Redukcja hałasu emitowanego przez tabor towarowy poprzez zastosowanie kompozytowych wstawek hamulcowych

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Redukcja hałasu emitowanego przez tabor towarowy poprzez zastosowanie kompozytowych wstawek hamulcowych"

Transkrypt

1 Jacek Bułhak, Ewa Buchalska Redukcja hałasu emitowanego przez tabor towarowy poprzez zastosowanie kompozytowych wstawek hamulcowych W ostatnich latach w Unii Europejskiej duży nacisk kładzie się na ochronę środowiska i na aspekt ekologiczny urządzeń technicznych. Również w zakresie transportu szynowego podjęto prace mające na celu uczynienie go mniej uciążliwym dla środowiska i bardziej komfortowym dla podróżnych. W artykule przedstawiono propozycje zastosowań wstawek kompozytowych Frenoplast w taborze towarowym, w kontekście nowych wymagań prawnych w zakresie ograniczania emisji hałasu. Jednym z elementów uciążliwych, szczególnie dla bezpośredniego otoczenia linii kolejowych, jest hałas. Związane z ciągłym rozwojem transportu kolejowego zwiększanie prędkości pociągów i częstotliwości kursów powoduje dalszy wzrost natężenia hałasu, zatem jego redukcja staje się jednym ze strategicznych celów kolei europejskich. Problem ten został wyartykułowany przez Komisję Europejską w dyrektywie o hałasie w środowisku (22/49/EC) oraz w dyrektywie w sprawie interoperacyjności kolei konwencjonalnych (21/16/WE) [1]. W połowie 26 r. weszła w życie techniczna specyfikacja interoperacyjności (TSI) podsystemu tabor kolejowy hałas [2]. W styczniu 27 r. zacznie obowiązywać TSI podsystemu tabor kolejowy wagony towarowe [3]. Fakt ten w praktyce oznacza, że wszystkie zbudowane, modernizowane lub odnawiane po styczniu 27 r. wagony towarowe, wśród wielu innych wymagań, muszą spełniać nowe limity w zakresie emisji hałasu. Wśród wielu źródeł hałasu emitowanego przez przejeżdżający pociąg jednym z podstawowych jest szum toczenia spowodowany poligonizacją kół, płaskimi miejscami oraz chropowatością powierzchni tocznej koła. Badania wykazały, że zamiana żeliwnych wstawek hamulcowych na kompozytowe powoduje zmniejszenie chropowatości kół, a tym samym znaczną redukcję emisji hałasu. Eliminacja hałasu u źródła jest bardziej efektywna i mniej kosztowna niż budowa ścian dźwiękochłonnych przy torach. W chwili obecnej jest to jedyny ekonomicznie uzasadniony sposób spełnienia wymagań TSI w zakresie redukcji hałasu. Z tego względu r. Zgromadzenie Generalne Wspólnoty Kolei Europejskich w Berlinie, z inicjatywy kolei SBB i DB, zleciło odpowiednie prace zmierzające do eliminacji i zastąpienia w transporcie kolejowym używanych do tej pory wstawek żeliwnych wstawkami kompozytowymi [4]. Od tego czasu intensywne prace nad wstawkami kompozytowymi prowadzi UIC. Podobny kierunek działania podtrzymała Komisja Europejska, uznając zamianę wstawek żeliwnych na kompozytowe za jeden z podstawowych instrumentów walki z hałasem emitowanym przez wagony towarowe [5]. W Polsce prace badawczo-rozwojowe nad opracowaniem kompozytowych wstawek hamulcowych podjęła firma Frenoplast, specjalizująca się do tej pory w produkcji kompozytowych okładzin ciernych do pojazdów szynowych z tarczowym układem hamulcowym. Wieloletnie prace badawcze firmy Frenoplast zaowocowały stworzeniem palety wstawek kompozytowych do różnych zastosowań (tab. 1). Przez ostatnie 5 lat prowadzone były intensywne badania eksploatacyjne tych wstawek w zastosowaniu zarówno w taborze pasażerskim, jak i towarowym. Większość badań została prowadzona wspólnie z Politechniką Śląską w ramach zakończonego w 26 r. trzyletniego projektu celowego, na który Frenoplast uzyskał dofinansowanie z KBN. Obecnie firma realizuje projekt celowy Wdrożenie do eksploatacji w wagonach towarowych nowych kompozytowych wstawek hamulcowych typu LL w celu redukcji hałasu emitowanego przez kolej, na który uzyskała dofinansowanie z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. Tabela 1 Paleta wstawek kompozytowych firmy Frenoplast do różnych zastosowań Materiał Typ Nominalny Zastosowanie kompo- materiału współczynnik zytowy tarcia FR52 L,12 Elektryczne zespoły trakcyjne, wagony osobowe BHP FR56 LL,1 Wagony pasażerskie w ruchu regionalnym FR51 LL,1 Zamienniki wstawek żeliwnych w wagonach towarowych (ruch S) FR51 K,25 Wagony towarowe w ruchu wewnętrznym FR53 K,2 FR513 K,25 Nowe wagony towarowe Wstawki kompozytowe do nowych, modernizowanych i odnawianych wagonów towarowych Układy hamulcowe nowych, modernizowanych i odnawianych wagonów towarowych powinny być dostosowane do współpracy ze wstawkami kompozytowymi, ponieważ tabor ten obowiązują przepisy dotyczące redukcji hałasu. W tym przypadku układ hamulcowy można dostosować do nowej wstawki kompozytowej, dlatego stosowane są wstawki wysokocierne typu K, o nominalnym współczynniku tarcia,25, czyli wartości zbliżonej do naturalnego współczynnika tarcia materiału kompozytowego zbudowanego na bazie żywic fenolowych, kauczuku i różnego rodzaju włókien. Wartość ta jest znacznie wyższa niż w przypadku współczynnika tarcia żeliwa szarego P1, co oznacza, że tę samą siłę hamowania można zrealizować stosując mniejszy cylinder hamulcowy. Frenoplast ma wstawkę typu K o oznaczeniu FR513, przeznaczoną do ruchu towarowego z prędkością maksymalną 12 km/h. Na rysunkach 1 3 przedstawiono podstawowe charakterystyki /26

2 cierne wstawki FR513: współczynnik tarcia w funkcji prędkości, nacisków i temperatury.,5,4,3,2,1 p = 74,2 N/cm 2 f (v ) = v [km/h] Rys. 1. Wstawka FR513 typu K: charakterystyka współczynnika tarcia w funkcji prędkości początkowej hamowania. Wagon towarowy, stan ładowny, 22,5 t na oś v = 12 km/h f (p) = p [N/cm 2 ] Rys. 2. Wstawka FR513 typu K: charakterystyka współczynnika tarcia w funkcji nacisku jednostkowego wstawek na koło. Wagon towarowy, stan ładowny, 22,5 t na oś,5,4,3,2,1,5,4,3,2,1 v = 7 km/h f (T ) = T [ C] Rys. 3. Wstawka FR513 typu K: charakterystyka współczynnika tarcia w funkcji temperatury. Wagon towarowy, stan ładowny, 22,5 t na Wstawki kompozytowe do eksploatowanych wagonów towarowych Nowe przepisy prawne traktujące o dopuszczalnej emisji hałasu dotyczą co prawda wagonów nowych i odnawianych, jednak w TSI podsystem tabor kolejowy wagony towarowe ustawodawca zachęca do stosowania ich również w przypadku taboru istniejącego. W eksploatowanych już wagonach towarowych założono zastosowanie kompozytowej wstawki hamulcowej typu LL, tzn. za- miennej ze wstawką z żeliwa szarego P1 [6], bez potrzeby dostosowywania pozostałych elementów układu hamulcowego. Wstawką, która została zaprojektowana specjalnie do tego celu, jest wstawka FR51, stosowana obecnie w wagonach węglarkach spółki PKP Cargo w ramach prowadzonej od roku eksploatacji obserwowanej. Badania obejmują wahadło 4 wagonów Eaos, z czego 25 jest wyposażonych we wstawki kompozytowe UIC32 z materiału FR51, a 15 dla porównania we wstawki z żeliwa szarego P1. Badania te są prowadzone w ramach wspomnianego na wstępie projektu celowego współfinansowanego z funduszy strukturalnych Unii Europejskiej. Przedstawiono wyniki badań w kontekście takich zagadnień, jak: bezpieczeństwo, hałas, ekonomika oraz technika prowadzenia pociągu. Bezpieczeństwo ruchu kolejowego Pierwszym etapem badań wstawek FR51 były badania laboratoryjne przeprowadzone przez Frenoplast oraz badania typu przeprowadzone na pełnowymiarowym stanowisku do badań cierno zużyciowych hamulców kolejowych w Instytucie Pojazdów Szynowych Tabor w Poznaniu według programów badawczych do oceny wstawek kompozytowych typu LL, zawartych w projekcie karty UIC W programach badano wartość współczynnika tarcia w funkcji różnych parametrów, takich jak: prędkość początkowa hamowania, nacisk wstawek na koło, symulowana masa brutto wagonu. Badano również zachowanie się wstawek w hamowaniach na spadku oraz ich podatność na aquaplanning (spadek współczynnika tarcia pod wpływem obecności wody w obrębie pary ciernej). Na rysunkach 4 i 5 przedstawiono wartości współczynnika tarcia uzyskane dla hamowań z prędkości od 3 do 12 km/h, odpowiednio dla symulacji hamowania wagonu próżnego (masa 5 t na oś, nacisk wstawek na kolo 2 kn) oraz wagonu załadowanego do masy brutto 9 t (nacisk wstawek na kolo 6 kn). Na wykresach przedstawiono również wartości współczynnika tarcia uzyskane podczas hamowań na mokro. Jak widać współczynnik tarcia uzyskany w trakcie hamowania na mokro bardzo nieznacznie różni się od wartości uzyskanej w tych samych warunkach bez obecności wody. Wstawki FR51 w każdym punkcie spełniają pod tym względem wymagania projektu karty UIC, który dopuszcza różnicę między wartością współczynnika tarcia na sucho i na mokro +15%/ 5% dla prędkości 1 km/h i maksymalnych nacisków na koło, oraz ±3% dla pozostałych przypadków. Kolejnym etapem badań były próby poligonowe wagonu węglarki serii Eaos typu 43W wyposażonej we wstawki hamulcowe typu LL z materiału FR 51. Próby odbyły się w 25 r. na torze doświadczalnym w Żmigrodzie Węglewie (rys. 6). Celem prób było określenie skuteczności hamowania badanego wagonu na drodze doświadczalnej. W trakcie badań stwierdzono stabilne zachowanie się wstawek oba kryteria powtarzalności uzyskanych dróg hamowania zostały spełnione. Stan kół i wstawek po badaniach nie budził zastrzeżeń. Na podstawie pozytywnych wyników badań stanowiskowych i poligonowych Urząd Transportu Kolejowego wydał świadectwo dopuszczające wstawki FR51 do eksploatacji obserwowanej w wagonach towarowych. Eksploatacja rozpoczęta w listopadzie 25 r. pod nadzorem IPS Tabor objęła swym zakresem wahadło 4 wagonów Eaos 43W, z których 25 wyposażono we wstawki kompozytowe FR51, a pozostałe 15 we wstawki żeliwne P1 do celów porównawczych (rys. 7). W podsumowaniu 9-mie /26 59

3 sięcznego okresu eksploatacji stwierdzono, że wstawki kompozytowe FR51 są trwalsze od wstawek żeliwnych i przy prawidłowej eksploatacji nie powodują ujemnych zjawisk fizycznych na powierzchniach tocznych kół. Średni współczynnik tarcia Redukcja hałasu Badania porównawcze emisji hałasu wykonano na torze doświadczalnym w Żmigrodzie Węglewie dla wagonów Eaos wyposażonych we wstawki żeliwne, kompozytowe FR51 oraz różne rodzaje kół, według procedury opisanej w TSI podsystem tabor kolejowy hałas. Badania potwierdziły możliwość redukcji hałasu emitowanego przez przejeżdżający wagon towarowy o około 6 db, przy zastosowaniu wstawek kompozytowych. W konsekwencji dla prędkości przejazdu 8 km/h wagon w tej konfiguracji spełnił wymaganie odnośnie emisji hałasu, natomiast wagon wyposażony we wstawki żeliwne znacznie przekroczył wymaganą Nacisk wstawek na koło 2 kn Rys. 7. Wahadło wagonów typu Eaos serii 43W wyposażonych we wstawki FR51, eksploatowanych przez PKP Cargo S.A. FR51 na sucho FR51 na mokro Prędkość początkowa hamowania [km/h] Średni współczynnik tarcia Rys. 4. Wstawka FR51 typu LL porównanie wartości współczynnika tarcia w warunkach hamowania na sucho i na mokro, wagon towarowy, stan próżny Nacisk wstawek na koło ok. 6 kn P1 FR51 na sucho FR51 na mokro, nacisk 1 kn Prędkość początkowa hamowania [km/h] Rys. 5. Wstawka FR51 typu LL porównanie wartości współczynnika tarcia w warunkach hamowania na sucho i na mokro; wagon towarowy, stan ładowny Rys. 8. Kompozytowe wstawki hamulcowe typu LL wykonane z materiału FR51, eksploatowane na wagonach typu Eaos serii 43W wartość. Przy prędkości maksymalnej 1 km/h głównym źródłem hałasu były ruchome elementy wózka (wagon po modernizacji), trudno więc było wyodrębnić hałas wynikający ze stanu powierzchni tocznej kół. Za kilka miesięcy badania emisji hałasu zostaną powtórzone w celu walidacji wyników. Korzyści ekonomiczne Na rysunku 9 przedstawiono porównanie zużycia wstawek kompozytowych i żeliwnych w przeliczeniu na 1 tys. km przebiegu. Wyniki odnoszą się do 9-miesięcznego okresu eksploatacji obserwowanej wagonów Eaos. Zużycie wstawek kompozytowych jest od 3,8 do 4,8 razy mniejsze niż wstawek żeliwnych. Jednocześnie nie zaobserwowano nadmiernego zużycia zestawów koło- Rys. 6. Wagon węglarka typu Eaos serii 43W podczas prób poligonowych na torze w Żmigrodzie /26

4 wych w przypadku zastosowania nowego rodzaju wstawek; wręcz przeciwnie, koła zużywały się w mniejszym stopniu (rys. 1). Dotychczas nie stwierdzono negatywnych zjawisk na powierzchniach wstawek FR51, a powierzchnie kół z nimi współpracujące nie odbiegają stanem od tych współpracujących ze wstawkami z żeliwa szarego P1. Jeżeli wyniki się potwierdzą, wymiana wstawek żeliwnych na kompozytowe FR51 spowoduje zmniejszenie kosztu zakupów oraz kosztu wymian wstawek hamulcowych bez jednoczesnego zwiększenia kosztów związanych z utrzymaniem zestawów kołowych. Zużycie jednostkowe grubości wstawki [mm/1 km] Koła monoblokowe UIC Koła obręczowane P1 FR51 Rys. 9. Porównanie zużycia wstawek żeliwnych i kompozytowych FR51 po 9. miesiącach eksploatacji na wagonach węglarkach Eaos Zużycie średnicy kół [mm] FR52 FR52 Koła monoblokowe UIC FR52 FR53 Koła obręczowane P1 FR51 Rys. 1. Porównanie zużycia średnicy kół współpracujących ze wstawkami żeliwnymi i kompozytowymi FR51 po 9. miesiącach eksploatacji na wagonach węglarkach Eaos Odmienna technika prowadzenia pociągu Ze względu na inne właściwości fizyczne oraz inną charakterystykę cierną materiałów kompozytowych i żeliwa szarego, technika prowadzenia pociągu zestawionego z wagonów ze wstawkami kompozytowymi różni się nieco od tej stosowanej w przypadku wagonów standardowo wyposażonych we wstawki żeliwne. Dotyczy to przede wszystkim trzech kwestii: prowadzenia składów wagonów w warunkach zimowych, hamowania z prędkości poniżej 5 km/h oraz zasad stosowania hamulca ręcznego. Prowadzenie pociągów w warunkach zimowych Materiał kompozytowy ma mniejszą przewodność cieplną niż żeliwo, a zatem dłużej się nagrzewa i dłużej oddaje ciepło. Aby zapewnić właściwą skuteczność hamowania pociągu w czasie ujemnych temperatur i/lub dużych opadów śniegu, należy utrzymywać elementy cierne hamulca w stanie ciepłym poprzez wdrażanie hamowania kontrolnego co 1 15 min lub co 2 3 km. Ponadto hamowanie kontrolne należy zawsze wykonać przed dojazdem do stacji czołowej i przed wjazdem na szlak o dłuższym stromym spadku. Stosowanie tych zaleceń jest niezbędne z punktu widzenia bezpieczeństwa, dlatego, aby podzielić się tą wiedzą z coraz większym gronem operatorów kolejowych stosujących wstawki kompozytowe, UIC wydało omawiane zalecenia najpierw w formie Wytycznych stosowania kompozytowych wstawek hamulcowych (LL) [7], a ostatnio w znowelizowanych kartach UIC 421 (Zasady zestawiania i hamowania międzynarodowymi pociągami towarowymi) oraz UIC 41 (Zestawianie i obliczanie masy oraz hamulca pociągów pasażerskich). Hamowanie z prędkości poniżej 5 km/h Z względu na różnice w charakterystyce ciernej żeliwa i materiału kompozytowego w niskim zakresie prędkości, w przypadku, gdy ponad połowa wagonów w składzie wyposażona jest we wstawki kompozytowe, przy hamowaniu z prędkości poniżej 5 km/h hamulec należy włączyć wcześniej lub należy wdrożyć wyższy stopień hamowania niżby to miało miejsce w przypadku wstawek żeliwnych. Ten sposób postępowania jest opisany w Wytycznych wydanych przez UIC. Hamulec ręczny Materiał kompozytowy ma niższy statyczny współczynnik tarcia od żeliwa szarego, co negatywnie odbija się na skuteczności hamulca ręcznego. Z tego względu UIC zaleca w Wytycznych włączenie hamulca ręcznego na postoju w podwójnej liczbie wagonów ze wstawkami kompozytowymi niżby to miało miejsce w przypadku wagonów ze wstawkami żeliwnymi. Na potrzeby opisanej eksploatacji obserwowanej wahadła składającego się częściowo z wagonów Eaos ze wstawkami kompozytowymi FR51, Biuro Konstrukcyjno-Technologiczne PKP Cargo opracowało Wytyczne prowadzenia prób eksploatacyjnych wagonów serii Eaos typu 43W, które zawiera opisane powyżej wytyczne prowadzenia pociągów. Biorąc jednak pod uwagę fakt rosnącego zainteresowania wstawkami kompozytowymi w Polsce oraz to, że coraz więcej wagonów wjeżdżających z zagranicy i włączanych do składów prowadzonych przez polskich maszynistów będzie wyposażonych we wstawki kompozytowe, wydaje się celowe wydanie powyższych wytycznych w formie instrukcji obowiązującej całą kolej w Polsce. Wnioski Od stycznia 27 r. nowe i modernizowane wagony towarowe muszą być zaprojektowane tak, aby spełniały nowe europejskie wymagania prawne, związane między innymi z emisją hałasu. W praktyce oznacza to, że takie wagony powinny być wyposażane w kompozytowe wstawki hamulcowe. Zaleca się również w miarę możliwości dostosowywanie taboru już eksploatowanego do nowych wymagań, co może przynieść wiele korzyści, począwszy od wizerunku operatora kolejowego jako firmy dbającej o środowisko, poprzez korzyści ekonomiczne, kończąc na zdobyciu niezbędnego doświadczenia w eksploatacji wstawek kompozytowych. Firma Frenoplast ma w swojej ofercie kompozytowe wstawki hamulcowe do nowego oraz do eksploatowanego już taboru towarowego. Wstawki FR51 typu LL są od roku z powodzeniem stosowane na wagonach węglarkach spółki PKP Cargo w ramach prowadzonej eksploatacji obserwowanej. Wieloletnie doświadczenia w projektowaniu i produkcji materiałów ciernych dla kolei czynią z firmy Frenoplast wiarygodnego partnera dla producentów 11-12/26 61

5 taboru i operatorów kolejowych przy dostosowywaniu się do nowych regulacji prawnych. q Literatura [1] Dyrektywa w sprawie interoperacyjności kolei konwencjonalnych (21/16/WE). [2] Techniczna Specyfikacja Interoperacyjności (TSI) podsystemu tabor kolejowy hałas. [3] Techniczna Specyfikacja Interoperacyjności (TSI) podsystemu tabor kolejowy wagony towarowe. [4] Zagadnienie UIC 5T53. Redukcja hałasu. Zastosowanie kompozytowych wstawek klocków hamulcowych. Materiały robocze na posiedzenie komitetu C5/C12, wrzesień 2 r. [5] Position Paper on the European strategies and priorities for railway noise abatement. Working Group Railway Noise of the European Commission, version 1943, [6] Zagadnienie UIC 5T53. Redukcja hałasu. Zastosowanie kompozytowych wstawek klocków hamulcowych. Materiały robocze na posiedzenie komitetu C5/C12, wrzesień 2 r. [7] Wytyczne stosowania kompozytowych wstawek hamulcowych (LL). UIC, [8] Karta UIC421 Zasady zestawiania i hamowania międzynarodowymi pociągami towarowymi. Wyd. 7, sierpień 26 r. [9] Karta UIC41 Zestawianie i obliczanie masy oraz hamulca pociągów pasażerskich. Wyd. 6, sierpień 26 r. [1] Sitarz M., Hełka A., Piec P., Zając G.: Badania eksploatacyjne żeliwnych i kompozytowych wstawek hamulcowych. Zeszyty Naukowe Politechniki Śląskiej 21, seria Transport, z. 43, nr [11] Osiak A.: Uwarunkowania techniczne zastosowania kompozytowych wstawek hamulcowych w wagonach towarowych. Zeszyty Naukowe Politechniki Śląskiej 24, seria Transport, z. 54 nr [12] Bułhak J., Abramczyk M., Buchalska E.: Kompozytowe wstawki hamulcowe w taborze kolejowym jako ekonomiczna i przyjazna środowisku alternatywa dla wstawek żeliwnych. Technika Transportu Szynowego 7-8/23. [13] Bułhak J., Buchalska E.: Dwa lata eksploatacji kompozytowych wstawek hamulcowych na taborze kolejowym w Polsce. Technika Transportu Szynowego 1-2/25. Autorzy dr inż. Jacek Bułhak Frenoplast, zastępca dyrektora ds. badań i rozwoju dr inż. Ewa Buchalska Frenoplast, główny specjalista ds. rozwoju Dokończenie ze s. 38 IRIS (International Railway Industry Standard) jako organizacja została powołana przez UNIFE 18 maja 25 r. między innymi w celu opracowania i wdrożenia światowego systemu oceny i certyfikacji poddostawców dla finalnych producentów wytwarzających wyroby w obszarze kolejnictwa. Organizacja już zdefiniowała wymagania dla zakresu auditów, procedur auditowania, jak również dla jednostek certyfikujących i auditorów, którzy mogą oceniać poddostawców. Podstawowe wymagania dla producentów to: spełnienie wymagań przewodnika ISO/IEC Guide 62, wdrożony i certyfikowany system zarządzania według EN ISO/ /IEC 91 bardzo rozszerzony o specyficzne wymagania kolejowe dla np. zarządzania projektami, projektowania itp. (wymagania podzielono na obligatoryjne i dodatkowe). Obecnie uznanymi przez IRIS jednostkami certyfikującymi są: AFAQ AFNOR Certification SASU z Francji, Bureau Veritas Rail GMBH z Niemiec, DNV Zertifizierung z Niemiec, DQS GmbH z Niemiec, Lloyd s Register Quality Assurance Ltd z Wielkiej Brytanii, RINA Spa z Włoch, TUV Nord Cert GmbH z Niemiec i TUV Sud Management Service GmbH z Niemiec. Aktualny wykaz jednostek uznanych przez IRIS oraz wszelkie inne informacje podaje strona internetowa Europejska Agencja Kolejowa (ERA), mając mandat między innymi na opracowanie technicznych specyfikacji interoperacyjności oraz zarządzania bezpieczeństwem, współpracuje ściśle z państwami członkowskimi UE, ekspertami kolejowymi, organizacjami normalizacyjnymi i NB Rail. NB Rail jest szczególnie zaangażowana w opiniowaniu rozdziałów TSI dotyczących oceny zgodności i załączników do nich. Podsumowanie Wprowadzenie ujednoliconych zasad i procedur oceny zgodności pozwoli w przyszłości na stosowanie zasady RAZ PRZEBADANY AKCEPTOWANY WSZĘDZIE. Będzie to możliwe dzięki: uznaniu specyfikacji TSI i norm zharmonizowanych za ogólnie obowiązujące wymagania i metody badawcze; uznaniu modułów oceny zgodności jako ogólnie obowiązujących procedur oceny zgodności; ustanowieniu jednostek notyfikowanych jako niezależnych, kompetentnych organizacji dokonujących ocen, uznawanych przez wszystkie kraje członkowskie UE. W następstwie doprowadzi to do zmniejszenia relatywnie wysokich kosztów związanych z niezbędnym procesem oceny wyrobów stosowanych w kolejnictwie. Autor mgr inż. Wojciech Rzepka pełnomocnik dyrektora ds. jakości, kierownik Laboratorium Metrologii (akredytacja PCA 24) Centrum Naukowo-Techniczne Kolejnictwa /26

Opracowywanie i przyjmowanie Technicznych Specyfikacji Interoperacyjności TSI oraz certyfikacja wspólnotowa na bazie tych specyfikacji

Opracowywanie i przyjmowanie Technicznych Specyfikacji Interoperacyjności TSI oraz certyfikacja wspólnotowa na bazie tych specyfikacji Opracowywanie i przyjmowanie Technicznych Specyfikacji Interoperacyjności TSI oraz certyfikacja wspólnotowa na bazie tych specyfikacji mgr inż. Wojciech Rzepka Warszawa, 12 13 maja 2008 r. 1 TSI - Techniczna

Bardziej szczegółowo

Budowa systemu zarządzania jakością oraz metodologia weryfikacji wymagań IRIS w obszarze Projektowania i Rozwoju. w teorii i praktyce

Budowa systemu zarządzania jakością oraz metodologia weryfikacji wymagań IRIS w obszarze Projektowania i Rozwoju. w teorii i praktyce Budowa systemu zarządzania jakością oraz metodologia weryfikacji wymagań IRIS w obszarze Projektowania i Rozwoju w teorii i praktyce STUDIUM PRZYPADKU DLA FRENOPLAST dr inż. Jacek Bułhak mgr inż. Dagmara

Bardziej szczegółowo

Pan. Bronisław Komorowski Marszałek Sejmu Rzeczpospolitej Polskiej. Szanowny Panie Marszałku, Warszawa, dnia 26 listopada 2008 r.

Pan. Bronisław Komorowski Marszałek Sejmu Rzeczpospolitej Polskiej. Szanowny Panie Marszałku, Warszawa, dnia 26 listopada 2008 r. Warszawa, dnia 26 listopada 2008 r. MINISTER INFRASTRUKTURY Nr TK7RI-025/08 (871019) na nr SPS-023-5817/08 Pan Bronisław Komorowski Marszałek Sejmu Rzeczpospolitej Polskiej Szanowny Panie Marszałku, w

Bardziej szczegółowo

Instytut Kolejnictwa badania i wdrożenia

Instytut Kolejnictwa badania i wdrożenia Instytut Kolejnictwa badania i wdrożenia Specyfika Instytutu Kolejnictwa Zajmujemy się wszystkimi działami kolejnictwa. Dysponujemy unikatowymi stanowiskami badawczymi i wyspecjalizowanymi laboratoriami.

Bardziej szczegółowo

Pojazdy kolejowe - proces dopuszczenia do eksploatacji typu pojazdu kolejowego

Pojazdy kolejowe - proces dopuszczenia do eksploatacji typu pojazdu kolejowego Ośrodek Certyfikacji Wyrobów IPS TABOR Jednostka ds. Certyfikacji tel. +48 61 6641420; +48 61 6641429; +48 61 6641434 fax. +48 61 6641420; +48 61 6534002 e-mail: certyfikacja@tabor.com.pl Instytut Pojazdów

Bardziej szczegółowo

BADANIA NIENISZCZĄCE I ICH ODPOWIEDZIALNOŚĆ ZA BEZPIECZEŃSTWO TRANSPORTU SZYNOWEGO. mgr inŝ. Łukasz Antolik email: lantolik@ikolej.

BADANIA NIENISZCZĄCE I ICH ODPOWIEDZIALNOŚĆ ZA BEZPIECZEŃSTWO TRANSPORTU SZYNOWEGO. mgr inŝ. Łukasz Antolik email: lantolik@ikolej. BADANIA NIENISZCZĄCE I ICH ODPOWIEDZIALNOŚĆ ZA BEZPIECZEŃSTWO TRANSPORTU SZYNOWEGO email: lantolik@ikolej.pl Program prezentacji 1. Wymagania dla personelu badań nieniszczących w sektorze Utrzymanie Ruchu

Bardziej szczegółowo

1. Wykładzina gniazda skrętu dla wózków wagonów towarowych UIC Y25 2. Wykładzina ślizgu bocznego dla wózków wagonów towarowych UIC Y25.

1. Wykładzina gniazda skrętu dla wózków wagonów towarowych UIC Y25 2. Wykładzina ślizgu bocznego dla wózków wagonów towarowych UIC Y25. 1/8 realizowanych w ramach prób eksploatacyjnych typowego elementu pojazdu kolejowego 1. Wykładzina gniazda skrętu dla wózków wagonów towarowych UIC Y25 2. Wykładzina ślizgu bocznego dla wózków wagonów

Bardziej szczegółowo

NORMY JAKOŚCIOWE ISO 9001, 17025 i 14001 W TRANSPORCIE KOLEJOWYM. mgr inż. Wojciech Rzepka

NORMY JAKOŚCIOWE ISO 9001, 17025 i 14001 W TRANSPORCIE KOLEJOWYM. mgr inż. Wojciech Rzepka NORMY JAKOŚCIOWE ISO 9001, 17025 i 14001 W TRANSPORCIE KOLEJOWYM mgr inż. Wojciech Rzepka Ciągły dylemat Normy jakościowe w kolejnictwie Dobrowolność czy przymus??? 2 Normy dawniej dziś Umowy międzynarodowe

Bardziej szczegółowo

KOMISJA DECYZJA KOMISJI. z dnia 28 lipca 2006 r.

KOMISJA DECYZJA KOMISJI. z dnia 28 lipca 2006 r. 8.12.2006 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 344/1 II (Akty, których publikacja nie jest obowiązkowa) KOMISJA DECYZJA KOMISJI z dnia 28 lipca 2006 r. dotycząca technicznej specyfikacji dla interoperacyjności

Bardziej szczegółowo

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI AKREDYTACJA DO CELÓW NOTYFIKACJI W ODNIESIENIU DO DYREKTYWY PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY 2008/57/WE W SPRAWIE INTEROPERACYJNOŚCI SYSTEMU KOLEI WE WSPÓLNOCIE Wydanie 1 Warszawa,

Bardziej szczegółowo

Karol Gruszka Dyrektor Projektu ds. ETCS Biuro Automatyki i Telekomunikacji PKP Polskie Linie Kolejowe S.A.

Karol Gruszka Dyrektor Projektu ds. ETCS Biuro Automatyki i Telekomunikacji PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. Certyfikacja podsystemu sterowanie na przykładzie projektów wdrażania Europejskiego Systemu Zarządzania Ruchem Kolejowym na linach PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. Karol Gruszka Dyrektor Projektu ds. ETCS

Bardziej szczegółowo

PRAWNE ZASADY BADAŃ WYROBÓW STOSOWANYCH W TRANSPORCIE SZYNOWYM

PRAWNE ZASADY BADAŃ WYROBÓW STOSOWANYCH W TRANSPORCIE SZYNOWYM Mgr inŝ. Wojciech Rzepka Mgr inŝ. Stanisław Opaliński Mgr inŝ. Aleksander Słupczyński Centrum Naukowo-Techniczne Kolejnictwa PRAWNE ZASADY BADAŃ WYROBÓW STOSOWANYCH W TRANSPORCIE SZYNOWYM SPIS TREŚCI 1.

Bardziej szczegółowo

CENNIK. 1. Stawki jednostkowe opłaty podstawowej za minimalny dostęp do infrastruktury kolejowej

CENNIK. 1. Stawki jednostkowe opłaty podstawowej za minimalny dostęp do infrastruktury kolejowej PROJEKT (w.2) CENNIK STAWEK JEDNOSTKOWYCH OPŁAT ZA KORZYSTANIE Z INFRASTRUKTURY KOLEJOWEJ ZARZĄDZANEJ PRZEZ PKP POLSKIE LINIE KOLEJOWE S.A. OBOWIĄZUJĄCY OD 15 GRUDNIA 2013 R. I. Stawki jednostkowe opłaty

Bardziej szczegółowo

Dokument obowiązkowy IAF

Dokument obowiązkowy IAF IAF MD 4:2008 International Accreditation Forum, Inc. Dokument obowiązkowy IAF Dokument obowiązkowy IAF dotyczący stosowania wspomaganych komputerowo technik auditowania ( CAAT ) w akredytowanej certyfikacji

Bardziej szczegółowo

"Rola badań ram wózków pojazdów szynowych w procesie certyfikacji taboru kolejowego"

Rola badań ram wózków pojazdów szynowych w procesie certyfikacji taboru kolejowego Laboratorium Badań Materiałów i Elementów Konstrukcji Instytutu Kolejnictwa "Rola badań ram wózków pojazdów szynowych w procesie certyfikacji taboru kolejowego" dr inż. Dariusz Kowalczyk Warszawa 2013.10.08

Bardziej szczegółowo

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI AKREDYTACJA JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH UBIEGAJĄCYCH SIĘ O ZGODĘ PREZESA URZĘDU TRANSPORTU KOLEJOWEGO NA WYKONYWANIE OCEN ZGODNOŚCI W OBSZARZE KOLEI Wydanie 1 Warszawa, 27.10.2015

Bardziej szczegółowo

Pojazd kolejowy TSI Obowiązek stosowania TSI Odstępstwa od stosowania TSI

Pojazd kolejowy TSI Obowiązek stosowania TSI Odstępstwa od stosowania TSI Pojazd kolejowy TSI Obowiązek stosowania TSI Odstępstwa od stosowania TSI Pojazdy trakcyjne, tabor kolejowy specjalny TSI Sterowanie (decyzja Komisji Europejskiej 2012/88/UE z dnia 25 stycznia 2012 r.

Bardziej szczegółowo

Certyfikacja produktów przeznaczonych do kontaktu z wodą do spożycia przez DVGW. Dipl.-Ing. Anton Wohlgemuth DVGW CERT GmbH, Bonn

Certyfikacja produktów przeznaczonych do kontaktu z wodą do spożycia przez DVGW. Dipl.-Ing. Anton Wohlgemuth DVGW CERT GmbH, Bonn Certyfikacja produktów przeznaczonych do kontaktu z wodą do Dipl.-Ing. Anton Wohlgemuth DVGW CERT GmbH, Bonn Struktura Co oznacza certyfikacja? Jakie są korzyści? Wymagania dot. testowania zaworów w zaopatrzeniu

Bardziej szczegółowo

Badania hamulców pojazdów szynowych

Badania hamulców pojazdów szynowych Seminarium IK 08 maja 2012 Badania hamulców pojazdów szynowych dr inż. Zbigniew Cichocki Zakład Pojazdów Szynowych IK Seminarium IK 08 maja 2012 Spis treści 1.Wprowadzenie 2.Cel badań 3.Wymagania dotyczące

Bardziej szczegółowo

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI AKREDYTACJA JEDNOSTEK OCENIAJĄCYCH DO DZIAŁALNOŚCI OBJĘTEJ ROZPORZĄDZENIEM WYKONAWCZYM KOMISJI (UE) NR 402/2013 Wydanie 1 Warszawa, 13.03.2015 r. Spis treści 1 Wprowadzenie...

Bardziej szczegółowo

Symulatory do szkolenia maszynistów historia, stan bieżący i projekty w toku. Zbigniew Szafrański

Symulatory do szkolenia maszynistów historia, stan bieżący i projekty w toku. Zbigniew Szafrański Symulatory do szkolenia maszynistów historia, stan bieżący i projekty w toku Zbigniew Szafrański Dlaczego kolej na symulatory? Obecnie na kolei w Polsce pracuje ok. 17.500 maszynistów, z których w najbliższych

Bardziej szczegółowo

EA-1/06 Wielostronne Porozumienie EA

EA-1/06 Wielostronne Porozumienie EA Numer publikacji EA-1/06 Wielostronne Porozumienie EA (EA MLA) CEL Niniejszy dokument określa warunki Wielostronnego Porozumienia EA, w ramach którego sygnatariusze wzajemnie uznają równoważność swoich

Bardziej szczegółowo

STRATEGIA LABORATORIUM AUTOMATYKI I TELEKOMUNIKACJI IK W ZAKRESIE PROWADZENIA BADAŃ SYSTEMU GSM-R

STRATEGIA LABORATORIUM AUTOMATYKI I TELEKOMUNIKACJI IK W ZAKRESIE PROWADZENIA BADAŃ SYSTEMU GSM-R STRATEGIA LABORATORIUM AUTOMATYKI I TELEKOMUNIKACJI IK W ZAKRESIE PROWADZENIA BADAŃ SYSTEMU GSM-R mgr inż.. Artur DłużniewskiD 1 1 Wybrane prace realizowane w Laboratorium Automatyki i Telekomunikacji

Bardziej szczegółowo

Czy w przyczepach do podwózki potrzebne są hamulce?

Czy w przyczepach do podwózki potrzebne są hamulce? Czy w przyczepach do podwózki potrzebne są hamulce? Producent, Dealer: "TAK" - bezpieczeństwo - obowiązujące przepisy Kupujący "TO ZALEŻY" - cena O jakich kosztach mówimy Wartość dopłaty do hamulaców w

Bardziej szczegółowo

V OGÓLNOPOLSKA KONFERENCJA TECHNICZNA SPAWALNICTWO DRÓG SZYNOWYCH CZY CERTYFIKACJA JEST GWARANCJĄ BEZPIECZEŃSTWA?

V OGÓLNOPOLSKA KONFERENCJA TECHNICZNA SPAWALNICTWO DRÓG SZYNOWYCH CZY CERTYFIKACJA JEST GWARANCJĄ BEZPIECZEŃSTWA? V OGÓLNOPOLSKA KONFERENCJA TECHNICZNA SPAWALNICTWO DRÓG SZYNOWYCH CZY CERTYFIKACJA JEST GWARANCJĄ BEZPIECZEŃSTWA? ROZWAŻANIA NA TEMAT PRZEWODNI KONFERENCJI CZY CERTYFIKACJA JEST GWARANCJĄ BEZPIECZEŃSTWA?

Bardziej szczegółowo

TÜV Rheinland Polska Sp. z o.o. Nasza wiedza, Twoje bezpieczeństwo

TÜV Rheinland Polska Sp. z o.o. Nasza wiedza, Twoje bezpieczeństwo TÜV Rheinland Polska Sp. z o.o. Nasza wiedza, Twoje bezpieczeństwo Stosowanie wymagań norm serii ISO 3834 w procesie zapewnienia jakości wyrobów spawanych Mariusz Piękniewski Kierownik Sekcji Spawalnictwa

Bardziej szczegółowo

Perspektywy rozwoju konstrukcji ram wózków pojazdów szynowych przy zachowaniu obecnych standardów bezpieczeństwa

Perspektywy rozwoju konstrukcji ram wózków pojazdów szynowych przy zachowaniu obecnych standardów bezpieczeństwa Problemy Kolejnictwa Zeszyt 165 (grudzień 2014) 65 Perspektywy rozwoju konstrukcji ram wózków pojazdów szynowych przy zachowaniu obecnych standardów bezpieczeństwa Dariusz KOWALCZYK 1, Robert BIŃKOWSKI

Bardziej szczegółowo

Metodologia weryfikacji wymagań IRIS w obszarze Projektowania i Rozwoju w teorii i praktyce. Szymon Wapienik TUV NORD Polska

Metodologia weryfikacji wymagań IRIS w obszarze Projektowania i Rozwoju w teorii i praktyce. Szymon Wapienik TUV NORD Polska Metodologia weryfikacji wymagań IRIS w obszarze Projektowania i Rozwoju w teorii i praktyce Szymon Wapienik TUV NORD Polska WARSZTATY SIRTS Metodologia weryfikacji wymagań IRIS Warszawa 25 listopada 2009r.

Bardziej szczegółowo

Karta Systemu Jakości. wersja 1.0

Karta Systemu Jakości. wersja 1.0 Karta Systemu Jakości wersja 1.0 Spis treści: 1 Wstęp.... 3 2 Oświadczenie o jakości.... 3 3 Cele dotyczące jakości.... 3 4 Własność i odpowiedzialność.... 4 5 Budowa Systemu Jakości.... 4 6 Kategorie

Bardziej szczegółowo

19-20 lipca 2012r. Hotel Ustroń Diament PROGRAM SZKOLENIA

19-20 lipca 2012r. Hotel Ustroń Diament PROGRAM SZKOLENIA SZKOLENIE DLA PEŁNOMOCNIKÓW I AUDYTORÓW SYSTEMÓW ZARZĄDZANIA BEZPIECZEŃSTWEM W TRANSPORCIE KOLEJOWYM, SYSTEMÓW ZARZĄDZANIA UTRZYMANIEM ORAZ MENEDŻERÓW RYZYKA 19-20 lipca 2012r. Hotel Ustroń Diament PROGRAM

Bardziej szczegółowo

CENNIK. 1. Stawki jednostkowe opłaty podstawowej za minimalny dostęp do infrastruktury kolejowej

CENNIK. 1. Stawki jednostkowe opłaty podstawowej za minimalny dostęp do infrastruktury kolejowej CENNIK STAWEK JEDNOSTKOWYCH OPŁAT ZA KORZYSTANIE Z INFRASTRUKTURY KOLEJOWEJ ZARZĄDZANEJ PRZEZ PKP POLSKIE LINIE KOLEJOWE S.A. OBOWIĄZUJĄCY OD 14 GRUDNIA 2014 R. I. Stawki jednostkowe opłaty podstawowej

Bardziej szczegółowo

Akredytacja laboratoriów wg PN-EN ISO/IEC 17025:2005

Akredytacja laboratoriów wg PN-EN ISO/IEC 17025:2005 Akredytacja laboratoriów wg PN-EN ISO/IEC 17025:2005 Marek Misztal ENERGOPOMIAR Sp. z o.o. Biuro Systemów Zarządzania i Ocen Nowe Brzesko, 26 września 2006 r. Czy systemy zarządzania są nadal dobrowolne?

Bardziej szczegółowo

BADANIA SYMULACYJNE PROCESU HAMOWANIA SAMOCHODU OSOBOWEGO W PROGRAMIE PC-CRASH

BADANIA SYMULACYJNE PROCESU HAMOWANIA SAMOCHODU OSOBOWEGO W PROGRAMIE PC-CRASH BADANIA SYMULACYJNE PROCESU HAMOWANIA SAMOCHODU OSOBOWEGO W PROGRAMIE PC-CRASH Dr inż. Artur JAWORSKI, Dr inż. Hubert KUSZEWSKI, Dr inż. Adam USTRZYCKI W artykule przedstawiono wyniki analizy symulacyjnej

Bardziej szczegółowo

Porównanie hałasu panującego we wnętrzu wybranych typów pojazdów szynowych podczas jazdy

Porównanie hałasu panującego we wnętrzu wybranych typów pojazdów szynowych podczas jazdy prof.dr hab.inż. Franciszek Tomaszewski dr inż. Małgorzata Orczyk Politechnika Poznańska Porównanie hałasu panującego we wnętrzu wybranych typów pojazdów szynowych podczas jazdy W artykule przedstawione

Bardziej szczegółowo

REWIZJA I PROCEDURY CERTYFIKACJI I AKREDYTACJI (ZASADY OGÓLNE)

REWIZJA I PROCEDURY CERTYFIKACJI I AKREDYTACJI (ZASADY OGÓLNE) Rewizja i Procedury Certyfikacji i Akredytacji poprawiony styczeń 2008 Polski System Certyfikacji Leśnictwa PEFC dokument nr 1 luty 2005 REWIZJA I PROCEDURY CERTYFIKACJI I AKREDYTACJI (ZASADY OGÓLNE) Rada

Bardziej szczegółowo

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI PROGRAM AKREDYTACJI JEDNOSTEK CERTYFIKUJĄCYCH GOSPODARKĘ LEŚNĄ I ŁAŃCUCH DOSTAW W SYSTEMIE PEFC Wydanie 2 Warszawa, 10.02.2012 r. Spis treści 1 Wprowadzenie 3 2 Definicje 3

Bardziej szczegółowo

TTS TECHNIKA TRANSPORTU SZYNOWEGO 2014

TTS TECHNIKA TRANSPORTU SZYNOWEGO 2014 TTS TRANSPORTU SZYNOWEGO 2014 2 Ze Świata 8 Z Unii Europejskiej 11 Z kraju SPIS TREŚCI nr 1/2 15 Poprawa stanu infrastruktury kolejowej w Polsce 23 Możliwości rozwoju transportu towarowego w korytarzu

Bardziej szczegółowo

(Publikacja tytułów i odniesień do norm zharmonizowanych na mocy prawodawstwa harmonizacyjnego Unii) (Tekst mający znaczenie dla EOG) (2016/C 209/02)

(Publikacja tytułów i odniesień do norm zharmonizowanych na mocy prawodawstwa harmonizacyjnego Unii) (Tekst mający znaczenie dla EOG) (2016/C 209/02) 10.6.2016 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej C 209/9 Komunikat Komisji w ramach wdrażania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 765/2008, decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady nr

Bardziej szczegółowo

Informator dla dostawców o trybie certyfikacji wyrobów do stosowania w transporcie szynowym

Informator dla dostawców o trybie certyfikacji wyrobów do stosowania w transporcie szynowym Instytut Kolejnictwa Ośrodek Jakości i Certyfikacji 04-275 Warszawa ul. Chłopickiego 50 INSTYTUT KOLEJNICTWA tel.: (+4822) 473-1392 tel/fax.: (+4822) 612-3132 e-mail: qcert@ikolej.pl Informator dla dostawców

Bardziej szczegółowo

Normy ISO serii 9000. www.greber.com.pl. Normy ISO serii 9000. Tomasz Greber (www.greber.com.pl) dr inż. Tomasz Greber. www.greber.com.

Normy ISO serii 9000. www.greber.com.pl. Normy ISO serii 9000. Tomasz Greber (www.greber.com.pl) dr inż. Tomasz Greber. www.greber.com. Normy ISO serii 9000 dr inż. Tomasz Greber www.greber.com.pl www.greber.com.pl 1 Droga do jakości ISO 9001 Organizacja tradycyjna TQM/PNJ KAIZEN Organizacja jakościowa SIX SIGMA Ewolucja systemów jakości

Bardziej szczegółowo

SRT TSI CR Bezpieczeństwo w tunelach kolejowych. Wprowadzenie do normy. Jolanta Maria Radziszewska-Wolińska

SRT TSI CR Bezpieczeństwo w tunelach kolejowych. Wprowadzenie do normy. Jolanta Maria Radziszewska-Wolińska SRT TSI CR Bezpieczeństwo w tunelach kolejowych. Wprowadzenie do normy pr EN 45 545 Jolanta Maria Radziszewska-Wolińska 1 ZAKRES SRT TSI CR 2 1. Definiuje spójny pakiet środków obejmujących podsystemy:

Bardziej szczegółowo

Badania laboratoryjne próbek złączy szynowych, z gatunku stali R350HT

Badania laboratoryjne próbek złączy szynowych, z gatunku stali R350HT Badania laboratoryjne próbek złączy szynowych, z gatunku stali R350HT Zenon NEGOWSKI PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. Centrum Diagnostyki w Warszawie www.plk-sa.pl Warszawa - Kraków, 15-17 maja 2013 r.

Bardziej szczegółowo

V Ogólnopolska Konferencja nt. Systemów Zarządzania w Energetyce. Forum ISO 14000 INEM Polska. Polskie Forum ISO 14000 INEM Polska

V Ogólnopolska Konferencja nt. Systemów Zarządzania w Energetyce. Forum ISO 14000 INEM Polska. Polskie Forum ISO 14000 INEM Polska Forum ISO 14000 INEM Polska Polskie Forum ISO 14000 INEM Polska Wymagania norm: ISO 9001, ISO 14001 oraz PN-N-18001 dotyczące dostawców i podwykonawców. Szczyrk, 24 27. 09. 2006r. Maciej Kostrzanowski

Bardziej szczegółowo

Schemat IECEx w GIG.

Schemat IECEx w GIG. Schemat w GIG. 1) Informacje podstawowe: Schemat jest systemem dobrowolnym potwierdzania poprawnej konstrukcji urządzeń przeciwwybuchowych. Dokumenty wydawane przez jednostki w poszczególnych krajach są

Bardziej szczegółowo

ZKP gwarancją jakości

ZKP gwarancją jakości dr inż. Jadwiga Szuba Zielonogórskie Kopalnie Surowców Mineralnych S.A. gwarancją jakości kruszyw dla ich użytkowników Państwa członkowskie Unii Europejskiej zobowiązane są do stosowania ujednoliconych

Bardziej szczegółowo

Wydanie 3 Warszawa, 20.06.2007 r.

Wydanie 3 Warszawa, 20.06.2007 r. . POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI POLITYKA POLSKIEGO CENTRUM AKREDYTACJI DOTYCZĄCA ZAPEWNIENIA SPÓJNOŚCI POMIAROWEJ Wydanie 3 Warszawa, 20.06.2007 r. 1. Wstęp Niniejsza Polityka jest zgodna z dokumentem ILAC-P10:2002

Bardziej szczegółowo

KONSTRUKCYJNE MATERIAŁY KOMPOZYTOWE PRZEZNACZONE DO WYSOKOOBCIĄŻONYCH WĘZŁÓW TARCIA

KONSTRUKCYJNE MATERIAŁY KOMPOZYTOWE PRZEZNACZONE DO WYSOKOOBCIĄŻONYCH WĘZŁÓW TARCIA II Konferencja: Motoryzacja-Przemysł-Nauka ; Ministerstwo Gospodarki, dn. 26 listopada 2014 KONSTRUKCYJNE MATERIAŁY KOMPOZYTOWE PRZEZNACZONE DO WYSOKOOBCIĄŻONYCH WĘZŁÓW TARCIA Dr hab. inż. Jerzy Myalski

Bardziej szczegółowo

CENNIK. 1. Stawki jednostkowe opłaty podstawowej za minimalny dostęp do infrastruktury kolejowej

CENNIK. 1. Stawki jednostkowe opłaty podstawowej za minimalny dostęp do infrastruktury kolejowej CENNIK STAWEK JEDNOSTKOWYCH OPŁAT ZA KORZYSTANIE Z INFRASTRUKTURY KOLEJOWEJ ZARZĄDZANEJ PRZEZ PKP POLSKIE LINIE KOLEJOWE S.A. OBOWIĄZUJĄCY OD 14 GRUDNIA 2014 R. I. Stawki jednostkowe opłaty podstawowej

Bardziej szczegółowo

Wymagania w stosunku do przekładników ciśnienia, przy zastosowaniu wstawek hamulcowych kompozytowych w wagonach towarowych do ruchu SS

Wymagania w stosunku do przekładników ciśnienia, przy zastosowaniu wstawek hamulcowych kompozytowych w wagonach towarowych do ruchu SS Janusz Fortuński, Andrzej Struk Wymagania w stosunku do przekładników ciśnienia, przy zastosowaniu wstawek hamulcowych kompozytowych w wagonach towarowych do ruchu SS 49. posiedzenie generalnych dyrektorów

Bardziej szczegółowo

SZYNY I ELEMENTY KONSTRUKCYJNE LINII KOLEJOWYCH

SZYNY I ELEMENTY KONSTRUKCYJNE LINII KOLEJOWYCH Ośrodek Certyfikacji Wyrobów IPS TABOR Jednostka ds. Certyfikacji tel. +48 61 6641420; +48 61 6641429; +48 61 6641434 fax. +48 61 6641420; +48 61 6534002 e-mail: certyfikacja@tabor.com.pl Instytut Pojazdów

Bardziej szczegółowo

System zarządzania zapewniający powtarzalność produkcji maszyn i urządzeń przeznaczonych do pracy w przestrzeniach zagrożonych wybuchem

System zarządzania zapewniający powtarzalność produkcji maszyn i urządzeń przeznaczonych do pracy w przestrzeniach zagrożonych wybuchem mgr inż. ROMANA ZAJĄC Instytut Techniki Górniczej KOMAG System zarządzania zapewniający powtarzalność produkcji maszyn i urządzeń przeznaczonych do pracy w przestrzeniach zagrożonych wybuchem W artykule

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 150

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 150 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 150 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 9 Data wydania: 29 sierpnia 2013 r. Nazwa i adres AB 150 WOJSKOWY

Bardziej szczegółowo

Warunki rozwoju przewozów kolejowych

Warunki rozwoju przewozów kolejowych Warunki rozwoju przewozów kolejowych Andrzej Massel Podsekretarz Stanu Ministerstwo Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej Warszawa, kwiecień 2012 r. Kilka wielkości Przewozy towarowe koleją ponad

Bardziej szczegółowo

Spalinowe zespoły trakcyjne

Spalinowe zespoły trakcyjne Spalinowe zespoły trakcyjne Naszą misją jest spełnianie obecnych i przyszłych oczekiwań krajowych i zagranicznych właścicieli taboru szynowego poprzez budowę, unowocześnianie oraz naprawę taboru, przy

Bardziej szczegółowo

Znowelizowana Dyrektywa 2008/57 o interoperacyjności. Zakres zmian i implikacje dla sektora kolejowego. Dr inż. Marek Pawlik

Znowelizowana Dyrektywa 2008/57 o interoperacyjności. Zakres zmian i implikacje dla sektora kolejowego. Dr inż. Marek Pawlik Znowelizowana Dyrektywa 2008/57 o interoperacyjności Zakres zmian i implikacje dla sektora kolejowego Dr inż. Marek Pawlik EUROPEJSKIE REGULACJE PRAWNE DLA KOLEI PIERWOTNA IDEA: : swobodny przepływ osób,

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE Z REALIZACJI XXXIII BADAŃ BIEGŁOŚCI I BADAŃ PORÓWNAWCZYCH (PT/ILC) HAŁASU W ŚRODOWISKU Warszawa 27 28 września 2012r.

SPRAWOZDANIE Z REALIZACJI XXXIII BADAŃ BIEGŁOŚCI I BADAŃ PORÓWNAWCZYCH (PT/ILC) HAŁASU W ŚRODOWISKU Warszawa 27 28 września 2012r. SPRAWOZDANIE Z REALIZACJI XXXIII BADAŃ BIEGŁOŚCI I BADAŃ PORÓWNAWCZYCH (PT/ILC) HAŁASU W ŚRODOWISKU Warszawa 27 28 września 2012r. 1. CEL I ZAKRES BADAŃ Organizatorem badań biegłości i badań porównawczych

Bardziej szczegółowo

Kierunki rozwoju kolei dużych prędkości w Polsce

Kierunki rozwoju kolei dużych prędkości w Polsce Kierunki rozwoju kolei dużych prędkości w Polsce Konrad Gawłowski Zastępca Dyrektora Centrum Kolei Dużych Prędkości Katowice, 16.03.2011 r. Historia linii dużych prędkości na świecie. Przykłady pierwszych

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA DLA TABORU ZGODNIE Z TSI BEZPIECZEŃSTWO W TUNELACH KOLEJOWYCH

WYMAGANIA DLA TABORU ZGODNIE Z TSI BEZPIECZEŃSTWO W TUNELACH KOLEJOWYCH WYMAGANIA DLA TABORU ZGODNIE Z TSI BEZPIECZEŃSTWO W TUNELACH KOLEJOWYCH Jolanta Maria Radziszewska-Wolińska CENTRUM NAUKOWO-TECHNICZNE KOLEJNICTWA ZAKRES SRT TSI CR 1. Definiuje spójny pakiet środków pozwalających

Bardziej szczegółowo

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI AKREDYTACJA JEDNOSTEK CERTYFIKUJĄCYCH GOSPODARKĘ LEŚNĄ I ŁAŃCUCH DOSTAW W SYSTEMIE PEFC Wydanie 3 Warszawa, 15.10.2015 r. Spis treści 1 Wprowadzenie... 4 2 Definicje... 4 3

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 1. System jakości w laboratorium oceny żywności

Ćwiczenie 1. System jakości w laboratorium oceny żywności Ćwiczenie 1. System jakości w laboratorium oceny żywności Powszechnie przyjmuje się, że każde laboratorium, które chce reprezentować wiarygodne dane musi wdrożyć odpowiednie procedury zapewnienia jakości.

Bardziej szczegółowo

Potencjał modernizacyjny lokomotyw spalinowych NEWAG S.A.

Potencjał modernizacyjny lokomotyw spalinowych NEWAG S.A. Potencjał modernizacyjny lokomotyw spalinowych NEWAG S.A. Krystian Kiercz Kierownik projektu Nowe strategie i technologie w transporcie, spedycji i logistyce Sosnowiec, 17 Kwiecień 2012 r. Plan prezentacji

Bardziej szczegółowo

Norma to dokument przyjęty na zasadzie konsensu i zatwierdzony do powszechnego stosowania przez

Norma to dokument przyjęty na zasadzie konsensu i zatwierdzony do powszechnego stosowania przez KONCEPCJA SYSTEMU JAKOŚCI zgodnie z wymaganiami norm ISO serii 9000 dr Lesław Lisak Co to jest norma? Norma to dokument przyjęty na zasadzie konsensu i zatwierdzony do powszechnego stosowania przez upoważnioną

Bardziej szczegółowo

Nowa jakość podróży na Opolszczyźnie

Nowa jakość podróży na Opolszczyźnie Nowa jakość podróży na Opolszczyźnie Polepszenie jakości usług przewozowych poprzez poprawę stanu technicznego linii kolejowej nr 132 na odcinku Błotnica Strzelecka Opole Groszowice POIiŚ 7.1-65 www.plk-sa.pl

Bardziej szczegółowo

BADANIA NIENISZCZĄCE I ICH ODPOWIEDZIALNOŚĆ A BEZPIECZEŃSTWO TRANSPORTU SZYNOWEGO Badanie ultradźwiękowe elementów kolejowych

BADANIA NIENISZCZĄCE I ICH ODPOWIEDZIALNOŚĆ A BEZPIECZEŃSTWO TRANSPORTU SZYNOWEGO Badanie ultradźwiękowe elementów kolejowych BADANIA NIENISZCZĄCE I ICH ODPOWIEDZIALNOŚĆ A BEZPIECZEŃSTWO TRANSPORTU SZYNOWEGO Badanie ultradźwiękowe elementów kolejowych Ireneusz Mikłaszewicz 1. Badania ultradźwiękowe 2. Badania magnetyczno-proszkowe

Bardziej szczegółowo

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI POLITYKA DOTYCZĄCA ZAPEWNIENIA SPÓJNOŚCI POMIAROWEJ. Wydanie 4 Warszawa, 17.11.2011 r.

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI POLITYKA DOTYCZĄCA ZAPEWNIENIA SPÓJNOŚCI POMIAROWEJ. Wydanie 4 Warszawa, 17.11.2011 r. . POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI POLITYKA DOTYCZĄCA ZAPEWNIENIA SPÓJNOŚCI POMIAROWEJ Wydanie 4 Warszawa, 17.11.2011 r. Spis treści 1 Wprowadzenie...3 2 Zakres stosowania...3 3 Cechy spójności pomiarowej...3

Bardziej szczegółowo

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI PROGRAM AKREDYTACJI JEDNOSTEK BADAJĄCYCH I OPINIUJĄCYCH SPRAWOZDANIA PRZEDSIĘBIORSTW ENERGETYCZNYCH WYSTĘPUJĄCYCH O UZYSKANIE ŚWIADECTW POCHODZENIA Z KOGENERACJI wg NORMY PN-EN

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA CERTYFIKACJI WYROBÓW ICW

INSTRUKCJA CERTYFIKACJI WYROBÓW ICW Ośrodek Certyfikacji Wyrobów IPS TABOR Jednostka ds. Certyfikacji tel. +48 61 6641420; +48 61 6641429; +48 61 6641434 fax. +48 61 6641420; +48 61 6534002 e-mail: certyfikacja@tabor.com.pl Instytut Pojazdów

Bardziej szczegółowo

INSTYTUT MATERIAŁÓW BUDOWLANYCH I TECHNOLOGII BETONU

INSTYTUT MATERIAŁÓW BUDOWLANYCH I TECHNOLOGII BETONU INSTYTUT MATERIAŁÓW BUDOWLANYCH I TECHNOLOGII BETONU WARSZAWA, WYD 2/14, 11 LIPCA 2014R. O zasadach i trybie przeprowadzania procesu certyfiakcji CERTYFIKACJA ZAKŁADOWEJ KONTROLI PRODUKCJI CERTYFIKACJA

Bardziej szczegółowo

Certyfikacja składników interoperacyjności i budowli przeznaczonych do prowadzenia ruchu kolejowego. wymagania wspólnotowe i krajowe

Certyfikacja składników interoperacyjności i budowli przeznaczonych do prowadzenia ruchu kolejowego. wymagania wspólnotowe i krajowe dr inż. Marek Pawlik Certyfikacja składników interoperacyjności i budowli przeznaczonych do prowadzenia ruchu kolejowego na przykładzie systemów przytwierdzeń wymagania wspólnotowe i krajowe Przytwierdzenie

Bardziej szczegółowo

PROCES AKREDYTACJI CENTRUM NAUKOWO-TECHNICZNEGO KOLEJNICTWA JAKO JEDNOSTKI CERTYFIKUJĄCEJ WYROBY I ZNACZENIE UZYSKANEJ AKREDYTACJI

PROCES AKREDYTACJI CENTRUM NAUKOWO-TECHNICZNEGO KOLEJNICTWA JAKO JEDNOSTKI CERTYFIKUJĄCEJ WYROBY I ZNACZENIE UZYSKANEJ AKREDYTACJI Mgr inż. Stanisław Opaliński Centrum Naukowo-Techniczne Kolejnictwa PROCES AKREDYTACJI CENTRUM NAUKOWO-TECHNICZNEGO KOLEJNICTWA JAKO JEDNOSTKI CERTYFIKUJĄCEJ WYROBY I ZNACZENIE UZYSKANEJ AKREDYTACJI SPIS

Bardziej szczegółowo

DYREKTYWA KOMISJI 2011/18/UE

DYREKTYWA KOMISJI 2011/18/UE 2.3.2011 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 57/21 DYREKTYWY DYREKTYWA KOMISJI 2011/18/UE z dnia 1 marca 2011 r. zmieniająca załączniki II, V i VI do dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/57/WE

Bardziej szczegółowo

Podjęte działania zapewniające funkcjonowanie Kolei Śląskich:

Podjęte działania zapewniające funkcjonowanie Kolei Śląskich: PLAN NAPRAWCZY : cele krótkoterminowe Podjęte działania zapewniające funkcjonowanie Kolei Śląskich: PLAN NAPRAWCZY MARZEC 2013 Podwyższenie kapitału zakładowego Spółki poprzez wniesienie aportu w postaci

Bardziej szczegółowo

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI AKREDYTACJA DO CELÓW NOTYFIKACJI W ODNIESIENIU DO DYREKTYWY 97/23/WE W SPRAWIE URZĄDZEŃ CIŚNIENIOWYCH ORAZ DYREKTYWY 2009/105/WE W SPRAWIE PROSTYCH ZBIORNIKÓW CIŚNIENIOWYCH

Bardziej szczegółowo

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI POLITYKA DOTYCZĄCA ZAPEWNIENIA SPÓJNOŚCI POMIAROWEJ. Wydanie 5 Warszawa, 20.01.2015 r.

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI POLITYKA DOTYCZĄCA ZAPEWNIENIA SPÓJNOŚCI POMIAROWEJ. Wydanie 5 Warszawa, 20.01.2015 r. . POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI POLITYKA DOTYCZĄCA ZAPEWNIENIA SPÓJNOŚCI POMIAROWEJ Wydanie 5 Warszawa, 20.01.2015 r. Spis treści 1 Wprowadzenie...3 2 Zakres stosowania...3 3 Cechy spójności pomiarowej...3

Bardziej szczegółowo

Tabor Szynowy Opole S.A.

Tabor Szynowy Opole S.A. Strona 1/11 TARYFA TOWAROWA Tabor Szynowy Opole S.A. Obowiązuje od 01.03.2011r. 1 Strona 2/11 Spis treści 1 Zakres i podstawa świadczonych usług... 3 2 Zakres zastosowania Taryfy Towarowej Tabor Szynowy

Bardziej szczegółowo

EUROPEJSKIE SŁONECZNE DNI ENERGIA SŁOŃCA FOTOWOLTAIKA TECHNOLOGIE, OPŁACALNOSĆ, REALIZACJE

EUROPEJSKIE SŁONECZNE DNI ENERGIA SŁOŃCA FOTOWOLTAIKA TECHNOLOGIE, OPŁACALNOSĆ, REALIZACJE EUROPEJSKIE SŁONECZNE DNI ENERGIA SŁOŃCA FOTOWOLTAIKA TECHNOLOGIE, OPŁACALNOSĆ, REALIZACJE Uwarunkowania prawne wspierania instalacji fotowoltaicznych ze środków UE w latach 2014-2020 Wojewódzki Fundusz

Bardziej szczegółowo

WSPÓŁPRACA W ZAKRESIE OCENY ZGODNOŚCI WYROBÓW KOLEJOWYCH NA PŁASZCZYŹNIE EUROPEJSKIEJ

WSPÓŁPRACA W ZAKRESIE OCENY ZGODNOŚCI WYROBÓW KOLEJOWYCH NA PŁASZCZYŹNIE EUROPEJSKIEJ Mgr Magdalena Garlikowska Centrum Naukowo-Techniczne Kolejnictwa WSPÓŁPRACA W ZAKRESIE OCENY ZGODNOŚCI WYROBÓW KOLEJOWYCH NA PŁASZCZYŹNIE EUROPEJSKIEJ SPIS TREŚCI 1. Wstęp 2. Początki unifikacji transportu

Bardziej szczegółowo

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI

POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI AKREDYTACJA JEDNOSTEK BADAJĄCYCH I OPINIUJĄCYCH SPRAWOZDANIA PRZEDSIĘBIORSTW ENERGETYCZNYCH WYSTĘPUJĄCYCH O UZYSKANIE ŚWIADECTW POCHODZENIA Z KOGENERACJI Wydanie 4 Warszawa,

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY 1) z dnia... 2009 r. w sprawie reorganizacji Centrum Naukowo-Technicznego Kolejnictwa w Warszawie

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY 1) z dnia... 2009 r. w sprawie reorganizacji Centrum Naukowo-Technicznego Kolejnictwa w Warszawie Projekt ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY 1) z dnia... 2009 r. w sprawie reorganizacji Centrum Naukowo-Technicznego Kolejnictwa w Warszawie Na podstawie art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 25 lipca 1985 r.

Bardziej szczegółowo

Akredytacja w Polsce Rola Rady ds. Akredytacji

Akredytacja w Polsce Rola Rady ds. Akredytacji Eurolab Pollab Międzynarodowe Seminarium poświęcone materiałom odniesienia Akredytacja w Polsce Rola Rady ds. Akredytacji dr Wojciech Henrykowski Warszawa, 02.04.2014 r. 1 1 Początki akredytacji w Polsce

Bardziej szczegółowo

Sie wodociągowa Rury z żeliw sferoidalnego, kształtki i łączniki

Sie wodociągowa Rury z żeliw sferoidalnego, kształtki i łączniki Nowa norma EN 545:2010 Początek nowej ery Sieć wodociągowa Rury z żeliwa sferoidalnego, kształtki i łączniki Witamy EN 545:2010! Co to jest EN 545:2010? Jest to norma europejska wykorzystywana w ramach

Bardziej szczegółowo

Wdrożenie systemu zarządzania energią wg norm PN-EN 16001 i ISO 50001 na przykładzie Koksowni Przyjaźń Sp. z o.o.

Wdrożenie systemu zarządzania energią wg norm PN-EN 16001 i ISO 50001 na przykładzie Koksowni Przyjaźń Sp. z o.o. Wdrożenie systemu zarządzania energią wg norm PN-EN 16001 i ISO 50001 na przykładzie Koksowni Przyjaźń Sp. z o.o. Konferencja Klubu Polskie Forum ISO 14000 Warszawa, 17-18 kwietnia 2012 Krzysztof Lebdowicz

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (UE) NR

ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (UE) NR L 120/4 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 1.5.2013 ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (UE) NR 397/2013 z dnia 30 kwietnia 2013 r. zmieniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 443/2009 w odniesieniu

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

SPRAWOZDANIE KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY PL PL PL KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 12.1.2010 KOM(2009)713 wersja ostateczna SPRAWOZDANIE KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY Monitorowanie emisji CO 2 z nowych samochodów osobowych w UE:

Bardziej szczegółowo

Przedsiębiorstwo Handlowo Usługowe TOM-KOL. Przedstawiamy Pa?stwu ofert? na sprzeda?y wagonów w?glarek typu:

Przedsiębiorstwo Handlowo Usługowe TOM-KOL. Przedstawiamy Pa?stwu ofert? na sprzeda?y wagonów w?glarek typu: Przedsiębiorstwo Handlowo Usługowe TOM-KOL ul. Słoneczna 17 Powiercie Kol. 62-600 Koło tel.: 601428961 fax: +48 63 26 15 809 e-mail: estrada1@op.pl Przedstawiamy Pa?stwu ofert? na sprzeda?y wagonów w?glarek

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Szanowni Państwo, Róg Spółka Jawna Consulting & Business Training zaprasza do udziału w projekcie doradczym,

Bardziej szczegółowo

ASPEKT EKOLOGII W TRANSPORCIE SZYNOWYM

ASPEKT EKOLOGII W TRANSPORCIE SZYNOWYM ASPEKT EKOLOGII W TRANSPORCIE SZYNOWYM MPK S.A. W KRAKOWIE SZYNOWY TRANSPORT MIEJSKI KRAKÓW Tak rozpoczynaliśmy Działamy nadal, ale zmieniamy się PODSTAWA DZIAŁALNOŚCIŚ Podstawą działalności ł ś i MPK

Bardziej szczegółowo

Projekt inwestycji dot. wdrożenia elementów Inteligentnego Systemu Transportu wraz z dynamiczną informacją pasażerską oraz zakupem taboru autobusowego

Projekt inwestycji dot. wdrożenia elementów Inteligentnego Systemu Transportu wraz z dynamiczną informacją pasażerską oraz zakupem taboru autobusowego II Regionalne Seminarium Mobilny Śląsk Projekt inwestycji dot. wdrożenia elementów Inteligentnego Systemu Transportu wraz z dynamiczną informacją pasażerską oraz zakupem taboru autobusowego Katowice, dn.

Bardziej szczegółowo

Szkolenie w zakresie podstawowej wiedzy o transporcie kolejowym III edycja

Szkolenie w zakresie podstawowej wiedzy o transporcie kolejowym III edycja Szkolenie w zakresie podstawowej wiedzy o transporcie kolejowym III edycja 1. Cel szkolenia, adresaci Instytutu Kolejnictwa oferuje otwarte szkolenie z zakresu techniki, technologii i organizacji transportu

Bardziej szczegółowo

Sztuka dzielenia się energią

Sztuka dzielenia się energią Pozyskiwanie funduszy pomocowych studium przypadku SPEC S.A. Sztuka dzielenia się energią Proces identyfikacji Projektu -cele funduszy pomocowych Cele Unii Europejskiej dla projektów inwestycyjnych w ciepłownictwie

Bardziej szczegółowo

Pierwszy w Polsce System Zarządzania Energią (SZE) w oparciu o normę PN-EN ISO 50001 w Dzierżoniowie. Warszawa 8 maja 2013 r.

Pierwszy w Polsce System Zarządzania Energią (SZE) w oparciu o normę PN-EN ISO 50001 w Dzierżoniowie. Warszawa 8 maja 2013 r. Pierwszy w Polsce System Zarządzania Energią (SZE) w oparciu o normę PN-EN ISO 50001 w Dzierżoniowie Warszawa 8 maja 2013 r. Efektywne zarządzanie energią jest jednym z warunków krytycznych do osiągnięcia

Bardziej szczegółowo

Aktualności - Urząd Miasta Częstochowy Oficjalny portal miejski

Aktualności - Urząd Miasta Częstochowy Oficjalny portal miejski 1 kwietnia 2014 PROGRAM OCHRONY PRZED HAŁASEM W ramach Programu ochrony środowiska przed hałasem dla miasta Częstochowy na lata 2013-2018, uchwalonego podczas ostatniej sesji przez Radę Miasta zaproponowano

Bardziej szczegółowo

Informacje dotyczące okresu przejściowego w akredytacji systemów zarządzania wg ISO/IEC 17021:2011 na ISO/IEC 17021-1:2015

Informacje dotyczące okresu przejściowego w akredytacji systemów zarządzania wg ISO/IEC 17021:2011 na ISO/IEC 17021-1:2015 IAF ID 11:2015 International Accreditation Forum, Inc. Dokument Informacyjny IAF Informacje dotyczące okresu przejściowego w akredytacji systemów zarządzania wg ISO/IEC 17021:2011 na ISO/IEC 17021-1:2015

Bardziej szczegółowo

Studia Doktoranckie na Wydziale Towaroznawstwa UEP Sylabus przedmiotu

Studia Doktoranckie na Wydziale Towaroznawstwa UEP Sylabus przedmiotu Studia Doktoranckie na Wydziale Towaroznawstwa UEP Sylabus przedmiotu Nazwa przedmiotu: Nadzór nad rynkiem w UE, system akredytacji Blok zajęciowy fakultatywny Forma zajęć wykład Wymiar godzinowy 10 h

Bardziej szczegółowo

XIX. Monitoring i raportowanie planu gospodarki niskoemisyjnej

XIX. Monitoring i raportowanie planu gospodarki niskoemisyjnej XIX. Monitoring i raportowanie planu gospodarki niskoemisyjnej 1 XIX. MONITORING I RAPORTOWANIE PLANU GOSPODARKI NISKOEMISYJNEJ... 1 XIX.1. OGÓLNE ZASADY MONITOROWANIA... 3 XIX.1.1. System monitorowania

Bardziej szczegółowo

1. POMIAR SIŁY HAMOWANIA NA STANOWISKU ROLKOWYM

1. POMIAR SIŁY HAMOWANIA NA STANOWISKU ROLKOWYM 1. POMIAR SIŁY HAMOWANIA NA STANOWISKU ROLKOWYM 1.0. Uwagi dotyczące bezpieczeństwa podczas wykonywania ćwiczenia 1. Studenci są zobowiązani do przestrzegania ogólnych przepisów BHP obowiązujących w Laboratorium

Bardziej szczegółowo

Zintegrowany System Transportu Zbiorowego w aglomeracji krakowskiej POIiŚ 7.3-7

Zintegrowany System Transportu Zbiorowego w aglomeracji krakowskiej POIiŚ 7.3-7 Zintegrowany System Transportu Zbiorowego w aglomeracji krakowskiej POIiŚ 7.3-7 Projekt ubiega się o finansowanie przez Unię Europejską ze środków Funduszu Spójności w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura

Bardziej szczegółowo

OŚRODEK CERTYFIKACJI WYROBÓW

OŚRODEK CERTYFIKACJI WYROBÓW INSTYTUT POJAZDÓW SZYNOWYCH TABOR OŚRODEK CERTYFIKACJI WYROBÓW INFORMATOR DLA KLIENTÓW UBIEGAJĄCYCH SIĘ O DOKUMENT CERTYFIKACYJNY Dostępny na stronie: www.tabor.com.pl Wydanie 02 Poznań 2015 I. INFORMACJE

Bardziej szczegółowo