Przełożyła Paulina Błaszczykiewicz

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Przełożyła Paulina Błaszczykiewicz"

Transkrypt

1

2 Przełożyła Paulina Błaszczykiewicz

3 Tytuł oryginału MALENTENDU À MOSCOU Copyright Éditions de L Herne, 2013 Published by arrangement with Agence litteraire Astier-Pécher All rights reserved Projekt okładki Anna Pol Zdjęcie na okładce VU Images/East News Wstęp Redaktor prowadzący Anna Czech Re dak cja Joanna Habiera Ko rek ta Maciej Korbasiński Łamanie Ewa Wójcik ISBN Warszawa 2015 Wy daw ca Pró szyński Media Sp. z o.o War sza wa, ul.rzymowskiego 28 Druk i opra wa OZGraf S.A Olsztyn, ul. Towarowa 2 Pewnego razu w Moskwie, obszerna nowela powstała w latach , miała stać się częścią cyklu Kobieta zawiedziona z 1968 roku. Mimo jej oczywistych zalet Simone de Beauvoir zastąpiła ją ostatecznie Wiekiem umiaru *. Po raz pierwszy Pewnego razu w Moskwie opublikowano w 1992 roku, w trzynastym numerze pisma Roman Pewnego razu w Moskwie to opowieść o (przezwyciężonym in fine) kryzysie małżeńskim i egzystencjalnym którego podczas podróży do Moskwy doświadczają Nicole i André, para starzejących się nauczycieli na emeryturze. Na miejscu oczekuje ich * We Francji książka Femme rompue, L age de la discretion, Monologue (1967) zawierała trzy tytułowe nowele, które w Polsce (bez Monologue) ukazały się w Państwowym Instytucie Wydawniczym w przekładzie Ewy Gryczko jako Kobieta zawiedziona (1989). 5

4 Masza, córka André z pierwszego małżeństwa. Sposób narracji doskonale przystaje do tematu powieści. Simone de Beauvoir rytmicznie krzyżuje ze sobą punkty widzenia Nicole i André w krótkich sekwencjach (dwudziestu czterech na przestrzeni całego utworu). Tym sposobem czytelnik zyskuje pozycję uprzywilejowaną względem pogrążonych w błędnych interpretacjach, zamkniętych w tajonym rozczarowaniu i chorobliwej urazie bohaterów. Taki sposób prowadzenia narracji pozwala autorce także przeprowadzić porównanie między kobiecym a męskim punktem widzenia, wskazać ich różnice (refleksje André dotyczą spraw politycznych, Nicole zaś postrzega świat przez pryzmat własnej wrażliwości) oraz podobieństwa. Simone de Beauvoir posługiwała się taką podwójną perspektywą już we wcześniejszych swoich powieściach (w Cudzej krwi i Mandarynach), dopiero teraz jednak wykorzystała ją w pełni. Jak podpowiada tytuł francuski [Malentendu à Moscou Nieporozumienie w Moskwie], nowela wiąże ze sobą historię indywidualną i historię zbiorowości. Do nieporozumienia między małżonkami dochodzi podczas podróży, która rodzi także rozczarowanie natury politycznej. Powieść de Beauvoir stanowi tym samym (krytyczne) świadectwo realiów życia w Związku Radzieckim w latach sześćdziesiątych. Autorkę zainspirowały z pewnością jej własne wizyty w ZSRR, dokąd na zaproszenie związku pisarzy wyjeżdżała z Sartre em wielokrotnie w latach (Sartre spotykał się tam ze swoją przyjaciółką, Leną Zoniną, której rysy można odnaleźć w postaci Maszy). To właśnie przez konkretne doświadczenia głównych bohaterów, otwartych na sytuacje i wrażenia, ukazane zostają przemiany tego kraju oraz rozmaite jego problemy wynikłe z biurokratycznych absurdów. Sytuacja kulturalna Związku Radzieckiego i jego polityka zagraniczna, zdominowana w tamtym czasie przez napięcia radziecko-chińskie, stają się tematem rozmów Maszy i jej ojca, który ostatecznie, nie odnalazłszy w Moskwie ideałów socjalizmu, doznaje rozczarowania. Krytyka reżimu podjęta w autobiograficznym Tout compte fait powstałym w 1971 roku, po inwazji na Czechosłowację, będzie ostrzejsza i bardziej skupiona na problemie wolności. Pewnego razu w Moskwie pozostaje jednak pełnym interesujących detali dokumentem na temat sytuacji w ZSRR. Wychodząc od kryzysu małżeńskiego, de Beauvoir odnosi się również do tematów znacznie bardziej uniwersalnych. Bohaterki prezentują rozmaite aspekty sytuacji kobiet zarówno w Wieku umiaru, jak i w Pewnego razu w Moskwie. Nicole, mimo iż w młodości gotowa była walczyć o emancypację, pochłonięta przez życie rodzinne, opłakuje niespełnione ambicje. W Wieku umiaru Irène, narzeczona jej syna, reprezentuje młode pokolenie, które pozornie godząc ze sobą rozmaite sfery życia, w żadnej 6 7

5 z nich nie spełnia się całkowicie. Natomiast swoboda i niezależność Maszy wynikają z równouprawnienia płci w ZSRR. Kolejnymi problemami, jakie w noweli porusza autorka, są zagadnienia komunikacji oraz starości z jej bolesnymi objawami zużyciem ciała, odrzuceniem seksualności, rezygnacją z planów i utratą nadziei. Refleksja nad starzeniem prowadzi autorkę do pytania o czas (które w utworze staje się jednocześnie hołdem złożonym Proustowi). Zamęt, w jakim pogrążają się bohaterowie, nadaje niekiedy ich rozważaniom wzruszającej liryczności. Niemożliwość wyjaśnienia pogłębiającego się kryzysu skłania bohaterów do zanurzenia się coraz głębiej w przeszłości, by doprowadzić ich w końcu do podstawowych pytań o sens ludzkiego życia. Nicole zdjął przerażający lęk lęk przed istnieniem, trudniejszy do zniesienia nawet niż lęk przed śmiercią. Wszystkie te problemy i tematy łączą się w powieści i uzupełniają wzajemnie. W centrum znajduje się Masza, przewodniczka i tłumaczka, której obecność powoduje kryzys, a jednocześnie wpływa na wzrost świadomości. W Wieku umiaru, który zastąpił Pewnego razu w Moskwie, Simone de Beauvoir wraca do motywu starzejącej się pary poróżnionej nieporozumieniem i umieszcza w nowym kontekście wiele fragmentów wcześniejszej noweli. Porzuca jednak całkowicie wątek Związku Radzieckiego oraz prezentuje wyłącznie punkt widzenia przeżywającej kryzys kobiety. W ten sposób Wiek umiaru ściślej łączy się z Kobietą zawiedzioną. Porzucenie wątków i redukcja perspektywy narracyjnej późniejszej noweli uwydatniają tym bardziej bogactwo Pewnego razu w Moskwie i doskonale uzasadniają wydanie go jako osobnego, niezależnego utworu. Éliane Lecarme-Tabone 8

6 Podniosła oczy znad książki. Wszystkie te powtarzane do znudzenia frazesy o niemożności komunikacji! Jeśli tylko dołożymy starań, by się porozumieć, zawsze coś z tego wyjdzie. Nie z każdym, zgoda, ale chociaż z dwoma, trzema osobami. Na siedzeniu obok André czytał kryminał. Nie mówiła mu o swoich kaprysach, żalach i codziennych zmartwieniach. On z pewnością także miał własne małe tajemnice, ale w zasadzie wiedzieli o sobie wszystko. Spojrzała w okno jak okiem sięgnąć mroczne lasy i jasne łąki. Ile to już razy przemieszczali się razem w przestrzeni pociągiem, samolotem, statkiem siedząc obok siebie z książką w ręku? Jeszcze nie raz będą w milczeniu, jedno przy drugim, ślizgać się nad morzem, ziemią i powietrzem. Ta chwila miała słodycz wspomnienia i radosną lekkość obietnicy. Czy mieli lat trzydzieści, czy sześćdziesiąt? Włosy André wcześnie posiwiały. Kiedyś ten szron, uwydatniający świeżość jego cery, wydawał się oznaką kokieterii. Nadal tak było. Jego 11

7 skóra stwardniała i pokryła się spękaniami jak stary rzemień, ale uśmiech ust i oczu zachował swój blask. Choć album z dawnymi zdjęciami zadawał temu kłam, jego twarz z młodości ciągle nakładała się na tę dzisiejszą. Nicole nie liczyła mu lat. Z pewnością dlatego, że sam André zdawał się nie przywiązywać wagi do swojego wieku. Kiedyś bardzo lubił biegać, pływać, wspinać się i przeglądać w lustrze, dziś beztrosko nosił na karku swoje sześćdziesiąt cztery lata. Długie życie pełne śmiechu, łez, przypływów gniewu, uścisków, wyznań, milczenia i pędu. Czasem myślał, że czas zatrzymał swój bieg. Przyszłość nadal rozciągała się w nieskończoność. Dziękuję. Nicole sięgnęła do koszyka po cukierek, onieśmielona posturą stewardesy i jej twardym spojrzeniem, tak samo jak trzy lata wcześniej, kiedy krępowały ją kelnerki i hotelowe pokojówki. Nie miały w sobie uprzejmości, za to pełną świadomość swoich praw, dlatego nie sposób było im odmówić, choć człowiek czuł się przed nimi winny, a przynajmniej podejrzany. Już dolatujemy powiedziała. Z lekką obawą obserwowała zbliżający się pas lotniska. Nieskończoność przyszłości mogła w jednej chwili się roztrzaskać. Nicole dobrze znała te nagłe zmiany z błogiego bezpieczeństwa w otchłań paniki: wybucha trzecia wojna, André dopada rak (dwie paczki dziennie to jednak za dużo, o wiele za dużo) albo samolot rozbija się o ziemię. To byłby dobry koniec, razem i bez drak, ale jeszcze nie, nie teraz. Znowu ocaleliśmy, pomyślała, kiedy koła gwałtownie uderzyły o beton. Podróżni zaczęli wkładać płaszcze i zbierać swoje bagaże. Teraz męczące dreptanie w kolejce. Czujesz zapach brzóz? zapytał André. Było chłodno. Stewardesa zapowiedziała szesnaście stopni. Paryż, odległy o trzy i pół godziny, był jednocześnie tak blisko i tak daleko. Paryż, który dziś rano pachniał asfaltem i burzą, Paryż zalany pierwszą falą letnich upałów. Philippe był tak blisko, i tak daleko Autobus przewiózł ich przez lotnisko dużo większe niż to, na którym lądowali w sześćdziesiątym trzecim aż do przeszklonego budynku w kształcie grzyba, gdzie odbywała się kontrola paszportów. Przy wyjściu czekała Masza. Nicole znowu z zaskoczeniem odnalazła w jej twarzy najbardziej charakterystyczne rysy Claire i André, harmonijnie stopione w jedno. Masza była szczupła i elegancka, tylko przypominająca perukę fryzura zdradzała moskwiankę. Mieliście dobrą podróż? Jak się pani czuje? Jak się masz? Mówiła ty do swojego ojca, pani do Nicole. Było to całkiem normalne i jednocześnie dziwaczne. Proszę mi dać torbę. To też było normalne. Kiedy jednak mężczyzna odbiera bagaże, robi to dlatego, że jesteś kobietą, 12 13

8 kobieta robi to, bo jest młodsza, a ty wtedy czujesz się staro. Proszę mi dać kwity na bagaż i usiąść sobie nakazała Masza. Nicole posłuchała. Stara. U boku André często o tym zapominała, ale setki małych rysek bezlitośnie o tym przypominały. Piękna młoda kobieta, pomyślała Nicole, spoglądając na Maszę. Przypomniała sobie, jak dawno temu, gdy miała trzydzieści lat, uśmiechnęła się, słysząc te same słowa wypowiadane przez teścia o jakiejś czterdziestolatce. Teraz i jej prawie wszyscy wydawali się młodzi. Stara. Źle to znosiła (jedna z niewielu rzeczy, których nie wyznała André to rozpaczliwe odrętwienie). Przecież ma to swoje dobre strony, ciągnęła w myśli. Być na emeryturze to odrobinę tak jak trafić na złom. Jednak miło jest mieć wakacje, kiedy tylko się chce, a w zasadzie ciągle być na wakacjach. W nagrzanych i dusznych klasach koledzy z pracy zaczynali marzyć o odejściu. Jej tam już nie było. Odnalazła wzrokiem André stojącego w tłumie obok Maszy. W Paryżu pozwalał, by jego czas zajmowało zbyt wiele osób. Hiszpańscy więźniowie polityczni, aresztowani Portugalczycy, prześladowani Izraelczycy, rebelianci z Konga, Angoli, Kamerunu i partyzanci wenezuelscy, peruwiańscy, kolumbijscy. Zapominała o tym, ale André zawsze był chętny do pomocy. Zebrania, manifestacje, spotkania, odczyty, delegacje brał na siebie najróżniejsze obowiązki. Należał do wielu ugrupowań i komitetów. Tutaj nikt od niego nic nie chciał. Nicole i André znali tu tylko Maszę. Nie mieli do roboty nic innego niż razem zwiedzać i oglądać. Lubiła odkrywać z nim nowe rzeczy i lubiła, kiedy czas, unieruchomiony przez długą monotonię ich szczęścia, odzyskiwał blask nowości. Wstała. Chciałaby już znaleźć się na ulicy obok murów Kremla. Zapomniała, że w tym kraju oczekiwanie może być długie. Są już bagaże? Na pewno w końcu przyjadą uspokoił ją André. Trzy i pół godziny, pomyślała. Moskwa, taka bliska i jednocześnie taka daleka! Tylko trzy i pół godziny lotu, a tak rzadko widywali Maszę. (Istniały oczywiście przeszkody, przede wszystkim koszt podróży). Trzy lata to długo odezwał się André. Pewnie się postarzałem. Nic a nic. W ogóle się nie zmieniłeś. Ty za to jeszcze wypiękniałaś. André patrzył na Maszę z zachwytem. Kiedy wydaje się, że nic już nie może się przydarzyć, i kiedy człowiek godzi się na to (niełatwe wyzwanie, choć André nie dał nic po sobie poznać), a nagle wielka, całkiem nowa czułość rozświetla twoje życie. Wcale nie interesowała go ta zastraszona dziewczynka wtedy miała na imię Maria którą Claire przywoziła do niego na chwilę z Japonii, z Brazylii, z Moskwy. Była obca także jako młoda kobieta, gdy po wojnie przyjechała do Paryża, 14 15

9 żeby przedstawić mu swojego męża. Podczas drugiej podróży Maszy, w roku sześćdziesiątym, jednak coś się między nimi wydarzyło. André nie wiedział, dlaczego Masza tak gwałtownie się do niego przywiązała, ale był tym wzruszony. Miłość, którą darzyła go Nicole, pozostała wciąż żywa, uważna, radosna, ale za bardzo przyzwyczaili się do siebie, by André mógł wywołać w niej tę oszałamiającą wesołość, która w tej chwili odmieniała nieco surową twarz Maszy. Są już bagaże? powtórzyła pytanie Nicole. Na pewno w końcu przyjadą usłyszała to samo zapewnienie. Po co to zniecierpliwienie? Tutaj czasu mieli pod dostatkiem. W Paryżu upływ godzin, rozbijany przez kolejne spotkania, był dla André udręką, zwłaszcza odkąd przeszedł na emeryturę. Przecenił ilość swojego czasu wolnego. Z ciekawości, a może przez nonszalancję, zaangażował się w setki obowiązków, od których nie potrafił się uwolnić. Uda mu się to pewnie za miesiąc i znów będzie mógł cieszyć się beztroską, którą lubił, lubił za bardzo, bo to z niej wynikała większość jego zmartwień. Oto i nasze walizki powiedział. Zapakowali je do samochodu, Masza siadła za kierownicą. Jechała powoli, jak wszyscy tutaj. Droga pachniała świeżą zielenią, flotylla drzew rozpłynęła się po całej Moskwie. André poczuł, że budzi się w nim uczucie, bez którego życie nie miałoby smaku rozpoczynała się przygoda, zachwycająca i przerażająca jednocześnie, przygoda odkrywania. Osiągnąć sukces, być kimś, do tego nigdy nie przywiązywał wagi. (Gdyby jego matka nie użyła swojej władzy i nie dołożyła starań, żeby André kontynuował studia, pewnie zadowoliłby go w zupełności los jego rodziców nauczycieli w szkole podstawowej w słonecznej Prowansji). Wydawało mu się, że prawda o jego istnieniu i o nim samym nie stanowiła jego własności że została według tajemniczego klucza rozproszona po całej ziemi. Żeby ją poznać, należało spytać wieków i miejsc, dlatego André tak kochał historię i podróże. Jednakże kiedy ze spokojem studiował przeszłość rozsianą w książkach, o zawrót głowy przyprawiała go bliskość nieznanych krain przekraczająca ogrom tego, czego mógł się dowiedzieć. Czuł, że dotyka go bardziej niż cokolwiek innego. André wychował się w kulcie Lenina. Jego matka w wieku osiemdziesięciu trzech lat ciągle aktywnie działała w partii komunistycznej. On sam nigdy się nie zapisał, ale mimo wszystkich przypływów i odpływów zaangażowania stale żywił przekonanie, że to Związek Radziecki dzierżył klucz do przyszłości, w tym do czasów obecnych i ich losów. Nawet w najczarniejszych latach stalinizmu nie przeszło mu przez myśl, że mógłby się mylić. Czy jego pobyt tutaj rzuci na to nowe światło? W sześćdziesiątym trzecim przyjechali jako turyści. Zwiedzili pobieżnie 16 17

10 Krym i Soczi. Tym razem postara się dowiedzieć jak najwięcej, będzie czytał prasę, wmiesza się w tłum. Samochód wjechał w ulicę Gorkiego. Przechodnie, sklepy. Czy uda mu się poczuć jak u siebie? Wpadł w panikę na myśl, że nie zdoła. Powinienem był poważniej wziąć się do nauki rosyjskiego!, zganił się w myślach. Kolejna z rzeczy, które obiecał sobie zrobić, a których nie zrobił nie przeszedł szóstej lekcji metodą Assimil. Nicole słusznie go miała za starego lenia. Czytanie, pogawędki, spacery na to zawsze był gotów. Na niewdzięczne prace, jak nauka słówek czy wypisywanie fiszek, zawsze się wzdrygał. Nie potrafił brać świata całkiem serio. Zbyt poważny, zbyt lekkomyślny. To zupełnie nie ja, pomyślał z wesołością. (Zachwycało go to wyrażenie jednego z kolegów, Włocha, zawołanego marksisty, który znęcał się nad żoną). W gruncie rzeczy André lubił samego siebie. Jaskrawozielony dworzec ta moskiewska zieleń. ( Jeśli nie polubisz tej zieleni, nie polubisz Moskwy, powiedział André trzy lata temu). Ulica Gorkiego. Hotel Pekin piętrowy tort, skromny, jeśli porównać go z gigantycznymi i rozbuchanymi budynkami, jak się tutaj mówiło inspirowanymi Kremlem, którymi całe miasto było najeżone. Nicole przypomniała sobie wszystko. Gdy tylko wysiadła z samochodu, poczuła zapach Moskwy, woń benzyny intensywniejsza niż w sześćdziesiątym trzecim, z pewnością dlatego, że coraz więcej było samochodów, zwłaszcza ciężarówek i furgonetek. To już trzy lata?, myślała Nicole, wchodząc do dużego, pustego holu. (Poszarzałe prześcieradło zakrywało stragan sprzedawcy gazet. W drzwiach restauracji urządzonej w przesadnie japońskim stylu ludzie ustawili się w kolejce). Jak szybko ten czas minął, aż strach. Ile jeszcze takich trzyletnich okresów zostało do przeżycia? Nic się nie zmieniło, poza tym Masza ich uprzedziła że ceny pokoi dla obcokrajowców, kiedyś absurdalnie niskie, wzrosły trzykrotnie. Pokojowa z trzeciego piętra wręczyła im klucz. Nicole, idąc długim korytarzem, czuła na plecach jej spojrzenie. W pokoju wisiały zasłony szczęśliwy traf, bo w większości hoteli okna były gołe. (W mieszkaniu Maszy wisiały tylko lekkie firanki. Można się przyzwyczaić wyjaśniła. W kompletnych ciemnościach nie spałaby dobrze). Poniżej ukończono budowę wielkiej alei. Tunel pod placem Majakowskiego pochłaniał samochody. Chodnikami sunął kolorowy tłum kobiety w kwiecistych sukienkach, z gołymi nogami i ramionami. Był czerwiec, wyobrażały sobie, że jest ciepło. Tu mam rzeczy, które panią zainteresują powiedziała Nicole do Maszy, rozpakowując walizkę. Nowe powieści, kilka tomów Plejady *, parę płyt. Do tego swetry, pończochy, bluzki Masza kochała * La Bibliothèque de la Pléiade seria wydawnicza wydawana przez Gallimard od 1933 roku, licząca obecnie blisko osiemset tomów klasyki literatury francuskiej i światowej

11 stroje. Uradowana dotykała wełny i jedwabiu, porównywała kolory. Nicole poszła do łazienki. Znów szczęście dopisało oba krany i spłuczka działały. Przebrała się i poprawiła makijaż. Śliczna sukienka! zawołała Masza. Tak, lubię ją. Gdy miała pięćdziesiąt lat, ubrania wydawały jej się zawsze albo zbyt smutne, albo zbyt wesołe. Teraz już dobrze wiedziała, co jej było wolno, a czego nie. Dobierała rzeczy bez wysiłku, ale też bez przyjemności. Intymna, prawie czuła więź, jaka kiedyś łączyła ją ze strojami, przestała istnieć. Powiesiła kostium w szafie. Mimo że nosiła go już dwa lata, był dla niej obojętnym przedmiotem, był bezosobowy, Nicole nie odnajdowała w nim siebie. W tym czasie Masza uśmiechała się przed lustrem. Nie śmiała się do ładnej koszulowej bluzki, którą przed chwilą włożyła, ale ubranego w nią swojego wcielenia zaskakującego i uwodzicielskiego. Tak, przypominam sobie, pomyślała Nicole. Zarezerwowałam stolik w Pradze odezwała się Masza. Pamiętała, że to była ulubiona restauracja Nicole. Jest taka uprzejma i pamięć ma dobrą, jak ja myślała Nicole. Rozumiała czułość, jaką André darzył Maszę. Zwłaszcza że on zawsze marzył o córce i nawet odrobinę miał za złe Philippe owi, że urodził się chłopcem. W dziesięć minut dojechali do Pragi. Jak nakazywał zwyczaj, zostawili płaszcze w szatni. W restauracjach obowiązywał zakaz wchodzenia w płaszczu lub wnoszenia go. Usiedli w wyłożonej kamienną posadzką sali, pełnej zieleni i palm. Wielki, utrzymany w sinych barwach pejzaż zakrywał w całości jedną ze ścian. Ile wódek zamówić? spytała Masza. Ja prowadzę, nie piję. Nie szkodzi, zamów trzy setki odrzekł André. Jego wzrok szukał wzroku Nicole. Za pierwszy wieczór? Za pierwszy wieczór, niech będzie rzekła z uśmiechem. Miał tendencję, by pić tak jak palił do przesady. Jeśli chodzi o tytoń, Nicole skapitulowała i przestała z nim walczyć, alkohol jednak udawało jej się kontrolować. Pierwszy wieczór, więc ja dziś nie zamierzam przestrzegać diety. Wezmę kawior i potrawkę z kurczaka. Pani jest na diecie? Tak, od pół roku. Przytyłam. Może od przejścia na emeryturę nie jadła więcej, za to na pewno mniej się ruszała. Philippe powiedział jej pewnego dnia: Coś podobnego, zaokrągliłaś się!. (Od tamtego czasu nie zauważył, że schudła). Tego roku w Paryżu nie mówiło się o niczym innym niż zachowanie albo odzyskanie linii kalorie, węglowodany, cudowne środki

Joanna Charms. Domek Niespodzianka

Joanna Charms. Domek Niespodzianka Joanna Charms Domek Niespodzianka Pomysł na lato Była sobie panna Lilianna. Tak, w każdym razie, zwracała się do niej ciotka Małgorzata. - Dzień dobry, Panno Lilianno. Czy ma Panna ochotę na rogalika z

Bardziej szczegółowo

Sytuacja zawodowa pracujących osób niepełnosprawnych

Sytuacja zawodowa pracujących osób niepełnosprawnych Sytuacja zawodowa pracujących osób niepełnosprawnych dr Renata Maciejewska Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Administracji w Lublinie Struktura próby według miasta i płci Lublin Puławy Włodawa Ogółem

Bardziej szczegółowo

Hektor i tajemnice zycia

Hektor i tajemnice zycia François Lelord Hektor i tajemnice zycia Przelozyla Agnieszka Trabka WYDAWNICTWO WAM Był sobie kiedyś chłopiec o imieniu Hektor. Hektor miał tatę, także Hektora, więc dla odróżnienia rodzina często nazywała

Bardziej szczegółowo

Zapominasz częściej niż przedtem? used

Zapominasz częściej niż przedtem? used Glemmer du oftere enn før? Zapominasz częściej niż przedtem? used Wszyscy ludzie zmieniają się, kiedy stają się starsi. To normalne, że nie pamiętasz wszystkiego tak dobrze, jak w czasach młodości. Niekiedy

Bardziej szczegółowo

ANKIETA. Poniżej umieszczona została ankieta dotyczącą Twojego zdrowia oraz samooceny. Ankieta składa się z czterech krótkich części.

ANKIETA. Poniżej umieszczona została ankieta dotyczącą Twojego zdrowia oraz samooceny. Ankieta składa się z czterech krótkich części. ANKIETA Poniżej umieszczona została ankieta dotyczącą Twojego zdrowia oraz samooceny. Ankieta składa się z czterech krótkich części. Bardzo proszę, abyś czytał/a uważne i udzielił/a odpowiedzi na wszystkie

Bardziej szczegółowo

W ramach projektu Kulinarna Francja - początkiem drogi zawodowej

W ramach projektu Kulinarna Francja - początkiem drogi zawodowej W ramach projektu Kulinarna Francja - początkiem drogi zawodowej Chcielibyśmy podzielić się z wami naszymi przeżyciami, zmartwieniami, oraz pokazać jak wyglądała nasza fantastyczna przygoda w obcym ale

Bardziej szczegółowo

NAUKA JAK UCZYĆ SIĘ SKUTECZNIE (A2 / B1)

NAUKA JAK UCZYĆ SIĘ SKUTECZNIE (A2 / B1) NAUKA JAK UCZYĆ SIĘ SKUTECZNIE (A2 / B1) CZYTANIE A. Mówi się, że człowiek uczy się całe życie. I jest to bez wątpienia prawda. Bo przecież wiedzę zdobywamy nie tylko w szkole, ale również w pracy, albo

Bardziej szczegółowo

MAŁA JADWINIA nr 11. o mała Jadwinia p. dodatek do Jadwiżanki 2 (47) Opracowała Daniela Abramczuk

MAŁA JADWINIA nr 11. o mała Jadwinia p. dodatek do Jadwiżanki 2 (47) Opracowała Daniela Abramczuk o mała Jadwinia p MAŁA JADWINIA nr 11 Opracowała Daniela Abramczuk Zdjęcie na okładce Julia na huśtawce pochodzą z książeczki Julia święta Urszula Ledóchowska za zgodą Wydawnictwa FIDES. o Mała Jadwinia

Bardziej szczegółowo

dla najmłodszych polska wersja: naukapoprzezzabawe.wordpress.com

dla najmłodszych polska wersja: naukapoprzezzabawe.wordpress.com dla najmłodszych.1. polska wersja: naukapoprzezzabawe.wordpress.com Rodzice i dzieci w islamie ` ` ` dla najmłodszych.2. polska wersja: naukapoprzezzabawe.wordpress.com ` dla najmłodszych.3.

Bardziej szczegółowo

Moje pierwsze wrażenia z Wielkiej Brytanii

Moje pierwsze wrażenia z Wielkiej Brytanii Moje pierwsze wrażenia z Wielkiej Brytanii Polska Szkoła Sobotnia im. Jana Pawla II w Worcester Opracował: Maciej Liegmann 30/03hj8988765 03/03/2012r. Wspólna decyzja? Anglia i co dalej? Ja i Anglia. Wielka

Bardziej szczegółowo

PODRÓŻE - SŁUCHANIE A2

PODRÓŻE - SŁUCHANIE A2 PODRÓŻE - SŁUCHANIE A2 (Redaktor) Witam państwa w audycji Blisko i daleko. Dziś o podróżach i wycieczkach będziemy rozmawiać z gośćmi. Zaprosiłem panią Iwonę, panią Sylwię i pana Adama, żeby opowiedzieli

Bardziej szczegółowo

Dzięki ćwiczeniom z panią Suzuki w szkole Hagukumi oraz z moją mamą nauczyłem się komunikować za pomocą pisma. Teraz umiem nawet pisać na komputerze.

Dzięki ćwiczeniom z panią Suzuki w szkole Hagukumi oraz z moją mamą nauczyłem się komunikować za pomocą pisma. Teraz umiem nawet pisać na komputerze. Przedmowa Kiedy byłem mały, nawet nie wiedziałem, że jestem dzieckiem specjalnej troski. Jak się o tym dowiedziałem? Ludzie powiedzieli mi, że jestem inny niż wszyscy i że to jest problem. To była prawda.

Bardziej szczegółowo

VIII TO JUŻ WIESZ! ĆWICZENIA GRAMATYCZNE I NIE TYLKO

VIII TO JUŻ WIESZ! ĆWICZENIA GRAMATYCZNE I NIE TYLKO VIII TO JUŻ WIESZ! ĆWICZENIA GRAMATYCZNE I NIE TYLKO I. Proszę wybrać odpowiednie do rysunku zdanie. 0. On wsiada do autobusu. On wysiada z autobusu. On jedzie autobusem. 1. On wsiada do tramwaju. On

Bardziej szczegółowo

ROZUMIENIE ZE SŁUCHU

ROZUMIENIE ZE SŁUCHU Imię i nazwisko: Data urodzenia: Kraj: Kierunek studiów: punkty: / 70 p. ROZUMIENIE ZE SŁUCHU Proszę wysłuchać tekstu i wykonać zadania. Tekst zostanie odczytany dwa razy. 1. Proszę wybrać jedną poprawną

Bardziej szczegółowo

Scenariusz lekcji języka polskiego dotyczącej ballady A Mickiewicza Powrót taty. Klasa VI szkoła podstawowa Nauczyciel: Ewa Polak

Scenariusz lekcji języka polskiego dotyczącej ballady A Mickiewicza Powrót taty. Klasa VI szkoła podstawowa Nauczyciel: Ewa Polak Scenariusz lekcji języka polskiego dotyczącej ballady A Mickiewicza Powrót taty Klasa VI szkoła podstawowa Nauczyciel: Ewa Polak Temat: Wizerunek ojca i rodziny na podstawie ballady A. Mickiewicza Powrót

Bardziej szczegółowo

Część 4. Wyrażanie uczuć.

Część 4. Wyrażanie uczuć. Część. Wyrażanie uczuć. 3 5 Tłumienie uczuć. Czy kiedykolwiek tłumiłeś uczucia? Jeżeli tak, to poniżej opisz jak to się stało 3 6 Tajemnica zdrowego wyrażania uczuć! Używanie 'Komunikatów JA'. Jak pewnie

Bardziej szczegółowo

Drogi Rodzicu! Masz kłopot ze swoim dzieckiem?. Zwłaszcza rano - spieszysz się do pracy, a ono długo siedzi w

Drogi Rodzicu! Masz kłopot ze swoim dzieckiem?. Zwłaszcza rano - spieszysz się do pracy, a ono długo siedzi w Drogi Rodzicu! Masz kłopot ze swoim dzieckiem?. Zwłaszcza rano - spieszysz się do pracy, a ono długo siedzi w toalecie i każdą czynność wykonuje powoli? Narasta Cię frustracja? Myślisz, że robi to specjalnie,

Bardziej szczegółowo

Życzenia urodzinowe. dla dziewczyny. Życzę Ci jak najwięcej takich chwil, w których z uśmiechem na twarzy mogłabyś powiedzieć: JESTEM SZCZĘŚLIWA!

Życzenia urodzinowe. dla dziewczyny. Życzę Ci jak najwięcej takich chwil, w których z uśmiechem na twarzy mogłabyś powiedzieć: JESTEM SZCZĘŚLIWA! dla dziewczyny Co roku kocham mocniej i pamiętam tak samo. Jedno jest w życiu szczęście, kochać i być kochanym. Z okazji urodzin życzę Ci aby każdy dzień miał kształt Twoich marzeń. Z okazji urodzin życzę

Bardziej szczegółowo

Zasady bezpieczeństwa podczas upałów

Zasady bezpieczeństwa podczas upałów Zasady bezpieczeństwa podczas upałów Zasada nr 1 Noś jasne, luźne, swobodne oraz bawełniane ubrania. Zakładaj tak mało ubrań jak to jest możliwe gdy jesteś w domu. Zasada nr 2 Pij dużo płynów W czasie

Bardziej szczegółowo

Izabella Mastalerz siostra, III kl. S.P. Nr. 156 BAJKA O WARTOŚCIACH. Dawno, dawno temu, w dalekim kraju istniały następujące osady,

Izabella Mastalerz siostra, III kl. S.P. Nr. 156 BAJKA O WARTOŚCIACH. Dawno, dawno temu, w dalekim kraju istniały następujące osady, Laura Mastalerz, gr. IV Izabella Mastalerz siostra, III kl. S.P. Nr. 156 BAJKA O WARTOŚCIACH Dawno, dawno temu, w dalekim kraju istniały następujące osady, w których mieszkały wraz ze swoimi rodzinami:

Bardziej szczegółowo

MAŁY PABLO I DWIE ŚWINKI

MAŁY PABLO I DWIE ŚWINKI ROBERT MAICHER MAŁY PABLO I DWIE ŚWINKI Poleca: SuperKid.pl Zapewnij dzieciom dobry start! Copyright by Robert Maicher Data: 03.02.2008 Tytuł: Mały Pablo i dwie świnki Autor: Robert Maicher Wydanie I Seria:

Bardziej szczegółowo

Tytuł: Język angielski metodą skojarzeń. Autorzy - Michael Gruneberg, Patrycja Kamińska. Opracowanie i skład - Joanna Kozłowska, Patrycja Kamińska

Tytuł: Język angielski metodą skojarzeń. Autorzy - Michael Gruneberg, Patrycja Kamińska. Opracowanie i skład - Joanna Kozłowska, Patrycja Kamińska Tytuł: Język angielski metodą skojarzeń Autorzy - Michael Gruneberg, Patrycja Kamińska Opracowanie i skład - Joanna Kozłowska, Patrycja Kamińska Projekt okładki - Adam Antoszczak Copyright by Michael Gruneberg

Bardziej szczegółowo

Wizyta w Gazecie Krakowskiej

Wizyta w Gazecie Krakowskiej Wizyta w Gazecie Krakowskiej fotoreportaż 15.04.2013 byliśmy w Gazecie Krakowskiej w Nowym Sączu. Dowiedzieliśmy, się jak ciężka i wymagająca jest praca dziennikarza. Opowiedzieli nam o tym pan Paweł Szeliga

Bardziej szczegółowo

Media a prawa dziecka

Media a prawa dziecka Media a prawa dziecka Pomysł na lekcję Uczniowie dowiedzą się, że każde dziecko ma swoje prawa, których nikt nie może im odebrać w kontekście mediów będzie to prawo do informacji, z którym łączą się m.in.

Bardziej szczegółowo

Szczęść Boże, wujku! odpowiedział weselszy już Marcin, a wujek serdecznie uściskał chłopca.

Szczęść Boże, wujku! odpowiedział weselszy już Marcin, a wujek serdecznie uściskał chłopca. Sposób na wszystkie kłopoty Marcin wracał ze szkoły w bardzo złym humorze. Wprawdzie wyjątkowo skończył dziś lekcje trochę wcześniej niż zwykle, ale klasówka z matematyki nie poszła mu najlepiej, a rano

Bardziej szczegółowo

Międzynarodowy Projekt Filmowy Learning Through Film. Scenariusz zajęć edukacyjnych dla klas gimnazjalnych na podstawie filmu pod tytułem

Międzynarodowy Projekt Filmowy Learning Through Film. Scenariusz zajęć edukacyjnych dla klas gimnazjalnych na podstawie filmu pod tytułem 1 Międzynarodowy Projekt Filmowy Learning Through Film Scenariusz zajęć edukacyjnych dla klas gimnazjalnych na podstawie filmu pod tytułem 2 Temat: Inni czy tacy sami? - rozmawiamy o bohaterach filmu.

Bardziej szczegółowo

Kto chce niech wierzy

Kto chce niech wierzy Kto chce niech wierzy W pewnym miejscu, gdzie mieszka Bóg pojawił się mały wędrowiec. Przysiadł na skale i zapytał: Zechcesz Panie ze mną porozmawiać? Bóg popatrzył i tak odpowiedział: mam wiele czasu,

Bardziej szczegółowo

Jak poznać dziewczynę na sylwestra

Jak poznać dziewczynę na sylwestra 1 Jak poznać dziewczynę na sylwestra Niniejsza publikacja, ani żadna jej część, nie może być kopiowana, ani w jakikolwiek inny sposób reprodukowana, powielana czy też odczytywana w środkach publicznego

Bardziej szczegółowo

Opis wymaganych umiejętności na poszczególnych poziomach egzaminów DELF & DALF

Opis wymaganych umiejętności na poszczególnych poziomach egzaminów DELF & DALF Opis wymaganych umiejętności na poszczególnych poziomach egzaminów DELF & DALF Poziom Rozumienie ze słuchu Rozumienie tekstu pisanego Wypowiedź pisemna Wypowiedź ustna A1 Rozumiem proste słowa i potoczne

Bardziej szczegółowo

Zuźka D. Zołzik dobrze się bawi

Zuźka D. Zołzik dobrze się bawi BARBARA PARK Zuźka D. Zołzik dobrze się bawi Przełożyła Magdalena Koziej Ilustrowała Denise Brunkus Nasza Księgarnia Tytuły oryginałów angielskich Junie B. Jones Is a Party Animal Junie B. Jones Is a Beauty

Bardziej szczegółowo

Szablony ocen kształtujących. edukacji wychowanie fizyczne. dla klas 1-3.

Szablony ocen kształtujących. edukacji wychowanie fizyczne. dla klas 1-3. Szablony ocen kształtujących do edukacji wychowanie fizyczne dla klas 1-3. SPIS TREŚCI SZABLON OCENY KSZTAŁTUJĄCEJ W ZAKRESIE ĆWICZEŃ KSZTAŁTUJĄCYCH PRAWIDŁOWĄ POSTAWĘ CIAŁA.... 3 SZABLON OCENY KSZTAŁTUJĄCEJ

Bardziej szczegółowo

Najlepsza Pozycja Seksualna. oswieconykochanek.pl pozycjeseksualne.pl autor: Brunet

Najlepsza Pozycja Seksualna. oswieconykochanek.pl pozycjeseksualne.pl autor: Brunet Najlepsza Pozycja Seksualna oswieconykochanek.pl pozycjeseksualne.pl autor: Brunet Najlepsza pozycja seksualna. Daje zarówno tobie jak i partnerce maksymalne przeżycia. - do stosowania jeśli chcesz mieć

Bardziej szczegółowo

to myśli o tym co teraz robisz i co ja z Tobą

to myśli o tym co teraz robisz i co ja z Tobą DZIEŃ BEZ CIEBIE Dzień bez Ciebie Dzień bez Ciebie jakoś tak szary to brak mej części i mało widzę co istnieje najpiękniej gdy nie błyszczą Twe słowa tylko przy Tobie nie wiem czy się martwić to myśli

Bardziej szczegółowo

Dzień dobry, panie Piotrze.

Dzień dobry, panie Piotrze. Staś był taki nieśmiały, że kiedy przyszedł listonosz, żeby doręczyć mu list, wstydził się powiedzieć dzień dobry. Staś lubił listonosza. Chciał z nim porozmawiać. Ale nie potrafił zdobyć się na odwagę.

Bardziej szczegółowo

Ł AZIENKI K RÓLEWSKIE

Ł AZIENKI K RÓLEWSKIE Ł AZIENKI K RÓLEWSKIE Pałac na Wyspie Pałac Myślewicki Biały Domek Stara Pomarańczarnia Podchorążówka Stara Kordegarda Amfiteatr Stajnie i wozownie Wejścia do Łazienek Królewskich 2 3 O CO TU CHODZI? Kto

Bardziej szczegółowo

Moje dziecko. idzie do. przedszkola

Moje dziecko. idzie do. przedszkola Nie jesteśmy po to, by budować statek, ale po to, by wskazywać drogę... Moje dziecko idzie do przedszkola czyli mini- poradnik dla Rodziców dzieci przekraczających po raz pierwszy próg przedszkola Drodzy

Bardziej szczegółowo

Anna Czyrska ŚMIERĆ MIŁOŚCI, CZYLI (ANTY) PORADNIK O TYM, DLACZEGO BOIMY SIĘ KOCHAĆ

Anna Czyrska ŚMIERĆ MIŁOŚCI, CZYLI (ANTY) PORADNIK O TYM, DLACZEGO BOIMY SIĘ KOCHAĆ Anna Czyrska ŚMIERĆ MIŁOŚCI, CZYLI (ANTY) PORADNIK O TYM, DLACZEGO BOIMY SIĘ KOCHAĆ Spis treści Wstęp 1. Małżeństwo jako dramat, czyli dlaczego współczesny świat nazywa ciebie singlem 2. Dlaczego nie potrafisz

Bardziej szczegółowo

ZESTAW NR 1. II. Opisz poniższą ilustrację i odpowiedz na dwa pytania zadane przez komisję. fot. S. Kwiatkowska

ZESTAW NR 1. II. Opisz poniższą ilustrację i odpowiedz na dwa pytania zadane przez komisję. fot. S. Kwiatkowska ZESTAW NR 1 I. W rozmowie z mamą korespondentki, u której mieszkasz podczas wakacji: poinformuj, że źle się czujesz, powiedz, co ci dolega, poproś, aby poszła z Tobą do lekarza. ZESTAW NR 2 I. W rozmowie

Bardziej szczegółowo

Część I Konwersacja Przeprowadź z egzaminatorem trzy rozmowy na zaproponowane przez niego tematy.

Część I Konwersacja Przeprowadź z egzaminatorem trzy rozmowy na zaproponowane przez niego tematy. 1. tétel 1/1. oldal Zestaw abiturienta ZESTAW 1 Za chwilę przystąpisz do egzaminu ustnego. Zestaw pytań składa się z trzech części (zadań). W części II i III masz 30 sekund na zastanowienie się i przygotowanie

Bardziej szczegółowo

Magdalena Bladocha. Marzenie... Gimnazjum im. Jana Pawła II w Mochach

Magdalena Bladocha. Marzenie... Gimnazjum im. Jana Pawła II w Mochach Magdalena Bladocha Marzenie... Gimnazjum im. Jana Pawła II w Mochach Dawno, dawno temu, a może całkiem niedawno. Za siedmioma morzami i za siedmioma górami, a może całkiem blisko tuż obok ciebie mieszkała

Bardziej szczegółowo

FILM - W INFORMACJI TURYSTYCZNEJ (A2 / B1)

FILM - W INFORMACJI TURYSTYCZNEJ (A2 / B1) FILM - W INFORMACJI TURYSTYCZNEJ (A2 / B1) Turysta: Dzień dobry! Kobieta: Dzień dobry panu. Słucham? Turysta: Jestem pierwszy raz w Krakowie i nie mam noclegu. Czy mogłaby mi Pani polecić jakiś hotel?

Bardziej szczegółowo

Kwestionariusz ankiety dotyczący postaw prozdrowotnych młodzieży

Kwestionariusz ankiety dotyczący postaw prozdrowotnych młodzieży Kwestionariusz ankiety dotyczący postaw prozdrowotnych młodzieży NAWYKI ŻYWIENIOWE 1. Jak często zwykle zjadasz śniadanie (pierwszy posiłek) tzn. coś więcej niż szklankę mleka, herbaty lub innego napoju?

Bardziej szczegółowo

Trzy kroki do e-biznesu

Trzy kroki do e-biznesu Wstęp Świat wokół nas pędzi w niewiarygodnym tempie - czy Ty też chwilami masz wrażenie, że nie nadążasz? Może zastanawiasz się, czy istnieje sposób, by dogonić ten pędzący pociąg życia pełen różnego rodzaju

Bardziej szczegółowo

Powtórzenie wiadomości o czasowniku

Powtórzenie wiadomości o czasowniku Powtórzenie wiadomości o czasowniku 1. Cele lekcji a) Wiadomości Uczeń: zna definicję czasownika, wymienia kategorie osoby, liczby, rodzaju, czasu i trybu, zna różnice między czasownikami dokonanymi i

Bardziej szczegółowo

Najważniejsze lata czyli jak rozumieć rysunki małych dzieci

Najważniejsze lata czyli jak rozumieć rysunki małych dzieci Najważniejsze lata czyli jak rozumieć rysunki małych dzieci Anna Kalbarczyk Najważniejsze lata czyli jak rozumieć rysunki małych dzieci Rozwój osobowości dziecka w wieku od 2 do 6 lat na podstawie jego

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie projektu

Podsumowanie projektu Podsumowanie projektu ESF01-2013 1 PL1 LEO01 37042 Uczniowie z Malborka wybierają zawody z przyszłością Prezentacja: Michalina Mościszko Projekt: Staże i praktyki zagraniczne dla osób kształcących się

Bardziej szczegółowo

Nazwijmy go Siedem B (prezentujemy bowiem siedem punktów, jakim BYĆ ) :)

Nazwijmy go Siedem B (prezentujemy bowiem siedem punktów, jakim BYĆ ) :) Czy potrafimy rozmawiać z dziećmi o niepełnosprawności? Czy sprawia nam to trudność? Czujemy się zakłopotani tematem? Sami nie wiemy, jak go ugryźć? A może unikamy go całkiem, skoro nas bezpośrednio nie

Bardziej szczegółowo

Przygotuj się do użytkowania protezy zębowej

Przygotuj się do użytkowania protezy zębowej Przygotuj się do użytkowania Jak rozpocząć życie z protezą zębową? Rozpoczynam życie z protezą zębową Czy zdecydować się na protezę zębową? Dla wielu osób proteza zębowa to integralna część ich funkcjonowania

Bardziej szczegółowo

RODZICE, PRACOWNICY SZKOŁY ANKIETA

RODZICE, PRACOWNICY SZKOŁY ANKIETA RODZICE, PRACOWNICY SZKOŁY ANKIETA Szkoła nasza włączyła się do ruchu szkół promujących zdrowie. Rozpoczynając tę pracę chcemy zapytać pracowników o sprawy dotyczące ich zdrowia, samopoczucia i stylu życia.

Bardziej szczegółowo

Przedstawienie. Kochany Tato, za tydzień Dzień Ojca. W szkole wystawiamy przedstawienie. Pani dała mi główną rolę. Będą występowa-

Przedstawienie. Kochany Tato, za tydzień Dzień Ojca. W szkole wystawiamy przedstawienie. Pani dała mi główną rolę. Będą występowa- Przedstawienie Agata od kilku dni była rozdrażniona. Nie mogła jeść ani spać, a na pytania mamy, co się stało, odpowiadała upartym milczeniem. Nie chcesz powiedzieć? mama spojrzała na nią z troską. Agata

Bardziej szczegółowo

Moja przygoda w CzechachKarolina. Zaleńska

Moja przygoda w CzechachKarolina. Zaleńska Moja przygoda w CzechachKarolina Zaleńska Dzień I Wstałam o 7:00. Autobus miał wyjechać o 9:30 z Krakowa do Katowic. Po drodze na dworzec były straszne korki, ale zdążyłam. W czasie drogi bawiliśmy się

Bardziej szczegółowo

KIDSCREEN-52. Kwestionariusz zdrowotny dla dzieci i młodzieży. Wersja dla rodziców

KIDSCREEN-52. Kwestionariusz zdrowotny dla dzieci i młodzieży. Wersja dla rodziców KIDSCREEN-52 Kwestionariusz zdrowotny dla dzieci i młodzieży Wersja dla rodziców Page 1 of 8 Data: Miesiąc Rok Drodzy Rodzice! Jak się czuje Pani/Pana dziecko? Czy ma jakieś problemy i zmartwienia? Na

Bardziej szczegółowo

M Ą D R O Ś Ć N O C Y

M Ą D R O Ś Ć N O C Y K H E N C Z E N T H R A N G U R I N P O C Z E A SONG FOR T H E K I NG Od pewnego czasu Gampopa miewał wiele dziwnych i żywych snów. Udał się więc do Milarepy po radę. Ten odpowiedział mu: Jesteś wielkim

Bardziej szczegółowo

Odzyskajcie kontrolę nad swoim losem

Odzyskajcie kontrolę nad swoim losem Odzyskajcie kontrolę nad swoim losem Mocno wierzę w szczęście i stwierdzam, że im bardziej nad nim pracuję, tym więcej go mam. Thomas Jefferson Czy zadaliście już sobie pytanie, jaki jest pierwszy warunek

Bardziej szczegółowo

Miłosne Wierszyki. Noc nauczyła mnie marzyć. Gwiazdy miłością darzyć. Deszcz nauczył mnie szlochać A ty nauczyłeś mnie kochać!

Miłosne Wierszyki. Noc nauczyła mnie marzyć. Gwiazdy miłością darzyć. Deszcz nauczył mnie szlochać A ty nauczyłeś mnie kochać! Miłosne Wierszyki Noc nauczyła mnie marzyć. Gwiazdy miłością darzyć. Deszcz nauczył mnie szlochać A ty nauczyłeś mnie kochać! Miłość jedyna jest Miłość nie zna końca Miłość cierpliwa jest zawsze ufająca

Bardziej szczegółowo

Projekt Aktywne Lenarty współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt Aktywne Lenarty współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Projekt Aktywne Lenarty współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Projekt jest realizowany w ramach umowy podpisanej z Wojewódzkim Urzędem Pracy w Olsztynie

Bardziej szczegółowo

Pokochaj i przytul dziecko z ADHD. ADHD to zespół zaburzeń polegający na występowaniu wzmożonej pobudliwości i problemów z koncentracją uwagi.

Pokochaj i przytul dziecko z ADHD. ADHD to zespół zaburzeń polegający na występowaniu wzmożonej pobudliwości i problemów z koncentracją uwagi. Pokochaj i przytul dziecko z ADHD ADHD to zespół zaburzeń polegający na występowaniu wzmożonej pobudliwości i problemów z koncentracją uwagi. TYPOWE ZACHOWANIA DZIECI Z ADHD: stale wierci się na krześle,

Bardziej szczegółowo

SMOKING GIVING UP DURING PREGNANCY

SMOKING GIVING UP DURING PREGNANCY SMOKING GIVING UP DURING PREGNANCY Rzucanie palenia w czasie ciąży PRZEWODNIK DLA KOBIET W CIĄŻY PRAGNĄCYC H RZUCIĆ PALENIE Ciąża i palenie Większość kobiet palących w czasie ciąży wie, że może być to

Bardziej szczegółowo

PRZEGOŃ JESIENNY SMUTEK!

PRZEGOŃ JESIENNY SMUTEK! PRZEGOŃ JESIENNY SMUTEK! Jesień to niełatwy czas dla naszego samopoczucia mała ilość słońca i krótki dzień nie wpływają na nas pozytywnie. Co zatem zrobić, aby nie tracić energii i nie popadać w stany

Bardziej szczegółowo

02.12.2010 r. Jadą, jadą sanie, księŝyc złoty świeci. Hej, jedzie w nich Mikołaj do wszyściutkich dzieci.

02.12.2010 r. Jadą, jadą sanie, księŝyc złoty świeci. Hej, jedzie w nich Mikołaj do wszyściutkich dzieci. 02.12.2010 r. Jadą, jadą sanie, księŝyc złoty świeci. Hej, jedzie w nich Mikołaj do wszyściutkich dzieci. Wszystkie przedszkolaki z utęsknieniem czekały na niezwykłego gościa Mikołaja. paniami powitały

Bardziej szczegółowo

ZACZNIJ ŻYĆ ŻYCIEM, KTÓRE KOCHASZ!

ZACZNIJ ŻYĆ ŻYCIEM, KTÓRE KOCHASZ! ZACZNIJ ŻYĆ ŻYCIEM, KTÓRE KOCHASZ! Ewa Kozioł O CZYM BĘDZIE WEBINAR? - Porozmawiamy o nawyku, który odmieni wasze postrzeganie dnia codziennego; - Przekonam Cię do tego abyś zrezygnowała z pefekcjonizmu,

Bardziej szczegółowo

Copyright by Złote Myśli & Elizabeth Gnocco, rok 2011

Copyright by Złote Myśli & Elizabeth Gnocco, rok 2011 Copyright by Złote Myśli & Elizabeth Gnocco, rok 2011 Autor: Elizaberh Gnocco Tytuł: Gotowa na sukces Wydanie I Data: 17.11.2011 ISBN: 978 83 7701 294 9 Projekt okładki: Piotr Łabuz Redakcja: Magdalena

Bardziej szczegółowo

ANKIETY (ZESTAWIENIE): Z MŁODZIEŻĄ O KOMUNIKACJI I WIELOZADANIOWOŚCI NA CO TO MA WPŁYW?

ANKIETY (ZESTAWIENIE): Z MŁODZIEŻĄ O KOMUNIKACJI I WIELOZADANIOWOŚCI NA CO TO MA WPŁYW? ANKIETY (ZESTAWIENIE): Z MŁODZIEŻĄ O KOMUNIKACJI I WIELOZADANIOWOŚCI NA CO TO MA WPŁYW? 1 SPIS TREŚCI WSTĘP... 3 ANKIETA 1... 4 1. SPOSÓB KOMUNIKACJI... 4 1.1 Wyniki... 4 1.2 Wyjaśnienia... 8 2. CZEGO

Bardziej szczegółowo

W MOJEJ RODZINIE WYWIAD Z OPĄ!!!

W MOJEJ RODZINIE WYWIAD Z OPĄ!!! W MOJEJ RODZINIE WYWIAD Z OPĄ!!! W dniu 30-04-2010 roku przeprowadziłem wywiad z moim opą -tak nazywam swojego holenderskiego dziadka, na bardzo polski temat-solidarność. Ten dzień jest może najlepszy

Bardziej szczegółowo

Zauważcie, że gdy rozmawiamy o szczęściu, zadajemy specyficzne pytania:

Zauważcie, że gdy rozmawiamy o szczęściu, zadajemy specyficzne pytania: Nie potrafimy być szczęśliwi tak sobie, po prostu dla samego faktu; żądamy spełnienia jakichś tam warunków. Mówiąc dosadnie - nie potrafimy wyobrazić sobie, że można być szczęśliwym bez spełnienia tych

Bardziej szczegółowo

Mam jednak nadzieję, że te ćwiczenia Ci się przydadzą :)

Mam jednak nadzieję, że te ćwiczenia Ci się przydadzą :) Przygotowałam dla Ciebie trzy ćwiczenia, które mogą pomóc Ci pisać w oryginalny sposób. Niestety, każdy z nas inaczej postrzega oryginalność dlatego ja zajęłam się tylko tym, co udało mi się rozpracować.

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA DLA MŁODYCH. Osiąganie celów. moduł 3 PODRĘCZNIK PROWADZĄCEGO. praca, życie, umiejętności. Akademia dla Młodych

AKADEMIA DLA MŁODYCH. Osiąganie celów. moduł 3 PODRĘCZNIK PROWADZĄCEGO. praca, życie, umiejętności. Akademia dla Młodych Osiąganie moduł 3 Temat 3, Poziom 1 PODRĘCZNIK PROWADZĄCEGO Akademia dla Młodych Moduł 3 Temat 3 Poziom 1 Zarządzanie czasem Przewodnik prowadzącego Cele szkolenia Efektywność osobista pozwala Uczestnikom

Bardziej szczegółowo

Olaf Tumski: Tomkowe historie 3. Copyright by Olaf Tumski & e-bookowo Grafika i projekt okładki: Zbigniew Borusiewicz ISBN

Olaf Tumski: Tomkowe historie 3. Copyright by Olaf Tumski & e-bookowo Grafika i projekt okładki: Zbigniew Borusiewicz ISBN Olaf Tumski Olaf Tumski: Tomkowe historie 3 Copyright by Olaf Tumski & e-bookowo Grafika i projekt okładki: Zbigniew Borusiewicz ISBN 978-83-63080-60-0 Wydawca: Wydawnictwo internetowe e-bookowo Kontakt:

Bardziej szczegółowo

,,Bezpieczny świat dziecka

,,Bezpieczny świat dziecka W listopadzie 2014r. uczniowie edukacji wczesnoszkolnej brali udział w II edycji konkursu literacko plastycznego organizowanego przez Łódzkie Centrum Doskonalenia Nauczycieli i Kształcenia Praktycznego

Bardziej szczegółowo

Bajkę zilustrowały dzieci z Przedszkola Samorządowego POD DĘBEM w Karolewie. z grupy Leśne Ludki. wychowawca: mgr Katarzyna Leopold

Bajkę zilustrowały dzieci z Przedszkola Samorządowego POD DĘBEM w Karolewie. z grupy Leśne Ludki. wychowawca: mgr Katarzyna Leopold KOSMITA W PRZEDSZKOLU B.B Jadach Bajkę zilustrowały dzieci z Przedszkola Samorządowego POD DĘBEM w Karolewie z grupy Leśne Ludki wychowawca: mgr Katarzyna Leopold Pawełek wpadł zdyszany do sali prosto

Bardziej szczegółowo

Skala Postaw Twórczych i Odtwórczych dla gimnazjum

Skala Postaw Twórczych i Odtwórczych dla gimnazjum Krakowska kademia im. ndrzeja Frycza Modrzewskiego Skala Postaw Twórczych i Odtwórczych dla gimnazjum utor: gnieszka Guzik, Patrycja Huget Instrukcja: Poniżej przedstawione zostały do wyboru po dwa stwierdzenia

Bardziej szczegółowo

STARY TESTAMENT. ŻONA DLA IZAAKA 8. ŻONA DLA IZAAKA

STARY TESTAMENT. ŻONA DLA IZAAKA 8. ŻONA DLA IZAAKA ŻONA DLA IZAAKA 35 Pamiętamy, że Pan Bóg obiecał Abrahamowi i Sarze, że pomimo że są w starym wieku będą mieli syna. O oznaczonym czasie, przepowiedzianym przez Pana Boga narodził się Izaak. Abraham bardzo

Bardziej szczegółowo

Jak motywować dziecko by chciało się dobrze uczyć i zachowywać. Refleksje pedagoga

Jak motywować dziecko by chciało się dobrze uczyć i zachowywać. Refleksje pedagoga Jak motywować dziecko by chciało się dobrze uczyć i zachowywać. Refleksje pedagoga Nie da się sformułować gotowej recepty, jak pomagać dziecku. Do każdego należy podchodzić indywidualnie. Rodzice i nauczyciele

Bardziej szczegółowo

CZYTANIE I PISANIE ZA MAJĄTEK STANIE

CZYTANIE I PISANIE ZA MAJĄTEK STANIE CZYTANIE I PISANIE ZA MAJĄTEK STANIE Witam Państwa na III Forum Nauczycieli Przedmiotów Humanistycznych Dobre praktyki. W bieżącym roku szkolnym duży nacisk kładę na czytanie. Dlaczego? Każdego roku nasza

Bardziej szczegółowo

CIEMNA NOC CIEMNA NOC DUSZY DUSZY. Depresja a kryzys duchowy oczami psychiatry. Gerald G. May. Przełożyła Katarzyna Gdowska

CIEMNA NOC CIEMNA NOC DUSZY DUSZY. Depresja a kryzys duchowy oczami psychiatry. Gerald G. May. Przełożyła Katarzyna Gdowska Gerald G. May CIEMNA NOC CIEMNA NOC DUSZY DUSZY Depresja a kryzys duchowy oczami psychiatry Przełożyła Katarzyna Gdowska WYDAWNICTWO WAM KSIĘŻA JEZUICI WPROWADZENIE Nasza reakcja współczucia i słusznego

Bardziej szczegółowo

Andrzej Dobber - jestem spełniony i szczęśliwy

Andrzej Dobber - jestem spełniony i szczęśliwy Andrzej Dobber - jestem spełniony i szczęśliwy 1 Jak się pan czuje jako najbardziej pożądany baryton, artysta o którego zabiegają prestiżowe teatry operowe na świecie? Czuję się normalnie, a że jestem

Bardziej szczegółowo

Chłopcy i dziewczynki

Chłopcy i dziewczynki Chłopcy i dziewczynki Maja leżała na plaży. Zmarzła podczas kąpieli w morzu i cała się trzęsła. Mama Zuzia owinęła ją ręcznikiem. Maja położyła się na boku i przesypuje piasek w rączce. Słońce razi ją

Bardziej szczegółowo

Darmowy fragment www.bezkartek.pl

Darmowy fragment www.bezkartek.pl Copyright by Oficyna Wydawnicza Impuls, Kraków 2009 Redakcja: Wojciech Śliwerski Projekt okładki: Ewa Beniak-Haremska Korekta: Beata Bednarz Sylwia Kajdana ISBN ISBN 978-83-7850-377-4 978-83-7587-147-0

Bardziej szczegółowo

Uzupełnij: Vorname:..

Uzupełnij: Vorname:.. Uzupełnij: Vorname:.. Name: Geburtsdatum:.. Land:. Adresse:. Telefonnummer: E-Mail:.. Schule:... Klasse:... Geschwister:.. Lieblingsfach: Lieblingslehrer:. Freunde: Haustiere:.. Hobbys:. Freizeit:. Tam,

Bardziej szczegółowo

Uwaga, niebezpieczeństwo w sieci!

Uwaga, niebezpieczeństwo w sieci! W samo południe 14 Uwaga, niebezpieczeństwo w sieci! przed czytaniem 1. W internecie można znaleźć wiele rzeczy. W internecie, czyli właściwie gdzie? Opracujcie hasło INTERNET na podstawie własnych skojarzeń

Bardziej szczegółowo

Ważne daty w czerwcu

Ważne daty w czerwcu Czerwiec 2016 PISEMKO ŚWIETLICY SZKOLNEJ SP 109 IM. BATALIONÓW CHŁOPSKICH W WARSZAWIE Witajcie to już ostatni numer naszej świetlicowej gazetki w tym roku szkolnym. Zapraszamy do lektury. Miłej zabawy!

Bardziej szczegółowo

Każdy patron. to wzór do naśladowania. Takim wzorem była dla mnie. Pani Ania. Mądra, dobra. i zawsze wyrozumiała. W ciszy serca

Każdy patron. to wzór do naśladowania. Takim wzorem była dla mnie. Pani Ania. Mądra, dobra. i zawsze wyrozumiała. W ciszy serca Autor wiersza: Anna Sobotka PATRON Każdy patron to wzór do naśladowania. Takim wzorem była dla mnie Pani Ania. Mądra, dobra i zawsze wyrozumiała. W ciszy serca uszczęśliwić mnie umiała. Myśli moje do Niej

Bardziej szczegółowo

Jak wzmocnić działanie Dekretów i afirmacji?

Jak wzmocnić działanie Dekretów i afirmacji? Zaprasza Sławomir Mika Jak wzmocnić działanie Dekretów i afirmacji? www.brahman.pl Niniejsza publikacja może być kopiowana oraz dowolnie rozprowadzana Tylko i wyłącznie w formie dostarczonej przez wydawcę.

Bardziej szczegółowo

WYJAZD DO TURCJI W RAMACH PROJEKTU COMENIUS EURO VILLAGES

WYJAZD DO TURCJI W RAMACH PROJEKTU COMENIUS EURO VILLAGES WYJAZD DO TURCJI W RAMACH PROJEKTU COMENIUS EURO VILLAGES PONIEDZIAŁEK, 13.05 Wczesnym porankiem nasz grupa składająca się z czterech uczniów klasy trzeciej i dwóch opiekunów udała się na lotnisko w Balicach,

Bardziej szczegółowo

Tak prezentują się laurki i duży obrazek z życzeniami. Juz jesteśmy bardzo blisko.

Tak prezentują się laurki i duży obrazek z życzeniami. Juz jesteśmy bardzo blisko. Przygotowujemy laurki dla dzielnych strażaków. Starałyśmy się, by prace były ładne. Tak prezentują się laurki i duży obrazek z życzeniami. Juz jesteśmy bardzo blisko. 182 Jeszcze kilka kroków i będziemy

Bardziej szczegółowo

Paulina Grzelak MAGICZNY ŚWIAT BAJEK

Paulina Grzelak MAGICZNY ŚWIAT BAJEK Paulina Grzelak MAGICZNY ŚWIAT BAJEK Copyright by Paulina Grzelak & e-bookowo Grafika na okładce: shutterstock Projekt okładki: e-bookowo ISBN 978-83-7859-450-5 Wydawca: Wydawnictwo internetowe e-bookowo

Bardziej szczegółowo

Kolejny udany, rodzinny przeszczep w Klinice przy ulicy Grunwaldzkiej w Poznaniu. Mama męża oddała nerkę swojej synowej.

Kolejny udany, rodzinny przeszczep w Klinice przy ulicy Grunwaldzkiej w Poznaniu. Mama męża oddała nerkę swojej synowej. Kolejny udany, rodzinny przeszczep w Klinice przy ulicy Grunwaldzkiej w Poznaniu. Mama męża oddała nerkę swojej synowej. 34-letnia Emilia Zielińska w dniu 11 kwietnia 2014 otrzymała nowe życie - nerkę

Bardziej szczegółowo

Urszula i Radosław Lemańscy. Zastosowanie Kamieni w Życiu Codziennym

Urszula i Radosław Lemańscy. Zastosowanie Kamieni w Życiu Codziennym Urszula i Radosław Lemańscy Zastosowanie Kamieni w Życiu Codziennym Zastosowanie Kamieni w Życiu Codziennym Urszula i Radosław Lemańscy Zastosowanie Kamieni w Życiu Codziennym Skład: www.mpress-freelancer.pl

Bardziej szczegółowo

J. J. : Spotykam rodziców czternasto- i siedemnastolatków,

J. J. : Spotykam rodziców czternasto- i siedemnastolatków, J. J. : Spotykam rodziców czternasto- i siedemnastolatków, którzy twierdzą, że właściwie w ogóle nie rozmawiają ze swoimi dziećmi, odkąd skończyły osiem czy dziewięć lat. To może wyjaśniać, dlaczego przesiadują

Bardziej szczegółowo

BEZPIECZNY PIERWSZAK

BEZPIECZNY PIERWSZAK BEZPIECZNY PIERWSZAK BEZPIECZEŃSTWO W DRODZE DO SZKOŁY Codziennie rano wyruszasz w drogę do szkoły i codziennie wracasz do domu. Niezależnie od tego, w jaki sposób pokonujesz tę trasę - ważne, byś poznał

Bardziej szczegółowo

Jak tworzyć mapy myśli

Jak tworzyć mapy myśli 1 Irena Sidor-Rangełow Naucz się w 7 godzin: Jak tworzyć mapy myśli 2 Copyright by Irena Sidor-Rangełowa, Anna Gergana Rangełow, Slavcho Rangelov Projekt okładki Slavcho Rangelov ISBN: 978-83-935157-0-7

Bardziej szczegółowo

Tak wygląda biuro Oriflame Polska od środka

Tak wygląda biuro Oriflame Polska od środka Tak wygląda biuro Oriflame Polska od środka Gdyby, to była mafia już bym nie żyła... Oto jak z koleżankami otrzymujemy kosmetyki, bawimy się wyśmienicie i jeszcze przy tym zarabiamy (oraz jak możesz do

Bardziej szczegółowo

Stań się bardzo pewny siebie

Stań się bardzo pewny siebie 1 Stań się bardzo pewny siebie Niniejsza publikacja, ani żadna jej część, nie może być kopiowana, ani w jakikolwiek inny sposób reprodukowana, powielana czy też odczytywana w środkach publicznego przekazu

Bardziej szczegółowo

TRENER MARIUSZ MRÓZ - JEDZ TO, CO LUBISZ I WYGLĄDAJ JAK CHCESZ!

TRENER MARIUSZ MRÓZ - JEDZ TO, CO LUBISZ I WYGLĄDAJ JAK CHCESZ! TRENER MARIUSZ MRÓZ - JEDZ TO, CO LUBISZ I WYGLĄDAJ JAK CHCESZ! Witaj! W tym krótkim PDFie chcę Ci wytłumaczyć dlaczego według mnie jeżeli chcesz wyglądać świetnie i utrzymać świetną sylwetkę powinieneś

Bardziej szczegółowo

Czyli w co bawili się nasi rodzice i dziadkowie

Czyli w co bawili się nasi rodzice i dziadkowie Czyli w co bawili się nasi rodzice i dziadkowie Ta gra polegała na tym że rysowało się trasę wyścigu i trzeba było pstrykać kapslami tak, by dotrzeć do mety. Ten, kto był najszybciej na mecie ten wygrywał.

Bardziej szczegółowo

BURSZTYNOWY SEN. ALEKSANDRA ADAMCZYK, 12 lat

BURSZTYNOWY SEN. ALEKSANDRA ADAMCZYK, 12 lat BURSZTYNOWY SEN ALEKSANDRA ADAMCZYK, 12 lat Jestem bursztynnikiem. Myślę, że dobrym bursztynnikiem. Mieszkam w Gdańsku, niestety, niewiele osób mnie docenia. Jednak jestem znany z moich dziwnych snów.

Bardziej szczegółowo

Jak zorganizować rewelacyjne wesele

Jak zorganizować rewelacyjne wesele Jak zorganizować rewelacyjne wesele Poradnik krok po kroku Agnieszka Witońska-Pakulska www.aa-motywprzewodniimprezy.pl 3 Fotografie z mojego ślubu i wesela: Kamila Isakiewicz Ikonki ślubne: Irie Jah Dreamstime.com

Bardziej szczegółowo

Marzenia uskrzydlają... Historia Dedala i Ikara

Marzenia uskrzydlają... Historia Dedala i Ikara Marzenia uskrzydlają... Historia Dedala i Ikara 1. Cele lekcji a) Wiadomości Uczeń: zna treść lektury, zna zasady interpretacji mitu, wie, w jakim celu tworzono mity. b) Umiejętności Uczeń: potrafi wymienić

Bardziej szczegółowo

VI PRZYKAZANIE. Nie cudzołóż

VI PRZYKAZANIE. Nie cudzołóż Nie cudzołóż źródła YK 400-415, 424-425 KKK 2331-2359, 2380-2391 seksualność a miłość (YK 400-403) Bóg stworzył mężczyznę i kobietę, by byli dla siebie nawzajem i dla miłości. Stworzył ich, uzdalniając

Bardziej szczegółowo

Copyright by Andrzej Graca & e-bookowo Grafika i projekt okładki: Andrzej Graca ISBN 978-83-7859-138-2. Wydawca: Wydawnictwo internetowe e-bookowo

Copyright by Andrzej Graca & e-bookowo Grafika i projekt okładki: Andrzej Graca ISBN 978-83-7859-138-2. Wydawca: Wydawnictwo internetowe e-bookowo Andrzej Graca BEZ SPINY CZYLI NIE MA CZEGO SIĘ BAĆ Andrzej Graca: Bez spiny czyli nie ma czego się bać 3 Copyright by Andrzej Graca & e-bookowo Grafika i projekt okładki: Andrzej Graca ISBN 978-83-7859-138-2

Bardziej szczegółowo