AKTUALNE I PRZYSZŁOŚCIOWE WYRÓśNIKI. I FUUNKCJONALNEJ śywności HENRYK KOSTYRA

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "AKTUALNE I PRZYSZŁOŚCIOWE WYRÓśNIKI. I FUUNKCJONALNEJ śywności HENRYK KOSTYRA"

Transkrypt

1 AKTUALNE I PRZYSZŁOŚCIOWE WYRÓśNIKI JAKOŚCI śywieniowej, ENERGETYCZNEJ I FUUNKCJONALNEJ śywności HENRYK KOSTYRA

2 ZAKŁAD AD IMMUNOLOGII I MIKROBIOLOGII śywno YWNOŚCI INSTYTUT ROZRODU ZWIERZĄT I BADAŃśYWNO YWNOŚCI PAN W OLSZTYNIE

3 NOWE DEFINICJE BIOCHEMICZNE I śywieniowe BIAŁEK, WĘGLOWODANÓW, LIPIDÓW I WODY

4 IDEKS GLIKEMICZNY Indeks glikemiczny produktów węglowodanowych informuje o ich zdolności do podwyŝszania poziomu glukozy we krwi, przez co nie dochodzi do wysokiego wydzielania lipogennej insuliny, która przyspiesza odkładanie się tłuszczu w organizmie.

5 Metody enzymatycznej syntezy strukturyzowanych triacylogliceroli (stag) Dwu-etapowa synteza: 1: Alkoholiza triacylogliceroli do 2-MAG 2: Estryfikacja OOC 16:0 OOC 16:0 OOC 16:0 Lipaza, EtOH - 2 C 16:0 OEt OH OOC 16:0 OH + 2 C 18:1 OH Lipaza, - 2 H OOC 18:1 OOC 16:0 OOC 18:1 Otrzymywanie triacylogliceroli będących substytutami lipidów mleka kobiecego, tzw. OPO, charakteryzującymi się występowaniem kwasu oleinowego w pozycji sn-1 i sn-3 oraz kwasu palmitynowego w pozycji sn-2

6 β - kazomorfina 7 Tyr-Pro-Phe-Pro-Gly-Pro-Ile Peptydy opioidowe mleka- kazomorfiny Aktywność opioidowa, Potencjalne właściwości alergenne, Wpływ na ekspresję genu gastryny, Właściwości analgetyczne, Stymulacja trawienia, wysokotłuszczowego pokarmu, Udział w nagłej śmierci noworodków i psychozie poporodowej, Stymulacja fagocytozy i proliferacji limfocytów. morfina

7 WODA MNIEJ ZNANA Struktura ciekłej wody Cykliczny pentamer, dwucyklo-oktamer, tricyklo-dekamer Te trzy małe klastery są stosunkowo stabilne, a ich wzajemne oddziaływanie prowadzi do powstawania większych klasterów o symetrii ikosaedru.

8 Filozofia ewolucji Ŝywno ywności Bezpieczna Ŝywność Pojęcie Ŝywności bezpiecznej dla człowieka opiera się na koncepcji, Ŝe musi być pewność o jej nieszkodliwości w warunkach zamierzonego spoŝycia. Historycznie, Ŝywność przygotowywana i spoŝywana w sposób tradycyjny jest uwaŝana za bezpieczną na podstawie długotrwałego doświadczenia, a nawet jeśli moŝe ona zawierać naturalne substancje toksyczne lub przeciwŝywieniowe w zasadzie przyjmuje się, Ŝe Ŝywność jest bezpieczna, chyba Ŝe istnieje podejrzenie zagraŝającego ryzyka (Raport OECD, 1993)

9 śywność XXI wieku

10 QUO VADIS? Horatius: Głodny Ŝołądek rzadko gardzi pospolitym jadłem śywność funkcjonalna J A K O Ś Ć Z D R O W O T N O Ś Ć śywność/ Głód

11 śywność XXI wieku Gastronomia molekularna Badanie zmian właściwości funkcjonalnych Ŝywności podczas gotowania. Np. jajko gotowane dokładnie w 68ºC ma teksturę kremu, a sorbent gotowany w ciekłym azocie jest wspaniale aksamitny

12 RODZAJE śywności W I E L K O Ś Ć P R O D U K C J I śywność psychoaktywna śywność GMO śywność funkcjonalna śywność ekologiczna, organiczna śywność dietetyczna śywność wygodna śywność tradycyjna, konwencjonalna

13 ODśYWIANIE MÓZGU śywność PSYCHOAKTYWNA Wykorzystując barwniki radioaktywne, za pomocą pozytronowej tomografii emisyjnej uzyskano te obrazy dwóch mózgów. Widać na nich, ile glukozy przetwarza kaŝdy z nich podczas myślenia. Inteligentniejszy mózg z prawej zuŝywa mniej glukozy (oznaczonej kolorem Ŝółtym), by znaleźć właściwą odpowiedź, niŝ mózg z lewej.

14 śywność PSYCHOAKTYWNA - NEUROPRZEKAŹNIKI BIAŁKO FOSFOLIPID AMINOKWASY LECYTYNA TYROZYNA TRYPTOFAN CHOLINA ACETYLOCHOLINA DOPAMINA SEROTONINA

15 GMO

16 śywność FUNKCJONALNA śywność funkcjonalna obejmuje specjalnie opracowane produkty spoŝywcze, które wykazują korzystny, udokumentowany wpływ na zdrowie człowieka ponad ten, który wynika z obecności w niej składników tradycyjnie uznawanych za niezbędne. Bioaktywnymi składnikami Ŝywności, których korzystne zdrowotne właściwości zostały udokumentowane są: błonnik pokarmowy, oligosacharydy, aminokwasy, peptydy, białka, wielonienasycone kwasy tłuszczowe, witaminy, składniki mineralne, cholina, lecytyna, bakterie fermentacji mlekowej (Świderski, 1999).

17 śywność funkcjonalna, prozdrowotna Naturalne matryce Ŝywności: białka, lipidy, sacharydy, witaminy substancje mineralne i smakowe Smakowita Pre- pro- i symbiotyki pochodzenia mlecznego i pozamlecznego. Biostymulatory i bioinhibitory Hypocholesterolowa Psychoaktywna śywność funkcjonalna Hypoalergiczna Bezpieczna Suplementy: bioaktywne nieodŝywcze składniki Ŝywności, dodatki syntetyczne Niskokaloryczna Modyfikowane fizycznie, chemicznie, enzymatycznie i genetycznie matryce Ŝywności

18 Produkcja Ŝywności funkcjonalnej Dodatek jednego lub Usunięcie jednego lub więcej składników więcej składników śywność śywność funkcjonalna Koncentracja jednego lub Modyfikacja jednego lub więcej składników więcej składników lub jego/ich biodostępności

19 Sprawdzanie efektów działania Ŝywności funkcjonalnej S P Wskaźniki statystyczne, np. poziomy witaminy E w krwi E C Y F Funkcje biochemiczne (odpowiedź), np. stabilność lipoproteiny o małej gęstości (LDL) wobec utleniania C Z N O Medyczny efekt, np. skurcz/zwęŝenie tętnicy szyjnej jako dowód zmian wieńcowego naczynia krwionośnego Ś Ć

20 Aspekty bezpieczeństwa Ŝywności funkcjonalnej Ryzyko niedoborów składników odŝywczych Podstawowe składniki odŝywcze Bezpieczeństwo stęŝenia składników odŝywczych Wartość dodana, biologicznie aktywne funkcje wyŝszego rzędu Ryzyko toksyczności (niekorzystne działanie uboczne obserwowane w dłuŝszym okresie czasu)

21 śywność organiczna (ekologiczna) i konwencjonalna śywność ekologiczna to ta wyprodukowana wg zasad najbardziej zbliŝonych do upraw naturalnych, bez uŝycia chemicznych środków ochrony roślin, nawozów sztucznych, dodatków do paszy.? Zbyt mało jest dowodów naukowych, by jednoznacznie rozstrzygnąć o wpływie obu rodzajów Ŝywności na zdrowotność człowieka Natomiast jednoznacznie moŝna stwierdzić, Ŝe dobrze zbilansowana dieta moŝe jednakowo poprawić zdrowotność człowieka bez względu na jej organiczne lub konwencjonalne pochodzenie

22 śywność DIETETYCZNA śywność dietetyczna to takie produkty, które ze względu na skład i sposób przygotowania są przeznaczony do Ŝywienia ludzi w przypadkach określonych chorób lub określonych stanów fizjologicznych i są wprowadzone do obrotu z oznaczeniem dietetyczny środek spoŝywczy Termin dieta pochodzi od greckiego słowa diaitia, które oznacza sposób Ŝycia, a w szczególności sposób odŝywiania się.

23 Celiakia śywność bezglutenowa

24 DIETA WĄTROBOWA

25 Choroba wrzodowa

26 Nadciśnienie tętnicze NaCl

27 MiaŜdŜyca

28 Diety odchudzające ce Dieta 1000 kalorii Dieta Cambridge jest gotową formą bardzo niskoenergetycznej diety prowadzącej do skutecznego obniŝenia masy ciała oraz jej długotrwałego utrzymania. Dieta Cambridge została opracowana i przetestowana klinicznie w 1970 r. przez naukowców z Cambridge w Wielkiej Brytanii jako pierwsza w świecie dieta bardzo niskokaloryczna. Obecnie diety bardzo niskokaloryczne uznane zostały jako efektywne metody odchudzania szczególnie w tych przypadkach, w których inne diety i metody tradycyjne nie odnosiły skutków.

29 śywność wzbogacana i suplementy diety Osoby szczególnie naraŝone na niedobory składników odŝywczych: chorujący (pobyt w szpitalu) rekonwalescenci po przebytych chorobach intensywnie uprawiający sport kobiety w róŝnych stanach fizjologicznych (ciąŝa, laktacja) stosujący restrykcyjne diety (wegetariańskie, redukcyjne) starsi (z zaburzonymi procesami wchłaniania) prowadzący nieregularny, niehigieniczny tryb Ŝycia

30 śywność WYGODNA, PROJEKTOWANA Inicjatorem Food Design był Martí Guixé, który zajmuje się nim od 1995 roku. Poszukiwał on nowego spojrzenia na produkty. Projektował innowacyjne kształty Ŝywności oraz przekąski, które miały być funkcjonalne np. chleb w pomidorze, ale jednocześnie swoim kształtem i wyglądem miały zachęcać do konsumpcji.

31 DODATKI DO śywności

32 DODATKI DO śywności cd. Substancjami dodatkowymi do Ŝywności food additive określa się substancje: normalnie same nie spoŝywane jako Ŝywność, nie będące typowymi składnikami Ŝywności, posiadające lub nie posiadające wartości odŝywczej, których, celowe uŝycie technologiczne w czasie produkcji, przetwarzania, preparowania, traktowania, pakowania, transportu i przechowywania spowoduje zamierzone lub spodziewane rezultaty w środku spoŝywczym albo w półproduktach będących jego komponentami. KaŜdej takiej substancji przypisano kod E i maksymalną dopuszczalną dawkę w mg/kg wyrobu, podano teŝ środki spoŝywcze, do których moŝe być stosowana. Są one podzielone na 24 grupy, np. barwniki, aromaty, konserwanty, przeciwutleniacze itd. Przykład: Siarczyn wapnia [siarczan wapnia, S (IV), Ca SO3, E 226]. Stosowany jest jako konserwant i utrwalacz. Potencjalnymi skutkami moŝe być : astma, podraŝnienie skóry, podraŝnienie Ŝołądka, przewodu pokarmowego, ujemny wpływ na nerki i wątrobę. W Ŝywności jest stosowany do konserwacji owoców i warzyw oraz środek do warzenia wina w domu.

33 SUPLEMENTY DIETY Środki spoŝywcze, których celem jest uzupełnienie normalnej diety, będące skoncentrowanym źródłem witamin lub składników mineralnych lub innych substancji wykazujących efekt odŝywczy lub inny fizjologiczny z wyłączeniem produktów posiadających właściwości produktu leczniczego (Ustawa o Bezpieczeństwie śywności i śywienia z 25 sierpnia 2006 r.)

34 SUPLEMENTY DIETY c.d. Suplementy diety mogą zawierać równieŝ inne substancje niŝ witaminy i minerały: inne substancje o przeznaczeniu odŝywczym, takie jak aminokwasy, kwasy tłuszczowe wielonienasycone, rośliny, które mają tradycyjny skutek fizjologiczny: błonnik, lecytyna, bakterie kwasu mlekowego (probiotyki), Ŝeń-szeń, guarana itp.

35 Suplementy diety wątpliwości DOSTĘPNE DANE NAUKOWE NIE POZWALAJĄ NA USTALENIE NAJWYśSZYCH BEZPIECZNYCH DOPDAWKI WITAMIN I SKŁADNIKÓW MINERALNYCH MOGĄ PRZEKRACZAĆ DAWKI LECZNICZE USZCZALNYCH ILOŚCI (UPPER-LEVEL) DLA WSZYSTKICH WITAMIN I SKŁADNIKÓW MINERALNYCH WITAMINY ANTYOKSYDACYJNE KORZYSTNIE ODDZIAŁYWUJĄ NA ORGANIZM CZŁOWIEKA TYLKO W ŚCIŚLE OKREŚLONYCH ZALECANYCH DAWKACH PRZEKROCZENIE DAWKI ZALECANEJ ZMIENIA ICH DZIAŁANIE NA PROOKSYDACYJNE PRZYCZYNIAJĄC SIĘ DO ROZWOJU ZMIAN MIAśDśYCOWYCH, NOWOTWOROWYCH, TERATOGENNYCH

36 Suplementy diety - inne substancje wykazujące efekt odŝywczy lub fizjologiczny: Brak wystarczających dowodów naukowych na potwierdzenie skuteczności działania róŝnych substancji Substancje, których przydatność ergogeniczna jest bardzo słabo udowodniona : - aminokwasy rozgałęzione BCAA - glutamina - karnityna (L-karnityna) - sprzęŝony kwas linolowy (CLA) - dehydroepiandrosteron (DHEA) - miłorząb japoński -Ŝeń szeń - inozyna - chrom - selen - wanad

37 ZAMIENNIKI SUBSTANJI POKARMOWYCH Zamienniki są to substancje zastępujące oryginalny produkt. Substancje te mogą zastępować cukier, mąkę, mięso, tłuszcz. Przykłady: Słodzik ASPARTAM (zamiast cukru) Błonnik zamiast mąki (glutenu) Tofu (twaróg sojowy zamiast twarogu z mleka krowiego. Podobnie zamiast kotletów z mięsa kotlety z białek soi

38 ZAMIENNIKI SUBSTANCJI POKARMOWYCH c.d. Imitacja tłuszczu za pomocą modyfikowanej skrobi

39 ZAMIENNIKI SUBSTANCJI POKARMOWYCH c.d. Zacylowana sacharoza (OLESTRA) ma kosystencję syropu (oleju). Charakteryzuje się wysoką temperaturą rozkładu, jest nietoksyczna i podobna do tłuszczu. MoŜe być stosowana zamiast niego w przekąskach, do smaŝenia mięsa i frytek. Z powodu wielkości cząsteczki nie jest hydrolizowana przez lipazę. Przechodzi niezmieniona przez przewód pokarmowy. Jej wartość energetyczna jest praktycznie zerowa.

40 Triada Ŝywieniowa śywienie tradycyjne śywienie specjalnego śywienie dietetyczne przeznaczenia

41 Ewolucja Ŝywności w aspekcie funkcji prozdrowotnej Ekosystem Ŝywieniowy Naturalnie zmieniający się Modyfikowany fizycznie,chemicznie i genetycznie Ewolucja naturalna i transgeniczna Ŝywności Systemu Ŝywieniowego Systemu trawiennego i metabolicznego człowieka Indywidualność biochemiczna

42 Obszary badawcze Ŝywności Mikrobiologia immunologia Ŝywności Chemia Ŝywności Biochemia Ŝywności Analiza Ŝywności Fizyka Ŝywności Surowiec, produkt Ŝywnościowy Procedury ilościowe Przetwarzanie Ŝywności Pakowanie Ŝywności Ocena sensoryczna Analiza statystyczna

43 Technologia współczesna i przeszłości Pasteryzacja wysokociśnieniowa Pasteryzacja mikrofalowa Super chłodzenie (1ºC) Napromieniowanie (surowca), Procesy (elektryczne) oporowe/aseptyczne Chłodzenie MroŜenie Puszkowanie Marynowanie Peklowanie Odwodnienie/dehydratacja Wędzenie

44 Technologia przyszłości Biotechnologia Zautomatyzowana produkcja w warunkach sterylnych Prozdrowotne środowisko naturalne Sterylizacja mikrofalowa Substancje przeciwbakteryjne, naturalne i genetycznie konstruowane Sterylizacja ciśnieniowa Utrwalanie za pomocą łączonego promieniowania Technologia pulsacyjna Utrwalanie ciśnieniowe lub elektryczne Produkcja w warunkach pola magnetycznego

45 Wolne rodniki Wolne rodniki są to cząsteczki lub atomy zdolne do samodzielnego istnienia, posiadające jeden lub więcej niesparowanych elektronów na powłoce walencyjnej. Atom tlenu (At) At pozbawiony elektronu Wolny rodnik

46 DZIAŁANIE SZKODLIWE DUśYCH DAWEK WITAMIN (uwzględniono zalecane dzienne spoŝycie dla kobiet lat) WITAMIN A DZIAŁANIE SZKODLIWE DAWKA NORMA witamina A witamina C witamina B6 Działanie teratogenne Uszkodzenie wątroby Zaburzenia czynności przewodu pokarmowego Rozszerzenie naczyń krwionośnych Kamica nerkowa Neuropatie Stany zapalne skóry (dermatoza) Niezborność ruchowa 3000 µg 700 µg 2000 mg 75 mg 100 mg 1,3 mg

47 Interakcje suplementów z lekami NH-CH 2 O H 2 NO 2 S COOH FUROSEMID - DIURETYK Powoduje wzmoŝone wydalanie witaminy B1 i podwyŝsza aktywność pirofosforanu tiaminy, co świadczy o nasilonej jej utylizacji

48 Równowaga energetyczna

49 RUCH Budowa i zdolność funkcjonowania organu określane są przez zespół cech dziedzicznych oraz przez jakość i ilość jego obciąŝenia. Umiarkowana aktywność fizyczna ma przede wszystkim znaczenie dla bezpośredniego wzmocnienia układu odpornościowego. Powoduje ona np. poprawę funkcjonowania określonych komórek odpornościowych. Kolejnym efektem jest aktywacja antyoksydacyjnych systemów ochronnych przeciwko wolnym rodnikom.

50 Dlaczego brakuje Ŝywności?

51 Skąd zdobyć białko potrzebne ludziom?

52 Nadzór nad warunkami sanitarno-higienicznymi determinującymi stan zdrowia człowieka w świetle obowiązującego ustawodawstwa 1.Państwowa Inspekcja Sanitarna. Stacje Sanitarno-Epidemiologiczne, 2. Inspekcja Weterynaryjna. 3. Wojskowa Inspekcja Sanitarna i Wojskowa Inspekcja Weterynaryjna. 4. Inspekcja Handlowa. 5. Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-SpoŜywczych. 6. Baza naukowa resortów zdrowia, rolnictwa i obrony narodowej do spraw nadzoru sanitarno-epidemiologicznego oraz Ŝywności i Ŝywienia. Państwowy Zakład Higieny, Instytut Ŝywności i śywienia im. Prof.. A Szczygła, Państwowy Instytut Weterynaryjny, Wojskowy Instytut Higieny i Epidemiologii im. Gen. K. Kaczkowskiego.

53 Spotkanie realizowane w ramach projektu Oficer Łącznikowy-sieć współpracy i wymiany informacji pomiędzy nauką a przemysłem rolno-spoŝywczym województwa warmińsko-mazurskiego

Suplementy. Wilkasy 2014. Krzysztof Gawin

Suplementy. Wilkasy 2014. Krzysztof Gawin Suplementy Wilkasy 2014 Krzysztof Gawin Suplementy diety - definicja Suplement diety jest środkiem spożywczym, którego celem jest uzupełnienie normalnej diety, będący skoncentrowanym źródłem witamin lub

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. 1. Znaczenie nauki o żywieniu. 2. Gospodarka energetyczna organizmu człowieka. 3. Podstawowe składniki pokarmowe i ich rola

SPIS TREŚCI. 1. Znaczenie nauki o żywieniu. 2. Gospodarka energetyczna organizmu człowieka. 3. Podstawowe składniki pokarmowe i ich rola 3 SPIS TREŚCI 1. Znaczenie nauki o żywieniu 1.1. Cele i zadania nauki o żywieniu................................................8 1.2. Rozwój nauki o żywieniu człowieka.............................................9

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 25 lipca 2007 r. w sprawie sposobu znakowania żywności wartością odżywczą 2)

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 25 lipca 2007 r. w sprawie sposobu znakowania żywności wartością odżywczą 2) Dz.U.07.137.967 2010.01.22 zm. Dz.U.2010.9.63 1 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 25 lipca 2007 r. w sprawie sposobu znakowania żywności wartością odżywczą 2) (Dz. U. z dnia 31 lipca 2007 r.) Na

Bardziej szczegółowo

CHOLESTONE NATURALNA OCHRONA PRZED MIAŻDŻYCĄ. www.california-fitness.pl www.calivita.com

CHOLESTONE NATURALNA OCHRONA PRZED MIAŻDŻYCĄ. www.california-fitness.pl www.calivita.com CHOLESTONE NATURALNA OCHRONA PRZED MIAŻDŻYCĄ Co to jest cholesterol? Nierozpuszczalna w wodzie substancja, która: jest składnikiem strukturalnym wszystkich błon komórkowych i śródkomórkowych wchodzi w

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI PRZEDMOWA 11 1. WITAMINY 13 2. TŁUSZCZ MLECZNY: STRUKTURA, SKŁAD I WŁAŚCIWOŚCI PROZDROWOTNE 39

SPIS TREŚCI PRZEDMOWA 11 1. WITAMINY 13 2. TŁUSZCZ MLECZNY: STRUKTURA, SKŁAD I WŁAŚCIWOŚCI PROZDROWOTNE 39 PRZEDMOWA 11 1. WITAMINY 13 1.1. Charakterystyka ogólna i podział.......................... 13 1.2. Witaminy rozpuszczalne w tłuszczach....................... 16 1.2.1. Witamina A......................................

Bardziej szczegółowo

Spis treści. śelazo... 46 Wapń i witamina D... 47 Cynk... 47

Spis treści. śelazo... 46 Wapń i witamina D... 47 Cynk... 47 Spis treści Przedmowa... 9 1. Ustalanie zapotrzebowania energetycznego w róŝnych stanach chorobowych (Danuta Gajewska)... 11 Wiadomości ogólne... 11 Całkowita przemiana materii... 12 Wprowadzenie... 12

Bardziej szczegółowo

ZALECENIA ŻYWIENIOWE DLA DZIECI I MŁODZIEŻY. Gimnazjum nr 1 w Piastowie Lidia Kaczor, 2011r

ZALECENIA ŻYWIENIOWE DLA DZIECI I MŁODZIEŻY. Gimnazjum nr 1 w Piastowie Lidia Kaczor, 2011r ZALECENIA ŻYWIENIOWE DLA DZIECI I MŁODZIEŻY Gimnazjum nr 1 w Piastowie Lidia Kaczor, 2011r PRAWIDŁOWE ODŻYWIANIE - definicja Prawidłowe odżywianie to nie tylko dostarczenie organizmowi energii, ale także

Bardziej szczegółowo

10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA

10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA 10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA 10 ZASAD ZDROWEGO ŻYWIENIA: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. Należy spożywać produkty z różnych grup żywności (dbać o urozmaicenie posiłków) Kontroluj masę ciała (dbaj o zachowanie

Bardziej szczegółowo

BIOTECHNOLOGIA W KOSMETOLOGII SŁAWOMIR WIERZBA

BIOTECHNOLOGIA W KOSMETOLOGII SŁAWOMIR WIERZBA BIOTECHNOLOGIA W KOSMETOLOGII SŁAWOMIR WIERZBA TREŚĆ WYKŁADÓW Budowa i biologia skóry. Typy skóry. Funkcje skóry. Układ odpornościowy skóry. Starzenie się skóry. Przenikanie przez skórę. Absorpcja skórna.

Bardziej szczegółowo

Żywienie dziecka. Żywienie dziecka. Budowa nowych tkanek (rozrost) Odnowa zużytych tkanek. Wytwarzanie energii. Utrzymywanie temperatury ciała

Żywienie dziecka. Żywienie dziecka. Budowa nowych tkanek (rozrost) Odnowa zużytych tkanek. Wytwarzanie energii. Utrzymywanie temperatury ciała Żywienie dziecka dr n.med. Jolanta Meller Na wiele potrzebnych nam rzeczy możemy poczekać. Dziecko nie może. Właśnie teraz formują się jego kości, tworzy się krew, rozwija umysł. Nie możemy mu powiedzieć

Bardziej szczegółowo

AE/ZP-27-17/15 Załącznik Nr 1 Formularz Cenowy

AE/ZP-27-17/15 Załącznik Nr 1 Formularz Cenowy AE/ZP-27-17/15 Załącznik Nr 1 Formularz Cenowy Cena brutto zamówienia - każdego pakietu powinna stanowić sumę wartości brutto wszystkich pozycji ujętych w pakiecie, natomiast wartość brutto poszczególnych

Bardziej szczegółowo

Żywienie dziecka. dr n.med. Jolanta Meller

Żywienie dziecka. dr n.med. Jolanta Meller Żywienie dziecka dr n.med. Jolanta Meller Na wiele potrzebnych nam rzeczy możemy poczekać. Dziecko nie może. Właśnie teraz formują się jego kości, tworzy się krew, rozwija umysł. Nie możemy mu powiedzieć

Bardziej szczegółowo

SPOŁECZEŃSTWO OD KUCHNI Integracja międzypokoleniowa mieszkańców Śliwkowego Szlaku

SPOŁECZEŃSTWO OD KUCHNI Integracja międzypokoleniowa mieszkańców Śliwkowego Szlaku SPOŁECZEŃSTWO OD KUCHNI Integracja międzypokoleniowa mieszkańców Śliwkowego Szlaku NASZE KULINARNE TRADYCJE NASZE KULINARNE TRADYCJE Co składa się na nie? Bez jakich produktów i potraw nie wyobrażamy sobie

Bardziej szczegółowo

CIAŁO I ZDROWIE WSZECHŚWIAT KOMÓREK

CIAŁO I ZDROWIE WSZECHŚWIAT KOMÓREK CIAŁ I ZDRWIE WSZECHŚWIAT KMÓREK RGANIZM RGANY TKANKA SKŁADNIKI DŻYWCZE x x KMÓRKA x FUNDAMENT ZDRWEG ŻYCIA x PRZEMIANA MATERII WSZECHŚWIAT KMÓREK Komórki są budulcem wszystkich żywych istot, również nasze

Bardziej szczegółowo

Wymienniki dietetyczne w cukrzycy. Dr inż. Joanna Myszkowska-Ryciak Zakład Dietetyki Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie 20.06.

Wymienniki dietetyczne w cukrzycy. Dr inż. Joanna Myszkowska-Ryciak Zakład Dietetyki Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie 20.06. Wymienniki dietetyczne w cukrzycy Dr inż. Joanna Myszkowska-Ryciak Zakład Dietetyki Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie 20.06.2012 Zalecenia szczegółowe - węglowodany: 40 50% wartości energetycznej

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTY PODSTAWOWE

PRZEDMIOTY PODSTAWOWE PRZEDMIOTY PODSTAWOWE Anatomia człowieka 1. Które z białek występujących w organizmie człowieka odpowiedzialne są za kurczliwość mięśni? 2. Co to są neurony i w jaki sposób stykają się między sobą i efektorami?

Bardziej szczegółowo

Dieta a prewencja nowotworów

Dieta a prewencja nowotworów Dieta a prewencja nowotworów Dieta moŝe być zarówno źródłem naszego zdrowia, jak i przyczyną choroby. Racjonalne odŝywianie dostarcza organizmowi niezbędnych składników odŝywczych i pozwala zachować dobrą

Bardziej szczegółowo

Interwencje żywieniowe u dzieci otyłych aktualne spojrzenie

Interwencje żywieniowe u dzieci otyłych aktualne spojrzenie Interwencje żywieniowe u dzieci otyłych aktualne spojrzenie H. Dyląg, 1 H. Weker 1, M. Barańska 2 1 Zakład Żywienia 2 Zakład Wczesnej Interwencji Psychologicznej karmienie na żądanie 7-5 posiłków 3 posiłki

Bardziej szczegółowo

Katarzyna Herwy Wojewódzka Stacja Sanitarno Epidemiologiczna w Opolu 2011-06-13 1

Katarzyna Herwy Wojewódzka Stacja Sanitarno Epidemiologiczna w Opolu 2011-06-13 1 WODA DLA ZDROWIA Katarzyna Herwy Wojewódzka Stacja Sanitarno Epidemiologiczna w Opolu 2011-06-13 1 Jesteś tym co pijesz WODA główny składnik ciała i podstawowy składnik poŝywienia stanowi 50 80 % masy

Bardziej szczegółowo

Rejestr produktów podlegających zgłoszeniu do Głównego Inspektora Sanitarnego 2007-2010

Rejestr produktów podlegających zgłoszeniu do Głównego Inspektora Sanitarnego 2007-2010 Rejestr produktów podlegających zgłoszeniu do Głównego Inspektora Sanitarnego 2007-2010 Analiza rejestru powiadomień o pierwszym wprowadzeniu do obrotu środków spożywczych Środki spożywcze specjalnego

Bardziej szczegółowo

Lipidy OLEJ. Kwasy t uszczowe. Kwasy t uszczowe Omega6 COOH COOH CH3. Schéma acides gras omega 6 COOH

Lipidy OLEJ. Kwasy t uszczowe. Kwasy t uszczowe Omega6 COOH COOH CH3. Schéma acides gras omega 6 COOH Lipidy CH 3 R CH3 Kwasy t uszczowe Kwasy t uszczowe Omega3 Lipidy Schéma acides gras omega 6 CH3 Kwasy t uszczowe Omega6 23 TRAN Kwasy t uszczowe Wielonienasycone kwasy t uszczowe zawarte w pokarmie ulegajà

Bardziej szczegółowo

Gluten - fakty i mity

Gluten - fakty i mity Gluten - fakty i mity (na podstawie artykułu Porozmawiajmy o glutenie, Food Forum nr 3-4 (6) 2014, Anna Rychłowska) Opracowanie: Paulina Wiśniewska FUNDACJA WSPARCIE NA STARCIE "1 1. Gluten jest niezbędny

Bardziej szczegółowo

PRAWIDŁOWE ODŻYWIANIE NASTOLATKÓW

PRAWIDŁOWE ODŻYWIANIE NASTOLATKÓW PRAWIDŁOWE ODŻYWIANIE NASTOLATKÓW Młody organizm, aby mógł prawidłowo się rozwijać potrzebuje wielu różnorodnych składników odżywczych, które powinny być nieodłączną częścią diety każdego dojrzewającego

Bardziej szczegółowo

Projekt Bądźmy zdrowi wiemy, więc działamy. ETYKIETA - źródło informacji o produkcie

Projekt Bądźmy zdrowi wiemy, więc działamy. ETYKIETA - źródło informacji o produkcie Projekt Bądźmy zdrowi wiemy, więc działamy ETYKIETA - źródło informacji o produkcie Zgodnie z polskim ustawodawstwem etykieta produktu spożywczego powinna mieć napisy w języku polskim, umieszczone w sposób

Bardziej szczegółowo

TAF TEMPERATURE ADAPTED FEEDS. - Odpowiednia pasza na daną porę roku TEMPERATURE ADAPTED FEEDS TM

TAF TEMPERATURE ADAPTED FEEDS. - Odpowiednia pasza na daną porę roku TEMPERATURE ADAPTED FEEDS TM TEMPERATURE ADAPTED FEEDS - Odpowiednia pasza na daną porę roku TEMPERATURE ADAPTED FEEDS - Odpowiednia pasza na daną porę roku Ryby to organizmy zmiennocieplne. Temperatura środowiska wpływa na pobieranie

Bardziej szczegółowo

Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS

Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS 1 Wyższa Szkoła Hotelarstwa i Gastronomii w Poznaniu SYLABUS Profil kształcenia: Zawodowy Stopień studiów: I Kierunek studiów: Turystyka i Rekreacja Specjalność: Semestr: Forma studiów: Nazwa przedmiotu:

Bardziej szczegółowo

RACJONALNE ŻYWIENIE. Zespół Szkół Rolnicze Centrum Mokrzeszów. 2007 r.

RACJONALNE ŻYWIENIE. Zespół Szkół Rolnicze Centrum Mokrzeszów. 2007 r. RACJONALNE ŻYWIENIE Zespół Szkół Rolnicze Centrum Mokrzeszów 2007 r. RACJONALNE ŻYWIENIE Polega na systematycznym dostarczaniu do organizmu wszystkich niezbędnych składników odżywczych w ilościach i proporcjach

Bardziej szczegółowo

10. Scenariusz lekcji dla gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych

10. Scenariusz lekcji dla gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych 10. Scenariusz lekcji dla gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych Temat: Potrawy typu fast food a żywność przygotowywana w domu. Cele: uświadomienie różnic pomiędzy daniami typu fast food a żywnością przygotowywaną

Bardziej szczegółowo

Zadbaj o swoje zdrowie już dziś

Zadbaj o swoje zdrowie już dziś Zadbaj o swoje zdrowie już dziś Jurata Jurkun Specjalista ds. odżywiania i kontroli wagi Centrum Zdrowego Odżywiania i Kontroli Wagi w Suwałkach Zmiany cywilizacyjne Zmiany cywilizacyjne Transport Zbiory

Bardziej szczegółowo

SANPROBI Super Formula

SANPROBI Super Formula SUPLEMENT DIETY SANPROBI Super Formula Unikalna formuła siedmiu żywych szczepów probiotycznych i dwóch prebiotyków Zdrowie i sylwetka a w super formie Zaburzenia metaboliczne stanowią istotny problem medyczny

Bardziej szczegółowo

Zdobycze biotechnologii w medycynie i ochronie środowiska

Zdobycze biotechnologii w medycynie i ochronie środowiska Zdobycze biotechnologii w medycynie i ochronie środowiska InŜynieria genetyczna - badania biomedyczne Jednym z najbardziej obiecujących zastosowań nowych technologii opartych na przenoszeniu genów z jednego

Bardziej szczegółowo

Przeciwutleniacze w Ŝywności. Aspekty zdrowotne, technologiczne, molekularne i analityczne - praca zbiorowa pod red. Włodzimierza Grajka

Przeciwutleniacze w Ŝywności. Aspekty zdrowotne, technologiczne, molekularne i analityczne - praca zbiorowa pod red. Włodzimierza Grajka Przeciwutleniacze w Ŝywności. Aspekty zdrowotne, technologiczne, molekularne i analityczne - praca zbiorowa pod red. Włodzimierza Grajka Spis treści Wstęp 1. Zagadnienia ogólne 1.1. Rodzaje aktywnych rodników

Bardziej szczegółowo

Zasady zdrowego żywienia i aktywności fizycznej młodzieży

Zasady zdrowego żywienia i aktywności fizycznej młodzieży Zasady zdrowego żywienia i aktywności fizycznej młodzieży Pamiętaj o codziennym spożywaniu produktów zawartych w piramidzie! PRODUKTY ZBOŻOWE ( mąki, kasza, ryż, płatki, pieczywo i makarony) Sągłównym

Bardziej szczegółowo

Wszystkie prawa zastrzeżone

Wszystkie prawa zastrzeżone Wszystkie prawa zastrzeżone CALIVITA INTERNATIONAL-POLSKA 2006 NIE MA śycia BEZ ENZYMÓW dr Edward Howell ENZYMY TRAWIENNE ENZYMY PRODUKOWANE PRZEZ ŚLINIANKI, śołądek, TRZUSTKĘ I KOMÓRKI JELITA CIENKIEGO,

Bardziej szczegółowo

[IMIĘ I NAZWISKO:. KLASA.. NR ]

[IMIĘ I NAZWISKO:. KLASA.. NR ] Zadanie 1. (1 pkt). Witaminy są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu człowieka. Niedobór nawet jednej z nich może prowadzić do poważnych zaburzeń fizjologicznych. Można tego uniknąć, stosując

Bardziej szczegółowo

ŻYWNOŚĆ TWÓJ CUDOWNY LEK

ŻYWNOŚĆ TWÓJ CUDOWNY LEK ŻYWNOŚĆ TWÓJ CUDOWNY LEK Nasz organizm jest wspaniale działającym samoregulującym się systemem Czynniki zewnętrzne: Pożywienie Gazy oddechowe Informacja NASZE ZDROWIE W DUŻEJ MIERZE ZALEŻY OD TEGO CO I

Bardziej szczegółowo

RAPORT Z MONITORINGU ŚRODKÓW SPOŻYWCZYCH SPECJALNEGO PRZEZNACZENIA ŻYWIENIOWEGO I SUPLEMENTÓW DIETY W 2007 ROKU

RAPORT Z MONITORINGU ŚRODKÓW SPOŻYWCZYCH SPECJALNEGO PRZEZNACZENIA ŻYWIENIOWEGO I SUPLEMENTÓW DIETY W 2007 ROKU RAPORT Z BADAŃ MONITORINGOWYCH ZAKRESIE WYBRANYCH GRUP ŚRODKÓW SPOŻYWCZYCH SPECJALNEGO PRZEZNACZENIA ŻYWIENIOWEGO ORAZ SUPLEMENTÓW DIETY PRZEPROWADZONYCH PRZEZ PAŃSTWOWĄ INSPEKCJĘ SANITARNĄ W 2007 ROKU.

Bardziej szczegółowo

Warsztaty dla Rodziców. Wiosenne śniadanie. Warszawa 26.05.2015 r.

Warsztaty dla Rodziców. Wiosenne śniadanie. Warszawa 26.05.2015 r. Warsztaty dla Rodziców Wiosenne śniadanie Warszawa 26.05.2015 r. Urozmaicenie Uregulowanie Umiarkowanie Umiejętności Unikanie Prawidłowe żywienie 7 zasad wg prof. Bergera + Uprawianie sportu + Uśmiech

Bardziej szczegółowo

Soki 100% naturalne MALINA ARONIA

Soki 100% naturalne MALINA ARONIA Soki 100% naturalne MALINA Sok z malin 100 % jest doskonałym uzupełnieniem codziennej diety. Zawiera bogactwo witamin: C, E, B1, B2, B6, PP oraz minerały: magnez, potas, wapń i żelazo. W jego składzie

Bardziej szczegółowo

GDA (Guideline Daily Amount = Wskazane Dzienne Spożycie)

GDA (Guideline Daily Amount = Wskazane Dzienne Spożycie) 1. Czym jest GDA? GDA (Guideline Daily Amount = Wskazane Dzienne Spożycie) to wartości poziomu spożycia poszczególnych składników odżywczych w codziennej diecie zostały wyznaczone przez naukowców dla przeciętnego

Bardziej szczegółowo

Plan suplementacji ukierunkowany na redukcję tkanki tłuszczowej i kształtowanie rzeźby mięśni.

Plan suplementacji ukierunkowany na redukcję tkanki tłuszczowej i kształtowanie rzeźby mięśni. Plan suplementacji ukierunkowany na redukcję tkanki tłuszczowej i kształtowanie rzeźby mięśni. Dane otrzymane od Klienta, przez specjalny formularz: Rafał, wiek: 30 lat, waga: 84kg, wzrost: 179cm BMI:

Bardziej szczegółowo

Warzywa i owoce powinny wchodzić w skład codziennej diety, gdyż są źródłem cennych witamin, zwłaszcza witaminy C oraz B - karotenu.

Warzywa i owoce powinny wchodzić w skład codziennej diety, gdyż są źródłem cennych witamin, zwłaszcza witaminy C oraz B - karotenu. Warzywa i owoce powinny wchodzić w skład codziennej diety, gdyż są źródłem cennych witamin, zwłaszcza witaminy C oraz B - karotenu. Dostarczają także kwasu foliowego. Zawierają znaczne ilości składników

Bardziej szczegółowo

KARTA PROGRAMOWA - Sylabus -

KARTA PROGRAMOWA - Sylabus - AKADEMIA TECHNICZNO HUMANISTYCZNA KARTA PROGRAMOWA - Sylabus - WYDZIAŁ BUDOWY MASZYN I INFORMATYKI Przedmiot: Tendencje rozwoju systemów produkcyjnych Kod przedmiotu: ZZMU_D._54_ Rok studiów: Semestr:

Bardziej szczegółowo

2011-03-17. Woda. Rola wody. Jestem tym co piję-dlaczego woda jest niezbędna dla zdrowia?

2011-03-17. Woda. Rola wody. Jestem tym co piję-dlaczego woda jest niezbędna dla zdrowia? Jestem tym co piję-dlaczego woda jest niezbędna dla zdrowia? A. Jarosz Woda głównym składnikiem ciała i podstawowym składnikiem pożywienia stanowi 50 80 %masy ciała zasoby wodne organizmu muszą być stale

Bardziej szczegółowo

ZBILANSOWANA DIETA TALERZ ZDROWIA SMACZNIE, ZDROWO, KOLOROWO. Anna Oblacińska Instytut Matki i Dziecka

ZBILANSOWANA DIETA TALERZ ZDROWIA SMACZNIE, ZDROWO, KOLOROWO. Anna Oblacińska Instytut Matki i Dziecka ZBILANSOWANA DIETA TALERZ ZDROWIA SMACZNIE, ZDROWO, KOLOROWO Anna Oblacińska Instytut Matki i Dziecka TALERZ CZY PIRAMIDA? Przedstawione w modelach zdrowego żywienia zalecenia żywieniowe to sugestie ogólne,

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 16 września 2010 r. w sprawie środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego 2)3)

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 16 września 2010 r. w sprawie środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego 2)3) Dziennik Ustaw Nr 180 13683 Poz. 1214 1214 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA z dnia 16 września 2010 r. w sprawie środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego 2)3) Na podstawie art. 26 ust.

Bardziej szczegółowo

Wyzwanie na Odchudzanie

Wyzwanie na Odchudzanie Wyzwanie na Odchudzanie Gratulacje! Dzisiejszy temat: DLACZEGO DIETY NIE DZIAŁAJĄ Statystyki otyłości i chorób w Polsce: 61,6% mężczyzn ma nadwagę lub otyłość. 50,3% kobiet ma nadwagę lub otyłość. Na przestrzeni

Bardziej szczegółowo

EKOLOGICZNE I PROZDROWOTNE METODY PRZETWARZANIA OWOCÓW I WARZYW Z PRODUKCJI EKOLOGICZNEJ

EKOLOGICZNE I PROZDROWOTNE METODY PRZETWARZANIA OWOCÓW I WARZYW Z PRODUKCJI EKOLOGICZNEJ EKOLOGICZNE I PROZDROWOTNE METODY PRZETWARZANIA OWOCÓW I WARZYW Z PRODUKCJI EKOLOGICZNEJ Wprowadzenie Liczne badania przeprowadzone w Europie i w Polsce wskazują, że warzywa z produkcji ekologicznej są

Bardziej szczegółowo

Jakość plonu a równowaga składników pokarmowych w nawożeniu

Jakość plonu a równowaga składników pokarmowych w nawożeniu Jakość plonu a równowaga składników pokarmowych w nawożeniu Jan Łabętowicz, Wojciech Stępień 1. Względność pojęcia jakości plonu 2. Miejsce nawożenia w kształtowaniu jakości plonów 3. Azot jako główny

Bardziej szczegółowo

Olej rybi z olejem z rokitnika i witaminą E. Omega-3. Wyjątkowa formuła wykorzystująca starożytną mądrość chińską i nowoczesną technologię

Olej rybi z olejem z rokitnika i witaminą E. Omega-3. Wyjątkowa formuła wykorzystująca starożytną mądrość chińską i nowoczesną technologię Olej rybi z olejem z rokitnika i witaminą E Wyjątkowa formuła wykorzystująca starożytną mądrość chińską i nowoczesną technologię Dlaczego kwasy tłuszczowe są tak ważne? Kwasy tłuszczowe należą do grupy

Bardziej szczegółowo

ŚWIADOME ŻYWIENIE A ROZWÓJ DZIECKA

ŚWIADOME ŻYWIENIE A ROZWÓJ DZIECKA ŚWIADOME ŻYWIENIE A ROZWÓJ DZIECKA mgr Katarzyna Liptak Nauczyciel wych. wczesnoszkolnego, Trener Wellness Co to jest ODŻYWIANIE? To proces życiowy polegający na pozyskiwaniu przez organizm ze środowiska

Bardziej szczegółowo

Saccharomyces cerevisiae 100% i preparaty na bazie tych drożdży

Saccharomyces cerevisiae 100% i preparaty na bazie tych drożdży Saccharomyces cerevisiae 100% i preparaty na bazie tych drożdży Ideą stworzenia marki AgroYeast było długotrwałe doświadczenie w pracy z drożdżami piwowarskimi Saccharomyces cerevisiae i ich oddziaływaniem

Bardziej szczegółowo

1. Biotechnologia i inżynieria genetyczna zagadnienia wstępne 13

1. Biotechnologia i inżynieria genetyczna zagadnienia wstępne 13 Spis treści Przedmowa 11 1. Biotechnologia i inżynieria genetyczna zagadnienia wstępne 13 1.1. Wprowadzenie 13 1.2. Biotechnologia żywności znaczenie gospodarcze i społeczne 13 1.3. Produkty modyfikowane

Bardziej szczegółowo

Mądre zakupy. Kryteria wyboru żywności

Mądre zakupy. Kryteria wyboru żywności Kryteria wyboru żywności Plan prezentacji: Podstawowe definicje Rady dla kupującego Etykiety produktów żywnościowych Substancje dodatkowe Wzbogacanie żywności Znakowanie żywności ekologicznej Znakowanie

Bardziej szczegółowo

DOSKONAŁA SUCHA KARMA DLA KOTÓW

DOSKONAŁA SUCHA KARMA DLA KOTÓW DOSKONAŁA SUCHA KARMA DLA KOTÓW DOSKONAŁA SUCHA KARMA DLA KOTÓW MATISSE Linia Matisse oferuje pełną gamę karm o wysokiej jakości dostosowanych do wszystkich ras kotów. Główne cechy linii Matisse to: Doskonały

Bardziej szczegółowo

KARTA KURSU. Kod Punktacja ECTS* 2

KARTA KURSU. Kod Punktacja ECTS* 2 KARTA KURSU Nazwa Podstawy zdrowego żywienia Nazwa w j. ang. Kod Punktacja ECTS* 2 Koordynator Mgr inż. Ewelina Trojanowska Zespół dydaktyczny Mgr inż. Ewelina Trojanowska Opis kursu (cele kształcenia)

Bardziej szczegółowo

Tematyka zajęć z podstaw żywienia człowieka klasa: 1 TK -1, 1TK - 2

Tematyka zajęć z podstaw żywienia człowieka klasa: 1 TK -1, 1TK - 2 Tematyka zajęć z podstaw żywienia człowieka klasa: 1 TK -1, 1TK - 2 1. Zapoznanie z PSO, wymaganiami edukacyjnymi i strukturą egzaminu zewnętrznego. 2. Problematyka żywienia w Polsce i na świecie. -wymienia

Bardziej szczegółowo

Uwaga - ten akt prawny prezentowany jest w wersji pierwotnej czyli nieujednoliconej.

Uwaga - ten akt prawny prezentowany jest w wersji pierwotnej czyli nieujednoliconej. Uwaga - ten akt prawny prezentowany jest w wersji pierwotnej czyli nieujednoliconej. Dz.U.2010.180.1214 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA1) z dnia 16 września 2010 r. w sprawie środków spożywczych specjalnego

Bardziej szczegółowo

Konkursu wiedzy o zdrowym stylu życia Trzymaj Formę! rok szkolny 2013/2014

Konkursu wiedzy o zdrowym stylu życia Trzymaj Formę! rok szkolny 2013/2014 Konkursu wiedzy o zdrowym stylu życia Trzymaj Formę! rok szkolny 2013/2014 Kod ucznia Informacje dla ucznia 1. Na stronie tytułowej arkusza w wyznaczonym miejscu wpisz swój kod ustalony przez komisję.

Bardziej szczegółowo

SLIMXL. Trójfazowy system odchudzania: oczyszcza organizm i redukuje wahania nastroju

SLIMXL. Trójfazowy system odchudzania: oczyszcza organizm i redukuje wahania nastroju SLIMXL Trójfazowy system odchudzania: oczyszcza organizm i redukuje wahania nastroju GRUPA DOCELOWA SlimXL to suplement diety przeznaczony dla kobiet: - z nadwagą i otyłością - które chcą tygodniowo zrzucić

Bardziej szczegółowo

Dietoterapia. Dariusz WŁODAREK Ewa LANGE Lucyna KOZŁOWSKA Dominika GŁĄBSKA PZWL

Dietoterapia. Dariusz WŁODAREK Ewa LANGE Lucyna KOZŁOWSKA Dominika GŁĄBSKA PZWL Dietoterapia Dariusz WŁODAREK Ewa LANGE Lucyna KOZŁOWSKA Dominika GŁĄBSKA PZWL Dietoterapia dr hab. inż., lek. med. DanUSZ WŁODAREK dr. hab. inż. Ew a LANGE dr. hab. inż. Lucyna KOZŁOWSKA dr inż. Dominika

Bardziej szczegółowo

www.california-fitness.pl www.calivita.com

www.california-fitness.pl www.calivita.com DRIVERADE branica.pl SKONCENTROWANA OCHRONA AKTYWNEGO CZŁOWIEKA Unikalny zestaw składników uwzględniający potrzeby współczesnego człowieka Ekstrakt z guarany Witamina C Lecytyna Witamina E Cholina Selen

Bardziej szczegółowo

ICBerry (Vision) suplement diety

ICBerry (Vision) suplement diety Preparaty Dla kobiet VISION ziołowe ICBerry (Vision) suplement diety Hiper (Vision) suplement diety Junior Neo (Vision) suplement diety ICBerry (Vision) suplement diety Powiększ zdjęcie Cena za 184.00

Bardziej szczegółowo

Piramida Żywienia. Dominika Kondrak Karina Warwas 1TFS

Piramida Żywienia. Dominika Kondrak Karina Warwas 1TFS Piramida Żywienia Dominika Kondrak Karina Warwas 1TFS Zasady zdrowego żywienia 1. Dbaj o różnorodnośd spożywanych produktów. 2. Strzeż się nadwagi i otyłości, nie zapominaj o codziennej aktywności fizycznej.

Bardziej szczegółowo

a problemy z masą ciała

a problemy z masą ciała POLACY a problemy z masą ciała POLACY a problemy z masą ciała Badanie NATPOL PLUS (2002): reprezentatywna grupa dorosłych Polek: wiek 18-94 lata Skutki otyłości choroby układu sercowo-naczyniowego cukrzyca

Bardziej szczegółowo

ZASADY PRAWIDŁOWEGO ŻYWIENIA. Agnieszka Wyszyńska Oddział HŻŻ i PU WSSE w Białymstoku

ZASADY PRAWIDŁOWEGO ŻYWIENIA. Agnieszka Wyszyńska Oddział HŻŻ i PU WSSE w Białymstoku ZASADY PRAWIDŁOWEGO ŻYWIENIA Agnieszka Wyszyńska Oddział HŻŻ i PU WSSE w Białymstoku Nadwaga i otyłość - najważniejszy problem zdrowia publicznego. Istnieje ok. 80 chorób powstających na tle wadliwego

Bardziej szczegółowo

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.iczmp.edu.pl

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.iczmp.edu.pl Strona 1 z 7 Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.iczmp.edu.pl Łódź: ZP/123/2015- Dostawa produktów dietetycznych dla Instytutu CZMP

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA ZDROWIA TIENS

KONCEPCJA ZDROWIA TIENS 1 Spis treści: Dbanie o zdrowie Czym jest zdrowie Negatywne skutki niepełnego zdrowia Czynniki zdrowia Chińska kultura ochrony zdrowia Historia Metody i istota chińskiej kultury zdrowia Koncepcja zdrowia

Bardziej szczegółowo

Co to jest FERMENTACJA?

Co to jest FERMENTACJA? Co to jest FERMENTACJA? FERMENTACJA - rozkład niektórych monosacharydów, np. glukozy, pod wpływem enzymów wydzielanych przez drożdże lub bakterie. czyli tzw. biokatalizatorów. Enzymy (biokatalizatory)

Bardziej szczegółowo

MIĘSO, WĘDLINY, RYBY, JAJKA I NASIONA ROŚLIN STRĄCZKOWYCH W DIECIE DZIECKA

MIĘSO, WĘDLINY, RYBY, JAJKA I NASIONA ROŚLIN STRĄCZKOWYCH W DIECIE DZIECKA MIĘSO, WĘDLINY, RYBY, JAJKA I NASIONA ROŚLIN STRĄCZKOWYCH W DIECIE DZIECKA Wartość odżywcza Żywność z tej grupy należy do grupy produktów białkowych. Białko mięsa, ryb i jaj charakteryzuje sie dużą wartością

Bardziej szczegółowo

Ekstrakt z Chińskich Daktyli TIENS. Doskonałe odżywienie krwi i ukojenie nerwów

Ekstrakt z Chińskich Daktyli TIENS. Doskonałe odżywienie krwi i ukojenie nerwów Ekstrakt z Chińskich Daktyli TIENS Doskonałe odżywienie krwi i ukojenie nerwów Lekarze z Chin uważają, że owoce głożyny znane jako chińskie daktyle pomagają zachować sprawność, poprawiają odporność, wspomagają

Bardziej szczegółowo

Kasza kukurydziana Kasza kukurydziana (polenta) produkowana jest z ziaren kukurydzy w postaci drobnego grysiku. Dostarcza błonnika, witamin B1 i PP

Kasza kukurydziana Kasza kukurydziana (polenta) produkowana jest z ziaren kukurydzy w postaci drobnego grysiku. Dostarcza błonnika, witamin B1 i PP Kasza kukurydziana Kasza kukurydziana (polenta) produkowana jest z ziaren kukurydzy w postaci drobnego grysiku. Dostarcza błonnika, witamin B1 i PP oraz beta-karotenu. Produkty z kukurydzy są sycące, dodające

Bardziej szczegółowo

ZDROWE ODŻYWIANIE Dietetyka Dietetyka to nauka, która bada jak to, co spożywamy wpływa na nasze zdrowie i wydajność organizmu. Bada pewne składniki pożywienia, które mogą wpływać na nasze zdrowie. Na przykład

Bardziej szczegółowo

DZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI

DZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI zmiany: 2008-07-22 Dz.U.2008.119.768 1 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI z dnia 2 kwietnia 2007 r. w sprawie mieszanek paszowych dietetycznych Na podstawie art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 22

Bardziej szczegółowo

PIWA SPECJALNE KIERUNKI BADAŃ I ROZWOJU

PIWA SPECJALNE KIERUNKI BADAŃ I ROZWOJU PIWA SPECJALNE KIERUNKI BADAŃ I ROZWOJU PIWA SPECJALNE Brak prostej definicji piw specjalnych Nowe awngardowe piwa Piwa rzemieślnicze Niespotykane dodatki smakowe Niekonwencjonalny sposób fermentacji PIWA

Bardziej szczegółowo

Dla kogo dieta? Dbam o ładną sylwetkę przez całe życie. Natalia Niedźwiedzka 2016-02-12

Dla kogo dieta? Dbam o ładną sylwetkę przez całe życie. Natalia Niedźwiedzka 2016-02-12 Dla kogo dieta? Dbam o ładną sylwetkę przez całe życie. Natalia Niedźwiedzka 2016-02-12 Spis treści 1. Co to dieta?... 2 2. Dlaczego ludzie przechodzą na dietę?... 3 3. Od czego zależy jaki rodzaj diety

Bardziej szczegółowo

MIRELA BANY studentka WYDZIAŁU WYCHOWANIA FIZYCZNEGO I PROMOCJI ZDROWIA UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO. Aktywność fizyczna podstawowy warunek zdrowia

MIRELA BANY studentka WYDZIAŁU WYCHOWANIA FIZYCZNEGO I PROMOCJI ZDROWIA UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO. Aktywność fizyczna podstawowy warunek zdrowia MIRELA BANY studentka WYDZIAŁU WYCHOWANIA FIZYCZNEGO I PROMOCJI ZDROWIA UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO Aktywność fizyczna podstawowy warunek zdrowia Aktywność fizyczna - jest to dowolna forma ruchu ciała

Bardziej szczegółowo

SYLABUS PRZEDMIOTU. Założenia i cele przedmiotu

SYLABUS PRZEDMIOTU. Założenia i cele przedmiotu SYLABUS PRZEDMIOTU Nazwa przedmiotu: TOWAROZNAWSTWO SUROWCÓW I PRODUKTÓW ZWIERZĘCYCH Katedra/Wydział: Katedra Hodowli Małych Ssaków i Surowców Zwierzęcych Wydział Hodowli i Biologii Zwierząt Kierownik

Bardziej szczegółowo

WYBRANE SKŁADNIKI POKARMOWE A GENY

WYBRANE SKŁADNIKI POKARMOWE A GENY WYBRANE SKŁADNIKI POKARMOWE A GENY d r i n ż. Magdalena Górnicka Zakład Oceny Żywienia Katedra Żywienia Człowieka WitaminyA, E i C oraz karotenoidy Selen Flawonoidy AKRYLOAMID Powstaje podczas przetwarzania

Bardziej szczegółowo

Talerz zdrowia skuteczne

Talerz zdrowia skuteczne Talerz zdrowia skuteczne narzędzie zdrowego odżywiania PSSE Chełm Kierownik Sekcji OZiPZ Alicja Bork PRAWIDŁOWE ŻYWIENIE Gwarancją właściwego rozwoju fizycznego, sprawności umysłu oraz dobrego zdrowia

Bardziej szczegółowo

Biotechnologia jest dyscypliną nauk technicznych, która wykorzystuje procesy biologiczne na skalę przemysłową. Inaczej są to wszelkie działania na

Biotechnologia jest dyscypliną nauk technicznych, która wykorzystuje procesy biologiczne na skalę przemysłową. Inaczej są to wszelkie działania na Biotechnologia jest dyscypliną nauk technicznych, która wykorzystuje procesy biologiczne na skalę przemysłową. Inaczej są to wszelkie działania na żywych organizmach prowadzące do uzyskania konkretnych

Bardziej szczegółowo

ZNACZENIE ŻYWIENIA W PREWENCJI CHORÓB CYWILIZACYJNYCH

ZNACZENIE ŻYWIENIA W PREWENCJI CHORÓB CYWILIZACYJNYCH ZNACZENIE ŻYWIENIA W PREWENCJI CHORÓB CYWILIZACYJNYCH Dr inż. Anna Tokarska Dział Żywienia Świętokrzyskie Centrum Onkologii Obserwowane trendy w żywieniu w ostatnim czasie wskazują, że na wskaźniki zachorowalności

Bardziej szczegółowo

ETYKIETA. Fitmax Easy GainMass proszek

ETYKIETA. Fitmax Easy GainMass proszek ETYKIETA Fitmax Easy GainMass proszek smak waniliowy, truskawkowy, czekoladowy Środek spożywczy zaspokajający zapotrzebowanie organizmu przy intensywnym wysiłku fizycznym, zwłaszcza sportowców. FitMax

Bardziej szczegółowo

BIOFITEO pyszne i zdrowe

BIOFITEO pyszne i zdrowe pyszne i zdrowe pysz Pierwszy na rynku naturalny posiłek niskokaloryczny - tylko 20 kcal 1 Smaczny, niskokaloryczny posiłek przygotowany z naturalnych składników" Dostarcza tylko 20 kcal" Łatwo go przygotować

Bardziej szczegółowo

Skład surowcowy: mączka drobiowa, drożdże, chrząstka rekina, mączka z muszli

Skład surowcowy: mączka drobiowa, drożdże, chrząstka rekina, mączka z muszli DODATKI ŻYWIENIOWE Głównym zdaniem dodatków żywieniowych Fitmin jest dostarczanie niezbędnych składników w przypadkach gdy nawet kompletna i zbilansowana karma nie jest w stanie zaspokoić specyficznych

Bardziej szczegółowo

Kasze - jakie najzdrowsze? Porównanie wartości odżywczych

Kasze - jakie najzdrowsze? Porównanie wartości odżywczych ARTYKUŁY Kasze - jakie najzdrowsze? Porównanie wartości odżywczych Przeczytaj pełną wersję artykułu: http://www.odzywianie.info.pl/przydatne-informacje/artykuly/art,kasze-jakie-najzdrowszeporownanie-wartosci-odzywczych.html

Bardziej szczegółowo

Jak działają witaminy z serii FA CORE i dlaczego to najlepszy wybór. Olej słonecznikowy Witaminy Witamina A Witamina D Witamina E Witamina C

Jak działają witaminy z serii FA CORE i dlaczego to najlepszy wybór. Olej słonecznikowy Witaminy Witamina A Witamina D Witamina E Witamina C FA Core Vita Core Kompleks witamin i minerałów wzbogacony o olej słonecznikowy bogaty w zdrowe kwasy tłuszczowe z grupy Omega. Doskonały suplement diety dla zawodowych sportowców oraz osób aktywnych, których

Bardziej szczegółowo

ZASADY ZDROWEGO Z YWIENIA DZIECI

ZASADY ZDROWEGO Z YWIENIA DZIECI ZASADY ZDROWEGO Z YWIENIA DZIECI 1. Jedz codziennie różne produkty z każdej grupy uwzględnionej w piramidzie. 2. Bądź codziennie aktywny fizycznie - ruch korzystnie wpływa na sprawność i prawidłową sylwetkę.

Bardziej szczegółowo

WSPÓŁCZESNE TECHNIKI ZAMRAŻANIA

WSPÓŁCZESNE TECHNIKI ZAMRAŻANIA WSPÓŁCZESNE TECHNIKI ZAMRAŻANIA Temat: Denaturacja białek oraz przemiany tłuszczów i węglowodorów, jako typowe przemiany chemiczne i biochemiczne zachodzące w żywności mrożonej. Łukasz Tryc SUChiKL Sem.

Bardziej szczegółowo

Podstawy diety i wspomagania w sporcie - przedmiotowe zasady oceniania.

Podstawy diety i wspomagania w sporcie - przedmiotowe zasady oceniania. Podstawy diety i wspomagania w sporcie - przedmiotowe zasady oceniania. W czasie zajęć ocenie podlegają wyłącznie zaangażowanie i aktywność ucznia na zajęciach. Planowane są w semestrze: - 3 oceny z zadań

Bardziej szczegółowo

Produkty Mleczne Tłuszcze Mięso, ryby, jaja Piramida żywienia Czego powinniśmy unikać Napoje gazowane, Chipsy Słodycze, Fast Foody PAMIĘTAJ!!

Produkty Mleczne Tłuszcze Mięso, ryby, jaja Piramida żywienia Czego powinniśmy unikać Napoje gazowane, Chipsy Słodycze, Fast Foody PAMIĘTAJ!! Zdrowy tryb życia Co robić żeby zdrowo żyć? Co otrzymujemy dzięki zdrowemu stylowi życia? Jak wygląda plan zdrowego żywienia? Chcesz być szczupła? Zdrowe odżywianie Węglowodany Warzywa i owoce Produkty

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo Ŝywności i sposób Ŝywienia naleŝą do najwaŝniejszych problemów zdrowia publicznego.

Bezpieczeństwo Ŝywności i sposób Ŝywienia naleŝą do najwaŝniejszych problemów zdrowia publicznego. śywienie CZŁOWIEKA Bezpieczeństwo Ŝywności i sposób Ŝywienia naleŝą do najwaŝniejszych problemów zdrowia publicznego. Decydują w znacznym stopniu o prawidłowym rozwoju fizycznym, intelektualnym i emocjonalnym

Bardziej szczegółowo

MAGDALENA KRZYSZKA studentka WYDZIAŁU WYCHOWANIA FIZYCZNEGO I PROMOCJI ZDROWIA UNIWERSYTET SZCZECIŃSKI ZDROWY STYL ŻYCIA

MAGDALENA KRZYSZKA studentka WYDZIAŁU WYCHOWANIA FIZYCZNEGO I PROMOCJI ZDROWIA UNIWERSYTET SZCZECIŃSKI ZDROWY STYL ŻYCIA MAGDALENA KRZYSZKA studentka WYDZIAŁU WYCHOWANIA FIZYCZNEGO I PROMOCJI ZDROWIA UNIWERSYTET SZCZECIŃSKI ZDROWY STYL ŻYCIA Na czym polega zdrowy styl życia? ZDROWY STYL ŻYCIA Prawidłowe odżywianie Aktywność

Bardziej szczegółowo

Żywność, żywienie, zdrowie

Żywność, żywienie, zdrowie Żywność, żywienie, zdrowie est modus in rebus Roman Cichon CM UMK 2013 ŻYWNOŚĆ BEZPIECZNA pod względem higienicznym, UMOŻLIWIAJĄCA dostarczanie potrzebnych składników odżywczych, UMOŻLIWIAJĄCA prawidłowe

Bardziej szczegółowo

*W naszej szkole od kwietnia do grudnia 2013 roku realizowaliśmy projekt Naturalna kontra zmodyfikowana jaką żywność wybierasz?

*W naszej szkole od kwietnia do grudnia 2013 roku realizowaliśmy projekt Naturalna kontra zmodyfikowana jaką żywność wybierasz? *W naszej szkole od kwietnia do grudnia 2013 roku realizowaliśmy projekt Naturalna kontra zmodyfikowana jaką żywność wybierasz? *Głównym jego celem było pokazanie jak ważne jest dla nas zdrowe odżywianie

Bardziej szczegółowo

4 JUNIOR PHARMA PREZENTUJE. suplementy stworzone z myślą o najmłodszych sportowcach

4 JUNIOR PHARMA PREZENTUJE. suplementy stworzone z myślą o najmłodszych sportowcach 4 JUNIOR PHARMA PREZENTUJE suplementy stworzone z myślą o najmłodszych sportowcach JESTEŚ RODZICEM MŁODEGO SPORTOWCA? Czy Twoje dziecko uczęszcza na treningi minimum 2 razy w tygodniu? Zdarzyło się, że

Bardziej szczegółowo

www.kulturystyka.sklep.pl

www.kulturystyka.sklep.pl SWANSON Razberi-K - Ketony z malin Suplement diety ze Stanów stworzony, by pomóc ci walczyć ze zbędnymi kilogramami! Silny i skuteczny środek na odchudzanie zawiera wyłącznie naturalny wyciąg z malin -

Bardziej szczegółowo

Mlekovita największym producentem mleka w Polsce w 2015 r.

Mlekovita największym producentem mleka w Polsce w 2015 r. Mlekovita największym producentem mleka w Polsce w 2015 r. 594 mln litrów mleka, czyli 20% całej polskiej produkcji tyle w ubiegłym roku wyprodukowała wysokomazowiecka spółdzielnia mleczarska. Tym samym

Bardziej szczegółowo

ŻYWIENIE CZŁOWIEKA. Racjonalne żywienie jest jednym z podstawowych warunków prawidłowego funkcjonowania organizmu ludzkiego i dobrego zdrowia.

ŻYWIENIE CZŁOWIEKA. Racjonalne żywienie jest jednym z podstawowych warunków prawidłowego funkcjonowania organizmu ludzkiego i dobrego zdrowia. ŻYWIENIE CZŁOWIEKA Racjonalne żywienie jest jednym z podstawowych warunków prawidłowego funkcjonowania organizmu ludzkiego i dobrego zdrowia. Prawidłowe żywienie należy do najważniejszych czynników środowiskowych,

Bardziej szczegółowo

PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej. 13/t. 15

PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej. 13/t. 15 454 31996L0008 L 55/22 DZIENNIK URZĘDOWY WSPÓLNOT EUROPEJSKICH 6.3.1996 DYREKTYWA KOMISJI 96/8/WE z dnia 26 lutego 1996 r.w sprawie żywności przeznaczonej do użycia w dietach o obniżonej energetyczności

Bardziej szczegółowo