośrednich realizacji ryzyka naruszenie wartości stanowiących podstawę kreowania ryzyka dwoistość postrzegania skutków ex ante (baza percepcji ryzyka) i ex post (jako faktyczne skutki) dalsze skutki materializacji ryzyka, rozpoznane w stosunku do innych właściwości podmiotu

60 Identyfikacja ryzyka identyfikacja (konstruowanie) odbywa się w kontekście celów, charakteru i otoczenia prowadzonej działalności pierwszy krok na drodze do stworzenia profilu ryzyka każdej organizacji nie istnieje złota metoda identyfikacji techniki identyfikacji: burza mózgów wybór uczestników zabezpieczenie czasu szablon identyfikacji (przed sesją) bezpieczeństwo dyskusji (bez reperkusji) zapis wyników sesji kwestionariusze pytań Magdalena Osak

61 Burza mózgów przykładowy szablon przed sesją cel: sprowokowanie dyskusji o obszarach zagrożeń Magdalena Osak

62 Burza mózgów przykładowy szablon przed sesją cel: sprowokowanie dyskusji o obszarach zagrożeń Magdalena Osak

63 Burza mózgów przykładowy szablon przed sesją cel: sprowokowanie dyskusji o obszarach zagrożeń Magdalena Osak

64 Burza mózgów przykładowy szablon przed sesją cel: sprowokowanie dyskusji o obszarach zagrożeń Magdalena Osak

65 Burza mózgów przykładowy szablon przed sesją cel: sprowokowanie dyskusji o obszarach zagrożeń Magdalena Osak

66 Burza mózgów przykładowy szablon przed sesją cel: sprowokowanie dyskusji o obszarach zagrożeń Magdalena Osak

67 Burza mózgów przykładowy szablon przed sesją cel: sprowokowanie dyskusji o obszarach zagrożeń Magdalena Osak

68 Burza mózgów przykładowy szablon przed sesją cel: sprowokowanie dyskusji o obszarach zagrożeń Źródło: Zarządzanie ryzykiem w sektorze publicznym, Ministerstwo Finansów, Warszawa, s

69 Identyfikacja ryzyka Techniki identyfikacji: analiza przeszłości dane historyczne o potencjalnych i faktycznych zdarzeniach szereg czasowy (3-5 lat) porównanie z wzorcowymi rozwiązaniami w danej branży analiza niebezpieczeństw i operatywności (Hazard and Operability Study HAZOP) strukturalna burza mózgów zorientowana na identyfikację ryzyka technologicznego eksperci z różnych dziedzin reprezentanci projektanta, użytkownika, producenta systemu poddanego weryfikacji optymalna wielkość grupy Magdalena Osak

70 Identyfikacja ryzyka obszary (wyniki badania dla Europy Środkowo-Wschodniej) Źródło: Zarządzanie ryzykiem: możliwości uzyskania przewagi konkurencyjnej w krajach Europy Środkowo- Wschodniej, Raport z analizy ryzyka 2006, Marsh, s. 5.

71 Analiza ryzyka portfel ryzyka wyniki badania operacyjne: produkcja, zakłócenia w jakości, terminowość rynkowe: konkurencja, relacje z klientami finansowe: stopy procentowe, kursy walutowe, zadłużenie polityczne: legislacja (wewnętrzna i międzynarodowa) kadrowe: zabezpieczenie społeczne, BHP odpowiedzialności cywilnej i karnej: za produkt, władz spółki środowiskowe (ekologiczne) związane z ładem korporacyjnym i kontrolą wewnętrzną IT etyczne, przestępczość inne Źródło: Keys to understanding the diversity of risk management practices in Europe, FERMA risk management benchmarking survey 2008,

72 Identyfikacja ryzyka uwagi w oparciu o COSO II identyfikacja ryzyka (zdarzeń/zagrożeń) jest poprzedzona rozpoznaniem środowiska wewnętrznego i ustaleniem celów środowisko wewnętrzne wpływa na świadomość ryzyka wśród pracowników organizacji i stanowi podstawę dla pozostałych komponentów zarządzania ryzykiem środowisko wewnętrzne obejmuje: filozofię zarządzania ryzykiem = wspólne przekonania i metody podejścia do zagrożeń we wszystkich działaniach rozwinięta, zrozumiała, zaakceptowana i respektowana przez pracowników jako warunek skutecznego ZR apetyt na ryzyko to wielkość ryzyka (zagrożenia) jakie organizacja jest gotowa zaakceptować na drodze do osiągania wartości (celów) zarząd niezależność, doświadczenie, zaangażowanie, kontrola działań uczciwość i wartości etyczne standardy postępowania szersze aniżeli zwykłe przestrzeganie prawa ; zarzucenie praktyki papier przyjmie wszystko kompetencje pracowników, delegowanie uprawnień i obowiązków struktura organizacyjna Magdalena Osak

73 Identyfikacja ryzyka uwagi w oparciu o COSO II Ustalenie celów: warunek wstępny identyfikacji zdarzeń zrozumiałość i wymierność celów znajomość celów i sposobów mierzenia ich realizacji na wszystkich szczeblach organizacyjnych powiązanie celów z misją (strategią firmy) Identyfikacja zdarzeń: zdarzenie = sytuacja wywołana przez czynniki wewnętrzne lub zewnętrzne, która wywiera wpływ na osiągnięcie celów skutki pozytywne (szanse) i negatywne (ryzyko) zdarzeń prowadzenie identyfikacji zdarzeń w oderwaniu od oceny prawdopodobieństwa ich wystąpienia współzależność między zdarzeniami Magdalena Osak

74 Identyfikacja ryzyka uwagi w oparciu o COSO II (ustalenie celów) MISJA: zapewnienie lokalnej społeczności dostępnej opieki zdrowotnej o wysokiej jakości, przy zachowaniu realnego poziomu ceny CELE STRATEGICZNE Osiągnięcie pierwszej lub drugiej pozycji wśród największych podmiotów świadczących usługi zdrowotne na średniej wielkości rynkach miejskich (miasta do 500 tys. mieszkańców) Uzyskanie na rynkach lokalnych pozycji lidera pod względem jakości i ceny STRATEGIE OSIĄGANIA CELU nawiązanie współpracy ze szpitalami na tych rynkach docelowych, na których obecnie nie jesteśmy obecni pozyskanie wysokiej jakości świadczeniodawców osiągających słabsze wyniki na rynkach docelowych opracowanie programów udziałów pracowniczych lub udziału w zyskach, aby pozyskać największe miejscowe talenty lekarskie Opracowanie kampanii marketingowej zapewnienie efektywnego zarządzania i kontroli kosztów w odniesieniu do infrastruktury

75 Identyfikacja ryzyka uwagi w oparciu o COSO II (ustalenie celów) CELE POWIĄZANE (KATEGORIE CELÓW COSO): DZIAŁALNOŚĆ OPERACYJNA podjęcie rozmów z kierownictwem dziesięciu najlepszych szpitali, które osiągają słabsze wyniki i wynegocjowanie umów z dwoma z nich jeszcze w tym roku określenie czynników motywujących najlepszych praktykujących lekarzy i opracowanie alternatywnych warunków współpracy pozyskanie jeszcze w tym roku co najmniej jednego czołowego talentu lekarskiego dla każdej kluczowej dyscypliny na przynajmniej pięciu głównych rynkach zorganizowanie grup fokusowych z udziałem liderów branży, aby określić zapotrzebowanie (zakres oferty) opracowanie alternatywnych programów dla klientów biznesowych CELE POWIĄZANE (KATEGORIE CELÓW COSO): SPRAWOZDAWCZOŚĆ wprowadzenie systemu identyfikacji i weryfikacji uprawnień wprowadzenie spójnego systemu sprawozdawczości i księgowości, umożliwiającego zbieranie dokładnych i wyczerpujących informacji potrzebnych do raportowania (np. statystyki korzystania, długość oczekiwania, składniki kosztu usługi, reklamacje etc.) CELE POWIĄZANE (KATEGORIE CELÓW COSO): PRZESTRZEGANIE PRZEPISÓW utworzenie centralnego biura prawnego pomoc dla zakładów lokalnych opracowanie regulaminów procedur medycznych, przechowywania i wydawania lekarstw stworzeni polityki w zakresie poufności danych osobowych

76 Analiza ryzyka - oszacowanie Etap, w którym dokonuje się: Oceny konsekwencji finansowych (STRAT BEZPOŚREDNICH I POŚREDNICH) wynikających z realizacji ryzyka - najczęstsze miary: maksymalna możliwa strata (Maximum Possible Loss (MPL), prawdopodobna wysokość straty (Probable Maximum Loss PML) - przy uwzględnieniu zabezpieczeń - wycena strat bezpośrednich: np. wartość odtworzeniowa wartość księgowa Oceny prawdopodobieństwa realizacji ryzyka - dane zewnętrzne: banki danych, eksperci, oficjalne statystyki, stawki ubezpieczeniowe, redukcje stawek - dane wewnętrzne: historia dotycząca realizacji ryzyka w przeszłości (jakie zagrożenia, jakie straty), ocena pracowników

77 Analiza ryzyka - oszacowanie Wykorzystanie technicznego patrzenia na ryzyko : Ryzyko (poziom ryzyka) = Prawdopodobieństwo x (zagrożenia) Skutki finansowe Oszacowywanie ilościowe i/lub jakościowe ILOŚCIOWE wartości absolutne i trendy analiza wskaźnikowa przedsiębiorstwa Modele wyceny ryzyka: - Value at risk (VaR) - Capital at Risk (CaR) - Risk-Adjusted Return on Capital (RAROC) - metoda Monte-Carlo JAKOŚCIOWE opinie menedżerskie (eksperckie) analiza SWOT rating mapa ryzyka lista ryzyka

78 Analiza ryzyka - oszacowanie Ocena skutków i prawdopodobieństwa: Duże Skutki finansowe dla organizacji przekroczą zapewne x PLN Znaczny wpływ na strategię i działalność operacyjną organizacji Znaczne zaniepokojenie uczestników Średnie Skutki finansowe dla organizacji wyniosą zapewne między y a x PLN Umiarkowany wpływ na strategię i działalność operacyjną organizacji Umiarkowane zaniepokojenie uczestników Małe Skutki finansowe dla organizacji nie przekroczą zapewne y PLN Mały wpływ na strategię i działalność operacyjną organizacji Mały zaniepokojenie uczestników Stopień prawdopodobieństwa Wysoki Średni Niski Opis Raczej zdarzy się w ciągu roku bądź prawdopodobieństwo wynosi powyżej 25% Raczej zdarzy się w ciągu 10 lat bądź prawdopodobieństwo wynosi 25% -2% Raczej nie zdarzy się w ciągu 10 lat bądź prawdopodobieństwo wynosi poniżej 2% Wskaźniki Zdarzyło się kilka razy w analizowanym okresie (np. 10 lat). Zdarzyło się niedawno. Mogło się zdarzyć więcej niż raz w analizowanym okresie (np. 10 lat). Może być trudne do kontrolowania, np. wskutek pewnych okoliczności zewnętrznych. Czy zdarzało się do tej pory? Nie zdarzyło się nigdy. Raczej się nie zdarzy.

79 Analiza ryzyka przykład: Dobra Książka sp. z o.o. Funkcjonuje od ponad 5 lat, a przedmiotem jej działalności jest hurtowy handel książkami Ma magazyn centralny mieszczący się w hali magazynowej zakupionej od państwowych zakładów chemicznych, który sąsiaduje przez ścianę z magazynem surowców dla tych zakładów; ściana oddzielająca magazyn Dobrej Książki od magazynu zakładów chemicznych nie jest ścianą kompleksową ani ścianą oddzielenia przeciwpożarowego Teren jest ogrodzony, jednak w zasadzie wolnodostępny (niechroniony) Zakłady chemiczne, na terenie których jest magazyn wyprzedają swój majątek (głównie budynki), stąd trwają intensywne prace budowlane w bezpośrednim sąsiedztwie Oprócz centralnego magazynu Dobra Książka zarządza trzema lokalnymi, niewielkimi magazynami sklepami, mieszczącymi się w wynajmowanych pomieszczeniach Wszystkie lokalizacje są spięte zintegrowanym systemem zarządzania stanami magazynowymi i zamówieniami oprogramowanie zostało napisane i wdrożone przez zewnętrznego informatyka 4 lata temu, a przed 3 laty ten informatyk został na stałe zatrudniony w Dobrej Książce. Wszystkie lokalizacje mają dostęp online do systemu W magazynie centralnym oraz biurze zarządu zatrudnionych jest 35 osób, w trzech mniejszych lokalizacjach kolejne 32 osoby Centrala (szczególnie magazyn) charakteryzuje się wysoką rotacją personelu. Z magazynu często giną pojedyncze książki W magazynie centralnym książki są składowane na regałach systemowych do wysokości 4 m, skąd zdejmowane są w dużej części ręcznie, za pomocą samojezdnych schodów i dźwigów osobowych. Jedynie niewielka część operacji wykonywana jest całymi paletami przy użyciu wózków widłowych. Samojezdne schody i dźwigi są stosunkowo awaryjne i wymagają ręcznych ulepszeń Największy klient Dobrej Książki to duża sieć księgarni uniwersyteckich. Udział tego klienta w obrotach wynosi 27%. Źródło: R. Rudnicki, Konstruowanie mapy ryzyka, za:

80 Analiza ryzyka przykład: Dobra Książka sp. z o.o. Dobra Książka Sp. z o.o. Podstawowe dane: obroty (rok) PLN/ rok zyski (rok) PLN/ rok wartość budynku magazynu centralnego PLN maksymalna wartość książek w magazynie centralnym PLN wartość książek w magazynach pomocniczych PLN

81 Analiza ryzyka przykład: Dobra Książka sp. z o.o. Dobra Książka Sp. z o.o. Zestawienie kluczowych zagrożeń Zagrożenie Komentarz skutek [PLN] raz/ lata Praw dop.[ %] ryzyko [PLN/ rok] utrata głównego klienta sąsiedzizakłady chemiczne utrata energii elektrycznej (3 dni) pożar utrata twórcy oprogramow ania utrata 27% przychodów (przy poziomie zyskowności 8%) składowane łatwopalne i wybuchowe materiały, ściana oddzielająca nie jest ścianą ppoż konsekwencje jak przy zwykłym pożarze oraz zanieczyszczenia wody i szkody osobowe zdarzały się problemy z naruszeniem głównego kabla (pod ziemią), problemy mogą się nasilić w związku z budowami prawdopodobnie zniszczeniu uległyby wszystkie książki oraz duża część magazynu jedyna osoba, która zna oprogramowanie i potrafi je modyfikować ,

82 Analiza ryzyka przykład: Dobra Książka sp. z o.o. Dobra Książka Sp. z o.o. Zestawienie kluczowych zagrożeń Zagrożenie Komentarz skutek [PLN] raz/ lata Praw dop. [%] ryzyko [PLN/ rok] Powódź kradzież z włamaniem w czasie powodzi w 1997 r. woda zalała budynków zakładów chemicznych wiadomo, że firmom z branży zdarzały się kradzieże na dużą skalę przed sezonem szkolnym utrata łączy IT (2 dni, 50% paraliż) podobny problem, jak z siecią elektryczną , awaria systemu (wirusy, błąd pracownika) drobne kradzieże wypadek pracownika częste drobne problemy, problem większy jest tyko kwestią czasu nagminne kradzieże pojedynczych (droższych) książek przez pracowników w firmie konkurencyjnej pracownik został poważnie zraniony przez działający dźwig uszkodzenie kręgosłup; na drodze cywilnej uzyskał odszkodowanie 500 tys. PLN ,

83 Analiza ryzyka przykład: Dobra Książka sp. z o.o. wartość progowa PML - w oparciu o obrót i zysk Próg straty % obrotów % zysków Wartość od obrotów Wartość od zysków uśrednienie mała/średnia 0,1% 1% średnia/duża 1% 10% duża/katastroficzna 10% 100% poziom tolerancji na ryzyko = zł rocznie wartość progowa prawdopodobieństwa = 33% (w oparciu o medianę z wszystkich prawdopodobieństw rozpoznanych ryzyk) zestawienie na wykresie - mapa ryzyka, matryca ryzyka, profil ryzyka

84 Analiza ryzyka - oszacowanie krzywa tolerancji na ryzyko (apetyt na ryzyko) pytanie: ile strat w ciągu roku firma może ponieść, aby jeszcze przetrwać? ( np. wartość strat (100%)= 333 tys. zł rocznie) Źródło: R. Rudnicki, Konstruowanie mapy ryzyka, za:

85 Analiza ryzyka hierarchizacja działań wysokość strat wysokie Średnia istotność Wysoka istotność, konieczność bezwzględnego działania lub rezygnacji z danej części działalności niskie Niska istotność Średnia istotność, groźna nie realizacja ryzyka ale jego kumulacja niskie wysokie Prawdopodobieńst wo realizacji ryzyka

86 Analiza ryzyka hierarchizacja działań Punktowa ocena ryzyka kolejna propozycja, za: Zarządzanie ryzykiem w sektorze publicznym, Ministerstwo Finansów, Warszawa, s

87 Analiza ryzyka hierarchizacja działań

88 Analiza ryzyka hierarchizacja działań sygnalizacja świetlna

89 Analiza ryzyka uwagi w oparciu o COSO II Ryzyko (zagrożenie) oceniane jest w podziale na: ryzyko wewnętrzne występujące w sytuacji braku działań w kierunku wpłynięcia na prawdopodobieństwo zdarzenia lub jego efekty ryzyko nieodłączne ryzyko jakie pozostaje po reakcji kierownictwa na ryzyko (wewnętrzne) Spójność horyzontu czasowego analizy ryzyka i horyzontu czasowego strategii (celów) Związki pomiędzy zdarzeniami brak powiązań pomiędzy potencjalnymi zdarzeniami ocena oddzielna korelacja między zdarzeniami ocena łączna

90 Wybór metody zarządzania dla przykładu Hurtowni Dobra Książka RYZYKO 1: sąsiedzi zakłady chemiczne (zagrożenie przeniesienia ognia) unikanie przeniesienie magazynu kontrola ściana przeciwpożarowa transfer na nieubezpieczyciela zobowiązanie umowne zakładów chemicznych do organizacji zabezpieczenia (np. drużyna strażacka, polisa OC) transfer na ubezpieczyciela umowa ubezpieczenia mienia od ognia połączona z retencją (przyjęcie realnego udziału własnego) z każdym sposobem panowania wiążą się koszty: wybór tej metody, która nie przekracza progu opłacalności

91 Wybór metody zarządzania dla przykładu Hurtowni Dobra Książka RYZYKO 2: utrata energii elektrycznej unikanie prowadzenie działalności bez użycia energii elektrycznej ; uniezależnienie od dostawcy poprzez wybudowanie własnej elektrowni z użyciem niewyczerpywalnych źródeł (elektrownia wodna, wiatrowa) kontrola agregat prądotwórczy transfer na nieubezpieczyciela w warunkach monopolu po stronie dostawcy praktycznie niemożliwy transfer na ubezpieczyciela ubezpieczenie BI (zysk + koszty stałe)

92 Wybór metody zarządzania dla przykładu Hurtowni Dobra Książka RYZYKO 3: utrata informatyka twórcy kluczowego oprogramowania (niemożność prawidłowej eksploatacji oprogramowania oraz jego modyfikacji (zmiany, poprawki)) unikanie pozbycie się ryzykownego oprogramowania zakup oprogramowania komercyjnego z półki kontrola zakup praw autorskich do programu + zatrudnienie informatyka dublera + dodatkowe obostrzenia w umowie zabezpieczające przed nagłym odejściem z firmy transfer na nieubezpieczyciela restrykcyjna umowa o pracę ze zobowiązaniem do pokrywania utraconych korzyści pracodawcy niemożliwe z punktu widzenia prawa pracy transfer na ubezpieczyciela ubezpieczenie na życie kluczowego pracownika

93 Wybór metody zarządzania uwagi w kontekście koncepcji ryzyka jako konstruktu Źródło: opracowanie własne na podstawie J. Michalak, Pojęcie ryzyka, Seminarium Katedry Ubezpieczeń Akademii Ekonomicznej w Poznaniu, rok akademicki 2002/2003.

Ryzyko w działalności przedsiębiorstw przemysłowych. Grażyna Wieteska Uniwersytet Łódzki Katedra Zarządzania Jakością

Ryzyko w działalności przedsiębiorstw przemysłowych. Grażyna Wieteska Uniwersytet Łódzki Katedra Zarządzania Jakością Ryzyko w działalności przedsiębiorstw przemysłowych Grażyna Wieteska Uniwersytet Łódzki Katedra Zarządzania Jakością Plan Prezentacji Cel artykułu Dlaczego działalność przemysłowa wiąże się z ryzykiem?

Bardziej szczegółowo

Ryzyko to nasza działalność. www.riskexperts.at

Ryzyko to nasza działalność. www.riskexperts.at Ryzyko to nasza działalność 1 Bezpieczeństwo to podstawowy wymóg Bezpieczeństwo nie może być traktowane jako oddzielne wymaganie, jednakże zrozumienie potencjalnego ryzyka stanowi podstawę do zapewnienie

Bardziej szczegółowo

Monitoring kształtowania wysokości taryf w świetle zmieniających się czynników ryzyka

Monitoring kształtowania wysokości taryf w świetle zmieniających się czynników ryzyka Monitoring kształtowania wysokości taryf w świetle zmieniających się czynników ryzyka 1 Przepisy prawa ustawa z dnia 22 maja 2003r. o działalności ubezpieczeniowej art. 18. 1. Wysokość składek ubezpieczeniowych

Bardziej szczegółowo

Opis: Spis treści: Wprowadzenie - Ewa Wierzbicka 11. 1. Rynek ubezpieczeń non-life w Polsce - Kazimierz Ortyński 15

Opis: Spis treści: Wprowadzenie - Ewa Wierzbicka 11. 1. Rynek ubezpieczeń non-life w Polsce - Kazimierz Ortyński 15 Tytuł: Ubezpieczenia non-life Autorzy: Ewa Wierzbicka (red.) Wydawnictwo: CeDeWu.pl Rok wydania: 2010 Opis: W książce Ubezpieczenia non-life szczegółowo przedstawiono klasyczne oraz nowoczesne ubezpieczenia

Bardziej szczegółowo

Mają one charakter rekomendacji. Celem tych rekomendacji jest podniesienie standardów

Mają one charakter rekomendacji. Celem tych rekomendacji jest podniesienie standardów REKOMENDACJA POLSKIEJ IZBY UBEZPIECZEŃ - MINIMALNE WYMOGI INFORMACYJNE Minimalne Wymogi Informacyjne zawarte w formularzach i innych dokumentach, zwane dalej Minimalnymi Wymogami Informacyjnymi zostały

Bardziej szczegółowo

W związku z tym, iż Zamawiający pominął odpowiedź na pytanie nr 28 dlatego jeszcze raz umieszcza odpowiedzi do przetargu ZP/26/PN/14.

W związku z tym, iż Zamawiający pominął odpowiedź na pytanie nr 28 dlatego jeszcze raz umieszcza odpowiedzi do przetargu ZP/26/PN/14. Śrem, dnia 25.11.2014r. Dotyczy sprawy: ZP/26/PN/14 SPROSTOWANIE DO UDZIELNYCH ODPOWIEDZI w dniu 24.11.2014 W związku z tym, iż Zamawiający pominął odpowiedź na pytanie nr 28 dlatego jeszcze raz umieszcza

Bardziej szczegółowo

Opis subskrypcji Załącznik do Deklaracji Przystąpienia do Ubezpieczenia na życie i dożycie NORD GOLDEN edition

Opis subskrypcji Załącznik do Deklaracji Przystąpienia do Ubezpieczenia na życie i dożycie NORD GOLDEN edition Opis produktu Ubezpieczenie na życie i dożycie NORD GOLDEN edition to grupowe ubezpieczenie ze składką w PLN, płatną jednorazowo, w którym ochrony ubezpieczeniowej udziela MetLife Towarzystwo Ubezpieczeń

Bardziej szczegółowo

Tomasz Redliński - Manager, Departament Bezpieczeństwa, PBSG Sp. z o.o. Janusz Słobosz Risk Consulting Manager, Aon Polska Sp. z o.o.

Tomasz Redliński - Manager, Departament Bezpieczeństwa, PBSG Sp. z o.o. Janusz Słobosz Risk Consulting Manager, Aon Polska Sp. z o.o. Rola Zintegrowanego Zarządzania Ryzykiem w organizacji Tomasz Redliński - Manager, Departament Bezpieczeństwa, PBSG Sp. z o.o. Janusz Słobosz Risk Consulting Manager, Aon Polska Sp. z o.o. Agenda 1. Ryzyko

Bardziej szczegółowo

Reasekuracja a zdarzenia katastroficzne. Warszawa, 14.05.2012 r.

Reasekuracja a zdarzenia katastroficzne. Warszawa, 14.05.2012 r. Reasekuracja a zdarzenia katastroficzne. Czy działamy świadomie? Warszawa, 14.05.2012 r. AGENDA 1. Zdarzenia katastroficzne na świecie 2. 2010 rok w Polsce, ale nie tylko 3. Dlaczego? 4. Prewencja reasekuracja,,

Bardziej szczegółowo

Model równowagi na rynku prywatnych ubezpieczeń zdrowotnych

Model równowagi na rynku prywatnych ubezpieczeń zdrowotnych Model równowagi na rynku prywatnych ubezpieczeń zdrowotnych Agata de Sas Stupnicka Zagadnienia aktuarialne teoria i praktyka Wrocław, 6-8 września 2010 Plan prezentacji Wprowadzenie ubezpieczenia zdrowotne,

Bardziej szczegółowo

ODDZIAŁYWANIE FIRM UBEZPIECZENIOWYCH NA BEZPIECZEŃSTWO POŻAROWE W ZAKŁADACH PRZEMYSŁOWYCH

ODDZIAŁYWANIE FIRM UBEZPIECZENIOWYCH NA BEZPIECZEŃSTWO POŻAROWE W ZAKŁADACH PRZEMYSŁOWYCH ODDZIAŁYWANIE FIRM UBEZPIECZENIOWYCH NA BEZPIECZEŃSTWO POŻAROWE W ZAKŁADACH PRZEMYSŁOWYCH Dr inż. Dariusz Gołębiewski Kierownik Zespołu Oceny Ryzyka Funkcja ubezpieczeń Szkoda zdarzenie losowe Przy założeniu

Bardziej szczegółowo

Ocena ryzyka kontraktu. Krzysztof Piłat Krajowy Rejestr Długów Biuro Informacji Gospodarczej

Ocena ryzyka kontraktu. Krzysztof Piłat Krajowy Rejestr Długów Biuro Informacji Gospodarczej Ocena ryzyka kontraktu Krzysztof Piłat Krajowy Rejestr Długów Biuro Informacji Gospodarczej Plan prezentacji Główne rodzaje ryzyka w działalności handlowej i usługowej przedsiębiorstwa Wpływ udzielania

Bardziej szczegółowo

UBEZPIECZENIA DLA PRZEDSIĘBIORSTW

UBEZPIECZENIA DLA PRZEDSIĘBIORSTW UBEZPIECZENIA DLA PRZEDSIĘBIORSTW Książka przeznaczona jest dla przedsiębiorców, którzy chcą pogłębić swoją wiedzę na temat ubezpieczeń gospodarczych, ale również dla pracowników sektora ubezpieczeń oraz

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenie wspólnot i spółdzielni mieszkaniowych

Ubezpieczenie wspólnot i spółdzielni mieszkaniowych Ubezpieczenie wspólnot i spółdzielni mieszkaniowych Oferta usług brokerskich oraz doradztwa ubezpieczeniowego Szanowni Państwo. Asecurica Sp. z o.o. jest niezależnym brokerem ubezpieczeniowym i reasekuracyjnym

Bardziej szczegółowo

Broker ubezpieczeniowy. Leszek Niedałtowski Wiceprezes Zarządu STBU Brokerzy Ubezpieczeniowi Sp. z o.o. Poznań, 26.01.2010

Broker ubezpieczeniowy. Leszek Niedałtowski Wiceprezes Zarządu STBU Brokerzy Ubezpieczeniowi Sp. z o.o. Poznań, 26.01.2010 Leszek Niedałtowski Wiceprezes Zarządu STBU Brokerzy Ubezpieczeniowi Sp. z o.o. Poznań, 26.01.2010 Program 1. STBU i Brokerownia Umiejętności; 2. Ryzyko i Ubezpieczenia; 3. Struktura Rynku. Rola Brokera;

Bardziej szczegółowo

WYJAŚNIENIA TREŚCI SIWZ (1)

WYJAŚNIENIA TREŚCI SIWZ (1) Znak sprawy: ZPK.262.10.2015 Kielce, dn.30.11.2015r. WYJAŚNIENIA TREŚCI SIWZ (1) w sprawie postępowania na wyłonienie wykonawcy w zakresie usług ubezpieczenia Miasta Kielce wraz z jednostkami organizacyjnym

Bardziej szczegółowo

Raport bieŝący nr 19/2011 z dnia 22.03.2011r. Podpisanie przez INPRO SA umów znaczących z InterRisk Towarzystwo Ubezpieczeń SA Vienna Insurance Group

Raport bieŝący nr 19/2011 z dnia 22.03.2011r. Podpisanie przez INPRO SA umów znaczących z InterRisk Towarzystwo Ubezpieczeń SA Vienna Insurance Group Raport bieŝący nr 19/2011 z dnia 22.03.2011r. Podpisanie przez INPRO SA umów znaczących z InterRisk Towarzystwo Ubezpieczeń SA Vienna Insurance Group Zarząd INPRO SA ( Spółka ) informuje, iŝ w dniu 21

Bardziej szczegółowo

URZĄD MIEJSKI W GLIWICACH

URZĄD MIEJSKI W GLIWICACH URZĄD MIEJSKI W GLIWICACH OR-2024/36/11 Gliwice, 05-12-2011 r. nr kor. UM-515688/2011 Dotyczy: Ubezpieczenie mienia oraz odpowiedzialności cywilnej miejskich jednostek organizacyjnych oraz Urzędu Miejskiego

Bardziej szczegółowo

Program. Ubezpieczony znaczy zabezpieczony?

Program. Ubezpieczony znaczy zabezpieczony? Program Ubezpieczony znaczy zabezpieczony? Na co zwrócić szczególną uwagę przy lekturze ogólnych warunków ubezpieczenia (na przykładzie ubezpieczenia nieruchomości, OC przedsiębiorcy, ubezpieczenia D&O,

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ OFERTY NA USŁUGĘ KOMPLEKSOWEGO UBEZPIECZENIA SAMODZIELNEGO PUBLICZNEGO ZAKŁĄDU OPIEKI ZDROWOTNEJ NR 1 W RZESZOWIE

FORMULARZ OFERTY NA USŁUGĘ KOMPLEKSOWEGO UBEZPIECZENIA SAMODZIELNEGO PUBLICZNEGO ZAKŁĄDU OPIEKI ZDROWOTNEJ NR 1 W RZESZOWIE Załącznik Nr 1 FORMULARZ OFERTY NA USŁUGĘ KOMPLEKSOWEGO UBEZPIECZENIA SAMODZIELNEGO PUBLICZNEGO ZAKŁĄDU OPIEKI ZDROWOTNEJ NR 1 W RZESZOWIE 1. Nazwa i adres wykonawcy (ubezpieczyciela):... 2. Cena ostateczna

Bardziej szczegółowo

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Obowiązuje od 01.10.2014 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie magisterskim

Bardziej szczegółowo

UBEZPIECZENIE KALKULACJA SKŁADEK

UBEZPIECZENIE KALKULACJA SKŁADEK Ustalanie składek oraz świadczeń i odszkodowań. Składki, świadczenia i odszkodowania stanowią pozycje główne strumieni finansowych uruchamianych przez działalność ubezpieczeniową, główne pozycje rachunków

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenie instalacji solarnych. Oferta usług brokerskich oraz doradztwa

Ubezpieczenie instalacji solarnych. Oferta usług brokerskich oraz doradztwa Ubezpieczenie instalacji solarnych Oferta usług brokerskich oraz doradztwa Szanowni Państwo. Przedstawiamy ofertę usług brokerskich oraz doradztwa w zakresie konstrukcji oraz serwisu programu ubezpieczenia

Bardziej szczegółowo

Odpowiedź Zamawiający informuje, że w chwili obecnej nie planuje żadnych prac budowlanych wymagających pozwolenia na budowę.

Odpowiedź Zamawiający informuje, że w chwili obecnej nie planuje żadnych prac budowlanych wymagających pozwolenia na budowę. Wrocław, dnia 21.11.2014 r. Do Uczestników postępowania przetargowego na usługę Ubezpieczenie mienia i OC podmiotu leczniczego Zdrowie Sp. z o.o. Zamawiający, Zdrowie Sp. z o.o., zgodnie z art. 38 ust.

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenia dla deweloperów i generalnych wykonawców

Ubezpieczenia dla deweloperów i generalnych wykonawców Ubezpieczenia dla deweloperów i generalnych wykonawców Oferta usług brokerskich oraz doradztwa Szanowni Państwo. Przedstawiamy ofertę usług brokerskich oraz doradztwa przy tworzeniu i obsłudze programu

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenia gospodarcze (majątkowe i osobowe) są jeszcze niedocenianym elementem działalności wielu zamawiających.

Ubezpieczenia gospodarcze (majątkowe i osobowe) są jeszcze niedocenianym elementem działalności wielu zamawiających. Ubezpieczenia gospodarcze (majątkowe i osobowe) są jeszcze niedocenianym elementem działalności wielu zamawiających. Ubezpieczenia gospodarcze (majątkowe i osobowe) są jeszcze niedocenianym elementem działalności

Bardziej szczegółowo

Gwarancja ubezpieczeniowa PZU jako zabezpieczenie przedsięwzięcia realizowanego w ramach PPP. Biuro Ubezpieczeń Finansowych PZU SA

Gwarancja ubezpieczeniowa PZU jako zabezpieczenie przedsięwzięcia realizowanego w ramach PPP. Biuro Ubezpieczeń Finansowych PZU SA Gwarancja ubezpieczeniowa PZU jako zabezpieczenie przedsięwzięcia realizowanego w ramach PPP Biuro Ubezpieczeń Finansowych PZU SA Wrocław, 22.09.2010 CZYNNIKI MAKROEKONOMICZNE Tekst [24 pkt.] [RGB 0; 0;

Bardziej szczegółowo

STANDARD ŚWIADCZENIA USŁUGI SYSTEMOWEJ KSU W ZAKRESIE SZYBKIEJ OPTYMALIZACJI ZARZĄDZANIA FINANSAMI PRZEDSIEBIORSTWA

STANDARD ŚWIADCZENIA USŁUGI SYSTEMOWEJ KSU W ZAKRESIE SZYBKIEJ OPTYMALIZACJI ZARZĄDZANIA FINANSAMI PRZEDSIEBIORSTWA STANDARD ŚWIADCZENIA USŁUGI SYSTEMOWEJ KSU W ZAKRESIE SZYBKIEJ OPTYMALIZACJI ZARZĄDZANIA FINANSAMI PRZEDSIEBIORSTWA dla mikro- i małych przedsiębiorców Opracowane przez: Departament Rozwoju Instytucji

Bardziej szczegółowo

Zasady Polityki informacyjnej Mercedes-Benz Bank Polska S.A. Przyjęta na posiedzeniu Zarządu w dniu 17 czerwca 2015 roku załącznik do Uchwały 29/2015

Zasady Polityki informacyjnej Mercedes-Benz Bank Polska S.A. Przyjęta na posiedzeniu Zarządu w dniu 17 czerwca 2015 roku załącznik do Uchwały 29/2015 1/6 Spis treści A. Ustalenia ogólne... 1 B. Zakres ogłaszanych przez Bank informacji... 2 C. Zasady i terminy udzielania odpowiedzi udziałowcom oraz klientom... 5 D. Częstotliwość ogłaszania informacji...

Bardziej szczegółowo

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2013/2014

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2013/2014 Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego Karta przedmiotu obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 013/014 Wydział Zarządzania i Komunikacji Społecznej Kierunek studiów:

Bardziej szczegółowo

Jeszcze lepsza oferta Compensa Firma 19043

Jeszcze lepsza oferta Compensa Firma 19043 Jeszcze lepsza oferta Compensa Firma 19043 Czy wiesz, że Drogi Agencie, Czy wiesz, że wg danych GUSu za 2011 r w Polsce zarejestrowanych jest około 1.700.000 firm? Prawie 96% z nich to mikroprzedsiębiorstwa

Bardziej szczegółowo

157/16/07/2013/N/Sulęcin

157/16/07/2013/N/Sulęcin Strona 1 z 5 Wrocław, 29.07.2013 Do uczestników przetargu nieograniczonego na usługę kompleksowego ubezpieczenia Powiatu Sulęcińskiego ODPOWIEDZI NA PYTANIA/ZMIANY DO SIWZ NR 157/16/07/2013/N/Sulęcin Działając

Bardziej szczegółowo

Polisa nr 556000000000

Polisa nr 556000000000 SOPOCKIE TOWARZYSTWO UBEZPIECZEŃ ERGO HESTIA SA ul. Hestii 1, 81-731 Sopot. Numer KRS 0000024812 Sądu Rejonowego Gdańsk-Północ w Gdańsku, VIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego. NIP 585-000-16-90.

Bardziej szczegółowo

Klauzule dodatkowe i inne postanowienia szczególne fakultatywne

Klauzule dodatkowe i inne postanowienia szczególne fakultatywne Klauzule dodatkowe i inne postanowienia szczególne fakultatywne Załącznik nr 6 do SIWZ Okresy ubezpieczenia, o których mowa w definicjach oraz w SIWZ: okres od następnego dnia od daty zakończenia aktualnych

Bardziej szczegółowo

Porównanie zakresu ubezpieczenia OC za produkt u przykładowych ubezpieczycieli

Porównanie zakresu ubezpieczenia OC za produkt u przykładowych ubezpieczycieli Porównanie zakresu ubezpieczenia OC za produkt u przykładowych ubezpieczycieli Zakres ubezpieczenia PTU S.A. 1 PZU S.A. 2 Commercial Union 3 Hestia 4 Przedmiot ochrony Ochroną objęte są wypadki ubezpieczeniowe,

Bardziej szczegółowo

Doświadczenie, które zobowiązuje

Doświadczenie, które zobowiązuje Usługi dostosowane do potrzeb Doświadczony zespół ekspertów Rzetelność i profesjonalizm Rozwój Elastyczność i kompetencja Jako Saltex od 2004 roku z powodzeniem umacniamy swoją pozycję rzetelnego eksperta

Bardziej szczegółowo

Wyjaśnienie Treści SIWZ III Ubezpieczenie majątku i interesu majątkowego Gminy Zbąszyń oraz ubezpieczenie łodzi motorowej należącej do Gminy Zbąszyń

Wyjaśnienie Treści SIWZ III Ubezpieczenie majątku i interesu majątkowego Gminy Zbąszyń oraz ubezpieczenie łodzi motorowej należącej do Gminy Zbąszyń Wyjaśnienie Treści SIWZ III Ubezpieczenie majątku i interesu majątkowego Gminy Zbąszyń oraz ubezpieczenie łodzi motorowej należącej do Gminy Zbąszyń Zbąszyń, dnia 05.03.2014 r. Sprawa nr: FPI.271.4.2014

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie bezpieczeństwem informacji przegląd aktualnych standardów i metodyk

Zarządzanie bezpieczeństwem informacji przegląd aktualnych standardów i metodyk Zarządzanie bezpieczeństwem informacji przegląd aktualnych standardów i metodyk dr T Bartosz Kalinowski 17 19 września 2008, Wisła IV Sympozjum Klubu Paragraf 34 1 Informacja a system zarządzania Informacja

Bardziej szczegółowo

Wyjaśnienia na zapytania do przetargu 2 :

Wyjaśnienia na zapytania do przetargu 2 : Gmina Niwiska 36-147 Niwiska 430 Niwiska, dnia 03. 07. 2013 r. Wyjaśnienia na zapytania do przetargu 2 : Dotyczy: przetarg nieograniczony : Ubezpieczenie majątku i innych interesów Gminy Niwiska wraz z

Bardziej szczegółowo

Metodyka zarządzania ryzykiem w obszarze bezpieczeństwa informacji

Metodyka zarządzania ryzykiem w obszarze bezpieczeństwa informacji 2012 Metodyka zarządzania ryzykiem w obszarze bezpieczeństwa informacji Niniejszy przewodnik dostarcza praktycznych informacji związanych z wdrożeniem metodyki zarządzania ryzykiem w obszarze bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

3. Prosimy o wprowadzenie franszyzy redukcyjnej w wysokości 1.000,00 zł Odpowiedź: Zamawiający nie wyraża zgody.

3. Prosimy o wprowadzenie franszyzy redukcyjnej w wysokości 1.000,00 zł Odpowiedź: Zamawiający nie wyraża zgody. Strona 1 z 6 Wrocław, 25.03.2014r. Do uczestników przetargu nieograniczonego na usługę kompleksowego ubezpieczenia Instytutu Oceanologii Polskiej Akademii Nauk w Sopocie ODPOWIEDZI NA PYTANIA/ZMIANY DO

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 18/2011 Rektora Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Koninie z dnia 29 marca 2011 r.

Zarządzenie Nr 18/2011 Rektora Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Koninie z dnia 29 marca 2011 r. Zarządzenie Nr 18/2011 Rektora Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Koninie z dnia 29 marca 2011 r. w sprawie ustanowienia Polityki zarządzania ryzykiem w Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej w Koninie

Bardziej szczegółowo

AXA LIDER BEZPIECZEŃSTWA FINANSOWEGO NA ŚWIECIE PARASOL ZASADY FUNKCJONOWANIA

AXA LIDER BEZPIECZEŃSTWA FINANSOWEGO NA ŚWIECIE PARASOL ZASADY FUNKCJONOWANIA AXA LIDER BEZPIECZEŃSTWA FINANSOWEGO NA ŚWIECIE PARASOL ZASADY FUNKCJONOWANIA 1 Zawartość prezentacji 1. Informacje ogólne Konstrukcja produktu Klient docelowy 2. Umowa podstawowa 3. Cecha zaleta 4. Zasady

Bardziej szczegółowo

Krzysztof Wawrzyniak Quo vadis BS? Ożarów Mazowiecki, styczeń 2014

Krzysztof Wawrzyniak Quo vadis BS? Ożarów Mazowiecki, styczeń 2014 1 QUO VADIS.. BS? Rekomendacja D dlaczego? Mocne fundamenty to dynamiczny rozwój. Rzeczywistość wdrożeniowa. 2 Determinanty sukcesu w biznesie. strategia, zasoby (ludzie, kompetencje, procedury, technologia)

Bardziej szczegółowo

Grupa Motoryzacyjna ZPL warsztaty

Grupa Motoryzacyjna ZPL warsztaty Grupa Motoryzacyjna ZPL warsztaty Warszawa, Polska Listopad 2014 HISTORIA UBEZPIECZEŃ PRZEDMIOTÓW LEASINGU W PZU udział ubezpieczeń leasingowych w portfelu ubezpieczeń komunikacyjnych PZU i klienta korporacyjnego

Bardziej szczegółowo

Altkom Group Insurance Platform Kompleksowe narzędzie wspierające grupowe ubezpieczenia na życie

Altkom Group Insurance Platform Kompleksowe narzędzie wspierające grupowe ubezpieczenia na życie www.asc.altkom.pl Zobaczyć inaczej Altkom Group Insurance Platform Kompleksowe narzędzie wspierające grupowe ubezpieczenia na życie Warszawa 00-867, ul. Chłodna 51 telefon: 22 460 99 99 e-mail: ubezpieczenia@altkom.pl

Bardziej szczegółowo

O F E R T A. Ubezpieczenie majątku i odpowiedzialności cywilnej Gminy Nidzica wraz z jednostkami organizacyjnymi i instytucjami kultury.

O F E R T A. Ubezpieczenie majątku i odpowiedzialności cywilnej Gminy Nidzica wraz z jednostkami organizacyjnymi i instytucjami kultury. Załącznik Nr 2 do SIWZ Pieczęd wykonawcy NIP:. (data) REGON: O F E R T A Zamawiający GMINA NIDZICA Plac Wolności 1 13-100 Nidzica woj. Warmiosko - mazurskie Odpowiadając na ogłoszenie o przetargu nieograniczonym

Bardziej szczegółowo

UBEZPIECZENIA NADWYŻKOWE ODPOWIEDZIALNOŚCI CYWILNEJ RADCÓW PRAWNYCH NA ROK 2011 (zawierane indywidualnie)

UBEZPIECZENIA NADWYŻKOWE ODPOWIEDZIALNOŚCI CYWILNEJ RADCÓW PRAWNYCH NA ROK 2011 (zawierane indywidualnie) INFORMATOR UBEZPIECZENIA NADWYŻKOWE ODPOWIEDZIALNOŚCI CYWILNEJ RADCÓW PRAWNYCH NA ROK 2011 (zawierane indywidualnie) W ramach Umowy Generalnej zawartej z PZU S.A. I AXA TuiR S.A. obowiązującej w roku 2011

Bardziej szczegółowo

KURS DORADCY FINANSOWEGO

KURS DORADCY FINANSOWEGO KURS DORADCY FINANSOWEGO Przykładowy program szkolenia I. Wprowadzenie do planowania finansowego 1. Rola doradcy finansowego Definicja i cechy doradcy finansowego Oczekiwania klienta Obszary umiejętności

Bardziej szczegółowo

Wyjaśnienie i zmiana treści siwz

Wyjaśnienie i zmiana treści siwz . Bystra, dn. 13.02.2014 r. Nr sprawy: 4/EZP/380/NOiI/2/2014 Wszyscy zainteresowani Specjalista ds. Zamówień Publicznych tel./fax (33) 499 18 10 zp@szpitalbystra.pl Wyjaśnienie i zmiana treści siwz Dotyczy:

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 24/2012 Rektora Uniwersytetu Wrocławskiego z dnia 28 marca 2012 r. w sprawie Polityki zarządzania ryzykiem

Zarządzenie Nr 24/2012 Rektora Uniwersytetu Wrocławskiego z dnia 28 marca 2012 r. w sprawie Polityki zarządzania ryzykiem Zarządzenie Nr 24/2012 Rektora Uniwersytetu Wrocławskiego z dnia 28 marca 2012 r. w sprawie Polityki zarządzania ryzykiem Na podstawie art. 66 ust. 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ OFERTA. oferujemy wykonanie zamówienia, zgodnie z wymogami Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia za cenę:

FORMULARZ OFERTA. oferujemy wykonanie zamówienia, zgodnie z wymogami Specyfikacji Istotnych Warunków Zamówienia za cenę: Załącznik Nr 2 do SIWZ. (pieczęć wykonawcy) FORMULARZ OFERTA Dane dotyczące wykonawcy (wszystkich wykonawców w przypadku oferty wspólnej) Nazwa:... Siedziba:... Adres poczty elektronicznej:... Numer telefonu:...

Bardziej szczegółowo

SYSTEM ZARZĄDZANIA RYZYKIEM W DZIAŁALNOŚCI POLITECHNIKI WARSZAWSKIEJ FILII w PŁOCKU

SYSTEM ZARZĄDZANIA RYZYKIEM W DZIAŁALNOŚCI POLITECHNIKI WARSZAWSKIEJ FILII w PŁOCKU P OLITECHNIK A W AR S Z AWSKA FILIA W PŁOCKU ul. Łukasiewicza 17, 09-400 Płock SYSTEM ZARZĄDZANIA RYZYKIEM W DZIAŁALNOŚCI POLITECHNIKI WARSZAWSKIEJ FILII w PŁOCKU Opracowano na podstawie załącznika do

Bardziej szczegółowo

OMEGA KANCELARIE PRAWNE BROKER. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością

OMEGA KANCELARIE PRAWNE BROKER. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Sprawozdanie Zarządu z działalności OMEGA KANCELARIE PRAWNE BROKER Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością za okres od dnia 25 lipca 2014 r. do dnia 31 grudnia 2014 r. I. Podstawowe informacje o Spółce

Bardziej szczegółowo

Polityka Bezpieczeństwa jako kluczowy element systemu informatycznego. Krzysztof Młynarski Teleinformatica Krzysztof.Mlynarski@security.

Polityka Bezpieczeństwa jako kluczowy element systemu informatycznego. Krzysztof Młynarski Teleinformatica Krzysztof.Mlynarski@security. Polityka Bezpieczeństwa jako kluczowy element systemu informatycznego Krzysztof Młynarski Teleinformatica Krzysztof.Mlynarski@security.pl Główne zagadnienia referatu Pojęcie Polityki Bezpieczeństwa Ocena

Bardziej szczegółowo

AEGON Bezpieczni Bliscy

AEGON Bezpieczni Bliscy AEGON Bezpieczni Bliscy Przedmiot i zakres ubezpieczenia Przedmiot ubezpieczenia jest: Życie Ubezpieczonego Zakres ubezpieczenia jest: Śmierć Ubezpieczonego Ubezpieczony i Ubezpieczający Ubezpieczony =

Bardziej szczegółowo

Raport z zakresu adekwatności kapitałowej Podlasko-Mazurskiego Banku Spółdzielczego w Zabłudowie według stanu na dzień 31.12.

Raport z zakresu adekwatności kapitałowej Podlasko-Mazurskiego Banku Spółdzielczego w Zabłudowie według stanu na dzień 31.12. Załącznik do Uchwały Nr 49/2014 Zarządu Podlasko-Mazurskiego Banku Spółdzielczego w Zabłudowie z dnia 10.07.2014r. Raport z zakresu adekwatności kapitałowej Podlasko-Mazurskiego Banku Spółdzielczego w

Bardziej szczegółowo

Łomazy, dnia 13.04.2015 r. Wszyscy Wykonawcy

Łomazy, dnia 13.04.2015 r. Wszyscy Wykonawcy Łomazy, dnia 13.04.2015 r. Wszyscy Wykonawcy WYJAŚNIENIE TREŚCI SPECYFIKACJI ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA W POSTĘPOWANIU O UDZIELENIE ZAMÓWENIA PUBLICZNEGO pod nazwą : UBEZPIECZENIE MAJĄTKU I INNYCH INTERESÓW

Bardziej szczegółowo

Definicja ryzyka ubezpieczeniowego, cechy ryzyka, faktory ryzyka.

Definicja ryzyka ubezpieczeniowego, cechy ryzyka, faktory ryzyka. Podstawowe pojęcia ubezpieczeniowe. Klasyfikacja ubezpieczeń Ubezpieczenia dzielimy na: Społeczne, Gospodarcze. Ubezpieczenia społeczne naleŝą do sektora publicznego, są ściśle związane z pracownikiem

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie wewnętrzne Nr 19/2013 Burmistrza Miasta Środa Wielkopolska z dnia 26 września 2013 r.

Zarządzenie wewnętrzne Nr 19/2013 Burmistrza Miasta Środa Wielkopolska z dnia 26 września 2013 r. Zarządzenie wewnętrzne Nr 19/2013 Burmistrza Miasta Środa Wielkopolska z dnia 26 września 2013 r. w sprawie wprowadzenia Procedury zarządzania ryzykiem w Urzędzie Miejskim w Środzie Wielkopolskiej. Na

Bardziej szczegółowo

Innowacyjność w ubezpieczeniach? Co jest tak naprawdę kluczowe dla. Piotr Narloch Prezes Zarządu Grupy Concordia

Innowacyjność w ubezpieczeniach? Co jest tak naprawdę kluczowe dla. Piotr Narloch Prezes Zarządu Grupy Concordia Innowacyjność w ubezpieczeniach? Co jest tak naprawdę kluczowe dla zabezpieczenia firmy w obliczu ryzyk Piotr Narloch Prezes Zarządu Grupy Concordia INNOWACYJNOŚĆ - Klientów Innowacje nowe projekty są

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenie osobowe Pracowników Portu Lotniczego Rzeszów Jasionka Sp. z o.o. na rok 2010 OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA

Ubezpieczenie osobowe Pracowników Portu Lotniczego Rzeszów Jasionka Sp. z o.o. na rok 2010 OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA Zadanie Nr 3 ubezpieczenia osobowe. Część A Ubezpieczenia osobowe Pracowników Portu Lotniczego Rzeszów Jasionka Sp. z o.o. obejmuje: 1. Ubezpieczenie następstw nieszczęśliwych

Bardziej szczegółowo

Optymalizacja ubezpieczeniowa. Propozycja współpracy dla Biur Rachunkowych

Optymalizacja ubezpieczeniowa. Propozycja współpracy dla Biur Rachunkowych Optymalizacja ubezpieczeniowa Propozycja współpracy dla Biur Rachunkowych Marek Kołowacik, 26 wrzesieo 2014 Marek Kołowacik Manager, broker, ubezpieczeniowiec z 20 letnim doświadczeniem na rynku. Uczestniczył

Bardziej szczegółowo

ODPOWIEDZI NA PYTANIA 2 DO SIWZ NR 43/23/09/2009/NO/KRAKÓW

ODPOWIEDZI NA PYTANIA 2 DO SIWZ NR 43/23/09/2009/NO/KRAKÓW SUPRA BROKERS Strona 1 z 5 F178 Wrocław, dnia 12.10.2009 r. Do uczestników przetargu nieograniczonego na usługę kompleksowego ubezpieczenia Szpitala Specjalistycznego im. S. Żeromskiego Samodzielnego Publicznego

Bardziej szczegółowo

Strategia identyfikacji, pomiaru, monitorowania i kontroli ryzyka w Domu Maklerskim Capital Partners SA

Strategia identyfikacji, pomiaru, monitorowania i kontroli ryzyka w Domu Maklerskim Capital Partners SA Strategia identyfikacji, pomiaru, monitorowania i kontroli ryzyka zatwierdzona przez Zarząd dnia 14 czerwca 2010 roku zmieniona przez Zarząd dnia 28 października 2010r. (Uchwała nr 3/X/2010) Tekst jednolity

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie nr 9a / 2011 Dyrektora Domu Pomocy Społecznej Betania" w Lublinie z dnia 20.06.2011 roku

Zarządzenie nr 9a / 2011 Dyrektora Domu Pomocy Społecznej Betania w Lublinie z dnia 20.06.2011 roku Dom Pomocy Społecznej Betania Al. Kraśnicka 223, 20-718 Lublin tel./fax 081 526 49 29 NIP 712-19-36-365, REGON 000979981 Zarządzenie nr 9a / 2011 Dyrektora Domu Pomocy Społecznej Betania" w Lublinie z

Bardziej szczegółowo

MATRYCA EFEKTÓW KSZTAŁCENIA

MATRYCA EFEKTÓW KSZTAŁCENIA ZAŁĄCZNIK NR 2 MATRYCA EFEKTÓW KSZTAŁCENIA Studia podyplomowe ZARZĄDZANIE FINANSAMI I MARKETING Przedmioty OPIS EFEKTÓW KSZTAŁCENIA Absolwent studiów podyplomowych - ZARZĄDZANIE FINANSAMI I MARKETING:

Bardziej szczegółowo

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia)

Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Zestawy zagadnień na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Obowiązuje od 01.10.2014 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie magisterskim

Bardziej szczegółowo

BION w bankach mapa klas ryzyka i ich definicje

BION w bankach mapa klas ryzyka i ich definicje BION w bankach mapa klas ryzyka i ich definicje Ryzyko kredytowe ryzyko nieoczekiwanego niewykonania zobowiązania lub pogorszenia się zdolności kredytowej zagrażającej wykonaniu zobowiązania. Ryzyko kontrahenta

Bardziej szczegółowo

Biznesplan. Budowa biznesplanu

Biznesplan. Budowa biznesplanu BIZNESPLAN Biznesplan dokument zawierający ocenę opłacalności przedsięwzięcia gospodarczego [. Sporządzany na potrzeby wewnętrzne przedsiębiorstwa, jest także narzędziem komunikacji zewnętrznej m.in. w

Bardziej szczegółowo

Modyfikacja systemu ubezpieczeń upraw rolnych w Polsce

Modyfikacja systemu ubezpieczeń upraw rolnych w Polsce Modyfikacja systemu ubezpieczeń upraw rolnych w Polsce dr Marietta Janowicz-Lomott, Uniwersytet Gdański dr Krzysztof Łyskawa, Uniwersytet Ekonomiczny Poznań Agenda Działanie ubezpieczeń dotowanych w Polsce

Bardziej szczegółowo

Spis treści. 1. Analiza zmian i tendencje rozwoju rynku ubezpieczeń komunikacyjnych

Spis treści. 1. Analiza zmian i tendencje rozwoju rynku ubezpieczeń komunikacyjnych Spis treści Wstęp... 9 1. Analiza zmian i tendencje rozwoju rynku ubezpieczeń komunikacyjnych w Polsce... 11 1.1. Charakterystyka i regulacje prawne rynku ubezpieczeń komunikacyjnych w Europie... 11 1.2.

Bardziej szczegółowo

SUPRA BROKERS. Strona 1 z 8 F178. Wrocław, 19.09.2012 r.

SUPRA BROKERS. Strona 1 z 8 F178. Wrocław, 19.09.2012 r. SUPRA BROKERS Strona 1 z 8 F178 Wrocław, 19.09.2012 r. Do uczestników przetargu nieograniczonego na usługę kompleksowego ubezpieczenia Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej MSW w Koszalinie

Bardziej szczegółowo

KONSTRUOWANIE MAPY RYZYKA

KONSTRUOWANIE MAPY RYZYKA KONSTRUOWANIE MAPY RYZYKA Analizę ryzyka po jego oszacowaniu, mającym na uwadze dwa podstawowe parametry: skutki finansowe oraz prawdopodobieństwo zdarzenia zamyka zestawienie wszystkich ryzyk dotyczących

Bardziej szczegółowo

Działalność ubezpieczeniowa

Działalność ubezpieczeniowa Ubezpieczenia Nieodłączną częścią naszego życia i składową każdego sukcesu jest podejmowanie ryzyka. InterRisk pomaga swoim Klientom przejąć nad nim kontrolę. Działalność ubezpieczeniowa Podstawą realizowanej

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 60/2011/2012 Rektora Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego z dnia 2 kwietnia 2012 r.

Zarządzenie Nr 60/2011/2012 Rektora Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego z dnia 2 kwietnia 2012 r. Zarządzenie Nr 60/2011/2012 Rektora Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego z dnia 2 kwietnia 2012 r. w sprawie wprowadzenia i funkcjonowania w Uniwersytecie Kazimierza Wielkiego Systemu zarządzania ryzykiem

Bardziej szczegółowo

Rekomendacja sprawie dobrych praktyk zakresie ubezpieczeń finansowych powiązanych produktami bankowymi

Rekomendacja sprawie dobrych praktyk zakresie ubezpieczeń finansowych powiązanych produktami bankowymi Rekomendacja w sprawie dobrych praktyk w zakresie ubezpieczeń finansowych powiązanych z produktami bankowymi zabezpieczonymi hipotecznie Warszawa, 2 lutego 2010 r. Podstawowe informacje Cel określenie

Bardziej szczegółowo

TOM 2. Rozdział 6 WARUNKI UBEZPIECZENIOWE

TOM 2. Rozdział 6 WARUNKI UBEZPIECZENIOWE TOM 2 Rozdział 6 WARUNKI UBEZPIECZENIOWE Podrozdział I Ubezpieczenie budowlano - montażowe (CAR/EAR) 1) Ubezpieczony: Wykonawca, Zamawiający, Podwykonawcy oraz wszystkie inne podmioty uczestniczące w realizacji

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O PRZETARGU NIEOGRANICZONYM o wartości poniżej kwot określonych w art. 11 ust. 8 ustawy Prawo zamówień publicznych

OGŁOSZENIE O PRZETARGU NIEOGRANICZONYM o wartości poniżej kwot określonych w art. 11 ust. 8 ustawy Prawo zamówień publicznych OGŁOSZENIE O PRZETARGU NIEOGRANICZONYM o wartości poniżej kwot określonych w art. 11 ust. 8 ustawy Prawo zamówień publicznych Zakład Utylizacji Odpadów Komunalnych w Kobiernikach k/płocka Sp. z o.o. Kobierniki

Bardziej szczegółowo

PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: FINANSE I RACHUNKOWOŚĆ STUDIA DRUGIEGO STOPNIA

PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: FINANSE I RACHUNKOWOŚĆ STUDIA DRUGIEGO STOPNIA PYTANIA NA EGZAMIN MAGISTERSKI KIERUNEK: FINANSE I RACHUNKOWOŚĆ STUDIA DRUGIEGO STOPNIA CZĘŚĆ I dotyczy wszystkich studentów kierunku Finanse i Rachunkowość pytania podstawowe 1. Miernik dobrobytu alternatywne

Bardziej szczegółowo

U M O W A NR Usługi ubezpieczenia mienia

U M O W A NR Usługi ubezpieczenia mienia Wzór umowy załącznik do SIWZ U M O W A NR Usługi ubezpieczenia mienia zawarta w dniu... 2008 r. w Skierniewicach pomiędzy: Energetyką Cieplną SP. z o.o w Skierniewicach, ul. Przemysłowa 2 wpisaną do Krajowego

Bardziej szczegółowo

Doświadczenia brytyjskie w rozwiązywaniu problemów w bancassurance

Doświadczenia brytyjskie w rozwiązywaniu problemów w bancassurance Doświadczenia brytyjskie w rozwiązywaniu problemów w bancassurance dr Małgorzata Więcko-Tułowiecka Biuro Rzecznika Ubezpieczonych Warszawa, 21 maja 2014 r. PPI Payment Protection Insurance - ubezpieczenie

Bardziej szczegółowo

Licencjonowani zarządcy nieruchomości podlegają obowiązkowi ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej z tytułu wykonywania czynności zawodowych.

Licencjonowani zarządcy nieruchomości podlegają obowiązkowi ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej z tytułu wykonywania czynności zawodowych. W Polsce jest ok. 15 tys. licencjonowanych zarządców nieruchomości; podlegają oni obowiązkowi ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej z tytułu czynności zawodowych. Licencjonowani zarządcy nieruchomości

Bardziej szczegółowo

Czy ochrona środowiska i odnawialne źródła energii są efektywne finansowo?

Czy ochrona środowiska i odnawialne źródła energii są efektywne finansowo? Czy ochrona środowiska i odnawialne źródła energii są efektywne finansowo? Dariusz Lipka, Małopolska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. Kraków, 11.12.2013 r. Specyfika projektów energetyki odnawialnej -

Bardziej szczegółowo

Strategie VIP. Opis produktu. Tworzymy strategie oparte o systemy transakcyjne wyłącznie dla Ciebie. Strategia stworzona wyłącznie dla Ciebie

Strategie VIP. Opis produktu. Tworzymy strategie oparte o systemy transakcyjne wyłącznie dla Ciebie. Strategia stworzona wyłącznie dla Ciebie Tworzymy strategie oparte o systemy transakcyjne wyłącznie dla Ciebie Strategie VIP Strategia stworzona wyłącznie dla Ciebie Codziennie sygnał inwestycyjny na adres e-mail Konsultacje ze specjalistą Opis

Bardziej szczegółowo

Rozdział V: Istotne dla stron postanowienia umowy: UMOWA GENERALNA NA ZADANIE A+B - UMOWA GENERALNA NA ZADANIE C

Rozdział V: Istotne dla stron postanowienia umowy: UMOWA GENERALNA NA ZADANIE A+B - UMOWA GENERALNA NA ZADANIE C Powiatowy Zarząd Dróg w Kędzierzynie - Koźlu PZD.272.9.2014 Rozdział V: Istotne dla stron postanowienia umowy: UMOWA GENERALNA NA ZADANIE A+B - UMOWA GENERALNA NA ZADANIE C Powiatowy Zarząd Dróg w Kędzierzynie

Bardziej szczegółowo

Program ubezpieczeniowy dla Polskiej Federacji Rynku Nieruchomości na rok 2009 pośrednicy w obrocie nieruchomościami

Program ubezpieczeniowy dla Polskiej Federacji Rynku Nieruchomości na rok 2009 pośrednicy w obrocie nieruchomościami Rok założenia 1990 INFORMACJA NA TEMAT UBEZPIECZENIA OC POŚREDNIKÓW W OBROCIE NIERUCHOMOŚCIAMI stowarzyszonych i niestowarzyszonych w regionalnych stowarzyszeniach należących do PFRN na 2009 rok Szanowni

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie ryzykiem w świetle wymogów Solvency II. Witold Walkowiak. Polska Izba Ubezpieczeń

Zarządzanie ryzykiem w świetle wymogów Solvency II. Witold Walkowiak. Polska Izba Ubezpieczeń Zarządzanie ryzykiem w świetle wymogów Solvency II Witold Walkowiak Polska Izba Ubezpieczeń Warszawa, 17 marca 21 r. Polska: szybko rozwijający się rynek ubezpieczeniowy 45 Składka przypisana brutto (w

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenia dla dealerów samochodowych. Oferta usług brokerskich oraz doradztwa

Ubezpieczenia dla dealerów samochodowych. Oferta usług brokerskich oraz doradztwa Ubezpieczenia dla dealerów samochodowych Oferta usług brokerskich oraz doradztwa Szanowni Państwo. Przedstawiamy ofertę usług brokerskich oraz doradztwa przy tworzeniu i obsłudze programu ubezpieczeniowego

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN KONKURSU OFERT NA WYBÓR BROKERA UBEZPIECZENIOWEGO

REGULAMIN KONKURSU OFERT NA WYBÓR BROKERA UBEZPIECZENIOWEGO REGULAMIN KONKURSU OFERT NA WYBÓR BROKERA UBEZPIECZENIOWEGO Do przedmiotowego konkursu nie mają zastosowania przepisy ustawy Prawo zamówień publicznych. Konkurs prowadzony jest w oparciu o art. 70 1 K.C.

Bardziej szczegółowo

KOMPLEKSOWA OCHRONA ZAWODU ADWOKATA

KOMPLEKSOWA OCHRONA ZAWODU ADWOKATA KOMPLEKSOWA OCHRONA ZAWODU ADWOKATA Przewodnik po ubezpieczeniach dostępnych dla członków Izb Adwokackich w ramach umowy Generalnej NRA - PZU SA, TUiR Warta SA Umowa Generalna w sprawie programu ubezpieczeniowego

Bardziej szczegółowo

Budowanie na nowo relacji z klientami. Prezentacja wyników badania Global Consumer Insurance Survey EY 2014.

Budowanie na nowo relacji z klientami. Prezentacja wyników badania Global Consumer Insurance Survey EY 2014. Budowanie na nowo relacji z klientami. Prezentacja wyników badania Global Consumer Insurance Survey EY 2014. Piotr Popowski Partner. Lider Grupy Performance Improvement w Dziale Rynków Finansowych EY.

Bardziej szczegółowo

BUDOWNICTWO A UBEZPIECZENIA

BUDOWNICTWO A UBEZPIECZENIA GRAS SAVOYE BROKER UBEZPIECZENIOWY BUDOWNICTWO A UBEZPIECZENIA ODPOWIEDZIALNOŚĆ DZIESIĘCIOLETNIA W KONTEKSCIE FRANCUSKICH I POLSKICH MOŻLIWOŚCI UBEZPIECZANIA Dokument poufny - nie rozpowszechniać FRANCUSKI

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej funkcjonariuszy publicznych opis warunków ubezpieczenia oferowanych przez STU ERGO HESTIA S.A.

Ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej funkcjonariuszy publicznych opis warunków ubezpieczenia oferowanych przez STU ERGO HESTIA S.A. Ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej funkcjonariuszy publicznych opis warunków ubezpieczenia oferowanych przez STU ERGO HESTIA S.A. Definicje 1. za Ustawę uważa się Ustawę z dnia 20 stycznia 2011 o

Bardziej szczegółowo

Światowe Badanie Klientów Usług Ubezpieczeniowych 2014

Światowe Badanie Klientów Usług Ubezpieczeniowych 2014 Światowe Badanie Klientów Usług Ubezpieczeniowych 2014 Ogólne informacje na temat badania 30 50 Krajów Pytań Liczba klientów 24 000 11 000 500 EMEIA W 2014 roku firma doradcza EY przeprowadziła badanie

Bardziej szczegółowo

Ubezpieczenie Gminy Miasta Gdańska. Marek Komorowski

Ubezpieczenie Gminy Miasta Gdańska. Marek Komorowski Ubezpieczenie Gminy Miasta Gdańska Marek Komorowski Ubezpieczenie Gminy Miasta Gdańska City Polisa Zakresy ubezpieczeń: majątkowe komunikacyjne odpowiedzialność cywilna 2 Ubezpieczenie Gminy Miasta Gdańska

Bardziej szczegółowo

SAMOOCENA SYSTEMU KONTROLI ZARZĄDCZEJ

SAMOOCENA SYSTEMU KONTROLI ZARZĄDCZEJ Załącznik Nr 3 Do Zarządzenia Nr 56/10 STAROSTY KOSZALIŃSKIEGO z dnia 1 października 2010 r. SAMOOCENA SYSTEMU KONTROLI ZARZĄDCZEJ W STAROSTWIE POWIATOWYM W KOSZALINIE Do sporządzenia samooceny wykorzystano

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Akademia Młodego Ekonomisty Zarządzanie ryzykiem dr Grzegorz Głód Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach 14.10.2013 r. Kto chce mieć absolutną pewność przed podjęciem decyzji nigdy decyzji nie podejmie 1

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia)

Zagadnienia na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) Zagadnienia na egzamin magisterski dla kierunku EKONOMIA (studia II stopnia) obowiązuje od 01.01.2016 Zgodnie z Zarządzeniem Rektora ZPSB w sprawie Regulaminu Procedur Dyplomowych, na egzaminie magisterskim

Bardziej szczegółowo

Spis treści WSTĘP... 13 STRATEGIE... 15

Spis treści WSTĘP... 13 STRATEGIE... 15 WSTĘP... 13 STRATEGIE... 15 ROZDZIAŁ 1 PROJEKTOWANIE INNOWACYJNYCH MODELI BIZNESU A WARTOŚĆ PRZEDSIĘBIORSTWA... 17 Marek Jabłoński Wstęp... 17 1. Projektowanie organizacji zarys teoretyczny... 18 2. Motywy

Bardziej szczegółowo