Podsumowanie II Zjazdu. Polskiego Towarzystwa Medycyny Prewencyjnej i Przeciwstarzeniowej

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Podsumowanie II Zjazdu. Polskiego Towarzystwa Medycyny Prewencyjnej i Przeciwstarzeniowej"

Transkrypt

1 vri Podsumownie II Zjzdu Polskiego Towrzystw Medycyny Prewencyjnej i Przeciwstrzeniowej WWrszwie w dnich wrze- Êni 2009r. odbyw si II Zjzd Polskiego Towrzystw Medycyny Prewencyjnej i Przeciwstrzeniowej (PTMPP) orgnizowny wspólnie z World Society of Anti- Aging Medicine (WOSAAM). Obrdom przewodzi Prezes PTMPP, profesor Stefn Zgliczyƒski w syêcie wybitnych specjlistów nuki polskiej. Spotknie mi o chrkter interdyscyplinrny, poruszne zgdnieni dotyczy y spektów epidemiologicznych i genetycznych strzeni si, z uwzgl dnieniem problemtyki hormonlnej i seksuologicznej. W progrmie podkreêlono znczenie zdrowego stylu yci orz diety z ogrniczeniem klorii. Rozpocz cie Zjzdu PTMPP zost o poprzedzone wst pnym kursem kszt ceni podyplomowego, przygotowujàcego do mi dzynrodowej specjlizcji w zkresie Medycyny Przeciwstrzeniowej, której podstwà b dzie Mi dzynrodowy Kurs Anti-Aging wed ug progrmu WOSSAM. Dwuletnie szkolenie b dzie trw o w ltch B dzie mu przewodzi Prezydent WOSAAM, dr Thierry Herthoghe (szczegó y n str. 43). C lek. med. Brbr Dobek-Jkubczyk specjlist ginekolog (w trkcie AAMS Anti-Aging Medicine Speciliztion) prktyk prywtn, Wrszw Czynniki genetyczne i niegenetyczne W czsie trwni Zjzdu przedstwiono wiele interesujàcych wystàpieƒ. Prof. Witold Ztoƒski w oprciu o wskênik, jkim jest odsetek ludnoêci umierjàcej przed 65. rokiem yci, wskz n olbrzymià ró nic w przedwczesnej umierlnoêci w krjch, które do àczy y do UE po 2004 roku i krjch strej Unii. Ró nic t dotyczy zgonów zwiàznych z chorobmi uk du krà eni orz ng ych zgonów z przyczyn zewn trznych. Istotn ndl jest wysok zchorowlnoêç n nowotwory z oêliwe (rk p uc!). Cz stoêç pleni tytoniu, pici lkoholu, niedobór niezb dnych niensyconych kwsów t uszczowych decydujà w du ej mierze o ró nicy w przedwczesnej umierlno- Êci zwiàznej z chorobmi uk du krà eni. Wyk d dr hb. Moniki Puzinowskiej-Kuênickiej dotyczy spektów epigenetycznych i ywieniowych w procesie strzeni. Strzenie to skutek ngromdzeni przypdkowych uszkodzeƒ mteri u genetycznego, którym towrzyszy uszkodzenie kluczowych bi ek i lipidów b onowych. Ndl oceni si, e strzenie w 75% zle y od czynników niegenetycznych w 25% od genetycznych. Zidentyfikowno niewiele genów o potwierdzonym wp ywie n tempo strzeni si (geny kodujàce bi k szlku insuliny, IGF1, geny regulujàce tempo metbolizmu i syntezy produktów ubocznych rektywnych form tlenu ROS, dysmutzy ndtlenkowe orz geny kodujàce sirtuiny). Ludzie strzejà si niejednkowo szybko. Zle y to 39

2 v ri od ekspozycji n czynniki uszkdzjàce, od ró nic genetycznych (polimorfizmy) i epigenetycznych. Modyfikcje epigenetyczne to poreplikcyjn metylcj DNA i modyfikcje bi- ek histonowych (chromtyny). Procesy te (metylcj DNA i decetylcj bi ek histonowych) hmujà zzwyczj trnskrypcj. Epigenomy tknek dnego orgnizmu sà odmienne i dltego komórki o identycznym genomie (wszystkie komórki dnego orgnizmu) mjà odmienne fenotypy. Obserwowny w czsie dryft epigenetyczny to wyst pujàce wrz z wiekiem zmniejszenie si globlnej metylcji DNA i równoczesny wzrost metylcji wysp CpG w promotorch ró nych genów orz zwiàzne z wiekiem modyfikcje bi ek histonowych. Zjwisko dryftu epigenetycznego jest szczególnie wyr ne u bliêniàt jednojjowych. Epigenomy bliêników trzyltków ró nià si niezncznie, le 50- -ltków ró nià si brdzo i przek djà si n nrstjàce ró nice fenotypowe. Progrmownie p odowe to modyfikcje epigenetyczne n etpie rozwoju embrionlnego i p odowego. Diet mtki poprzez wp yw g ównie n metylcj genomu p odu modyfikuje ryzyko wystàpieni u dzieck chorób przewlek ych. Wp yw tki potwierdzono n modelch zwierz cych. Diet w okresie pozp odowym oddzi uje n epigenom i istotnie wp yw n ryzyko zchorowni orz tempo procesu strzeni si. Obecnie mo n bez trudnoêci wskzç pokrmy o dzi niu prozdrowotnym i niekorzystnym. Widomo, e dzi nie korzystne dl zdrowi mogà wywierç pokrmy zwi kszjàce bàdê zmniejszjàce metylcj, jk i cetylcj bi ek chromtyny. N metylcj DNA mjà wp yw pokrmy bedàce êród em reszt metylowych, kofktory cyklu metioniny i regultory metylotrnsferz DNMT1 DNMT3b. Demetylcj DNA promujà izoflwony, polifenol Zespó metboliczny to cen jk p cà spo eczeƒstw wysokorozwini te z niedostosownie wspó czesnego stylu yci do pierwotnego wypos eni genetycznego. glusn epiglloktechiny, podobnie dzi jà ekstrkty szczypiorku czosnkowego, estrgonu, pomidory (likopen). W cyklu metioniny uczestniczy kws foliowy (zielone wrzyw liêciste, pomidory, roêliny stràczkowe, burki, orzechy, dro d e spo ywcze, ó tko jj), metionin (orzechy, r. stràczkowe, ryby), cholin (dro d e spo ywcze, ryby, wàtrob), betin (owoce morz, kie ki pszenicy), witminy B6, B12. Powszechnie u yw si suplementy diety: witminy B 6, B 12, S-denozylometioniny (SAM). DoÊç populrn jest suplementcj kwsem foliowym. Produkty te zwi kszjà metylcj DNA. N cetylcj bi ek chromtyny mjà wp yw pokrmy regulujàce decetylzy histonowe (klsy III, sirtuiny SIRT1), zwierjàce polifenole (rezwertrol czerwone wino, orzeszki ziemne, soj, jgody; fistein truskwki; kwercetyn kpry, jb k, herbt, cebule, cytrusy) kwsy t uszczowe omeg 3. Bdno te czynniki syntetyczne np. SRT1720. Uw si, e njlepsze dl utrzymni dobrego stnu zdrowi i wyd u eni yci jest spo ywnie c ych wrzyw i owoców, które zwierjà po kilkset flwonoidów i innych substncji ktywnych. Polec si Êwie e produkty, jednk mro enie nie niszczy flwonoidów. W Ênie àczenie wymienionych owoców m njkorzystniejsze dzi nie. W centrum uwgi pozostjà owoce jgodowe (jgody, borówki, mliny, truskwki, porzeczki). W diecie powinny si znleêç orzechy, njlepiej w oskie, i zielone wrzyw. Brdzo dobrym uzupe nieniem sà zio i przyprwy zlec si czosnek, kurkumin, imbir, curry, glngl. Filrem dobrej prktyki przeciwstrzeniowej jest diet pe nowrtoêciow z ogrniczeniem klorii (CR), któr sprzyj zdrowemu strzeniu. Ludzie stosujà- 40

3 vri cy CR sà te zdrowsi ni osoby w tym smym wieku pozostjàce n typowej diecie. Bdni u nczelnych (m py) dowiod y, e zmniejsz si ryzyko chorób uk du krà eni, nowotworów, cukrzycy, pó niej t e wyst pujà zminy kostne i srkopeni. ZZnczeni mikroflory S przewodu pokrmowego Z wielkim zinteresowniem uczestnicy zjzdu wys uchli refertu dr Miros wy G ckiej n temt znczeni mikroflory przewodu pokrmowego dl zdrowi i procesu strzeni. Mikroflor t m istotne zncznie dl funkcjonownie uk du immunologicznego c ego orgnizmu. W wielu bdnich dowiedziono, e jej sk d i liczb bkterii zmienijà si wrz z wiekiem. Obserwuje si spdek ogólnej liczby bkterii, spd liczb bkterii produkujàcych kws mlekowy (szczególnie bifidobcterium), wzrst liczb clostridium, ph stolc wzrst do 7-7,5. Skutkuje to spdkiem odpornoêci i spowolnieniem perystltyki. Zmienion flor bkteryjn wp yw n nieprwid owà odpowiedê immunologicznà (zchwinie równowgi mi dzy limfocytmi TH1/TH2 z powodu brku ktywcji limfocytów TReg przez komensle). Proces ten objwi si wzrostem zchorowƒ n choroby utoimmunologiczne, lergiczne i nwrcjàce choroby zplne. W zwiàzku z tym zlec si osobom powy- ej 60. roku yci st e przyjmownie probiotyków. Prwid ow kolonizcj przewodu pokrmowego cz owiek rozpoczyn si od kontktu z bkterimi w drogch rodnych mtki. Nle y brç pod uwg ten fkt przy podejmowniu decyzji o ci ciu cesrskim, szczególnie n yczenie, gdy poród drogmi ntury przynosi pow ne, d ugotrw e korzyêci prozdrowote. Seksuln ktywnoêç w póênym wieku i testosteron WÊród prelegentów nie mog o zbrknàç prof. Zbigniew Lw-Strowicz, który przedstwi wyniki bdƒ nukowych nd ktywnoêcià seksulnà osób w podesz ym wieku. Bdni dowodzà, e jest to brdzo w n sfer yci decydujàc w istotny sposób o jego jkoêci. Wi kszoêç seniorów t skni z seksem, w grupie 70-ltków ktywnych seksulnie jest 82% m czyzn i 43% kobiet. Wykzno prozdrowotne znczenie seksu trzy zbli- eni w tygodniu dwukrotnie zmniejszjà ryzyko chorób prostty, ndciênieni, cukrzycy, depresji i poprwijà próg wr liwoêci n ból. W sesji endokrynologicznej prof. Stefn Zgliczyƒski przedstwi ktulne stnowisko dotyczàce niedoboru testosteronu u m czyzn. Niski poziom testosteronu u strszych m czyzn jest niezle nym czynnikiem prognostycznym zgonów ztem st enie testosteronu w surowicy stnowi swoisty brometr zdrowi. Kliniczne objwy niedoboru testosteronu u m czyzn sà tkie sme jk objwy procesu strzeni wyst puje zmniejszenie msy mi - Êniowej, spdek g stoêci minerlnej koêci, wzrost insulinoopornoêci i zwi kszenie msy t uszczu. Obserwcje te uzyskno z bdƒ nd m czyznmi po kstrcji frmkologicznej lub chirurgicznej. Wyrównywnie poziomu testosteronu u strszych m czyzn odwrc te procesy obni st enie cholesterolu i jego frkcji LDL, zmniejsz insulinoopornoêç, poziom HBA1c w cukrzycy t.2, zwi ksz bezt uszczowà ms ci i g stoêç minerlnà koêci. Poprwi sen, libido, przywrc pornne wzwody i pewnoêç siebie. Z kliniczne symptomy niedoboru testosteronu uznno te, które ust pow y po jego podniu. Mi dzynrodowe towrzystw ISSA, ISSAM, EAU, EAA, ASA wyznczjà jko kryterium lbortoryjne niedoboru testosteronu st enie c kowitego testosteronu poni ej 2,3ug/l. Wydje si, e jest to niewystrczjàce kryterium, które m czyzn z mniej nsilonym hipogondyzmem pozbwi mo liwoêci terpii. Profesor Zgliczyƒski proponuje brdziej precyzyjne kryterium: wspó czynnik zle nego od wieku niedoboru testosteronu jest to ilorz st eni testosteronu c kowitego (ug/l) do LH (IU/l). O niedoborze hormonu Êwid- 41

4 v ri 42 czà wrtoêci poni ej lub równe 1 (testosteron poni ej 4 ug/l i LH powy ej 4 IU/l), LH bowiem wydje si njbrdziej czu ym mrkerem niedoboru testosteronu. Terpi testosteronem pozostje bez wp ywu n poziom PSA(!) i bez wp ywu n mikcj. Obserwuje si synergistyczne dzi nie hormonu wzrostu orz testosteronu n wzrost bezt uszczowej msy ci i zmniejszenie srcopenii. (...) Terpi testosteronem monitoruje si poziomem hemtokrytu (Ht), przy wzroêcie zmniejsz si dwk. Klinicznym dowodem skutecznoêci terpii jest obecnoêç pornnych spontnicznych erekcji. Zburzeni wzwodu sà wskzniem do oznczeni poziomu testosteronu i mo e to byç doêç wczesn prognoz zespo u metbolicznego. Zburzeniom erekcji (ED) w - Ênie poêwi ci swój wyk d dr Mich Rbijewski. Wyst pujà one ju u 5% m czyzn w wieku 35 lt, nst pnie cz stoêç ich wzrst o 10% z k dà dekdà yci i u m czyzn powy- ej 60. roku yci dotyczà ju po owy populcji. Etiologi zburzeƒ wzwodu jest wieloczynnikow. Dominujàcà przyczynà sà zminy mi d ycowe, cukrzyc, cz sto SM, niewydolnoêc nerek i wàtroby, tk e choroby gruczo u krokowego. U okolo 25% obj tych bdniem m czyzn z ogrniczonym rkiem gruczo u krokowego i 12% po elektroresekcji przezcewkowej gruczolk stercz wyst puje ED. U 25% obj tych bdniem przyczyn stnowi y lkohol, nrkotyki, plenie ppierosów i stosowni niektórych leków (bet-blokery, l. przeciwdepresyjne, ntgoni- Êci rec. H2, nlpz, nlogi GnRh i ntgoniêci 5-α-reduktzy stosowne BPH). Jednym z osttnio udowodnionych i niezwykle istotnych zburzeƒ erekcji w strszym wieku jest zespó niedoboru tstosteronu (TDS), czyli zmniejsznie si syntezy testosteronu i DHEA. Niedobór ndrogenów prowdzi do pogorszeni funkcji Êródb onk ze zmniejszeniem syntezy NO, pogorszeniem podtnoêci nczyniowej i istotnego os bieni mechnizmu wsodiltcyjnego. Leczenie ED to zwsze psychoterpi (szczególnie ED o pod o u psychoechogennymm, oko o 20% wszystkich ED) orz frmkoterpi, czyli zstosownie inhibitorów fosfodiesterzy typu 5., które selektywnie i odwrclnie blokujà ten enzym. Przeciwwskzniem do stosowni tych leków jest stosownie zotnów orgnicznych w k dej postci i chorob Peryoniego. Obecnie stosuje si sildenfil, tdlfil i wrdenfil. Wykzno skutecznoêç (70-90%) tych leków we wszystkich grupch pcjentów z ED, w podgrupie pcjentów cukrzycowych z mikrongioptià i neuroptià skutecznoêç jest ni sz i wynosi oko o 55-65%. L Sirtuiny bi k uznwne z enzymy d ugowiecznoêci ktywowne sà przez diet niskoklorycznà i picie czerwonego win. Leczenie trczycy u osób strszych Aktulne stnowisko dotyczàce leczeni podklinicznej niedoczynnoêci trczycy (PNT) u osób strszych przedstwi dr M gorzt Gietk-Czernel. Osttnie doniesieni nukowe wskzujà n odmiennoêç wp ywu hormonów trczycy n ludzi w wieku strszym. Niskie prwid owe st enie Ft4 wp yw pozytywnie n d ugoêç yci, obni one T3 n sprwnoêç fizycznà. Stwierdzono mniejszà(!) umierlnoêç u ludzi z jwnà i podklinicznà niedoczynnoêcià trczycy, bez wp ywu tych stnów n nstrój i ogólnà sprwnoêç bdnych. PNT podwy sz ryzyko choroby niedokrwiennej serc i ryzyko zgonu z przyczyn sercowonczyniowych tylko w m odszych grupch wiekowych, tj. poni ej 65. roku yci. PNT rozwijjc si w strszym wieku, zmniejszjàc zpotrzebownie n tlen, wywier efekt ochronny w stosunku do serc i uk du sercowo-nczyniowego, pondto zmniejsz ktbolizm, korzystnie dzi- jàc n mi Ênie i ogólnà

5 vri sprwnoêç fizycznà. (...) Omówiono rol i znczenie niedoborów selenu w leczeniu utoimmunologicznych chorób trczycy. Osttnie publikcje wskzujà n znczne obni enie poziomu przeciwci TPO w chorobie Hshimoto u pcjentów, którym podwno selen w dwce 200 ug/dz. (...) Niedobory w codziennej diecie w wi kszoêci krjów europejskich mogà byç uzsdnieniem do suplementcji selenu. Optymln pod selenu dl m czyzn to-70-75ug/d dl kobiet 55-60ug dz dl krmiàcych 70ug. W Polsce dzienn pod selenu wynosi 11-24ug. Doskon ym êród em selenu sà orzechy brzylijskie, nbi, owies, wo owin, ryby (tuƒczyk). Znczenie tego pierwistk w metbolizmie to nie tylko regulcj czynnoêci trczycy, lecz tk e ochron przed stresem oksydcyjnym i modulcj rekcji zplnych. WWitmin D powrc n scen OczywiÊcie wiele dobrego powiedzino o witminie D i jej wszechstronnym dzi niu. Niskie st eni wit. D korelow y z cz stszym o 30-50% wystepowniem rk okr nicy, prostty i piersi. Jej niedobory stnowià czynnik ryzyk dl cukrzycy typu 1, SM, choroby Crohn, RZS, choroby zwyrodnieniowej stwów. St - eni 1,25OHD3 korelujà ujemnie ze st enimi czynników zplnych CRP i IL10. Klcitriol pobudz syntez bi k przeciwbkteryjnego ktelicydyny. Stwierdzono, e osoby z niedobormi wit. D sà nr- one n zchorownie n gru lic. T umczy to skutecznoêç terpii s onecznych werndowni w sntorich gruêliczych. Ekspozycj n UVB zwi ksz dwukrotnie st - enie witminy D orz redukuje skurczowe i rozkurczowe ciênienie t tnicze (wp yw tej witminy n renin ). Znne jest korzystne dzi nie wit. D w uszczycy. U osób wieku podesz ym suplementcj witminy D nie tylko poprwi stn nrzàdu ruchu przez oddzi ywnie kostne, lecz tk e zwi ksz si mi - Êni, co prowdzi do dwukrotnej redukcji cz stoêci updków. T Terpi menopuzln Temtyk hormonln zjzdu obejmow tk e hormonlnà terpi menopuzlnà (MTH). Wczesne rozpocz cie tej terpii, w okresie premenopuzy, zdje si mieç korzystny wp yw krdioprotekcyjny. MTH mo e byç wdro on w okresie do oko o 6 lt od osttniej miesiàczki. Podstwowywm wskzniem pozostjà objwy menopuzlne. W ocenie rezerwy jjnikowej rozw si wykorzystnie inhibiny B orz hormonu ntymullerowskiego. Wyniki rndomizownych bdƒ klinicznych nie potwierdzjà jednozncznie, by stosownie preprtów zwierjàcych fitoestrogeny by o skuteczne w godzeniu objwów wypdowych, dzi o krdioprotekcyjnie, chroni o przed osteoporozà i zmniejsz o ryzyko rk sutk. Wyniki bdƒ wskzujà jednk, e skutecznoêç suplementów z sojà lub z czerwonej koniczyny zle y od zdolnoêci orgnizmu do przeminy zwrtych w nich fitoestroge- MIĘDZYNARODOWY KURS MEDYCYNY PRZECIWSTARZENIOWEJ W rmch specjlizcji z zkresu medycyny przeciwstrzeniowej relizownej pod uspicjmi Âwitowego Towrzystw Medycyny Przeciwstrzeniowej World Society of Anti-Aging Medicine (WOSAAM) I SEMINARIUM 8-10 styczni 2010 r. Wrszw Szczegó owe informcje zostnà rozes ne w listopdzie orz umieszczone b dà n stronie: tel

6 v ri nów do ktywnego metbolitu equolu o zncznie silniejszym dzi niu estrogennym. (...) Rozw no tk e zpotrzebownie kobiet n suplementcj ndrogenowà. W swoim wystpieniu prof. Violett Skrzypulec wyrzi poglàid, e przy prwid owo prowdzonej terpii estrogennej u kobiet oko omenopuzlnych nie m uzsdnieni stosownie ndrogenów, mechnizmy rekcji seksulnych u kobiet sà brdziej z o one ni u m czyzn i postjà w ogromnym stopniu pod kontrolà czynników psychicznych. W pewnej opozycji pozostje P Z tu prktyk dermtologów, którzy ch tnie oznczjà w tym okresie yci poziom DHEA i zlecjà jego stosownie celem poprwy jkoêci stnu skóry. Skór u osób w podesz ym wieku ze wzgl du n zmieniony metbolizm gorzej uczestniczy w pozyskiwniu wit. D. Dr Brbr Wlkiewicz- -Cyrƒsk w swoim wyk dzie przypomni njw niejsze wskzówki dotyczàce piel gncji i higieny skóry m.in. bezwgl dny zkz korzystni z solriów. Zwróci uwg, e oplmy si w drodze do prcy czy jàdc smochodem, dltego konieczne jest stosownie kremów z filtrmi ochornnymi. Przestrzeg przed powstwniem przebrwieƒ s onecznych u osób stosujàcych leki (ntybiotyki, Êrodki ntykoncepcyjne) o predysponownym fototypie. (...) PodkreÊli, e obecnie u du ej grupy pcjentek w wieku ok brdziej widoczne sà zminy strzeniowe n obszrze szyi, ràk, dekoltu ni n twrzy, le n szcz Êcie od kilku lt dost pne sà techniki zbiegowe, które pozwljà n leczenie tych prtii ci. (...) Przed u yç m odoêç mózgu Wystàpienie prof. El biety Pyzy dotyczy o strzeni si mózgu. Liczne bdni wykz y, e zwiàzne z wiekiem zminy njwczeêniej pojwijà si w mózgu i wyprzdzjà procesy degenercyjne w innych nrzàdch. S to g ównie zminy w siecich neuronlnych i zmniejszenie liczby funkcjonlnych po àczeƒ miedzy neuronmi. Procesom tym towrzyszà zminy morfologiczne neuronów posidjàcych mniej dendrytów; obserwuje si wzrost ktywnoêci komórek gleju, co prowdzi do rozwoju stnów zplnych. Okzuje si, e diet niskokloryczn wp yw korzystnie n kondycj mózgu, hmujàc zminy w ekspresji genów i trofi tknki nerwowej. Pondto stwierdzono wzrost ekspresji genów odpowiedzilnych z rozwój i plstycznoêç neuronlnà. Diet restrykcyjn zwi ksz odpornoêc neurów n procesy degenercyjne u zwierzàt modelowych, u których doêwidczlnie wywo ywno chorob Alzheimer i udr mózgu. Oprócz niskoklorycznej diety równie systemtyczn ktywnoêç fizyczn i umys ow sprzyj utrzymywniu dobrej kondycji mózgu, spowlnijàc strzenie si c ego orgnizmu. Wyniki bdƒ wskzujà, e uk d nerwowy jest ndrz dnym regultorem d ugoêci yci ró nych gtunków zwierzàt, prwdopodobnie te cz owiek. Znczenie diety i wysi ku fizycznego Diet niskokloryczn i jej wiodàc rol w utrzymniu d ugowiecznoêci wspó czesnego cz owiek by temtem wystpieni dr Mgdleny Sendrkowskiej-Krzyczkowskiej. Obecnie w wysokorozwini tych krjch pokrm jest zwsze two i zwsze dost pny. Wspó czesny cz owiek przejwi zdecydownie mniejszà ktywnoêç fizyczn ni jego przodkowie, po których odziedziczy okreêlony polimorfizm mitochondrilny dziê m o przydtny lub wr cz szkodliwy. Pierwotny cz owiek nr ony by n okresowy brk pokrmu zwiàzny z wyst powniem pór roku i by przetrwç zim, musi gromdziç zpsy energetyczne. By o to mo liwe dzi ki nbolicznemu dzi nieu insuliny. W mechnizmie doboru nturlnego preferowne by y osobniki o wi kszym wydzielniu insuliny. Wspó czeênie osoby ze zwi kszonym wydzielniem insuliny, które od ywijà si w tki spoób jk ich dlecy przodkowie, nr one sà n oty oêç, 44

7 vri choroby uk du krà eni, zespó metboliczny i cukrzyc. Korzystny przed wiekmi polimorfizm st si wielkim zgro- eniem dl wspó czesnej cywilizcji. Rozwiàzniem okzuje si stosownie diety niskoklorycznej mo e dzi ki niej ud si zpobiec przewidywnemu odwróceniu tendencji st ego wzrostu Êredniej d ugoêci yci. Zespó metboliczny to cen, jkà p cà spo eczeƒstw wysokorozwini te z niedostosownie wspó czesnego stylu yci do pierwotnego wypos eni genetycznego. Diet niskokloryczn definiown jest jko diet o 20-40% ubo sz w klorie w porównniu do liczby klorii przyjmownych z pokrmem d libitum. Bdni Dvid Sinclir wià à diet restrykcyjnà z ktywcjà bi- ek SIR1 (silent informtion egultor), zwnych tez sirtuinmi lub enzymmi d ugowiecznoêci. Sirtuiny sà produkowne przez wszystkie orgnizmy i mjà podobnà, zchownà w toku ewolucji struktur chemicznà u odleg ych gtunkowo orgnizmów. U cz owiek znne jest 7 rodzjów sirtuin. SIR1 zwi ksz odpornoêç komórek n stres oksydcyjny, odgryw rol w gospodrce lipidowej i w glowodnowej. Substrtmi dl sirtuin sà bilk chromtyny, inne substncje orz trnskrypcyjny koktywtor prolifertorów peroksyzomów, kontrolujàcy szlk glukogenezy i glukolizy w wtrobie PGC-1ALFA. Ten w Ênie koktywtor zrzàdz metbolizmem nszego orgnizmu, przekzujàc sygn o dost pnoêci pokrmu. temperturze Êrodowisk i rytmch dobowych. Sirtuiny ktywowne sà przez diet niskoklorycznà i picie czerwonego win. Przedstwiono tk e intersujàce wyk dy n temt roli wysi ku fizycznego w przeciwdzi niu przedwczesnemu strzeniu. Nle y pmi tç, e wysi ek fizyczny jest silnym fizjologicznym bodêcem zwi kszjàcym wydzielnie hormonu wzrostu (GH). Hormon ten pobudz syntez bi ek i wywier dzi- nie lipolityczne. Dzi ntgonistycznie wobec insuliny, zmiejsz zu ycie glukozy w mi Ênich szkieletowych, nsil glukoneogenez i poprwi lipidogrm. Utrzymuje ms kostnà i zwi ksz ms i si mi Êni. Pobudz erytropoez, odpowiedzilnà z pojemnoêç wyrzutowà serc. Jednk ju po 40. roku yci produkcj HG zczyn si zmniejszç z k dà dekdà yci o oko o 14%, w Êld z tym zmniejsz si produkcj IGF1, meditor wielu dzi ƒ GH. Niskie st - eni IGF1 w wieku Êrednim korelujà z wy szym ryzykiem chorób neurodegenercyjnych (choroby Alzheimer, Prkinson, SM). Istniejce teoretyczne przes nki i obserwcje kliniczne sprwijà, e hormon wzrostu jest obecnie w nym produktem w medycynie przeciwstrzeniowej. Towrzystw nukowe i FDA (Amerykƒsk Komisj ywnoêci i Leków) stojà n stnowisku, e nie m dosttecznych podstw, by rekomendowç GH do wykorzystni w terpii przeciwstrzeniowej, ze wzgl du n ubogie pismienctwo obejmujàce bdni kontrolowne plcebo i rndomizowne. Nie sposób w krótkim oprcowniu przedstwiç wszystkie intersujce prezentcje. (...) Mimo zncznych zmin w nszej obyczjowoêci, zdecydownej poprwy wskêników zdrowotnych, które kreujà Polsk n lider zdrowotnego wschodniej Europy, ndl konieczne sà modyfikcje stylu yci, w tym ogrniczenie konsumpcji u ywek, zwi kszenie ktywnoêci ruchowej, propgownie niskoklorycznej, pe nowrtoêciowej diety i kszt townie postw prozdrowotnych od njwczeêniejszych lt yci. Stàd zrodzi si podczs zjzdu postult, by n kolejne spotknie zprosiç peditrów. Proces strzeni zostje bowiem zkodowny we wczesnym dzieciƒstwie, nwet ju w yciu p odowym. Wrto by ABC medycyny przeciwstrzeniowej trfi o do szkó i do szeroko rozuminych mediów, z ich poêrednictwem do c- ego spo eczeƒstw. Drugi, doskonle przygotowny i bogty merytorycznie Zjzd PTMPP spotk si z ogromnym zinteresowniem licznie zgromdzonych przedstwicieli Êrodowisko lekrskiego, którzy czynnie uczestniczyli w dyskusjch. 45

KODEKS ZDROWEGO ŻYCIA. Scenariusz i rysunki Szarlota Pawel

KODEKS ZDROWEGO ŻYCIA. Scenariusz i rysunki Szarlota Pawel KODEKS ZDROWEGO ŻYCIA Scenariusz i rysunki Szarlota Pawel Europejski kodeks walki z rakiem I. Prowadzàc zdrowy styl ycia, mo na poprawiç ogólny stan zdrowia i zapobiec wielu zgonom z powodu nowotworów

Bardziej szczegółowo

Karta oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie projektu konkursowego PO KL 1

Karta oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie projektu konkursowego PO KL 1 Krt oceny merytorycznej wniosku o dofinnsownie projektu konkursowego PO KL Krt oceny merytorycznej wniosku o dofinnsownie projektu konkursowego PO KL 1 NR WNIOSKU KSI: WND-POKL. INSTYTUCJA PRZYJMUJĄCA

Bardziej szczegółowo

Urząd Miasta Bielsko-Biała - um.bielsko.pl Wygenerowano: 2016-06-30/02:29:36. Wpływ promieni słonecznych na zdrowie człowieka

Urząd Miasta Bielsko-Biała - um.bielsko.pl Wygenerowano: 2016-06-30/02:29:36. Wpływ promieni słonecznych na zdrowie człowieka Wpływ promieni słonecznych na zdrowie człowieka Światło słoneczne jest niezbędne do trwania życia na Ziemi. Dostarcza energii do fotosyntezy roślinom co pomaga w wytwarzaniu tlenu niezbędnego do życia.

Bardziej szczegółowo

2870 KonigStahl_RURY OKRAGLE:2048 KonigStahl_RURY OKRAGLE_v15 3/2/10 4:45 PM Page 1. Partner Twojego sukcesu

2870 KonigStahl_RURY OKRAGLE:2048 KonigStahl_RURY OKRAGLE_v15 3/2/10 4:45 PM Page 1. Partner Twojego sukcesu KonigStl_RURY OKRAGLE:48 KonigStl_RURY OKRAGLE_v15 3/2/1 4:45 PM Pge 1 Prtner Twojego sukcesu KonigStl_RURY OKRAGLE:48 KonigStl_RURY OKRAGLE_v15 3/2/1 4:45 PM Pge 3 Nsz rynek Wilno Kliningrd Gdyni Minsk

Bardziej szczegółowo

Witamina D - 4 fakty, które mogą cię zaskoczyć

Witamina D - 4 fakty, które mogą cię zaskoczyć Witamina D - 4 fakty, które mogą cię zaskoczyć Co chwilę słyszymy o nowej, zbawiennej roli, jaką może pełnić w naszym organizmie. Niemal wszyscy Polacy mają jej niedobór. Mowa o słonecznej witaminie D,

Bardziej szczegółowo

KATEDRA ENERGOELEKTRONIKI I ELEKTROENERGETYKI LABORATORIUM ELEKTROENERGETYKI. Rys. 7.7.1. Pomiar impedancji pętli zwarcia dla obwodu L2

KATEDRA ENERGOELEKTRONIKI I ELEKTROENERGETYKI LABORATORIUM ELEKTROENERGETYKI. Rys. 7.7.1. Pomiar impedancji pętli zwarcia dla obwodu L2 6.7. ntrukcj zczegółow Grup:... 4.. 6.7. Cel ćwiczeni Celem ćwiczeni jet zpoznnie ię z metodmi pomirowymi i przepimi dotyczącymi ochrony przeciwporżeniowej w zczególności ochrony przed dotykiem pośrednim.

Bardziej szczegółowo

ROLA SZKOŁY W PROFILAKTYCE OTYŁOŚCI DZIECI I MŁODZIEŻY Barbara Woynarowska Kierownik Zakładu Biomedycznych i Psychologicznych Podstaw Edukacji, Wydział Pedagogiczny UW Przewodnicząca Rady Programowej ds.

Bardziej szczegółowo

UMOWA ZLECENIE. zobowiązuje się wykonać wymienione w l czynności w okresie od 01.07.2009 do

UMOWA ZLECENIE. zobowiązuje się wykonać wymienione w l czynności w okresie od 01.07.2009 do Dinter Polsk Sp. z o. O. ul Grżyny 15 02-548 Wrszw REGON 010406268 UMOWA ZLECENIE N/P 521-10-03-920 Zwrt dni 30 czerwc 2009.w Kozietułch.pomiędzy: DINTER POLSKA SP Z O.O.z siedzibą w Wrszwie, ul. Grżyny

Bardziej szczegółowo

Hormony płciowe. Macica

Hormony płciowe. Macica Hormony płciowe Macica 1 Estrogeny Działanie estrogenów Działanie na układ rozrodczy (macica, endometrium, pochwa) Owulacja Libido Przyspieszenie metabolizmu Zwiększenie ilości tkanki tłuszczowej Tworzenie

Bardziej szczegółowo

Przewodnik dla instruktora dotyczący raka skóry. (Plany lekcyjne) POZNAJ NAJNOWSZE INFORMACJE NA TEMAT BADAŃ NAD ZDROWIEM FINANSOWANIE: AUTORZY

Przewodnik dla instruktora dotyczący raka skóry. (Plany lekcyjne) POZNAJ NAJNOWSZE INFORMACJE NA TEMAT BADAŃ NAD ZDROWIEM FINANSOWANIE: AUTORZY POZNAJ NAJNOWSZE INFORMACJE NA TEMAT BADAŃ NAD ZDROWIEM Przewodnik dla instruktora dotyczący raka skóry (Plany lekcyjne) AUTORZY FINANSOWANIE: Plan lekcyjny dla modułu 3 Rak skóry bez tajemnic I. Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Urząd Miasta Bielsko-Biała - um.bielsko.pl Wygenerowano: 2016-06-17/10:16:18

Urząd Miasta Bielsko-Biała - um.bielsko.pl Wygenerowano: 2016-06-17/10:16:18 Europejski Dzień Prostaty obchodzony jest od 2006 roku z inicjatywy Europejskiego Towarzystwa Urologicznego. Jego celem jest zwiększenie społecznej świadomości na temat chorób gruczołu krokowego. Gruczoł

Bardziej szczegółowo

Efektywna strategia sprzedaży

Efektywna strategia sprzedaży Efektywna strategia sprzedaży F irmy wciąż poszukują metod budowania przewagi rynkowej. Jednym z kluczowych obszarów takiej przewagi jest efektywne zarządzanie siłami sprzedaży. Jak pokazują wyniki badania

Bardziej szczegółowo

ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA - UROZMAICONA DIETA GWARANCJĄ NIEZBĘDNYCH SKŁADNIKÓW ODŻYWCZYCH, MINERALNYCH ORAZ WITAMIN.

ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA - UROZMAICONA DIETA GWARANCJĄ NIEZBĘDNYCH SKŁADNIKÓW ODŻYWCZYCH, MINERALNYCH ORAZ WITAMIN. ZASADY ZDROWEGO ŻYWIENIA - UROZMAICONA DIETA GWARANCJĄ NIEZBĘDNYCH SKŁADNIKÓW ODŻYWCZYCH, MINERALNYCH ORAZ WITAMIN. 1 Urozmaicenie jest jednym z podstawowych warunków prawidłowej diety, która zapewnia

Bardziej szczegółowo

Aktywność ruchowa osób starszych Nordic Walking

Aktywność ruchowa osób starszych Nordic Walking Aktywność ruchowa osób starszych Nordic Walking Agnieszka Kwiatkowska II rok USM Proces starzenia Spadek beztłuszczowej masy ciała, wzrost procentowej zawartości tkanki tłuszczowej, Spadek siły mięśniowej,

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA OCENY RYZYKA ZAWODOWEGO. w Urzędzie Gminy Mściwojów

PROCEDURA OCENY RYZYKA ZAWODOWEGO. w Urzędzie Gminy Mściwojów I. Postanowienia ogólne 1.Cel PROCEDURA OCENY RYZYKA ZAWODOWEGO w Urzędzie Gminy Mściwojów Przeprowadzenie oceny ryzyka zawodowego ma na celu: Załącznik A Zarządzenia oceny ryzyka zawodowego monitorowanie

Bardziej szczegółowo

Wynagrodzenia i świadczenia pozapłacowe specjalistów

Wynagrodzenia i świadczenia pozapłacowe specjalistów Wynagrodzenia i świadczenia pozapłacowe specjalistów Wynagrodzenia i podwyżki w poszczególnych województwach Średnie podwyżki dla specjalistów zrealizowane w 2010 roku ukształtowały się na poziomie 4,63%.

Bardziej szczegółowo

Informacja dotycząca adekwatności kapitałowej HSBC Bank Polska S.A. na 31 grudnia 2010 r.

Informacja dotycząca adekwatności kapitałowej HSBC Bank Polska S.A. na 31 grudnia 2010 r. Informacja dotycząca adekwatności kapitałowej HSBC Bank Polska S.A. na 31 grudnia 2010 r. Spis treści: 1. Wstęp... 3 2. Fundusze własne... 4 2.1 Informacje podstawowe... 4 2.2 Struktura funduszy własnych....5

Bardziej szczegółowo

Dr inż. Andrzej Tatarek. Siłownie cieplne

Dr inż. Andrzej Tatarek. Siłownie cieplne Dr inż. Andrzej Tatarek Siłownie cieplne 1 Wykład 3 Sposoby podwyższania sprawności elektrowni 2 Zwiększenie sprawności Metody zwiększenia sprawności elektrowni: 1. podnoszenie temperatury i ciśnienia

Bardziej szczegółowo

DOPALACZE. - nowa kategoria substancji psychoaktywnych

DOPALACZE. - nowa kategoria substancji psychoaktywnych DOPALACZE - nowa kategoria substancji psychoaktywnych CZYM SĄ DOPALACZE? Dopalacze stosowana w Polsce, potoczna nazwa różnego rodzaju produktów zawierających substancje psychoaktywne, które nie znajdują

Bardziej szczegółowo

Kodeks zdrowego a Rafał ł Warszawa 2013

Kodeks zdrowego a Rafał ł Warszawa 2013 Kodeks zdrowego a Rafał ł Warszawa 2013 Zadanie Prewencja pierwotna nowotworów jest finansowane przez Ministerstwo Zdrowia w ramach Narodowego programu zwalczania chorób nowotworowych. Realizator zadania:

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 6 listopada 2015 r. Poz. 1821 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia 23 października 2015 r.

Warszawa, dnia 6 listopada 2015 r. Poz. 1821 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia 23 października 2015 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 6 listopada 2015 r. Poz. 1821 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia 23 października 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków

Bardziej szczegółowo

Rekrutacją do klas I w szkołach podstawowych w roku szkolnym 2015/2016 objęte są dzieci, które w roku 2015 ukończą:

Rekrutacją do klas I w szkołach podstawowych w roku szkolnym 2015/2016 objęte są dzieci, które w roku 2015 ukończą: Załącznik nr 1 do Zarządzenia nr 2/2015 Dyrektora Szkoły Podstawowej nr 1 w Radzyniu Podlaskim z dnia 27 lutego 2015 r. Regulamin rekrutacji uczniów do klasy pierwszej w Szkole Podstawowej nr 1 im. Bohaterów

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA BHP PRZY RECZNYCH PRACACH TRANSPORTOWYCH DLA PRACOWNIKÓW KUCHENKI ODDZIAŁOWEJ.

INSTRUKCJA BHP PRZY RECZNYCH PRACACH TRANSPORTOWYCH DLA PRACOWNIKÓW KUCHENKI ODDZIAŁOWEJ. INSTRUKCJA BHP PRZY RECZNYCH PRACACH TRANSPORTOWYCH DLA PRACOWNIKÓW KUCHENKI ODDZIAŁOWEJ. I. UWAGI OGÓLNE. 1. Dostarczanie posiłków, ich przechowywanie i dystrybucja musza odbywać się w warunkach zapewniających

Bardziej szczegółowo

POCZĄTKI I PRZEJAWY ANOREKSJI

POCZĄTKI I PRZEJAWY ANOREKSJI POCZĄTKI I PRZEJAWY ANOREKSJI / ANOREKSJA NERWOSA \ JADŁOWSTRĘT PSYCHICZNY CHOROBA ODCHUDZAJĄCYCH SIĘ W ubiegłym wieku psychoanalitycy z Europy znaleźli się oko w oko z tajemniczą chorobą, która dotykała

Bardziej szczegółowo

Wsparcie wykorzystania OZE w ramach RPO WL 2014-2020

Wsparcie wykorzystania OZE w ramach RPO WL 2014-2020 Wsparcie wykorzystania OZE w ramach RPO WL 2014-2020 Zarys finansowania RPO WL 2014-2020 Na realizację Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Lubelskiego na lata 2014-2020 przeznaczono łączną kwotę

Bardziej szczegółowo

CZĘSTOŚĆ WYSTĘPOWANIA WAD KOŃCZYN DOLNYCH U DZIECI I MŁODZIEŻY A FREQUENCY APPEARANCE DEFECTS OF LEGS BY CHILDREN AND ADOLESCENT

CZĘSTOŚĆ WYSTĘPOWANIA WAD KOŃCZYN DOLNYCH U DZIECI I MŁODZIEŻY A FREQUENCY APPEARANCE DEFECTS OF LEGS BY CHILDREN AND ADOLESCENT Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Pedagogiki i Administracji w Poznaniu Nr 3 2007 Grażyna Szypuła, Magdalena Rusin Bielski Szkolny Ośrodek Gimnastyki Korekcyjno-Kompensacyjnej im. R. Liszki w Bielsku-Białej

Bardziej szczegółowo

Tychy, 17.03.2015 r. ZAPYTANIE OFERTOWE

Tychy, 17.03.2015 r. ZAPYTANIE OFERTOWE Tychy, 17.03.2015 r. ZAPYTANIE OFERTOWE Miejskie Centrum Kultury w Tychach zaprasza do złożenia na sukcesywne świadczenie usług Inspektora Bezpieczeństwa i Higieny Pracy oraz Ochrony Przeciwpożarowej zgodnie

Bardziej szczegółowo

KLAUZULE ARBITRAŻOWE

KLAUZULE ARBITRAŻOWE KLAUZULE ARBITRAŻOWE KLAUZULE arbitrażowe ICC Zalecane jest, aby strony chcące w swych kontraktach zawrzeć odniesienie do arbitrażu ICC, skorzystały ze standardowych klauzul, wskazanych poniżej. Standardowa

Bardziej szczegółowo

Czynniki ryzyka. Wewn trzne (osobnicze) czynniki ryzyka. Dziedziczne i rodzinne predyspozycje do zachorowania

Czynniki ryzyka. Wewn trzne (osobnicze) czynniki ryzyka. Dziedziczne i rodzinne predyspozycje do zachorowania Czynniki ryzyka Przez poj cie czynnika ryzyka rozumie si wszelkiego rodzaju uwarunkowania, które w znaczàcy (potwierdzony statystycznie) sposób zwi kszajà lub zmniejszajà prawdopodobieƒstwo zachorowania

Bardziej szczegółowo

ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 424 PRACE INSTYTUTU KULTURY FIZYCZNEJ NR 22 2005

ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 424 PRACE INSTYTUTU KULTURY FIZYCZNEJ NR 22 2005 ZEZYTY NAUKOWE UNIWERYTETU ZCZECIŃKIEGO NR 424 PRACE INTYTUTU KULTURY FIZYCZNEJ NR 22 2005 MARIA MAKRI PRAWNOŚĆ FIZYCZNA I AKTYWNOŚĆ RUCHOWA KOBIET W WIEKU 20 60 LAT 1. Wstęp Dobr sprwność fizyczn jest

Bardziej szczegółowo

Dziennik Ustaw Nr 229 14531 Poz. 1916 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA FINANSÓW. z dnia 12 grudnia 2002 r.

Dziennik Ustaw Nr 229 14531 Poz. 1916 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA FINANSÓW. z dnia 12 grudnia 2002 r. Dziennik Ustaw Nr 229 14531 Poz. 1916 1916 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA FINANSÓW z dnia 12 grudnia 2002 r. zmieniajàce rozporzàdzenie w sprawie wzorów deklaracji podatkowych dla podatku od towarów i us ug oraz

Bardziej szczegółowo

10 ZASAD ZDROWEGO ODŻYWIANIA

10 ZASAD ZDROWEGO ODŻYWIANIA ŻYJ ZDROWO! 10 ZASAD ZDROWEGO ODŻYWIANIA Jedz regularnie co 3 godziny. Jedz ostatni posiłek 2-3 godziny przed snem. Dbaj by twoja dieta była bogata we wszystkie składniki odżywcze(węglowodany, białko i

Bardziej szczegółowo

Prezentacja dotycząca sytuacji kobiet w regionie Kalabria (Włochy)

Prezentacja dotycząca sytuacji kobiet w regionie Kalabria (Włochy) Prezentacja dotycząca sytuacji kobiet w regionie Kalabria (Włochy) Położone w głębi lądu obszary Kalabrii znacznie się wyludniają. Zjawisko to dotyczy całego regionu. Do lat 50. XX wieku przyrost naturalny

Bardziej szczegółowo

Politechnika Śląska Wydział Automatyki, Elektroniki i Informatyki Praca dyplomowa

Politechnika Śląska Wydział Automatyki, Elektroniki i Informatyki Praca dyplomowa Politechni Ślą Wydził Automtyi, Eletronii i Informtyi Prc dyplomow Temt : Stnowio lbortoryjne do ymulcji obietów n terowniu SLC500. Promotor : Dr inż. J.przy Student : Tomz tuzczy Cel prcy Celem prcy było

Bardziej szczegółowo

. Wiceprzewodniczący

. Wiceprzewodniczący Uchwała Nr 542/LVI/2014 Rady Miasta Ostrołęki z dnia 30 stycznia 2014 r. w sprawie przyjęcia Wieloletniego Programu Osłonowego w zakresie pomocy społecznej Pomoc w zakresie dożywiania w mieście Ostrołęka

Bardziej szczegółowo

Potrzeby zdrowotne i opiekuńcze ludzi starych. Kamila Mroczek

Potrzeby zdrowotne i opiekuńcze ludzi starych. Kamila Mroczek Potrzeby zdrowotne i opiekuńcze ludzi starych Kamila Mroczek Plan prezentacji 1. Definicje: stary, starzenie się, zdrowie 2. Naturalny proces starzenia a inne czynniki wpływające na stan zdrowia 3. Zdrowie

Bardziej szczegółowo

Spis treêci. 1. Wprowadzenie Barbara Bu hak-jachymczyk, Miros aw Jarosz... 15. 2. Energia Barbara Bu hak-jachymczyk... 32

Spis treêci. 1. Wprowadzenie Barbara Bu hak-jachymczyk, Miros aw Jarosz... 15. 2. Energia Barbara Bu hak-jachymczyk... 32 Spis treêci 1. Wprowadzenie Barbara Bu hak-jachymczyk, Miros aw Jarosz.... 15 1.1. Rys historyczny rozwoju norm ywienia.............. 16 1.2. Wspó czesne metody opracowywania norm............ 19 1.3. Rodzaje

Bardziej szczegółowo

Olej rzepakowy, jako paliwo do silników z zapłonem samoczynnym

Olej rzepakowy, jako paliwo do silników z zapłonem samoczynnym Coraz częściej jako paliwo stosuje się biokomponenty powstałe z roślin oleistych. Nie mniej jednak właściwości fizykochemiczne oleju napędowego i oleju powstałego z roślin znacząco różnią się miedzy sobą.

Bardziej szczegółowo

TEST dla stanowisk robotniczych sprawdzający wiedzę z zakresu bhp

TEST dla stanowisk robotniczych sprawdzający wiedzę z zakresu bhp TEST dla stanowisk robotniczych sprawdzający wiedzę z zakresu bhp 1. Informacja o pracownikach wyznaczonych do udzielania pierwszej pomocy oraz o pracownikach wyznaczonych do wykonywania działań w zakresie

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR... RADY MIASTA KIELCE. z dnia... 2016 r.

UCHWAŁA NR... RADY MIASTA KIELCE. z dnia... 2016 r. Projekt UCHWAŁA NR... RADY MIASTA KIELCE z dnia... 2016 r. w sprawie ustalenia zasad udzielania i rozmiaru obniżek tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć nauczycielom, którym powierzono stanowiska

Bardziej szczegółowo

Program profilaktyczny

Program profilaktyczny Program profilaktyczny Liceum Filmowego z Oddziałami Dwujęzycznymi przy Warszawskiej Szkole Filmowej prowadzonego przez Fundację Edukacji i Sztuki Filmowej Bogusława Lindy i Macieja Ślesickiego LATERNA

Bardziej szczegółowo

POMIAR OGNISKOWEJ SOCZEWEK METODĄ BESSELA

POMIAR OGNISKOWEJ SOCZEWEK METODĄ BESSELA Ćwiczenie 50 POMIAR OGNISKOWEJ SOCZEWEK METODĄ BESSELA 50.. Widomości ogólne Soczewką nzywmy ciło pzeźoczyste oczyste ogniczone dwiem powiezchnimi seycznymi. Post pzechodząc pzez śodki kzywizny ob powiezchni

Bardziej szczegółowo

Wnioskodawcy. Warszawa, dnia 15 czerwca 2011 r.

Wnioskodawcy. Warszawa, dnia 15 czerwca 2011 r. Warszawa, dnia 15 czerwca 2011 r. My, niŝej podpisani radni składamy na ręce Przewodniczącego Rady Dzielnicy Białołęka wniosek o zwołanie nadzwyczajnej sesji Rady dzielnicy Białołęka. Jednocześnie wnioskujemy

Bardziej szczegółowo

Co to jest cukrzyca?

Co to jest cukrzyca? Dziecko z cukrzycą Co to jest cukrzyca? Cukrzyca to przewlekła choroba metaboliczna, charakteryzująca się wysoką hiperglikemią (wysoki poziom glukozy we krwi). Wynika ona z nieprawidłowego wydzielania

Bardziej szczegółowo

Grupa SuperTaniaApteka.pl Utworzono : 23 czerwiec 2016

Grupa SuperTaniaApteka.pl Utworzono : 23 czerwiec 2016 SERCE I UKŁAD KRĄŻENIA > Model : 8217012 Producent : - POLIXAR 10 NA WYSOKI CHOLESTEROL Preparat przeznaczony dla osób pragnących zmniejszyć ryzyko podwyższenia poziomu cholesterolu we krwi. POLIXAR 5

Bardziej szczegółowo

OSZACOWANIE WARTOŚCI ZAMÓWIENIA z dnia... 2004 roku Dz. U. z dnia 12 marca 2004 r. Nr 40 poz.356

OSZACOWANIE WARTOŚCI ZAMÓWIENIA z dnia... 2004 roku Dz. U. z dnia 12 marca 2004 r. Nr 40 poz.356 OSZACOWANIE WARTOŚCI ZAMÓWIENIA z dnia... 2004 roku Dz. U. z dnia 12 marca 2004 r. Nr 40 poz.356 w celu wszczęcia postępowania i zawarcia umowy opłacanej ze środków publicznych 1. Przedmiot zamówienia:

Bardziej szczegółowo

probiotyk o unikalnym składzie

probiotyk o unikalnym składzie ~s~qoy[jg probiotyk o unikalnym składzie ecovag, kapsułki dopochwowe, twarde. Skład jednej kapsułki Lactobacillus gasseri DSM 14869 nie mniej niż 10 8 CFU Lactobacillus rhamnosus DSM 14870 nie mniej niż

Bardziej szczegółowo

Koszty obciążenia społeczeństwa. Ewa Oćwieja Marta Ryczko Koło Naukowe Ekonomiki Zdrowia IZP UJ CM 2012

Koszty obciążenia społeczeństwa. Ewa Oćwieja Marta Ryczko Koło Naukowe Ekonomiki Zdrowia IZP UJ CM 2012 Koszty obciążenia społeczeństwa chorobami układu krążenia. Ewa Oćwieja Marta Ryczko Koło Naukowe Ekonomiki Zdrowia IZP UJ CM 2012 Badania kosztów chorób (COI Costof illnessstudies) Ekonomiczny ciężar choroby;

Bardziej szczegółowo

mgr inż. Zbigniew Modzelewski

mgr inż. Zbigniew Modzelewski mgr inż. Zbigniew Modzelewski 1 Charakterystyka Odnawialnych Źródeł Energii OZE i konieczność rozwoju tej dziedziny gospodarki 2 ENERGIA (energeia gr.-działalność) - jest to stan materii, definiowany jako

Bardziej szczegółowo

PROGRAM. III Zjazd M P P. edycyny rewencyjnej i rzeciwstarzeniowej. Warszawa, 1-2 paÿdziernika 2010 r.

PROGRAM. III Zjazd M P P. edycyny rewencyjnej i rzeciwstarzeniowej. Warszawa, 1-2 paÿdziernika 2010 r. PROGRAM III Zjazd P olskiego T M P P owarzystwa edycyny rewencyjnej i rzeciwstarzeniowej Warszawa, 1-2 paÿdziernika 2010 r. Warszawa, 31 marca 2010 r. Zaproszenie Szanowni Pañstwo! Drogie Kole anki i Koledzy!

Bardziej szczegółowo

Regulamin rekrutacji do Gimnazjum w Chwaliszewie na rok szkolny 2016/2017

Regulamin rekrutacji do Gimnazjum w Chwaliszewie na rok szkolny 2016/2017 Regulamin rekrutacji do Gimnazjum w Chwaliszewie na rok szkolny 2016/2017 Podstawa prawna: 1. Ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2015 r. poz. 2156 z późn zm.) 2. Rozporządzenie

Bardziej szczegółowo

2.Prawo zachowania masy

2.Prawo zachowania masy 2.Prawo zachowania masy Zdefiniujmy najpierw pewne podstawowe pojęcia: Układ - obszar przestrzeni o określonych granicach Ośrodek ciągły - obszar przestrzeni którego rozmiary charakterystyczne są wystarczająco

Bardziej szczegółowo

Powiatowy Urząd Pracy w Trzebnicy. w powiecie trzebnickim w 2008 roku Absolwenci w powiecie trzebnickim

Powiatowy Urząd Pracy w Trzebnicy. w powiecie trzebnickim w 2008 roku Absolwenci w powiecie trzebnickim Powiatowy Urząd Pracy w Trzebnicy Załącznik do Monitoringu zawodów deficytowych i nadwyżkowych w powiecie trzebnickim w 2008 roku Absolwenci w powiecie trzebnickim Trzebnica, wrzesień 2009 Opracowanie:

Bardziej szczegółowo

Warunki Oferty PrOmOcyjnej usługi z ulgą

Warunki Oferty PrOmOcyjnej usługi z ulgą Warunki Oferty PrOmOcyjnej usługi z ulgą 1. 1. Opis Oferty 1.1. Oferta Usługi z ulgą (dalej Oferta ), dostępna będzie w okresie od 16.12.2015 r. do odwołania, jednak nie dłużej niż do dnia 31.03.2016 r.

Bardziej szczegółowo

PODSUMOWANIE TWOJEGO WYBORU RODZINY Rodzina o kodzie SLA-762-420481

PODSUMOWANIE TWOJEGO WYBORU RODZINY Rodzina o kodzie SLA-762-420481 1. Dane magazynu, do którego dostarczysz paczkę Adres: Henryka Sienkiewicza 40 44-203 Rybnik Daty i godziny otwarcia: 13 i 14 grudnia 2014 roku (sobota i niedziela) w godzinach od 8:00 do 20:00. Kontakt:

Bardziej szczegółowo

Wniosek ROZPORZĄDZENIE RADY

Wniosek ROZPORZĄDZENIE RADY KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 19.5.2014 r. COM(2014) 283 final 2014/0148 (NLE) Wniosek ROZPORZĄDZENIE RADY zmieniające rozporządzenie (UE) nr 1387/2013 zawieszające cła autonomiczne wspólnej taryfy

Bardziej szczegółowo

Sytuacja zdrowotna osób z niepełnosprawnością intelektualną. Monika Karwacka Stowarzyszenie Na Tak

Sytuacja zdrowotna osób z niepełnosprawnością intelektualną. Monika Karwacka Stowarzyszenie Na Tak Sytuacja zdrowotna osób z niepełnosprawnością intelektualną Monika Karwacka Stowarzyszenie Na Tak Stan zdrowia jest jednym z ważniejszych czynników determinujących jakość życia Brak zdrowia stanowi znaczne

Bardziej szczegółowo

Dietetyka Odchudzanie Diety Zdrowa żywność Lecznie żywieniowe Otyłość Porady dietetyka Dieta Żywienie w nadciśnieniu tętniczym

Dietetyka Odchudzanie Diety Zdrowa żywność Lecznie żywieniowe Otyłość Porady dietetyka Dieta Żywienie w nadciśnieniu tętniczym Nadciśnienie tętnicze (HA, AH) (łac. hypertonia arterialis) to choroba układu krążenia, która charakteryzuje się stale lub okresowo podwyższonym ciśnieniem tętniczym krwi. Zdecydowana większość (ponad

Bardziej szczegółowo

Pani Wioletta Stefankowska-Skórka Centrum Szkoleniowe LEKTOR ul. 1 Maja 7 05-250 Radzymin

Pani Wioletta Stefankowska-Skórka Centrum Szkoleniowe LEKTOR ul. 1 Maja 7 05-250 Radzymin Warszawa, 31 maja 2013 r. WOJEWODA MAZOWIECKI WK-II.431.5.2013 Pani Wioletta Stefankowska-Skórka Centrum Szkoleniowe LEKTOR ul. 1 Maja 7 05-250 Radzymin W Y S T Ą P I E N I E P O K O N T R O L N E Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Producent P.P.F. HASCO-LEK S.A nie prowadził badań klinicznych mających na celu określenie skuteczności produktów leczniczych z ambroksolem.

Producent P.P.F. HASCO-LEK S.A nie prowadził badań klinicznych mających na celu określenie skuteczności produktów leczniczych z ambroksolem. VI.2 Podsumowanie danych o bezpieczeństwie stosowania produktów leczniczych z ambroksolem VI.2.1 Omówienie rozpowszechnienia choroby Wskazania do stosowania: Ostre i przewlekłe choroby płuc i oskrzeli

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN ZADANIA KONKURENCJI CASE STUDY V OGOLNOPOLSKIEGO KONKURSU BEST EGINEERING COMPETITION 2011

REGULAMIN ZADANIA KONKURENCJI CASE STUDY V OGOLNOPOLSKIEGO KONKURSU BEST EGINEERING COMPETITION 2011 REGULAMIN ZADANIA KONKURENCJI CASE STUDY V OGOLNOPOLSKIEGO KONKURSU BEST EGINEERING COMPETITION 2011 Cel zadania: Zaplanować 20-letni plan rozwoju energetyki elektrycznej w Polsce uwzględniając obecny

Bardziej szczegółowo

RAPORT Z EWALUACJI WEWNĘTRZNEJ. w Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w Bełżycach. w roku szkolnym 2013/2014

RAPORT Z EWALUACJI WEWNĘTRZNEJ. w Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w Bełżycach. w roku szkolnym 2013/2014 RAPORT Z EWALUACJI WEWNĘTRZNEJ w Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w Bełżycach w roku szkolnym 2013/2014 WYMAGANIE PLACÓWKA REALIZUJE KONCEPCJĘ PRACY Bełżyce 2014 SPIS TREŚCI: I Cele i zakres ewaluacji

Bardziej szczegółowo

BADANIE Z ZAKRESU ZDROWIA SEKSUALNEGO I OGÓLNEGO SAMOPOCZUCIA Raport z badaƒ (Better Sex Survey Report in EME 2010)

BADANIE Z ZAKRESU ZDROWIA SEKSUALNEGO I OGÓLNEGO SAMOPOCZUCIA Raport z badaƒ (Better Sex Survey Report in EME 2010) BADANIE Z ZAKRESU ZDROWIA SEKSUALNEGO I OGÓLNEGO SAMOPOCZUCIA Raport z badaƒ (Better Sex Survey Report in EME 2010) prof. dr hab. med. Zbigniew Lew-Starowicz Streszczenie Z badania 608 kobiet i m czyzn

Bardziej szczegółowo

Kompetencje konsumentów w zakresie odpowiedzialnej konsumpcji żywności

Kompetencje konsumentów w zakresie odpowiedzialnej konsumpcji żywności Kompetencje konsumentów w zakresie odpowiedzialnej konsumpcji żywności Wykonanie: Monika Antolak Angelika Dworska Izabela Grabowska Zarządzanie rok 3 Spis treści: 1. Czym jest odpowiedzialna konsumpcja?

Bardziej szczegółowo

LKA 4101-07-04/2013 P/13/151 WYSTĄPIENIE POKONTROLNE

LKA 4101-07-04/2013 P/13/151 WYSTĄPIENIE POKONTROLNE LKA 4101-07-04/2013 P/13/151 WYSTĄPIENIE POKONTROLNE I. Dane identyfikacyjne kontroli Numer i tytuł kontroli Jednostka przeprowadzająca kontrolę P/13/151 Zapewnienie prawa do jednakowego wynagradzania

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej na lata 2011-2017

Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej na lata 2011-2017 Załącznik Nr 2 do uchwały Nr V/33/11 Rady Gminy Wilczyn z dnia 21 lutego 2011 r. w sprawie uchwalenia Wieloletniej Prognozy Finansowej na lata 2011-2017 Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej

Bardziej szczegółowo

GRUPA KAPITAŁOWA POLIMEX-MOSTOSTAL SKRÓCONE SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA OKRES 12 MIESIĘCY ZAKOŃCZONY DNIA 31 GRUDNIA 2006 ROKU

GRUPA KAPITAŁOWA POLIMEX-MOSTOSTAL SKRÓCONE SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA OKRES 12 MIESIĘCY ZAKOŃCZONY DNIA 31 GRUDNIA 2006 ROKU GRUPA KAPITAŁOWA POLIMEX-MOSTOSTAL SKRÓCONE SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA OKRES 12 MIESIĘCY ZAKOŃCZONY DNIA 31 GRUDNIA 2006 ROKU Warszawa 27 lutego 2007 SKONSOLIDOWANE RACHUNKI ZYSKÓW I STRAT

Bardziej szczegółowo

Lipidy OLEJ. Kwasy t uszczowe. Kwasy t uszczowe Omega6 COOH COOH CH3. Schéma acides gras omega 6 COOH

Lipidy OLEJ. Kwasy t uszczowe. Kwasy t uszczowe Omega6 COOH COOH CH3. Schéma acides gras omega 6 COOH Lipidy CH 3 R CH3 Kwasy t uszczowe Kwasy t uszczowe Omega3 Lipidy Schéma acides gras omega 6 CH3 Kwasy t uszczowe Omega6 23 TRAN Kwasy t uszczowe Wielonienasycone kwasy t uszczowe zawarte w pokarmie ulegajà

Bardziej szczegółowo

ANALIZA ANKIETY SKIEROWANEJ DO UCZNIÓW ZESPOŁU SZKÓŁ

ANALIZA ANKIETY SKIEROWANEJ DO UCZNIÓW ZESPOŁU SZKÓŁ ANALIZA ANKIETY SKIEROWANEJ DO UCZNIÓW ZEOŁU SZKÓŁ Bni nkietowe zostły przeprowzono w rmh relizji projektu eukyjnego Nie wyrzuj jk lei. Celem tyh ń yło uzysknie informji n temt świomośi ekologiznej uzniów

Bardziej szczegółowo

USTAWA. z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa. Dz. U. z 2015 r. poz. 613 1

USTAWA. z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa. Dz. U. z 2015 r. poz. 613 1 USTAWA z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa Dz. U. z 2015 r. poz. 613 1 (wybrane artykuły regulujące przepisy o cenach transferowych) Dział IIa Porozumienia w sprawach ustalenia cen transakcyjnych

Bardziej szczegółowo

Przykładowa analiza zwrotu inwestycji na instalację fotowoltaiczną o łącznej mocy 40kW

Przykładowa analiza zwrotu inwestycji na instalację fotowoltaiczną o łącznej mocy 40kW EKOSERW BIS Sp j Rososzyca ul Koscielna 12 tel/fax: ekoserw@ekoserwcompl wwwekoserwcompl Spis streści: 1 Informacje Wstępne 2 Lokalizacja 3 Symulacja Instalacji 31 Wstęp 32 Instalacja On-Grid po wejściu

Bardziej szczegółowo

Zapisy na kursy B i C

Zapisy na kursy B i C Instytut Psychologii Uniwersytetu Gdańskiego Zapisy na kursy B i C rok akademicki 2016 / 2017 procedura i terminarz Gdańsk, 2016 Tok studiów w Instytucie Psychologii UG Poziomy nauczania i ścieżki specjalizacyjne

Bardziej szczegółowo

Temat: Czy świetlówki energooszczędne są oszczędne i sprzyjają ochronie środowiska? Imię i nazwisko

Temat: Czy świetlówki energooszczędne są oszczędne i sprzyjają ochronie środowiska? Imię i nazwisko Temat: Czy świetlówki energooszczędne są oszczędne i sprzyjają ochronie środowiska? Karta pracy III.. Imię i nazwisko klasa Celem nauki jest stawianie hipotez, a następnie ich weryfikacja, która w efekcie

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ LEKCJI WYCHOWAWCZEJ: AGRESJA I STRES. JAK SOBIE RADZIĆ ZE STRESEM?

SCENARIUSZ LEKCJI WYCHOWAWCZEJ: AGRESJA I STRES. JAK SOBIE RADZIĆ ZE STRESEM? SCENARIUSZ LEKCJI WYCHOWAWCZEJ: AGRESJA I STRES. JAK SOBIE RADZIĆ ZE STRESEM? Cele: - rozpoznawanie oznak stresu, - rozwijanie umiejętności radzenia sobie ze stresem, - dostarczenie wiedzy na temat sposobów

Bardziej szczegółowo

LEKCJA 3 STRES POURAZOWY

LEKCJA 3 STRES POURAZOWY LEKCJA 3 STRES POURAZOWY Stres pourazowy definicje Stres pourazowy definiuje się jako zespół specyficznych symptomów, które mogą pojawić się po przeżyciu ekstremalnego, traumatycznego zdarzenia. Są to

Bardziej szczegółowo

Adresaci programu. Glenn Doman

Adresaci programu. Glenn Doman Program zajęć świetlicowych z zakresu promocji zdrowia dla uczniów Szkoły Podstawowej Nr 24 w Zabrzu Zdrowie jest najpierwszym darem, uroda drugim, a bogactwo trzecim. -Platon Według Światowej Organizacji

Bardziej szczegółowo

Polska-Warszawa: Usługi skanowania 2016/S 090-161398

Polska-Warszawa: Usługi skanowania 2016/S 090-161398 1 / 7 Niniejsze ogłoszenie w witrynie TED: http://ted.europa.eu/udl?uri=ted:notice:161398-2016:text:pl:html Polska-Warszawa: Usługi skanowania 2016/S 090-161398 Państwowy Instytut Geologiczny Państwowy

Bardziej szczegółowo

Handel zagraniczny towarami rolno-spoŝywczymi Polski z Norwegią w latach 2009 2013 i w okresie I VII 2014 r.

Handel zagraniczny towarami rolno-spoŝywczymi Polski z Norwegią w latach 2009 2013 i w okresie I VII 2014 r. BIURO ANALIZ I PROGRAMOWANIA Warszawa, 2014-09-26 Handel zagraniczny towarami rolno-spoŝywczymi Polski z Norwegią w latach 2009 2013 i w okresie I VII 2014 r. Norwegia jest państwem zbliŝonym pod względem

Bardziej szczegółowo

Śniadanie w domu, posiłek w szkole. Dlaczego trzeba uczyć jak należy odżywiać się?

Śniadanie w domu, posiłek w szkole. Dlaczego trzeba uczyć jak należy odżywiać się? Śniadanie w domu, posiłek w szkole. Dlaczego trzeba uczyć jak należy odżywiać się? To jedno z wielu pytań, jakie może a nawet powinien zadać sobie i innym każdy z nas. Okazuje się, że nasza wiedza: - na

Bardziej szczegółowo

Podstawa prawna: Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j. Dz. U. z 2000r. Nr 54, poz. 654 ze zm.

Podstawa prawna: Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j. Dz. U. z 2000r. Nr 54, poz. 654 ze zm. Rozliczenie podatników podatku dochodowego od osób prawnych uzyskujących przychody ze źródeł, z których dochód jest wolny od podatku oraz z innych źródeł Podstawa prawna: Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r.

Bardziej szczegółowo

Umowy Dodatkowe. Przewodnik Ubezpieczonego

Umowy Dodatkowe. Przewodnik Ubezpieczonego Umowy Dodatkowe Przewodnik Ubezpieczonego Umowy dodatkowe sà uzupe nieniem umowy ubezpieczenia na ycie. Za cz sto niewielkà sk adk mo esz otrzymaç dodatkowà ochron. Dzi ki temu Twoja umowa ubezpieczenia

Bardziej szczegółowo

23PLN OD OSOBY PRZERWY KAWOWE@NOVOTEL KATOWICE CENTRUM. Czy wiesz, że...? PRZERWA OCZYSZCZAJĄCA

23PLN OD OSOBY PRZERWY KAWOWE@NOVOTEL KATOWICE CENTRUM. Czy wiesz, że...? PRZERWA OCZYSZCZAJĄCA Ludzki organizm w ok. 60% składa się z wody. Bardzo ważne jest wypijanie przynajmniej 1,5 l płynów dziennie - zapobiegasz w ten sposób odwodnieniu organizmu oraz wspomagasz pracę mózgu. PRZERWA OCZYSZCZAJĄCA

Bardziej szczegółowo

Żywienie zbiorowe typu zamkniętego na przykładzie Przedszkola Miejskiego nr 7 w Ostrołęce Tęczowa Kraina.

Żywienie zbiorowe typu zamkniętego na przykładzie Przedszkola Miejskiego nr 7 w Ostrołęce Tęczowa Kraina. Żywienie zbiorowe typu zamkniętego na przykładzie Przedszkola Miejskiego nr 7 w Ostrołęce Tęczowa Kraina. Źródło: www.pmnr7.pl Uniwersytet Warmińsko-Mazurski, Katedra Żywienia Człowieka Studia Podyplomowe,

Bardziej szczegółowo

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia 19 marca 2009 r.

ROZPORZÑDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia 19 marca 2009 r. Dziennik Ustaw Nr 52 4681 Poz. 421 421 ROZPORZÑDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie sta u adaptacyjnego i testu umiej tnoêci w toku post powania o uznanie kwalifikacji

Bardziej szczegółowo

1. Najnowsze dane dotyczące zapotrzebowania energetycznego w okresie wzrostu

1. Najnowsze dane dotyczące zapotrzebowania energetycznego w okresie wzrostu 1. Najnowsze dane dotyczące zapotrzebowania energetycznego w okresie wzrostu Im wi kszy pies doros y, tym proporcjonalnie mniejsza waga urodzeniowa szczeni cia. Waga nowonarodzonego szczeni cia rasy Yorkshire

Bardziej szczegółowo

Rys.1. Rys.1. str.1. 19h 20h 21h 22h 23h 24h 0h 1h 2h 3h 4h 5h 6h. kopia. Nr1

Rys.1. Rys.1. str.1. 19h 20h 21h 22h 23h 24h 0h 1h 2h 3h 4h 5h 6h. kopia. Nr1 niewidoczny skrypt Romny (R) dl wszystkich ludzi świt NIESAMWITE MŻLIWŚCI SZABLNÓW LISTWWYCH: "A"; "B", "C" ZWIĄZANE Z ŁUKAMI, PDZIAŁEM RÓWNMIERNIE RZŁŻNYM. KPIA FRAGMENTU PLIKU: SKRYPT (R).001. STRNA

Bardziej szczegółowo

KATALOG PRODUKTÓW 2007

KATALOG PRODUKTÓW 2007 KTLOG PROUKTÓW 2007 30-063 Kraków, al. 3-go Maja 5, tel. 012 63 25 345; 032 798 3812, tel/fax 012 63 25 425 www.uchwyt.com.pl Wyroby zawarte w tym katalogu mogą ulegać modyfikacji. Zastrzega się również

Bardziej szczegółowo

Streszczenie. Mgr Katarzyna Wesołowska. Badanie codziennej aktywności ruchowej i jej wpływu na podstawowe parametry oceny stanu zdrowia

Streszczenie. Mgr Katarzyna Wesołowska. Badanie codziennej aktywności ruchowej i jej wpływu na podstawowe parametry oceny stanu zdrowia Mgr Katarzyna Wesołowska Badanie codziennej aktywności ruchowej i jej wpływu na podstawowe parametry oceny stanu zdrowia Streszczenie Wstęp i cel pracy Rola aktywności fizycznej w profilaktyce chorób niezakaźnych

Bardziej szczegółowo

Klasyfikacja i oznakowanie substancji chemicznych i ich mieszanin. Dominika Sowa

Klasyfikacja i oznakowanie substancji chemicznych i ich mieszanin. Dominika Sowa Klasyfikacja i oznakowanie substancji chemicznych i ich mieszanin Dominika Sowa Szczecin, 8 maj 2014 Program prezentacji: 1. Definicja substancji i mieszanin chemicznych wg Ustawy o substancjach chemicznych

Bardziej szczegółowo

XVIII ORDYNATORSKIE ZAKOPIAÑSKIE DNI KARDIOLOGICZNE 10-13 paÿdziernika 2013 CZWARTEK 10.10.2013

XVIII ORDYNATORSKIE ZAKOPIAÑSKIE DNI KARDIOLOGICZNE 10-13 paÿdziernika 2013 CZWARTEK 10.10.2013 2 CZWARTEK 10.10.2013 18.00-20.30 Sala A - Sala im. Józefa Pi³sudskiego, poziom 2 Powitanie Uczestników XVIII Ordynatorskich Zakopiañskich Dni Kardiologicznych - kilka s³ów o Podyplomowej Szkole Kardiologicznej

Bardziej szczegółowo

1. Od kiedy i gdzie należy złożyć wniosek?

1. Od kiedy i gdzie należy złożyć wniosek? 1. Od kiedy i gdzie należy złożyć wniosek? Wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego będzie można składać w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w Puławach. Wnioski będą przyjmowane od dnia

Bardziej szczegółowo

podręcznik chorób alergicznych

podręcznik chorób alergicznych podręcznik chorób alergicznych Gerhard Grevers Martin Rócken ilustracje Jurgen Wirth Redaktor wydania drugiego polskiego Bernard Panaszek I. Podstawy alergologii... 1 II. Diagnostyka chorób alergicznych...

Bardziej szczegółowo

Wprowadzam : REGULAMIN REKRUTACJI DZIECI DO PRZEDSZKOLA NR 14

Wprowadzam : REGULAMIN REKRUTACJI DZIECI DO PRZEDSZKOLA NR 14 ZARZĄDZENIE Nr 2/2016 z dnia 16 lutego 2016r DYREKTORA PRZEDSZKOLA Nr 14 W K O N I N I E W sprawie wprowadzenia REGULAMINU REKRUTACJI DZIECI DO PRZEDSZKOLA NR 14 IM KRASNALA HAŁABAŁY W KONINIE Podstawa

Bardziej szczegółowo

GRAFY i SIECI. Graf: G = ( V, E ) - para uporządkowana

GRAFY i SIECI. Graf: G = ( V, E ) - para uporządkowana GRAFY podstwowe definicje GRAFY i SIECI Grf: G = ( V, E ) - pr uporządkown V = {,,..., n } E { {i, j} : i j i i, j V } - zbiór wierzchołków grfu - zbiór krwędzi grfu Terminologi: grf = grf symetryczny,

Bardziej szczegółowo

Czytam i piszę. klasa II. część. Seria. dla klasy drugiej szkoły podstawowej. Ćwiczenia dla klasy drugiej szkoły podstawowej.

Czytam i piszę. klasa II. część. Seria. dla klasy drugiej szkoły podstawowej. Ćwiczenia dla klasy drugiej szkoły podstawowej. Seria Czytam i piszę dla klasy drugiej szkoły podstawowej Zestaw podstawowy część Ćwiczenia do edukacji polonistycznej, przyrodniczej i społecznej Ćwiczenia do edukacji matematycznej Zestaw sześciu zeszytów

Bardziej szczegółowo

RZECZPOSPOLITA POLSKA. Prezydent Miasta na Prawach Powiatu Zarząd Powiatu. wszystkie

RZECZPOSPOLITA POLSKA. Prezydent Miasta na Prawach Powiatu Zarząd Powiatu. wszystkie RZECZPOSPOLITA POLSKA Warszawa, dnia 11 lutego 2011 r. MINISTER FINANSÓW ST4-4820/109/2011 Prezydent Miasta na Prawach Powiatu Zarząd Powiatu wszystkie Zgodnie z art. 33 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 listopada

Bardziej szczegółowo

Instrukcja sporządzania skonsolidowanego bilansu Miasta Konina

Instrukcja sporządzania skonsolidowanego bilansu Miasta Konina Załącznik Nr 1 Do zarządzenia Nr 92/2012 Prezydenta Miasta Konina z dnia 18.10.2012 r. Instrukcja sporządzania skonsolidowanego bilansu Miasta Konina Jednostką dominującą jest Miasto Konin (Gmina Miejska

Bardziej szczegółowo

Uwaga - Bezpłatne usługi innowacyjne dla firm

Uwaga - Bezpłatne usługi innowacyjne dla firm Uwaga - Bezpłatne usługi innowacyjne dla firm Izba Przemysłowo-Handlowa w Krakowie serdecznie zaprasza do skorzystania z bezpłatnych usług innowacyjnych, których celem jest usprawnienie funkcjonowania

Bardziej szczegółowo