ZDROWIE I DOBROSTAN 3/2014 DOBROSTAN I RODZINA

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "ZDROWIE I DOBROSTAN 3/2014 DOBROSTAN I RODZINA"

Transkrypt

1 ROZDZIAŁ VIII ZDROWIE I DOBROSTAN 3/2014 DOBROSTAN I RODZINA Zakład Psychologii Klinicznej Gdański Uniwersytet Medyczny Stacjonarne Studia Doktoranckie Wydział Nauk o Zdrowiu Department of Clinikal Psychology Medical University of Gdańsk Stationary Ph.D. studies Sciences Faculty of Health MARIA PENKOWSKA Dziecko po próbie samobójczej wstępna analiza badań retrospektywnych przeprowadzonych w Klinice Psychiatrii Rozwojowej, Zaburzeń Psychotycznych i Wieku Podeszłego Wojewódzkiego Szpitala Psychiatrycznego im. prof. T. Bilikiewicza Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego Child after a suicide attempt, a preliminary analysis of retrospective studies conducted in Klinice Psychiatrii Rozwojowej, Zaburzeń Psychotycznych i Wieku Podeszłego Wojewódzkiego Szpitala Psychiatrycznego im. prof. T. Bilikiewicza GUM Słowa klucze: próby samobójcze, zachowania autodestrukcyjne, okres pokwitania Key words: self-destructive behaviour, youth suicidal behaviour Aktualnie używana definicja w ramach Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) określa próbę samobójczą jako działanie podjęte bez tragicznego zakończenia życia, w którym jednostka rozważa: albo zapoczątkowanie nietypowego zachowania bez udziału osób drugich, mogącego doprowadzić do samouszkodzenia, albo przyjęcia substancji w dawce większej niż terapeutyczna w celu osiągnięcia zmiany poprzez aktualne lub oczekiwane fizyczne konsekwencje [ 1,2, 3,4, 6,8]. Coraz większa liczba z roku na rok prób samobójczych i samobójstw nie dotyczy żadnej części społeczeństwa tak blisko jak dzieci i młodzieży. Dokładne oszacowanie ryzyka występowania prób samobójczych i samobójstw nie jest możliwa, po-

2 ZDROWIE I DOBROSTAN 3/2014 Dobrostan i rodzina nieważ jest to proces uwarunkowany wieloma czynnikami i zmiennymi w czasie. Niestety nie ma precyzyjnych metod badawczych, które miałyby wystarczająca czułość i specyficzność [1,2, 3,4, 5]. Według Amerykańskiego Control Disease Center (CDC) samobójstwa znajdują się na trzecim miejscu wśród przyczyn zgonów dzieci w wieku lat. Ponieważ brak jest wyznaczników patognomonicznych ocena ryzyka samobójstwa musi się opierać na pośrednich wskaźnikach ( myśli i plany samobójcze, intencja śmierci ), obecności objawów zaburzeń psychicznych, wcześniejszych prób samobójczych, oceny sytuacji psychospołecznej oraz czynników ochronnych i mocnych stron pacjenta [1, 3, 4, 6]. Ciągle aktualnymi dla tego środowiska problemami są poczucie własnej wartości, wiara w sens i cel istnienia, umiejętność radzenia sobie z trudnościami i rozczarowaniami. Często jednym ze sposobów rozwiązywania trudnej sytuacji życiowej dziecka jest próba samobójcza [1,3]. Pojęcie próby samobójczej dotyczy potencjalnie śmiercionośnych działań, których podjęcie nie doprowadza do śmierci, a także takich działań, które nie mają na celu samobójstwa, lecz jedynie zwrócenie uwagi otoczenia na swoje problemy. Takie zachowania często są określane jako zachowania o charakterze wołania o pomoc. Z danych w piśmiennictwie wynika iż próby samobójcze zdarzają się dziesięciokrotnie częściej niż samobójstwa [1 2,3,6,7, 8]. Zachowania samobójcze często są nastawione na cele interpersonalne poprzez wyrażanie złości, wrogości, jako ukaranie kogoś, zwrócenie na siebie uwagi czy też wzbudzenie poczucia winy w osobach z otoczenia [4,6]. Zamierzenia autoagresywne (samookaleczenia, celowe zatrucia) dzisiaj stanowią ogromny problem społeczny. Dane z piśmiennictwa wskazują iż co drugie przyjęcie w oddział psychiatryczny młodzieżowy w trybie nagłym jest bezpośrednio spowodowany wystąpieniem zachowań autoagresywnych. W wielu badaniach przedstawiono, iż zachowania suicydalne młodzieży należą do grupy czynników o najwyższym ryzyku samobójstwa [1, 2, 3, 6]. W piśmiennictwie najczęściej wymienianymi czynnikami zwiększającymi prawdopodobieństwo próby samobójczej są: specyficzne cechy osobowości: agresja, poczcie beznadziejności, stresujące wydarzenia w życiu: zgon bliskiej osoby, poczucie odrzucenia, poczucie wstydu, obciążenia rodzinne: rozwód w rodzinie, przemoc, alkoholizm, wcześniejsze zachowania samobójcze, zaburzenia psychiczne: schizofrenia, zaburzenia nastroju-depresja, rozpoznana choroba o śmiertelnym przebiegu: nowotwór, kontakt z osobą o zamiarach samobójczych, O zwiększonym ryzyku zamachem samobójczym mogą świadczyć zachowania zażywania środków psychoaktywnych, chemicznych, nadużywanie alkoholu, zmiany w codziennym zachowaniu, złość czy wrogość, pisanie listów samobójczych. Wszystkie osoby które informują w jakikolwiek sposób otoczenie o zamiarach 110

3 Maria Penkowska Dziecko po próbie samobójczej wstępna analiza badań retrospektywnych przeprowadzonych w Klinice Psychiatrii Rozwojowej, Zaburzeń Psychotycznych i Wieku Podeszłego Wojewódzkiego Szpitala Psychiatrycznego im. prof. T. Bilikiewicza Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego samobójczych ( werbalnie, pisemnie) lub już wcześniej podjęły próbę samobójczą powinny być oceniane pod kątem czynników zagrożenia samobójczego i poddane pełnemu badaniu stanu psychicznego oraz konsultacji psychiatrycznej [1, 6, 8]. Najwłaściwszą zatem reakcją na groźbę samobójstwa jest potraktowanie jej poważnie. Ważnym aspektem prewencji jest zmniejszenie dostępu i atrakcyjności środków mogących sprzyjać podjęciu samobójstwa (m. in. leków), tworzenie narodowych i lokalnych programów prewencyjnych, w tym także młodzieżowych telefonów zaufania. Jednak głównym i nadrzędnym celem działań prewencyjnych będzie przede wszystkim pomoc psychologiczna i promocja zdrowia psychicznego jednostki i rodziny [1,2,4, 6,7,8]. Celem pracy: Retrospektywna analiza zachowań suicydanych u dzieci i młodzieży uwzględniająca takie czynniki jak: wiek, płeć, środowisko wychowania, dynamika usiłowań samobójczych, okoliczności podejmowanej próby samobójczej, częstość ponawianych prób suicydalnych, bezpośrednia przyczyny próby samobójczej, rodzaj i udział poszczególnych leków, /środka do próby samobójczej użytego/, częstość ponawianych prób samobójczych, MATERIAŁ I METODY Przeprowadzono częściową analizę retrospektywną historii chorób dzieci i młodzieży hospitalizowanej w Oddziale Młodzieżowym w Klinice Psychiatrii Rozwojowej, Zaburzeń Psychotycznych i Wieku Podeszłego Wojewódzkiego Szpitala Psychiatrycznego im. prof. T. Bilikiewicza GUM na przełomie lat WYNIKI BADAŃ I ICH OMÓWIENIE Na obecnym etapie moich badań analizowana grupa wynosi 176 dzieci i młodzieży hospitalizowanych w Oddziale Młodzieżowym GUM na przełomie lat Ponieważ badania nadal trwają i nie zostały jeszcze opracowane statystycznie jestem zmuszona przedstawić wstępne wyniki. Moje wstępne wyniki opracowań wykazują, iż najczęściej dokonuje prób samobójczych młodzież w wieku lat. Autorka Marciniak S. potwierdza w swoich badaniach fakt, iż najczęściej próby samobójcze podejmują dzieci i młodzież w wieku lat [4, 7, 8]. 111

4 112 ZDROWIE I DOBROSTAN 3/2014 Dobrostan i rodzina Wstępna analiza moich badań pozwala zaobserwować, iż prób samobójczych częściej dokonują dziewczynki przez celowe zatrucie lekami. Wielu autorów na łamach licznych publikacji wskazuje, iż częściej prób samobójczych dokonują dziewczynki niż chłopcy poprzez celowe zatrucie lekami. Próby autodestrukcyjne podejmowane poprzez zatrucie lekami w literaturze przedmiotu określane są jako tak zwane miękkie sposoby zamachu na własne życie co może wskazywać na częstszy demonstracyjny charakter tych prób. To, iż dziewczynki częściej podejmują próby samobójcze może wiązać się z kulturowymi różnicami w sposobie wychowania dziewcząt i chłopców. U chłopców bardziej usprawiedliwiane są zachowania destrukcyjno-agresywne skierowane na zewnątrz, zaś u dziewcząt częściej obserwuje się zachowania autodestrukcyjne [1, 4, 6, 8]. Częściowa analiza moich badań pozwala też stwierdzić, iżj prób samobójczych dokonują znacznie częściej dzieci z aglomeracji miejskiej co potwierdzają również badania licznych autorów suicydologii [1, 4, 6, 7]. Dokonana przeze mnie wstępna analiza oceny środowiska rodzinnego pozwala wykazać, iż częste problemy takie jak kłótnie, nieporozumienia z rodzicami i rówieśnikami są znacznym i niejednokrotnie najczęstszym czynnikiem wpływającym na podjęcie próby samobójczej przez dziecko. Jak wskazują dane z piśmiennictwa wielu młodych ludzi podejmuje próbą samobójczą ze względu na częste problemy emocjonalne okresu dojrzewania, impulsywność, brak akceptowanego celu w życiu. Dorastający, młody człowiek wówczas podejmuje decyzję o popełnieniu samobójstwa pojmując, iż jest to jedyny sposób rozwiązania trudnych problemów [2, 4, 6, 7, 8]. Analiza literatury przedmiotu wielokrotnie podkreśla, iż to system rodzinny jest pierwszym terenem rozwoju psychiki jednostki i kształtowania poczucia bezpieczeństwa, zaufania i relacji z innymi, poczucia własnej wartości, wiary we własne możliwości, norm, hierarchii wartości. Rodzina jest dla młodego człowieka jakby bazą na której może polegać, korzystać z jej oparcia oraz zasobów, może czerpać energię i poczucie sensu życia. W tym kontekście wydaje się dość jasny fakt, iż dysfunkcje systemu rodziny (rozpad życia małżeńskiego rodziców, alkoholizm, przemoc fizyczna czy psychiczna, zaburzenia psychiczne, poważne choroby) mogą być jednym z istotnych czynników sprzyjających występowaniu prób samobójczych [3, 6, 8]. Liczne doniesienia literatury wskazują, iż istotną przyczyną prób samobójczych wśród młodzieży są problemy w rodzinie. Zasadnicze problemy to izolacja społeczna, poczucie osamotnienia wśród młodzieży pochodzącej z rozbitych rodzin i zrekonstruowanych. Często występujące problemy finansowe, alkoholizm, przemoc psychiczna i fizyczna sprawiają, iż młody człowiek doświadcza samotności i braku poczucia bezpieczeństwa oraz to, iż adolescent nie może w żaden sposób liczyć na pomoc najbliższych w swoich życiowych problemach.[1, 3, 5]. Analiza badań wstępnych wykazała, iż dzieci i młodzież podejmują próby samobójcze najczęściej w celu zademonstrowania i podkreślenia wagi swoich problemów oraz zasygnalizowania braku zrozumienia i akceptacji trudności związanych z wiekiem adolescencji przez otoczenie rodzinne, szkolne i rówieśnicze.

5 Maria Penkowska Dziecko po próbie samobójczej wstępna analiza badań retrospektywnych przeprowadzonych w Klinice Psychiatrii Rozwojowej, Zaburzeń Psychotycznych i Wieku Podeszłego Wojewódzkiego Szpitala Psychiatrycznego im. prof. T. Bilikiewicza Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego Większość suicydologów podkreśla, iż podejmowanie przez młodzież prób samobójczych jest sposobem "komunikowania się" z osobami znaczącymi i w tym znaczeniu zamach samobójczy można rozumieć jako apel, podkreślający fakt nieradzenia sobie [1, 3, 4, 6, 8]. Wstępnie analizowany materiał wykazał, iż najczęściej podejmują próbę samobójczą dzieci z rodzin z problemem alkoholowym, niejednokrotnie powielając problem rodziców, gdyż do próby samobójczej w licznie analizowanych historiach chorób młodzież łączy leki z alkoholem lub środkami psychoaktywnymi. Dane z piśmiennictwa wykazują, iż wzrasta ilość osób podejmujących próbę samobójczą przez zatrucie lekami i w celu wzmocnienia działania zażytych leków spożywa alkohol ( środki psychoaktywne). Doniesienia wielu autorów potwierdzają, iż zatrucia w celach samobójczych stanowią podłoże związane z uzależnieniem i nadużywaniem alkoholu również u innych członków rodziny [1, 2, 4, 6, 7]. Młodzież dokonująca zamachu na własne życie poprzez zatrucie laekami najczęściej nie zdaje sobie sprawy z konsekwencji, szczególnie zdrowotnych jakie ten czyn niesie za sobą. Postawie takiej sprzyjają charakterystyczne dla wieku dojrzewania egocentryzm w sposobie myślenia, który przejawia się tym, iż ich przeżycia są absolutnie wyjątkowe i w żaden sposób nie podlegają regułom rządzącym życiem innych ludzi oraz nieprzyjmowaniem do wiadomości ryzyka związanego z własnym zachowaniem [ 2, 4, 6, 7, 8]. Określenie zależności dynamiki występowania prób samobójczych u dzieci i młodzieży na podstawie obecnie przeanalizowanych przeze mnie badań jest trudne natomiast w czasie jesienno-zimowym większe jest nasilenie objawów depresyjnych co ma również znaczący wpływ na podejmowanie prób samobójczych u adolescentów. Doniesienia naukowe potwierdzają iż zaburzenia nastroju w tym lęku i depresja może być przyczyną nasilenia podejmowania prób samobójczych co łączyć można z sezonowym występowaniem prób samobójczych i zaostrzeniem objawów depresyjnych [1, 2, 4, 6]. W piśmiennictwie, zaś zwraca się uwagę na depresyjność nastolatków przejawiającą się głównie zachowaniami takimi jak zaniedbywanie nauki szkolnej, wagary, ucieczki z domu, samookaleczanie nadużywanie alkoholu i środków psychoaktywnych [4, 6, 8]. Z wstępnie przeprowadzonych analiz wynika, iż najczęściej jest to pierwsza próba samobójcza w historii życia dziecka do której dziecko się ustosunkowuje podczas pobytu w oddziale młodzieżowym krytycznie. Z badań naukowców wynika, że większość młodych podjęcie próby samobójczej ocenia negatywnie [2, 4, 6, 8]. Częściowe wyniki moich badań wykazują, iż do próby samobójczej najczęściej dzieci i młodzież używają mieszanki przypadkowo odkrytych czy znalezionych w domu leków. 113

6 ZDROWIE I DOBROSTAN 3/2014 Dobrostan i rodzina Naukowo udowodniono, iż czynnikiem sprawczym próby samobójczej u dzieci najczęściej jest mieszanka różnorodnych leków [4, 6, 7]. Wstępnie przeprowadzone przeze mnie badania wykazały, iż w ocenie psychologa i psychiatry najczęściej stawianymi diagnozami u dzieci po próbie samobójczej są zaburzenia adaptacyjne, zaburzenia zachowania i emocji, reakcja sytuacyjna oraz reakcja depresyjna. W literaturze przedmiotu najczęściej rozpoznawanymi zaburzeniami chorobową przez psychologa i psychiatrę jest reakcja depresyjna i zaburzenia zachowania i emocji [4]. WNIOSKI 1. Analiza podjętych badań powinna skłonić rodziców, środowisko lekarzy, psychologów, pielęgniarek, pedagogów szkolnych, socjologów, duchownych do zwrócenia bacznej uwagi na pojawiające się wśród dorastającej młodzieży problemy w rodzinie (konflikty, wykorzystywanie seksualne), społeczeństwie ( problemy szkolne i z rówieśnikami). 2. Znajomość czynników związanych z podejmowaniem prób samobójczych może stanowić o profesjonalnej pomocy dzieciom i młodzieży z grup ryzyka i znacząco wpłynąć na zmniejszenie dokonywania czynów autodestrukcyjnych. 3. Temat moich badań skłania wszystkie te wzajemnie ze sobą współpracujące grupy osób do jak najwcześniejszego wykrywania i skutecznego zapobiegania nieszczęściu do jakiego może dojść w wyniku targnięcia się na własne życie osoby młodocianej. PIŚMIENNICTWO 1. Brzeski Z., Sodolski W., Wożnica I.:Przyczyny prób samobójczychmłodziezy i młodych dorosłych ze środowiska miejskiego. Medycyna Ogólna., 2008, 14, Gmitrowicz A., Rossa K.:Regionalny program zapobiegania samobójstwom młodzieży część II. Ocena klinicznych czynników ryzyka amobójstwa młodzieży w regionie łódzkim. Suicydologia. Tom 3, nr 1, Makara-Studzinska M., Koslak A.:Nasilenie objawów depresji u młodzieży po próbach samobójczych.postepypsychiatrii i Neurologii, 2009, 18, Marciniak S., Koba R., Bursa J.:Analiza przyczyn podejmowania prób samobójczych i wyniki ich leczenia na oddziale intensywnej terapii. Pediatr. Pol., 2006, 81, Młodzieniec A.:Ocena kliniczna czynników ryzyka samobójstwa.suicydologia.., 2008, Tom 1, nr Nowak A., Berdej-Szczot E, Dawiec M. Czynniki psychospołeczne związane z podejmowaniem prób samobójczych w okresie dojrzewania. Pediatria Polska, 2006, Tom 81, 12,

7 Maria Penkowska Dziecko po próbie samobójczej wstępna analiza badań retrospektywnych przeprowadzonych w Klinice Psychiatrii Rozwojowej, Zaburzeń Psychotycznych i Wieku Podeszłego Wojewódzkiego Szpitala Psychiatrycznego im. prof. T. Bilikiewicza Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego 7. Kasprowcz E.,Czerwińska-Szaflarska M., Kurczyńska R., Suicydal attempts of children and adolescent. Med. Sci. Monit, 3, Krawiec P., Miedzkowska M. Pac-Kożuchowska E.:Poisonings among childrencurent problem in paediatric practice. Przegląd Uniwersytetu Rzeszowskiego i Narodowego Instytutu Leków w Warszawie, Rzeszów 2011, 3, ABSTRACT From year to year suicide attempts and self-destructive behaviour is increasing, this problem does not apply to society more than as with children and teenagers. According to the American Control Disease Centre (CDC) suicides are the third leading cause of death in children aged years. Still current for the environment problems are self-esteem, belief in the meaning and purpose of existence, the ability to cope with difficulties and disappointments. One of the ways of solving difficult situations is to attempt suicide [4, 7, 8]. The aim of the study was a retrospective analysis of self-destructive behaviour taking into account factors such as age, sex, growing up environment, the dynamics of suicide attempts, suicide attempt undertaken circumstances, the frequency of repeated suicidal attempts, the direct cause of suicide attempt, type and usage of each type of medicines. Partial retrospective analysis of historical cases of children and teenagers illnesses hospitalized in Oddziale Młodzieżowym w Klinice Psychiatrii Rozwojowej, Zaburzeń Psychotycznych i Wieku Podeszłego Wojewódzkiego Szpitala Psychiatrycznego GUM between Preliminary analysis of my research observes that suicide attempts often involve girls by tablet overdose. The analysis of my research can be stated that suicides often make the children of the urban agglomeration. Knowledge of the factors related to the cause of suicide attempts may be preventative along with professional assistance to children and young people at risk and significantly reduce selfdestructive acts. STRESZCZENIE Coraz większa jest liczba z roku na rok prób samobójczych i zachowań autodestrukcyjnych, problem ten nie dotyczy żadnej części społeczeństwa tak blisko jak dzieci i młodzieży. Według Amerykańskiego Control Disease Center (CDC) samobójstwa znajdują się na trzecim miejscu wśród przyczyn zgonów dzieci w wieku lat. Ciągle aktualnymi dla tego środowiska problemami są poczucie własnej wartości, wiara w sens i cel istnienia, umiejętność radzenia sobie z trudnościami i rozczarowaniami. Jednym ze sposobów rozwiązywania trudnej sytuacji życiowej jest próba samobójcza[4,7,8]. Celem pracy była retrospektywna analiza zachowań autodestrukcyjnych uwzględniająca takie czynniki jak: wiek, płeć, środowisko wychowania, dynamika usiłowań samobójczych, okoliczności podejmowanej próby samobójczej, częstość ponawianych prób suicydalnych, bezpośrednia przyczyny próby 115

8 ZDROWIE I DOBROSTAN 3/2014 Dobrostan i rodzina samobójczej, rodzaj i udział poszczególnych leków, częstość ponawianych prób samobójczych. Przeprowadzono częściową analizę retrospektywną historii chorób dzieci i młodzieży hospitalizowanej w Oddziale Młodzieżowym w Klinice Psychiatrii Rozwojowej, Zaburzeń Psychotycznych i Wieku Podeszłego Wojewódzkiego Szpitala Psychiatrycznego GUM na przełomie lat Wstępna analiza moich badań pozwala zaobserwować, iż prób samobójczych częściej dokonują dziewczynki przez zatrucie lekami. Analizowane badania pozwalają też stwierdzić, iż częściej prób samobójczych dokonują dzieci z aglomeracji miejskiej. Znajomość czynników związanych z podejmowaniem prób samobójczych może stanowić o profesjonalnej pomocy dzieciom i młodzieży z grup ryzyka i znacząco wpłynąć na zmniejszenie dokonywania czynów autodestrukcyjnych. Artykuł zawiera znaków ze spacjami 116

Uczniowie o specjalnych potrzebach edukacyjnych

Uczniowie o specjalnych potrzebach edukacyjnych Uczniowie o specjalnych potrzebach edukacyjnych Zachowania autodestrukcyjne Autoagresja działania mające na celu spowodowanie u siebie psychicznej albo fizycznej szkody Autoagresja bywa elementem takich

Bardziej szczegółowo

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne. Psychiatria i pielęgniarstwo psychiatryczne

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne. Psychiatria i pielęgniarstwo psychiatryczne S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) Załącznik Nr 3 do Uchwały Nr 14/2012 Kod PNS modułu Rodzaj modułu Wydział PUM Kierunek studiów Nazwa modułu I nforma cje ogólne Psychiatria i pielęgniarstwo psychiatryczne

Bardziej szczegółowo

Depresja a uzależnienia. Maciej Plichtowski Specjalista psychiatra Specjalista psychoterapii uzależnień

Depresja a uzależnienia. Maciej Plichtowski Specjalista psychiatra Specjalista psychoterapii uzależnień Depresja a uzależnienia Maciej Plichtowski Specjalista psychiatra Specjalista psychoterapii uzależnień Alkoholizm w chorobach afektywnych Badania NIMH* (1990) (uzależnienie + nadużywanie) Badania II Kliniki

Bardziej szczegółowo

PROGRAM SZKOLENIA: PSYCHOSPOŁECZNE UWARUNKOWANIA ROZWOJU DZIECI I MŁODZIEZY PSYCHOLOGIA ROZWOJOWA, KSZTAŁTOWANIE SIĘ OSOBOWOŚCI

PROGRAM SZKOLENIA: PSYCHOSPOŁECZNE UWARUNKOWANIA ROZWOJU DZIECI I MŁODZIEZY PSYCHOLOGIA ROZWOJOWA, KSZTAŁTOWANIE SIĘ OSOBOWOŚCI PROGRAM SZKOLENIA: PSYCHOSPOŁECZNE UWARUNKOWANIA ROZWOJU DZIECI I MŁODZIEZY Tematy szkolenia PSYCHOLOGIA ROZWOJOWA, KSZTAŁTOWANIE SIĘ OSOBOWOŚCI Wykład 2 godz. - Podejście do rozwoju psychicznego w kontekście

Bardziej szczegółowo

Priorytety promocji zdrowia psychicznego dla Powiatu Kieleckiego na lata 2012 2015

Priorytety promocji zdrowia psychicznego dla Powiatu Kieleckiego na lata 2012 2015 Załącznik nr 1 do Programu Ochrony Zdrowia Psychicznego Powiatu Kieleckiego na lata 2012-2015 Priorytety promocji zdrowia psychicznego dla Powiatu Kieleckiego na lata 2012 2015 Na podstawie Rozporządzenia

Bardziej szczegółowo

Oferta Zespołu ds. Młodzieży rok szkolny 2015/2016

Oferta Zespołu ds. Młodzieży rok szkolny 2015/2016 Oferta Zespołu ds. Młodzieży rok szkolny 2015/2016 Skład zespołu: pedagog, koordynator zespołu - mgr pedagog - mgr pedagog - mgr pedagog mgr Rafał Peszek psycholog - mgr Aleksandra Kupczyk psycholog -

Bardziej szczegółowo

Choroby somatyczne, izolacja społeczna, utrata partnera czy nadużywanie leków to główne przyczyny częstego występowania depresji u osób starszych

Choroby somatyczne, izolacja społeczna, utrata partnera czy nadużywanie leków to główne przyczyny częstego występowania depresji u osób starszych Choroby somatyczne, izolacja społeczna, utrata partnera czy nadużywanie leków to główne przyczyny częstego występowania depresji u osób starszych 23 lutego, przypada obchodzony po raz szósty, ogólnopolski

Bardziej szczegółowo

Problemem głównym mojej pracy są przyczyny podejmowania miłości u młodzieży ponadgimnazjalnej

Problemem głównym mojej pracy są przyczyny podejmowania miłości u młodzieży ponadgimnazjalnej Zakończenie Problemem głównym mojej pracy są przyczyny podejmowania miłości u młodzieży ponadgimnazjalnej Do problemu głównego zostały sformułowane następujące problemy szczegółowe, które przedstawię poniżej.

Bardziej szczegółowo

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH LECZENIA UZALEŻNIEŃ ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH LECZENIA UZALEŻNIEŃ ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Załączniki do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia..(poz. ) WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH LECZENIA UZALEŻNIEŃ ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Załącznik nr 1 Lp. Nazwa

Bardziej szczegółowo

SYLABUS MODUŁU (PRZEDMIOTU) Informacje ogólne. Psychiatria i pielęgniarstwo psychiatryczne

SYLABUS MODUŁU (PRZEDMIOTU) Informacje ogólne. Psychiatria i pielęgniarstwo psychiatryczne SYLABUS MODUŁU (PRZEDMIOTU) Kod PNS modułu Rodzaj modułu Wydział PUM Kierunek studiów Nazwa modułu Informacje ogólne Psychiatria i pielęgniarstwo psychiatryczne Obowiązkowy Wydział Nauk o Zdrowiu Położnictwo

Bardziej szczegółowo

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH LECZENIA UZALEŻNIEŃ ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH LECZENIA UZALEŻNIEŃ ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH LECZENIA UZALEŻNIEŃ ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Załącznik nr 2 Lp. Nazwa świadczenia gwarantowanego Warunki realizacji świadczenia

Bardziej szczegółowo

Zjazd I sesja wyjazdowa trening interpersonalny 57 h. Zjazd II sesja wyjazdowa trening intrapsychiczny 58 h

Zjazd I sesja wyjazdowa trening interpersonalny 57 h. Zjazd II sesja wyjazdowa trening intrapsychiczny 58 h S t r o n a 1 Studiium Psychoterapiiii Uzalleżniień Harmonogram szkolleniia edycjja 2013/2014 II SEMESTR Zjazd I sesja wyjazdowa trening interpersonalny 57 h Zjazd II sesja wyjazdowa trening intrapsychiczny

Bardziej szczegółowo

Wykaz świadczeń gwarantowanych realizowanych w warunkach stacjonarnych leczenia uzależnień oraz warunki realizacji tych świadczeń

Wykaz świadczeń gwarantowanych realizowanych w warunkach stacjonarnych leczenia uzależnień oraz warunki realizacji tych świadczeń Załącznik nr 2 Wykaz świadczeń gwarantowanych realizowanych w warunkach stacjonarnych leczenia uzależnień oraz warunki realizacji tych świadczeń L.p. Nazwa świadczenia gwarantowanego i, Warunki realizacji

Bardziej szczegółowo

Zjazd I sesja wyjazdowa trening interpersonalny 57 h. Zjazd II sesja wyjazdowa trening intrapsychiczny 58 h

Zjazd I sesja wyjazdowa trening interpersonalny 57 h. Zjazd II sesja wyjazdowa trening intrapsychiczny 58 h S t r o n a 1 Studiium Psychoterapiiii Uzalleżniień Harmonogram szkolleniia edycjja 2010/2011 II SEMESTR Zjazd I sesja wyjazdowa trening interpersonalny 57 h Zjazd II sesja wyjazdowa trening intrapsychiczny

Bardziej szczegółowo

PROGRAM STUDIÓW PODYPLOMOWYCH Z PSYCHOLOGII KLINICZNEJ 1

PROGRAM STUDIÓW PODYPLOMOWYCH Z PSYCHOLOGII KLINICZNEJ 1 Załącznik nr 1 do Uchwały nr 164 A/09 Senatu WUM z dnia 30 listopada 2009 r. PROGRAM STUDIÓW PODYPLOMOWYCH Z PSYCHOLOGII KLINICZNEJ 1 I. ZAŁOŻENIA ORGANIZACYJNO-PROGRAMOWE ZAKRES WIEDZY TEORETYCZNEJ 1.

Bardziej szczegółowo

DEPRESJA ASPEKT PSYCHOTERAPEUTYCZNY MGR EWA KOZIATEK. Członek Sekcji Naukowej Psychoterapii Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego WZLP Olsztyn

DEPRESJA ASPEKT PSYCHOTERAPEUTYCZNY MGR EWA KOZIATEK. Członek Sekcji Naukowej Psychoterapii Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego WZLP Olsztyn DEPRESJA ASPEKT PSYCHOTERAPEUTYCZNY MGR EWA KOZIATEK Członek Sekcji Naukowej Psychoterapii Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego WZLP Olsztyn PSYCHOTERAPIA Wywodzi się z greckich określeń: psyche (dusza)

Bardziej szczegółowo

Ostre zatrucie spowodowane użyciem alkoholu. świadczeniu gwarantowanemu (ICD 10) nasennych (F13.3); (F10.4); lekarz specjalista w dziedzinie chorób

Ostre zatrucie spowodowane użyciem alkoholu. świadczeniu gwarantowanemu (ICD 10) nasennych (F13.3); (F10.4); lekarz specjalista w dziedzinie chorób Dziennik Ustaw 22 Poz. 1386 Załącznik nr 2 WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH LECZENIA UZALEŻNIEŃ ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Lp. Nazwa świadczenia gwarantowanego Warunki

Bardziej szczegółowo

Przemoc seksualna w rodzinie zjawiskiem zagrożenia rozwoju dzieci i młodzieży. Elbląg, 27.10.2007

Przemoc seksualna w rodzinie zjawiskiem zagrożenia rozwoju dzieci i młodzieży. Elbląg, 27.10.2007 Przemoc seksualna w rodzinie zjawiskiem zagrożenia rozwoju dzieci i młodzieży Elbląg, 27.10.2007 . Rodzice są dla dziecka najbliższymi osobami. To oni powołują je na świat i mają dbać o zapewnienie mu

Bardziej szczegółowo

JAKOŚĆ ŻYCIA I PRZYSTOSOWANIE PSYCHOSPOŁECZNE DZIECI I MŁODZIEŻY Z NERWIAKOWŁÓKNIAKOWATOŚCIĄ TYPU 1

JAKOŚĆ ŻYCIA I PRZYSTOSOWANIE PSYCHOSPOŁECZNE DZIECI I MŁODZIEŻY Z NERWIAKOWŁÓKNIAKOWATOŚCIĄ TYPU 1 JAKOŚĆ ŻYCIA I PRZYSTOSOWANIE PSYCHOSPOŁECZNE DZIECI I MŁODZIEŻY Z NERWIAKOWŁÓKNIAKOWATOŚCIĄ TYPU 1 dr n. med. Magdalena Trzcińska Szpital Uniwersytecki nr 1 w Bydgoszczy Katedra i Klinika Psychiatrii

Bardziej szczegółowo

Promocja zdrowia i edukacja prozdrowotna

Promocja zdrowia i edukacja prozdrowotna Promocja zdrowia i edukacja prozdrowotna Kształcenie w zakresie podstaw promocji zdrowia i edukacji zdrowotnej Zdrowie, promocja zdrowia, edukacja zdrowotna, zapobieganie chorobom. Historia promocji zdrowia.

Bardziej szczegółowo

Ludzie młodzi zmagają się z brakiem poczucia wartości i atrakcyjności. Często czują się nielubiane, nieszanowane, gorsze od innych.

Ludzie młodzi zmagają się z brakiem poczucia wartości i atrakcyjności. Często czują się nielubiane, nieszanowane, gorsze od innych. Ludzie młodzi zmagają się z brakiem poczucia wartości i atrakcyjności. Często czują się nielubiane, nieszanowane, gorsze od innych. Dotyka ich poczucie, że nie pasują do świata. Zamartwiają się czymś,

Bardziej szczegółowo

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH LECZENIA UZALEŻNIEŃ ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI. Świadczenia szpitalne

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH LECZENIA UZALEŻNIEŃ ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI. Świadczenia szpitalne Załącznik nr 2 WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH LECZENIA UZALEŻNIEŃ ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Lp. Profil lub rodzaj komórki organizacyjnej Warunki realizacji świadczenia

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYKI ZESPOŁU SZKÓŁ W ZRĘBICACH. w roku szkolnym 2014/2015

PROGRAM PROFILAKTYKI ZESPOŁU SZKÓŁ W ZRĘBICACH. w roku szkolnym 2014/2015 PROGRAM PROFILAKTYKI ZESPOŁU SZKÓŁ W ZRĘBICACH w roku szkolnym 2014/2015 Celem nadrzędnym profilaktyki w naszej szkole jest zapobieganie zachowaniom ryzykownym, pomoc w radzeniu sobie z trudnościami występującymi

Bardziej szczegółowo

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH AMBULATORYJNYCH LECZENIA UZALEŻNIEŃ ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH AMBULATORYJNYCH LECZENIA UZALEŻNIEŃ ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Projekt z dnia 28.11.2014 r. WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH AMBULATORYJNYCH LECZENIA UZALEŻNIEŃ ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Załącznik nr 7 Lp. Profil lub rodzaj komórki organizacyjnej

Bardziej szczegółowo

OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA

OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA Załącznik nr 9 do Zarządzenia Rektora ATH Nr 514/2011/2012z dnia 14 grudnia 2011 r. Druk DNiSS nr PK_IIIF OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA NAZWA PRZEDMIOTU/MODUŁU KSZTAŁCENIA: Pielęgniarstwo specjalistyczne - Psychiatria

Bardziej szczegółowo

TRUDNOŚCI WYNIKAJĄCE ZE STANU ZDROWIA i KONDYCJI UCZNIA. analiza psychologiczna

TRUDNOŚCI WYNIKAJĄCE ZE STANU ZDROWIA i KONDYCJI UCZNIA. analiza psychologiczna TRUDNOŚCI WYNIKAJĄCE ZE STANU ZDROWIA i KONDYCJI UCZNIA analiza psychologiczna Beata Dobińska psycholog Zachodniopomorska Szkoła Biznesu CHOROBA PRZEWLEKŁA A FUNKCJONOWANIE DZIECKA 1569,7 tys. dzieci i

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI im. gen. DEZYDEREGO CHŁAPOWSKIEGO W BOJANOWIE. PODSTAWY PRAWNE SZKOLNEGO PROGRAMU PROFILAKTYKI Podstawę do szkolnego programu profilaktyki stanowią następujące akty prawne:

Bardziej szczegółowo

Kategoria zaburzeń Przykład Kod ICD-10. zaburzenia nastroju (afektywne) Depresja F30-F39

Kategoria zaburzeń Przykład Kod ICD-10. zaburzenia nastroju (afektywne) Depresja F30-F39 Wioleta Kitowska Kategoria zaburzeń Przykład Kod ICD-10 zaburzenia psychiczne organiczne, włącznie z zespołami objawowymi Zespół czołowy F00-F09 zaburzenia psychiczne i zachowania spowodowane używaniem

Bardziej szczegółowo

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH AMBULATORYJNYCH LECZENIA UZALEŻNIEŃ ORAZ WARUNKI REALIZACJI TYCH ŚWIADCZEŃ

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH AMBULATORYJNYCH LECZENIA UZALEŻNIEŃ ORAZ WARUNKI REALIZACJI TYCH ŚWIADCZEŃ Załącznik nr 3 WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH AMBULATORYJNYCH LECZENIA UZALEŻNIEŃ ORAZ WARUNKI REALIZACJI TYCH ŚWIADCZEŃ Lp. Nazwa świadczenia gwarantowanego Warunki realizacji

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYKI. XXXVIII L.O. im. Stanisława Kostki Potockiego. L.p. Cel ogólny Adresaci Cele szczegółowe Sposoby realizacji Realizatorzy

PROGRAM PROFILAKTYKI. XXXVIII L.O. im. Stanisława Kostki Potockiego. L.p. Cel ogólny Adresaci Cele szczegółowe Sposoby realizacji Realizatorzy PROGRAM PROFILAKTYKI XXXVIII L.O. im. Stanisława Kostki Potockiego L.p. Cel ogólny Adresaci Cele szczegółowe Sposoby realizacji Realizatorzy 1. Wyjazd integracyjny- integracja klasowa 2. Profilaktyka uzależnieńdostarczanie

Bardziej szczegółowo

PROGRAM ZDROWOTNY Profilaktyka zaburzeń depresyjnych wśród młodzieży w wieku 16 17 lat

PROGRAM ZDROWOTNY Profilaktyka zaburzeń depresyjnych wśród młodzieży w wieku 16 17 lat PROGRAM ZDROWOTNY Profilaktyka zaburzeń depresyjnych wśród młodzieży w wieku 16 17 lat zrealizowany w 2013 roku na zlecenie Urzędu Marszałkowskiego Województwa Lubelskiego, koordynowany przez Fundację

Bardziej szczegółowo

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne. Podstawy psychoterapii

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne. Podstawy psychoterapii Kod S-PP modułu Rodzaj modułu Wydział PUM Kierunek studiów S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) Nazwa modułu Specjalność - Poziom studiów Forma studiów Rok studiów I nforma cje ogólne Podstawy psychoterapii

Bardziej szczegółowo

Pielęgniarstwo Pierwszego stopnia Praktyczny. Znajomość zagadnień z zakresu anatomii, fizjologii, psychologii, farmakologii.

Pielęgniarstwo Pierwszego stopnia Praktyczny. Znajomość zagadnień z zakresu anatomii, fizjologii, psychologii, farmakologii. Nazwa jednostki prowadzącej kierunek: Nazwa kierunku: Poziom kształcenia: Profil kształcenia: Moduły wprowadzające/wymagania wstępne: Nazwa modułu / przedmiotu (przedmiot lub grupa przedmiotów) Osoby prowadzące:

Bardziej szczegółowo

WARUNKI WOBEC ŚWIADCZENIODAWCÓW

WARUNKI WOBEC ŚWIADCZENIODAWCÓW YJNEJ 1 2 świadczenia w oddziale psychiatrycznym świadczenia w oddziale psychiatrycznym dla dzieci i młodzieży 4700 4701 4703 4705 oddział psychiatryczny oddział psychiatryczny dla dzieci, oddział psychiatryczny

Bardziej szczegółowo

KARTA PRZEDMIOTU OPIS

KARTA PRZEDMIOTU OPIS CECHA PRZEDMIOTU KARTA PRZEDMIOTU OPIS INFORMACJE OGÓLNE O PRZEDMIODCIE Nazwa przedmiotu PSYCHIATRIA Poziom realizacji Studia pierwszego stopnia stacjonarne przedmiotu Jednostka realizująca Instytut Nauk

Bardziej szczegółowo

W roku akademickim 2014/2015 zajęcia koordynuje dr hab. n. med. Jolanta Kucharska-Mazur.

W roku akademickim 2014/2015 zajęcia koordynuje dr hab. n. med. Jolanta Kucharska-Mazur. REGULAMIN Zajęć z przedmiotu Wieloczynnikowe aspekty uzależnień dla studentów Fizjoterapii II roku studiów I stopnia stacjonarnych. Regulamin obowiązuje od roku akademickiego 2014/15. Rodzaje zajęć: Wykłady

Bardziej szczegółowo

Jak zapobiegać depresji - przykłady działań profilaktycznych w szkole

Jak zapobiegać depresji - przykłady działań profilaktycznych w szkole Jak zapobiegać depresji - przykłady działań profilaktycznych w szkole 1 Weszliśmy w erę depresji... Cierpienia depresyjne dotykają coraz więcej osób. Gwałtownie obniża się wiek życia, w którym mogą wystąpić

Bardziej szczegółowo

Rozwój emocjonalny i społeczny. Paula Ulrych Beata Tokarewicz

Rozwój emocjonalny i społeczny. Paula Ulrych Beata Tokarewicz Rozwój emocjonalny i społeczny w okresie dorastania Paula Ulrych Beata Tokarewicz Ogólna charakterystyka 11/12 19 lat Szeroka skala przemian, kształtowanie charakteru, próba ról Nie każdy przechodzi kryzys

Bardziej szczegółowo

Psychiatria z uwzględnieniem problemów ludzi starszych Pielęgniarstwo

Psychiatria z uwzględnieniem problemów ludzi starszych Pielęgniarstwo Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Nysie Instytut Pielęgniarstwa Nazwa modułu (przedmiotu) Kierunek studiów Profil kształcenia Poziom studiów Forma studiów Semestr studiów Tryb zaliczenia przedmiotu Formy

Bardziej szczegółowo

Szanse i ryzyka Psycholog - Edna Palm

Szanse i ryzyka Psycholog - Edna Palm Rodzeństwo dzieci niepełnosprawnych Szanse i ryzyka Psycholog - Edna Palm Tłumaczenie: Psycholog - Dorota Fedorowska (Fundacja EDUCO) Czynniki obciążające rodziny posiadające niepełnosprawne dziecko Obciążenie

Bardziej szczegółowo

Prezentacja szpitala ogólnego realizującego usługi medyczne w zakresie ratownictwa medycznego i psychiatrii. Autor: Marek Nowak

Prezentacja szpitala ogólnego realizującego usługi medyczne w zakresie ratownictwa medycznego i psychiatrii. Autor: Marek Nowak Prezentacja szpitala ogólnego realizującego usługi medyczne w zakresie ratownictwa medycznego i psychiatrii Autor: Marek Nowak 1 Jakie znaczenie ma dziś organizacja przedsiębiorstwa udzielającego świadczeń

Bardziej szczegółowo

SYLABUS Część A - Opis przedmiotu kształcenia.

SYLABUS Część A - Opis przedmiotu kształcenia. Nazwa modułu/przedmiotu : Wydział: Kierunek studiów: pecjalności: YLABU Część A - Opis przedmiotu kształcenia. Psychologia lekarska Kod modułu LK.3.D.002 I Wydział Lekarski z Oddziałem tomatologicznym

Bardziej szczegółowo

DLA RODZICÓW. BUDOWANIE TWÓRCZYCH RELACJI: RODZIC DZIECKO. Trening umiejętności wychowawczych. DORADZTWO RODZINNE. Rodzice z dziećmi do lat 18-stu

DLA RODZICÓW. BUDOWANIE TWÓRCZYCH RELACJI: RODZIC DZIECKO. Trening umiejętności wychowawczych. DORADZTWO RODZINNE. Rodzice z dziećmi do lat 18-stu DLA RODZICÓW BUDOWANIE TWÓRCZYCH RELACJI: RODZIC DZIECKO. Trening umiejętności wychowawczych. Zainteresowani rodzice Poszerzenie samoświadomości w zakresie relacji z samym sobą i innymi ludźmi. Uczenie

Bardziej szczegółowo

Opis realizowanych działań Realizator Wskaźniki Kwota. 1. Program profilaktyczny Debata

Opis realizowanych działań Realizator Wskaźniki Kwota. 1. Program profilaktyczny Debata Poniższa informacja zawiera opis działań realizowanych w tarnowskich szkołach w ramach Gminnego Programu Profilaktyki, Rozwiązywania Problemów Alkoholowych i Przeciwdziałania Narkomanii dla Miasta Tarnowa

Bardziej szczegółowo

Depresja wyzwanie dla współczesnej medycyny

Depresja wyzwanie dla współczesnej medycyny Projekt jest współfinansowany ze środków Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej w ramach Programu Operacyjnego Fundusz Inicjatyw Obywatelskich na lata 2014 2020 Depresja wyzwanie dla współczesnej medycyny

Bardziej szczegółowo

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH DZIENNYCH PSYCHIATRYCZNYCH ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH DZIENNYCH PSYCHIATRYCZNYCH ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Projekt z dnia 28.11.2014 r. Załącznik nr 4 WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH DZIENNYCH PSYCHIATRYCZNYCH ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Lp. Profil lub rodzaj komórki organizacyjnej

Bardziej szczegółowo

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH PSYCHIATRYCZNYCH ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI

WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH PSYCHIATRYCZNYCH ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Załączniki do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 2014 r. (poz. ) Załącznik nr 1 WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH STACJONARNYCH PSYCHIATRYCZNYCH ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Lp.

Bardziej szczegółowo

AD/HD ( Attention Deficit Hyperactivity Disorder) Zespół Nadpobudliwości Psychoruchowej z Zaburzeniami Koncentracji Uwagi

AD/HD ( Attention Deficit Hyperactivity Disorder) Zespół Nadpobudliwości Psychoruchowej z Zaburzeniami Koncentracji Uwagi AD/HD ( Attention Deficit Hyperactivity Disorder) Zespół Nadpobudliwości Psychoruchowej z Zaburzeniami Koncentracji Uwagi GENETYCZNIE UWARUNKOWANA, NEUROLOGICZNA DYSFUNKCJA, CHARAKTERYZUJĄCA SIĘ NIEADEKWATNYMI

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 6. Lp. Profil oraz rodzaj komórki organizacyjnej Warunki realizacji świadczenia gwarantowanego

Załącznik nr 6. Lp. Profil oraz rodzaj komórki organizacyjnej Warunki realizacji świadczenia gwarantowanego Załącznik nr 6 WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH AMBULATORYJNYCH PSYCHIATRYCZNYCH I LECZENIA ŚRODOWISKOWEGO (DOMOWEGO) ORAZ WARUNKI ICH REALIZACJI Lp. Profil oraz rodzaj komórki

Bardziej szczegółowo

"Rola szkoły. w profilaktyce zachowań samobójczych dzieci i młodzieży" 1 S t r o n a

Rola szkoły. w profilaktyce zachowań samobójczych dzieci i młodzieży 1 S t r o n a "Rola szkoły w profilaktyce zachowań samobójczych dzieci i młodzieży" 1 S t r o n a Statystyki są nieubłagane. Każdego roku w Polsce mniej więcej podobna liczba dzieci i młodzieży (w 2008 roku 302, w 2009

Bardziej szczegółowo

Wybierz zdrowie i wolność

Wybierz zdrowie i wolność O przedsięwzięciu Program profilaktyki uzależnień Wybierz zdrowie i wolność Niniejszy program stanowi wypadkową zdobytej na szkoleniach wiedzy i doświadczeń własnych autorki, które przyniosło kilkanaście

Bardziej szczegółowo

Analysis of infectious complications inf children with acute lymphoblastic leukemia treated in Voivodship Children's Hospital in Olsztyn

Analysis of infectious complications inf children with acute lymphoblastic leukemia treated in Voivodship Children's Hospital in Olsztyn Analiza powikłań infekcyjnych u dzieci z ostrą białaczką limfoblastyczną leczonych w Wojewódzkim Specjalistycznym Szpitalu Dziecięcym w Olsztynie Analysis of infectious complications inf children with

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI GIMNAZJUM DWUJĘZYCZNE NR 2 IM. S. ŻEROMSKIEGO W BIELSKU BIAŁEJ

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI GIMNAZJUM DWUJĘZYCZNE NR 2 IM. S. ŻEROMSKIEGO W BIELSKU BIAŁEJ SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI GIMNAZJUM DWUJĘZYCZNE NR 2 IM. S. ŻEROMSKIEGO W BIELSKU BIAŁEJ Jesteśmy razem ROK SZKOLNY 2014/2015 Celem Szkolnego Programu Profilaktyki jest wspieranie wszechstronnego i

Bardziej szczegółowo

Kampania antydepresyjna Fundacji ITAKA, Centrum Poszukiwań Ludzi Zaginionych

Kampania antydepresyjna Fundacji ITAKA, Centrum Poszukiwań Ludzi Zaginionych Kampania antydepresyjna Fundacji ITAKA, Centrum Poszukiwań Ludzi Zaginionych Smutni nastoletni Kampania antydepresyjna Fundacji ITAKA, Centrum Poszukiwań Ludzi Zaginionych Listopad 2013 Czas dorastania

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 29 kwietnia 2011 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 29 kwietnia 2011 r. 583 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 29 kwietnia 2011 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień Na podstawie art.

Bardziej szczegółowo

Żałoba i strata. Paulina Wróbel Instytut Psychologii UJ

Żałoba i strata. Paulina Wróbel Instytut Psychologii UJ Żałoba i strata Paulina Wróbel Instytut Psychologii UJ Żałoba Proces psychologicznej, społecznej i somatycznej reakcji, będącej odpowiedzią na utratę i jej konsekwencje. Spełnia prawie wszystkie kryteria

Bardziej szczegółowo

Problemy pielęgnacyjne pacjentów z depresją.

Problemy pielęgnacyjne pacjentów z depresją. Problemy pielęgnacyjne pacjentów z depresją. mgr Irena Ewa Rozmanowska specjalista w dziedzinie pielęgniarstwa psychiatrycznego fot. Vedran Vidovic shutterstock.com Depresja ma w psychiatrii pozycję podobną

Bardziej szczegółowo

Sposoby postępowania wobec młodzieży przeżywającej kryzys suicydalny. 1. Czynniki protekcyjne jako wyznaczniki działań profilaktycznych

Sposoby postępowania wobec młodzieży przeżywającej kryzys suicydalny. 1. Czynniki protekcyjne jako wyznaczniki działań profilaktycznych Sposoby postępowania wobec młodzieży przeżywającej kryzys suicydalny Samobójstwa rzadko występują nagle. Zwykle są rezultatem dłuższego procesu, gdy stałego wpływu czynników ryzyka nie równoważy działanie

Bardziej szczegółowo

Program Profilaktyczny Zespołu Szkół Nr 2 im. 9. Pułku Strzelców Konnych w Grajewie

Program Profilaktyczny Zespołu Szkół Nr 2 im. 9. Pułku Strzelców Konnych w Grajewie Program Profilaktyczny Zespołu Szkół Nr 2 im. 9. Pułku Strzelców Konnych w Grajewie 2014-2015/2015-2016 1. Wstęp Profilaktyka to proces wspierający zdrowie psychiczne i fizyczne poprzez pomoc potrzebną

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYCZNY PUBLICZNEGO GIMNAZJUM NR 3 IM. EMILII PLATER W BIAŁEJ PODLASKIEJ

SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYCZNY PUBLICZNEGO GIMNAZJUM NR 3 IM. EMILII PLATER W BIAŁEJ PODLASKIEJ I WSTĘP SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYCZNY PUBLICZNEGO GIMNAZJUM NR 3 IM. EMILII PLATER W BIAŁEJ PODLASKIEJ Szkolny program profilaktyki zmierza do wspierania rozwoju uczniów, powstał w oparciu o wizję i misję

Bardziej szczegółowo

,,BĄDŹ CZUJNY, NIE ULEGAJ NAŁOGOM

,,BĄDŹ CZUJNY, NIE ULEGAJ NAŁOGOM ,,BĄDŹ CZUJNY, NIE ULEGAJ NAŁOGOM UZALEŻNIENIE UZALEŻNIENIE TO NABYTA SILNA POTRZEBA WYKONYWANIA JAKIEJŚ CZYNNOŚCI LUB ZAŻYWANIA JAKIEJŚ SUBSTANCJI. WSPÓŁCZESNA PSYCHOLOGIA TRAKTUJE POJĘCIE UZALEŻNIENIA

Bardziej szczegółowo

Kierunki rozwoju opieki psychiatrycznej w Województwie Zachodniopomorskim. Poczdam, 8 grudnia 2011 roku

Kierunki rozwoju opieki psychiatrycznej w Województwie Zachodniopomorskim. Poczdam, 8 grudnia 2011 roku Kierunki rozwoju opieki psychiatrycznej w Województwie Zachodniopomorskim Poczdam, 8 grudnia 2011 roku 1 Nowe zadania dla samorządów terytorialnych wynikają z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28.12.2010

Bardziej szczegółowo

POROZUMIENIE CZY KONFLIKT? O AKCEPTACJI CHOROBY. PSYCHOLOGICZNE ASPEKTY NF1 W KONTEKŚCIE RODZINNYM

POROZUMIENIE CZY KONFLIKT? O AKCEPTACJI CHOROBY. PSYCHOLOGICZNE ASPEKTY NF1 W KONTEKŚCIE RODZINNYM POROZUMIENIE CZY KONFLIKT? O AKCEPTACJI CHOROBY. PSYCHOLOGICZNE ASPEKTY NF1 W KONTEKŚCIE RODZINNYM dr n. med. Magdalena Trzcińska Szpital Uniwersytecki nr 1 im. dr. A. Jurasza w Bydgoszczy NF1 W RODZINIE

Bardziej szczegółowo

Profilaktyka uzależnień?

Profilaktyka uzależnień? Instytut Psychiatrii i Neurologii w Warszawie Krzysztof Ostaszewski Profilaktyka uzależnień? Co to jest profilaktyka? Profilaktyka to zapobieganie problemom zanim one wystąpią Dlatego, profilaktyka ma

Bardziej szczegółowo

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne S YL AB US MODUŁ U ( PRZDMIOTU) I nforma cje ogólne Kod PDPK modułu Rodzaj modułu Wydział PUM Kierunek studiów Specjalność Poziom studiów Forma studiów Rok studiów Nazwa modułu Psychodietetyka z elementami

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr XLIII/ 300 / 2014 RADY GMINY BIERAWA z dnia 13 maja 2014 r.

UCHWAŁA Nr XLIII/ 300 / 2014 RADY GMINY BIERAWA z dnia 13 maja 2014 r. UCHWAŁA Nr XLIII/ 300 / 2014 RADY GMINY BIERAWA z dnia 13 maja 2014 r. w sprawie przyjęcia Gminnego Programu Promocji Zdrowia Psychicznego dla Gminy Bierawa na lata Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy

Bardziej szczegółowo

PORADNI PSYCHOLOGICZNO - PEDAGOGICZNEJ W JĘDRZEJOWIE. dla Przedszkoli, Szkół i Placówek z terenu działania Poradni

PORADNI PSYCHOLOGICZNO - PEDAGOGICZNEJ W JĘDRZEJOWIE. dla Przedszkoli, Szkół i Placówek z terenu działania Poradni O F E R T A PORADNI PSYCHOLOGICZNO - PEDAGOGICZNEJ W JĘDRZEJOWIE dla Przedszkoli, Szkół i Placówek z terenu działania Poradni Niniejsza oferta zawiera propozycje działań z jakimi Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna

Bardziej szczegółowo

Program wychowawczy w Szkole Podstawowej Nr 4 w Łowiczu w II półroczu roku szkolnego 2015/2016

Program wychowawczy w Szkole Podstawowej Nr 4 w Łowiczu w II półroczu roku szkolnego 2015/2016 Program wychowawczy w Szkole Podstawowej Nr 4 w Łowiczu w półroczu roku szkolnego 2015/2016 Podstawa prawna programu wychowawczego: Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 sierpnia 2015 r.

Bardziej szczegółowo

Księgarnia PWN: Irena Heszen, Helena Sęk - Psychologia zdrowia

Księgarnia PWN: Irena Heszen, Helena Sęk - Psychologia zdrowia Księgarnia PWN: Irena Heszen, Helena Sęk - Psychologia zdrowia Spis treści Wstęp.... 15 Rozdział 1 Narodziny i rozwój psychologii zdrowia... 19 1.1. Źródła wyodrębnienia się psychologii zdrowia..... 20

Bardziej szczegółowo

OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA

OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA Załącznik nr 9 do Zarządzenia Rektora ATH Nr 514/2011/2012z dnia 14 grudnia 2011 r. Druk DNiSS nr PK_IIIF OPIS MODUŁU KSZTAŁCENIA NAZWA PRZEDMIOTU/MODUŁU KSZTAŁCENIA: Promocja zdrowia psychicznego Kod

Bardziej szczegółowo

Problemy z zakresu zdrowia psychicznego uczniów gdańskich szkół z perspektywy pracy publicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych

Problemy z zakresu zdrowia psychicznego uczniów gdańskich szkół z perspektywy pracy publicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych Problemy z zakresu zdrowia psychicznego uczniów gdańskich szkół z perspektywy pracy publicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych dr Natalia Chojnacka Lucyna Maculewicz Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna

Bardziej szczegółowo

Znaczenie funkcjonowania rodziny dla zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży z otyłością

Znaczenie funkcjonowania rodziny dla zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży z otyłością Znaczenie funkcjonowania rodziny dla zdrowia psychicznego dzieci i młodzieży z otyłością dr n. hum. Izabela Tabak Zakład Zdrowia Dzieci i Młodzieży Instytut Matki i Dziecka Dlaczego warto zajmować się

Bardziej szczegółowo

Psychologia w indywidualnej organizacji toku studiów

Psychologia w indywidualnej organizacji toku studiów Psychologia w indywidualnej organizacji toku studiów Studia niestacjonarne jednolite magisterskie Psychologia kliniczna i zdrowia NAZWA MODUŁU i ELEMENTY SKŁADOWE LICZBA GODZIN PUNKTY ECTS ROK SEMESTR

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 6. Porada lekarska diagnostyczna

Załącznik nr 6. Porada lekarska diagnostyczna Załącznik nr 6 Wykaz świadczeń gwarantowanych realizowanych w warunkach ambulatoryjnych psychiatrycznych i leczenia środowiskowego (domowego) oraz warunki realizacji tych świadczeń L.p. Nazwa świadczenia

Bardziej szczegółowo

Agencja Oceny Technologii Medycznych

Agencja Oceny Technologii Medycznych Agencja Oceny Technologii Medycznych Opinia Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych nr 180/2013 z dnia 8 lipca 2013 r. o projekcie programu Program profilaktyki ryzykownego stanu psychicznego Miasto

Bardziej szczegółowo

pieczątka zakładu opieki zdrowotnej lub praktyki lekarskiej Miejscowość i data...

pieczątka zakładu opieki zdrowotnej lub praktyki lekarskiej Miejscowość i data... pieczątka zakładu opieki zdrowotnej lub praktyki lekarskiej Miejscowość i data... Zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia osoby ubiegającej się o skierowanie do domu pomocy społecznej osobie wymagającej

Bardziej szczegółowo

Szkoła Podstawowa nr7 im. Jana Pawła II w Oleśnicy Program adaptacyjny dla uczniów klas czwartych Uczę się z radością

Szkoła Podstawowa nr7 im. Jana Pawła II w Oleśnicy Program adaptacyjny dla uczniów klas czwartych Uczę się z radością Szkoła Podstawowa nr7 im. Jana Pawła II w Oleśnicy Program adaptacyjny dla uczniów klas czwartych Uczę się z radością Opracował zespół wychowawców klas IV-VI 1. Idea i założenia teoretyczne programu Sytuacja

Bardziej szczegółowo

(imię i nazwisko nauczyciela) (przedmiot) (numer programu)

(imię i nazwisko nauczyciela) (przedmiot) (numer programu) Iwona Jończyk (imię i nazwisko nauczyciela) Wybrane zagadnienia z psychologii społecznej (przedmiot) 2407MR i GŻ 1997.08.18 (numer programu) Klasa IV TŻa, IV TŻb Lp. Cele kształcenia i wychowania Treści

Bardziej szczegółowo

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2015/2016 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2015/2016 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU FAKULTATYWNEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2015/2016 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY 1. NAZWA PRZEDMIOTU : Psychiatria w pytaniach i odpowiedziach. 2. NAZWA JEDNOSTKI (jednostek

Bardziej szczegółowo

HARMONOGRAM REALIZACJI

HARMONOGRAM REALIZACJI Załącznik Nr 2 do GPPU na 2016 r. HARMONOGRAM REALIZACJI GMINNEGO PROGRAMU PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH ORAZ PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII NA ROK 2016 Nazwa zadania Lp. zgodnie z art.

Bardziej szczegółowo

Wykaz świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień oraz warunków ich realizacji

Wykaz świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień oraz warunków ich realizacji Załącznik do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia (poz. ) Wykaz świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień oraz warunków ich realizacji L.p. Nazwa świadczenia gwarantowanego

Bardziej szczegółowo

Agencja Oceny Technologii Medycznych

Agencja Oceny Technologii Medycznych Agencja Oceny Technologii Medycznych Opinia Prezesa Agencji Oceny Technologii Medycznych nr 102/2013 z dnia 15 kwietnia 2013r. o projekcie programu Rozpoznawanie i zapobieganie depresji u młodzieży szkolnej

Bardziej szczegółowo

NASZE DZIECI NASZA WSPÓLNA SPRAWA

NASZE DZIECI NASZA WSPÓLNA SPRAWA NASZE DZIECI NASZA WSPÓLNA SPRAWA Projekt realizowany przez Gminę Michałowice w ramach Rządowego programu na lata 2014-2016 Bezpieczna i przyjazna szkoła Wspomaganie nauczycieli i rodziców w przezwyciężaniu

Bardziej szczegółowo

ADRESACI SZKOLEŃ : ORGANIZACJA SZKOLEŃ: 24 h ( 4 zjazdy x 6 h) 2 ZJAZDY (2-dniowe: piątek/ sobota) I PROPOZYCJA. 1 ZJAZD (piątek/ sobota)

ADRESACI SZKOLEŃ : ORGANIZACJA SZKOLEŃ: 24 h ( 4 zjazdy x 6 h) 2 ZJAZDY (2-dniowe: piątek/ sobota) I PROPOZYCJA. 1 ZJAZD (piątek/ sobota) Ośrodek Rozwoju Edukacji Niepubliczny Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli w Koninie wpisany w rejestr ewidencji Marszałka Województwa Wielkopolskiego Nr DE.III.1.5471.54/3/2014 działający przy Stowarzyszeniu

Bardziej szczegółowo

Psychologia w indywidualnej organizacji toku studiów

Psychologia w indywidualnej organizacji toku studiów Psychologia w indywidualnej organizacji toku studiów Studia niestacjonarne jednolite magisterskie Psychologia kliniczna dzieci i młodzieży NAZWA MODUŁU i ELEMENTY SKŁADOWE LICZBA GODZIN PUNKTY ECTS ROK

Bardziej szczegółowo

Program profilaktyki Gimnazjum Nr 2 w Ciechanowie do realizacji w latach 2012/2015

Program profilaktyki Gimnazjum Nr 2 w Ciechanowie do realizacji w latach 2012/2015 Program profilaktyki Gimnazjum Nr 2 w Ciechanowie do realizacji w latach 2012/2015 Działania profilaktyczne to te, które stwarzają człowiekowi okazję do aktywnego uczestnictwa w gromadzeniu doświadczeń

Bardziej szczegółowo

Kompleksowa diagnostyka całościowych zaburzeń rozwoju

Kompleksowa diagnostyka całościowych zaburzeń rozwoju Kompleksowa diagnostyka całościowych zaburzeń rozwoju Może to autyzm? Kiedy rozwój dziecka budzi niepokój rodziców zwłaszcza w zakresie mowy i komunikacji, rozwoju ruchowego oraz/lub w sferze emocjonalno

Bardziej szczegółowo

GRUPA MEDYCZNA VERTIMED+ Psychospołeczne mechanizmy powstawania uzależnień. Mokotów 16.11.2010

GRUPA MEDYCZNA VERTIMED+ Psychospołeczne mechanizmy powstawania uzależnień. Mokotów 16.11.2010 GRUPA MEDYCZNA VERTIMED+ Psychospołeczne mechanizmy powstawania uzależnień Mokotów 16.11.2010 psychiatria psychoterapia psychologia seksuologia psychoonkologia neurologia reumatologia endokrynologia kardiologia

Bardziej szczegółowo

prof. dr hab. P. Pawłowski (wykład) dr n. med. Z. Foryś (wykład) dr n. med. Z. Foryś (zajęcia praktyczne)

prof. dr hab. P. Pawłowski (wykład) dr n. med. Z. Foryś (wykład) dr n. med. Z. Foryś (zajęcia praktyczne) 1. Nazwa jednostki Wydział Zdrowia i Nauk Medycznych 2. Kierunek Pielęgniarstwo Kod przedmiotu 3. Imię i nazwisko osoby /osób prowadzącej moduł 4. Nazwa modułu: 5. Poziom kształcenia 6. Forma studiów Psychiatria

Bardziej szczegółowo

zaburzenia zachowania (F00 odpowiadające świadczeniu gwarantowanemu (ICD 10) Zaburzenia psychiczne i F99);

zaburzenia zachowania (F00 odpowiadające świadczeniu gwarantowanemu (ICD 10) Zaburzenia psychiczne i F99); Dziennik Ustaw 51 Poz. 1386 Załącznik nr 6 WYKAZ ŚWIADCZEŃ GWARANTOWANYCH REALIZOWANYCH W WARUNKACH AMBULATORYJNYCH PSYCHIATRYCZNYCH I LECZENIA ŚRODOWISKOWEGO (DOMOWEGO) ORAZ WARUNKI REALIZACJI TYCH ŚWIADCZEŃ

Bardziej szczegółowo

Profilaktyka agresji i przemocy w szkołach część I. mgr Jolanta Kamińska Poradnia Psychologiczno Pedagogiczna w Słupsku

Profilaktyka agresji i przemocy w szkołach część I. mgr Jolanta Kamińska Poradnia Psychologiczno Pedagogiczna w Słupsku Profilaktyka agresji i przemocy w szkołach część I mgr Jolanta Kamińska Poradnia Psychologiczno Pedagogiczna w Słupsku Raport NIK Przeciwdziałanie zjawiskom patologii wśród dzieci i młodzieży szkolnej

Bardziej szczegółowo

MINISTERSTWO ZDROWIA Warszawa. JĘ.!: 2013 Podsekretarz Stanu Aleksander Sopliński MZ-MD-P-O734O3 7-2/AT! 13 Pan Marek Michalak Rzecznik Praw Dziecka ul Przemysłowa 30/32 OO-450 Warszawa W nawiązaniu do

Bardziej szczegółowo

Psychiatria i pielęgniarstwo psychiatryczne

Psychiatria i pielęgniarstwo psychiatryczne Europejski System Transferu Punktów Karta opisu przedmiotu Nazwa przedmiotu: Kierunek: Specjalność:- Psychiatria i pielęgniarstwo psychiatryczne Pielęgniarstwo Wymiar godzin: 195godzin Wykłady: 45godzin,

Bardziej szczegółowo

Zaburzenia nastroju u dzieci i młodzieży

Zaburzenia nastroju u dzieci i młodzieży Zaburzenia nastroju u dzieci i młodzieży Zaburzenia nastroju u dzieci i młodzieży: pojedynczy epizod dużej depresji nawracająca duża depresja dystymia mania lub submania stan mieszany zaburzenia afektywne

Bardziej szczegółowo

Instrukcja nr 16 /10 Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia 13 sierpnia 2010 r. w sprawie zapobiegania samobójstwom osób pozbawionych wolności

Instrukcja nr 16 /10 Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia 13 sierpnia 2010 r. w sprawie zapobiegania samobójstwom osób pozbawionych wolności Instrukcja nr 16 /10 Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia 13 sierpnia 2010 r. w sprawie zapobiegania samobójstwom osób pozbawionych wolności Na podstawie art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9

Bardziej szczegółowo

Projekt międzyresortowego systemu wsparcia dzieci i młodzieży z zaburzeniami psychicznymi

Projekt międzyresortowego systemu wsparcia dzieci i młodzieży z zaburzeniami psychicznymi POMORSKIE CENTRUM EDUKACYJNO- LECZNICZE Gdańsk, ul.srebrniki 5a? Projekt międzyresortowego systemu wsparcia dzieci i młodzieży z zaburzeniami psychicznymi REALIZATORZY: 1.FUNDACJA OPARCIA SPOŁECZNEGO ALEKSANDRY

Bardziej szczegółowo

OGÓLNOSZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI

OGÓLNOSZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI OGÓLNOSZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI Szkoła bezpieczna i przyjazna, zapewniająca dzieciom ich wszechstronny rozwój temu hasłu podporządkowane są, wszelkie działania pracowników naszej szkoły i stanowi ono

Bardziej szczegółowo

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2012/2013

Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2012/2013 Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego Karta przedmiotu obowiązuje studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2012/2013 Wydział Psychologii i Nauk Humanistycznych Kierunek studiów:

Bardziej szczegółowo

Projekty Taryf świadczeń w odniesieniu do świadczeń gwarantowanych w rodzaju opieka psychiatryczna i leczenie uzależnień

Projekty Taryf świadczeń w odniesieniu do świadczeń gwarantowanych w rodzaju opieka psychiatryczna i leczenie uzależnień Projekty Taryf świadczeń w odniesieniu do świadczeń gwarantowanych w rodzaju opieka psychiatryczna i leczenie uzależnień Lp Zakres Świadczenie jednostkowe Projekt Taryfy Uwagi dodatkowe 1 świadczenia psychiatryczne

Bardziej szczegółowo

SYLABUS. DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA 2015-2018 (skrajne daty) Fizjoterapia kliniczna w psychiatrii

SYLABUS. DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA 2015-2018 (skrajne daty) Fizjoterapia kliniczna w psychiatrii SYLABUS DOTYCZY CYKLU KSZTAŁCENIA 2015-2018 (skrajne daty) 1.1. PODSTAWOWE INFORMACJE O PRZEDMIOCIE/MODULE Nazwa przedmiotu/ modułu Fizjoterapia kliniczna w psychiatrii Kod przedmiotu/ modułu* Wydział

Bardziej szczegółowo