Etap 6. Jak zeskanować dokument. wraz z pojawieniem się techniki cyfrowej komputerów i symulatorów.

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Etap 6. Jak zeskanować dokument. wraz z pojawieniem się techniki cyfrowej komputerów i symulatorów."

Transkrypt

1 Etap 6. Przetwarzamy multimedia Spotkanie 23. Multimedia z różnych źródeł Multimediami (ang. multimedia, z łac. multum i medium) nazywamy techniki jednoczesnego przekazu informacji za pomocą wielu rodzajów mediów: tekstu, grafiki, dźwięku, animacji i wideo (rysunek 6.1). Do pierwszych przekazów multimedialnych używano nośników audio i wideo, np. magnetofonów i rzutników, później projektorów filmowych, magnetowidów, a następnie wraz z pojawieniem się techniki cyfrowej komputerów i symulatorów. Jak zeskanować dokument Skanowanie to proces przekształcania nieruchomego dwuwymiarowego obrazu lub obiektu trójwymiarowego do postaci cyfrowej przy użyciu urządzenia zwanego Rysunek 6.1. Składniki przekazu multimedialnego skanerem optycznym. Słowo scan pochodzi z języka angielskiego i oznacza dokładne przyjrzenie się czemuś, zbadanie. Skaner bada więc zdjęcie lub dokument, linia po linii, a współdziałający z nim program zamienia odczytane informacje na dane cyfrowe. Przyjmuje się, że obraz analogowy tworzy siatkę punktów (pikseli). W trakcie próbkowania otrzymujemy więc opis każdego piksela jego wartość tonalną (biały, czarny, odcień szarości lub kolor). Skaner umożliwia również szybką cyfrową archiwizację dokumentów, gazet i wszelkiego rodzaju tekstów zapisanych na papierze. Podczas skanowania istotne jest właściwe ustawienie rozdzielczości skanowania. Ten parametr określa, z ilu punktów obrazu ma się składać odcinek jednego cala (około 2,54 cm). W praktyce ustalisz go, dzieląc np. szerokość docelowej grafiki w pikselach przez szerokość rzeczywistego obrazka w calach. Wymagana rozdzielczość zależy od celu skanowania: rysunek do druku na kolorowej drukarce atramentowej: dpi (punktów na cal), grafika do druku na czarno-białej drukarce laserowej: dpi, kompozycja do oglądania na ekranie monitora wystarczy 72 dpi, dokument do przetworzenia programami do rozpoznawania tekstu nie mniej niż 300 dpi. 252 Spotkanie Etap 6. Przetwarzamy 23. Multimedia multimedia z różnych źródeł

2 zapamiętaj Możesz wykorzystać cudze obrazy tylko wtedy, gdy masz na to pozwolenie ich autora. Zazwyczaj do zakupionego skanera jest dołączone specjalizowane oprogramowanie. Jeśli jednak Twój skaner jest zgodny ze standardem TWAIN (ang. Technology Without An Interesting Name), podłącz go do portu USB komputera, a komputer sam zainstaluje potrzebne sterowniki. Ikona skanera pojawi się w oknie Urządzenia i drukarki, które otwiera się poprzez menu Start/Urządzenia i drukarki. Aby pobrać obraz ze skanera, kliknij ikonę skanera prawym przyciskiem myszy i wybierz opcję Rozpocznij skanowanie. Wtedy zostanie otwarty program obsługi skanera. Aby zobaczyć roboczy podgląd dokumentu, naciśnij odpowiedni przycisk Rysunek 6.2. Okno programu dostarczonego ze skanerem w naszym przypadku jest to Podgląd. Dokument zostanie szybko zeskanowany w niskiej rozdzielczości. Następnie wskaż obszar, który chcesz zeskanować, rozciągając nad nim ramkę zaznaczania, i kliknij przycisk Skanuj (rysunek 6.2). Programy do skanowania dostarczane wraz z zakupionym urządzeniem mogą się różnić wyglądem i działaniem. Poniżej opisano parametry, na które warto zwrócić uwagę, a które zazwyczaj pojawiają się w tego typu programach, choć mogą być inaczej nazwane przez producenta: Format koloru służy do skanowania obiektów w kolorze; możesz wybrać pełen kolor albo skalę odcieni szarości lub wersję czarno-białą. Typ pliku umożliwia wybór formatu pliku wyjściowego (JPEG, TIFF, PNG, BMP). Rozdzielczość (DPI) umożliwia określenie stopnia dokładności skanowania. Jasność, Kontrast pozwalają wstępnie dostosować parametry kolorów (jasność i kontrast). Jak uzyskać doskonałe skany W przypadku skanowania elementów z czasopisma, gazety lub książki wybierz w programie skanującym opcję derasteryzującą (np. Derasteryzacja, Descreen), aby usunąć ewentualny efekt mory. Efekt ten powstaje, gdy skanowany wzór (włókna materiału, Spotkanie 23. Multimedia z różnych źródeł 253

3 równoległe linie) pokrywa się z rozdzielczością czujnika obrazu, co w efekcie powoduje powstanie nieistniejącej w rzeczywistości faktury. Unikaj korzystania z tzw. interpolowanej rozdzielczości skanera i używaj wyłącznie optycznej. Podobnie jak w cyfrowych aparatach fotograficznych, ten sam efekt powiększenia możesz w każdej chwili uzyskać podczas obróbki w dowolnym edytorze graficznym. Jeśli zdjęcie wielkości pocztówki chcesz wydrukować na dwa razy większej kartce A4 przy użyciu kolorowej drukarki atramentowej, zamiast zalecanej rozdzielczości dpi zastosuj dwukrotnie większą. Przed rozpoczęciem skanowania wyczyść szybę skanera. Pył, włosy i odciski palców mogą zepsuć efekt Twojej pracy. Nawet jeśli nie możesz dostrzec takich zabrudzeń na szybie skanera, skanowanie z dużą rozdzielczością je uwidoczni. Obraz przeznaczony dla programu typu OCR (komputerowe rozpoznawanie tekstu) powinien być zapisany w odcieniach szarości, najlepiej w formacie nieskompresowanym. Czym jest OCR Wynikiem skanowania jest zawsze obraz graficzny. Dotyczy to także dokumentów tekstowych. Aby móc edytować zeskanowany tekst, musisz zastosować oprogramowanie typu OCR (ang. Optical Character Recognition). Pozwala ono uwolnić użytkownika komputera od żmudnej, odtwórczej pracy, polegającej na ręcznym przepisywaniu tekstu. ICR (ang. Intelligent Character Recognition) to technika zmierzająca do rozpoznawania pisma odręcznego z użyciem mechanizmów sieci neuronowych, przypominających działanie ludzkiego mózgu. Rysunek 6.3. Działający online serwis oferujący rozpoznawanie tekstu Znanymi programami OCR są komercyjne aplikacje FineReader i ReadIris. Trudno wskazać ich bezpłatne odpowiedniki. Na stronie jest dostępne narzędzie tego typu, które działa online i obsługuje język polski (rysunek 6.3). Trwają testy nowej usługi OCR, zintegrowanej z dokumentami Google. Konwersja jednej standardowej strony A4 trwa około minuty, a poprawność rozpoznawania przekracza 99,9%. Dla osób niewidomych OCR jest znakomitym narzędziem, dzięki któremu wszelkiego rodzaju druki, po zeskanowaniu i rozpoznaniu optycznym, mogą być odczytywane przez programy syntezy mowy. To znakomita pomoc umożliwiająca niepełnosprawnym pracę, naukę i kontakt ze słowem drukowanym. 254 Etap 6. Przetwarzamy multimedia

4 Do programu OCR wczytaj zeskanowany dokument (najlepiej w formacie TIFF). Program spróbuje rozpoznać tekst, porównując wygląd poszczególnych liter z obrazami zapisanymi w jego bazie danych. Programy do OCR radzą sobie tylko z maszynopisami odręcznie napisany tekst jest zbyt zróżnicowany. Najnowsze programy rozpoznają także polskie znaki narodowe. Jeżeli program nie potrafi rozpoznać danej litery, gdyż jej kształt zbyt odbiega od wzorca w bazie, prosi użytkownika o podpowiedź. Niektóre programy będą o taką podpowiedź prosiły za każdym razem, a inne potrafią się uczyć. Na koniec zapisujemy wynik do pliku (najczęściej.rtf,.txt lub.doc). Nowoczesne aplikacje od razu wczytują wiele zeskanowanych stron wprost ze skanera i dokonują ich rozpoznania jako jednego dokumentu. Jak zrobić zrzut ekranu W pewnych sytuacjach bardzo przydaje się funkcja robienia zrzutów ekranowych: wciśnięcie klawisza Print Screen pozwala zrobić zdjęcie całego ekranu w postaci pliku, który zostanie umieszczony w schowku systemowym; użycie kombinacji Alt+Print Screen powoduje umieszczenie w schowku systemowym zrzutu aktywnego okna. Polecenia wykonania zrzutów ekranu nie znajdziesz bezpośrednio np. w programie Paint. Windows 7 jest jednak wyposażony w Narzędzie Wycinanie (rysunek 6.4), które umożliwia przechwycenie zrzutu ekranu dowolnego elementu na pulpicie. Jeżeli będziesz chciał go użyć, wystaczy, że otworzysz menu Start i wybierzesz program z listy. Możesz skorzystać także z komercyjnych programów do robienia zrzutów ekranowych, takich jak: FastStone Capture (rysunek 6.4), Gadwin PrintScreen Rysunek 6.4. Okna edycji programów Narzędzie Wycinanie i FastStone Capture Spotkanie 23. Multimedia z różnych źródeł 255

5 Jak nagrać ruchomy zrzut ekranu Jing Free to bezpłatna, multiplatformowa aplikacja pozwalająca nagrać operacje wykonywane na ekranie. Aplikacja rejestruje poczynania użytkownika, a następnie przetwarza obraz do formatu SWF, który z powodzeniem można wstawić na stronę internetową. Program daje możliwość wyboru rejestracji całego ekranu lub niewielkiego jego fragmentu, a także zapisywania dźwięku podczas nagrania. Wykonane nagranie możesz automatycznie umieścić na stronie a odsyłacz do niego wysłać znajomym. Wystarczy wcisnąć ustalony w programie skrót klawiaturowy, wybrać obszar nagrywania i wskazać, czy chcesz zrobić pojedynczy zrzut ekranu, czy nagrać film. Po zakończeniu nagrywania zdecyduj, gdzie zapisać plik wynikowy na dysku czy w sieci. Rysunek 6.5. Ustawienia programu Jing Jing jest dostępny pod adresem (rysunek 6.5). Także odtwarzacz QuickTime Player w wersji 10 ma wbudowaną obsługę nagrywania ekranu. Jak pobrać pliki z internetu Obraz ze strony internetowej możesz pobrać, przeciągając go po prostu na pulpit lub nad okno innego programu. Jeśli chcesz go zapisać w innym miejscu, kliknij grafikę prawym przyciskiem myszy, po czym z menu kontekstowego wybierz polecenie Zapisz obrazek jako (lub podobne zależnie od przeglądarki) i wskaż w oknie dialogowym wybraną lokalizację. Możesz też wybrać polecenie Kopiuj, a następnie wkleić obrazek do otwartego dokumentu. Jeszcze innym wyjściem jest zrobienie po prostu zrzutu ekranu. Pamiętaj o podaniu źródła, jeśli chcesz wykorzystać taką grafikę w swoich pracach. Znane serwisy oferujące fotografie do bezpłatnego pobrania: Upraszczając, strona internetowa i jej wszystkie elementy składowe muszą najpierw zostać pobrane i zapisane na dysku w pamięci podręcznej, zanim będzie można wyświetlić całość w oknie przeglądarki. Wynika stąd oczywisty wniosek, że jeśli jakiś obraz, dźwięk czy animacja wchodzą w skład strony, którą oglądasz, to odpowiedni plik już znajduje 256 Etap 6. Przetwarzamy multimedia

6 się na dysku Twojego komputera (nie dotyczy to przekazu strumieniowego, o którym przeczytasz w dalszej części rozdziału). Pozostaje tylko znaleźć sposób, by się do niego dostać. W przypadku Firefoksa kliknij favicon widoczny przed adresem strony, a następnie wybierz polecenie Więcej informacji (rysunek 6.6). Rysunek 6.6. Możliwość podglądu mediów na stronie w Firefoksie Zostanie wyświetlone okno ze szczegółową listą wszystkich pobranych składników strony wraz z ich dokładnym położeniem w internecie. Wystarczy odszukać interesujący Cię składnik, kliknąć przycisk Zapisz jako i wskazać miejsce zapisu pliku. Metoda ta nie działa w przypadku mediów dostarczanych w tzw. przekazie strumieniowym, które są odtwarzane niejako w czasie rzeczywistym, bez pobierania całego materiału na dysk. Rozwiązaniem jest wtyczka do przeglądarki Firefox o nazwie Video DownloadHelper (addons. mozilla.org/pl/firefox/addon/video-downloadhelper/). Program na bieżąco monitoruje najpopularniejsze serwisy wideo i gdy tylko na taki wejdziesz, ikona aplikacji natychmiast poinformuje o możliwości zapisania oferowanego w serwisie strumienia na dysk. Jak nagrać dźwięk Do pracy z plikami dźwiękowymi (ang. audio) możesz wykorzystać programy itunes oraz QuickTime Player. Ten ostatni standardowo zajmuje się odtwarzaniem multimediów, ale po zakupieniu numeru aktywacyjnego staje się całkiem potężnym kombajnem do ich obróbki. Programy te możesz pobrać ze strony download/. W Windowsie systemowym odtwarzaczem plików dźwiękowych jest Windows Media Player oraz Rejestrator dźwięku (rysunek 6.7), jednak ich możliwości są bardzo ograniczone Rysunek 6.7. Nagrywanie dźwięku w programie Rejestrator dźwięku w porównaniu z QuickTime Playerem i itunes. Rejestrator dźwięku jest dostępny w menu Start/Wszystkie programy/akcesoria, a Windows Media Player w menu Start/Wszystkie programy/windows. Spotkanie 23. Multimedia z różnych źródeł 257

7 W programie itunes możesz: odtwarzać pliki muzyczne w różnych formatach, słuchać radia internetowego, nagrywać płyty CD odtwarzane przez domowy sprzęt audio, eksportować nagrania do innych formatów dźwiękowych, prenumerować podcasty (audycje internetowe) i słuchać ich, synchronizować zawartość biblioteki itunes ze swoim ipodem lub ipadem, kupować pojedyncze utwory i całe albumy w sklepie muzycznym itunes Store (opcja dostępna w Polsce od września 2011 r.). Najprościej zaprenumerować (subskrybować, ang. subscribe) kanał z audycją internetową (ang. podcast), odwiedzając sklep itunes. Jeśli jednak na którejś ze stron w sieci znajdziesz ofertę podcastów, skopiuj kanał, a w programie itunes wybierz polecenie Zaawansowane/ Subskrybuj podcast i wklej go w oknie, które się pokaże. Audycje będą automatycznie pobierane i znajdziesz je w bibliotece Podcasty. Jednym z prekursorów w Polsce w zakresie wideocastów jest stacja TVN24. Na stronie znajdziesz kilka przykładowych kanałów. Audacity Zaawansowanej obróbki dźwięku możesz dokonać, posługując się wielościeżkowym edytorem Audacity (audacity.sourceforge.net), rozpowszechnianym na licencji GNU GPL. Jego zalety to fakt, że jest bezpłatny i dostępny w wersjach dla systemów Linux, MS Windows i Mac OS. Umożliwia cięcie i miksowanie plików, akceptuje pliki.wav,.aiff,.au,.midi,.mp3 i.ogg, a zapisuje z rozszerzeniami.wav,.mp3 i.ogg. Pierwszą czynnością po uruchomieniu programu powinno być otwarcie istniejącego pliku dźwiękowego, który chcesz poddać edycji, lub nagranie nowego materiału, np. przy użyciu mikrofonu. W oknie programu pojawi się wykres falowy zaimportowanego pliku. Pliki dźwiękowe będą dodawane jako kolejne ścieżki. Pliki stereo składają się zawsze z pary ścieżek: lewej i prawej. Najprostsze operacje edycyjne Podstawową funkcją edytora jest wycinanie i wklejanie fragmentów zapisu dźwiękowego. Wystarczy zaznaczyć część wykresu falowego (upewnij się, że w górnej części okna jest wciśnięty przycisk zaznaczania), a następnie wybrać Edytuj/Remove Audio/Wytnij lub Edytuj/Kopiuj. Funkcja ta przydaje się do usuwania niechcianych fragmentów nagrania bądź powielania wybranych partii utworu (rysunek 6.8). Poprawa jakości nagrania Wielką zaletą programu jest duża liczba dobrej jakości efektów, między innymi takich jak echo, podbicie basów, equalizer, filtry, odszumiacz czy wyciszanie. Zazwyczaj nagranie na początku i na końcu zawiera swego rodzaju śmieci (tzw. szum tła). Aby usunąć irytujący szum towarzyszący nagraniu, zaznacz niewielki fragment nagrania. Następnie użyj polecenia Efekty/Usuwanie szumu... W otwartym oknie kliknij 258 Etap 6. Przetwarzamy multimedia

8 Rysunek 6.8. Okno programu z wykresami falowymi Pobierz próbkę szumu (GetNoise Profile). Następnie zamknij okno i zaznacz całość nagrania (np. przy użyciu kombinacji klawiszy Ctrl+A). Ponownie otwórz okno odszumiacza i zaznacz opcję Remove. Jeśli uzyskany efekt nie jest zadowalający, zmień ustawienie suwaków określających stopień filtrowania szumu. Dobre wyniki możesz uzyskać, stosując efekty Narastanie poziomu na początku i Wyciszanie na końcu utworu. Przed zastosowaniem tych funkcji zaznacz odpowiedni fragment (początkowy lub końcowy) wykresu falowego. Filtr Normalizuj... pozwala podnieść ogólną głośność nagrania bez pojawienia się przesterowań. Zastosuj go dla całego utworu (rysunek 6.9). Rysunek 6.9. W przypadku normalizacji wartość 3,5 db powinna być odpowiednia Miksowanie wielu ścieżek dźwiękowych Wybierając polecenie Plik/Importuj/Audio..., możesz dodać do projektu kolejne pliki dźwiękowe. Jeśli chcesz dograć drugi głos, zacznij po prostu nagrywać pojawi się kolejny wykres falowy. Podczas nagrywania jednocześnie odtwarzany jest dotychczas obecny w projekcie dźwięk. Koniecznie użyj słuchawek, by uniknąć powstania efektu pogłosu. Nagrania możesz wyrównywać, przesuwać i edytować każde z osobna. Eksportowanie materiału wynikowego Całą kompozycję możesz zapisać jako projekt programu Audacity, co pozwoli Ci kontynuować edycję w późniejszym czasie, lub wyeksportować jako plik dźwiękowy w jednym z dostępnych formatów. Przed zapisaniem w formacie WAV trzeba rozdzielić oba kanały stereofoniczne. Kliknij nazwę pliku po lewej stronie wykresu falowego i z podręcznego Spotkanie 23. Multimedia z różnych źródeł 259

9 menu wybierz Podziel ścieżkę stereo. Następnie każdą ścieżkę przypisz do lewego bądź prawego kanału (przy użyciu tego samego podręcznego menu). Wynik zapisz przy użyciu polecenia Plik/Eksportuj... Zanim nastąpi właściwy eksport, zostanie wyświetlone okno, w którym należy wprowadzić dane opisujące plik. Warto poświęcić chwilę na ich wpisanie, ponieważ to właśnie te dane pojawiają się potem na wyświetlaczach odtwarzaczy MP3. CD Jak przesyłać pliki między różnymi urządzeniami, możesz przeczytać w artykule, który znajdziesz na płycie dołączonej do podręcznika. Jak poprawić zdjęcie Oprócz znajomości zasad pracy z programami graficznymi bardzo przydatna jest też wiedza na temat kompozycji, teorii barw, metod barwnego druku i wielu innych zagadnień. Windows 7 jest bardzo ubogi w programy do obróbki i przeglądania zdjęć. Na dysku peceta znajdziesz: Paint (narzędzie systemowe) program do tworzenia grafiki oraz prostej obróbki zdjęć; Przeglądarka fotografii systemu Windows (narzędzie systemowe) program pełniący funkcję systemowej przeglądarki grafik. Możesz też skorzystać z darmowych narzędzi, takich jak: CD GIMP (open source) potężne narzędzie do edycji grafiki, którego możliwości dorównują płatnym produktom; operuje warstwami, rozpoznaje większość formatów graficznych (krótki opis znajdziesz na naszej płycie CD); XnView (freeware do zastosowań niekomercyjnych) program przeznaczony do przeglądania i konwersji plików graficznych wspiera ponad 400 formatów plików; Picasa (freeware) darmowe oprogramowanie firmy Google do edycji zdjęć oraz ich udostępniania. Aby wyretuszować zdjęcie w programie XnView, wskaż w oknie znajdującym się z prawej strony programu plik graficzny, którego retuszu chcesz dokonać. Kliknij go dwukrotnie, żeby został wyświetlony na całym ekranie. Do dyspozycji masz pasek narzędzi, na którym znajdują się między innymi opcje, które pozwalają na: dopasowanie jasności oraz kontrastu zdjęcia, usunięcie efektu czerwonych oczu, obrócenie zdjęcia, przycięcie zdjęcia do odpowiednich rozmiarów. Ponadto są dostępne opcje umożliwiające: konwersję zdjęcia na skalę szarości, dodanie efektów, dodanie tekstu, dodanie znaku wodnego itp. Czy obraz obrazowi równy Często zachodzi potrzeba zapisania obrazu w innym formacie, by na przykład umożliwić jego odczyt w innym programie. Zazwyczaj każdy edytor grafiki oferuje taką opcję, czyli program potrafi odczytać format pliku źródłowego oraz pozwala na zapis do pliku w innym wybranym przez Ciebie formacie. 260 Etap 6. Przetwarzamy multimedia

10 Rysunek Program XnView z dostępnymi opcjami retuszu zdjęć zapamiętaj Format graficzny (ang. graphic format) to ustalony algorytm zapisania do pliku informacji zawartych w obrazie. Wyróżnia się formaty otwarte (algorytm jest powszechnie znany) oraz zamknięte (algorytm jest utajniony przez jego pomysłodawcę). Wśród formatów graficznych można wyróżnić: formaty grafiki rastrowej: niestosujące żadnej kompresji, stosujące kompresję bezstratną, stosujące kompresję stratną, formaty grafiki wektorowej. zapamiętaj Kompresja (ang. compression) to taki sposób zapisu pliku, który umożliwia zmniejszenie liczby bitów potrzebnych do wyrażenia danej informacji. W przypadku kompresji stratnej odrzuca się część informacji, których brak zmysły ludzkie rejestrują w minimalnym stopniu. W kompresji bezstratnej odtworzona informacja będzie zawsze identyczna z oryginałem, lecz stopień kompresji zazwyczaj nie jest tak duży jak przy kompresji stratnej. Ten sam utwór, który na zwykłej płytce audio zajmuje nawet ponad 100 MB, zapisany w znanym Ci formacie MP3 zajmie kilka megabajtów. Tak duża oszczędność wynika m.in. z całkowitego pominięcia dźwięków o częstotliwościach kilkunastu kiloherców, których większość ludzi i tak nie słyszy. Na podobnej zasadzie działa kompresja grafik, która wykorzystuje znane właściwości oka ludzkiego. Spotkanie 23. Multimedia z różnych źródeł 261

11 Najczęściej stosowane formaty plików do zapisu grafiki to: BMP, GIF, JPEG, PNG i TIFF. Format pliku możesz rozpoznać po rozszerzeniu jego nazwy. Najbardziej znane formaty stosujące kompresję stratną: JPEG (ang. Joint Photographic Experts Group), JPG najpopularniejszy format, obsługiwany przez wszystkie przeglądarki internetowe, powszechnie stosowany w cyfrowych aparatach fotograficznych, obsługiwany przez współczesne systemy operacyjne i domowe urządzenia wizyjne; JPEG 2000 nowsza wersja poprzedniego formatu, oferująca lepszą kompresję; TIFF (ang. Tagged Image File Format) popularny format oferujący różne sposoby kompresji (zarówno stratnej, jak i bezstratnej), a także pozwalający na zastosowanie przezroczystości wybranych obszarów grafiki (tzw. kanał alfa). Formaty graficzne z kompresją bezstratną: GIF (ang. Graphics Interchange Format) popularny format grafiki, szczególnie internetowej, pozwalający przechowywać wiele obrazów w jednym pliku, tworząc z nich animację; obsługuje przezroczystość monochromatyczną (pełna przezroczystość lub jej brak); liczba pamiętanych kolorów nie może przekraczać 256; PNG (ang. Portable Network Graphics) następca poprzedniego formatu, w pełni obsługujący kanał alfa, który nie jest ograniczony do 256 kolorów; TIFF patrz wyżej, format stosowany w szczególności w przypadku materiałów przeznaczonych do druku; BMP (ang. bitmap) oferuje zapis z kompresją RLE lub bez kompresji (powszechniejszy), wykorzystywany m.in. przez program MS Paint. Formaty graficzne bez kompresji: XCF (ang. experimental Computing Facility) wielowarstwowa mapa bitowa programu GIMP; PSD (and. Photoshop Document) wielowarstwowa mapa bitowa programu Adobe Photoshop. Formaty grafiki wektorowej: SVG (ang. Scalable Vector Graphics) otwarty format, oparty na języku XML, uważany za standard grafiki wektorowej; wspiera tworzenie animacji; Rysunek Różne formaty dostępne podczas zapisu w programach Paint i XnView 262 Etap 6. Przetwarzamy multimedia

12 CDR (ang. Corel Draw) format opatentowany przez firmę Corel Corporation, traktowany jako standard przemysłowy, akceptowany przez wszystkie pracownie poligraficzne; SWF (ang. Shockwave Flash) format grafiki wektorowej firmy Adobe, popularny w internecie; umożliwia tworzenie animacji, a nawet całych aplikacji, które charakteryzują się niewielką objętością, ale bardzo obciążają procesor podczas odtwarzania; EPS (ang. Encapsulated PostScript) format pozwalający opisać wygląd strony dokumentu w specjalnym języku PostScript; pozwala przechowywać grafikę wektorową w postaci umożliwiającej osadzanie jej w innych dokumentach. Komputery pracują na danych w postaci skwantowanej, co w przypadku grafiki oznacza, że dysponujemy skończoną liczbą kolorów i nie jest możliwe uzyskanie żadnej barwy pośredniej pomiędzy tymi zdefiniowanymi w postaci palety barw. Pierwsze komputery potrafiły wyświetlić zaledwie 2, 4, 8, 16 lub 256 kolorów. Dzisiaj ich liczba wzrosła do ponad 16 mln tak obszerną paletę określa się często jako full color (2 24 = ). Ze względu na ograniczone możliwości percepcji ludzkiego oka jest w zupełności wystarczająca. Obrazy mogą być więc zapisywane w palecie 1-, 4-, 8- lub 24-bitowej. Liczba kolorów możliwych do uzyskania i liczba dostępnych kolorów to dwa różne pojęcia. Na przykład niektóre formaty plików graficznych pozwalają użyć każdej barwy z pełnej, 24-bitowej palety, ale w jednym pliku może ich być jednocześnie tylko 256 (formaty GIF, PNG). Jeżeli podczas zapisu obrazu, nawet w tym samym formacie, wybierzesz mniejszą paletę, Twój plik wynikowy zmniejszy swoją objętość. Oczywiście odbędzie się to kosztem jakości (rysunek 6.12). Format JPEG jest wykorzystywany do zapisu fotografii, a GIF służy do zapisu prostych rysunków z niewielką liczbą kolorów i dużymi kontrastami. Zwróć uwagę, że powiększając rysunek w formacie GIF Rysunek Rysunek w formacie GIF w skali 1:1, nawet duże powiększenie nie powoduje w skali 1:1 i powiększony czterokrotnie pogorszenia jakości obrazu (nie ma rozmyć, przebarwień i wszystkie elementy są wyraźnie widoczne), a następuje jedynie pikselizacja. Tej wady nie mają obrazy wektorowe. Szczegóły na fotografii przy płynnych przejściach między milionami kolorów są tak drobne, że oko ludzkie ich nie zauważa, więc można je pominąć podczas kompresji. Użyty stopień kompresji nie jest bez znaczenia, np. podczas zapisu pliku.jpg suwak kompresji ustawia się zwykle na 80 90%. Rysunek Ten sam rysunek zapisany z coraz mniejszą paletą kolorów Rysunek Przykład źle dobranego formatu (JPG) do prostego rysunku Spotkanie 23. Multimedia z różnych źródeł 263

13 Rysunek Picasa daje możliwość prostego retuszu fotografii Jak już wcześniej wspomniałem, popularną aplikacją (zarówno w środowisku Windows, jak i Mac OS) do katalogowania, przeglądania i retuszu zdjęć jest bezpłatny program firmy Google Picasa. Już przy pierwszym uruchomieniu wyszuka on pliki graficzne na Twoim dysku. Potem możesz je skatalogować, opisać, nagrać w postaci prezentacji na CD, zarchiwizować, wydrukować itd. Program umożliwia też podstawową obróbkę każdego zdjęcia: kadrowanie, obracanie, redukcję efektu czerwonych oczu, rozjaśnianie, wyostrzanie, efekt sepii, redukcję ziarna, korekcję nasycenia barw i inne (rysunek 6.15). W programie uwzględniono udostępnianie zdjęć innym użytkownikom, uproszczono też jego obsługę. W lewej części okna mamy wyróżnione zbiory fotografii, jakie Picasa znalazła na Twoim dysku zaraz po uruchomieniu. W części dolnej są umieszczone przyciski przenoszące nas do poszczególnych funkcji programu oraz suwak regulujący wielkość podglądu. Poprawione zdjęcia można bezpośrednio z programu wyeksportować na dysk, wysłać znajomym pocztą elektroniczną lub umieścić na własnej stronie z fotogalerią. Ta ostatnia opcja wymaga posiadania konta pocztowego w Google. Aplikację pobierzesz ze strony Zmniejszając głębię kolorów, tracisz dokładność odwzorowania barw w porównaniu z rzeczywistym obrazem, a zyskasz na objętości pliku. Nie zawsze jednak poprawność odwzorowania barw ma znaczenie, czasem chodzi właśnie o uzyskanie efektu artystycznego, czasem liczy się szybkość przesyłania obrazu itp. Przekształcając obraz wektorowy na rastrowy, tracisz możliwość dowolnego skalowania, ale zyskujesz uniwersalność grafikę rastrową da się odczytać prawie wszędzie, choćby w przeglądarce internetowej czy telefonie, a wektorową tylko w specjalistycznych programach. Jak przygotować animowaną grafikę Animacje komputerowe wykorzystują pewną bezwładność naszego narządu wzroku. Oglądając statyczne obrazy, przedstawiające kolejne fazy ruchu, wyświetlane w odpowiednim tempie (wystarczy kilkanaście zmian na sekundę), odnosisz wrażenie, że się one płynnie przemieszczają. Animacja może być zapamiętana jako plik w różnych formatach. W systemie Windows jednym z podstawowych jest format AVI (ang. Animated Video Image). Dawniej na stronach internetowych najczęściej były umieszczane animacje w postaci plików GIF lub PNG, które zawierały sekwencje obrazów. Przeglądarki mają wbudowaną funkcję odtwarzania takiego pliku jako animacji. GIF może być również odtwarzany na slajdzie prezentacji. Obecnie powszechnie stosuje się bardziej zaawansowaną technologię Flash, którą w 1996 r. opatentowała firma Macromedia. Technolo- 264 Etap 6. Przetwarzamy multimedia

14 gia ta opiera się na wykorzystaniu grafiki wektorowej (zamiast bitmapowej) i bazuje na klatkach kluczowych. Pozwala to na bardzo duże zmniejszenie pliku wynikowego, ale też wymaga znacznie wydajniejszego procesora, który musi natychmiast wygenerować właściwą animację na podstawie informacji zapisanych w pliku.swf. Klatka kluczowa (ang. key frame) to element łączący klatki pośrednie w procesie animacji. Firma Adobe wzbogaciła technologię Flash o specyficzny język programowania, co pozwoliło tworzyć interaktywne animacje i programy dostępne bezpośrednio przez stronę internetową. Do tworzenia animowanych obrazów w plikach typu GIF służą programy określane jako gif animator. Niektóre umożliwiają tworzenie obrazów od początku do końca i mają wszystkie podstawowe cechy typowych edytorów grafiki, inne pozwalają jedynie importować przygotowane wcześniej obrazy i łączyć je w jeden plik. Istnieją też programy, w których z dwóch statycznych obrazów można automatycznie uzyskać sekwencję kadrów ukazującą płynne przejście z jednego obrazu w drugi (ang. morphing). Pencil (http://www.pencil-animation.org/) jest wieloplatformowym narzędziem dla amatorów, służącym do tworzenia dwuwymiarowych animacji (rysunek 6.16). Program oferuje narzędzia pozwalające na uzyskanie prostych grafik oraz późniejsze ich animowanie. Gotowe obrazy rastrowe i wektorowe możesz też zaimportować z pliku. Technika animacji zastosowana w programie nosi nazwę onion skinning widzisz kilka kolejnych klatek nałożonych na siebie jak przezroczyste folie. Dzięki temu łatwiej Ci będzie rysować kolejne fazy ruchu. Otrzymaną animację możesz wyeksportować w formacie Flash, QuickTime lub w postaci sekwencji obrazów PNG. Program można obsługiwać przy użyciu myszki, choć projektowany jest pod kątem sterowania za pomocą tabletu. Narzędzia malarskie działają podobnie jak w innych programach, a ustawienia każdego z nich możesz regulować na palecie Options. Aby tworzyć kolejne klatki animacji, wybierz najpierw warstwę wektorową lub rastrową, klikając prawym przyciskiem myszy na osi czasu. Każda klatka (ang. frame) to pojedynczy Rysunek Okno programu Pencil Spotkanie 23. Multimedia z różnych źródeł 265

15 obraz, który będzie potem odpowiednio krótko wyświetlany, by stworzyć złudzenie ruchu. Dodawaj kolejne klatki niewielkim przyciskiem z plusem. Poprzednia klatka będzie prześwitywać poprzez nową, by ułatwić Ci modyfikację rysunku. Użyj przycisków po lewej stronie, by włączyć lub wyłączyć wyświetlanie poprzedniej i następnej klatki. W zależności od tego, na której warstwie rysujesz, obiekty będą miały charakter rastrowy lub wektorowy. Krzywe wektorowe regulujesz za pomocą narzędzia z wizerunkiem palca. Możesz przeciągać i upuszczać pliki ze zdjęciami bezpośrednio nad oknem programu. Jest to szczególnie przydatne, gdy masz dużo zdjęć. Jeśli chcesz zaimportować zdjęcie w określone miejsce, najpierw rozciągnij ramkę zaznaczenia. Jeśli obraz jest większy niż zaznaczenie, zostanie przeskalowany. Możesz również wklejać obrazy ze schowka. Narzędzie Sketch działa tylko na warstwie rastrowej, dlatego linie narysowane na warstwie wektorowej są wyświetlane jako przerywane możesz je ukrywać i pokazywać za pomocą przycisku po lewej stronie. Aby rysować widoczne krzywe, użyj narzędzia Draw. W przypadku obrazów wektorowych narzędzie Fill (używane do wypełniania wnętrza figury) może nie zadziałać, jeśli obrys nie jest całkowicie zamknięty. Znajdź wówczas luki i uzupełnij braki konturu. Aby szybko uzyskać efekt ruchu, zaznacz wybrany fragment rysunku, skopiuj go do schowka systemowego i wklej na następnej klatce, po czym delikatnie przesuń narzędziem strzałki. Warto najpierw utworzyć kilka klatek kluczowych, odzwierciedlających początkową i końcową fazę planowanego ruchu. Do uzyskania płynności ruchu wystarczy 25 klatek na sekundę (ang. frames per second, fps). Animatorzy, aby ułatwić sobie pracę, stosują często tylko 12 fps, co w większości przypadków w zupełności wystarcza. Szybkość animacji możesz regulować, zmieniając właśnie liczbę klatek na sekundę, po prawej stronie okna. Położenie klatek na linii czasu możesz zmienić, przeciągając je w inne miejsce. Aby zaznaczyć kilka klatek jednocześnie, przytrzymaj Shift. Podwójne kliknięcie z klawiszem Alt automatycznie zaznacza wszystkie kolejne klatki. Dodaj warstwę zawierającą podkład dźwiękowy. Plik dźwiękowy zaimportujesz, wybierając Edit/Import sound. Program akceptuje pliki w formatach WAV i QuickTime. W każdej chwili możesz obejrzeć efekt dotychczasowej pracy, klikając przycisk odtwarzania znajdujący się po prawej stronie ekranu. Eksportu animacji dokonujemy, wybierając polecenie File/Export (rysunek 6.17). W oknie dialogowym wybierz format wynikowy i miejsce docelowe. Jeśli wybierzesz format PNG, otrzymasz sekwencję wielu plików, po jednym na każdą klatkę. Aby połączyć Rysunek Eksportowanie gotowego projektu 266 Etap 6. Przetwarzamy multimedia

16 je w jeden plik, użyj np. napisanego w języku Java programu GiftedMotion (http:// Program jest bardzo prosty w działaniu. Wystarczy przeciągnąć sekwencję plików i zapisać ją jako animację w formacie GIF (rysunek 6.18). Ciekawym programem do tworzenia animacji, interaktywnych historii, a nawet prostych gier jest Scratch (http:// scratch.mit.edu/). Działa zarówno pod Windowsem, jak i Linuksem. Wyposażony jest Rysunek Okno programu GiftedMotion w edukacyjny język obiektowy, który pozwala programować w sposób wizualny elementy języka wyglądają jak puzzle, z których układa się sekwencje działań. Począwszy od wersji 1.1, Scratch został częściowo spolonizowany. Odpowiedz na pytania 1. Co znaczy przedrostek multi-? Co oznacza słowo media? 2. Na czym polega proces skanowania? Jak zmieni się wielkość pliku wynikowego, jeśli ten sam materiał zeskanujesz z dwukrotnie większą rozdzielczością? 3. Dlaczego piksel ekranu i punkt obrazu to synonimy tego samego pojęcia? Na jakiej podstawie tak wnioskujesz? 4. Dlaczego wielkość przeglądanych zdjęć ma wpływ na szybkość działania przeglądarki? Czy istotne jest źródło plików (dysk, pamięć flash, płytka CD/DVD)? 5. Czy do obejrzenia zdjęcia można wykorzystać przeglądarkę internetową, otwierając w niej odpowiedni plik? 6. Jakie formaty zapisu plików graficznych możesz wymienić? W jakich sytuacjach je zastosujesz? 7. Co w języku angielskim znaczą słowa blue i tooth? 8. Czym różni się zmiana ekspozycji od zmiany jasności podczas korekcji zdjęcia? 9. Jakie są wady i zalety grafiki rastrowej i wektorowej? Spotkanie 23. Multimedia z różnych źródeł 267

17 Wykonaj ćwiczenia 1. Wykonaj zrzut okna programu XnView, korzystając np. z programu FastStone Capture. 2. Zaprenumeruj w sklepie itunes dwa podcasty będąc w bibliotece podcastów itunes, kliknij Katalog podcastów, dzięki czemu przeniesiesz się do sklepu firmy Apple. 3. Zanuć i nagraj za pomocą Audacity i wbudowanego mikrofonu krótki fragment ulubionej piosenki jednego z polskich wykonawców. Spróbuj oczyścić plik z szumów, dograć drugi głos i zapisać całość w pliku.mp3. 4. Zajrzyj na stronę Znajduje się tam bardzo interesujący program malarski, działający w trybie online, co oznacza, że musisz mieć stały dostęp do internetu w czasie pracy. 5. Znajdź odpowiedź na pytanie, ile punktów (pikseli) przypada na jeden cal ekranu Twojego peceta. W tym celu sprawdź ustawioną rozdzielczość i zmierz linijką szerokość ekranu. 6. Otwórz dowolne zdjęcie, używając programu XnView. Wyeksportuj (polecenie Plik/ Kreator eksportu ) je czterokrotnie, za każdym razem używając innego formatu. Każdy z tak powstałych plików spakuj osobno i sprawdź, o ile zmniejszyła się wielkość pliku.zip w porównaniu z oryginałem. 7. Przynieś kilka swoich zdjęć z dzieciństwa i zeskanuj. Popraw jakość tak zrobionych cyfrowych odbitek, dokonując retuszu w dowolnym programie. 8. Zeskanuj swoją legitymację szkolną. Odwiedź stronę com/ i spróbuj przetworzyć zeskanowaną legitymację przy użyciu dostępnego tam modułu OCR. 9. Na stronie znajdziesz serwis, który pozwala dodawać bardzo interesujące efekty do zdjęć. Wypróbuj jego działanie. 10. Korzystając z programu Jing, nagraj animację przedstawiającą sposób ustalania opcji formatu pliku wynikowego podczas zapisu w programie Paint. Do nagrania dodaj swój komentarz dźwiękowy. 11. Stwórz nowy dzwonek do swojego telefonu. W tym celu nagraj w programie Audacity zapowiedź połączenia telefonicznego. Pamiętaj, by mówić głośno i wyraźnie. Oczyść nagranie i wyeksportuj do pliku MP3. Na koniec prześlij plik do swojej komórki. 12. Przygotuj zestaw kilkunastu zdjęć na wybrany, interesujący Cię temat. Zaimportuj je do programu XnView i utwórz w nim pokaz slajdów. Dodaj podkład dźwiękowy. Efekty swojej pracy zaprezentuj na forum klasy. Pracuj samodzielnie Przygotuj baner reklamujący Twoje hobby. Skorzystaj z jednego z generatorów online: Etap 6. Przetwarzamy multimedia

18 Spotkanie 24. amatorski stół montażowy Podłączając kamerę internetową do swojego komputera, zyskujesz nowe możliwości od rozmów wideo przy użyciu np. komunikatora Skype po proste narzędzie młodego filmowca. Kamera jest coraz częściej standardowym wyposażeniem komputerów przenośnych, w przypadku stacjonarnych trzeba ją dokupić jako oddzielne urządzenie. Do pozyskania materiału filmowego możesz też wykorzystać cyfrowy aparat fotograficzny z funkcją nagrywania. Przy montażu filmu możesz się posłużyć programem Windows Movie Maker. W Windows 7 nie jest on jednak jak to było we wcześniejszych wersjach dostarczony wraz z systemem. Stanowi bowiem element pakietu Podstawowe programy Windows Live, który można za darmo pobrać z internetu. Sam program Windows Live Movie Maker znajdziesz pod adresem get-movie-maker. Od czego zacząć Materiał źródłowy w postaci ujęć filmowych i zdjęć możesz zaimportować z dysku. Wystarczy kliknąć na kartę Strona główna, a następnie w grupie Dodawanie wybrać polecenie Dodaj wideo i fotografie. Możesz również skorzystać bezpośrednio z kamery internetowej. Windows Live Movie Maker akceptuje wiele formatów wideo (rysunek 6.19). Zaimportowany materiał znajdziesz w postaci ujęć w zasobniku po prawej stronie okna. Ujęcia te należy poukładać w dowolnej kolejności, tak by utworzyły logiczną całość (rysunek 6.20). Podczas kręcenia ujęć filmowych bardzo istotnym elementem jest oświetlenie najlepiej dosyć jasne, białe i pochodzące z kilku źródeł. W amatorskich warunkach dobre efekty daje skierowanie światła nie bezpośrednio na obiekt, lecz po odbiciu, np. od białej płachty papieru. Rysunek Okno wyboru plików wideo i zdjęć Rysunek Okno programu Windows Live Movie Maker Spotkanie 24. Amatorski stół montażowy 269

19 Jak pociąć ujęcia Zazwyczaj nagrywamy znacznie więcej materiału, niż potem wykorzystamy w zmontowanym filmie, gdyż najczęściej wybieramy tylko najlepsze ujęcia. Aby przyciąć ujęcie, kliknij plik wideo, który chcesz przyciąć i przejdź na kartę Edycja w sekcji Narzędzia wideo. Następnie w grupie Edytowanie wybierz Narzędzie przycinania zostaną wyświetlone punkt początkowy i końcowy (pionowe suwaki) na osi czasu naszego ujęcia wideo.teraz ustaw kursor nad skrajnym lewym lub skrajnym prawym suwakiem, tak aby kursor nabrał formę jak na rysunku Kliknij i przytrzymaj lewy przycisk myszy, a następnie przesuń kursor do tego miejsca, w którym chcesz dokonać cięcia. I gotowe! Zwróć uwagę, że ścieżka oraz inne elementy kolekcji zostały automatycznie przesunięte do przycinanego elementu kolekcji, tak aby nie powstała między nimi wolna przestrzeń. Do momentu zapisu projektu możesz w każdej chwili wrócić do oryginalnej formy i dokonać innego cięcia. Rysunek Przycinanie elementu kolekcji od końca Jak dodać przejścia między ujęciami Aby dodać przejścia do naszego projektu, musimy wejść na kartę Animacja. Następnie należy zaznaczyć dowolne ujęcie wideo lub zdjęcie, w którym chcemy zastosować przejście, i w grupie Przejścia rozwinąć listę dostępnych efektów. Po najechaniu na dowolne przejście w lewym oknie podglądu zobaczysz podgląd wybranego efektu. Rysunek Dodawanie przejść między ujęciami 270 Etap 6. Przetwarzamy multimedia

20 Jeżeli chcesz go zastosować, wystarczy kliknąć lewym przyciskiem myszy. Dodane przejście pojawi się automatycznie na wybranym ujęciu w zasobniku w postaci półprzezroczystego trójkąta w dolnym lewym rogu widoku ujęcia. Tą samą metodą możemy wybrać sposób kadrowania poszczególnych ujęć. Opcja ta znajduje się na karcie Animacje w grupie Wykadruj. Jak dostosować tło dźwiękowe filmu W programie Windows Live Movie Maker masz możliwość dodania podkładu dźwiękowego z zewnętrznego pliku. Aby tego dokonać, wystarczy kliknąć na kartę Strona główna, a następnie w grupie Dodawanie wybrać polecenie Dodaj muzykę. Zaimportowany materiał znajdziesz w postaci ścieżki dźwiękowej w zasobniku po prawej stronie okna. Podkład dźwiękowy możemy przyciąć podobnie jak przycina się ujęcia filmowe. Kliknij ścieżkę dźwiękową, przejdź na kartę Opcje w sekcji Narzędzia muzyki, następnie w grupie Edytowanie ustaw Czas rozpoczęcia, Punkt początkowy i Punkt końcowy. W tym samym miejscu w grupie Audio znajdują się również ustawienia Wzmacnianie i Zanikanie ścieżki audio. Aby dźwięk nie pojawiał się nagle na początku i nie urywał na końcu, możesz ustawić wzmacnianie i zanikanie głośności ścieżki dźwiękowej (rysunek 6.23). Rysunek Edycja ścieżek dźwiękowych Jak dodać napisy do filmu Program umożliwia dodawanie napisów do filmu poprzez kliknięcie opcji Tytuł, Podpis lub Tekst, dostępnej na karcie Strona główna w grupie Dodawanie. Aby dodać tytuł, wybierz opcję Tytuł. W zasobniku pojawi się ścieżka z domyślnym tekstem, który możemy dowolnie zmieniać. W tym celu przejdź na kartę Formatowanie w sekcji Narzędzia tekstowe, następnie kliknij dwukrotnie lewym przyciskiem myszy w ścieżkę z tekstem. W lewym oknie podglądu zobaczysz domyśny tekst, który możesz teraz Spotkanie 24. Amatorski stół montażowy 271

21 Rysunek Edycja ścieżek z tekstem zmienić. Na karcie Formatowanie w sekcji Narzędzia tekstowe znajduje się wiele grup narzędzi, dzięki którym możesz zmienić m.in. czcionkę, jej wielkość, kolor, tło, czas rozpoczęcia wyświetlania, czas wyświetlania tekstu oraz efekty animacji (rysunek 2.64). Jak zapisać film Tak jak w przypadku innych plików, na koniec pracy dobrze byłoby zapisać końcowy efekt w postaci pliku w uniwersalnym formacie. Możesz zapisać cały materiał jako projekt programu Windows Live Movie Maker z rozszerzeniem nazwy.wlmp (Ctrl+S lub F12), co pozwoli Ci w przyszłości powrócić do edycji filmu. Gorzej jednak będzie z uniwersalnością takiego rozwiązania. Opcja Zapisz film daje więcej możliwości zapisu (rysunek 6.25). Kreator zapisywania umieści wszystkie ustawienia osi czasu, układ i zawartość projektu jako kompletny film. Możesz w ten sposób zapisać zmontowany Rysunek Opcje zapisu gotowego projektu film na dysk komputera, i dodatkowo wybrać opcje zapisu, w zależności od potrzeb i przeznaczenia filmu (np. w wysokiej rozdzielczości, przystosowany do telefonu komórkowego lub do wysłania pocztą elektroniczną). W programie Windows Live Movie Maker mamy możliwość zastosowania funkcji Autofilm, znajdującej się na karcie Strona główna. Opcja ta pozwala na użycie gotowego motywu w całym projekcie (napisy, efekty wizualne itp.). 272 Etap 6. Przetwarzamy multimedia

22 W programie możemy również zmieniać efekty wizualne w wybranym wideo lub zdjęciu oraz ich jasność (opcja Efekty dostępna na karcie Efekty wizualne). Mamy możliwość zmiany współczynnika proporcji obrazu (opcja Współczynnik proporcji na karcie Widok) oraz dopasowania zdjęcia do muzyki (opcja Dopasuj do muzyki na karcie Strona główna w grupie Edytowanie). Jak nagrać płytę z gotowym filmem Komputery często nie są już wyposażane w stacje dyskietek. Ten typ nośnika jest po prostu przestarzały i mało pojemny. Dzisiaj dane przenosimy, korzystając z pamięci flash (ang. pendrive), na płytach CD/DVD lub przesyłamy przez sieć. Nośniki typu CD/DVD są w tej chwili tak tanie, że nie ma sensu oszczędzać podczas ich zakupu wybieraj zawsze markowe płytki dobrej jakości, np. firmy Verbatim, Sony, TDK, omijając z daleka płytki nieznanego producenta, które warstwę nośnika mają tak cienką, że kiedy popatrzysz pod światło, jest ona prawie przezroczysta. Płyty możesz wypalać (slangowe określenie nagrywania) bezpośrednio z poziomu systemu operacyjnego lub użyć jednego z wielu programów zewnętrznych, które pozwalają nagrywać w różnych formatach. Zanim naciśniesz przycisk Wypal, zdecyduj o formacie zapisu danych na płycie: ISO9660 domyślny format używany na pecetach; Joliet nowszy format, pozwalający nadawać nagrywanym plikom nazwy dłuższe niż 8 znaków, dawniej takie nazywanie plików było niemożliwe, dziś to standard; DVD-ROM (UDF) system plików ISO nie dopuszcza plików większych niż 2 GB, a format UDF radzi sobie ze zbiorami praktycznie dowolnych rozmiarów; nie wszystkie systemy obsługują takie płytki. Jednokrotny proces nagrywania nazywamy sesją. Jeśli w czasie pierwszego nagrywania płyty nie zamkniesz płytki, to będzie można dogrywać następne sesje (ang. Session At Once, SAO). Jednak np. stacjonarne odtwarzacze audio potrafią odczytać informacje jedynie z pierwszej sesji. Opcja Nie zamykaj sesji domyślnie nie jest zaznaczona, czyli program po nagraniu blokuje możliwość dogrywania danych (ang. Disc At Once, DAO). I niech tak pozostanie nagrywanie płytek jednosesyjnych daje większą pewność, że będą one czytelne dla każdego napędu. Komentarza wymaga jeszcze przypadek płyt audio po wypaleniu każdej piosenki laser jest na chwilę wyłączany (ang. Track At Once, TAO). Aby płyta mogła być zapisana poprawnie, komputer musi zapewnić nagrywarce ciągłość dopływu danych. Skutkiem nagłego przerwania strumienia danych będzie uszkodzenie płyty lub nagrywanej ścieżki. Zaznaczenie w programie opcji Zabezpieczenie underrun (ang. Buffer underrun opróżnienie bufora) chroni przed taką sytuacją oraz zapobiega blokowaniu pracy komputera podczas zapisu płyty. Zawsze ją zaznaczaj. W czasie nagrywania możesz używać komputera do innych prac. System przyjmuje jednak, że nagrywanie jest w takiej sytuacji najważniejsze (ma wysoki priorytet), więc może nieco wolniej reagować na Twoje operacje. Cd Na dołączonej do podręcznika płycie znajdziesz krótki słownik pojęć używanych w procesie nagrywania płyt optycznych (rysunek 6.26). Spotkanie 24. Amatorski stół montażowy 273

23 Rysunek Zapis na płycie optycznej składa się z wielu różnych bloków Odpowiedz na pytania 1. Jakie formaty filmowe potrafisz wymienić? W jakim formacie są przechowywane filmy w serwisie YouTube? 2. Czym różni się standard Full HD od HD Ready? 3. Do czego można wykorzystać efekty wideo dostępne w programie Windows Live Movie Maker? 4. Jak założyć konto w serwisie YouTube? 5. Co oznaczają skróty TAO, DAO i SAO? 6. Czym jest sesja nagrywania? Co to znaczy, że płyta po nagraniu zostanie zamknięta? 7. Na czym polega działanie zabezpieczenia przed opróżnieniem bufora podczas nagrywania? Wykonaj ćwiczenia 1. Przy użyciu kamery komputerowej nagraj materiał do filmu, w którym przedstawisz bandażowanie rany głowy, zakładanie opatrunku nosa i bandażowanie dłoni sposobem o nazwie rękawiczka. 2. Zmontuj materiał nagrany w poprzednim ćwiczeniu. Dodaj narrację i opisy tekstowe. 3. Gotowy projekt z poprzedniego ćwiczenia zapisz na płycie CD. 4. Spróbuj zaimportować swój film do innej kolekcji. 5. Jeżeli nie dysponujesz kamerą, spróbuj stworzyć film z materiałów pobranych z serwisu YouTube. Program Tooble potrafi pobrać stamtąd film na dysk komputera i przetworzyć na format odpowiedni do dalszej obróbki. Wystarczy odszukać materiał w serwisie i wkleić adres w okienku programu. Pobrany film znajdziesz w swojej teczce z filmami. Jako temat pracy wybierz na przykład Polskie kabarety. 6. Odnajdź w internecie przykładowy program do nagrywania, w którym można robić kopie całych płyt CD/DVD na podstawie plików z rozszerzeniem.iso. 274 Etap 6. Przetwarzamy multimedia

24 7. Kup płytę wielokrotnego zapisu (oznaczenie CD-RW). Korzystając z programu Winamp Media Player, przygotuj składankę ulubionych przez Ciebie utworów muzycznych (ang. playlist) i nagraj na tę płytę.. 8. Wyczyść nagraną w poprzednim ćwiczeniu płytę, używając do tego wybranego programu do nagrywania. Przygotuj samodzielnie Nagraj np. telefonem komórkowym film przedstawiający doświadczenie lub eksperyment z fizyki, chemii lub biologii. Zaimportuj nagrany film do komputera. Jeśli chcesz, zmontuj materiał, dodając napisy i narrację. Zorganizujcie w klasie pokaz nakręconych filmów. Oceńcie jakość wykonania, walory edukacyjne i pomysłowość poszczególnych filmów. Spotkanie 25. multimedialna rzeczywistość Większość z nas tworzy multimedia na pamiątkę wydarzeń w naszym życiu i zazwyczaj chcemy pokazać je znajomym czy krewnym. Powszechny dziś dostęp do sieci daje możliwość pochwalenia się swoją twórczością dosłownie całemu światu. Jak umieścić film w sieci Może się okazać, że ciekawy film, opublikowany w sieci, obejrzą miliony internautów, a my staniemy się sławni. Przed publikacją warto starannie zmontować materiał, wyciąć dłużyzny, wstawić napisy i ciekawy podkład dźwiękowy. Dzięki temu klip stanie się bardziej dynamiczny i z pewnością obejrzy go więcej osób. Rysunek Umieszczanie filmu w serwisie YouTube Gotowy film możesz opublikować np. w bardzo dziś popularnym serwisie YouTube, jeśli tylko posiadasz w nim bezpłatne konto. Wejdź na stronę kliknij odsyłacz Prześlij film, wskaż film na dysku i poczekaj, aż transfer dobiegnie końca (rysunek 6.27). Inny serwis tego typu znajdziesz pod adresem W zależności od wielkości filmu i szybkości łącza przesyłanie go do serwisu YouTube potrwa od kilku minut do nawet kilku godzin, a o jego zakończeniu poinformuje Cię zielona ikona. W tym czasie możesz uzupełnić pola formularza, wpisując tytuł klipu, kilkuzdaniowy opis oraz hasła wywoławcze. Na zakończenie kliknij przycisk Zapisz zmiany. Spotkanie 25. Multimedialna rzeczywistość 275

Ćwiczenie II. Edytor dźwięku Audacity

Ćwiczenie II. Edytor dźwięku Audacity Ćwiczenie II. Edytor dźwięku Audacity Sprzęt Aplikacja Komputer osobisty PC Karta dźwiękowa zainstalowana w PC Mikrofon Wzmacniacz z kolumnami Audacity Program Audacity jest wielościeżkowym edytorem dźwięku.

Bardziej szczegółowo

dr hab. inż. Lidia Jackowska-Strumiłło, prof. PŁ Instytut Informatyki Stosowanej, PŁ

dr hab. inż. Lidia Jackowska-Strumiłło, prof. PŁ Instytut Informatyki Stosowanej, PŁ Wydział Elektrotechniki, Elektroniki, Informatyki i Automatyki Politechnika Łódzka Środowisko pracy grafików dr hab. inż. Lidia Jackowska-Strumiłło, prof. PŁ Instytut Informatyki Stosowanej, PŁ Formaty

Bardziej szczegółowo

Wersja 2.6 przeznaczona jest dla systemów Windows Vista/7. Pobierz ze strony:

Wersja 2.6 przeznaczona jest dla systemów Windows Vista/7. Pobierz ze strony: Windows Movie Maker Windows Movie Maker to program do obróbki filmów. Wersja 2.6 przeznaczona jest dla systemów Windows Vista/7. Pobierz ze strony: http://www.dobreprogramy.pl/windows-movie-maker,program,windows,11546.html

Bardziej szczegółowo

Formaty plików. graficznych, dźwiękowych, wideo

Formaty plików. graficznych, dźwiękowych, wideo Formaty plików graficznych, dźwiękowych, wideo Spis treści: Wstęp: Co to jest format? Rodzaje formatów graficznych Właściwości formatów graficznych Porównanie formatów między sobą Formaty plików dźwiękowych

Bardziej szczegółowo

Rozdział 4. Multimedia

Rozdział 4. Multimedia Rozdział 4. Multimedia Ćwiczenia zawarte w tym rozdziale pozwolą na wykorzystanie ogromnych moŝliwości multimedialnych systemu Windows XP. Większość narzędzi multimedialnych w Windows XP pochodzi z systemu

Bardziej szczegółowo

Audacity jest darmowym edytorem audio

Audacity jest darmowym edytorem audio Audacity jest darmowym edytorem audio Umożliwia on: nagrywanie i odtwarzanie, importowanie i eksportowanie plików w formatach MP3, WAV, AIFF, Ogg Vorbis i inne. edycję dźwięków z wykorzystaniem wycinania,

Bardziej szczegółowo

Jak uŝywać programu Windows Movie Maker?

Jak uŝywać programu Windows Movie Maker? Jak uŝywać programu Windows Movie Maker? Windows Movie Maker to program do tworzenia/edytowania filmów. Jest on standardowo dorzucany do systemu operacyjnego Windows. Program jest prosty w obsłudze i w

Bardziej szczegółowo

Nagrywamy podcasty program Audacity

Nagrywamy podcasty program Audacity Pobieranie i instalacja Program Audacity jest darmowym zaawansowanym i wielościeżkowym edytorem plików dźwiękowych rozpowszechnianym na licencji GNU GPL. Jest w wersjach dla systemów typu Unix/Linux, Microsoft

Bardziej szczegółowo

Obróbka grafiki cyfrowej

Obróbka grafiki cyfrowej Obróbka grafiki cyfrowej 1 ROZDZIELCZOŚĆ (ang. resolution) - oznacza ilość malutkich punktów, które tworzą widzialny znak w druku bądź na ekranie monitora Typowe rozdzielczości monitorów komputerowych

Bardziej szczegółowo

3 Programy do tworzenia

3 Programy do tworzenia 3 Programy do tworzenia prezentacji PowerPoint 2007 3.1. Tworzenie prezentacji w programie PowerPoint 2007 Tworzenie prezentacji w programie PowerPoint 2007 jest podobne jak w programie PowerPoint 2003.

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi programu. BlazeVideo HDTV Player v6

Instrukcja obsługi programu. BlazeVideo HDTV Player v6 Instrukcja obsługi programu BlazeVideo HDTV Player v6 Spis treści 1. Opis programu...3 1.1 Wprowadzenie...3 1.2 Funkcje programu...3 1.3 Wymagania sprzętowe...4 2. Wygląd interfejsu...4 3. Obsługa programu...6

Bardziej szczegółowo

Dalej będziemy tworzyli prezentacje filmową złożoną ze zdjęd, filmów i muzyki.

Dalej będziemy tworzyli prezentacje filmową złożoną ze zdjęd, filmów i muzyki. I. Edycja filmu Windows Movie Maker Program Windows Movie Maker jest programem systemowym, dostarczanym razem z Windows i służy do tworzenia prezentacji multimedialnej zawierającej pliki graficzne, ewentualnie

Bardziej szczegółowo

Podręcznik użytkownika programu. Ceremonia 3.1

Podręcznik użytkownika programu. Ceremonia 3.1 Podręcznik użytkownika programu Ceremonia 3.1 1 Spis treści O programie...3 Główne okno programu...4 Edytor pieśni...7 Okno ustawień programu...8 Edycja kategorii pieśni...9 Edytor schematów slajdów...10

Bardziej szczegółowo

1. Pobieranie i instalacja FotoSendera

1. Pobieranie i instalacja FotoSendera Jak zamówić zdjęcia przez FotoSender? Spis treści: 1. Pobieranie i instalacja FotoSendera 2. Logowanie 3. Opis okna programu 4. Tworzenie i wysyłanie zlecenia Krok 1: Wybór zdjęć Krok 2: Podsumowanie zlecenia

Bardziej szczegółowo

Tworzenie prezentacji w MS PowerPoint

Tworzenie prezentacji w MS PowerPoint Tworzenie prezentacji w MS PowerPoint Program PowerPoint dostarczany jest w pakiecie Office i daje nam możliwość stworzenia prezentacji oraz uatrakcyjnienia materiału, który chcemy przedstawić. Prezentacje

Bardziej szczegółowo

Windows XP - lekcja 3 Praca z plikami i folderami Ćwiczenia zawarte w tym rozdziale pozwolą na tworzenie, usuwanie i zarządzanie plikami oraz folderami znajdującymi się na dysku twardym. Jedną z nowości

Bardziej szczegółowo

1. Przypisy, indeks i spisy.

1. Przypisy, indeks i spisy. 1. Przypisy, indeks i spisy. (Wstaw Odwołanie Przypis dolny - ) (Wstaw Odwołanie Indeks i spisy - ) Przypisy dolne i końcowe w drukowanych dokumentach umożliwiają umieszczanie w dokumencie objaśnień, komentarzy

Bardziej szczegółowo

BIBLIOTEKA LOKALNE CENTRUM WIEDZY PRAKTYCZNEJ PRZEWODNIK PO NARZĘDZIACH WARSZTAT NR 4: WINDOWS LIVE MOVIE MAKER

BIBLIOTEKA LOKALNE CENTRUM WIEDZY PRAKTYCZNEJ PRZEWODNIK PO NARZĘDZIACH WARSZTAT NR 4: WINDOWS LIVE MOVIE MAKER BIBLIOTEKA LOKALNE CENTRUM WIEDZY PRAKTYCZNEJ PRZEWODNIK PO NARZĘDZIACH WARSZTAT NR 4: WINDOWS LIVE MOVIE MAKER Windows Live Movie Maker to najnowsza wydanie popularnego programu do prostej obróbki i montażu

Bardziej szczegółowo

Divar - Archive Player. Instrukcja obsługi

Divar - Archive Player. Instrukcja obsługi Divar - Archive Player PL Instrukcja obsługi Divar Odtwarzacz Instrukcja obsługi PL 1 Divar Digital Versatile Recorder Divar Odtwarzacz Instrukcja obsługi Spis treści Rozpoczęcie pracy........................................2

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie grafiki wektorowej do tworzenia elementów graficznych stron i prezentacji

Wykorzystanie grafiki wektorowej do tworzenia elementów graficznych stron i prezentacji Wykorzystanie grafiki wektorowej do tworzenia elementów graficznych stron i prezentacji grafika rastrowa a grafika wektorowa -13- P SiO 2 Grafika rastrowa - obraz zapisany w tej postaci stanowi układ barwnych

Bardziej szczegółowo

Prezentacja multimedialna MS PowerPoint 2010 (podstawy)

Prezentacja multimedialna MS PowerPoint 2010 (podstawy) Prezentacja multimedialna MS PowerPoint 2010 (podstawy) Cz. 2. Wstawianie obiektów do slajdu Do slajdów w naszej prezentacji możemy wstawić różne obiekty (obraz, dźwięk, multimedia, elementy ozdobne),

Bardziej szczegółowo

Przed skonfigurowaniem tego ustawienia należy skonfigurować adres IP urządzenia.

Przed skonfigurowaniem tego ustawienia należy skonfigurować adres IP urządzenia. Korzystanie z Usług internetowych podczas skanowania sieciowego (dotyczy systemu Windows Vista z dodatkiem SP2 lub nowszym oraz systemu Windows 7 i Windows 8) Protokół Usług internetowych umożliwia użytkownikom

Bardziej szczegółowo

Formaty plików graficznych

Formaty plików graficznych Formaty plików graficznych grafika rastowa grafika wektorowa Grafika rastrowa Grafika rastrowa służy do zapisywania zdjęć i realistycznych obrazów Jakość obrazka rastrowego jest określana przez całkowitą

Bardziej szczegółowo

Cała prawda o plikach grafiki rastrowej

Cała prawda o plikach grafiki rastrowej ~ 1 ~ Cała prawda o plikach grafiki rastrowej Grafika rastrowa to rodzaj grafiki zapisywanej na dysku w postaci bitmapy, czyli zbioru pikseli. W edytorach grafiki rastrowej możliwa jest edycja na poziomie

Bardziej szczegółowo

Tematy lekcji zajęć komputerowych klasa 5b grupa 1 i grupa 2

Tematy lekcji zajęć komputerowych klasa 5b grupa 1 i grupa 2 Tematy lekcji zajęć komputerowych klasa 5b grupa 1 i grupa 2 1 Program nauczania. Przedmiotowy system oceniania. Regulamin pracowni komputerowej. - 7 punktów regulaminu potrafi powiedzieć, czego się będzie

Bardziej szczegółowo

Rozdział 3. Praca z klipami... 37

Rozdział 3. Praca z klipami... 37 Rozdział 1. Wprowadzenie do programu Windows Movie Maker... 7 To, co powinieneś wiedzieć, zanim rozpoczniesz pracę z programem Windows Movie Maker...8 Skąd pobrać nową wersję programu i jakie są wymagania

Bardziej szczegółowo

Rodzaje plików. Podstawowe definicje.

Rodzaje plików. Podstawowe definicje. Rodzaje plików. Podstawowe definicje. Mariusz Tokarski Zagadnienia Zarządzanie plikami w systemie Windows Definicja pliku Opcje folderów Programy domyślne Współdzielenie plików przez programy Podstawowe

Bardziej szczegółowo

Scenariusz lekcji. Scenariusz lekcji. opisać działanie narzędzi przybornika. korzystać z Edytora postaci programu Logomocja;

Scenariusz lekcji. Scenariusz lekcji. opisać działanie narzędzi przybornika. korzystać z Edytora postaci programu Logomocja; Kolorowe neony Scenariusz lekcji Scenariusz lekcji 1 TEMAT LEKCJI: Kolorowe neony 2 CELE LEKCJI: 2.1 Wiadomości: Uczeń potrafi: opisać sposób tworzenia animacji; wyjaśnić pojęcie klatka ; opisać działanie

Bardziej szczegółowo

Jak uzyskać efekt 3D na zdjęciach z wykorzystaniem programu InkScape

Jak uzyskać efekt 3D na zdjęciach z wykorzystaniem programu InkScape Jak uzyskać efekt 3D na zdjęciach z wykorzystaniem programu InkScape Program InkScape jest bezpłatnym polskojęzycznym programem grafiki wektorowej do pobrania ze strony http://www.dobreprogramy.pl/inkscape,program,windows,12218.html.

Bardziej szczegółowo

Plan wykładu. Wprowadzenie Program graficzny GIMP Edycja i retusz zdjęć Podsumowanie. informatyka +

Plan wykładu. Wprowadzenie Program graficzny GIMP Edycja i retusz zdjęć Podsumowanie. informatyka + Plan wykładu Wprowadzenie Program graficzny GIMP Edycja i retusz zdjęć Podsumowanie 2 Po co obrabiamy zdjęcia Poprawa jasności, kontrastu, kolorów itp. Zdjęcie wykonano w niesprzyjających warunkach (złe

Bardziej szczegółowo

Włączanie/wyłączanie paska menu

Włączanie/wyłączanie paska menu Włączanie/wyłączanie paska menu Po zainstalowaniu przeglądarki Internet Eksplorer oraz Firefox domyślnie górny pasek menu jest wyłączony. Czasem warto go włączyć aby mieć szybszy dostęp do narzędzi. Po

Bardziej szczegółowo

FORMATY PLIKÓW GRAFICZNYCH

FORMATY PLIKÓW GRAFICZNYCH FORMATY PLIKÓW GRAFICZNYCH Różnice między nimi. Ich wady i zalety. Marta Łukasik Plan prezentacji Formaty plików graficznych Grafika wektorowa Grafika rastrowa GIF PNG JPG SAV FORMATY PLIKÓW GRAFICZNYCH

Bardziej szczegółowo

Nagrywanie płyt CD i DVD

Nagrywanie płyt CD i DVD Nagrywanie płyt CD i DVD Pobieranie i instalacja programu CDBurnerXP 1. Wejdź na stronę http://cdburnerxp.se/ 2. Kliknij w zielony przycisk CDBurnerXP Free Download 3. Wybierz Zapisz plik [Mozilla Firefox]

Bardziej szczegółowo

Pokażę w jaki sposób można zrobić prostą grafikę programem GIMP. 1. Uruchom aplikację GIMP klikając w ikonę na pulpicie.

Pokażę w jaki sposób można zrobić prostą grafikę programem GIMP. 1. Uruchom aplikację GIMP klikając w ikonę na pulpicie. Tworzenie grafiki Jest wiele oprogramowania służącego tworzeniu grafiki. Wiele z nich daje tylko podstawowe możliwości (np. Paint). Są też programy o rozbudowanych możliwościach przeznaczone do robienia

Bardziej szczegółowo

GRAFIKA RASTROWA. WYKŁAD 2 Oprogramowanie i formaty plików. Jacek Wiślicki Katedra Informatyki Stosowanej

GRAFIKA RASTROWA. WYKŁAD 2 Oprogramowanie i formaty plików. Jacek Wiślicki Katedra Informatyki Stosowanej GRAFIKA RASTROWA WYKŁAD 2 Oprogramowanie i formaty plików Jacek Wiślicki Katedra Informatyki Stosowanej Oprogramowanie Na rynku istnieje wiele programów do tworzenia i przetwarzania grafiki rastrowej.

Bardziej szczegółowo

Kopiowanie przy użyciu szyby skanera. 1 Umieść oryginalny dokument na szybie skanera stroną zadrukowaną skierowaną w dół, w lewym, górnym rogu.

Kopiowanie przy użyciu szyby skanera. 1 Umieść oryginalny dokument na szybie skanera stroną zadrukowaną skierowaną w dół, w lewym, górnym rogu. Skrócony opis Kopiowanie Kopiowanie Szybkie kopiowanie 3 Naciśnij przycisk na panelu operacyjnym 4 Po umieszczeniu dokumentu na szybie skanera dotknij opcji Zakończ zadanie, aby powrócić do ekranu głównego.

Bardziej szczegółowo

1. Pobierz i zainstaluj program w 3 krokach : 2. Wybierz produkt -> FotoAlbum (Photo Books)

1. Pobierz i zainstaluj program w 3 krokach : 2. Wybierz produkt -> FotoAlbum (Photo Books) 1. Pobierz i zainstaluj program w 3 krokach : 2. Wybierz produkt -> FotoAlbum (Photo Books) 3. Wybór produktu w zależności od formatu, ceny : 4. Po wyborze formatu przechodzimy do okna z wyborem szablonu.

Bardziej szczegółowo

Pokaz slajdów na stronie internetowej

Pokaz slajdów na stronie internetowej Pokaz slajdów na stronie internetowej... 1 Podpisy pod zdjęciami... 3 Publikacja pokazu slajdów w Internecie... 4 Generator strony Uczelni... 4 Funkcje dla zaawansowanych użytkowników... 5 Zmiana kolorów

Bardziej szczegółowo

Skaner Mustek Scan Express

Skaner Mustek Scan Express INSTRUKCJA OBSŁUGI Nr produktu 884056 Skaner Mustek Scan Express Strona 1 z 14 Instalacja sterownika skanera TWAIN. Sterownik TWAIN jest modułem skanującym dostarczonym wraz Twoim skanerem. Jest on łatwo

Bardziej szczegółowo

Platforma szkoleniowa krok po kroku

Platforma szkoleniowa krok po kroku Platforma szkoleniowa krok po kroku Jeśli masz problemy z uruchomieniem Platformy szkoleniowej warto sprawdzić poprawność poniższych konfiguracji: Minimalne wymagania sprzętowe SPRZĘT Procesor min. 233

Bardziej szczegółowo

W odniesieniu do wszystkich zajęć: Ocena dopuszczająca: Uczeń:

W odniesieniu do wszystkich zajęć: Ocena dopuszczająca: Uczeń: WYMAGANIA EDUKACYJNE niezbędne do otrzymania przez ucznia poszczególnych śródrocznych i rocznych ocen klasyfikacyjnych grafika komputerowa. W odniesieniu do wszystkich zajęć: Ocena dopuszczająca: 1. Z

Bardziej szczegółowo

Temat: Organizacja skoroszytów i arkuszy

Temat: Organizacja skoroszytów i arkuszy Temat: Organizacja skoroszytów i arkuszy Podstawowe informacje o skoroszycie Excel jest najczęściej wykorzystywany do tworzenia skoroszytów. Skoroszyt jest zbiorem informacji, które są przechowywane w

Bardziej szczegółowo

Podstawy technologii cyfrowej i komputerów

Podstawy technologii cyfrowej i komputerów BESKIDZKIE TOWARZYSTWO EDUKACYJNE Podstawy technologii cyfrowej i komputerów Budowa komputerów cz. 2 systemy operacyjne mgr inż. Radosław Wylon 2010 1 Spis treści: Rozdział I 3 1. Systemy operacyjne 3

Bardziej szczegółowo

Platforma szkoleniowa krok po kroku. Poradnik Kursanta

Platforma szkoleniowa krok po kroku. Poradnik Kursanta - 1 - Platforma szkoleniowa krok po kroku Poradnik Kursanta PORA - 2 - Jeśli masz problemy z uruchomieniem Platformy szkoleniowej warto sprawdzić poprawność poniższych konfiguracji: - 3 - SPRZĘT Procesor

Bardziej szczegółowo

Projekcje multimedialne

Projekcje multimedialne Przedmiotowy system oceniania Zawód: Technik Informatyk Nr programu: 312[ 01] /T,SP/MENiS/ 2004.06.14 Przedmiot: Multimedia i Grafika Komputerowa Klasa: druga Dział Dopuszczający Dostateczny Dobry Bardzo

Bardziej szczegółowo

Platforma e-learningowa

Platforma e-learningowa Platforma e-learningowa skrócona instrukcja obsługi. Aby uruchomić platformę e-learningową, należy otworzyć przeglądarkę internetową, a następnie wpisać adres http://aok.learnway.eu/ - wyświetlony zostanie

Bardziej szczegółowo

GRAFIKA. Rodzaje grafiki i odpowiadające im edytory

GRAFIKA. Rodzaje grafiki i odpowiadające im edytory GRAFIKA Rodzaje grafiki i odpowiadające im edytory Obraz graficzny w komputerze Może być: utworzony automatycznie przez wybrany program (np. jako wykres w arkuszu kalkulacyjnym) lub urządzenie (np. zdjęcie

Bardziej szczegółowo

www.gim4.slupsk.pl/przedmioty

www.gim4.slupsk.pl/przedmioty Lekcja 4. Program komputerowy - instalacja i uruchomienie 1. Rodzaje programów komputerowych 2. Systemy operacyjne 3. Instalowanie programu 4. Uruchamianie programu 5. Kilka zasad pracy z programem komputerowym

Bardziej szczegółowo

Przewodnik... Tworzenie Landing Page

Przewodnik... Tworzenie Landing Page Przewodnik... Tworzenie Landing Page Spis treści Kreator strony landing page Stwórz stronę Zarządzaj stronami 2 Kreator strony landing page Kreator pozwala stworzyć własną stronę internetową z unikalnym

Bardziej szczegółowo

darmowe zdjęcia - allegro.pl

darmowe zdjęcia - allegro.pl darmowe zdjęcia - allegro.pl 1 Darmowe zdjęcia w Twoich aukcjach allegro? Tak to możliwe. Wielu sprzedających robi to od dawna i wbrew pozorom jest to bardzo proste. Serwis allegro oczywiście umożliwia

Bardziej szczegółowo

Inkscape. Menu. 1 SVG (ang. Scalable Vector Graphics) uniwersalny format dwuwymiarowej, statycznej i

Inkscape. Menu. 1 SVG (ang. Scalable Vector Graphics) uniwersalny format dwuwymiarowej, statycznej i Inkscape Inkscape jest opesourceowym programem do tworzenia grafiki wektorowej. Autorzy Inkscape a twierdzą, że jego możliwości porównywalne są z możliwościami oferowanymi przez programy takie, jak Illustrator,

Bardziej szczegółowo

Szkolenie dla nauczycieli SP10 w DG Operacje na plikach i folderach, obsługa edytora tekstu ABC. komputera dla nauczyciela. Materiały pomocnicze

Szkolenie dla nauczycieli SP10 w DG Operacje na plikach i folderach, obsługa edytora tekstu ABC. komputera dla nauczyciela. Materiały pomocnicze ABC komputera dla nauczyciela Materiały pomocnicze 1. Czego się nauczysz? Uruchamianie i zamykanie systemu: jak zalogować się do systemu po uruchomieniu komputera, jak tymczasowo zablokować komputer w

Bardziej szczegółowo

Przetwarzanie obrazu. Instrukcja do ćwiczenia: Tworzenie filmu w programie Windows Movie Maker.

Przetwarzanie obrazu. Instrukcja do ćwiczenia: Tworzenie filmu w programie Windows Movie Maker. Przetwarzanie Informacji ZSEEiM w Bielsku-Białej Przetwarzanie obrazu Instrukcja do ćwiczenia: Tworzenie filmu w programie Windows Movie Maker. Materiały: 1. Oprogramowanie Windows Movie Maker 2. Pliki

Bardziej szczegółowo

Plan wykładu. Wprowadzenie Program graficzny GIMP Edycja i retusz zdjęć Podsumowanie. informatyka +

Plan wykładu. Wprowadzenie Program graficzny GIMP Edycja i retusz zdjęć Podsumowanie. informatyka + Plan wykładu Wprowadzenie Program graficzny GIMP Edycja i retusz zdjęć Podsumowanie 2 Wprowadzenie Po co obrabiamy zdjęcia Obrazy wektorowe i rastrowe Wielkość i rozdzielczość obrazu Formaty graficzne

Bardziej szczegółowo

Napędy optyczne. Paweł Jamer

Napędy optyczne. Paweł Jamer Napędy optyczne Paweł Jamer Plan prezentacji Płyty CD, DVD, Blu-Ray. Odczytanie zawartości płyty. Słuchanie muzyki. Oglądanie filmów. Płyty CD, DVD, Blu-Ray Czytane przez odpowiednie napędy: Napęd CD DVD

Bardziej szczegółowo

Jak zamówić zdjęcia przez FotoSender?

Jak zamówić zdjęcia przez FotoSender? Laboratorium Fotograficzne Kodak Express FOTOS ul. Hoża 9, 16-300 Augustów tel. 087 643 24 66 www.fotos.augustow.pl fotos@fotos.augustow.pl Godz. otwarcia pn-pt 9.00 17.00 sob 9.00 13.00 Jak zamówić zdjęcia

Bardziej szczegółowo

Grażyna Koba. Grafika komputerowa. materiały dodatkowe do podręcznika. Informatyka dla gimnazjum

Grażyna Koba. Grafika komputerowa. materiały dodatkowe do podręcznika. Informatyka dla gimnazjum Grażyna Koba Grafika komputerowa materiały dodatkowe do podręcznika Informatyka dla gimnazjum Rysunki i animacje w Edytorze postaci 1. Rysunek w Edytorze postaci Edytor postaci (rys. 1.) jest częścią programu

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA OBSŁUGI PROGRAMU FOTOLASER

INSTRUKCJA OBSŁUGI PROGRAMU FOTOLASER INSTRUKCJA OBSŁUGI PROGRAMU FOTOLASER Okno startowe programu W jednym zamówieniu można wysłać do 1000 zdjęć Wybierz odpowiednią opcję : Przelew ( tylko poczta) Wybieramy w momencie kiedy zdjęcia mają być

Bardziej szczegółowo

4.10 Odtwarzanie multimediów

4.10 Odtwarzanie multimediów Podstawy open source system SUSE Linux 4-176 4.10 Odtwarzanie multimediów 4.10.1 Mikser dźwięków Aby zmodyfikować głośność, klikamy lewym przyciskiem myszy na ikonkę głośnika w prawym dolnym rogu, na głównym

Bardziej szczegółowo

NAGRYWANIE I ODTWARZANIE OBRAZU I DŹWIĘKU.

NAGRYWANIE I ODTWARZANIE OBRAZU I DŹWIĘKU. NAGRYWANIE I ODTWARZANIE OBRAZU I DŹWIĘKU. Programy i narzędzia do multimedialnego przekazu. NARZĘDZIA SYSTEMOWE DO NAGRYWANIA DŹWIĘKU I OBRAZU. Systemowymi narzędziami do nagrywania dźwięku jest rejestrator

Bardziej szczegółowo

Dlaczego stosujemy edytory tekstu?

Dlaczego stosujemy edytory tekstu? Edytor tekstu Edytor tekstu program komputerowy służący do tworzenia, edycji i formatowania dokumentów tekstowych za pomocą komputera. Dlaczego stosujemy edytory tekstu? możemy poprawiać tekst możemy uzupełniać

Bardziej szczegółowo

Wstawianie filmu i odtwarzanie go automatycznie

Wstawianie filmu i odtwarzanie go automatycznie Wstawianie filmu (pliku wideo) w programie PowerPoint 2003 i wyświetlanie go na pełnym ekranie Ten artykuł dotyczy odtwarzania filmów (nazywanych także plikami wideo) i opisuje sposób wykonywania następujących

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA OBSŁUGI www.goclever.com

INSTRUKCJA OBSŁUGI www.goclever.com GOCLEVER TAB A73 INSTRUKCJA OBSŁUGI www.goclever.com Spis treści 1. Ekran główny... 3 1.1 Uruchomienie... 3 1.2 Okno główne... 3 1.3 Przedstawienie podstawowych przycisków oraz ikon... 3 1.4 Powiadomienia

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi. Karta video USB + program DVR-USB/8F. Dane techniczne oraz treść poniższej instrukcji mogą ulec zmianie bez uprzedzenia.

Instrukcja obsługi. Karta video USB + program DVR-USB/8F. Dane techniczne oraz treść poniższej instrukcji mogą ulec zmianie bez uprzedzenia. Instrukcja obsługi Karta video USB + program DVR-USB/8F Dane techniczne oraz treść poniższej instrukcji mogą ulec zmianie bez uprzedzenia. Spis treści 1. Wprowadzenie...3 1.1. Opis...3 1.2. Wymagania systemowe...5

Bardziej szczegółowo

Baza wiedzy instrukcja

Baza wiedzy instrukcja Strona 1 z 12 Baza wiedzy instrukcja 1 Korzystanie z publikacji... 2 1.1 Interaktywny spis treści... 2 1.2 Przeglądanie publikacji... 3 1.3 Przejście do wybranej strony... 3 1.4 Przeglądanie stron za pomocą

Bardziej szczegółowo

MS Office Picture Manager

MS Office Picture Manager MS Office Picture Manager Edycja obrazów cyfrowych Poradnik powstał w ramach projektu Informacja dla obywateli cybernawigatorzy w bibliotekach, zainicjowanego przez polskich uczestników programu wymiany

Bardziej szczegółowo

Aby pobrać program FotoSender naleŝy na stronę www.fotokoda.pl lub www.kodakwgalerii.astral.pl i kliknąć na link Program do wysyłki zdjęć Internetem.

Aby pobrać program FotoSender naleŝy na stronę www.fotokoda.pl lub www.kodakwgalerii.astral.pl i kliknąć na link Program do wysyłki zdjęć Internetem. FotoSender 1. Pobranie i instalacja programu Aby pobrać program FotoSender naleŝy na stronę www.fotokoda.pl lub www.kodakwgalerii.astral.pl i kliknąć na link Program do wysyłki zdjęć Internetem. Rozpocznie

Bardziej szczegółowo

HYUNDAI Magic Scan Nr produktu 0001233529

HYUNDAI Magic Scan Nr produktu 0001233529 INSTRUKCJA OBSŁUGI HYUNDAI Magic Scan Nr produktu 0001233529 Strona 1 z 11 HYUNDAI Magic Scan Podręcznik użytkownika - Skanowanie zdjęć/artykułów/wizytówek - Szybkie i łatwe skanowanie, archiwizowanie

Bardziej szczegółowo

GIMP fotografia kolorowa i czarno-biała

GIMP fotografia kolorowa i czarno-biała Temat: GIMP fotografia kolorowa i czarno-biała Zadanie 1. Ramka o rozmytych brzegach Wytnij fragment zdjęcia i wykonaj rozmycie obramowania: 1. Otwórz dowolny obrazek, np. kwiatek.jpg. 2. Wybierz zaznaczenie

Bardziej szczegółowo

Główne elementy zestawu komputerowego

Główne elementy zestawu komputerowego Główne elementy zestawu komputerowego Monitor umożliwia oglądanie efektów pracy w programach komputerowych Mysz komputerowa umożliwia wykonywanie różnych operacji w programach komputerowych Klawiatura

Bardziej szczegółowo

2014 Electronics For Imaging. Informacje zawarte w niniejszej publikacji podlegają postanowieniom opisanym w dokumencie Uwagi prawne dotyczącym tego

2014 Electronics For Imaging. Informacje zawarte w niniejszej publikacji podlegają postanowieniom opisanym w dokumencie Uwagi prawne dotyczącym tego 2014 Electronics For Imaging. Informacje zawarte w niniejszej publikacji podlegają postanowieniom opisanym w dokumencie Uwagi prawne dotyczącym tego produktu. 23 czerwca 2014 Spis treści 3 Spis treści...5

Bardziej szczegółowo

I. Spis treści I. Spis treści... 2 II. Kreator szablonów... 3 1. Tworzenie szablonu... 3 2. Menu... 4 a. Opis ikon... 5 3. Dodanie nowego elementu...

I. Spis treści I. Spis treści... 2 II. Kreator szablonów... 3 1. Tworzenie szablonu... 3 2. Menu... 4 a. Opis ikon... 5 3. Dodanie nowego elementu... Kreator szablonów I. Spis treści I. Spis treści... 2 II. Kreator szablonów... 3 1. Tworzenie szablonu... 3 2. Menu... 4 a. Opis ikon... 5 3. Dodanie nowego elementu... 7 a. Grafika... 7 b. Tekst... 7 c.

Bardziej szczegółowo

Stawiamy pierwsze kroki

Stawiamy pierwsze kroki Stawiamy pierwsze kroki 3.1. Stawiamy pierwsze kroki Edytory tekstu to najbardziej popularna odmiana programów służących do wprowadzania i zmieniania (czyli edytowania) tekstów. Zalicza się je do programów

Bardziej szczegółowo

1.3. Tworzenie obiektów 3D. Rysunek 1.2. Dostępne opcje podręcznego menu dla zaznaczonego obiektu

1.3. Tworzenie obiektów 3D. Rysunek 1.2. Dostępne opcje podręcznego menu dla zaznaczonego obiektu 1. Edytor grafiki Draw 1.1. Okno programu Draw W bezpłatnym pakiecie OpenOffice zawarty jest program graficzny Draw (rysunek 1.1), wyposażony w liczne narzędzia do obróbki obiektów. Program możesz uruchomić,

Bardziej szczegółowo

Prezentacja multimedialna MS PowerPoint 2010 (podstawy)

Prezentacja multimedialna MS PowerPoint 2010 (podstawy) Prezentacja multimedialna MS PowerPoint 2010 (podstawy) Cz. 4. Animacje, przejścia, pokaz slajdów Dzięki animacjom nasza prezentacja może stać się bardziej dynamiczna, a informacje, które chcemy przekazać,

Bardziej szczegółowo

Szybka instrukcja tworzenia testów dla E-SPRAWDZIAN-2 programem e_kreator_2

Szybka instrukcja tworzenia testów dla E-SPRAWDZIAN-2 programem e_kreator_2 Szybka instrukcja tworzenia testów dla E-SPRAWDZIAN-2 programem e_kreator_2 Spis treści: 1. Tworzenie nowego testu. str 2...5 2. Odczyt raportów z wynikami. str 6...7 3. Edycja i modyfikacja testów zapisanych

Bardziej szczegółowo

Podstawy systemu operacyjnego Windows 7 i bezpieczne korzystanie z sieci Internet

Podstawy systemu operacyjnego Windows 7 i bezpieczne korzystanie z sieci Internet Projekt OKNO NA ŚWIAT - PRZECIWDZIAŁANIE WYKLUCZENIU CYFROWEMU W MIEŚCIE Podstawy systemu operacyjnego Windows 7 i bezpieczne korzystanie z sieci Internet Zadania do wykonania Ćwiczenie 1. Zarządzanie

Bardziej szczegółowo

Rozdział 1. Zastosowanie komputera w życiu codziennym... 5. Rozdział 2. Elementy zestawu komputerowego...11

Rozdział 1. Zastosowanie komputera w życiu codziennym... 5. Rozdział 2. Elementy zestawu komputerowego...11 Spis treści Rozdział 1. Zastosowanie komputera w życiu codziennym... 5 Rozdział 2. Elementy zestawu komputerowego...11 Rozdział 3. System operacyny, oprogramowanie...15 Rozdział 4. Podstawy edycji grafiki...23

Bardziej szczegółowo

Spis treści. 3. Nośniki i nagrywarki...z...38 CD i DVD 38 Pojemność płyt 41 Format płyt 42

Spis treści. 3. Nośniki i nagrywarki...z...38 CD i DVD 38 Pojemność płyt 41 Format płyt 42 3. Nośniki i nagrywarki...z...38 CD i DVD 38 Pojemność płyt 41 Format płyt 42 Spis treści Wstęp...Z... 5 1. Zakup nagrywarki...z... 7 Wybór typu nagrywarki 7 Rodzaje złącz 8 Technologia Burn-Proof 8 Formaty

Bardziej szczegółowo

I Tworzenie prezentacji za pomocą szablonu w programie Power-Point. 1. Wybieramy z górnego menu polecenie Nowy a następnie Utwórz z szablonu

I Tworzenie prezentacji za pomocą szablonu w programie Power-Point. 1. Wybieramy z górnego menu polecenie Nowy a następnie Utwórz z szablonu I Tworzenie prezentacji za pomocą szablonu w programie Power-Point 1. Wybieramy z górnego menu polecenie Nowy a następnie Utwórz z szablonu 2. Po wybraniu szablonu ukaŝe się nam ekran jak poniŝej 3. Następnie

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne na ocenę z informatyki klasa 3

Wymagania edukacyjne na ocenę z informatyki klasa 3 Wymagania edukacyjne na ocenę z informatyki klasa 3 0. Logo [6 godz.] PODSTAWA PROGRAMOWA: Rozwiązywanie problemów i podejmowanie decyzji z wykorzystaniem komputera, stosowanie podejścia algorytmicznego.

Bardziej szczegółowo

Przykładowe zagadnienia na sprawdzian z wiedzy ogólnej. Linux to nazwa: A. Programu biurowego. B. Systemu operacyjnego. C. Przeglądarki internetowej.

Przykładowe zagadnienia na sprawdzian z wiedzy ogólnej. Linux to nazwa: A. Programu biurowego. B. Systemu operacyjnego. C. Przeglądarki internetowej. Przykładowe zagadnienia na sprawdzian z wiedzy ogólnej Linux to nazwa: A. Programu biurowego. B. Systemu operacyjnego. C. Przeglądarki internetowej. Przycisk RESET znajdujący się na obudowie komputera,

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA UŻYTKOWNIKA. Spis treści. I. Wprowadzenie... 2. II. Tworzenie nowej karty pracy... 3. a. Obiekty... 4. b. Nauka pisania...

INSTRUKCJA UŻYTKOWNIKA. Spis treści. I. Wprowadzenie... 2. II. Tworzenie nowej karty pracy... 3. a. Obiekty... 4. b. Nauka pisania... INSTRUKCJA UŻYTKOWNIKA Spis treści I. Wprowadzenie... 2 II. Tworzenie nowej karty pracy... 3 a. Obiekty... 4 b. Nauka pisania... 5 c. Piktogramy komunikacyjne... 5 d. Warstwy... 5 e. Zapis... 6 III. Galeria...

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi ebook Geografia XXI wieku

Instrukcja obsługi ebook Geografia XXI wieku Instrukcja obsługi ebook Geografia XXI wieku 1. Minimalne wymagania sprzętowe System operacyjny: Microsoft Window XP SP3 (32 bit), XP SP2 (64 bit), Windows Vista SP1, 7, Microsoft Windows Server 2003 SP2,

Bardziej szczegółowo

SKRó CONA INSTRUKCJA OBSŁUGI

SKRó CONA INSTRUKCJA OBSŁUGI SKRó CONA INSTRUKCJA OBSŁUGI dla systemu Windows Vista SPIS TREśCI Rozdział 1: WYMAGANIA SYSTEMOWE...1 Rozdział 2: INSTALACJA OPROGRAMOWANIA DRUKARKI W SYSTEMIE WINDOWS...2 Instalowanie oprogramowania

Bardziej szczegółowo

Konwersja AVI do DVD w programie Avidemux z napisami (również w systemie Linux)

Konwersja AVI do DVD w programie Avidemux z napisami (również w systemie Linux) Konwersja AVI do DVD w programie Avidemux z napisami (również w systemie Linux) Wstęp W serwisie znajduje się już wiele opisów dotyczących konwersji plików AVI (DivX) do formatu DVD Video. Wszystkie te

Bardziej szczegółowo

Instalacja i użytkowanie programu Fotolabo 3.0

Instalacja i użytkowanie programu Fotolabo 3.0 Instalacja i użytkowanie programu Fotolabo 3.0 Pobieranie i instalacja Pobierz program klikając w ikonę z menu po lewej na http://www.fotolabo.pl. Rozpocznie się pobieranie pliku fotolabo.zip [1,8 MB],

Bardziej szczegółowo

1. Opis okna podstawowego programu TPrezenter.

1. Opis okna podstawowego programu TPrezenter. OPIS PROGRAMU TPREZENTER. Program TPrezenter przeznaczony jest do pełnej graficznej prezentacji danych bieżących lub archiwalnych dla systemów serii AL154. Umożliwia wygodną i dokładną analizę na monitorze

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA EDYCJI PROFILU OSOBOWEGO W SERWISIE WWW.UMCS.PL

INSTRUKCJA EDYCJI PROFILU OSOBOWEGO W SERWISIE WWW.UMCS.PL INSTRUKCJA EDYCJI PROFILU OSOBOWEGO W SERWISIE WWW.UMCS.PL Lublin, 16 stycznia 2014 r. 1. Logowanie do systemu Aby rozpocząć edycję profilu osobowego wejdź na stronę główną www.umcs.pl w zakładkę Jednostki

Bardziej szczegółowo

Eura-Tech. Instrukcja Obsługi Aplikacji Mobilnej

Eura-Tech. Instrukcja Obsługi Aplikacji Mobilnej Eura-Tech Instrukcja Obsługi Aplikacji Mobilnej Pobieranie aplikacji Przed rozpoczęciem ustawiania kamery IP, pobierz i zainstaluj aplikację Eura Cam. W sklepie Google Play wyszukaj aplikację EuraCam Funkcjonalność

Bardziej szczegółowo

Skrócona instrukcja obsługi rejestratorów marki

Skrócona instrukcja obsługi rejestratorów marki Skrócona instrukcja obsługi rejestratorów marki v 1.0, 22-05-2014 1 Spis treści 1. Wprowadzenie do technologii HD-CVI...3 2. Pierwsze uruchomienie...3 3. Logowanie i przegląd menu rejestratora...4 4. Ustawienia

Bardziej szczegółowo

Ulead Video Studio 11 PL. Pierwsze starcie

Ulead Video Studio 11 PL. Pierwsze starcie Ulead Video Studio 11 PL. Pierwsze starcie Autor: Witold Wrotek ISBN: 978-83-246-1761-6 Format: 158x235, stron: 160 Wydawnictwo Helion ul. Koœciuszki 1c 44-100 Gliwice tel. 032 230 98 63 e-mail: helion@helion.pl

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenia z systemu operacyjnego WINDOWS

Ćwiczenia z systemu operacyjnego WINDOWS Opracowanie: Krzysztof Trembaczowski Spis treści Ćwiczenia z systemu operacyjnego Windows 98.... 3 1. Ćwiczenie (Zabawa z pasjansem)... 3 2. Ćwiczenie (Elementy składowe interfejsu)... 3 3. Ćwiczenie (Elementy

Bardziej szczegółowo

Konto Google: Gmail, YouTube.

Konto Google: Gmail, YouTube. Konto Google: Gmail, YouTube. Samouczek dla Pracowni Orange Samouczek powstał na potrzeby szkolenia Komunikacja i promocja z wykorzystaniem nowych technologii. Platforma internetowa dla Pracowni Orange,

Bardziej szczegółowo

Wideoboroskop AX-B250

Wideoboroskop AX-B250 Wideoboroskop AX-B250 Instrukcja obsługi Przed włączeniem urządzenia proszę przeczytać instrukcję. Instrukcja zawiera ważne informacje dotyczące bezpieczeństwa. Spis treści 1. Uwagi dotyczące bezpieczeństwa...

Bardziej szczegółowo

Podstawy tworzenia prezentacji w programie Microsoft PowerPoint 2007

Podstawy tworzenia prezentacji w programie Microsoft PowerPoint 2007 Podstawy tworzenia prezentacji w programie Microsoft PowerPoint 2007 opracowanie: mgr Monika Pskit 1. Rozpoczęcie pracy z programem Microsoft PowerPoint 2007. 2. Umieszczanie tekstów i obrazów na slajdach.

Bardziej szczegółowo

KARTA INFORMACYJNA Z INFORMATYKI DO KLASY 4. Imię i nazwisko ucznia:

KARTA INFORMACYJNA Z INFORMATYKI DO KLASY 4. Imię i nazwisko ucznia: Bezpieczne posługiwanie się komputerem, historia i budowa komputera 1. znam regulamin pracowni komputerowej 2. znam zasady BHP w pracy na komputerze w szkole i w domu 3. potrafię wymienić zasady bezpieczeństwa

Bardziej szczegółowo

Instrukcja obsługi programu Creative Fotos

Instrukcja obsługi programu Creative Fotos Instrukcja obsługi programu Creative Fotos Aby pobrać program Creative Fotos naleŝy wejść na stronę www.fotokoda.pl lub www.kodakwgalerii.astral.pl i kliknąć na link Program do wykonania albumów fotograficznych.

Bardziej szczegółowo

Praca z widokami i nawigacja w pokazie

Praca z widokami i nawigacja w pokazie Poniższe ćwiczenie ma na celu zapoznanie z ogólnymi zasadami pracy w środowisku MS PowerPoint oraz najczęściej wykorzystywanymi mechanizmami służącymi do dodawania i edycji slajdów. Należy pobrać ze wskazanej

Bardziej szczegółowo

Creative Photos. program do tworzenia kompozycji fotoksiążek instrukcja instalacji i obsługi

Creative Photos. program do tworzenia kompozycji fotoksiążek instrukcja instalacji i obsługi Laboratorium Fotograficzne Kodak Express FOTOS ul. Hoża 9, 16-300 Augustów tel. 087 643 24 66 www.fotos.augustow.pl fotos@fotos.augustow.pl Godz. otwarcia pn-pt 9.00 17.00 sob 9.00 13.00 Creative Photos

Bardziej szczegółowo