Dotacja na innowacyjn¹ technologiê. Wsparcie dla elektronicznego biznesu. Praktyczne uwagi dla przedsiêbiorcy. Szerokie wsparcie dla firm

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Dotacja na innowacyjn¹ technologiê. Wsparcie dla elektronicznego biznesu. Praktyczne uwagi dla przedsiêbiorcy. Szerokie wsparcie dla firm"

Transkrypt

1

2 2 Niezbêdnik beneficjenta W numerze: 3 Czy jest o co siê biæ, czyli gdzie szukaæ dotacji dla ma³ych i œrednich przedsiêbiorstw w 2013? 5 Dotacja na innowacyjn¹ technologiê 7 Szansa dla m³odych i kreatywnych przedsiêbiorców 9 Wsparcie dla elektronicznego biznesu 10 Lepszy wróbel w garœci, czyli mniej znane programy na dofinansowanie inwestycji 12 Praktyczne uwagi dla przedsiêbiorcy 14 Uwaga, b³êdy 17 Szerokie wsparcie dla firm Niezbêdnik beneficjenta Redaktor prowadz¹cy: Marek Szymañski dodatek Dyrektor ds. rozwoju: Ma³gorzata Burda-Or³owska Dyrektor Dzia³u Wydawniczego: Marta Soko³owska Dzia³ Wydawniczy: Anna Burdzi³owska, Olga Lemanczyk Mened er ds. koordynacji szkoleñ: Maciej Duda Specjalistka ds. szkoleñ i konferencji: Joanna Krajewska Administracja i prenumerata: Agnieszka Borska Sk³ad i grafika: Zbigniew Cieœliñski Wydawca: MJ Media Sp. z o.o. Redakcja: ul.drobnika 8/10, Poznañ, tel , tel. i faks

3 Niezbêdnik beneficjenta 3 Czy jest o co siê biæ, czyli gdzie szukaæ dotacji dla ma³ych i œrednich przedsiêbiorstw w 2013? odpowiada Adrian Skrocki, wiceprezes zarz¹du ADM Consulting Group S.A. Panie prezesie, czy przedsiêbiorcy maj¹ o co siê jeszcze biæ? Od kilku miesiêcy poœród przedsiêbiorców rzeczywiœcie panuje przekonanie, e dotacje unijne dla firm ju siê wyczerpa³y. Ponadto wielokrotnie podczas rozmów z klientami s³yszymy, e z realizacj¹ du- ych projektów inwestycyjnych bêd¹ musieli wstrzymaæ siê do kolejnej puli œrodków unijnych. Bez dofinansowania nie uda im siê bowiem jak twierdz¹ zrealizowaæ swoich pomys³ów na dalszy rozwój. Nadal do podzia³u dla firm pozosta³y setki milionów euro,, Czy naprawdê wszystkie fundusze zosta³y ju wykorzystane? Faktem jest, e rok 2013 jest ostatnim rokiem kontraktowania projektów w ramach œrodków z obecnie dostêpnej puli i bud et wiêkszoœci dzia³añ jest w znacznej czêœci wykorzystany. Nie oznacza to jednak, e polscy przedsiêbiorcy nie mog¹ pozyskaæ bezzwrotnego wsparcia na realizacjê swoich projektów. Nadal do podzia³u dla firm pozosta³y setki milionów euro. Choæby w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka (PO IG) ci¹gle s¹ dostêpne znacz¹ce œrodki finansowe na tzw. projekty wysokoinnowacyjne, informatyzacjê procesów biznesowych, rozwój gospodarki elektronicznej, rozwój eksportu czy ochronê w³asnoœci przemys³owej. Z danych Ministerstwa Rozwoju Regionalnego z lutego 2013 r. wynika, e w ramach programu Innowacyjna Gospodarka zakontraktowano, czyli podpisano umowy z beneficjentami, na 83,97 proc. dostêpnych funduszy. Stopieñ wykorzystania wydaje siê bardzo zaawansowany, co jest zrozumia³e bior¹c pod uwagê, e pozosta³ ostatni rok na ich podzia³. Jednak ci¹gle pozostaje do przekazania beneficjentom 16 proc. œrodków, czyli ponad 6,8 miliarda z³otych. Kwota ta zostanie rozdzielona pomiêdzy projekty, które obecnie s¹ w procesie oceny oraz nowe konkursy planowane tylko w tym roku. Przypominam przy okazji, e okres

4 4 Niezbêdnik beneficjenta realizacji projektów inwestycyjnych zgodnie z zasad¹ n+2 musi zakoñczyæ siê w 2015 roku. Gdzie jeszcze szukaæ informacji o dostêpnych dotacjach? Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka (PO IG) to jednak nie jedyna szansa dla firm na pozyskanie grantów. Warto te zwróciæ uwagê na Narodowe Centrum Badañ i Rozwoju (NCBiR), które przejê³o obowi¹zki zwi¹zane z podzia³em wsparcia publicznego na projekty badawczorozwojowe. Obecnie NCBiR zarz¹dza kilkunastoma projektami badawczymi, podzielonymi tematycznie bran owo i technologicznie, których bud et na 2013 rok wynosi oko³o 1 miliarda z³otych. O œrodki z Centrum mog¹ siê ubiegaæ zarówno przedsiêbiorcy w tym równie firmy nie spe³niaj¹ce kryteriów klasyfikacji dla ma³ych i œrednich przedsiêbiorstw, jak i jednostki badawczo-rozwojowe. Warto pamiêtaæ, e programy ogólnopolskie stanowi¹ czêœæ wszystkich programów, z których mo na pozyskaæ wsparcie w 2013 roku. Na bie- ¹co urzêdy marsza³kowskie i podleg³e im jednostki zarz¹dzaj¹ce regionalnymi programami operacyjnymi og³aszaj¹ kolejne konkursy na wsparcie przedsiêbiorstw. Doœwiadczenia z poprzednich okresów programowania (fundusze preakcesyjne, lata ) wskazuj¹, e ostatni rok bud etu zawsze obfituje w konkursy tzw. dogrywkowe. Instytucje zarz¹dzaj¹ce programami dokonuj¹c okresowych rozliczeñ i podsumowañ bud etów odkrywaj¹, e ci¹gle dysponuj¹ kwotami sporych nadwy ek. Jeœli œrodki te nie zostan¹ wykorzystane, to bêd¹ musia³y zostaæ zwrócone a tego nikt przecie nie chce. Jakie jest rozwi¹zanie w takim przypadku? Najprostsze: og³osiæ konkurs o dotacje dla przedsiêbiorców. Bez wzglêdu na stopieñ skomplikowania dokumentacji aplikacyjnej, czy bardzo ograniczony czas na opracowanie biznesplanów i wniosków warto stan¹æ na wysokoœci zadania i wystartowaæ w konkursie. Zawsze mo na zwróciæ siê o wsparcie do firm doradczych, takich jak nasza, które profesjonalnie i sprawnie przygotuj¹ w³aœciwe dokumenty i bêd¹ s³u yæ wsparciem na ka dym etapie konkursu. Konkursy dogrywkowe ju zosta³y zaplanowane w województwie dolnoœl¹skim, mazowieckim, podkarpackim czy lubuskim. Z pewnoœci¹ w tym pó³roczu og³oszone zostan¹ kolejne nabory równie w innych województwach. Warto na bie ¹co œledziæ informacje lokalne. Aco pozostaje przedsiêbiorcom jeœli nie unijne konkursy w 2013 roku? Pozostaje tylko oczekiwanie na uruchomienie konkursów w ramach bud etu na lata Pytanie tylko, kiedy to nast¹pi? Data nie jest niestety jeszcze znana. Przypuszczam jednak, e nie nale- y spodziewaæ siê terminów wczeœniejszych ni jesieñ 2014 roku. Co prawda, œrodki planowane dla polskich firm w ramach nowej perspektywy bêd¹ bardzo du e wed³ug zapowiedzi minister El biety Bieñkowskiej blisko 50 proc. œrodków z bud etu ma trafiæ do firm i wspó³pracuj¹cych z nimi jednostek naukowych jednak na ich fizyczny transfer poczekamy a do 2015 roku. Adrian Skrocki, wiceprezes zarz¹du ADM Consulting Group S.A. i wspó³za³o yciel firmy. Cz³onek zarz¹du w spó³kach: ADM Systemy Informatyczne Sp. z o.o., LTS Investment Sp. z o.o. Fundator oraz wiceprezes zarz¹du Europejskiej Fundacji Wspierania Innowacji i Przedsiêbiorczoœci. Ekspert z wieloletnim doœwiadczeniem w firmach doradczych i finansowych, specjalizuj¹cy siê w zakresie pozyskiwania zewnêtrznego finansowania inwestycji. Organizator i wyk³adowca ponad stu konferencji oraz szkoleñ dotycz¹cych tematyki Unii Europejskiej, prowadzenia dzia³alnoœci na JRE oraz pozyskiwania œrodków finansowych pochodz¹cych m.in. z funduszy strukturalnych UE oraz private equity. W wolnych chwilach oddaje siê swojej pasji: wêdkarstwu. Na swoim koncie ma niezwyk³e okazy z³owione w ró nych zak¹tkach œwiata.

5 Niezbêdnik beneficjenta 5 Działanie 4.4. Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Dotacja na innowacyjn¹ technologiê ukasz Stabiñski Mened er Zespo³u Analitycznego w ADM Consulting Group S.A. Zinformacji dostêpnych na stronie internetowej Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiêbiorczoœci (PARP) wynika, e w 2013 roku polscy przedsiêbiorcy bêd¹ mieli kolejn¹ szansê, po Kredycie technologicznym i Programie pilota owym na wdro enie wynalazku, na realizacjê inwestycji polegaj¹cych na wdro eniu innowacyjnych technologii. Umo liwia to dzia³anie 4.4 Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka Nowe inwestycje o wysokim potencjale innowacyjnym. Wed³ug opublikowanych przez PARP informacji, konkurs ten zostanie og³oszony w drugiej po³owie kwietnia 2013 roku. W ramach dzia³ania 4.4 o wsparcie bêd¹ mog³y ubiegaæ siê podmioty z sektora MŒP, czyli mikro oraz ma³e i œrednie przedsiêbiorstwa. Jednak pewnym utrudnieniem dla tych firm mo e okazaæ siê kryterium minimalnej wartoœci inwestycji, o której dofinansowanie mo na siê ubiegaæ, gdy wynosi ono w tym przypadku a 8 mln z³otych. Choæ dla statystycznego mikro b¹dÿ ma³ego przedsiêbiorstwa realizacja inwestycji o tak wysokiej wartoœci mo e byæ przeszkod¹ trudn¹ do pokonania, to warto o to powalczyæ, gdy œrodki bêd¹ przyznawane zgodnie z map¹ pomocy publicznej (od 40 do 70 proc. kosztów kwalifikowalnych). Co w przypadku mikro i ma³ych firm realizuj¹cych projekty o minimalnej wartoœci 8 mln z³, daje nawet do 5,6 mln z³ dotacji w najbiedniejszych województwach. Kredyt technologiczny a działanie 4.4 Wspomniany wczeœniej Kredyt technologiczny by³ zdecydowanie najpopularniejszym dzia- ³aniem inwestycyjnym w dwóch ubieg³ych latach. Jednak ró ni siê on znacz¹co od dzia³ania 4.4. Przede wszystkim instytucj¹ wdra aj¹c¹ jest w tym przypadku PARP, a nie Bank Gospodarstwa Krajowego (BGK), jak to by³o w przypadku kredytu. W zwi¹zku z tym, dokumentacja aplikacyjna ma ca³kowicie inn¹ konstrukcjê i jej sposób sk³adania jest zupe³nie inny. Ró nica pomiêdzy tymi dwoma popularnymi dzia³aniami wynika równie z samej formy udzielenia pomocy. W przypadku Kredytu technologicznego wsparcie jest udzielane w postaci tzw. premii technologicznej przeznaczonej na sp³atê kredytu technologicznego zaci¹ganego w jednym z banków komercyjnych posiadaj¹cych umowê o wspó³pracy z BGK. Natomiast dzia³anie 4.4 to klasyczna dotacja wyp³acana w formie refundacji lub zaliczki. Jednak najistotniejsz¹ ró nic¹ pomiêdzy dzia³aniami s¹ kryteria oceny. W przypadku kredytu technologicznego projekt aby otrzymaæ dofinansowanie musia³ zdobyæ 9 na 9 mo liwych punktów w ocenie merytorycznej. Zatem wszystkie kryteria merytoryczne by³y obligatoryjne, a niespe³nienie jednego z nich skutkowa³o odrzuceniem wniosku. Ranking punktowy W przypadku dzia³ania 4.4 poza kryteriami formalnymi oraz merytorycznymi obligatoryjnymi wystêpuje równie szereg kryteriów merytorycznych fakultatywnych (punktowych), tzw. ranking punktowy. Firma sk³adaj¹ca wniosek powinna zwróciæ szczególn¹ uwagê na to, czy spe³nia wszystkie, b¹dÿ prawie wszystkie kryteria tego typu. Jest to szczególnie istotne w œwietle wyników naborów, które odbywa³y siê w ubieg³ych latach. Na przyk³ad w ostatnim naborze z 2009 roku na podstawowej liœcie projektów zatwierdzonych do dofinansowania znalaz³y siê tylko te przedsiêbiorstwa, które w wyniku oceny merytorycznej otrzyma³y od 98 do 100 proc. mo liwej do uzyskania puli punktów. W kolejnych latach, w miarê przesuwania œrodków, og³aszane by³y kolejne listy rankingowe, na których najni ej punktowany projest by³ oceniony a na 87 punktów. Nale y jednak zwróciæ uwagê, e ostatnia lista pojawi³a siê dopiero w drugiej po³owie 2012 roku, a wiêc czas oczekiwania na dotacje wynosi³ w tym wypadku oko³o trzech lat. Niestety trudno jest przewidzieæ, jak bêd¹ wygl¹daæ rankingi w przypadku planowanego w tym roku konkursu. Warto jednak zwróciæ uwagê, e jest to Minimalna wartoœci inwestycji, o której dofinansowanie mo na siê ubiegaæ, wynosi 8 mln z³,, ostatnia szansa w obecnym okresie bud etowym na otrzymanie znacz¹cych œrodków na wdro enie innowacyjnej technologii. Nale y zatem spodziewaæ siê, e zainteresowanie konkursem bêdzie bardzo du e. Zadbaj o finansowanie Jeœli zdecydowaliœmy siê ubiegaæ o dotacjê w ramach tego dzia³ania, przede wszystkim nale y bardzo dobrze sprawdziæ czy spe³nione s¹ wszystkie, b¹dÿ wiêkszoœæ kryteriów fakultatywnych. Zdecydowanie zachêcam firmy, które chc¹

6 6 Niezbêdnik beneficjenta aplikowaæ o dofinansowanie w ramach dzia³ania 4.4, do podjêcia szeregu dzia³añ przygotowawczych. Przede wszystkim poza spe³nieniem standardowych wymogów, takich jak posiadanie koncepcji nowego produktu czy poprawnego przygotowania dokumentacji aplikacyjnej, podstaw¹ jest zapewnienie wykonalnoœci projektu. W praktyce oznacza to, e na dzieñ sk³adania wniosku musimy mieæ zabezpieczone finansowanie projektu, które czêsto sprowadza siê do uzyskania twardej promesy kredytu, po- yczki lub leasingu. Ponadto wa ne jest posiadanie wszystkich niezbêdnych pozwoleñ, koncesji czy licencji. Zatem jeœli w ramach przedsiêwziêcia przewidzieliœmy zakup robót budowlanych, to do wniosku bêdziemy musieli za³¹czyæ (o ile jest to wymagane przepisami prawa) pozwolenie na budowê, decyzjê o œrodowiskowych uwarunkowaniach i ca³oœæ dokumentacji zwi¹zanej z procesem oceny oddzia³ywania inwestycji na œrodowisko. Dodatkow¹, równie istotn¹ kwesti¹ s¹ kryteria punktowe. Bazuj¹c na informacjach z dokumentacji konkursowej z ostatniego naboru do najwa - niejszych wymogów, jakie trzeba by³o spe³niæ nale a³y: posiadanie prawa w³asnoœci przemys³owej przez wnioskodawcê b¹dÿ jego wiêkszoœciowego udzia³owca; wykorzystanie w projekcie w³asnych lub zakupionych prac badawczo-rozwojowych; innowacyjnoœæ na œwiatow¹ skalê w ramach wdra anego projektu produktu lub us³ugi. Przez prawo w³asnoœci przemys³owej nale y w tym przypadku rozumieæ: patent na wynalazek, prawo ochronne na wzór u ytkowy, prawo z rejestracji wzoru przemys³owego lub prawo z rejestracji topografii uk³adów scalonych. W ostatnim konkursie dopuszczalne by³o przedstawienie samego raportu o stanie techniki, potwierdzaj¹cego poziom nowoœci i wynalazczoœci rozwi¹zania. W przypadku prac badawczo-rozwojowych (B+R), których wyniki wykorzystywane bêd¹ w projekcie, mo liwe by³o przedstawienie zarówno w³asnych, jak i zakupionych wyników badañ. Najwy ej punktowanym kryterium by³a jednak innowacyjnoœæ produktowa. Mo na by³o uzyskaæ a 20 na 100 punktów. Składanie aplikacji Przy aplikowaniu do dzia³ania tak, jak w przypadku innych dzia³añ obs³ugiwanych przez PARP, nale y zwróciæ szczególn¹ uwagê na zachowanie zgodnoœci sporz¹dzonej dokumentacji z instrukcj¹ i innymi wytycznymi. Kompletuj¹c dokumenty trzeba równie dok³adnie przygotowaæ za³¹czniki do sk³adanego wniosku. Jednym z wa - niejszych jest opinia o innowacyjnoœci. Jest ona o tyle istotna, e na jej podstawie przyznawane bêd¹ punkty za innowacyjnoœæ produktu. Zlecaj¹c przygotowanie takiej opinii warto wpierw sprawdziæ, czy wybrany przez nas podmiot uprawiony do jej sporz¹dzenia ma doœwiadczenie w przygotowywaniu tego rodzaju dokumentacji. Opracowania te s¹ doœæ z³o one, a ponadto wymagaj¹ce œcis³ego trzymania siê wytycznych. Dodatkowo istotne jest, aby zapewniæ p³ynny przep³yw informacji miêdzy osobami sporz¹dzaj¹cymi biznesplan oraz wniosek, a osob¹ odpowiadaj¹ca za opinie o innowacyjnoœci. Oczywiœcie mo na skorzystaæ z pomocy profesjonalnych firm doradczych. Nale- y jednak sprawdziæ, czy dana firma i opiekuj¹cy siê nami doradca ma doœwiadczenie w zakresie pozyskiwania œrodków z dzia³ania 4.4. Mimo e dzia³anie 4.4 programu Innowacyjna Gospodarka jest jednym z bardziej rozbudowanych i stosunkowo trudnych konkursów, to z pewnoœci¹ warto braæ w nim udzia³. Jest to praktycznie ostatnia mo liwoœæ dofinansowania inwestycji wdro eniowych w tej perspektywie bud etowej. Nie bez znaczenia jest równie bardzo wysoka kwota dotacji, któr¹ mo na uzyskaæ. ukasz Stabiñski, mened er Zespo³u Analitycznego, do³¹czy³ do zespo³u ADM Consulting Group S.A. w sierpniu 2009 roku, ale jego doœwiadczenie z zakresu projektów unijnych siêga 2007 roku. Prywatnie pasjonuje siê strzelectwem i jest mi³oœnikiem sztuk walki.

7 Niezbêdnik beneficjenta 7 Dofinansowanie e-biznesu Szansa dla m³odych i kreatywnych przedsiêbiorców Alicja Cichocka Analityk finansowy w ADM Consulting Group S.A. Dzia³anie 8.1 Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka Wspieranie dzia³alnoœci gospodarczej w dziedzinie gospodarki elektronicznej dla m³odych mikro i ma³ych przedsiêbiorców z za³o enia ma finansowaæ projekty, które maj¹ na celu œwiadczenie us³ug drog¹ elektroniczn¹. Obejmuje równie wytworzenie produktów cyfrowych niezbêdnych do œwiadczenia tych us³ug. Ma³o jest jednak m³odych przedsiêbiorców, którzy potrafi¹ oceniæ, jakie projekty maj¹ najwiêksz¹ szansê na otrzymanie takiego wsparcia. Co nale y zrobiæ, aby zmaksymalizowaæ szansê wygranej? Zdefiniuj pomysł i znajdź niszę Podstawê stanowi kreatywny pomys³ na e-us³ugê, która jest u yteczna i innowacyjna przynajmniej w skali krajowej. Jest to jednak dopiero pocz¹tek drogi. Potencjalny wnioskodawca powinien dok³adnie przemyœleæ, jak¹ e-us³ugê chcia³by wprowadziæ na rynek. Nastêpnie nale y j¹ dok³adnie opisaæ oraz okreœliæ jej u ytecznoœæ oraz innowacyjnoœæ. Kreatywny pomys³ to e-us³uga, której innowacyjnoœæ jest na tyle du- a, e mo e przyczyniæ siê do znacz¹cych zmian w rozwoju danej bran y lub nawet doprowadziæ do powstania nowej bran y. Bardzo wa nym elementem planowania inwestycji pod dzia³anie 8.1 PO IG jest wskazanie niszy rynkowej dla e- -us³ugi. We wniosku nale y przedstawiæ, i obecnie na rynku nie s¹ oferowane us³ugi b¹dÿ produkty realizuj¹ce funkcjonalnoœæ nowej e-us³ugi. Albo e w adnej z publicznych sieci telekomunikacyjnych, w której przewiduje siê œwiadczenie nowej e-us³ugi, nie s¹ oferowane us³ugi ani produkty cyfrowe ³¹cznie realizuj¹ce zasadnicz¹ funkcjonalnoœæ nowej e-us³ugi. Okreœlenie niszy powinno byæ potwierdzone dok³adn¹ i szczegó³ow¹ analiz¹ rynku i konkurencji. Pomocne s¹ równie opracowania rynkowe b¹dÿ marketingowe przygotowane przez podmioty opiniotwórcze dotycz¹ce dziedziny wybranej przez potencjalnego wnioskodawcê. Określ rynek zbytu i zaplanuj realizację Kolejny etap to dok³adne oszacowanie rynku, na który innowacyjna e-us³uga bêdzie wprowadzana. Jednym z kryteriów oceny z³o onych projektów w dzia³aniu 8.1 jest szczegó³owoœæ i poprawnoœæ analizy rynkowej. Dlatego te nale y j¹ przygotowaæ bardzo rzetelnie. Istotne jest zdefiniowane docelowych rynków i grup odbiorców (krajowych i zagranicznych), zidentyfikowanie i uzasadnienie ich potrzeb oraz poprawna segmentacja rynku. Kluczowe parametry opisuj¹ce rynek, które nale y okreœliæ to: potencja³ rynku, wielkoœæ rynku, rozproszenie rynku oraz stopieñ penetracji. Dodatkowo nale y równie zbadaæ konkurencjê na tym rynku, zarówno tê istniej¹c¹, jak i potencjaln¹. Dok³adne zdefiniowanie oraz zmierzenie rynku docelowego ma na celu poprawne okreœlenie potencjalnych Ÿróde³ przychodów, oszacowanie popytu na e-us³ugê oraz wyeliminowanie potencjalnych zagro eñ zwi¹zanych z funkcjonowaniem nowej e-us³ugi na wybranych rynkach docelowych. Na tym etapie potencjalny wnioskodawca powinien wiedzieæ ju, co konkretnie chce zrobiæ. Kolejn¹ istotn¹ kwesti¹ jest, jak to zrobiæ. Do dyspozycji m³ody przedsiêbiorca ma nowoczesne urz¹dzenia, które mo e zakupiæ, technologie informatyczne, które mo e wykorzystaæ oraz zasoby kadrowe, które mo e zatrudniæ. Wykorzystanie planowanych zasobów powinno byæ efektywne oraz adekwatne do za³o eñ inwestycji. Wszelkie dzia³ania powinny byæ zwi¹zane tylko i wy³¹cznie ze stworzeniem oraz wprowadzeniem e-us³ugi na rynek, musz¹ byæ te uzasadnione. Wydatki zaœ nale y szacowaæ realistycznie, zgodnie z aktualnymi trendami rynkowymi. Źródła finansowania i rentowność Kolejnym kluczowym elementem s¹ Ÿród³a finansowania planowanego projektu. M³ody przedsiêbiorca powinien zapewniæ œrodki, z których pokryje wydatki na dzia³ania w projekcie. Jest to bardzo

8 8 Niezbêdnik beneficjenta istotne, gdy otrzymane dofinansowanie wyp³acane jest g³ównie na zasadzie refundacji wydatków. Wnioskodawca realizuj¹cy dofinansowany ze œrodków Unii Europejskiej projekt jest zobowi¹zany do wykonania projektu zgodnie z planem przedstawionym we wniosku o dofinansowanie oraz do osi¹gniêcia za³o onych w nim celów i efektów. Dopiero po spe³nieniu tych za³o eñ pieni¹dze unijne trafiaj¹ do przedsiêbiorcy. Najczêœciej nastêpuje to ju po poniesieniu niezbêdnych wydatków okreœlonych w projekcie. Istotne znaczenie ma równie zaplanowanie tzw. okresu trwa³oœci. Mikro i mali przedsiêbiorcy od czasu zakoñczenia projektu przez trzy lata s¹ zobowi¹zani do utrzymania efektów projektu. W przypadku dzia³ania 8.1. PO IG oznacza to utrzymanie ci¹g³oœci œwiadczenia nowej e-us³ugi oraz utrzymanie w firmie zakupionych z dotacji zasobów. Bardzo wa ne jest równie okreœlenie w projekcie planowanych przychodów. Przedsiêwziêcie powinno byæ rentowne i generowaæ zysk. Na podstawie oszacowanego popytu w analizie rynku nale y okreœliæ planowane zyski ze œwiadczenia e-us³ugi. Powinny byæ one na tyle ostro ne, aby w razie os³abienia koniunktury rynkowej by³y mo liwe do osi¹gniêcia. Dok³adne zaplanowanie inwestycji pomo e unikn¹æ niemi³ych niespodzianek podczas oceny projektu oraz w trakcie jego realizacji. Dodatkowo dobrze zaplanowana i opisana inwestycja daje wiêksze szanse na uzyskanie dofinansowania. Jak uniknąć zagrożeń i pułapek Podstawowa zasada to dok³adne zapoznanie siê z za³o- Warto zaplanowaæ inwestycjê w taki sposób, aby zmaksymalizowaæ ocenê z³o onego projektu.,, eniami dzia³ania 8.1. PO IG oraz dokumentami programowymi. Dziêki temu mo na unikn¹æ pope³nienia podstawowych b³êdów oraz odrzucenia projektu ju na pocz¹tku jego oceny. Przyk³adem jest nacisk, jaki k³ad¹ projekty unijne na zagadnienie polityk horyzontalnych, wymienionych w art. 16 i 17 Rozporz¹dzenia Rady (WE) nr 1083/2006. Chodzi o wp³yw projektu na politykê równoœci szans kobiet i mê - czyzn oraz niedyskryminacji i zrównowa onego rozwoju, a tak e jego wp³yw na œrodowisko. Dok³adne wytyczne w tych kwestiach znajduj¹ siê w³aœnie w dokumentach programowych. Niezastosowanie siê do tych wytycznych bêdzie skutkowaæ odrzuceniem projektu. Lista dokumentów programowych znajduje siê zawsze na stronie danego dzia- ³ania i mo na j¹ znaleÿæ na stronie: Czêst¹ pu³apk¹ jest niew³aœciwe okreœlenie rynku docelowego lub niszy rynkowej. Jedno z kryterium oceny projektu dotyczy w³aœnie tego zagadnienia. Dlatego warto analizê rynku przygotowaæ w oparciu o specjalistyczne opracowania bran owe lub skorzystaæ w tym zakresie z us³ug firm doradczych. Realnym zagro eniem projektów jest ich brak rentownoœci. Rentownoœæ inwestycji warto zabezpieczyæ planuj¹c kilka, ró nych Ÿróde³ przychodów (wed³ug kryteriów co najmniej dwa). Mog¹ nimi byæ np. przychody ze œwiadczenia kilku odrêbnych e-us³ug, op³aty za korzystanie z ró - nych odmian e-us³ugi œwiadczonych w ró nych typach publicznych sieci telekomunikacyjnych (Internet, telefonia, TV cyfrowa); przychody zwi¹zane z udostêpnieniem zasobów serwisu dla dzia³alnoœci marketingowej innych podmiotów, przychody z wyœwietlanych reklam, przekierowañ na strony partnerów, przychody za umieszczenie w kodzie serwisu elementów s³u- ¹cych pozycjonowaniu innych serwisów itp. Kolejna kwestia, na któr¹ nale y zwróciæ uwagê w projekcie, to zgodnoœæ planowanego do wdro enia pomys³u z obowi¹zuj¹cym prawem krajowym oraz prawem innych krajów, w których planowane jest œwiadczenie e-us³ugi jak równie kwestie norm etycznych, obyczajowych i zasad wspó³ ycia spo- ³ecznego. W szczególnoœci odnosi siê to do sposobu (regulaminu) œwiadczenia e-us³ug i propagowanych treœci. Specyfika funduszy unijnych czêsto zniechêca potencjalnych wnioskodawców. Zw³aszcza tych, którzy zd¹ yli siê sparzyæ sk³adaj¹c projekt w innych, wczeœniejszych konkursach. Praktyka wskazuje, e ocena projektów potrafi siê przed³u aæ, a iloœæ uzupe³nieñ mo e byæ du a. Wszystko to mo e zniechêciæ wnioskodawcê do realizacji projektu. Jednak zamiast poddawaæ siê, warto zaplanowaæ inwestycjê w taki sposób, aby zmaksymalizowaæ ocenê z³o onego projektu. Alicja Cichocka. Analityk finansowy. Pracuje w zespole ADM Consulting Group S.A. od dwóch lat, gdzie powiêksza swoje doœwiadczenie w projektach unijnych PO IG, RPO i INNOTECH. W wolnych chwilach zg³êbia tajniki matematyki, a jej pasj¹ jest gra na gitarze.

9 Niezbêdnik beneficjenta 9 Wsparcie dla elektronicznego biznesu Weronika Romañczuk Analityk finansowy w ADM Consulting Group S.A. Okreœlenie dzia³alnoœæ typu B2B (business- -to-business) czêsto nie jest zrozumia³e dla przedsiêbiorców. Tymczasem jest to nazwa opisuj¹ca typ dzia³alnoœci, gdzie relacje biznesowe wystêpuje jedynie miêdzy firmami. W przeciwieñstwie do B2C (business-to-customer), gdzie relacja dotyczy firmy i klienta koñcowego. Dla przedsiêbiorstw typu B2B dedykowane jest dzia³anie 8.2 Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka Wspieranie wdra ania elektronicznego biznesu typu B2B. Chodzi o wsparcie informatyzacji relacji biznesowych i przeniesienie ich do przestrzeni internetowej. O wsparcie w ramach dzia- ³ania 8.2 mog¹ siê ubiegaæ jedynie przedsiêbiorcy nale ¹cy do sektora mikro, ma³ych i œrednich firm, które posiadaj¹ swoj¹ siedzibê w Polsce. Firma musi tak e wykazaæ, e realizuje procesy biznesowe z zakresu B2B. Niezale nie od bran y czy rodzaju dzia³alnoœci (produkcja, handel czy us³ugi) dany przedsiêbiorca powinien prowadziæ sta³¹ wspó³pracê z minimum dwoma innymi firmami. Automatyczna wymiana informacji Wniosek o dotacjê mo e dotyczyæ wspó³pracy firmy z kluczowymi dostawcami, odbiorcami, dystrybutorami, jak i kooperantami czy podwykonawcami. Szczególnie premiowana jest integracja z partnerami, z którymi firma kooperuje od ponad trzech lat, jak równie z przedsiêbiorstwami zagranicznymi. Warunkiem koniecznym jest planowanie wspó³pracy opieraj¹cej siê na rozwi¹zaniach elektronicznych. Typowy projekt mog¹cy liczyæ na unijne dofinansowanie powinien obejmowaæ wdro enie nowych lub integracjê istniej¹cych systemów informatycznych przedsiêbiorstw. Zatem celem projektu powinno byæ umo liwienie automatycznej wymiany informacji pomiêdzy tymi systemami pomiêdzy co najmniej dwoma partnerami biznesowymi. Przy czym ka dy z nich powinien dysponowaæ w³asnym rozwi¹zaniem informatycznym. Sprawniejsza współpraca Istot¹ automatyzacji procesów zachodz¹cych pomiêdzy parterami biznesowymi jest usprawnienie ich przebiegu.,, Co jest istot¹ automatyzacji i integracji procesów B2B? Relacje B2B obejmuj¹ katalog procesów pomiêdzy: firm¹ a innymi firmami (poœrednikami), dostawcami, dystrybutorami, punktami sprzeda y i œwiadczenia us³ug, oraz innymi partnerami biznesowymi. Wœród tych procesów mo na wymieniæ np. logistykê, sprzeda, ofertowanie, udostêpnianie katalogów produktów, komunikacjê z otoczeniem biznesowym, przesy³anie dokumentów ksiêgowych, informowanie o p³atnoœciach. Powsta³e w ramach projektu rozwi¹zania informatyczne powinny umo liwiaæ automatyzacjê wymiany informacji w poszczególnych procesach biznesowych oraz zapewniæ integracjê pomiêdzy systemami wspó³pracuj¹cych ze sob¹ podmiotów. Dziêki temu przedsiêbiorstwo i jego partnerzy zyskaj¹ mo liwoœæ wspó³pracy na wy szym poziomie technologicznym, a tym samym lepiej dostosuj¹ siê do bardziej rozwiniêtych partnerów biznesowych. W rezultacie wspóln¹ dzia³alnoœæ prowadziæ bêd¹ szybciej, taniej i bardziej efektywnie. Istot¹ automatyzacji procesów zachodz¹cych pomiêdzy parterami biznesowymi jest bowiem usprawnienie ich przebiegu. Zintegrowane systemy B2B partnerów powinny same siê komunikowaæ, bez koniecznoœci ingerencji w ten proces. Dziêki takiemu rozwi¹zaniu pracownicy nie musz¹ np. potwierdzaæ, czy z faktur¹ doszed³ lub informowaæ, e zamówienie zosta³o przyjête do realizacji. Istotne jest równie to, aby komunikacja pomiêdzy wspó³pracuj¹cymi systemami przebiega³a dwukierunkowo. Weronika Romañczuk. Analityk Finansowy w ADM Consulting Group S.A. Do³¹czy³a do zespo³u w 2009 r. Jest autork¹ kilkudziesiêciu wniosków i biznesplanów projektów inwestycyjnych, które otrzyma³y wsparcie zarówno w ramach programów regionalnych, jak i ogólnokrajowych. Swoje pasje artystyczne realizuje tworz¹c bi uteriê oraz œpiewaj¹c w chórze.

10 10 Niezbêdnik beneficjenta Lepszy wróbel w garœci, czyli mniej znane programy na dofinansowanie inwestycji Arkadiusz Sylpaczuk Doradca ds. projektów inwestycyjnych ADM Consulting Group S.A. Wojciech Stelmaszak Doradca ds. projektów inwestycyjnych ADM Consulting Group S.A. Obserwuj¹c listy rezerwowe najpopularniejszych konkursów o dofinansowanie wspieraj¹ce innowacyjne inwestycje mo na dojœæ do wniosku, e zdobycie dofinansowania czêsto zale y od niuansów: zatrudnienie dodatkowego pracownika, powiêkszenia wk³adu w³asnego zaledwie o punkt procentowy, itp. Mo e dlatego warto spojrzeæ na planowany projekt z innej strony, poszukaæ dzia³ania mniej popularnego, ale bardziej przyjaznego pod k¹tem oceny i póÿniejszego wykonania? Przede wszystkim nale y rozwa yæ konkursy zwi¹zane z wprowadzaniem technologii proekologicznych i dostosowywaniem przedsiêbiorstw do wymogów ochrony œrodowiska. Mo na je znaleÿæ w regionalnych programach operacyjnych, np. w województwie mazowieckim jest to dzia³anie 1.8 Wsparcie w zakresie wdra ania najlepszych dostêpnych technik (BAT). Celem tego dzia³ania jest zapobieganie powstawaniu zanieczyszczeñ z ró nych komponentów œrodowiskowych, poprzez adaptacjê przedsiêbiorstw do wymogów BAT. Konkurs by³ organizowany w ramach naboru ci¹g³ego, czyli wnioski by³y przyjmowane do wyczerpania bud etu lub osi¹gniêcia okreœlonego pu³apu. Od otwarcia do zamkniêcia ostatniego konkursu min¹³ prawie rok. W tym czasie wp³ynê³o tylko 51 wniosków. Dla porównania: w 2010 r. w tym samym Regionalnym Programie Operacyjnym woj. Mazowieckiego, lecz w ramach dzia³ania 1.5 (rozwój przedsiêbiorczoœci), w naborze trwaj¹cym nieca³y miesi¹c, z³o- ono 657 wniosków! Inwestycje ekologiczne w firmie No tak, ale ka dy przedsiêbiorca mo e stwierdziæ, e przedstawione powy ej informacje nie maj¹ dla niego znaczenia, bo przecie jego inwestycja jest zwi¹zana np. z dywersyfikacj¹ produkcji, a nie z ekologi¹. Warto siê jednak przez chwilê zastanowiæ i odpowiedzieæ sobie na pytania: Czy eksploatacja nowej linii technologicznej bêdzie wi¹za³a siê z oszczêdnoœci¹ energii elektrycznej w porównaniu do starego procesu? Czy nowy proces bêdzie generowa³ mniej zanieczyszczeñ i odpadów? Czy mo e bardziej efektywnie zostanie wykorzystany materia³ do procesu? Czêsto dok³adniejsza weryfikacja ujawnia, e planowana do wdro enia technologia jest bardziej proekologiczna ni innowacyjna. Co jest zatem przyczyn¹ tak ma³ej popularnoœci proekologicznych konkursów? Najczêœciej jest to niestety nieznajomoœæ zasad obowi¹zuj¹cych w danym dzia³aniu i to zarówno przez firmy doradcze, jak i przez samych przedsiêbiorców, którzy kurczowo trzymaj¹ siê najbardziej znanych konkursów. I dlatego warto przy weryfikacji Ÿróde³ finansowania spojrzeæ w sposób bardziej otwarty i szerszy na dostêpne mo liwoœci. Prace badawczo-rozwojowe Ostatnim trendem, który pojawi³ siê przy dywersyfikowaniu Ÿróde³ wsparcia dla ró nych grup przedsiêbiorstw oraz grup bran owych, s¹ konkursy organizowane przez Narodowe Centrum Badañ i Rozwoju, które organizuje od kilku lat program INNOTECH. Wspiera on prace badawczo-rozwojowe w przedsiêbiorstwach oraz popularyzuje wspó³pracê z jednostkami badawczymi. INNO- TECH jest obecnie substytutem dzia³ania 1.4 programu Innowacyjna Gospodarka zwi¹zanego z dofinansowaniem badañ i rozwoju, na które bud et ju siê niestety wyczerpa³. Warto tak e zwróciæ uwagê na konkurs GEKON zwi¹zany z koncepcjami proekologicznymi oraz nowymi technologiami w bran y odnawialnych Ÿróde³ energii. Pieni¹dze w ramach tego konkursu s¹ dostêpne zarówno na fazê badawczo-rozwojow¹, zwi¹zan¹

11 Niezbêdnik beneficjenta 11 z zaprojektowaniem i dopracowaniem technologii przeznaczonej do wdro enia oraz na fazê wdro enia, czyli na dofinansowanie wydatków stricte inwestycyjnych. Jest to przyk³ad koncepcji zastosowanej ju w ramach konkursu programu Innowacyjna Gospodarka, czyli dofinansowanie badañ i wdro- enia. Bud et tego dzia³ania jednak wyczerpa³ siê bardzo szybko i póÿniej pozosta³y œrodki wy³¹cznie na badania (czêœæ 1.4). Czas poka e czy analogiczna sytuacja bêdzie z konkursem GEKON. Premia inwestycyjna w PolSEFF W ca³ej Polsce w 2013 roku jest ju coraz mniej regionalnych programów wspieraj¹cych inwestycje w MŒP. Alternatyw¹ dla klasycznych dofinansowañ mo e byæ program PolSEFF, który wspiera przedsiêwziêcia do miliona euro. Wsparcie to mo e siêgn¹æ 10 lub 15 proc., w zale noœci od jego rodzaju. Jest ono wyp³acane w formie premii inwestycyjnej do zaci¹gniêtego finansowania d³u nego typu kredyt lub leasing. Premia inwestycyjna jest dla przedsiêbiorcy nagrod¹ za energooszczêdnoœæ, która wi¹ e siê z prowadzon¹ inwestycj¹ lub nabywan¹ maszyn¹. Jeœli przedmiotem naszej inwestycji jest przyk³adowo wymiana tokarki, zakup wózka wid³owego, wtryskarki, maszyny do ciêcia ciasta albo ocieplenie budynku czy instalacja paneli s³onecznych, warto pokusiæ siê o aplikowanie o tzw. premiê energetyczn¹. Przedstawione powy ej przyk³ady inwestycji otrzyma³y dofinansowanie, co najlepiej pokazuje, jak szeroki jest wachlarz inwestycji, które mog¹ skorzystaæ ze wsparcia tego programu. Preferencyjne finansowanie w JEREMIE Kolejn¹ alternatyw¹ jest inicjatywa JEREMIE, która jest nastawiona przede wszystkim na finansowanie inwestycji o podwy szonym ryzyku kredytowym. Przedsiêbiorstwa we wczesnej fazie rozwoju maj¹ utrudniony dostêp do kapita- ³u, co jest dla nich najwiêksz¹ przeszkod¹ w dalszym rozwoju. Zw³aszcza, gdy staj¹ przed koniecznoœci¹ inwestowania w momencie, kiedy jeszcze nie mog¹ liczy na wysoki zwrot z prowadzonej dzia³alnoœci. Ta patowa sytuacja powoduje, e czêsto bardzo innowacyjne i rokuj¹ce inwestycje nie mog¹ siê naturalnie rozwin¹æ, bo s¹ zbyt ma³e, aby pozyskaæ kapita³ z zewn¹trz czy to w postaci debiutu gie³dowego, czy wejœcia inwestora. Dziêki JEREMIE przedsiêbiorca mo e uzyskaæ kredyt lub po- yczkê na preferencyjnych warunkach, do kwoty kilkuset tysiêcy z³otych. Z finansowania w ramach wy ej wymienionej inicjatywy mo na skorzystaæ w województwach: mazowieckim, ³ódzkim, wielkopolskim, lubuskim, pomorskim i zachodniopomorskim. Jako doradcy zajmuj¹cy siê na co dzieñ projektami inwestycyjnymi, zachêcamy do kreatywnego, oczywiœcie w pozytywnym tego s³owa znaczeniu, spojrzenia na planowan¹ inwestycjê. I poszukania alternatywy poœród mniej popularnych konkursów, co mo e okazaæ siê skuteczniejsze i lepsze dla przedsiêbiorstwa ni popularne dotacje. Arkadiusz Sylpaczuk. Doradca ds. projektów inwestycyjnych. Do³¹czy³ do ADM Consulting Group S.A. w marcu w 2012 roku, z doœwiadczeniem w projektach unijnych od 2010 r. Bra³ aktywny udzia³ w tworzeniu kilkudziesiêciu projektów inwestycyjnych zwi¹zanych z wdro eniem innowacyjnych technologii. Autor publikacji z zakresu zarz¹dzania ryzykiem i pozyskiwania kapita³u. Wolne chwile spêdza œledz¹c rozwój rynku kapita³owego w Polsce. Wojciech Stelmaszak. Doradca ds. projektów inwestycyjnych. Od 2005 r. zajmuje siê zawodowo tematyk¹ funduszy unijnych. Autor i wspó³autor dokumentacji dla kilkudziesiêciu projektów o charakterze inwestycyjnym, realizowanych przez sektor publiczny i prywatny. Pasjonuje siê histori¹ oraz nowymi technologiami, a w wolnych chwilach podró uje, odkrywaj¹c ciekawe zak¹tki Polski i œwiata.

12 12 Niezbêdnik beneficjenta Jak zadbać o to, aby dotacja była kamieniem milowym dla rozwoju firmy, a nie kamieniem u szyi Praktyczne rady dla przedsiêbiorcy i alarmowa³a prze³o onych o ewentualnych problemach. Takie oczy i uszy projektu czêsto oszczêdz¹ nerwowego przeszukiwania dokumentów. Dodatkowo oddelegowany pracownik bêdzie móg³ spokojnie zaj¹æ siê choæby przygotowaniem wzorów dokumentacji projektowej. Poprawnie przeprowadzone postêpowanie ofertowe ze szczegó³owo spisanymi procedurami jest wa nym elementem pierwszego etapu realizacji projektu. Stosuj¹c siê do zapisów umowy o dofinansowanie oraz zasady konkurencyjnoœci, beneficjent ma obowi¹zek rozes³ania zapytania ofertowego do co najmniej trzech potencjalnych wykonawców oraz zamieszczenia go na swojej stronie internetowej (jeœli tak¹ posiada) i w siedzibie firmy. Dobr¹ praktyk¹ jest udokumentowanie powy szych czynnoœci, poprzez np. wykonanie print screena strony www, zdjêcia tablicy z wywieszonym zapytaniem w siedzibie firmy, czy wydruku i z zapytaniami ofertowymi. Wybór oferty nale y zawsze potwierdziæ protoko³em wyboru, do którego musz¹ zostaæ za³¹czone zebrane w trakcie postêpowania oferty. Ju na etapie przygotowania zapytania ofertowego nale y dobrze przemyœleæ, jakie kryteria wyboru bêd¹ brane pod uwagê. Zbyt du a liczba kryteriów lub nieœcis³oœci w sposobie oceny mog¹ przysporzyæ k³opotów, gdy na etapie kontroli Renata Pieczarka Specjalista ds. rozliczeñ i koordynacji projektów ADM Consulting Group S.A. Decyzja o dofinansowaniu projektu oraz podpisanie umowy o dofinansowanie projektu to dopiero pocz¹tek przygody z dotacj¹. Nale y pamiêtaæ, i bezproblemowe rozliczenie projektu zale- y od dobrego przygotowania siê do inwestycji. Nie warto czekaæ, a pojawi¹ siê pierwsze komplikacje czy niekoñcz¹ce siê listy uwag i poprawek do wniosku o p³atnoœæ. Takie wyczekiwanie mo e kosztowaæ utratê znacznej czêœci dofinansowania, a tego przecie ka dy chce unikn¹æ. Szczegó³owa analiza zapisów umowy o dofinansowanie i stosowanie siê do nich to kluczowy element prawid³owej realizacji i rozliczenia projektu. Niestety, czêsto umowa ta trafia na pó³kê bez wczeœniejszego zapoznania siê z obowi¹zkami i prawami przyznanymi beneficjentowi. Terminy i wydatki To w³aœnie znajomoœæ i przestrzeganie terminów dotycz¹cych m.in. rozpoczêcia i zakoñczenia realizacji inwestycji, a tak e terminowego przedk³adania wniosków o p³atnoœæ mo e uchroniæ nas przed ewentualnymi nieprzyjemnoœciami ze strony instytucji wdra aj¹cej. Warto wypunktowaæ sobie najwa niejsze terminy i ich przestrzegaæ. Nale y te zwróæ uwagê, aby wydatki dotycz¹ce projektu by³y ponoszone w okresie kwalifikowalnoœci, czyli w terminie realizacji projektu. To oznacza, e nie mo emy zaci¹gaæ jakichkolwiek zobowi¹zañ podpisywaæ umów, sk³adaæ zamówieñ czy wp³acaæ zaliczek przed rozpoczêciem realizacji projektu, gdy skutkuje to rozwi¹zaniem umowy o dofinansowanie. Jeœli dokonamy p³atnoœci po okresie kwalifikowalnoœci, wydatki zostan¹ uznane przez instytucjê wdra aj¹c¹ jako niekwalifikowane, co niestety wi¹ e siê z pomniejszeniem kwoty dofinansowania. Nale y pamiêtaæ, e wszystkie dzia³ania w ramach projektu musz¹ byæ realizowane zgodnie z dokumentacj¹ aplikacyjn¹, czyli z wnioskiem o dofinansowanie, biznesplanem, harmonogramem rzeczowo-finansowym i opini¹ o nowej technologii opini¹ o innowacji. Planuj¹c zakup maszyny nale y dok³adnie sprawdziæ w odpowiednich dokumentach, jakie parametry techniczne musi ona posiadaæ, aby spe³niæ wymogi dotycz¹ce nowej technologii i trzeba koniecznie to uwzglêdniæ w naszym postêpowaniu ofertowym. Postępowanie ofertowe Ju na pocz¹tku warto wyznaczyæ w firmie osobê, która bêdzie nadzorowa³a ca³y projekt

13 Niezbêdnik beneficjenta 13 projektu wybór zostanie podwa ony przez instytucjê kontroluj¹c¹. Warto jasno okreœliæ kryteria, wagê procentow¹ ka dego z nich oraz sposób punktacji. Przyk³adowymi kryteriami mog¹ byæ: cena, termin realizacji, okres gwarancji czy te iloœæ referencji. Czêst¹ uwag¹ podczas kontroli jest niespójnoœæ w datach sk³adania i wyboru ofert, a tak e brak okresu ich wa noœci. Zwróæmy na to uwagê na etapie weryfikacji ofert sp³ywaj¹cych do nas od potencjalnych dostawców. Nale y pamiêtaæ, i nie mo emy dokonywaæ zakupu towarów lub us³ug od podmiotów powi¹zanych z beneficjentem osobowo czy kapita³owo. Takie wydatki zostan¹ z ca³¹ pewnoœci¹ zakwestionowane i uznane za niekwalifikowalne. Dostawca najlepiej kompleksowy Realizacja inwestycji zgodnie z wytycznymi nie oznacza wcale, i bêdzie to gehenna. Du ym u³atwieniem podczas postêpowania ofertowego jest wybór (w miarê mo liwoœci) generalnego wykonawcy lub dostawcy. Je eli nasz projekt zak³ada roboty budowlane, nale y przygotowaæ zapytanie ofertowe na kompleksowe wykonanie prac budowlanych, a nie na poszczególne rodzaje prac. Podobnie sytuacja wygl¹da chocia by przy organizacji wyjazdu na targi. Na rynku jest wiele firm, które zorganizuj¹ nam takie imprezy kompleksowo, pocz¹wszy od organizacji powierzchni targowej, materia³ów reklamowych, a nawet transportu. Je eli mamy do zakupienia kilka urz¹dzeñ z jednego asortymentu, warto spróbowaæ wy³oniæ dostawców, którzy zrealizuj¹ ca³oœciowo nasze zamówienie. Oczywiœcie wszystko w toku postêpowania ofertowego zgodnie z zasad¹ konkurencyjnoœci. Podczas realizacji przedsiêwziêcia nie sposób unikn¹æ komplikacji niezale nych od beneficjenta. Z ka dej strony czyhaj¹ na nas utrudnienia, które przyczyniaj¹ siê do wyd³u enia okresu realizacji inwestycji (opóÿnienia w dostawach urz¹dzeñ, wstrzymanie robót budowlanych z powodu warunków pogodowych itd). Przypadki takie wymagaj¹ rozwa - nego dzia³ania i informowania o nich instytucji wdra aj¹cej. Wa ne, aby takie zmiany zosta- ³y zg³oszone w terminie przewidzianym w umowie o dofinansowanie, gdy zg³oszenie ich po tym czasie mo e nie zostaæ zaakceptowane. Zmiany w projekcie są możliwe Przedsiêbiorca realizuj¹cy projekt ma mo liwoœæ wprowadzania zmian w trakcie jego realizacji, jednak e dzia³ania te musz¹ byæ wykonane zgodnie z procedurami zapisanymi w umowie o dofinansowanie. Jeœli nasz wniosek o dofinansowanie by³ przygotowany kilka lat temu i wymienione w nim œrodki trwa³e w momencie rozpoczêcia projektu s¹ ju przestarza³e technologicznie, mo- emy z³o yæ wniosek do instytucji wdra aj¹cej o wprowadzenie zmian do zakresu rzeczowego projektu, czyli wnioskowaæ o nowoczesny sprzêt. Wniosek taki podlega jednak indywidualnemu rozpatrzeniu. Nale y wiêc bardzo dok³adnie i szczegó³owo przedstawiæ przyczyny powsta³ej sytuacji i solidnie uargumentowaæ wprowadzane modyfikacje. Nie mo na wprowadzaæ zmian zakresu rzeczowego bez wczeœniejszej akceptacji instytucji wdra aj¹cej. Opiekun projektu Znacznym utrudnieniem podczas rozliczania jest brak kontaktu lub z³e relacje z opiekunem projektu lub osob¹ weryfikuj¹c¹ nasze wnioski o p³atnoœæ. Wielu beneficjentów nie docenia roli opiekuna projektu przydzielonego nam z instytucji wdra aj¹cej. Czêsto postrzegani s¹ oni wrogo, jako jednostki utrudniaj¹ce rozliczenie. Jest to bardzo b³êdne myœlenie, bowiem czêsto taka pomocna osoba w instytucji wdra aj¹cej mo e okazaæ siê nieoceniona w razie w¹tpliwoœci czy problemów powsta³ych na etapie realizacji projektu. Sk³adaj¹c korekty i wyjaœnienia do wniosków o p³atnoœæ warto zadzwoniæ i upewniæ siê, czy dobrze rozumiemy uwagi zawarte w piœmie oraz czy nasze wyjaœnienia bêd¹ w³aœciwe i wystarczaj¹ce. Dobrze przemyœlane i zaplanowane dzia³ania, znajomoœæ zapisów umowy o dofinansowanie, a tak e dobór odpowiednich doradców to klucz do pomyœlnego rozliczenia inwestycji. Wykorzystajmy te dobre praktyki, a oka e siê, e rozliczenie projektu to ciekawa przygoda, która przyniesie firmie wiele korzyœci. Renata Pieczarka. Specjalista ds. rozliczeñ i koordynacji projektów. W zespole ADM Consulting Group S.A. jest od lipca 2011 r., dziel¹c siê swoim ponad piêcioletnim doœwiadczeniem w projektach unijnych. Koordynowa³a i rozlicza³a wiele projektów w ramach programów regionalnych, Kapita³u Ludzkiego i Innowacyjnej Gospodarki. W wolnym czasie lubi zg³êbiaæ tajniki komunikacji niewerbalnej i public relations.

14 14 Niezbêdnik beneficjenta Na co przedsiêbiorca powinien zwracaæ uwagê podczas realizacji i rozliczenia projektu UWAGA, B ÊDY Ewelina Hutmañska Dyrektor operacyjny w Instytucie Nauk Ekonomicznych i Spo³ecznych Przygotowanie dobrego projektu o dofinansowanie ze œrodków unijnych to dopiero pocz¹tek. Czas realizacji rozpoczyna siê od momentu podpisania umowy. Potem trzeba odpowiednio zarz¹dzaæ projektem i prawid³owo go rozliczyæ, co czêsto sprawia wiêcej problemów ni samo jego opracowanie. Realizacja projektów dofinansowanych z funduszy europejskich wymaga od przedsiêbiorców bardzo du ej dyscypliny. Wniosek o dotacjê to nie tylko narzêdzie w walce o unijne pieni¹dze, ale przede wszystkim plan dzia³ania, którego firma bêdzie musia³a siê trzymaæ przez kilka lat. Kierowani chêci¹ otrzymania jak najwiêkszej iloœci punktów i otrzymaniem dotacji przedsiêbiorcy nie powinni o tym zapominaæ. Po otrzymaniu dotacji czêsto wydaje siê przedsiêbiorcy, e nic ju nie stoi na przeszkodzie i bez problemów mo na przyst¹piæ do fazy realizacji projektu. Jest to o wiele ³atwiejsze, o ile odpo-

15 Niezbêdnik beneficjenta 15 wiednio wczeœnie zaplanowaliœmy cykl ycia projektu. Problemy, cele i rezultaty Aby unikn¹æ póÿniejszych k³opotów, warto przed przyst¹pieniem do etapu realizacji jeszcze raz zdiagnozowaæ problemy, cele i zak³adane rezultaty projektu. Jednak nawet najbardziej rzetelne podejœcie do przygotowania projektu nie jest w stanie uchroniæ beneficjenta przed wprowadzaniem w nim zmian, a co gorsze mo liwoœci pope³nienia b³êdu w tym zakresie. W ci¹gu kilku lat od z³o enia wniosku o dofinansowanie, do ostatecznego zakoñczenia realizacji maj¹ prawo zdarzyæ siê nieprzewidziane sytuacje, ruchy cen, wahania koniunktury. Beneficjenci dotacji musz¹ byæ na nie wyj¹tkowo wyczuleni wprowadzenie zmian w projekcie wymaga zachowania procedur, a co za tym idzie czasu. Istnieje kilka kluczowych obszarów, w których beneficjenci pope³niaj¹ b³êdy. Jednym z nich jest obszar zwi¹zany z wprowadzaniem zmian podczas realizacji projektu oraz w okresie po realizacji projektu, czyli w okresie jego trwa³oœci. Jak wspomnieliœmy powy ej, zmieniaj¹ca siê koniunktura powoduje zmiany w projektach, które czêsto pisane by³y kilka, do kilkunastu miesiêcy wczeœniej. Podstawow¹ zasad¹ jest informowanie instytucji finansuj¹cej o zmianach wprowadzanych do projektu, a to niestety wymaga czasu. Brak informacji przes³anej do instytucji jest jednym z podstawowych problemów podczas prowadzenia projektów. Kolejn¹ nieprawid³owoœci¹ jest wprowadzanie nowych elementów do projektu w ramach poniesionych oszczêdnoœci z wydatków. Niestety, oszczêdnoœci poczynione w projektach unijnych nie mog¹ byæ przeznaczone na inne elementy, które nie by³y przewidziane we wniosku o dofinansowanie. Beneficjenci bardzo wiele b³êdów pope³niaj¹ tak e w obszarze wyboru podwykonawców realizuj¹cych poszczególne zadania w dofinansowanym projekcie. Naruszenia prawa zamówień publicznych Z raportów Komisji Europejskiej wynika, e 99 proc. stwierdzanych nieprawid³owoœci w realizowanych przez beneficjentów pañstw cz³onkowskich projektach dofinansowanych z funduszy strukturalnych stanowi¹ naruszenia zwi¹zane z udzieleniem zamówienia publicznego. A co najdziwniejsze, najczêœciej pomy³ki pope³niaj¹ beneficjenci na co dzieñ stosuj¹cy prawo o zamówieniach publicznych. Do najistotniejszych z b³êdów nale y tutaj zaliczyæ niestosowanie w pe³ni zasad konkurencyjnoœci i jawnoœci przez beneficjentów, którzy nie s¹ podmiotowo lub przedmiotowo zobowi¹zani do stosowania ustawy Prawo zamówieñ publicznych. W szczególnoœci dotyczy to braku upublicznienia informacji o zamiarze udzielenia zamówienia finansowego z udzia³em œrodków publicznych. Czêsto te brakuje potwierdzeñ publicznego przedstawienia informacji o zamówieniu. Inn¹ nieprawid³owoœci¹ jest realizacja w ramach pewnej kategorii prac zupe³nie niezwi¹zanych z realizacj¹ projektu. Takie dzia³anie najczêœciej skutkuje karami finansowymi dla beneficjenta. Beneficjenci zreszt¹ nie tylko w Polsce maj¹ problem z w³aœciwym stosowaniem procedur zamówieñ publicznych.,, Kolejnym obszarem, w ramach którego pope³niane s¹ b³êdy zwi¹zane z wydatkiem œrodków finansowych, jest kwalifikowalnoœæ kosztów. Zatem, aby wydatek móg³ zostaæ uznany za kwalifikowalny, powinien byæ poniesiony w czasie: dzieñ po z³o eniu wniosku o dofinansowanie do ostatniego dnia okresu realizacji projektu. Kosztem kwalifikowanym mo e byæ tylko wydatek faktycznie zap³acony, a nie kwota zatrzymana. Kwalifikowalnoœæ wydatków dotyczy tak e tych wydatków, które zosta³y zaplanowane w bud ecie projektu. Wszelkie wydatki, które nie zosta³y ujête we wniosku aplikacyjnym, nie mog¹ zostaæ uznane za koszt kwalifikowalny. Beneficjenci zapominaj¹ tak e, i z konta bankowego, na które zostaje przelana zaliczka, nie mog¹ byæ dokonywane p³atnoœci za wydatki niezwi¹zane z projektem lub ujête w bud ecie jako niekwalifikowalne. Nie wywiązują się z promocji W prowadzeniu projektów unijnych wa nym aspektem jest promocja. Beneficjenci nie znaj¹c procedur w tym obszarze czêsto zapominaj¹ o pewnych obowi¹zkach. Jednym z powa niejszych b³êdów jest niewywi¹zywanie siê z zapisów dotycz¹cych planowanych zadañ w zakresie promocji zawartych we wniosku o dofinansowanie lub nienale yte wykonywanie zadañ w zakresie zaplanowanej promocji. Czêsto wi¹ e siê to z nieodpowiednim doborem narzêdzi promocyjnych zaplanowanych we wniosku. Niestety beneficjenci nie zwracaj¹ uwagi na szczegó³y w tym zakresie, które maj¹ powi¹zanie z za³o- onymi w projekcie wskaÿnikami, co rodzi kolejne b³êdy.

16 16 Niezbêdnik beneficjenta Innymi niezgodnoœciami z regu³ami narzuconymi przez Uniê Europejsk¹ s¹ niew³aœciwe wymiary tablic informacyjnych i promocyjnych oraz umieszczanie na nich kwot dofinansowania, które czêsto ulegaj¹ dezaktualizacji. Istotnym b³êdem jest brak archiwizacji dokumentów potwierdzaj¹cych dzia³ania promocyjne: chodzi o nagrania z audycji radiowych, telewizyjnych czy artyku³ów i og³oszeñ w prasie. W wielu przypadkach mo na zauwa yæ nieprawid³owe oznakowanie choæby og³oszeñ prasowych. Beneficjenci maj¹ wiele problemów w obszarze zwi¹zanym z realizacj¹ wskaÿników projektów oraz z rozliczaniem projektów. Czêsto wskaÿniki podawane w dokumentacji aplikacyjnej s¹ przeszacowane lub niedoszacowane, a beneficjenci zapominaj¹ o koniecznoœci powiadomienia odpowiednich instytucji o problemach zwi¹zanych z realizacj¹ wskaÿnika. Czêsto jest to wynikiem b³êdów pope³nionych we wniosku o dofinansowanie i braku w nim spójnoœci terminu zakoñczenia realizacji projektu z okresem osi¹gniêcia wskaÿnika rezultatu. Trzeba wytłumaczyć nieosiągnięcie wskaźników Mówi¹c o wnioskach o p³atnoœæ najczêœciej pope³nianymi b³êdami skutkuj¹cymi wyd³u eniem terminu rozpatrywania wniosku o p³atnoœæ s¹ b³êdy drobne. Przyk³ady: b³êdna data okresu, jakiego dotyczy wniosek o p³atnoœæ czy b³êdny numer umowy o dofinansowanie, b³êdne kwoty lub daty przelewów, brak odwo³añ do kategorii wydatków z wniosku o dofinansowanie, a w przypadku rozliczania wynagrodzenia personelu brak wskazania danych personalnych rozliczanych osób. Czêstym problemem w sk³adanych wnioskach o p³atnoœæ jest rozliczanie wskaÿników realizacji projektów i b³êdnie podawanie liczby zrealizowanych wskaÿników, np. z poprzedniego wniosku o p³atnoœæ. Doœæ istotnym b³êdem we wniosku o p³atnoœæ koñcow¹ jest brak informacji na temat ewentualnych przyczyn nieosi¹gniêcia wskaÿników zak³adanych w projekcie. Czêsto pojawiaj¹ siê tak e braki w zakresie opisu wniosku o p³atnoœæ dokumentów. Wiêkszoœæ przedstawionych tutaj b³êdów i uchybieñ wydaje siê oczywistymi formalnoœciami. Niestety pope³nienie tych b³êdów mo e mieæ znacznie powa niejsze konsekwencje, bo mo e doprowadziæ nawet do rozwi¹zania umowy o dofinansowanie w trybie natychmiastowym, zwrot czêœci lub ca³oœci dotacji czy zakaz ubiegania siê o kolejn¹ dotacjê piêæ lat. Dlatego te warto ju na etapie podpisywania umowy o dofinansowanie zwracaæ uwagê na szczegó³y, lub oddaæ prowadzenie projektu w rêce specjalistów.

17 Niezbêdnik beneficjenta 17 Szerokie wsparcie dla firm Rozmowa z Barbar¹ Bartkowiak, prezes zarz¹du Polskiej Fundacji Przedsiêbiorczoœci w Szczecinie Polska gospodarka zwalnia, co jasno pokazuj¹ dane GUS. Przek³ada siê to na spadek konsumpcji wewnêtrznej oraz coraz bardziej zachowawcz¹ postawê przedsiêbiorców. Czy wchodzimy w drug¹ falê kryzysu? Zwolnienie gospodarcze w ostatnim kwartale 2012 r. nie oznacza recesji. Wszyscy bierzemy pod uwagê z³e prognozy, jednak mobilizuj¹ nas one do dzia³añ. Przedsiêbiorcy poszukuj¹ nowych dróg rozwoju. Mimo problemów, coraz wiêcej przedsiêbiorców decyduje siê na rozwój swojej firmy, jak równie coraz wiêcej osób chce zak³adaæ swój w³asny biznes. W jaki sposób Polska Fundacja Przedsiêbiorczoœci mo e pomóc osobom, które w tym trudnym czasie chc¹ za³o yæ lub rozwin¹æ dzia³alnoœæ gospodarcz¹? Nasz¹ najnowsz¹ inicjatyw¹ jest projekt pod nazw¹ Fundusz Mikropo yczkowy Klon, kierowany do osób, które planuj¹ za- ³o enie w³asnej firmy w województwie zachodniopomorskim. Postawiliœmy na podejœcie holistyczne. Nie ograniczamy siê do udzielania mikropo yczek, ale otaczamy uczestników wsparciem szkoleniowym i doradczym. Udzielamy po yczek w wysokoœci do 50 tys. z³ na preferencyjnych warunkach, oprocentowanie wynosi od 2,5 do 4,7 proc. w skali roku. To tani kapita³, który pozwoli przedsiêbiorcom wystartowaæ. Uczestnicy projektu mog¹ skorzystaæ z bezp³atnych szkoleñ dotycz¹cych zak³adania i prowadzenia dzia³alnoœci gospodarczej, a tak- e z us³ug doradców oraz mentorów mened erów, którzy osi¹gnêli sukces. Dziêki temu zwiêkszamy prze ywalnoœæ nowo powstaj¹cych firm. A co fundacja mo e zaoferowaæ tym przedsiêbiorcom, którzy ju dzia³aj¹ na rynku i chc¹ rozwin¹æ dzia³alnoœæ? Fundacja wychodzi naprzeciw potrzebom przedsiêbiorstw, które potrzebuj¹ œrodków finansowych na bie ¹cy rozwój, jak równie na inwestycje w innowacyjne rozwi¹zania. Celem jest zbudowanie przewagi konkurencyjnej. Na potrzeby inwestycyjne oraz inwestycyjno-obrotowe dajemy do dyspozycji przedsiêbiorcom po yczki Regionalnego Funduszu Po yczkowego Pomeranus w ramach Inicjatywy JERE- MIE, w maksymalnej kwocie do 0,5 mln z³. Z kolei dla przedsiêwziêæ podwy szonego ryzyka oferujemy kapita³ zal¹ kowy Funduszu Pomeranus Seed do 200 tys. euro, z przeznaczeniem na wspólne utworzenie spó³ki kapita³owej. Do tej pory utworzyliœmy szeœæ spó³ek, a kolejnych kilka projektów czeka na swój fina³. Ponadto uda³o nam siê zwiêkszyæ liczbê aktywnych inwestorów Sieci Anio³ów Biznesu Amber i dokonaæ kilku transakcji z udzia³em inwestorów prywatnych. Jakiej wielkoœci wsparcia Fundacja udzieli³a przedsiêbiorstwom w ostatnich latach? W roku 2012 fundacja udzieli- ³a po yczek ponad tysi¹cu przedsiêbiorców. ¹czna kwota po yczek wynios³a ponad 103 mln z³. Natomiast a 8 mln z³ zainwestowano w sieci Amber i w Fundusz Kapita³u Zal¹ kowego Pomeranus Seed. Warto podkreœliæ, e w ci¹gu piêtnastu lat w ramach po yczek, porêczeñ oraz inwestycji kapita³owych udzieliliœmy wsparcia dziesiêciu tysi¹com przedsiêbiorców na ³¹czn¹ kwotê ponad miliarda z³otych. W naszych szkoleniach na przestrzeni tych lat uczestniczy³o ponad sto tysiêcy przedsiêbiorców. Te liczby obrazuj¹ zakres naszej dzia³alnoœci. Plany na obecny rok? W tym roku,,grafik mamy bardzo napiêty. Wspomniane na pocz¹tku mikropo yczki w ramach projektu Klon, wspó³tworzenie nowych spó³ek w ramach funduszu zal¹ kowego,,pomeranus Seed, nowe produkty finansowe w ramach W 2012 r. fundacja udzieli³a po yczek ponad tysi¹cu przedsiêbiorców.,, inicjatywy JEREMIE oraz szeroka dzia³alnoœæ szkoleniowa to tylko czêœæ naszych planów. Proszê zwróciæ uwagê, jak szeroki wachlarz dzia³añ wspieraj¹cych przedsiêbiorczoœæ oferuje Polska Fundacja Przedsiêbiorczoœci: od po yczek oraz inwestycji, po szkolenia i doradztwo. Ten miliard z³otych w ostatnich piêtnastu latach to dopiero pocz¹tek tego, na co nas staæ. Plany mamy ambitne. Rozmawia³: Jan Duda

18

ZMIANY W KRYTERIACH WYBORU FINANSOWANYCH OPERACJI PO IG

ZMIANY W KRYTERIACH WYBORU FINANSOWANYCH OPERACJI PO IG ZMIANY W KRYTERIACH WYBORU FINANSOWANYCH OPERACJI PO IG LP Działanie Poprzednie brzmienie Aktualne brzmienie 1. 1.4-4.1 Projekt obejmuje badania przemysłowe i/lub prace rozwojowe oraz zakłada wdroŝenie

Bardziej szczegółowo

Wytyczne Województwa Wielkopolskiego

Wytyczne Województwa Wielkopolskiego 5. Wytyczne Województwa Wielkopolskiego Projekt wspó³finansowany przez Uniê Europejsk¹ z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego oraz Bud etu Pañstwa w ramach Wielkopolskiego Regionalnego Programu

Bardziej szczegółowo

Kredyt technologiczny premia dla innowacji

Kredyt technologiczny premia dla innowacji Kredyt technologiczny premia dla innowacji Bogus awa Skomska Zast pca Dyrektora Departamentu Wspierania Przedsi biorczo ci i Innowacji Warszawa, 2 pa dziernika 2009 r. Kredyt technologiczny PO Innowacyjna

Bardziej szczegółowo

System p atno ci rodków europejskich

System p atno ci rodków europejskich System p atno ci rodków europejskich w ustawie o finansach publicznych rodki europejskie art. 5 rodki europejskie - rozumie si przez to rodki, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 1, 2 i 4; 1) rodki pochodz

Bardziej szczegółowo

II.2) CZAS TRWANIA ZAMÓWIENIA LUB TERMIN WYKONANIA: Okres w miesiącach: 7.

II.2) CZAS TRWANIA ZAMÓWIENIA LUB TERMIN WYKONANIA: Okres w miesiącach: 7. Warszawa: Organizacja cyklu wyjazdów informacyjnych w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Mazowieckiego (RPO WM) w roku 2010 Numer ogłoszenia: 34595-2010; data zamieszczenia: 19.02.2010

Bardziej szczegółowo

Zakładowy plan kont jednostki budżetowej Urzędu Gminy dla realizacji projektu,,budowa kąpieliska gminnego w Kozielsku

Zakładowy plan kont jednostki budżetowej Urzędu Gminy dla realizacji projektu,,budowa kąpieliska gminnego w Kozielsku Załącznik nr 2 do Zarządzenia Nr Or. 0152-21/10 Wójta Gminy Damasławek z dnia 27 października 2010r Zakładowy plan kont jednostki budżetowej Urzędu Gminy dla realizacji projektu,,budowa kąpieliska gminnego

Bardziej szczegółowo

Poznań, 03 lutego 2015 r. DO-III.272.1.2015

Poznań, 03 lutego 2015 r. DO-III.272.1.2015 Poznań, 03 lutego 2015 r. DO-III.272.1.2015 Zapytanie ofertowe pn.: Opracowanie wzorów dokumentów elektronicznych (e-usług), przeznaczonych do umieszczenia na platformie epuap w ramach projektu e-um: elektronizacja

Bardziej szczegółowo

PROGRAM NR 2(4)/T/2014 WSPIERANIE AKTYWNOŚCI MIĘDZYNARODOWEJ

PROGRAM NR 2(4)/T/2014 WSPIERANIE AKTYWNOŚCI MIĘDZYNARODOWEJ PROGRAM NR 2(4)/T/2014 WSPIERANIE AKTYWNOŚCI MIĘDZYNARODOWEJ IMiT 2014 1 1. CELE PROGRAMU Program ma na celu podnoszenie kwalifikacji zawodowych artystów tańca oraz doskonalenie kadry pedagogicznej i badawczo-naukowej

Bardziej szczegółowo

Odpowiedzi na pytania zadane do zapytania ofertowego nr EFS/2012/05/01

Odpowiedzi na pytania zadane do zapytania ofertowego nr EFS/2012/05/01 Odpowiedzi na pytania zadane do zapytania ofertowego nr EFS/2012/05/01 1 Pytanie nr 1: Czy oferta powinna zawierać informację o ewentualnych podwykonawcach usług czy też obowiązek uzyskania od Państwa

Bardziej szczegółowo

ZAPYTANIE OFERTOWE z dnia 03.12.2015r

ZAPYTANIE OFERTOWE z dnia 03.12.2015r ZAPYTANIE OFERTOWE z dnia 03.12.2015r 1. ZAMAWIAJĄCY HYDROPRESS Wojciech Górzny ul. Rawska 19B, 82-300 Elbląg 2. PRZEDMIOT ZAMÓWIENIA Przedmiotem Zamówienia jest przeprowadzenie usługi indywidualnego audytu

Bardziej szczegółowo

Zarząd Województwa Lubuskiego

Zarząd Województwa Lubuskiego Zarząd Województwa Lubuskiego Wytyczne Instytucji Zarządzającej LRPO w sprawie przechowywania dokumentacji w związku z realizowanymi projektami przez Beneficjentów Lubuskiego Regionalnego Programu Operacyjnego

Bardziej szczegółowo

Problemy w realizacji umów o dofinansowanie SPO WKP 2.3, 2.2.1, Dzia anie 4.4 PO IG

Problemy w realizacji umów o dofinansowanie SPO WKP 2.3, 2.2.1, Dzia anie 4.4 PO IG 2009 Problemy w realizacji umów o dofinansowanie SPO WKP 2.3, 2.2.1, Dzia anie 4.4 PO IG Jakub Moskal Warszawa, 30 czerwca 2009 r. Kontrola realizacji wska ników produktu Wska niki produktu musz zosta

Bardziej szczegółowo

Środa z Funduszami dla przedsiębiorstw na rozwój

Środa z Funduszami dla przedsiębiorstw na rozwój Środa z Funduszami dla przedsiębiorstw na rozwój Program Operacyjny Inteligentny Rozwój 2 Działanie 1.1 Projekty B+R przedsiębiorstw Poddziałanie 1.1.1. Badania przemysłowe i prace rozwojowe realizowane

Bardziej szczegółowo

Lublin, 19.07.2013. Zapytanie ofertowe

Lublin, 19.07.2013. Zapytanie ofertowe Lublin, 19.07.2013 Zapytanie ofertowe na wyłonienie wykonawcy/dostawcy 1. Wartości niematerialne i prawne a) System zarządzania magazynem WMS Asseco SAFO, 2. usług informatycznych i technicznych związanych

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE O OTWARTYM KONKURSIE OFERT NA REALIZACJĘ PROJEKTÓW W RAMACH PROGRAMU OSŁONOWEGO

OGŁOSZENIE O OTWARTYM KONKURSIE OFERT NA REALIZACJĘ PROJEKTÓW W RAMACH PROGRAMU OSŁONOWEGO OGŁOSZENIE O OTWARTYM KONKURSIE OFERT NA REALIZACJĘ PROJEKTÓW W RAMACH PROGRAMU OSŁONOWEGO WSPIERANIE JEDNOSTEK SAMORZĄDU TERYTORIALNEGO W TWORZENIU SYSTEMU PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE EDYCJA

Bardziej szczegółowo

Zakupy poniżej 30.000 euro Zamówienia w procedurze krajowej i unijnej

Zakupy poniżej 30.000 euro Zamówienia w procedurze krajowej i unijnej biblioteczka zamówień publicznych Agata Hryc-Ląd Małgorzata Skóra Zakupy poniżej 30.000 euro Zamówienia w procedurze krajowej i unijnej Nowe progi w zamówieniach publicznych 2014 Agata Hryc-Ląd Małgorzata

Bardziej szczegółowo

Matematyka-nic trudnego!

Matematyka-nic trudnego! Dział II Opis przedmiotu zamówienia Przedmiotem zamówienia Usługa zarządzania projektem, w charakterze Specjalisty ds. przygotowania wniosków o płatność, w ramach projektu pn.: Matematyka-nic trudnego!

Bardziej szczegółowo

Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej na lata 2011-2017

Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej na lata 2011-2017 Załącznik Nr 2 do uchwały Nr V/33/11 Rady Gminy Wilczyn z dnia 21 lutego 2011 r. w sprawie uchwalenia Wieloletniej Prognozy Finansowej na lata 2011-2017 Objaśnienia do Wieloletniej Prognozy Finansowej

Bardziej szczegółowo

Załącznik Nr 2 do Regulaminu Konkursu na działania informacyjno- promocyjne dla przedsiębiorców z terenu Gminy Boguchwała

Załącznik Nr 2 do Regulaminu Konkursu na działania informacyjno- promocyjne dla przedsiębiorców z terenu Gminy Boguchwała Załącznik Nr 2 do Regulaminu Konkursu na działania informacyjno- promocyjne dla przedsiębiorców z terenu Gminy Boguchwała WZÓR UMOWA O DOFINANSOWANIE PROJEKTU W RAMACH PROGRAMU DOTACYJNEGO DLA PRZEDSIĘBIORCÓW

Bardziej szczegółowo

Dotacje dla przedsiębiorczych w 2013 roku.

Dotacje dla przedsiębiorczych w 2013 roku. Dotacje dla przedsiębiorczych w 2013 roku. Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości w roku 2013, realizuje działania na rzecz wsparcia i rozwoju przedsiębiorstw. Obowiązkiem spoczywającym na PARP jest

Bardziej szczegółowo

Zasady udzielania zaliczek

Zasady udzielania zaliczek Podstawy Prawne Zasady udzielania zaliczek Zaliczka jest udzielana beneficjentowi, jeżeli przewiduje to umowa o dofinansowanie. Beneficjent wnioskuje o zaliczkę: - na poziomie oceny wniosku o dofinansowanie

Bardziej szczegółowo

Dotacje unijne dla młodych przedsiębiorców

Dotacje unijne dla młodych przedsiębiorców Dotacje unijne dla młodych przedsiębiorców Autor: R.P. / IPO.pl 18.07.2008. Portal finansowy IPO.pl Przeciętnemu Polakowi dotacje unijne kojarzą się z wielkimi inwestycjami infrastrukturalnymi oraz dopłatami

Bardziej szczegółowo

1. 1 1. BENEFICJENT 1.1 NAZWA I ADRES BENEFICJENTA

1. 1 1. BENEFICJENT 1.1 NAZWA I ADRES BENEFICJENTA 1. BENEFICJENT 1.1 NAZWA I ADRES BENEFICJENTA 1.2 OSOBA UPOWAŻNIONA DO REPREZENTOWANIA BENEFICJENTA 1.3 TELEFON, FAX, ADRES E-MAIL, STRONA WWW 1.4 NUMER NIP I REGON 1.5 MIEJSCE REALIZACJI PROJEKTU 1.6

Bardziej szczegółowo

systemy informatyczne SIMPLE.ERP Bud etowanie dla Jednostek Administracji Publicznej

systemy informatyczne SIMPLE.ERP Bud etowanie dla Jednostek Administracji Publicznej SIMPLE systemy informatyczne SIMPLE.ERP Bud etowanie dla Jednostek Administracji Publicznej SIMPLE.ERP Bud etowanie dla Jednostek Administracji Publicznej to nowoczesny system informatyczny kompleksowo

Bardziej szczegółowo

Rudniki, dnia 10.02.2016 r. Zamawiający: PPHU Drewnostyl Zenon Błaszak Rudniki 5 64-330 Opalenica NIP 788-000-22-12 ZAPYTANIE OFERTOWE

Rudniki, dnia 10.02.2016 r. Zamawiający: PPHU Drewnostyl Zenon Błaszak Rudniki 5 64-330 Opalenica NIP 788-000-22-12 ZAPYTANIE OFERTOWE Zamawiający: Rudniki, dnia 10.02.2016 r. PPHU Drewnostyl Zenon Błaszak Rudniki 5 64-330 Opalenica NIP 788-000-22-12 ZAPYTANIE OFERTOWE W związku z planowaną realizacją projektu pn. Rozwój działalności

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego ZAPYTANIE OFERTOWE

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego ZAPYTANIE OFERTOWE Legnica, dnia 22.05.2015r. ZAPYTANIE OFERTOWE na przeprowadzenie audytu zewnętrznego projektu wraz z opracowaniem raportu końcowego audytu w ramach projektu, współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej

Bardziej szczegółowo

INSTYTUCJA POŚREDNICZĄCA W CERTYFIKACJI (IPOC)

INSTYTUCJA POŚREDNICZĄCA W CERTYFIKACJI (IPOC) INSTYTUCJA POŚREDNICZĄCA W CERTYFIKACJI (IPOC) Na podstawie Porozumienia w sprawie przekazania zadań z zakresu certyfikacji prawidłowości poniesienia wydatków w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego

Bardziej szczegółowo

ROZLICZENIA SPO WKP Problemy dot. wdra ania

ROZLICZENIA SPO WKP Problemy dot. wdra ania ROZLICZENIA SPO WKP Problemy dot. wdra ania Zespó Instrumentów Inwestycyjnych Zespó Instrumentów Doradczych Dzia ania 2.3 i 2.1 Warszawa, dnia 7 wrze nia 2005r. Statystyka na dzie 31.08.2005r. Ilo onych

Bardziej szczegółowo

OPIS WYDARZENIA. Fundacja Myœli Ekologicznej

OPIS WYDARZENIA. Fundacja Myœli Ekologicznej OPIS WYDARZENIA Kim jesteœmy? powsta³a w 2012 roku w Krakowie. W ramach dzia³alnoœci statutowej, Fundacja realizuje programy edukacyjne i aktywizuj¹ce, koncentruj¹ce siê na tematyce ekologicznej. Pomys³

Bardziej szczegółowo

Regulamin Konkursu Start up Award 9. Forum Inwestycyjne 20-21 czerwca 2016 r. Tarnów. Organizatorzy Konkursu

Regulamin Konkursu Start up Award 9. Forum Inwestycyjne 20-21 czerwca 2016 r. Tarnów. Organizatorzy Konkursu Regulamin Konkursu Start up Award 9. Forum Inwestycyjne 20-21 czerwca 2016 r. Tarnów 1 Organizatorzy Konkursu 1. Organizatorem Konkursu Start up Award (Konkurs) jest Fundacja Instytut Studiów Wschodnich

Bardziej szczegółowo

Załącznik do Uchwały 66 Komitetu Monitorującego PROW 2007-2013 z dnia 16 grudnia 2011 r. Lp. Dotyczy działania Obecny tekst Tekst po zmianie

Załącznik do Uchwały 66 Komitetu Monitorującego PROW 2007-2013 z dnia 16 grudnia 2011 r. Lp. Dotyczy działania Obecny tekst Tekst po zmianie Załącznik do Uchwały 66 Komitetu Monitorującego PROW 2007-2013 z dnia 16 grudnia 2011 r. Lp. Dotyczy działania Obecny tekst Tekst po zmianie 1. 5.3.4 Oś 4 Leader Poziom wsparcia Usunięcie zapisu. Maksymalny

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie alokacji w dzia aniach 4. osi priorytetowej PO IG

Wykorzystanie alokacji w dzia aniach 4. osi priorytetowej PO IG Realokacja rodków w ramach 4. osi priorytetowej PO IG dr Anna Kacprzyk Dyrektor Departamentu Funduszy Europejskich w Ministerstwie Gospodarki Wykorzystanie alokacji w dzia aniach 4. osi priorytetowej PO

Bardziej szczegółowo

1) BENEFICJENT (ZAMAWIAJĄCY):

1) BENEFICJENT (ZAMAWIAJĄCY): Marcelów, dn. 05.06.2012 r. Zapytanie ofertowe Mając na względzie postanowienia i obowiązki wynikające ze stosowania zasady konkurencyjności oraz zasady efektywnego zarządzania finansami obowiązującej

Bardziej szczegółowo

U M O W A. zwanym w dalszej części umowy Wykonawcą

U M O W A. zwanym w dalszej części umowy Wykonawcą U M O W A zawarta w dniu pomiędzy: Miejskim Centrum Medycznym Śródmieście sp. z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Próchnika 11 reprezentowaną przez: zwanym dalej Zamawiający a zwanym w dalszej części umowy

Bardziej szczegółowo

KOMISJA NADZORU FINANSOWEGO WNIOSEK O ZATWIERDZENIE ANEKSU NR 8 DO PROSPEKTU EMISYJNEGO

KOMISJA NADZORU FINANSOWEGO WNIOSEK O ZATWIERDZENIE ANEKSU NR 8 DO PROSPEKTU EMISYJNEGO Aneks nr 8 do Prospektu Emisyjnego Cyfrowy Polsat S.A. KOMISJA NADZORU FINANSOWEGO PLAC POWSTAÑCÓW WARSZAWY 1, 00-950 WARSZAWA WNIOSEK O ZATWIERDZENIE ANEKSU NR 8 DO PROSPEKTU EMISYJNEGO zatwierdzonego

Bardziej szczegółowo

Rozeznanie rynku na analizę merytoryczną i budżetową projektów informacyjnych poświęconych FE

Rozeznanie rynku na analizę merytoryczną i budżetową projektów informacyjnych poświęconych FE 2016-02-29 Rozeznanie rynku na analizę merytoryczną i budżetową projektów informacyjnych poświęconych FE W ramach procedury rozeznania rynku zapraszamy do składania ofert na analizę merytoryczną i budżetową

Bardziej szczegółowo

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.mcs-przychodnia.pl

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.mcs-przychodnia.pl Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.mcs-przychodnia.pl Warszawa: Dostawa materiałów i wypełnień stomatologicznych dla Mazowieckiego

Bardziej szczegółowo

ZAPYTANIE OFERTOWE NR 23/2014

ZAPYTANIE OFERTOWE NR 23/2014 PCPR-PR-23-2014 Tarnów, dnia 01.09.2014r. ZAPYTANIE OFERTOWE NR 23/2014 Przeprowadzenie kursu obsługi kasy fiskalnej dla 4 osób, uczestników projektu Twój los w twoich rękach współfinansowanego przez Unię

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr 3/2015 Komitetu Monitorującego Regionalny Program Operacyjny Województwa Podlaskiego na lata 2014-2020 z dnia 29 kwietnia 2015 r.

Uchwała Nr 3/2015 Komitetu Monitorującego Regionalny Program Operacyjny Województwa Podlaskiego na lata 2014-2020 z dnia 29 kwietnia 2015 r. Uchwała Nr 3/2015 Komitetu Monitorującego Regionalny Program Operacyjny Województwa Podlaskiego na lata 2014-2020 z dnia 29 kwietnia 2015 r. w sprawie zatwierdzenia Systematyki kryteriów wyboru projektów

Bardziej szczegółowo

Czy przedsiêbiorstwo, którym zarz¹dzasz, intensywnie siê rozwija, ma wiele oddzia³ów lub kolejne lokalizacje w planach?

Czy przedsiêbiorstwo, którym zarz¹dzasz, intensywnie siê rozwija, ma wiele oddzia³ów lub kolejne lokalizacje w planach? Czy przedsiêbiorstwo, którym zarz¹dzasz, intensywnie siê rozwija, ma wiele oddzia³ów lub kolejne lokalizacje w planach? Czy masz niedosyt informacji niezbêdnych do tego, by mieæ pe³en komfort w podejmowaniu

Bardziej szczegółowo

ZASADY PROWADZENIA CERTYFIKACJI FUNDUSZY EUROPEJSKICH I PRACOWNIKÓW PUNKTÓW INFORMACYJNYCH

ZASADY PROWADZENIA CERTYFIKACJI FUNDUSZY EUROPEJSKICH I PRACOWNIKÓW PUNKTÓW INFORMACYJNYCH Załącznik nr 3 do Aneksu ZASADY PROWADZENIA CERTYFIKACJI PUNKTÓW INFORMACYJNYCH FUNDUSZY EUROPEJSKICH I PRACOWNIKÓW PUNKTÓW INFORMACYJNYCH 1 ZASADY PROWADZENIA CERTYFIKACJI 1. Certyfikacja jest przeprowadzana

Bardziej szczegółowo

Regulamin Komisji Oceny Projektów w ramach Priorytetu 2 i Działania 3.4 Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego

Regulamin Komisji Oceny Projektów w ramach Priorytetu 2 i Działania 3.4 Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego Regulamin Komisji Oceny Projektów w ramach Priorytetu 2 i Działania 3.4 Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego 1 Postanowienia ogólne 1. Za powołanie i organizację pracy Komisji Oceny

Bardziej szczegółowo

ROZPORZ DZENIE MINISTRA GOSPODARKI z dnia 11 sierpnia 2000 r. w sprawie przeprowadzania kontroli przez przedsiêbiorstwa energetyczne.

ROZPORZ DZENIE MINISTRA GOSPODARKI z dnia 11 sierpnia 2000 r. w sprawie przeprowadzania kontroli przez przedsiêbiorstwa energetyczne. ROZPORZ DZENIE MINISTRA GOSPODARKI z dnia 11 sierpnia 2000 r. w sprawie przeprowadzania kontroli przez przedsiêbiorstwa energetyczne. (Dz. U. Nr 75, poz. 866, z dnia 15 wrzeœnia 2000 r.) Na podstawie art.

Bardziej szczegółowo

Bydgoszcz, dnia 4 maja 2016 r. Poz. 1564 UCHWAŁA NR XIX/148/2016 RADY MIEJSKIEJ W SĘPÓLNIE KRAJEŃSKIM. z dnia 27 kwietnia 2016 r.

Bydgoszcz, dnia 4 maja 2016 r. Poz. 1564 UCHWAŁA NR XIX/148/2016 RADY MIEJSKIEJ W SĘPÓLNIE KRAJEŃSKIM. z dnia 27 kwietnia 2016 r. DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA KUJAWSKO-POMORSKIEGO Bydgoszcz, dnia 4 maja 2016 r. Poz. 1564 UCHWAŁA NR XIX/148/2016 RADY MIEJSKIEJ W SĘPÓLNIE KRAJEŃSKIM z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ustalenia zasad

Bardziej szczegółowo

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Program dla przedsięwzięć w zakresie odnawialnych źródeł energii Cel programu Dofinansowanie dużych inwestycji wpisujących się w cele: Zobowiązań

Bardziej szczegółowo

Jak zostać przedsiębiorcą, czyli własna firma za unijne pieniądze Anna Szymańska Wiceprezes Zarządu DGA S.A. Poznań, 20 kwietnia 2016 r.

Jak zostać przedsiębiorcą, czyli własna firma za unijne pieniądze Anna Szymańska Wiceprezes Zarządu DGA S.A. Poznań, 20 kwietnia 2016 r. Jak zostać przedsiębiorcą, czyli własna firma za unijne pieniądze Anna Szymańska Wiceprezes Zarządu DGA S.A. Poznań, 20 kwietnia 2016 r. UWAGA w obecnej perspektywie UE maksymalna kwota dotacji nie przekracza

Bardziej szczegółowo

1 Postanowienia ogólne

1 Postanowienia ogólne Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr XXXV/494/2014 Rady Miejskiej w Miechowie z dnia 19 lutego 2014 r. Regulamin określający zasady udzielania dotacji celowych z budżetu Gminy i Miasta Miechów do inwestycji służących

Bardziej szczegółowo

OSZACOWANIE WARTOŚCI ZAMÓWIENIA z dnia... 2004 roku Dz. U. z dnia 12 marca 2004 r. Nr 40 poz.356

OSZACOWANIE WARTOŚCI ZAMÓWIENIA z dnia... 2004 roku Dz. U. z dnia 12 marca 2004 r. Nr 40 poz.356 OSZACOWANIE WARTOŚCI ZAMÓWIENIA z dnia... 2004 roku Dz. U. z dnia 12 marca 2004 r. Nr 40 poz.356 w celu wszczęcia postępowania i zawarcia umowy opłacanej ze środków publicznych 1. Przedmiot zamówienia:

Bardziej szczegółowo

Dziennik Urzêdowy. og³oszenia w Dzienniku Urzêdowym Województwa Wielkopolskiego. Przewodnicz¹cy. 1) stypendium stypendium, o którym mowa w niniejszej

Dziennik Urzêdowy. og³oszenia w Dzienniku Urzêdowym Województwa Wielkopolskiego. Przewodnicz¹cy. 1) stypendium stypendium, o którym mowa w niniejszej Województwa Wielkopolskiego Nr 81 6898 1140 UCHWA A Nr LI/687/V/2009 RADY MIASTA POZNANIA z dnia 17 marca 2009 r. w sprawie ustalenia zasad i trybu przyznawania stypendiów dla studentów uczelni wy szych,

Bardziej szczegółowo

Załącznik. do Zarządzenia Nr 8/09 Burmistrza Miasta i GminyBłonie z dnia. 24.02.2009 r. Ogłoszenie

Załącznik. do Zarządzenia Nr 8/09 Burmistrza Miasta i GminyBłonie z dnia. 24.02.2009 r. Ogłoszenie Załącznik do Zarządzenia Nr 8/09 Burmistrza Miasta i GminyBłonie z dnia. 24.02.2009 r. Ogłoszenie o II otwartym konkursie ofert na realizację w 2009 roku zadań publicznych Gminy Błonie w zakresie upowszechniania

Bardziej szczegółowo

Wniosek o dofinansowanie realizacji projektu w zakresie priorytetu Pomoc techniczna

Wniosek o dofinansowanie realizacji projektu w zakresie priorytetu Pomoc techniczna Wniosek o dofinansowanie realizacji projektu w zakresie priorytetu Pomoc techniczna Uwaga: ubiegaj cy si o dofinansowanie projektu nie wype nia pól ciemnych. Data z o enia wniosku o dofinansowanie realizacji

Bardziej szczegółowo

Biuro Administracyjno-Gospodarcze Warszawa, dnia 8.04.2016 r. UR.BAG.AGG.240.1.2016.UK.2

Biuro Administracyjno-Gospodarcze Warszawa, dnia 8.04.2016 r. UR.BAG.AGG.240.1.2016.UK.2 Załącznik Nr 1 do Regulaminu udzielania zamówień publicznych oraz przygotowywania i zawierania umów Biuro Administracyjno-Gospodarcze Warszawa, dnia 8.04.2016 r. UR.BAG.AGG.240.1.2016.UK.2 Zapytanie ofertowe

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO

DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŁÓDZKIEGO Łódź, dnia 9 kwietnia 2013 r. Poz. 1988 UCHWAŁA NR XXV/143/13 RADY GMINY RAWA MAZOWIECKA z dnia 27 lutego 2013 r. w sprawie określenia zasad udzielania, trybu postępowania

Bardziej szczegółowo

POWIATOWY URZĄD PRACY

POWIATOWY URZĄD PRACY POWIATOWY URZĄD PRACY ul. Piłsudskiego 33, 33-200 Dąbrowa Tarnowska tel. (0-14 ) 642-31-78 Fax. (0-14) 642-24-78, e-mail: krda@praca.gov.pl Załącznik Nr 3 do Uchwały Nr 5/2015 Powiatowej Rady Rynku Pracy

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR VIII/43/2015 r. RADY MIASTA SULEJÓWEK z dnia 26 marca 2015 r.

UCHWAŁA NR VIII/43/2015 r. RADY MIASTA SULEJÓWEK z dnia 26 marca 2015 r. UCHWAŁA NR VIII/43/2015 r. RADY MIASTA SULEJÓWEK z dnia 26 marca 2015 r. w sprawie określenia regulaminu otwartego konkursu ofert na realizację zadania publicznego z zakresu wychowania przedszkolnego oraz

Bardziej szczegółowo

Rzeszów: Usługi szkoleniowe w zakresie: Prawo jazdy kat. C z

Rzeszów: Usługi szkoleniowe w zakresie: Prawo jazdy kat. C z 1 z 5 2014-05-19 13:33 Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.pup.rzeszow.pl Rzeszów: Usługi szkoleniowe w zakresie: Prawo jazdy kat.

Bardziej szczegółowo

Ogłoszenie konkursowe na ekspertów ds. zmów przetargowych

Ogłoszenie konkursowe na ekspertów ds. zmów przetargowych Ogłoszenie konkursowe na ekspertów ds. zmów przetargowych Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów ogłasza otwarty konkurs ofert na ekspertów ds. zmów przetargowych w związku z planowaną realizacją projektu

Bardziej szczegółowo

revati.pl Drukarnia internetowa Szybki kontakt z klientem Obs³uga zapytañ ofertowych rozwi¹zania dla poligrafii Na 100% procent wiêcej klientów

revati.pl Drukarnia internetowa Szybki kontakt z klientem Obs³uga zapytañ ofertowych rozwi¹zania dla poligrafii Na 100% procent wiêcej klientów revati.pl rozwi¹zania dla poligrafii Systemy do sprzeda y us³ug poligraficznych w internecie Drukarnia Szybki kontakt z klientem Obs³uga zapytañ ofertowych Na 100% procent wiêcej klientów drukarnia drukarnia

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR 660/2005 RADY MIEJSKIEJ W RADOMIU. z dnia 27.06.2005roku

UCHWAŁA NR 660/2005 RADY MIEJSKIEJ W RADOMIU. z dnia 27.06.2005roku i Strona znajduje się w archiwum. Data publikacji : 30.06.2005 Uchwała nr 660 Druk Nr 687 UCHWAŁA NR 660/2005 RADY MIEJSKIEJ W RADOMIU z dnia 27.06.2005roku w sprawie: przyjęcia Regulaminu przyznawania

Bardziej szczegółowo

PODNOSZENIE EFEKTYWNOŒCI PRZEDSIÊBIORSTWA - PROJEKTOWANIE PROCESÓW

PODNOSZENIE EFEKTYWNOŒCI PRZEDSIÊBIORSTWA - PROJEKTOWANIE PROCESÓW BAROMETR REGIONALNY 33 PODNOSZENIE EFEKTYWNOŒCI PRZEDSIÊBIORSTWA - PROJEKTOWANIE PROCESÓW mgr in. Adam Piekara, Doradca w programie EQUAL Podstaw¹ niniejszego artyku³u jest przyjêcie za- ³o enia, e ka

Bardziej szczegółowo

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.wup.pl/index.php?

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.wup.pl/index.php? 1 z 6 2013-10-03 14:58 Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.wup.pl/index.php?id=221 Szczecin: Usługa zorganizowania szkolenia specjalistycznego

Bardziej szczegółowo

Zapytanie ofertowe dotyczące wyboru wykonawcy (biegłego rewidenta) usługi polegającej na przeprowadzeniu kompleksowego badania sprawozdań finansowych

Zapytanie ofertowe dotyczące wyboru wykonawcy (biegłego rewidenta) usługi polegającej na przeprowadzeniu kompleksowego badania sprawozdań finansowych Zapytanie ofertowe dotyczące wyboru wykonawcy (biegłego rewidenta) usługi polegającej na przeprowadzeniu kompleksowego badania sprawozdań finansowych Data publikacji 2016-04-29 Rodzaj zamówienia Tryb zamówienia

Bardziej szczegółowo

Umowa w sprawie przyznania grantu Marie Curie 7PR Wykaz klauzul specjalnych

Umowa w sprawie przyznania grantu Marie Curie 7PR Wykaz klauzul specjalnych WYKAZ WSZYSTKICH KLAUZUL SPECJALNYCH MAJĄCYCH ZASTOSOWANIE DO WZORU UMOWY W SPRAWIE PRZYZNANIA GRANTU MARIE CURIE W RAMACH REALIZACJI SIÓDMEGO PROGRAMU RAMOWEGO WSPÓLNOTY EUROPEJSKIEJ (2007-2013) SPIS

Bardziej szczegółowo

I. 1) NAZWA I ADRES: Gmina Miasto Rzeszowa, Rynek 1, 35-064 Rzeszów, woj. podkarpackie, tel. 017 8754636, faks 017 8754634.

I. 1) NAZWA I ADRES: Gmina Miasto Rzeszowa, Rynek 1, 35-064 Rzeszów, woj. podkarpackie, tel. 017 8754636, faks 017 8754634. Rzeszów: Organizacja i przeprowadzenie szkoleń dla pracowników samorządowych Urzędu Miasta Rzeszowa w ramach projektu Nowoczesny Urzędnik - Kompetentny Urzędnik. Program szkoleniowy dla pracowników samorządowych

Bardziej szczegółowo

Adres strony internetowej zamawiającego: www.zoz.nasielsk.pl. I. 2) RODZAJ ZAMAWIAJĄCEGO: Samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej.

Adres strony internetowej zamawiającego: www.zoz.nasielsk.pl. I. 2) RODZAJ ZAMAWIAJĄCEGO: Samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej. Nasielsk: Dostawa na podstawie umowy leasingu finansowego fabrycznie nowego wyprodukowanego w 2011 roku 1szt. sprzętu medycznego - aparatu ultrasonograficznego. Numer ogłoszenia: 325940-2011; data zamieszczenia:

Bardziej szczegółowo

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.wil.waw.pl

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.wil.waw.pl Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.wil.waw.pl Zegrze: UTWARDZENIE POWIERZCHNI GRUNTU DO BUDYNKU NR 29 W WOJSKOWYM INSTYTUCIE ŁĄCZNOŚCI

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 68/2008

Zarządzenie Nr 68/2008 Zarządzenie Nr 68/2008 Rektora Uniwersytetu Humanistyczno Przyrodniczego Jana Kochanowskiego w Kielcach z dnia 10 grudnia 2008 roku w sprawie wprowadzenia regulaminu zamówień publicznych w Uczelni o wartości

Bardziej szczegółowo

2 Ocena operacji w zakresie zgodno ci z dzia aniami KSOW, celami KSOW, priorytetami PROW, celami SIR.

2 Ocena operacji w zakresie zgodno ci z dzia aniami KSOW, celami KSOW, priorytetami PROW, celami SIR. 1 Ocena formalna. Prowadzona jest przez CDR/WODR i odpowiada na pytania: 1. Czy wniosek zosta z ony przez partnera SIR. Negatywna ocena tego punktu skutkuje odrzuceniem wniosku? 2. Czy wniosek zosta z

Bardziej szczegółowo

Program Internet Start Up. WejdŸ do gry. Autor Programu. Partner Programu

Program Internet Start Up. WejdŸ do gry. Autor Programu. Partner Programu Program Internet Start Up WejdŸ do gry Autor Programu Partner Programu Program doradztwa prawnego Kancelarii Wierzbowski Eversheds dla projektów zwi¹zanych z internetem i nowymi technologiami www.internetstartup.pl

Bardziej szczegółowo

I. 1) NAZWA I ADRES: Muzeum Warszawy, Rynek Starego Miasta 28-42, 00-272 Warszawa, woj. mazowieckie, tel. +48 22 596 67 11, faks +48 22 596 67 20.

I. 1) NAZWA I ADRES: Muzeum Warszawy, Rynek Starego Miasta 28-42, 00-272 Warszawa, woj. mazowieckie, tel. +48 22 596 67 11, faks +48 22 596 67 20. Warszawa: dostawa toreb i kubków papierowych z logo Muzeum Warszawy Numer ogłoszenia: 66360-2016; data zamieszczenia: 23.03.2016 OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU - dostawy Zamieszczanie ogłoszenia: obowiązkowe.

Bardziej szczegółowo

Warunki Oferty PrOmOcyjnej usługi z ulgą

Warunki Oferty PrOmOcyjnej usługi z ulgą Warunki Oferty PrOmOcyjnej usługi z ulgą 1. 1. Opis Oferty 1.1. Oferta Usługi z ulgą (dalej Oferta ), dostępna będzie w okresie od 16.12.2015 r. do odwołania, jednak nie dłużej niż do dnia 31.03.2016 r.

Bardziej szczegółowo

Kontrola na zakończenie realizacji projektu. Trwałość projektu

Kontrola na zakończenie realizacji projektu. Trwałość projektu UNIA EUROPEJSKA Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko Kontrola na zakończenie realizacji projektu. Trwałość projektu Agnieszka Tomaszewska Ewa Sikora 21-23.10.2013r. Elbląg Kontrola na zakończenie

Bardziej szczegółowo

Regulamin organizacji przetwarzania i ochrony danych osobowych w Powiatowym Centrum Kształcenia Zawodowego im. Komisji Edukacji Narodowej w Jaworze

Regulamin organizacji przetwarzania i ochrony danych osobowych w Powiatowym Centrum Kształcenia Zawodowego im. Komisji Edukacji Narodowej w Jaworze Załącznik nr 1 do zarządzenia nr 9/11/12 dyrektora PCKZ w Jaworze z dnia 30 marca 2012 r. Regulamin organizacji przetwarzania i ochrony danych osobowych w Powiatowym Centrum Kształcenia Zawodowego im.

Bardziej szczegółowo

Załącznik 11 Wzór karty oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie projektu konkursowego w ramach PO WER

Załącznik 11 Wzór karty oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie projektu konkursowego w ramach PO WER Załącznik 11 Wzór karty oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie projektu konkursowego w ramach PO WER KARTA OCENY MERYTORYCZNEJ WNIOSKU O DOFINANSOWANIE PROJEKTU KONKURSOWEGO W RAMACH PO WER INSTYTUCJA

Bardziej szczegółowo

Doradzamy liderom jutra. Wspieranie wdrażania elektronicznego biznesu typu B2B

Doradzamy liderom jutra. Wspieranie wdrażania elektronicznego biznesu typu B2B POIG Działanie 8.2 Wspieranie wdrażania elektronicznego biznesu typu B2B Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Warszawa, 30.04.2009 r. Plan prezentacji 1. Informacje podstawowe, w tym: cel programu

Bardziej szczegółowo

ZP.271.1.71.2014 Obsługa bankowa budżetu Miasta Rzeszowa i jednostek organizacyjnych

ZP.271.1.71.2014 Obsługa bankowa budżetu Miasta Rzeszowa i jednostek organizacyjnych Załącznik nr 3 do SIWZ Istotne postanowienia, które zostaną wprowadzone do treści Umowy Prowadzenia obsługi bankowej budżetu miasta Rzeszowa i jednostek organizacyjnych miasta zawartej z Wykonawcą 1. Umowa

Bardziej szczegółowo

Piła: Prowadzenie obsługi bankowej Związku Numer ogłoszenia: 145986-2013; data zamieszczenia: 13.04.2013 OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU - usługi

Piła: Prowadzenie obsługi bankowej Związku Numer ogłoszenia: 145986-2013; data zamieszczenia: 13.04.2013 OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU - usługi Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.prgok.pl Piła: Prowadzenie obsługi bankowej Związku Numer ogłoszenia: 145986-2013; data zamieszczenia:

Bardziej szczegółowo

03-301 Warszawa, woj. mazowieckie, tel. 0-22 542 20 00, faks 0-22 698 31 57.

03-301 Warszawa, woj. mazowieckie, tel. 0-22 542 20 00, faks 0-22 698 31 57. Warszawa: Dostawa urządzeń wielofunkcyjnych i drukarki do kart identyfikacyjnych dla Mazowieckiej Jednostki WdraŜania Programów Unijnych Numer ogłoszenia: 318210-2011; data zamieszczenia: 04.10.2011 OGŁOSZENIE

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XV/89/2016 RADY GMINY BORKI. z dnia 11 kwietnia 2016 r.

UCHWAŁA NR XV/89/2016 RADY GMINY BORKI. z dnia 11 kwietnia 2016 r. UCHWAŁA NR XV/89/2016 RADY GMINY BORKI z dnia 11 kwietnia 2016 r. w sprawie uchwalenia "Regulaminu udzielania spółce wodnej dotacji celowej z budżetu Gminy Borki" Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy

Bardziej szczegółowo

Regulamin konkursu na logo programu Start In Poland

Regulamin konkursu na logo programu Start In Poland Regulamin konkursu na logo programu Start In Poland 1. Organizator konkursu Organizatorem konkursu jest: Ministerstwo Rozwoju Plac Trzech Krzyży 3/5 00-507 Warszawa 2. Przedmiot konkursu Przedmiotem konkursu

Bardziej szczegółowo

Projekt i etapy jego realizacji*

Projekt i etapy jego realizacji* dr Ewa Lasecka-Wesołowska esołowska,, MGPiPS Projekt i etapy jego realizacji* *Na podstawie materiałó łów w Programu Aktywizacji Obszarów Wiejskich (Lemtech Consulting/RTI) Co to jest projekt Projekt -

Bardziej szczegółowo

KARTA OCENY ZGODNOŚCI Z LSR

KARTA OCENY ZGODNOŚCI Z LSR Załącznik nr 3 do Regulaminu Rady A. część ogólna - operacje inne niż granty Karty oceny zgodności z LSR PIECZĘĆ LGD NUMER WNIOSKU NADANY PRZEZ LGD KARTA OCENY ZGODNOŚCI Z LSR DATA ZŁOŻENIA WNIOSKU WERSJA

Bardziej szczegółowo

WOJEWÓDZTWO DOLNO L SKIE

WOJEWÓDZTWO DOLNO L SKIE WOJEWÓDZTWO DOLNO L SKIE Zacznik INFORMACJA ZARZ DU WOJEWÓDZTWA DOLNO L SKIEGO O PRZEBIEGU WYKONANIA BUD ETU WOJEWÓDZTWA DOLNO L SKIEGO ZA I PÓ ROCZE 200 r. r. str. 1. 4 16 2.1. 39 2.2. 40 2.3. Dotacje

Bardziej szczegółowo

Sprawa numer: BAK.WZP.230.2.2015.34 Warszawa, dnia 27 lipca 2015 r. ZAPROSZENIE DO SKŁADANIA OFERT

Sprawa numer: BAK.WZP.230.2.2015.34 Warszawa, dnia 27 lipca 2015 r. ZAPROSZENIE DO SKŁADANIA OFERT Sprawa numer: BAK.WZP.230.2.2015.34 Warszawa, dnia 27 lipca 2015 r. ZAPROSZENIE DO SKŁADANIA OFERT 1. Zamawiający: Skarb Państwa - Urząd Komunikacji Elektronicznej ul. Kasprzaka 18/20 01-211 Warszawa 2.

Bardziej szczegółowo

PK1.8201.1.2016 Panie i Panowie Dyrektorzy Izb Skarbowych Dyrektorzy Urzędów Kontroli Skarbowej wszyscy

PK1.8201.1.2016 Panie i Panowie Dyrektorzy Izb Skarbowych Dyrektorzy Urzędów Kontroli Skarbowej wszyscy Warszawa, dnia 03 marca 2016 r. RZECZPOSPOLITA POLSKA MINISTER FINANSÓW PK1.8201.1.2016 Panie i Panowie Dyrektorzy Izb Skarbowych Dyrektorzy Urzędów Kontroli Skarbowej wszyscy Działając na podstawie art.

Bardziej szczegółowo

Efektywna strategia sprzedaży

Efektywna strategia sprzedaży Efektywna strategia sprzedaży F irmy wciąż poszukują metod budowania przewagi rynkowej. Jednym z kluczowych obszarów takiej przewagi jest efektywne zarządzanie siłami sprzedaży. Jak pokazują wyniki badania

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIA PODATKOWE W BRANŻY ENERGETYCZNEJ - VAT

ZAGADNIENIA PODATKOWE W BRANŻY ENERGETYCZNEJ - VAT ZAGADNIENIA PODATKOWE W BRANŻY ENERGETYCZNEJ - VAT Szanowni Państwo! Prowadzenie działalności w branży energetycznej wiąże się ze specyficznymi problemami podatkowymi, występującymi w tym sektorze gospodarki.

Bardziej szczegółowo

- zapewnienie opieki i wychowania dzieciom przez organizowanie i prowadzenie placówek

- zapewnienie opieki i wychowania dzieciom przez organizowanie i prowadzenie placówek Starosta Radomski ogłasza otwarty konkurs ofert na realizację zadań publicznych w zakresie wspierania rodziny i systemu pieczy zastępczej w latach 2014-2018 Cel konkursu: Konkurs ma na celu wyłonienie

Bardziej szczegółowo

Sieć Punktów Informacyjnych w Województwie Kujawsko- Pomorskim

Sieć Punktów Informacyjnych w Województwie Kujawsko- Pomorskim Sieć Punktów Informacyjnych w Województwie Kujawsko- Pomorskim 1 Sieć Punktów Informacyjnych o Funduszach Europejskich w Województwie Kujawsko- Pomorskim 18 grudnia 2008 r. podpisanie Porozumienia z Ministerstwem

Bardziej szczegółowo

SPECYFIKACJA ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA DLA PRZETARGU NIEOGRANICZONEGO CZĘŚĆ II OFERTA PRZETARGOWA

SPECYFIKACJA ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA DLA PRZETARGU NIEOGRANICZONEGO CZĘŚĆ II OFERTA PRZETARGOWA Powiat Wrocławski z siedzibą władz przy ul. Kościuszki 131, 50-440 Wrocław, tel/fax. 48 71 72 21 740 SPECYFIKACJA ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA DLA PRZETARGU NIEOGRANICZONEGO CZĘŚĆ II OFERTA PRZETARGOWA

Bardziej szczegółowo

Wsparcie wykorzystania OZE w ramach RPO WL 2014-2020

Wsparcie wykorzystania OZE w ramach RPO WL 2014-2020 Wsparcie wykorzystania OZE w ramach RPO WL 2014-2020 Zarys finansowania RPO WL 2014-2020 Na realizację Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Lubelskiego na lata 2014-2020 przeznaczono łączną kwotę

Bardziej szczegółowo

Wrocław, 20 października 2015 r.

Wrocław, 20 października 2015 r. 1 Wrocław, 20 października 2015 r. Program Operacyjny Inteligentny Rozwój Działanie 1.1.1 Badania przemysłowe i prace rozwojowe realizowane przez przedsiębiorstwa (Szybka Ścieżka) MŚP i duże Informacje

Bardziej szczegółowo

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.arr.gov.pl

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.arr.gov.pl Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.arr.gov.pl Warszawa: Dostawa materiałów promocyjnych - bidonów Numer ogłoszenia: 108724-2016;

Bardziej szczegółowo

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.bzp.uni.wroc.pl

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.bzp.uni.wroc.pl Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.bzp.uni.wroc.pl Wrocław: SUKCESYWNE DOSTAWY MATERIAŁÓW KOMPUTEROWYCH ORAZ ŚWIADCZENIE USŁUG INFORMATYCZNYCH

Bardziej szczegółowo

FUNDACJA EUROPEJSKI INSTYTUT INŻYNIERII BIOMEDYCZNEJ

FUNDACJA EUROPEJSKI INSTYTUT INŻYNIERII BIOMEDYCZNEJ FUNDACJA EUROPEJSKI INSTYTUT INŻYNIERII BIOMEDYCZNEJ (fragment statutu) Celem Fundacji jest: a) tworzenie efektu synergii pomiędzy projektami realizowanymi na poziomie krajowym i w innych regionach; b)

Bardziej szczegółowo

Mechanizm zawarty w warunkach zamówienia podstawowego. Nie wymaga aneksu do umowy albo udzielenia nowego zamówienia. -

Mechanizm zawarty w warunkach zamówienia podstawowego. Nie wymaga aneksu do umowy albo udzielenia nowego zamówienia. - Załącznik nr 1a Lista sprawdzająca dot. ustalenia stosowanego trybu zwiększenia wartości zamówień podstawowych na roboty budowlane INFORMACJE PODLEGAJĄCE SPRAWDZENIU Analiza ryzyka Działanie Uwagi Czy

Bardziej szczegółowo

Program dofinansowany przez Ministerstwo Sportu i Turystyki ze środków Funduszu Rozwoju Kultury Fizycznej w ramach programu Sport Wszystkich Dzieci

Program dofinansowany przez Ministerstwo Sportu i Turystyki ze środków Funduszu Rozwoju Kultury Fizycznej w ramach programu Sport Wszystkich Dzieci Komunikat organizacyjny dot. działania szkółek kolarskich w ramach programu Narodowy Projekt Rozwoju Kolarstwa, poziom pierwszy Upowszechnianie sportu w szkółkach kolarskich - Edycja 2016 Program dofinansowany

Bardziej szczegółowo

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia:

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.ncbr.gov.p Warszawa: Przeprowadzenie badania dotyczącego procesów zarządzania projektami B+R+I

Bardziej szczegółowo