Przemysław Kotyla. Katedra i Klinika Chorób Wewnętrznych i Reumatologii Śląski Uniwersytet Medyczny Katowice

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Przemysław Kotyla. Katedra i Klinika Chorób Wewnętrznych i Reumatologii Śląski Uniwersytet Medyczny Katowice"

Transkrypt

1 Przemysław Kotyla Katedra i Klinika Chorób Wewnętrznych i Reumatologii Śląski Uniwersytet Medyczny Katowice

2 Opis problemu 59-letnia chora z obrzękami stawów, osłabieniem i niewielką suchością oczu.

3 Wywiad Dotychczas zdrowa 59 letnia kobieta, stanu wolnego, z zawodu księgowa zgłosiła się do tut ambulatorium z powodu obrzęku 3 stawów obwodowych (symetrycznie oba nadgarstki i lewy staw kolanowy). Zgłaszała, że w okresie przed wystąpieniem objawów stawowych doszło u niej do pogorszenia tolerancji wysiłkowej, pojawiły się stany podgorączkowe do 37,2, skarżyła się na ogólne osłabienie 6 tygodni temu powróciła z urlopu na Rhodos

4 Wywiad W czasie wakacji Pacjentka nie opalała się zbyt intensywnie, bo jak twierdzi na jasną karnację i słabo toleruje kąpiele słoneczne Matka 2 zdrowych dzieci, chociaż w wywiadzie jedno poronienie w 10 tyg ciąży ( brak bliższych danych klinicznych) Przed wyjazdem na wakacje przebyła 5 dniowe przeziębienie opanowane lekami pzeciwprzeziębieniowymi dostępnymi bez recepty Od ok roku uczucie piasku pod powiekami, co Pacjentka zdiagnozowała w oparciu o dane z Internetu jako następstwo długiej pracy przy komputerze, zastosowała krople nawilżające zgodnie z poradą farmaceuty w aptece. Okulistycznie nie diagnozowana

5 Wywiad Neguje choroby stawów w rodzinie 2 córki leczą się z powodu zapalenia tarczycy Hashimoto Neguje zapalne choroby jelit Łuszczyca skóry wywiad negatywny

6 Badanie kliniczne Płuca, serce i jama brzuszna prawidłowe Skóra czysta, bez wykwitów Zapalenie 3 stawów obwodowych (z bólem wysiękiem, ograniczeniem ruchomości) bez wyraźnego wzrostu ciepłoty skóry nad zajętym stawem 2 nieduże afty na błonie śluzowej policzka Węzły chłonne obwodowe niemacalne

7 Badania dodatkowe OB. 52 mm/h CRP 36 mg/l RF słabo dodatni Morfologia 1. Leukocyty 3.2 x Hb 10,3 g/l 3. Plt 135X Erytrocyty 3.8 x Retikulocytoza 20 promille

8 Jakie badania należy wykonać Przeciwciała p-chlamydia Trachomatis Przeciwciała p-jądrowe Przeciwciała anty SSB Przeciwciała anty SSA Przeciwciała anty dsdna

9 Jakie badania należy wykonać Przeciwciała p-chlamydia Trachomatis Przeciwciała p-jądrowe Przeciwciała anty SSB Przeciwciała anty SSA Przeciwciała anty dsdna

10 Znaczenie przeciwciał przeciwjądrowych Ułatwiają postawienie rozpoznanie układowej choroby tkanki łącznej Pozwalają na wykluczenie układowej choroby tkanki łącznej ( przy braku występowania) Częstość występowania w zależności od zdefiniowanej choroby tkanki łącznej wynosi od %

11 Wyniki immunologiczne ANA obecne w mianie 1:640 typ fluorescencji homogenny

12 Jakie inne badania należy wykonać Dalsza identyfikacja przeciwciał z zastosowaniem testu ELISA Oznaczenie składowych dopełniacza Ocena czynnika reumatoidalnego i anty CCP ASO i kwas moczowy

13 Jakie inne badania należy wykonać Dalsza identyfikacja przeciwciał z zastosowaniem testu ELISA Oznaczenie składowych dopełniacza Ocena czynnika reumatoidalnego i anty CCP ASO i kwas moczowy

14 Omówienie Identyfikacja typu przeciwciał testem Elisa Bliższa identyfikacja przeciwciał p- jądrowych pozwala na uzyskanie informacji o możliwym typie układowej choroby tkanki łącznej

15 Omówienie Oznaczenie składowych układu dopełniacza Celowe, ale na kolejnym etapie procesu diagnostycznego

16 Omówienie RF i przeciwciała anty CCP ZA Stan zapalny stawów Niewielka niedokrwistość ACD Przeciw Zapalenie stawów wydaje się być większą częścią choroby układowej Trombocytopenia i leukopenia Mała wartość dyskryminacyjna RF w odróżnieniu RZS i innych u.ch.t.ł. Brak innych objawów wskazujących na RZS

17 Omówienie 1. Kwas moczowy Kwas moczowy i ASO Brak objawów klinicznych mogących sugerować dnę 1. ASO Brak jakiejkolwiek przydatności testu Marnowanie czasu i pieniędzy!

18 Wyniki profilu ENA Anty Ro +++ Anty La - Anty dsdna Anty Sm Anty RNP -

19 Jakie jest Twoje rozpoznanie Pierwotny zespól Sjögrena Toczeń rumieniowaty układowy Zespół suchego oka Reumatoidalne zapalenie stawów Reaktywne zapalenie stawów

20 Jakie jest Twoje rozpoznanie Pierwotny zespól Sjögrena Toczeń rumieniowaty układowy Zespół suchego oka Reumatoidalne zapalenie stawów Reaktywne zapalenie stawów

21 Kryteria zespołu Sjögrena ACR Keratoconjunctivitis sicca Stwierdzane w teście OSS ( barwienie spojówki i rogówki fluoresceiną i zielenią lizaminy) 2. Badanie histopatologiczne Ogniska zapalne co najmniej I stopnia w biopsji gruczołu ślinowego mniejszego 3. Autoprzeciwciała anty Ro lub anty-la Obecność czynnika reumatoidalnego i ANA w mianie 1:320 lub większym

22 Kryteria klasyfikacyjne tocznia 1. Ostry toczeń skórny 2. Przewlekły toczeń skórny 3. Owrzodzenia jamy ustnej 4. Łysienie niebliznowaciejące 5. Zapalenie błony maziowej co najmniej 2 stawów, lub sztywność poranne > 30 min i bol co najmniej 2 stawów 6. Zajęcie nerek 7. Zajęcie układu nerwowego 8. Anemia hemolityczna 9. Leukopenia lub limfopenia 10. Trombocytopenia 11. Kryteria immunologiczne ANA dsdna Anty Sm Przeciwciała antyfosfolipidowe Obniżone stężenie dopełniacza CH50 Dodatni test Coombsa

23 Kryteria klasyfikacyjne tocznia 1. Ostry toczeń skórny 2. Przewlekły toczeń skórny 3. Owrzodzenia jamy ustnej 4. Łysienie niebliznowaciejące 5. Zapalenie błony maziowej co najmniej 2 stawów, lub sztywność poranna > 30 min i ból co najmniej 2 stawów 6. Zajęcie nerek 7. Zajęcie układu nerwowego 8. Anemia hemolityczna 9. Leukopenia lub limfopenia 10. Trombocytopenia 11. Kryteria immunologiczne ANA dsdna Anty Sm Przeciwciała antyfosfolipidowe Obniżone stężenie dopełniacza CH50 Dodatni test Coombsa

24 Rozpoznanie Najbardziej prawdopodobne rozpoznanie Toczeń rumieniowaty układowy

25 Dlaczego nie zespół Sjögrena? ANA Anty Ro Wywiad w kierunku suchego oka

26 Dopełniacz Składowa C3 wyraźnie obniżona Składowa C4 prawidłowa

27 Kryteria klasyfikacyjne tocznia 1. Ostry toczeń skórny 2. Przewlekły toczeń skórny 3. Owrzodzenia jamy ustnej 4. Łysienie niebliznowaciejące 5. Zapalenie błony maziowej co najmniej 2 stawów, lub sztywność poranna > 30 min i ból co najmniej 2 stawów 6. Zajęcie nerek 7. Zajęcie układu nerwowego 8. Anemia hemolityczna 9. Leukopenia lub limfopenia 10. Trombocytopenia 11. Kryteria immunologiczne ANA dsdna Anty Sm Przeciwciała antyfosfolipidowe Obniżone stężenie dopełniacza CH50 Dodatni test Coombsa

28 Z Sjögrena i SLE podobieństwa 1. W zespole Sjögrena Anty Ro (60-70%) Anty La(50-60%) ANA (80%) 2. W toczniu Anty Ro (40%) Anty La (15%) ANA (95-100%) immunologiczne

29 Omówienie SLE bez obecności dsdna anty-ro mają znaczenie pomocnicze w rozpoznaniu SLE Arthritis Rheum 1996;39:1055 Późny początek SLE ma przebieg kliniczny naśladujący Z Sjögrena Ann Rheum Dis 1991;50:702 Współwystępowanie SLE i Z. Sjögrena 1. Pacjenci z SLE i Z Sjögrena charakteryzują się późnym początkiem SLE, 2. dłuższym czasem postawienia rozpoznania Z Sjögrena oraz 3. Długim przebiegiem SLE Arthritis Rheum 2004;50:882

30 Diagnostyka różnicowa Aby wykazać ewentualne współistnienie SLE i Z Sjögrena koniczne jest wykonanie testów okulistycznych i badania histopatologicznego

Ból stawów i mięśni w wieku starszym punkt widzenia reumatologa

Ból stawów i mięśni w wieku starszym punkt widzenia reumatologa Ból stawów i mięśni w wieku starszym punkt widzenia reumatologa Mariusz Korkosz Katedra Chorób Wewnętrznych i Gerontologii UJ CM Oddział Reumatologii Kliniki Chorób Wewnętrznych Szpitala Uniwersyteckiego

Bardziej szczegółowo

Przemysław Kotyla. Katedra i Klinika Chorób Wewnętrznych i Reumatologii Ślaski Uniwersytet Medyczny Katowice

Przemysław Kotyla. Katedra i Klinika Chorób Wewnętrznych i Reumatologii Ślaski Uniwersytet Medyczny Katowice Przemysław Kotyla Katedra i Klinika Chorób Wewnętrznych i Reumatologii Ślaski Uniwersytet Medyczny Katowice Opis problemu 32-letni pacjent z rozpoznanym młodzieńczym idiopatycznym zapaleniem stawów i rozpoznanym

Bardziej szczegółowo

Wartość stawki jednostkowej w PLN. Opis i definicja wskaźnika rozliczającego stawkę jednostkową. Sposób weryfikacji wykonania usługi

Wartość stawki jednostkowej w PLN. Opis i definicja wskaźnika rozliczającego stawkę jednostkową. Sposób weryfikacji wykonania usługi Załącznik nr 19 Zestawienie stawek jednostkowych dla Ogólnopolskiego programu zapalenia stawów Stawki jednostkowe określone poniżej dotyczą świadczeń zdrowotnych, które będą udzielane w ramach wdrażania

Bardziej szczegółowo

Motyl i wilk symbole najczęstszej choroby tkanki łącznej

Motyl i wilk symbole najczęstszej choroby tkanki łącznej Marzena Olesińska Klinika i Poliklinika Układowych Chorób Tkanki Łącznej Instytutu Reumatologii w Warszawie Motyl i wilk symbole najczęstszej choroby tkanki łącznej Akademia Dziennikarzy Medycznych 24

Bardziej szczegółowo

Macierzyństwo a choroby reumatyczne. Ines Pokrzywnicka - Gajek

Macierzyństwo a choroby reumatyczne. Ines Pokrzywnicka - Gajek Macierzyństwo a choroby reumatyczne Ines Pokrzywnicka - Gajek Co to jest choroba reumatyczna? Choroby reumatyczne to różnorodna pod względem objawów grupa obejmująca ponad 300 odrębnych jednostek. Większość

Bardziej szczegółowo

Reumatoidalne zapalenie stawów. Dlaczego pacjent nie może polubić choroby, a lekarz musi być agresywny?

Reumatoidalne zapalenie stawów. Dlaczego pacjent nie może polubić choroby, a lekarz musi być agresywny? +. Dlaczego pacjent nie może polubić choroby, a lekarz musi być agresywny? Maria Rell-Bakalarska Interdyscyplinarna Akademia Medycyny Praktycznej Ivey Hayes RZS (1986 Definicja Przewlekła, immunologicznie

Bardziej szczegółowo

LECZENIE BIOLOGICZNE CHORÓB

LECZENIE BIOLOGICZNE CHORÓB LECZENIE BIOLOGICZNE CHORÓB REUMATYCZNYCH U PACJENTÓW 65+ Włodzimierz Samborski Katedra Reumatologii i Rehabilitacji Uniwersytet Medyczny im. K. Marcinkowskiego w Poznaniu LECZENIE BIOLOGICZNE CHORÓB REUMATYCZNYCH

Bardziej szczegółowo

Nowe badania w diagnostyce chorób układu immunologicznego. Alicja Bąkowska

Nowe badania w diagnostyce chorób układu immunologicznego. Alicja Bąkowska Nowe badania w diagnostyce chorób układu immunologicznego Alicja Bąkowska Reumatoidalne zapalenie stawów Przewlekła, układowa choroba o podłoŝu autoimmunologicznym, charakteryzująca się postępującą destrukcją

Bardziej szczegółowo

SAMODZIELNY PUBLICZNY ZESPÓŁ GRUŹLICY I CHORÓB PŁUC W OLSZTYNIE

SAMODZIELNY PUBLICZNY ZESPÓŁ GRUŹLICY I CHORÓB PŁUC W OLSZTYNIE SAMODZIELNY PUBLICZNY ZESPÓŁ GRUŹLICY I CHORÓB PŁUC W OLSZTYNIE OFERTA BADAŃ W KIERUNKU CHORÓB AUTOIMMUNOLOGICZNYCH LABORATORIUM ANALITYCZNE 10-357 Olsztyn, ul. Jagiellońska 78, tel. 089 532 29 51 pon-piąt

Bardziej szczegółowo

Badania podstawowe dla mężczyzny: 3 - żelazo testosteron wolny

Badania podstawowe dla mężczyzny: 3 - żelazo testosteron wolny Badania podstawowe dla kobiety: 2 - mocz z osadem 3 - ferrytyna, żelazo 4 - ALT, ASPT 5 - TSH, ft3, ft4, atpo, atg. Badania podstawowe dla mężczyzny: 2 - mocz z osadem 3 - żelazo 4 - ALT, ASPT 5 - TSH,

Bardziej szczegółowo

Jakie jest miejsce badao immunodiagnostycznych w rozpoznawaniu układowych chorób tkanki łącznej?

Jakie jest miejsce badao immunodiagnostycznych w rozpoznawaniu układowych chorób tkanki łącznej? Jakie jest miejsce badao immunodiagnostycznych w rozpoznawaniu układowych chorób tkanki łącznej? Rozpoznanie układowej choroby tkanki łącznej Badanie kliniczne Badanie laboratoryjne Badanie obrazowe Jaką

Bardziej szczegółowo

Dlaczego tak późno trafiamy do reumatologa?

Dlaczego tak późno trafiamy do reumatologa? Dlaczego tak późno trafiamy do reumatologa? Wyniki najnowszego badania Narodowego Instytutu Geriatrii, Reumatologii i Rehabilitacji im. prof. dr hab. med. Eleonory Reicher. Wczesne rozpoznanie Ustalenie

Bardziej szczegółowo

Rodzaje autoprzeciwciał, sposoby ich wykrywania, znaczenie w ustaleniu diagnozy i monitorowaniu. Objawy związane z mechanizmami uszkodzenia.

Rodzaje autoprzeciwciał, sposoby ich wykrywania, znaczenie w ustaleniu diagnozy i monitorowaniu. Objawy związane z mechanizmami uszkodzenia. Zakres zagadnień do poszczególnych tematów zajęć I Choroby układowe tkanki łącznej 1. Toczeń rumieniowaty układowy 2. Reumatoidalne zapalenie stawów 3. Twardzina układowa 4. Zapalenie wielomięśniowe/zapalenie

Bardziej szczegółowo

Chory z zapaleniem wielostawowym

Chory z zapaleniem wielostawowym Prof. UM dr hab. med. Paweł Hrycaj Chory z zapaleniem wielostawowym Zakład Reumatologii i Immunologii Klinicznej Katedra Immunologii Klinicznej Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu

Bardziej szczegółowo

STANDARDOWY SYLABUS PRZEDMIOTU na rok akademicki 2012/2013

STANDARDOWY SYLABUS PRZEDMIOTU na rok akademicki 2012/2013 TANDARDOWY YLABU PRZEDMIOTU na rok akademicki 2012/2013 Nazwa przedmiotu: Reumatologia dziecięca Kierownik jednostki realizującej zajęcia z przedmiotu: Wydział: Kierunek studiów: Poziom studiów Opis przedmiotu

Bardziej szczegółowo

Długoterminowa skuteczność golimumabu u pacjentów z zapalnymi spondyloartropatiami wtorek, 03 lutego :06

Długoterminowa skuteczność golimumabu u pacjentów z zapalnymi spondyloartropatiami wtorek, 03 lutego :06 Skuteczność leczenia zapalnych chorób reumatycznych poprawiła się istotnie w ostatnich latach. Złożyło się na to wiele czynników, do których można zaliczyć wczesną diagnostykę i szybkie rozpoczynanie odpowiedniej

Bardziej szczegółowo

Młodzieńcze Idiopatyczne Zapalenie Stawów

Młodzieńcze Idiopatyczne Zapalenie Stawów www.printo.it/pediatric-rheumatology/pl/intro Młodzieńcze Idiopatyczne Zapalenie Stawów Wersja 2016 2. RÓŻNE POSTACI MIZS 2.1 Czy istnieją różne postaci tej choroby? Istnieje kilka postaci MIZS. Różnią

Bardziej szczegółowo

choroby reumatyczne u kobiet w ciąży

choroby reumatyczne u kobiet w ciąży Marzena Olesińska Klinika i Poliklinika Układowych Chorób Tkanki Łącznej Instytutu Reumatologii w Warszawie choroby reumatyczne u kobiet w ciąży Czy możemy być spokojni? Akademia Dziennikarzy Medycznych

Bardziej szczegółowo

Wczesna diagnostyka w reumatologii jak leczyć szybciej, skuteczniej i taniej.

Wczesna diagnostyka w reumatologii jak leczyć szybciej, skuteczniej i taniej. Wczesna diagnostyka w reumatologii jak leczyć szybciej, skuteczniej i taniej. Brygida Kwiatkowska Narodowy Instytut Geriatrii, Reumatologii i Rehabilitacji im. prof. dr hab. med. Eleonory Reicher Wiek

Bardziej szczegółowo

u Czynniki ryzyka wystąpienia zakrzepicy? - przykłady cech osobniczych i stanów klinicznych - przykłady interwencji diagnostycznych i leczniczych

u Czynniki ryzyka wystąpienia zakrzepicy? - przykłady cech osobniczych i stanów klinicznych - przykłady interwencji diagnostycznych i leczniczych 1 TROMBOFILIA 2 Trombofilia = nadkrzepliwość u Genetycznie uwarunkowana lub nabyta skłonność do występowania zakrzepicy żylnej, rzadko tętniczej, spowodowana nieprawidłowościami hematologicznymi 3 4 5

Bardziej szczegółowo

NZJ- a problemy stawowe. Małgorzata Sochocka-Bykowska Wojewódzki Zespół Reumatologiczny w Sopocie

NZJ- a problemy stawowe. Małgorzata Sochocka-Bykowska Wojewódzki Zespół Reumatologiczny w Sopocie NZJ- a problemy stawowe Małgorzata Sochocka-Bykowska Wojewódzki Zespół Reumatologiczny w Sopocie Przewlekłe nieswoiste zapalenia jelit charakteryzujące się występowaniem częstych powikłań jelitowych i

Bardziej szczegółowo

Zaliczenie procedur medycznych

Zaliczenie procedur medycznych Załącznik nr 2 do Indeksu wykonanych zabiegów i procedur medycznych Zaliczenie procedur medycznych wykonanych przez lekarza w czasie staży specjalizacyjnych i kierunkowych realizowanych w ramach specjalizacji

Bardziej szczegółowo

Poradnia Immunologiczna

Poradnia Immunologiczna Poradnia Immunologiczna Centrum Onkologii Ziemi Lubelskiej im. św. Jana z Dukli Lublin, 2011 Szanowni Państwo, Uprzejmie informujemy, że w Centrum Onkologii Ziemi Lubelskiej im. św. Jana z Dukli funkcjonuje

Bardziej szczegółowo

Toczeń rumieniowaty układowy Objawy hematologiczne

Toczeń rumieniowaty układowy Objawy hematologiczne Klinika Reumatologii i Chorób Wewnętrznych Uniwersytetu Medycznego im. Piastów Śląskich we Wrocławiu Toczeń rumieniowaty układowy Objawy hematologiczne Magdalena Szmyrka-Kaczmarek Pacjent 1: Kobieta z

Bardziej szczegółowo

SYLABUS. Fizjoterapia kliniczna w reumatologii. Studia Kierunek studiów Poziom kształcenia Forma studiów. Fizjoterapia Studia I stopnia Stacjonarne

SYLABUS. Fizjoterapia kliniczna w reumatologii. Studia Kierunek studiów Poziom kształcenia Forma studiów. Fizjoterapia Studia I stopnia Stacjonarne SYLABUS Nazwa przedmiotu Fizjoterapia kliniczna w reumatologii Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot Wydział Medyczny, Instytut Fizjoterapii Kod przedmiotu Studia Kierunek studiów Poziom kształcenia Forma

Bardziej szczegółowo

Nieswoiste zapalenia jelit poza przewodem pokarmowym

Nieswoiste zapalenia jelit poza przewodem pokarmowym Nieswoiste zapalenia jelit poza przewodem pokarmowym Urszula Grzybowska-Chlebowczyk Klinika Pediatrii Śląskiego Uniwersytetu Medycznego Objawy pozajelitowe u pacjentów z nieswoistym zapaleniem jelit -

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Część I Choroby układu krążenia 1 Wendy A. Ware. Część II Choroby układu oddechowego 137 Eleanor C. Hawkins

Spis treści. Część I Choroby układu krążenia 1 Wendy A. Ware. Część II Choroby układu oddechowego 137 Eleanor C. Hawkins Spis treści Część I Choroby układu krążenia 1 Wendy A. Ware 1 Badanie układu krążenia 2 2 Badania dodatkowe stosowane w chorobach układu krążenia 8 3 Leczenie zastoinowej niewydolności serca 29 4 Zaburzenia

Bardziej szczegółowo

Cykl kształcenia SYLABUS

Cykl kształcenia SYLABUS SYLABUS Nazwa przedmiotu Fizjoterapia kliniczna w reumatologii Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot Wydział Medyczny, Instytut Fizjoterapii Kod przedmiotu Studia Kierunek studiów Poziom kształcenia Forma

Bardziej szczegółowo

Dr hab. med. Paweł Hrycaj

Dr hab. med. Paweł Hrycaj Dr hab. med. Paweł Hrycaj Chory z zapaleniem jednego/kilku stawów Zakład Reumatologii i Immunologii Klinicznej Katedra Immunologii Klinicznej Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu

Bardziej szczegółowo

Wirus zapalenia wątroby typu B

Wirus zapalenia wątroby typu B Wirus zapalenia wątroby typu B Kliniczne następstwa zakażenia odsetek procentowy wyzdrowienie przewlekłe zakażenie Noworodki: 10% 90% Dzieci 1 5 lat: 70% 30% Dzieci starsze oraz 90% 5% - 10% Dorośli Choroby

Bardziej szczegółowo

WCZESNE OBJAWY CHOROBY NOWOTWOROWEJ U DZIECI

WCZESNE OBJAWY CHOROBY NOWOTWOROWEJ U DZIECI WCZESNE OBJAWY CHOROBY NOWOTWOROWEJ U DZIECI Elżbieta Adamkiewicz-Drożyńska Katedra i Klinika Pediatrii, Hematologii i Onkologii Początki choroby nowotworowej u dzieci Kumulacja wielu zmian genetycznych

Bardziej szczegółowo

SYLABUS. Fizjoterapia kliniczna w reumatologii. Studia Kierunek studiów Poziom kształcenia Forma studiów. Fizjoterapia Studia I stopnia Niestacjonarne

SYLABUS. Fizjoterapia kliniczna w reumatologii. Studia Kierunek studiów Poziom kształcenia Forma studiów. Fizjoterapia Studia I stopnia Niestacjonarne SYLABUS Nazwa przedmiotu Fizjoterapia kliniczna w reumatologii Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot Wydział Medyczny, Instytut Fizjoterapii Kod przedmiotu Studia Kierunek studiów Poziom kształcenia Forma

Bardziej szczegółowo

LECZENIE CIĘŻKIEJ POSTACI ŁUSZCZYCY PLACKOWATEJ (ICD 10: L40.0)

LECZENIE CIĘŻKIEJ POSTACI ŁUSZCZYCY PLACKOWATEJ (ICD 10: L40.0) Załącznik B.47. LECZENIE CIĘŻKIEJ POSTACI ŁUSZCZYCY PLACKOWATEJ (ICD 10: L40.0) ŚWIADCZENIOBIORCY Kwalifikacja do programu A. Kryteria kwalifikacji do leczenia ustekinumabem w ramach programu 1.Do programu

Bardziej szczegółowo

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. Efudix, 50 mg/g, krem Fluorouracilum

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. Efudix, 50 mg/g, krem Fluorouracilum ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA Efudix, 50 mg/g, krem Fluorouracilum Należy zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku. - Należy zachować tę ulotkę, aby w razie potrzeby móc

Bardziej szczegółowo

www.printo.it/pediatric-rheumatology/pl/intro Choroba behceta Wersja 2016 1. CO TO JEST CHOROBA BEHCETA 1.1 Co to jest? Zespół Behçeta lub choroba Behçeta (ang. Behçet's Disease, BD) to układowe zapalenie

Bardziej szczegółowo

(+) ponad normę - odwodnienie organizmu lub nadmierne zagęszczenie krwi

(+) ponad normę - odwodnienie organizmu lub nadmierne zagęszczenie krwi Gdy robimy badania laboratoryjne krwi w wyniku otrzymujemy wydruk z niezliczoną liczbą skrótów, cyferek i znaków. Zazwyczaj odstępstwa od norm zaznaczone są na kartce z wynikami gwiazdkami. Zapraszamy

Bardziej szczegółowo

Wydział Zdrowia Publicznego, Kierunek DIETETYKA, Studia I stopnia stacjonarne I rok, Rok akademicki 2013/2014

Wydział Zdrowia Publicznego, Kierunek DIETETYKA, Studia I stopnia stacjonarne I rok, Rok akademicki 2013/2014 Grupa 1 1 63571 2.1 3.1 4.1 8.1 12.1 14.1 2 63572 2.2 3.2 4.2 8.2 12.2 14.2 3 63573 2.3 3.3 4.3 8.3 12.3 14.3 4 63574 2.4 3.4 4.4 8.4 12.4 14.4 5 63575 2.5 3.5 4.5 8.5 12.5 14.5 6 63576 2.6 3.6 5.1 9.1

Bardziej szczegółowo

Gdańsk 10.10.2015 r.

Gdańsk 10.10.2015 r. Celiakia- czy nadążamy za zmieniającymi się rekomendacjami Gdańsk 10.10.2015 r. prof. dr hab. n. med. Barbara Kamińska Katedra i Klinika Pediatrii, Gastroenterologii, Hepatologii i Żywienia Dzieci Gdański

Bardziej szczegółowo

HIV/AIDS Jacek Juszczyk 0

HIV/AIDS Jacek Juszczyk 0 HIV/AIDS Jacek Juszczyk 0 HIV/AIDS/Polska Od 1985 r. 16 tys. zakażeń HIV (co 4-ta osoba - kobieta) Rzeczywista ciemna liczba: 25 30 tysięcy AIDS rozpoznano u ~ 2500 osób Zakażenie HIV (także już z AIDS)

Bardziej szczegółowo

Cewkowo-śródmiąższowe zapalenie nerek

Cewkowo-śródmiąższowe zapalenie nerek Cewkowo-śródmiąższowe zapalenie nerek Krzysztof Letachowicz Katedra i Klinika Nefrologii i Medycyny Transplantacyjnej, Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu Kierownik: Prof. dr hab. Marian Klinger Cewkowo-śródmiąższowe

Bardziej szczegółowo

Definicja INFEKCYJNE ZAPALENIE WSIERDZIA 2015-04-23

Definicja INFEKCYJNE ZAPALENIE WSIERDZIA 2015-04-23 Definicja INFEKCYJNE ZAPALENIE WSIERDZIA II KATEDRA KARDIOLOGII CM UMK 2014 Wewnątrznaczyniowe zakażenie obejmujące struktury serca (np. zastawki, wsierdzie komór i przedsionków), duże naczynia krwionośne

Bardziej szczegółowo

Dr hab. med. Paweł Hrycaj. Zakład Reumatologii i Immunologii Klinicznej Akademia Medyczna im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu

Dr hab. med. Paweł Hrycaj. Zakład Reumatologii i Immunologii Klinicznej Akademia Medyczna im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu Dr hab. med. Paweł Hrycaj Reaktywne zapalenia stawów Zakład Reumatologii i Immunologii Klinicznej Akademia Medyczna im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu Udział czynników zakaźnych w patogenezie zapaleń

Bardziej szczegółowo

4 5 Dyskusja 00:10 19:25:00 00:00 19:35:00 Kolacja 20:30:00

4 5 Dyskusja 00:10 19:25:00 00:00 19:35:00 Kolacja 20:30:00 Strona 1 KONFERENCJA NAUKOWO-SZKOLENIOWA ''X SZCZECIŃSKO-POZNAŃSKIE SPOTKANIA REUMATOLOGICZNE '' 15-17 MAJ 2014 KOŁOBRZEG DZIEŃ 1 15-05-2014 CZWARTEK ZAKWATEROWANIE Otwarcie konferencji 00:10 15:45:00

Bardziej szczegółowo

PAKIETY PROFILAKTYCZNE DLA MĘŻCZYZN

PAKIETY PROFILAKTYCZNE DLA MĘŻCZYZN Medyczne Laboratorium Diagnostyczne Wojewódzki Szpital Specjalistyczny w Olsztynie PAKIETY PROFILAKTYCZNE DLA MĘŻCZYZN Zainwestuj w siebie - zadbaj o swoje zdrowie Pakiet podstawowy 76,00 zł morfologia

Bardziej szczegółowo

skazy sarkoidalnej zmieniona odpowiedź immunologiczna typu komórkowego na antygen (pyłki sosny, kompleksy immunologiczne, talk, aluminium, beryl)

skazy sarkoidalnej zmieniona odpowiedź immunologiczna typu komórkowego na antygen (pyłki sosny, kompleksy immunologiczne, talk, aluminium, beryl) skazy sarkoidalnej zmieniona odpowiedź immunologiczna typu komórkowego na antygen (pyłki sosny, kompleksy immunologiczne, talk, aluminium, beryl) genetyczna związek HLA-B8 z zapaleniem stawów, rumieniem

Bardziej szczegółowo

Jama ustna i ustna część gardła

Jama ustna i ustna część gardła Jama ustna i ustna część gardła Jama ustna Przedsionek Jama ustna właściwa Z przodu ograniczona przez wargi Z tyłu przez łuk językowo-migdałkowy Od dołu dno jamy ustnej Od góry podniebienie twarde i miękkie

Bardziej szczegółowo

PAKIETY PROFILAKTYCZNE DLA KOBIET

PAKIETY PROFILAKTYCZNE DLA KOBIET Medyczne Laboratorium Diagnostyczne Wojewódzki Szpital Specjalistyczny w Olsztynie PAKIETY PROFILAKTYCZNE DLA KOBIET Zainwestuj w siebie - zadbaj o swoje zdrowie Pakiet podstawowy 76,00 zł morfologia krwi

Bardziej szczegółowo

1. Układ odpornościowy. Odporność humoralna

1. Układ odpornościowy. Odporność humoralna Zakres zagadnień do poszczególnych tematów zajęć Seminaria 1. Układ odpornościowy. Odporność humoralna Ludzki układ odpornościowy Składowe i mechanizmy odporności wrodzonej Składowe i mechanizmy odpowiedzi

Bardziej szczegółowo

TOCZEŃ RUMIENIOWATY UKŁADOWY W POLSCE

TOCZEŃ RUMIENIOWATY UKŁADOWY W POLSCE TOCZEŃ RUMIENIOWATY UKŁADOWY W POLSCE Raport został objęty patronatem Ogólnopolskiego Stowarzyszenia Młodych z Zapalnymi Chorobami Tkanki Łącznej 3majmy się razem Autorzy: dr Jerzy Gryglewicz ekspert ochrony

Bardziej szczegółowo

Metotreksat fakty i mity. Prof. dr hab. med. Witold Tłustochowicz Klinika Chorób Wewnętrznych i Reumatologii CSK MON WIM Warszawa Kielce 29.01.2015.

Metotreksat fakty i mity. Prof. dr hab. med. Witold Tłustochowicz Klinika Chorób Wewnętrznych i Reumatologii CSK MON WIM Warszawa Kielce 29.01.2015. Metotreksat fakty i mity Prof. dr hab. med. Witold Tłustochowicz Klinika Chorób Wewnętrznych i Reumatologii CSK MON WIM Warszawa Kielce 29.01.2015. Międzynarodowe rekomendacje leczenia MTX Jak działa metotreksat?

Bardziej szczegółowo

Rodzinna gorączka śródziemnomorska

Rodzinna gorączka śródziemnomorska www.printo.it/pediatric-rheumatology/pl/intro Rodzinna gorączka śródziemnomorska Wersja 2016 2. DIAGNOZA I LECZENIE 2.1 Jak diagnozuje się tę chorobę? Zasadniczo stosuje się następujące podejście: Podejrzenie

Bardziej szczegółowo

Podstawy diagnostyki onkologicznej. Podstawy diagnostyki onkologicznej. Marcin Stępie. pień

Podstawy diagnostyki onkologicznej. Podstawy diagnostyki onkologicznej. Marcin Stępie. pień Marcin Stępie pień Katedra Onkologii i Klinika Onkologii Ginekologicznej AM Wrocław, Dolnośląskie Centrum Onkologii we Wrocławiu. Cele diagnostyki rozpoznanie choroby nowotworowej; ocena zaawansowania

Bardziej szczegółowo

Metody finansowania i wydatki na leczenie chorób reumatycznych w Polsce. 2015-06-16 Paweł Nawara

Metody finansowania i wydatki na leczenie chorób reumatycznych w Polsce. 2015-06-16 Paweł Nawara Metody finansowania i wydatki na leczenie chorób reumatycznych w Polsce 2015-06-16 Paweł Nawara Reumatologia Brak planu skoordynowanej opieki regionalnej Programy zdrowotne (lekowe) Brak dedykowanego pakietu

Bardziej szczegółowo

LECZENIE STWARDNIENIA ROZSIANEGO (ICD-10 G 35)

LECZENIE STWARDNIENIA ROZSIANEGO (ICD-10 G 35) LECZENIE STWARDNIENIA ROZSIANEGO (ICD-10 G 35) 1. Kryteria kwalifikacji: ŚWIADCZENIOBIORCY 1.1. Leczenie interferonem beta: 1) rozpoznanie postaci rzutowej stwardnienia rozsianego oparte na kryteriach

Bardziej szczegółowo

PROGRAM STUDIÓW PODYPLOMOWYCH ŻYWIENIE KLINICZNE

PROGRAM STUDIÓW PODYPLOMOWYCH ŻYWIENIE KLINICZNE 1. Ramowe treści kształcenia PROGRAM STUDIÓW PODYPLOMOWYCH ŻYWIENIE KLINICZNE L.p. DATA TEMAT ZAJĘĆ LICZBA GODZIN: FORMA ZALI- CZENIA PUNKTY ECTS 1. 2. 22.09.2012 23.09.2012 20.10.2012 21.10.2012 Żywienie

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dla produktu leczniczego Dobenox przeznaczone do publicznej wiadomości.

Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dla produktu leczniczego Dobenox przeznaczone do publicznej wiadomości. VI.2 Plan Zarządzania Ryzykiem dla produktów kwalifikowanych jako "Well established use" zawierających Podsumowanie planu zarządzania ryzykiem dla produktu leczniczego Dobenox przeznaczone do publicznej

Bardziej szczegółowo

MAM HAKA NA CHŁONIAKA

MAM HAKA NA CHŁONIAKA MAM HAKA NA CHŁONIAKA CHARAKTERYSTYKA OGÓLNA Chłoniaki są to choroby nowotworowe, w których następuje nieprawidłowy wzrost komórek układu limfatycznego (chłonnego). Podobnie jak inne nowotwory, chłoniaki

Bardziej szczegółowo

Młodzieńcze zapalenie stawów o nieznanej etiologii (MIZS)

Młodzieńcze zapalenie stawów o nieznanej etiologii (MIZS) 19 3 Młodzieńcze zapalenie stawów o nieznanej etiologii (MIZS) GRAŻYNA ODROWĄŻ-SYPNIEWSKA 3.1. Cechy kliniczne MIZS Młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów (MIZS) jest rzadko występującą (80 100 zachorowań/100

Bardziej szczegółowo

LECZENIE UMIARKOWANEJ I CIĘŻKIEJ POSTACI ŁUSZCZYCY PLACKOWATEJ (ICD-10 L 40.0)

LECZENIE UMIARKOWANEJ I CIĘŻKIEJ POSTACI ŁUSZCZYCY PLACKOWATEJ (ICD-10 L 40.0) Załącznik B.47. LECZENIE UMIARKOWANEJ I CIĘŻKIEJ POSTACI ŁUSZCZYCY PLACKOWATEJ (ICD-10 L 40.0) A. Kryteria kwalifikacjiś WIADCZENIOBIORCY 1. Pacjent jest kwalifikowany do programu przez Zespół Koordynacyjny

Bardziej szczegółowo

Wykaz badań laboratoryjnych Przeciętny czas oczekiwania na wynik Cennik 2016 rok

Wykaz badań laboratoryjnych Przeciętny czas oczekiwania na wynik Cennik 2016 rok BIOCHEMIA/IMMUNOCHEMIA ALAT (Aminotransferaza 5.00 zł alaninowa) ALBUMINY 20,00 zł AMYLAZA (Diastaza) 6,00 zł OSOCZE/ MOCZ ANTY TPO (przeciwciała przeciw 35,00 zł peroksydazie tarczycowej) ASPAT (Aminotransferaza

Bardziej szczegółowo

Alergiczne choroby oczu

Alergiczne choroby oczu Alergiczne choroby oczu Podział alergicznych chorób oczu wg obrazu klinicznego Do alergicznych chorób oczu zaliczamy obecnie następujące jednostki chorobowe (podział zaproponowany przez polskich autorów)*:

Bardziej szczegółowo

29-letnia pacjentka z rumieniem guzowatym i obrzękiem obu stawów skokowych.

29-letnia pacjentka z rumieniem guzowatym i obrzękiem obu stawów skokowych. 29-letnia pacjentka z rumieniem guzowatym i obrzękiem obu stawów skokowych. Brygida Kwiatkowska Narodowy Instytut Geriatrii, Reumatologii i Rehabilitacji w Warszawie Początkowe objawy. Uczucie ogólnego

Bardziej szczegółowo

Spis Treści. Przedmowa... 11

Spis Treści. Przedmowa... 11 Spis Treści Przedmowa................................................ 11 Rozdział 1 Wybrane zagadnienia z anatomii i fizjologii jamy ustnej Maria Anna Nowakowska.................................. 13 1.1.

Bardziej szczegółowo

Reumatoidalne zapalenie stawów (RZS)

Reumatoidalne zapalenie stawów (RZS) Reumatoidalne zapalenie stawów () Reumatoidalne zapalenie stawów () jest przewlekłą, zapalną, immunologicznie zależną układową chorobą tkanki łącznej, charakteryzującą się nieswoistym, symetrycznym zapaleniem

Bardziej szczegółowo

PAKIETY PROFILAKTYCZNE DLA MĘŻCZYZN

PAKIETY PROFILAKTYCZNE DLA MĘŻCZYZN Medyczne Laboratorium Diagnostyczne Wojewódzki Szpital Specjalistyczny w Olsztynie PAKIETY PROFILAKTYCZNE DLA MĘŻCZYZN Zainwestuj w siebie - zadbaj o swoje zdrowie W trosce o zdrowie i wygodę Panów, przygotowaliśmy

Bardziej szczegółowo

Wytyczne postępowania dla lekarzy POZ i lekarzy medycyny pracy w zakresie raka nerki, pęcherza moczowego i prostaty 2011

Wytyczne postępowania dla lekarzy POZ i lekarzy medycyny pracy w zakresie raka nerki, pęcherza moczowego i prostaty 2011 Wytyczne postępowania dla lekarzy POZ i lekarzy medycyny pracy w zakresie raka nerki, pęcherza moczowego i prostaty 2011 Wytyczne postępowania dla lekarzy POZ i lekarzy medycyny pracy w zakresie raka nerki,

Bardziej szczegółowo

ZAPALENIE BŁONY NACZYNIOWEJ (UVEITIS) ANKIETA DIAGNOSTYCZNA

ZAPALENIE BŁONY NACZYNIOWEJ (UVEITIS) ANKIETA DIAGNOSTYCZNA ZAPALENIE BŁONY NACZYNIOWEJ (UVEITIS) ANKIETA DIAGNOSTYCZNA Ten kwestionariusz ma na celu pomoc w ustaleniu przyczyny zapalenia błony naczyniowej oka. Jest poufny. Dotyczy wywiadu rodzinnego oraz Pana/Pani

Bardziej szczegółowo

LECZENIE STWARDNIENIA ROZSIANEGO (ICD-10 G 35)

LECZENIE STWARDNIENIA ROZSIANEGO (ICD-10 G 35) Załącznik B.29. LECZENIE STWARDNIENIA ROZSIANEGO (ICD-10 G 35) 1. Kryteria kwalifikacji: ŚWIADCZENIOBIORCY 1.1. Leczenie interferonem beta: 1) wiek od 12 roku życia; 2) rozpoznanie postaci rzutowej stwardnienia

Bardziej szczegółowo

www.printo.it/pediatric-rheumatology/pl/intro Choroba Kawasakiego Wersja 2016 2. DIAGNOZA I LECZENIE 2.1 Jak diagnozuje się tę chorobę? ChK jest rozpoznawana klinicznie, na podstawie tzw. diagnozy przyłóżkowej.

Bardziej szczegółowo

LECZENIE PRZEWLEKŁEGO WIRUSOWEGO ZAPALENIA WĄTROBY TYPU C TERAPIĄ BEZINTERFERONOWĄ (ICD-10 B 18.2)

LECZENIE PRZEWLEKŁEGO WIRUSOWEGO ZAPALENIA WĄTROBY TYPU C TERAPIĄ BEZINTERFERONOWĄ (ICD-10 B 18.2) Załącznik B.71. LECZENIE PRZEWLEKŁEGO WIRUSOWEGO ZAPALENIA WĄTROBY TYPU C TERAPIĄ BEZINTERFERONOWĄ (ICD-10 B 18.2) ŚWIADCZENIOBIORCY 1. Kryteria kwalifikacji: 1) Do programu kwalifikowani są dorośli świadczeniobiorcy

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 40 do Zarządzenia Nr 59/2011/DGL Prezesa NFZ z dnia 10 października 2011 roku

Załącznik nr 40 do Zarządzenia Nr 59/2011/DGL Prezesa NFZ z dnia 10 października 2011 roku Załącznik nr 40 do Zarządzenia Nr 59/2011/DGL Prezesa NFZ z dnia 10 października 2011 roku Nazwa programu: LECZENIE REUMATOIDALNEGO ZAPALENIA STAWÓW (RZS) I MŁODZIEŃCZEGO IDIOPATYCZNEGO ZAPALENIA STAWÓW

Bardziej szczegółowo

Przegląd chorób reumatycznych

Przegląd chorób reumatycznych reumatyzm.qxd 9/3/2008 10:09 PM Page 9 Reumatyzm prastara dolegliwość Przegląd chorób reumatycznych Światowa Organizacja Zdrowia definiuje reumatyzm jako schorzenie narządu ruchu. Wiele osób przez pojęcie

Bardziej szczegółowo

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. VICEBROL, 5 mg, tabletki. Vinpocetinum

ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA. VICEBROL, 5 mg, tabletki. Vinpocetinum ULOTKA DLA PACJENTA: INFORMACJA DLA UŻYTKOWNIKA VICEBROL, 5 mg, tabletki Vinpocetinum Należy zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem leku. - Należy zachować tę ulotkę, aby w razie potrzeby móc

Bardziej szczegółowo

Spis tre 1. Podstawy immunologii 11 2. Mechanizmy immunopatologiczne 61

Spis tre 1. Podstawy immunologii 11 2. Mechanizmy immunopatologiczne 61 Spis treści Przedmowa do wydania polskiego 6 Przedmowa do wydania pierwszego oryginalnego 6 Przedmowa do wydania drugiego oryginalnego 7 Przedmowa do wydania drugiego oryginalnego zmienionego i uaktualnionego

Bardziej szczegółowo

LECZENIE CIĘŻKIEJ POSTACI ŁUSZCZYCY PLACKOWATEJ (ICD-10 L 40.0)

LECZENIE CIĘŻKIEJ POSTACI ŁUSZCZYCY PLACKOWATEJ (ICD-10 L 40.0) Załącznik B.47. LECZENIE CIĘŻKIEJ POSTACI ŁUSZCZYCY PLACKOWATEJ (ICD-10 L 40.0) Kwalifikacja do programu ŚWIADCZENIOBIORCY A. Kryteria kwalifikacji do leczenia ustekinumabem albo adalimumabem w ramach

Bardziej szczegółowo

Kod przedmiotu/modułu MK_39 Punkty ETCS: 6. Jednostka: Zakład Immunologii Katedry Immunologii Klinicznej, ul. Rokietnicka 5d, 60-806 Poznań

Kod przedmiotu/modułu MK_39 Punkty ETCS: 6. Jednostka: Zakład Immunologii Katedry Immunologii Klinicznej, ul. Rokietnicka 5d, 60-806 Poznań Kod przedmiotu/modułu MK_39 Punkty ETCS: 6 Nazwa przedmiotu: Immunopatologia Jednostka: Zakład Immunologii Katedry Immunologii Klinicznej, ul. Rokietnicka 5d, 60-806 Poznań Osoba odpowiedzialna za przedmiot:

Bardziej szczegółowo

Lp. Zakres świadczonych usług i procedur Uwagi

Lp. Zakres świadczonych usług i procedur Uwagi Choroby układu nerwowego 1 Zabiegi zwalczające ból i na układzie współczulnym * X 2 Choroby nerwów obwodowych X 3 Choroby mięśni X 4 Zaburzenia równowagi X 5 Guzy mózgu i rdzenia kręgowego < 4 dni X 6

Bardziej szczegółowo

Definicja INFEKCYJNE ZAPALENIE WSIERDZIA

Definicja INFEKCYJNE ZAPALENIE WSIERDZIA INFEKCYJNE ZAPALENIE WSIERDZIA II KATEDRA KARDIOLOGII CM UMK 2014 Definicja Wewnątrznaczyniowe zakażenie obejmujące struktury serca (np. zastawki, wsierdzie komór i przedsionków), duże naczynia krwionośne

Bardziej szczegółowo

Testy dla kobiet w ciąży. Zakażenie HIV i AIDS u dzieci.

Testy dla kobiet w ciąży. Zakażenie HIV i AIDS u dzieci. Testy dla kobiet w ciąży. Zakażenie HIV i AIDS u dzieci. dr n. med. Agnieszka Ołdakowska Klinika Chorób Zakaźnych Wieku Dziecięcego Warszawski Uniwersytet Medyczny Wojewódzki Szpital Zakaźny w Warszawie

Bardziej szczegółowo

2. Praktyczne aspekty komunikacji: pielęgniarka pacjent Józef Skrzypczak Pytania sprawdzające Piśmiennictwo... 35

2. Praktyczne aspekty komunikacji: pielęgniarka pacjent Józef Skrzypczak Pytania sprawdzające Piśmiennictwo... 35 SPIS TREŚCI CZĘŚĆ I Zagadnienia ogólne... 15 1. Reakcje pacjenta wynikające z hospitalizacji Bogusław Stelcer... 17 1.1. Pacjent w szpitalu... 17 1.2. Specyfika leczenia szpitalnego... 21 1.3. Stres szpitalny

Bardziej szczegółowo

Opis zakładanych efektów kształcenia na studiach podyplomowych ŻYWIENIE KLINICZNE I OPIEKA METABOLICZNA WIEDZA

Opis zakładanych efektów kształcenia na studiach podyplomowych ŻYWIENIE KLINICZNE I OPIEKA METABOLICZNA WIEDZA Załącznik nr 8 do zarządzenia nr 68 Rektora UJ z 18 czerwca 2015 r. Opis zakładanych efektów kształcenia na studiach podyplomowych ŻYWIENIE KLINICZNE I OPIEKA METABOLICZNA Nazwa studiów: ŻYWIENIE KLINICZNE

Bardziej szczegółowo

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W NOWYM SĄCZU SYLABUS PRZEDMIOTU. Obowiązuje od roku akademickiego: 2011/2012

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W NOWYM SĄCZU SYLABUS PRZEDMIOTU. Obowiązuje od roku akademickiego: 2011/2012 PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W NOWYM SĄCZU SYLABUS Obowiązuje od roku akademickiego: 2011/2012 Instytut Zdrowia Kierunek studiów: Pielęgniarstwo Kod kierunku: 12.6 Specjalność: - 1. PRZEDMIOT NAZWA

Bardziej szczegółowo

INFORMACJE ZAMIESZCZANE NA OPAKOWANIACH BEZPOŚREDNICH

INFORMACJE ZAMIESZCZANE NA OPAKOWANIACH BEZPOŚREDNICH WOREK 10 KG 1. NAZWA PRODUKTU LECZNICZEGO CIECHOCIŃSKI SZLAM LECZNICZY proszek do sporządzania roztworu na skórę produkt złożony 2. ZAWARTOŚĆ SUBSTANCJI CZYNNYCH Co zawiera Ciechociński szlam leczniczy

Bardziej szczegółowo

Nazwa programu LECZENIE NADPŁYTKOWOŚCI SAMOISTNEJ ICD - 10 D75.2 - nadpłytkowość samoistna Dziedzina medycyny: hematologia.

Nazwa programu LECZENIE NADPŁYTKOWOŚCI SAMOISTNEJ ICD - 10 D75.2 - nadpłytkowość samoistna Dziedzina medycyny: hematologia. Załącznik nr 10 do Zarządzenia Nr 59/2011/DGL Prezesa NFZ z dnia 10 października 2011 roku Nazwa programu LECZENIE NADPŁYTKOWOŚCI SAMOISTNEJ ICD - 10 D75.2 - nadpłytkowość samoistna Dziedzina medycyny:

Bardziej szczegółowo

Propedeutyka medycyny z elementami interny

Propedeutyka medycyny z elementami interny Propedeutyka medycyny z elementami interny 1. Metryczka Nazwa Wydziału: Program kształcenia (kierunek studiów, poziom i profil kształcenia, forma studiów, np. Zdrowie publiczne I stopnia profil praktyczny,

Bardziej szczegółowo

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne. Dermatologia i wenerologia

S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne. Dermatologia i wenerologia S YL AB US MODUŁ U ( PRZEDMIOTU) I nforma cje ogólne Kod modułu Rodzaj modułu Wydział PUM Kierunek studiów Specjalność Poziom studiów Nazwa modułu Dermatologia i wenerologia Obowiązkowy Lekarsko-Stomatologiczny

Bardziej szczegółowo

PRACA ZALICZENIOWA Z PRAKTYK ZAWODOWYCH ODDZIAL REHABILITACJI

PRACA ZALICZENIOWA Z PRAKTYK ZAWODOWYCH ODDZIAL REHABILITACJI W.S.H.E w Łodzi Kierunek Pielęgniarstwo Poziom B Mariola Krakowska Nr Albumu 42300 PRACA ZALICZENIOWA Z PRAKTYK ZAWODOWYCH ODDZIAL REHABILITACJI TEMAT PRACY: REALIZOWANIE PRZEZ PIELĘGNIARKĘ FUNKCJI REHABILITACYJNEJ

Bardziej szczegółowo

RZS w wieku podeszłym, zasady postępowania i leczenia

RZS w wieku podeszłym, zasady postępowania i leczenia RZS w wieku podeszłym, zasady postępowania i leczenia UNIWERSYTET MEDYCZNY IM. KAROLA MARCINKOWSKIEGO W POZNANIU KATEDRA REUMATOLOGII I REHABILITACJI Włodzimierz Samborski Reumatoidalne zapalenie stawów

Bardziej szczegółowo

DIETA W PRZEWLEKŁEJ CHOROBIE NEREK

DIETA W PRZEWLEKŁEJ CHOROBIE NEREK KURS 15.04.2016 Szczecinek DIETA W PRZEWLEKŁEJ CHOROBIE NEREK dr hab. n. med. Sylwia Małgorzewicz, prof.nadzw. Katedra Żywienia Klinicznego Klinika Nefrologii, Transplantologii i Chorób Wewnętrznych Gdański

Bardziej szczegółowo

Wczesne zapalenia stawów raport Instytut Reumatologii. Post EULAR inne aktualności w reumatologii.

Wczesne zapalenia stawów raport Instytut Reumatologii. Post EULAR inne aktualności w reumatologii. Wczesne zapalenia stawów raport Instytut Reumatologii. Post EULAR inne aktualności w reumatologii. Brygida Kwiatkowska Klinika Wczesnego Zapalenia Stawów Instytut Reumatologii w Warszawie Występowanie

Bardziej szczegółowo

LECZENIE STWARDNIENIA ROZSIANEGO (ICD-10 G 35)

LECZENIE STWARDNIENIA ROZSIANEGO (ICD-10 G 35) Dziennik Urzędowy Ministra Zdrowia 589 Poz. 86 Załącznik B.29. LECZENIE STWARDNIENIA ROZSIANEGO (ICD-10 G 35) 1. Kryteria kwalifikacji: ŚWIADCZENIOBIORCY 1.1. Leczenie interferonem beta: 1) rozpoznanie

Bardziej szczegółowo

Norma do 5 mg/l Ostre zapalenie- wzrost kilkadziesiat/ kilkaset razy (rzs) Wartości bliskie zeru w t.r.u., (nawet w czynnym okresie choroby)

Norma do 5 mg/l Ostre zapalenie- wzrost kilkadziesiat/ kilkaset razy (rzs) Wartości bliskie zeru w t.r.u., (nawet w czynnym okresie choroby) DIAGNOSTYKA CHORÓB REUMATYCZNYCH BIAŁKA OSTREJ FAZY Oznaczanie ilościowe: CRP Norma do 5 mg/l Ostre zapalenie- wzrost kilkadziesiat/ kilkaset razy (rzs) Wartości bliskie zeru w t.r.u., (nawet w czynnym

Bardziej szczegółowo

lek. Konrad Kokurewicz DNA MOCZANOWA Poradnik Dla Pacjenta wydanie II EscapeMagazine.pl

lek. Konrad Kokurewicz DNA MOCZANOWA Poradnik Dla Pacjenta wydanie II EscapeMagazine.pl lek. Konrad Kokurewicz DNA MOCZANOWA Poradnik Dla Pacjenta wydanie II EscapeMagazine.pl Dna moczanowa. Poradnik dla Pacjenta lek. Konrad Kokurewicz Wydanie drugie Toruń 2012 ISBN: 978-83-61744-57-3 (edycja

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie u zarządzania rzyzkiem dla produktu leczniczego Cartexan przeznaczone do publicznej wiadomości

Podsumowanie u zarządzania rzyzkiem dla produktu leczniczego Cartexan przeznaczone do publicznej wiadomości Podsumowanie u zarządzania rzyzkiem dla produktu leczniczego Cartexan przeznaczone do publicznej wiadomości Omówienie rozpowszechnienia choroby Rosnąca oczekiwana długość życia i starzejące się społeczeństwo

Bardziej szczegółowo

Badania po poronieniu

Badania po poronieniu Badania po poronieniu TWOJE SZANSE NA DZIECKO PRZYCZYNY PORONIENIA Genetyczne Powodują około 70% poronień. Są one spowodowane aberracjami chromosomowymi, czyli nieprawidłowościami materiału genetycznego

Bardziej szczegółowo

Echinacea-ratiopharm MAX, tabletki, 100 mg. Echinacea purpurea herbae succus siccum

Echinacea-ratiopharm MAX, tabletki, 100 mg. Echinacea purpurea herbae succus siccum Ulotka dołączona do opakowania: informacja dla użytkownika Echinacea-ratiopharm MAX, tabletki, 100 mg Echinacea purpurea herbae succus siccum Należy uważnie zapoznać się z treścią ulotki przed zastosowaniem

Bardziej szczegółowo

LECZENIE STWARDNIENIA ROZSIANEGO (ICD-10 G 35)

LECZENIE STWARDNIENIA ROZSIANEGO (ICD-10 G 35) Załącznik B.29. LECZENIE STWARDNIENIA ROZSIANEGO (ICD-10 G 35) ŚWIADCZENIOBIORCY ZAKRES ŚWIADCZENIA GWARANTOWANEGO SCHEMAT DAWKOWANIA LEKÓW W PROGRAMIE BADANIA DIAGNOSTYCZNE WYKONYWANE W RAMACH PROGRAMU

Bardziej szczegółowo

Borrelial lymphocytoma (BL)

Borrelial lymphocytoma (BL) BORELIOZA z Lyme ROZPOZNANIE Podstawą rozpoznania jest stwierdzenie przynajmniej jednego z następujących objawów: Rumień wędrujący (rumień pełzający, erythema migrans EM) Rozpoznanie opiera się na obrazie

Bardziej szczegółowo

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU OBOWIĄZKOWEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2014/2015 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY dla studentów V roku

PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU OBOWIĄZKOWEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2014/2015 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY dla studentów V roku PROGRAM NAUCZANIA PRZEDMIOTU OBOWIĄZKOWEGO NA WYDZIALE LEKARSKIM I ROK AKADEMICKI 2014/2015 PRZEWODNIK DYDAKTYCZNY dla studentów V roku 1. NAZWA PRZEDMIOTU : Nefrologia 2. NAZWA JEDNOSTKI (jednostek )

Bardziej szczegółowo

Boreliozowe Zapalenie Stawów

Boreliozowe Zapalenie Stawów www.printo.it/pediatric-rheumatology/pl/intro Boreliozowe Zapalenie Stawów Wersja 2016 1. CO TO JEST BORELIOZOWE ZAPALENIE STAWÓW 1.1 Co to jest? Boreliozowe zapalenie stawów jest jedną z chorób wywoływanych

Bardziej szczegółowo