Wola Czytania. Mała ojczyzna Wola obraz dzielnicy w literaturze. Nocna podróż z książką Noc Muzeów w bibliotece

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Wola Czytania. Mała ojczyzna Wola obraz dzielnicy w literaturze. Nocna podróż z książką Noc Muzeów w bibliotece"

Transkrypt

1 Pismo Bibliotek Wolskich Wola Czytania Kwiecień 2010 Nr 1(07) egzemplarz bezpłatny ISSN Mała ojczyzna Wola obraz dzielnicy w literaturze Nocna podróż z książką Noc Muzeów w bibliotece Płonące księgi dziedzictwo kultury na stosach

2 3 Strona redakcyjna W numerze Wola 4 Crosaire: taniec irlandzki 6 Haberbusch i Schiele SA 8 Mała ojczyzna Wola Edukacja 11 Ciufcia.pl Książki 12 Wolskie Bestsellery 13 Warto przeczytać 14 Życie to ruletka, którą kręci los 16 Płonące księgi Biblioteki 18 Wypożyczalnia dla Dorosłych i Młodzieży nr Nocna podróż z książką Informacje 21 Kalendarium spotkań w bibliotekach wolskich Rozrywka 22 Bibliochwilka Redaktor naczelny: Tomasz Kasperczyk Korekta i redakcja : Agnieszka Zygmunciak Współpraca: Katarzyna Dzięcioł, Patryk Jaworek, Aldona Kostrzewa, Anna Krawczyk, Monika Larysa Mikołajczak, Agnieszka Proszowska, Honorata Sekuła-Cortés, Magdalena Ulanowicz, Aneta Wójcik Skład i łamanie tekstu: Tomasz Kasperczyk Opracowanie i koncepcja graficzna: Tomasz Kasperczyk Zdjęcia: J.Mieczkowski, Ewald Pawlak - zdjęcia ze zbiorów Muzeum Woli oraz MHW, pracownicy BP Wola, na zasadach wolnej licencji wykorzystano zdjęcia z zasobów Wikimedia Commons oraz stoc.xchng. Wydawca: Biblioteka Publiczna w Dzielnicy Wola m.st. Warszawy Warszawa, al. Solidarności 90 tel.: , fax.: Internet: Druk: Drukarnia Paper&Tinta zdjęcie na okładce: Minneapolis Public Library

3 Wola Czytania Strona redakcyjna Drodzy Czytelnicy! Wszystkie znaki na niebie i ziemi wskazują, że nadeszła wiosna, a wraz z nią dłuższe słoneczne dni, rozkwit uśpionej natury, lżejsze ubrania i nowy numer Woli Czytania. Z wiosną przychodzą również nowe pomysły. Jednym z nich może być nauka tańca irlandzkiego, tańca, który łączy dynamikę, pasję i bogactwo kultury, która go stworzyła. Jak twierdzą instruktorzy może się go nauczyć każdy, bez względu na wiek. Wystarczy opanować pierwsze kroki, by w niedługim czasie poznać i podzielić irlandzką radość i pasję. A zapewniam Państwa, że już samo oglądanie pokazów sprawia niebywałą przyjemność! Więcej o narodowym tańcu irlandzkim opowie w wywiadzie Crosaire Dominika Cedro, doświadczona tancerka i instruktorka tańca szkoły Rince Na Colman oraz czytelniczka Wypożyczalni dla Dorosłych i Młodzieży nr 80. Ponadto w dziale Wola proponujemy Państwu lekturę dwóch artykułów. Pierwszy to historia największego w Warszawie Browaru - Haberbusch i Schiele. To opowieść jak firma rozwijała się dzięki śmiałym poczynaniom jej właścicieli, jak zdobywała kolejne rynki, jakie przeszkody udało jej się pokonać na przestrzeni ponad 160 lat istnienia, a jakie ostatecznie zadecydowały o zaprzestaniu produkcji. Drugi z artykułów poświęcony naszej dzielnicy pt. Mała ojczyzna Wola, to arcyciekawe zestawienie subiektywnych opisów Woli tworzonych na przestrzeni kilku stuleci przez literatów - tych znanych i tych mniej znanych. Opisując dzielnicę odwołują się oni do własnych obserwacji, doświadczeń, jak również wydarzeń danej epoki historycznej, w której przyszło im tworzyć. Dzięki nim, choć na chwilę, możemy wrócić do tamtej Woli, obserwując ją oczami bohaterów literackich. Na przestrzeni wieków książki przybierały różne formy, od kilkumetrowych papirusów zwiniętych w zwoje, przez bambusowe tabliczki i pergaminowe karty, do papierowych manuskryptów. Wszystkie, bez względu na to w jaki sposób powstały, stale były narażone na niszczące działanie żywiołów i ludzi. O tym komu i dlaczego zależało na tym aby książki były niszczone dowiecie się Państwo z artykułu Płonące księgi. Wyjątkowym wydarzeniem w życiu Biblioteki zaplanowanym na najbliższy czas będzie Nocna podróż z książką, która towarzyszyć będzie Warszawskiej Nocy Muzeów Biblioteka już dwa lata temu stała się jednym z gospodarzy tej cieszącej się niezwykle dużym zainteresowaniem warszawiaków imprezy. W tym roku zabierzemy Państwa w podróż przez kontynenty, kraje arabskie, na morza i pustynie. Państwa przewodnikami będą znani podróżnicy, m.in. Elżbieta Dzikowska, Katarzyna Skwara, Krzysztof Świdrak, którzy opowiedzą o swoich najciekawszych wyprawach. W naszą podróż ruszamy w nocy z 15/16 maja o godzinie Odjazd ze stacji Biblioteka Publiczna w Dzielnicy Wola przy al. Solidarności 90. W podróż trzeba zabrać wygodne obuwie i dużo energii, bo ta noc obfitować będzie w wiele różnorodnych atrakcji, więcej o nich dowiecie się Państwo z bieżącego numeru czasopisma. O innych atrakcjach - przygotowanych przez wolskie Biblioteki na najbliższe miesiące - dowiecie się Państwo z kalendarium wydarzeń. Z pozdrowieniami Tomasz Kasperczyk Redaktor naczelny nr Pismo Bibliotek Wolskich

4 4 Wola Czytania taniec irlandzki Crosaire Taniec jest subtelnym balansem pomiędzy ideałem, a pięknem. O swojej pasji, planach na przyszłość i tańcu irlandzkim opowie nam Dominika Cedro, czytelniczka Wypożyczalni dla Dorosłych i Młodzieży Nr 80. Dominiko, skąd się u Ciebie wzięła pasja do tańca irlandzkiego? Zaczęło się od muzyki. Potem zobaczyłam występ zespołu "Riverdance", zorganizowany na potrzeby Eurowizji w 1994 roku i postanowiłam, że kiedyś też będę tak tańczyć. W 2001 roku nadarzyła się okazja, kiedy to została otwarta pierwsza szkoła tańca irlandzkiego w Polsce, "Ua Niall" (czyt. onil), poszłam na zajęcia i tak moja przygoda z tańcem trwa do dziś. Już 9 lat trwa ta przygoda. Są sukcesy? Wielokrotnie startowałam w zawodach tanecznych o statusie międzynarodowym w różnych krajach Europy. Na swoim koncie mam też niezliczoną ilość pokazów m.in. dla Ambasady Irlandii czy kilku stacji telewizyjnych. Współpracowałam też ze znanymi zespołami folkowymi "Carrantouhill" oraz "Open Folk". Jednak największy sukces jeszcze przede mną, będą to taneczne osiągnięcia moich uczniów. Jakie warunki trzeba spełnić żeby zostać instruktorem tańca irlandzkiego? Większość szkół na świecie przynależy do "Komisji Tańca Irlandzkiego", która reguluje przepisy dotyczące sposobów przeprowadzania zawodów oraz egzaminów instruktorskich. Egzamin jest przeprowadzany w trzech etapach, podczas których sprawdzane są umiejętności taneczne oraz pedagogiczne kandydata. Po jego zdaniu otrzymuje się oficjalny certyfikat. Ja do swojego będę podchodziła pod koniec tego roku. Od niedawna jesteś również właścicielką szkoły tańca. Zgadza się. Zostałam poproszona przez założycieli szkoły i prekursorów tańca irlandzkiego w Polsce, Renatę Ilnicką i Roberta Barszcza, o przejęcie obowiązków instruktora i właściciela szkoły. Jest to dla mnie ogromne wyróżnienie i motywacja do dalszej pracy. Od stycznia szkoła zmieniła też nazwę z "Ua Niall" na "Rince Na Colman" (czyt. rinke na kolman). Zazwyczaj zespoły taneczne działają komercyjnie i ich styl jest bardziej rewiowy, Pismo Bibliotek Wolskich nr

5 rzadziej też robią nabory do swoich grup. W naszej szkole uczymy sportowej odmiany tańca irlandzkiego, a nabór prowadzimy przez cały rok. Dzięki przynależności do "Komisji Tańca Irlandzkiego" oraz współpracy z brytyjskimi nauczycielami nasi uczniowie mają możliwość startu w zawodach "feis" (czyt. fesz) oraz konkurowaniu z zawodnikami z Austrii, Rosji czy Tajwanu na światowym poziomie. Zawody są organizowane kilka razy w roku przez różne szkoły tańca na terenie całej Europy. Nie ma obowiązku jeżdżenia na nie, ale jest to dobra lekcja poglądowa jaki poziom prezentuje reszta kontynentu i nad czym trzeba jeszcze popracować. Opowiedz coś więcej o Twojej szkole. Ilu liczy uczniów, w jakim są wieku, gdzie i jak często odbywają się zajęcia? Na chwilę obecną jest to 30 osobowa grupa, w wieku od 8 do 50 lat, przy czym grupa seniorów radzi sobie bardzo dobrze i nie ustępuje niektórym studentom. Wynajmujemy sale w dwóch domach kultury na Stokłosach i Natolinie oraz w szkole przy ulicy Rogalińskiej na Woli. Spotykamy się raz w tygodniu z każdą grupą na 3 godziny intensywnego treningu. Jeżeli ktoś odczuwa niedosyt ma możliwość uczestnictwa w zajęciach innej grupy (6 do 9 godzin tygodniowo). Kiedy można zacząć naukę tańca irlandzkiego? Często jesteśmy zapraszani na imprezy okolicznościowe w szkołach lub podczas festynów. Oczywiście można nas zaprosić do swojej szkoły lub na imprezę firmową na pokaz połączony z prelekcją. Informacje dotyczące nadchodzących pokazów można znaleźć na naszej stronie internetowej Czytelnicy wolskich bibliotek mieli również okazję obejrzeć Twój pokaz tańca irlandzkiego w bibliotece przy ul. Redutowej. Tak, 17 marca cały świat obchodził "Dzień św. Patryka" patrona Irlandii, z tej okazji miałam przyjemność spotkać się z czytelnikami 9 marca, o godzinie 13.00, w Wypożyczalni dla Dorosłych i Młodzieży Nr 80 i opowiedzieć o św. Patryku oraz zaprezentować taniec irlandzki w wykonaniu Polaków. Wiem, że dość długo jesteś czytelniczką Biblioteki na Redutowej. Co sprawia, że lubisz przychodzić do nas? Wydaje mi się, że od pierwszej klasy szkoły podstawowej, czyli już około piętnastu lat. Bardzo sobie cenię wieloletnią znajomość z paniami bibliotekarkami. Wszystkie są bardzo miłe, uśmiechnięte i niezwykle pomocne, pytają o samopoczucie, chętnie słuchają o sukcesach i niepowodzeniach Wola czytelników wszystko to sprawia, że atmosfera jest bardzo gościnna i ciepła. Czasami przychodzę do biblioteki właściwie tylko po to, by porozmawiać z którąś z nich. W bibliotece na Redutowej znajduję nie tylko książki, ale i niesamowicie pozytywną energię oraz fantastycznych ludzi o wielkich sercach. Dominiko dziękuję za rozmowę i życzę dalszych sukcesów! 5 Rozmawiała Aldona Kostrzewa Nigdy nie jest za późno. Zapraszamy dzieci od 6 roku życia, jak również młodzież, studentów oraz osoby po 30 czy 40 roku życia. Jak wygląda tradycyjny strój do tańca? Jakie obuwie jest preferowane? Na zajęcia każdy ubiera się jak mu najwygodniej. Natomiast na pokazach lub zawodach uczniowie prezentują się w strojach szytych według tradycyjnych wzorów: panie noszą sukienki zwane gealic dress (sztywna spódnica, długie rękawy i kołnierzyk, całość jest pokryta kolorowymi tradycyjnymi haftami), a panowie eleganckie spodnie, koszula, kamizelka oraz krawat. W tańcu irlandzkim rozróżniamy dwa jego rodzaje: miękki i twardy (step). Do tańców miękkich, bardziej skocznych i lekkich, noszone są baletki (ang. pumps) z miękkiej skórki, wiązane z przodu na krzyż. Do stepu potrzebne są ciężkie buty z dużym klockiem z przodu, sprowadzane z Wielkiej Brytanii. Gdzie w Warszawie można obejrzeć Wasze występy? Dominika Cedro Crosaire nr Pismo Bibliotek Wolskich

6 6 Wola Czytania Eksponaty ze zbiorów Muzeum Woli, fot. Ewald Pawlak Obraz Zjednoczone Browary Warszawskie pod firmą Haberbusch i Schiele Browar Haberbusch i Schiele, zlokalizowany pomiędzy obecnymi ulicami Krochmalną, Grzybowską i Wronią, powstał 164 lata temu. Jego założycielami byli Błażej Haberbusch, Konstanty Schiele i Henryk Klawe, którzy w 1846 roku wspólnie kupili, w drodze licytacji, browar Jana G. Schöffera. Jako byli pracownicy zakładu posiadali niezbędną wiedzę i umiejętności pozwalające im na samodzielny wyrób szlachetnego trunku. Pierwsza produkcja Haberbusch i Schiele obejmowała dwa typy piwa: bawarskie oraz angielskie, czyli porter. Szczególną popularność zdobyło sobie piwo bawarskie, które miało sporą zawartość alkoholu oraz gorzkawy smak wypierając powoli tradycyjne, produkowane od stuleci, słodkie piwo polskie z charakterystyczną małą zawartością alkoholu. Produkcja przynosiła zyski, dzięki czemu, w latach nastąpiła rozbudowa zakładu. Wprowadzony wówczas Piwo jasne, piwo ciemne, napoje gazowane, wódki, likiery, napoje bezalkoholowe z soków owocowych, woda gazowana Kryniczanka to tylko część wyrobów największego w Warszawie wolskiego browaru Haberbusch i Schiele. Dziś poznamy jego historię. napęd parowy pozwalał na zwiększenie mocy produkcyjnych browaru, który sprzedawał swe wyroby już nie tylko na terenie Warszawy i okolic. Do grona odbiorców dołączył m.in. Kijów, gdzie zlokalizowano nowe rozlewnie i magazyny browaru. W końcu XIX w. władze Królestwa Polskiego podniosły akcyzę, co spowodowało przekształcenie w 1888 roku zakładu w spółkę akcyjną, która przyjęła nazwę Towarzystwo Akcyjne Browarów Parowych Haberbusch i Schiele. W 1907 roku spółka przejęła tereny browaru Towarzystwa Akcyjnego Kijok i Liedke, zyskując dodatkowe 40 tysięcy łokci kwadratowych terenu, wraz z budynkami i urządzeniami fabrycznymi. Okres poprzedzający wybuch I wojny światowej to czas sukcesów browaru Towarzystwa Akcyjnego Browarów Parowych Haberbusch i Schiele. W 1910 roku zakład zajął pierwsze miejsce w Warszawie pod względem wyrobu piwa, stając się szybko niekwestionowanym liderem na całym rynku lokalnym. Wraz z sukcesem produkcyjnym, wprowadzano do asortymentu kolejne produkty. Przebojem okazało się piwo jasne tzw. pilzneńskie oraz czarne (ciemne dubeltowe), kulmbachskie. Automatyzacja produkcji, park maszynowy, zasady i systematyka pracy zakładu były najwyższej próby. System mycia, napełniania, kapslowania i etykietowania butelek ograniczał niemal do minimum obecność pracowników. Działało również laboratorium chemiczno-bakteriologiczne, które czuwało nad jakością procesu produkcyjnego. Spółka jako doskonale zorganizowane przedsiębiorstwo, posiadała także w tym okresie 60 furmanek, 6 samochodów ciężarowych oraz 30 wa- Pismo Bibliotek Wolskich nr

7 gonów do transportu kolejowego, które docierały do takich miast jak Ostrowiec, Mława, Brześć, Kowel, Białystok, Kijów a także Odessa. Rozpoczęto także eksport do odległych rejonów Rosji m.in. na Syberię Wschodnią. Właściciele browaru przykładali dużą wagę do spraw pracowników. Przy zakładzie zorganizowano ochronkę dla dzieci robotników, działała kasa pomocowa, wprowadzono także ubezpieczenia od nieszczęśliwych wypadków. Władze spółki, zdając sobie sprawę z rosnącej roli promocji, dbały o to, aby w licznych warszawskich tygodnikach cyklicznie ukazywały się reklamy firmy i jej wyrobów. Celom promocyjnym służyły również, produkowane przez browar, a modne po dziś dzień, podkładki do piwa. Rozwój zakładu zahamował dopiero wybuch I wojny światowej. Podobnie jak we wszystkich browarach warszawskich, drastyczne spadła wysokość produkcji. Mienie zakładów było grabione. Okupanci wywozili z nich maszyny produkcyjne, wagony i samochody. Wysoki stopień dewastacji spowodował, że trudnego położenia, w jakim znalazły się browary warszawskie, nie zmieniło nawet odzyskanie przez Polskę niepodległości. W zaistniałej sytuacji pięć największych zakładów: Haberbusch i Schiele, E. Reych i Synowie, K. Machlejd, S. Jung i Korona połączyło się, tworząc w 1919 roku jedno przedsiębiorstwo, noszące nazwę: Zjednoczone Browary Warszawskie pod firmą Haberbusch i Schiele. Odtąd produkcja piwa miała odbywać się w największym i najnowocześniejszym browarze, przy ulicy Krochmalnej. Koncentracja produkcji i ograniczenie kosztów administracji, umożliwiły opanowanie problemów i otwarcie nowego rozdziału w dziejach firmy. Nowo powstała spółka, której akcjonariuszami zostali właściciele połączonych browarów, podjęła działalność w 1920 roku. Zmiana statutu stała się mocnym fundamentem, na drodze ku rozwojowi i wpłynęła na ustabilizowanie produkcji i działalności firmy na rynku. Lata 20. XX wieku to dla Zjednoczonych Browarów Warszawskich pod firmą Haberbusch i Schiele okres prosperity. Rozpoczyna się kolejna modernizacja i mechanizacja, a ilość magazynów w całym kraju stale się powiększa. Do najważniejszych nowoczesnych urządzeń, w jakie wówczas wyposażono zakłady, należała mechaniczna butelkownia, której wydajność pozwalała napełnić 6 tysięcy butelek na godzinę. Otwarto nowe działy: piwowarski, słodowni, napojów gazowanych produkujących lemoniady, wódek, likierów, kawy i cukiernię pod nazwą Sfinks. Działały także warsztaty wytwarzające beczki, skrzynki do piwa, warsztaty remontowe, naprawcze oraz kuźnie, w których podkuwano konie pociągowe. Dzięki rozbudowie browar stał się jednym z największych w kraju, ustępując pola jedynie Tychom i Okocimowi. W 1928 roku, rekordowym pod względem produkcji, wyprodukowano 202,5 tysiąca hektolitrów piwa i 2 miliony 260 tysięcy butelek napojów bezalkoholowych. Wkrótce po tym sukcesie światowy kryzys gospodarczy wymusił zmniejszenie produkcji, która nie osiągnęła już nigdy poziomu z początku lat dwudziestych XX wieku. Nie ograniczyło to jednak eksportu piwa z browaru Haberbusch i Schiele do tak odległych krajów jak USA czy Wielka Brytania. We wrześniu 1939 roku browary były kilkakrotnie bombardowane. Załoga zakładowej straży pożarnej, uczestniczyła w gaszeniu pożarów nie tylko zabudowań fabrycznych, ale także całego miasta. Ujęcia czystej wody znajdujące się na terenie browaru, w dużym stopniu przyczyniły się do stałego zaopatrywania w nią mieszkańców całego miasta. Po zajęciu Warszawy browar znalazł się w rękach władz okupacyjnych. Produkcja od tej pory trafiała głównie w ręce wojsk niemieckich, policji i restauratorów niemieckich. Tymczasem Rada i Zarząd Spółki prowadziły działalność konspiracyjną, pomagając pracownikom i członkom AK, wystawiając fikcyjne zaświadczenia o pracy, które chroniły przed wywiezieniem na roboty przymusowe w głąb terytoriów III Rzeszy. Wybuch Powstania Warszawskiego i działania wojenne stały się przyczyną zniszczenia infrastruktury fabryki. Po kapitulacji powstania Niemcy rozgrabili i wywieźli ocalałe urządzenia browarnicze, wśród których znalazło się m.in. wyposażenie myjni oraz rozlewni beczek i butelek. Część niezniszczonych jeszcze zabudowań podpalono, a pozostałe wysadzono w powietrze. Stary browar przestał istnieć. W 1946 roku przedsiębiorstwo zostało częściowo odbudowane i znacjonalizowane. Browar rozpoczął produkcję znanego piwa marki Królewskie, działając do lat 80. ubiegłego wieku. Przemiany polityczne przełomu lat 80. i 90. spowodowały, że zakład został sprywatyzowany zyskując nową nazwę Browary Warszawskie "Królewskie" S.A. Najsmutniejszy okres w dziejach fabryki przypada na czasy nam współczesne. Od 2004 roku zaczęto rozbierać liczne budynki browaru. Jako Butelka. Likier Ziołowy Grand Seigneur Haberbusch i Schiele s.a. Wola 5 akcji na 500 złotych Popielniczka: Towarzystwo Akcyjne Haberbusch i Schiele oraz Browar Towarzystwa Akcyjnego Haberbusch i Schiele przy ulicy Krochmalnej przed 1914 r., w: A Stelnik, Album Widoków Warszawy 7 Karol Haberbusch ( ), fot. J.Mieczkowski, zbiory MHW jeden z niewielu zachował się, znacznie przebudowany po 1945 roku, dom mieszkalny Haberbuscha, usytuowany przy ulicy Grzybowskiej. W kolejnych latach produkcję piwa stopniowo, a obecnie już całkowicie, przeniesiono do Warki, pozostawiając jedynie w sercach mieszkańców Woli wspomnienia o wspaniałej i chlubnej historii browaru Haberbusch i Schiele. Patryk Jaworek nr Pismo Bibliotek Wolskich

8 8 Wola Czytania Mała ojczyzna Wola Niemal od zarania swych dziejów Wola była świadkiem niecodziennych i niezwykłych wydarzeń. Już wtedy, gdy jej mieszkańcom nie śniło się nawet o dalekiej i niedostępnej Warszawie rozbrzmiewało tu głośne viritim! i veto! Rozgrywały się tu zdarzenia wielkie, będące kamieniami milowymi w rozwoju polskiej państwowości, rozgrywały się też tragedie, kiedy to ulice Woli zamieniono w getto. Historia dzielnicy jest bogata i różnorodna. Prześledzić ją możemy na podstawie opracowań historyków, jej ślady napotkamy także we wspomnieniach mieszkańców i w literaturze pięknej. W wyobraźni pisarzy rzeczywisty wygląd dzielnicy i jej mieszkańców przefiltrowany zostaje przez subiektywne doznania, co tworzy niekiedy niesamowity, barwny konglomerat. Juliusz Słowacki z kolei pisał: W starym kościółku na Woli Został jenerał Sowiński, Starzec o drewnianej nodze, I wrogom się broni szpadą. Wola widziana oczami wieszczów to rozpaczliwy, straceńczy patriotyzm, bo Każdy z autorów opisuje Wolę przez pryzmat własnych doświadczeń i obserwacji. Wiele zależy też od epoki, w jakiej dany utwór powstawał. Dla Mickiewicza i Słowackiego Wola to miejsce romantycznych zrywów i bohaterskich dokonań. Niektórzy pamiętają jeszcze ze szkolnych czasów fragment Reduty Ordona : Przeciw nim sterczy biała, wąska, zaostrzona, Jak głaz bodzący morze, reduta Ordona. Sześć tylko miała armat; wciąż dymią i świecą; I nie tyle prędkich słów gniewne usta miecą, Nie tyle przejdzie uczuć przez duszę w rozpaczy, Ile z tych dział leciało bomb, kul i kartaczy. choćby nie było na świecie Jednego już nawet Polaka To ja jeszcze zginąć muszę Za miłą moją ojczyznę, I za ojców moich duszę Wystarczyło kilkadziesiąt lat, by perspektywa diametralnie się zmieniła. Dla Stefana Żeromskiego Wola to przede wszystkim dzielnica biedy, wymarzona wprost do wdrożenia idei pracy u podstaw: Minąwszy ogród i plac za Żelazną Bramą, był u siebie i przywitał najściślejszą ojczyznę swoją. Wąskimi przejściami, pośród kramów, straganów i sklepików wszedł na Krochmalną. Żar słoneczny zalewał ten rynsztok w kształcie ulicy. Z wąskiej szyi między Ciepłą i placem wydzielał się fetor jak z cmentarza. Po dawnemu roiło się tam mrowisko żydowskie.( ) Z prawej i lewej strony stały otworem sklepiki, instytucje kończące się niedaleko od proga jak szuflady wyklejone papierem. ( ) O krok dalej rozwarte okna dawały widzieć wnętrza pracowni, gdzie pod niskimi sufitami skracają swój żywot schyleni mężczyźni albo zgięte kobiety ( ). Mury o kolorze zakurzonego grynszpanu Pismo Bibliotek Wolskich nr

9 albo jakiejś zrudziałej czerwoności, niby pstre, ubłocone gałgany, nasunęły mu się przed oczy. Kazał więc Żeromski doktorowi Judymowi podjąć na tym terenie kaganek oświaty, co jak pamiętamy ze szkoły zakończyło się sromotną porażką. Świadczyć o tym może chociażby fakt, że w opisie Woli o kilka dziesięcioleci starszej, sporządzonym przez Polę Gojawiczyńską w jej najsłynniejszej powieści Dziewczęta z Nowolipek znaleźć można wiele wspólnych elementów z tym, jaki wyłania się z kart Ludzi bezdomnych : Ale w miarę jak się posuwały w głąb, w stronę Żelaznej, wahające się i baczne, uczuły jakiś prąd, który je porywał ( ) Jakieś ogromne wozy pełne skrzyń. Pełne huczących pustych beczek, grzmiącego żelastwa. W oknach ponurych domów ledwo się ćmiły małe światła lamp, umieszczonych wysoko przy ścianach. Widać było brudne sufity, światło padało z góry i oświetlało akurat te miejsca, które były ważne. Więc piec kuchenny, kuchnię, gdzie gotowała się kolacja. Warsztat szewca, mały stolik, czterech mężczyzn siedzących wokół z grzbietami zgiętymi. Balię praczki w oparach. Maszynę i parę rąk przytrzymujących materiał pod igłą ( ). Z małych, zapadłych w ziemię szynczków buchały zapachy. Z dużych, narożnych restauracji dobiegała huczna muzyka. Przy sklepikach monopolowych mężczyźni z siłą uderzali otwartą dłonią w dna flaszek. Co ciekawe, Gojawiczyńska, podobnie jak Żeromski widzi w tych kilku ulicach ojczyznę swych bohaterek, nie tę abstrakcyjną i przez to odległą, ale namacalną, doświadczaną codziennie: Nie posuwały się dalej niż do Leszna, tej połowy Leszna od Karmelickiej do Żelaznej i dalej do Nowolipek w głąb, uliczkami w smrodliwych rozgałęzieniach biegnących ku Powązkom i Nalewkom. ( ) tu była ojczyzna, dzielnica warsztatów stolarskich i tokarni żydowskich.. Wola międzywojenna to uboga dzielnica robotnicza, gdzie jak pisał Edward Szymański każdy dzień robociarza z gazowni, Od Lilpopa, Gerlacha, z przędzalni, To nie tango, kolego szanowny Ani walczyk sentymentalny (...). Jest to również dzielnica z kryminalnego cyklu Konrada T. Lewandowskiego, pełna dramatycznych pościgów dorożkami, hucznych zabaw Pod Kogutem w okolicach Kercelaka, skąd niepodzielnie rządził Tata Tasiemka, gdzie usłyszeć można było niejedno soczyste sformułowanie wypowiedziane niepowtarzalną warszawską gwarą z jej unikalną składnią, intonacją i słownictwem, której wielkim powojennym piewcą był Stanisław Grzesiuk. Była to także dzielnica dintojry, ale też wyrazistych zasad i honoru, bo przecież, jak to ujął Adam Bahdaj: oj co Wola, to Wola, ludzie tu grzeczni, dobrze ułożeni, chociaż zadziorni i nie dadzą sobie w kaszę dmuchać. Najtragiczniejszą kartę w dziejach Woli opisuje w Pianiście Władysław Szpilman. Getto dzieliło się na małe i duże. Małe getto, zawarte pomiędzy ulicami Wielką, Sienną, Żelazną i Chłodną, miało po ostatnim zmniejszeniu tylko jedno połączenie z dużym: przy zbiegu Chłodnej i Żelaznej. Duże getto obejmowało całą północną część Warszawy z mnóstwem małych, cuchnących uliczek i zaułków, które roiły się od biedoty żydowskiej, gnieżdżącej się w nędzy, brudzie i ciasnocie. W małym getcie panowała również ciasnota, nie wykraczała ona jednak poza granice zdrowego rozsądku. W getcie, by utrzymać rodzinę Szpilman grał w kawiarniach i salkach koncertowych. W 1943 roku udało mu się uciec. Do wybuchu powstania warszawskiego ukrywały go polskie rodziny. Książki 9 Godzinę W i dalsze dni powstania na Woli opisuje Miron Białoszewski w swym Pamiętniku z Powstania Warszawskiego : 1 sierpnia we wtorek 1944 roku było niesłonecznie, mokro, nie było za bardzo ciepło. W południe chyba wyszedłem na Chłodną (moja ulica wtedy, numer 40) i pamiętam że było dużo tramwajów, samochodów, ludzi i że zaraz po wyjściu na rogu Żelaznej uświadomiłem sobie datę 1 sierpnia i pomyślałem sobie chyba słowami: 1 sierpnia święto słoneczników Tyle że to pamiętam odwrócony w Chłodną w stronę Kercelaka. Podobnie jak dla Tomasza Judyma i dziewcząt z Nowolipek, małą ojczyzną jest również Wola dla Perełki, Paragona i Mandżara, bohaterów pierwszej warszawskiej powieści Adama Bahdaja Do przerwy 0:1, w której opowiada o grupie zaradnych chłopców, próbujących odnaleźć się w trudnych realiach powojennej Warszawy. Jedyną niemal i ukochaną ich rozrywką jest gra w piłkę. nr Pismo Bibliotek Wolskich

10 10 Wola Czytania Boiskiem nazywali chłopcy plac, na którym grali w piłkę. Był to niewielki teren wciśnięty między warszawskie gruzy, zasypany odłamkami cegły, zarośnięty po bokach gąszczem zielska i chwastów ( ). Na tym nędznym placyku skupiało się życie sportowe chłopców z Górczewskiej i okolicznych ulic. ( ) rozgrywano tu pasjonujące mecze, kończące się zwykle kłótniami a nawet bójkami. Organizowano turnieje zapaśnicze. Urządzano naprędce zawody lekkoatletyczne, chodzenie na rękach, skoki i inne sztuki. Powojenne oblicze robotniczej Woli, mocno już czerwonej, pełnej zobowiązań bez pokrycia na cześć zjednoczenia partii robotniczych, znaleźć możemy w Bazie Sokołowskiej Marka Hłaski, która, jak sama nazwa wskazuje, gniotła się na peryferiach Woli w zaułku ulicy Sokołowskiej. Przyznać trzeba, że obraz dzielnicy przebijający z cytowanych przeze mnie fragmentów jawi się raczej pesymistycznie. Wola, oprócz brudnych zaułków i zakładów pełnych ponad siły pracujących ludzi, ma także miejsca tajemnicze i niezwykłe. A nikt nie wyśledzi tajemnicy równie skutecznie jak Konrad T. Lewandowski. Udowadnia to w powieści Bo kombinerki były brutalne : ( )bocznym wejściem, na rogu Wolskiej i Elekcyjnej, wkroczyłem do Parku Sowińskiego. Park był spory, ale wiedziałem, dokąd mam iść. Na Miejsce Niczyje. To obszar o powierzchni około ara, prostokątny, wciśnięty między trzema bokami między resztkę wału reduty wolskiej, mur cmentarza i mur zakładu kamieniarskiego. Taka ślepa kiszka przestrzeni. ( ) Miejsce Niczyje istniało od bardzo dawna. Można je dostrzec na fotografii z lat 30. XX wieku, przedstawiającej nowozałożony Park Wolski, jeszcze nie Sowińskiego i jeszcze łysy jak kolano. Istnienie Miejsca można też wydedukować z opisu stanu reduty wolskiej z 1909, zamieszczonego w Biesiadzie Literackiej. Myślę, że Miejsce zawsze było jakoś wyróżnione. Trwało jak przedwczesna, porażająca, lovecraftowska tradycja, do której nie miał dostępu nikt, oprócz szaleńców ( ). Samo miejsce niczyje i najbliższy mu fragment cmentarnego muru kryła wielka łata księżycowego cienia, rzucanego przez rosnące na wale drzewa. ( ). Nie widziałem nic, co się tam działo, ale sam też nie byłem widoczny. Zatoczywszy półkole, zacząłem cicho podchodzić do Miejsca od strony muru. Na granicy cienia zamarłem. Coś patrzyło na mnie, coś było w ciemności Nie, nie ktoś! Na pewno coś! Wrażenie jednoznaczne, choć ulotne. Ponadludzki instynkt, który znalazłszy się w centrum uwagi, natychmiast kurczył się i nieśmiało niknął w podświadomości. Wystarczyła najmniejsza szczypta racjonalizacji, by rozwiać niepokój i wejść w mrok. Prosto w pułapkę Mamy zatem w literaturze pełne odzwierciedlenie bogatej i niezwykle różnorodnej historii naszej dzielnicy. Począwszy od Ordona i Sowińskiego, bohaterskich obrońców Warszawy z czasów powstania listopadowego, poprzez biedne i brudne zaułki pełne liczących każdy grosz rzemieślników przełomu XIX i XX wieku, barwne bale z czasów sanacji, aż po tragedię wojny, powstania warszawskiego i trudne lata powojenne. Jak powieściopisarze zapiszą czasy nam współczesne? Czy będziemy do nich wracać z sentymentem, tak jak do tych przedstawionych przeze mnie powyżej? Czas pokaże Honorata Sekuła-Cortés Pismo Bibliotek Wolskich nr

11 Edukacja 11 w nim gry wspierające poznawanie pierwszych słówek w języku angielskim z zakresu codziennego użytku, a także kolorów, zawodów czy zwierząt oraz zachęca do dalszej nauki poza portalem. Dorosłym użytkownikom portal oferuje mechanizmy umożliwiające tworzenie bazy wiedzy na temat rozwoju, wychowania, zabawy i edukacji dzieci oraz wymiany doświadczeń pomiędzy rodzicami Ciufcia jest projektem przeznaczonym dla rodziców i dzieci w wieku od drugiego do szóstego roku życia. Celem twórców było stymulowanie wszechstronnego rozwoju dziecka dzięki zabawom interaktywnym. To pierwszy w Polsce serwis zbudowany w oparciu o współczesne teorie psychologiczne. Zawarte w nim gry i zabawy, dostosowane do potrzeb oraz umiejętności dzieci w wieku przedszkolnym, wspierają ich rozwój poznawczy, emocjonalny i społeczny. Atrakcyjna forma zabaw, kolorowa grafika jak również przyjazne postacie występujące w serwisie - rozwijają wyobraźnię, bawią i uczą. W ubiegłym roku, za swą działalność edukacyjną, serwis zdobył certyfikat bezpieczeństwa w postaci blogu. Mogą oni porozmawiać z ekspertami, a także z innymi rodzicami, jak również uzyskać informacje na temat akcji skierowanych do rodziców i dzieci oraz ciekawych miejsc, które można odwiedzić ze swoimi pociechami. Portal stał się hitem nie tylko w kraju, ale również za granicą. Powstała anglojęzyczna wersja: i jest ona równie popularna jak pierwowzór. Wkrótce Rozwój dzieci w wieku przedszkolnym przebiega intensywnie, lecz w indywidualnym tempie. Dlatego też wszystkie gry i zabawy zostały podzielone na dwie kategorie wiekowe: 2-4 lata oraz 4-6 lat. Ułatwia to dobór odpowiednich zabaw do umiejętności dziecka. Gry i zabawy dla maluchów przeznaczone są dla dzieci, które uczą się korzystania z komputera, a w szczególności posługiwania się myszką. Dzieci mają możliwość przesuwania przedmiotów, układania wirtualnych kloców, eksperymentowania w laboratorium naukowym, a także malowania obrazów czy robienia kleksów na ścianie. Zabawy dla starszaków uczą przede wszystkim pisania, czytania i liczenia, ale także poszerzają wiedzę i rozwijają kreatywność użytkowników. Znajdujące się na tej podstronie gry umożliwiają dzieciom zabawę różnymi urządzeniami mechanicznymi, zaspokoją ciekawość, pozwalają na eksperymentowanie z dźwiękami i zabawy w charakteryzatorni teatralnej (szczególnie polecane małym gwiazdom). Okres przedszkolny jest świetnym momentem na rozpoczęcie nauki języków obcych, dlatego też Ciufcia proponuje naukę w przedszkolu językowym. Znajdują się dzieci w Chinach, Brazylii i Malezji będą mogły uczyć się i bawić za pośrednictwem portalu Ciufcia, gdyż kraje te ubiegają się o zakup licencji. W kolejce czekają też następne kraje. Bowiem użytkownikom jak i jego odpowiednikom w innych krajach grozi tylko dobra zabawa! Magdalena Ulanowicz nr Pismo Bibliotek Wolskich

12 Wolskie Bestsellery lp TYTUŁ WYDAWnictwo ROK OPIS 1 Zamek z piasku, który runął Stieg Larsson Wydawnictwo Czarna Owca 2009 Ostatnia część trylogii Millennium. Główna bohaterka przeżywa próbę pogrzebania jej żywcem i postrzał w głowę. Tymczasem jej przyjaciel, dziennikarz i wydawca, sięga w skrywaną przeszłość kobiety i rusza w pogoń za prawdą. Pisze tekst, który ma oczyścić nazwisko bohaterki i wywołać trzęsienie ziemi w rządzie i całym kraju. Powieść łączy wszystkie nitki cyklu w atrakcyjną całość. 2 Marina Ruiz Zafón Carlos Muza 2009 Barcelona, lata osiemdziesiąte XX wieku. Bohater zauroczony atmosferą podupadających secesyjnych pałacyków otaczających jego szkołę, śni swoje sny na jawie. Pewnego dnia spotyka Marinę, która od pierwszej chwili wydaje mu się nie mniej fascynująca niż sekrety dawnej Barcelony. 3 Kobieta zaklęta w kamień Marta Fox Wydawnictwo Literackie 2009 Feminizująca powieść, której bohaterka, pisarka w średnim wieku, dokonuje bilansu swego życia. Wiadomość o chorobie wyzwala w niej nowe siły i zmienia relacje rodzinne. Sugestywna lektura o poszukiwaniu spełnienia, miłości i szansy na szczęście, skierowana do dorosłych czytelniczek. 4 Wzgórza Toskanii Ferenc Máté Prószyński Media 2009 Bohaterowie opuszczają Nowy Jork, aby osiedlić się w gospodarstwie na wzgórzach Toskanii. Życiową przygodę rozpoczynają bez znajomości włoskiego. Z dnia na dzień coraz więcej dowiadują się o Toskanii - jej wzgórzach, słońcu, sztuce, jedzeniu oraz, co najważniejsze, o zwykłych, pełnych pasji i rozkochanych w życiu ludziach. 5 Biała gorączka Jacek Hugo-Bader Czarne 2009 Samotna podróż z Moskwy do Władywostoku, w której jedynym towarzyszem jest stary, wiecznie psujący się rosyjski łazik. Czy to nie szaleństwo? A jednak autor podjął to wyzwanie, opisując przy okazji w barwny sposób Rosję i inne republiki poradzieckie. Ów przekaz niekoniecznie pokrywa się z wyobrażeniami znanymi nam z mediów. Wolskie Bestsellerki lp TYTUŁ WYDAWnictwo ROK OPIS Ranking ułożony został przez pracowników najliczniej odwiedzanych bibliotek wolskich, Wypożyczalni dla Dorosłych i Młodzieży nr 32 oraz Biblioteki dla Dzieci i Młodzieży nr 21 w oparciu o częstotliwość wypożyczeń i liczbę zamówień na poszczególne pozycje Nieznane przygody Mikołajka René Goscinny, Jean-Jacques Sempé Miasto kości Cassandra Clare W pierścieniu ognia Suzanne Collins Posłaniec Markus Zusak Mama Mu - seria Jujja Wieslander Media Rodzina 2009 Amber 2009 Znak 2009 Znak 2008 Egmont Polska 2004 Książka zawiera wyjątkowy zbiór nieznanych opowiadań o Mikołajku. Historie należy przeczytać w całości, oglądając piękne rysunki, po raz pierwszy - w mikołajkowej historii - kolorowe. Tytułowy bohater to uroczy urwis, mający wielu przyjaciół oraz mnóstwo energii do zabawy. Jego przygody, jak zawsze, rozbawią małych i dużych. Piętnastoletnia bohaterka odkrywa niezwykłe umiejętności - potrafi dostrzec demony oraz inne niezwykłe istoty. Dziewczyna dowiaduje się, że w jej żyłach płynie krew Nocnego Łowcy. Każdy rozdział rodzi nowe wątpliwości i pytania, jest pełen zagadek i tajemnic, które sprawiają, że trudno oderwać się od książki. Drugi tom trylogii o mieszkańcach futurystycznego państwa, którego władze zmuszają podległe sobie rejony do składania upiornej daniny. Dwójka uczestników turnieju na śmierć i życie udaremnia plany władz, wymuszając zwycięstwo obojga. Znakomita powieść o przyszłości, doskonale łączy refleksję z przygodą i romansem. Dziewiętnastoletni bohater to nieudacznik, przeciętniak, żałosny karciarz i ofiara losu. Wszystko do czasu, kiedy przypadkiem staje się zakładnikiem podczas napadu na bank i udaje mu się powstrzymać napastnika. Po tym wydarzeniu w jego skrzynce pocztowej pojawia się tajemnicza karta - as karo. Wtedy zostaje Posłańcem. Seria książek o przygodach Mamy Mu i Pana Wrony to ciepłe opowieści dla najmłodszych, w których nie ma zła i przemocy, jest za to dużo radości i uśmiechu. Dowcipne historyjki uzupełnione niezapomnianymi rysunkami, składają się na godną uznania serię i pokazują jak łatwo zakochać się w krowie.

13 Książki 13 Warto przeczytać... Blondynka na Czarnym Lądzie, Beata Pawlikowska Tym razem autorka wyrusza do Afryki. Na dusznym lotnisku w Mombasie czeka na nią czterdziestostopniowy upał, stuprocentowa wilgotność powietrza i szumiące na wietrze palmy. Czytelnika zaskakuje bogactwo intensywnych zapachów: aromatycznych przypraw, kadzidełek i dymu z ogniska, oraz stada namolnych żuczków, podstępnych moskitów i tłustych much. Spotka też wszędobylskie pająki, skorpiony, węże i jadowite skolopendry. Kolejna pełna poczucia humoru i barwnych opisów publikacja dla miłośników literatury podróżniczej. "Karski : raporty tajnego emisariusza", Stanisław M. Jankowski Oparta na dokumentach i relacjach świadków opowieść o wojennej działalności Jana Karskiego, kuriera i emisariusza politycznego, który przenosił na zachód informacje o zbrodniach jakich dopuszczał się hitlerowski okupant. Człowiek o niebywałej odwadze, wydostał się z sowieckiego obozu dla jeńców i z niemieckiego pociągu jadącego do obozu, uciekł gestapowcom ze szpitala w Nowym Sączu. Ciekawa literatura faktu dla zainteresowanych II wojną światową oraz sylwetką bohatera. Azyl : opowieść o Żydach ukrywanych w warszawskim zoo, Diane Ackerman Prawdziwa opowieść o Janie i Antoninie Żabińskich: twórcach warszawskiego ZOO, którzy podczas wojny ocalili przed śmiercią setki przeszmuglowanych uciekinierów z getta. Dla kamuflażu gościom nadawano zwierzęce przezwiska, a że zwierzęta nosiły ludzkie imiona, willa Żabińskich w pełni zasługiwała na miano domu pod zwariowaną gwiazdą. Nad wszystkim czuwała pani Antonina wspaniała, odważna kobieta o wielkim sercu, zawsze gotowa nieść pomoc ludziom i naszym braciom mniejszym. Niezwykła historia o odwadze i ludziach zdumiewająca, mądra i zabawna. Książka o Hani, Wanda Ottenbreit Niezwykła wyprawa w świat wyobraźni, mądra opowieść o małej dziewczynce, która uczy się tego, co w życiu naprawdę ważne. Pewnego dnia czteroletnia Hania wyrusza na poszukiwanie szczęścia, które się zgubiło, kiedy do domu powrócił jej Duży Brat. Hania bardzo chce znaleźć owo szczęście, żeby mama nie płakała wieczorami, a Duży Brat znowu zaczął się uśmiechać. Książka warta polecenia zarówno ze względu na barwną i ciepłą opowieść, jak i na ilustracje i piękną przedmowę autorstwa Małgorzaty Musierowicz. Francuski ogrodnik, Santa Montefiore Para głównych bohaterów przeprowadza się z dziećmi z Londynu do pięknego domu na wsi, otoczonego zapuszczonym ogrodem. Poszukiwany ogrodnik nieoczekiwanie znajduje się sam i jest niezwykle przystojnym Francuzem. Obyczajowa literatura kobieca z obowiązkowym szczęśliwym zakończeniem. Opowieść o miłości i prawie do uczuć, która rozgrywa się na tle angielskiej przyrody. Numery: czas uciekać, Rachel Ward Bohaterką książki jest zbuntowana, piętnastoletnia nastolatka, obdarzona niezwykłym darem. Patrząc komuś w oczy - od razu widzi numer, który oznacza datę śmierci tej osoby. Bohaterka wie, którego dnia każda z otaczających ją osób umrze. Nie potrafi nikogo ocalić, więc sama ucieka przed ludźmi i szkołą, unika przyjaźni i związków. Magnetyczna książka od której nie sposób się oderwać. opracowanie: Monika Larysa Mikołajczak, Aneta Wójcik nr Pismo Bibliotek Wolskich

14 Życie to ruletka, którą kręci los Gdy jesteśmy młodzi, zdrowi i szczęśliwi, żyjemy z dnia na dzień. Od czasu do czasu snujemy jakieś plany na przyszłość, ale tak naprawdę najważniejsze jest tu i teraz: dzisiejsi przyjaciele, imprezy, wakacje i inne rozrywki. Młodość to czas szaleństw. Nie zaprzątamy sobie głowy myślami o osobach chorych, upośledzonych, niepełnosprawnych czy ludziach w hospicjach. Ktoś, kto jest zdrowy, młody i ma całe życie przed sobą nie przywiązuje do niego większej wagi... Do czasu, aż zdarzy się tragedia, aż zetknie się z nią osobiście, aż dotknie ona kogoś z bliskich...

15 To się zdarza i to wcale nierzadko. Choroba, wypadek, tragiczne zdarzenie sytuacje często bez wyjścia, które spadają na nas jak grom z jasnego nieba i burzą nasze poukładane, spokojne życie. Nie potrafimy sobie z tym sami poradzić, liczymy na wsparcie osób trzecich, które z kolei często nie wiedzą jak pomóc. Chcą nas wesprzeć, ale nie wiedzą jak i w rezultacie unikają trudnych tematów, udając że nic się nie stało, że wszystko jest jak przedtem. Nie o to przecież chodzi, lepiej nazywać rzeczy po imieniu. Po pierwszym szoku, po zupełnym niezrozumieniu tego co i dlaczego się stało, po tysiąckrotnym zadaniu sobie pytania: dlaczego właśnie ja, dlaczego mnie się to przydarzyło, po morzu wypłakanych łez, zaczyna do nas docierać okropna prawda. Zaczynamy zastanawiać się co dalej? W dalszym ciągu jesteśmy bezradni i rozglądamy się wkoło szukając pomocy. Liczymy na jakieś działanie ze strony lekarzy, rodziny, na jakiekolwiek oznaki wsparcia. Ciągle jeszcze mamy nadzieję, że ktoś przyjdzie i powie: wszystko ok. wyzdrowiejesz, medycyna zna gorsze przypadki. Właśnie wsparcie najbliższych oraz innych przyjaznych nam ludzi jest niezmiernie ważne. Przekonała się o tym matka trzech dorastających synów, autorka książki W twoich rękach. Pewnego dnia dowiaduje się, że jeden z jej synów - Scott, uległ poważnemu wypadkowi i w stanie śpiączki przebywa w szpitalu w Australii. Bez chwili wahania leci na drugi koniec świata by zmierzyć się z budzącą lęk rzeczywistością. Na miejscu okazuje się, że szanse na obudzenie chłopca są znikome. Mimo to matka podejmuje rozpaczliwą walkę o odzyskanie syna; o jego przebudzenie, a potem przywrócenie mu sprawności. Odzyskanie świadomości oznacza dla chłopca rozpoczęcie długiej, wymagającej ogromnego nakładu sił i środków rehabilitacji. Niespodziewanie, pomoc oferują obcy ludzie, wolontariusze, którzy w Australii, a potem w Anglii zjawiają się licznie, oferując swój czas, chęci i umiejętności. Przez otwarty, pełen serdecznego ciepła, dom Scotta i jego dzielnej matki przewijają się niezliczeni ochotnicy. Każdy z nich coś po sobie zostawia i każdy daje choremu chłopcu iskierkę radości. W twoich rękach to prawdziwa, wzruszająca opowieść matki o zma- ganiach z chorobą i niespodziewanym kalectwem ukochanego syna. Historia o tym, jak błyskawicznie i nieodwracalnie odmienia się los i jak trudne wyzwania stawia przed nami życie. Przede wszystkim jednak, jest to historia o wielkiej miłości, niesłabnącej nadziei oraz wierze w ludzi i siłę niesionej przez nich bezinteresownej pomocy. Nieco innego wypadku doświadczył Mariusz Rokicki, autor i bohater książki Życie po skoku. Pewnego letniego popołudnia popełnił straszne głupstwo: w dniu swoich 21 urodzin skoczył na główkę do płytkiej wody i złamał kręgosłup. Skutkiem tego wydarzenia jest przykucie do wózka inwalidzkiego i trwała niepełnosprawność. Bezpośrednio po wypadku nie rozumiał co się stało, dopiero po pewnym czasie, przerażony, uświadomił sobie, że już nigdy nie będzie mógł chodzić. Przez wiele lat poddawany licznym badaniom, operacjom i rehabilitacji zmagał się nieustannie z cierpieniem. Jego wstrząsająco szczera i bolesna opowieść ma być przestrogą przed młodzieńczą brawurą i brakiem wyobraźni, a jednocześnie garścią informacji dla wszystkich w podobnej sytuacji. Ale czy tylko wypadki potrafią zmienić życie? Nieraz bywa i tak, że dotyka nas tragedia i nie jest to wynikiem brawury, nieuwagi czy lekkomyślności. Dorota Terakowska w książce Poczwarka opowiada o młodym, idealnym małżeństwie, jakich wiele wokół nas. Do pełni szczęścia brakuje im tylko zdrowego, pięknego i zdolnego dziecka. Wreszcie dziecko się pojawia, tylko zupełnie inne niż to, o którym marzyli. Dziewczynka ma zespół Downa. Świat rodziny rozpada się w gruzy. Na początku czują wielki ból i żal. Wzajemnie obwiniają się o to, że dziecko jest inne, czują do niego odrazę, jednak z czasem nadchodzi zmiana, odnajdują w sobie siłę by walczyć. Z zapartym tchem obserwujemy ciężkie życie i zmagania całej trójki: matki, która kocha córkę, ale ma chwile zwątpienia, żalu i złości, dziewczynki, która czuje, że ojciec się jej wstydzi, a nawet brzydzi, oraz mężczyzny, który nie potrafi poradzić sobie z całą sytuacją. Dzięki tej książce możemy poznać chorobę oraz życie ludzi, którzy się z nią zetknęli. Powieść uczy tolerancji dla osób z zespołem Downa oraz wyrozumiałości dla ich rodzin. Autorka pokazuje świat, który dla ludzi bez podobnych problemów jest zupełnie obcy. Rodziny chorych z zespołem Downa często są pozostawione same sobie, bez wsparcia z zewnątrz. Poznając Ewę i Myszkę, dowiadujemy się, dlaczego akceptacja i wszelka pomoc, nawet najskromniejsza, są aż tak ważne. Książki Chcesz wiedzieć więcej? Szanowny Czytelniku! Wszystkie historie opisane w artykule pochodzą z książek dostępnych na półkach wolskich bibliotek. Jeśli zainteresowała Cię któraś z nich zapraszamy do naszych wypożyczalni!!! 15 Nie jest to przypadek odosobniony. Tamara Zwierzyńska-Matzke i Sven Matzke autorzy i bohaterowie powieści Czasami wołam w niebo byli młodzi, zakochani i niezmiernie szczęśliwi. Powoli układali sobie życie. Niestety, okazało się że dziewczyna ma raka. Był to wyrok dla obojga. Walka z chorobą trwała rok. Pierwsza operacja, chemioterapia, ogólny zły stan zdrowia. Ogromny ból i cierpienie. Nie każdy by to wytrzymał. Ale oni byli silni. Wierzyli, że będzie lepiej, że wygrają tę walkę. Mieli wspaniałe plany na przyszłość. Wydawało się, że odnieśli sukces. Lekarze byli zadowoleni, wszystko zmierzało ku lepszemu. Były nawet wspaniałe wakacje, wyjazdy, tańce, wycieczki. Oboje chcieli o wszystkim zapomnieć. Gdy już powoli zaczynali podnosić się po ciosie, jaki zadało im życie, dostali drugi, mocniejszy. Nawrót choroby, kolejna operacja, chemie. Było coraz gorzej. Jeszcze większy ból i cierpienie. Ale oni nadal wierzą, jeszcze są silni, będą walczyć do końca. Ta lektura zmusza do myślenia. Człowiek zaczyna się zastanawiać nad sobą, nad swoim życiem. Czy potrafimy cieszyć się, tak jak Tamara, że świeci słońce, że można pojechać na wycieczkę do lasu i wdychać jego zapach? Przede wszystkim zastanawiamy się, czy naprawdę ważne są rzeczy materialne, np. sprzęt najnowszej generacji w domu. Zazwyczaj nie potrafimy cieszyć się drobiazgami, zwykłym życiem. Przyziemne sprawy potrafią docenić tylko ci, którzy otarli się o śmierć. Zapracowani, zaganiani nie mamy czasu na rozmyślania. Nie zauważamy, że wokół kwitną kwiaty, trawa się zieleni, że jedna pora roku zmienia się w drugą. Narzekamy, wyolbrzymiamy problemy, robimy z igły widły. A przecież są ludzie, którym nie jest dane doświadczyć połowy tego, co nam, zdrowym. Dlatego zatrzymajmy się na chwilę i rozejrzyjmy dokoła. Poczujmy zapach kwiatów, z zapałem zróbmy coś prozaicznego i uśmiechnijmy się do nieznajomych. Po prostu, cieszmy się życiem. Katarzyna Dzięcioł nr Pismo Bibliotek Wolskich

16 16 Wola Czytania Płonące Księgi Na przestrzeni wieków książki przybierały różne formy, od kilkumetrowych papirusów zwiniętych w zwoje, przez bambusowe tabliczki i pergaminowe karty, do papierowych manuskryptów. Wszystkie, bez względu na to w jaki sposób powstały, stale były (i są nadal) narażone na niszczące działanie ognia i innych żywiołów. Książki ulegały zagładzie nie tylko z powodu katastrof naturalnych czy wojennych zawieruch. Szczególnie niebezpieczna dla słowa pisanego bywała władza, zarówno świecka jak i duchowna, która niejednokrotnie na przestrzeni dziejów uzurpowała sobie prawo do ingerowania w treść książek i wysyłała na stosy te, które w jej odczuciu stanowiły zagrożenie dla obowiązującego porządku. Praktyka niszczenia książek, których treść budziła moralne, religijne czy też polityczne Palenie ksiąg żydowskich i pism heretyckich, nadzorowane przez dominikanów - obraz Pedro Berruguete zastrzeżenia panujących, bywała różna, niemniej jednak dla kogoś ceniącego słowo pisane zawsze równie dramatyczna. Najczęściej nieprawomyślne księgi trafiały na stosy, gdzie płonęły na oczach publiczności, w wyreżyserowanej atmosferze teatru, która miała potęgować wrażenie triumfu władzy nad heretyzmem. Bez względu na to czy płonęły całe księgozbiory, czy pojedyncze egzemplarze wybitnych dzieł, wskutek destrukcyjnego działania panujących zniszczeniu uległ ogrom dziedzictwa kulturowego, a akty te stały się symbolami brutalnych i totalitarnych reżimów. Palenie książek jako narzędzie władzy zmierzające do stłumienia buntu, heretyckich poglądów, rozliczenia z nieprawomyślną twórczością literacką czy naukową ma długą i niechlubną historię. Dziś właściwie trudno znaleźć miejsce na świecie, gdzie taka praktyka nie miała miejsca. Jeden z najstarszych przykładów celowego palenia książek znajdziemy w 213 roku p.n.e. w Chinach. Jego sprawcą był Pierwszy Cesarz Chin Qin Shi Huang, założyciel dynastii Qin, budowniczy Wielkiego Muru i słynny reformator. Wkrótce po objęciu władzy wprowadził szereg zmian w państwie, które spotkały się z oporem poddanych. W ramach rozprawienia się z kontynuatorami starego porządku zwolennikami konfucjanizmu - Cesarz rozkazał zakopać żywcem czterystu sześćdziesięciu uczonych oraz spalić wszystkie konfucjańskie traktaty filozoficzne i historyczne. Chęć głębokiej unifikacji terytorium imperium, która wyrażać miała się m.in. ujednoliceniem pisma, skłoniła również władcę do zniszczenia wszelkich ksiąg zapisanych w innych wersjach pisma niż przyjęty przez Cesarza wzór. Oszczędzono jedynie dzieła dotyczące inżynierii, medycyny i wróżbiarstwa, które imperator umieścił w swojej prywatnej bibliotece. Pozostały ogromny zasób ksiąg, będący niewyczerpaną skarbnicą wiedzy na temat historii, filozofii i religii Chin z okresu sprzed trzeciego wieku przed naszą erą, unicestwiono. Najbardziej znanym, a jednocześnie najdotkliwszym przykładem zniszczenia księgozbioru w wyniku spalenia jest najprawdopodobniej pożar Biblioteki Aleksandryjskiej - największej biblioteki świata starożytnego. Założona w III wieku p.n.e. przez pierwszego macedońskiego władcę Egiptu, Ptolemeusza I Sotera, rozbudowywana przez jego następców, Biblioteka Aleksandryjska, zgromadziła praktycznie cały ówczesny zasób piśmiennictwa greckiego - w sumie 700 tys. zwojów papirusowych i pergaminowych! Książnica ta w zasadzie składała się z dwóch oddzielnych jednostek. Pierwsza z nich, zlokalizowana w obrębie pałacu królewskiego, zwana była Brucheionem, a dostęp do niej mieli tylko wybrani ludzie, najczęściej uczeni. Znalazła się tu cała literatura grecka oraz literatura ludów wschodnich w przekładach greckich, w łącznej ilości 490 tys. zwojów. Drugą biblioteką był dużo mniejszy Serapeion, założony przy świątyni Serapisa, gdzie złożono prawie 43 tys. publikacji. Do tych zasobów dostęp mieli wszyscy mieszkańcy miasta. Pierwsza katastrofa, która zniszczyła bezcenne zbiory aleksandryjskie miała miejsce w 47 roku p.n.e. Podczas inwazji Juliusza Cezara na Egipt od płonących okrętów egipskich zajął się przypadkowo pałac królewski, a z nim biblioteka. Nie jest natomiast pewne w jaki sposób zagładzie uległa pozostała, ciągle okazała, część zbiorów bibliotecznych. Niektóre źródła historyczne wskazują, że do ostatecznego upadku biblioteki doszło w 391 roku n.e. kiedy to Serapeion został splądrowany i spalony przez patriarchę Teofila wykonującego rozkaz cesarza Teodozjusza nakazujący zburzyć świątynie pogańskie. Inna wersja wydarzeń podaje, iż kres istnieniu biblioteki położył kalif Omar, który po zdobyciu Aleksandrii w 642 roku, rozkazał spalić wszystkie książki niewiernych. Domniemana rola patriarchy Teofila w zniszczeniu Biblioteki Aleksandryjskiej była jednak tylko początkiem niechlubnej roli jaką na przestrzeni dziejów odegrał kościół rzymskokatolicki w niszczeniu i paleniu nieprawomyślnych ksiąg. Najważniejszym narzędziem walki kościoła w tym zadaniu był Index librorum prohibitorum - Indeks Ksiąg Zakazanych, który zabraniał - pod groźbą ekskomuniki - rozpowszechniać i czytać wymienione w nim pozycje. Kościół, wspierany niejednokrotnie przez władzę świecką, napiętnował jednak nie tylko publikacje zawierające treści przeciwne jego nauce. Niszczono także książki będące świętymi księgami innych religii. W 1230 roku papież Grzegorz IX potępił jedną z podstawowych ksiąg judaizmu - Talmud, jako dzieło heretyckie, pełne bezbożnych stwierdzeń oraz bluźnierstw wymierzonych w religię katolicką i nakazał jego spalenie. Kolejny incydent związany z paleniem hebrajskich ksiąg, zainicjowany przez papieża Grzegorza IX, miał miejsce w Paryżu dwanaście lat później. Głowie kościoła udało się wówczas przekonać króla Francji Ludwika IX o potrzebie eliminacji ksiąg żydowskich. Publiczne palenie woluminów judaistycznych odbywało się wielokrotnie także w latach późniejszych. Niemałą rolę odegrał także kościół w niszczeniu ksiąg poza starym kontynentem. Z jego inspiracji bezpowrotnej stracie uległy bezcenne zbiory średniowiecznych cywilizacji Ameryki Środ- Pismo Bibliotek Wolskich nr

17 Biblioteki 17 kowej, szczególnie Majów. Europejscy przybysze widzieli w nich i ich obrzędach dzieło szatana, a państwo Majów brali za jego królestwo, które należało jak najszybciej zniszczyć ku chwale chrześcijańskiego Boga i katolickiej monarchii hiszpańskiej. Z Hiszpanii na podbój wyruszały coraz to nowe konkwisty, które stale napotykały na zacięty opór Majów. Przewaga i okrucieństwo konkwistadorów wyposażonych w dymiące kije były jednak coraz większe, a opór Majów słabł. Rozpoczęły się rządy znienawidzonych kolonizatorów: miasta burzono, plemiona przesiedlano, niszczono świątynie, ołtarze i przedmioty kultu, dawna religia została zakazana, a wszelkie nieposłuszeństwo było surowo karane. Rozpoczęła się również brutalna rewolucja kulturalna, której celem było zniszczenie tożsamości Majów. Pierwszy katolicki biskup Diego de Landa, franciszkanin, przybył na Jukatan w 1549 roku i zabrał się za tępienie pogaństwa w duchu inkwizycji. Jednym z pierwszych jego działań było spalenie wszystkich ksiąg Majów. Europejczycy zabrali się do realizacji tego dzieła z tak ogromnym zapałem, że do naszych czasów dotrwały jedynie trzy oryginalne, majańskie, dokumenty rękopiśmienne. Okrutny los płonących księgozbiorów nie ominął również naszego kraju. Ofiarą płomieni i przemocy padła m.in. słynna polska książnica - Biblioteka Załuskich. W dniu otwarcia, tj. 8 sierpnia 1747 roku, należała do największych w Europie: zawierała 180 tysięcy druków, 10 tysięcy manuskryptów, tysiące map, atlasów i sztychów. Po upadku Powstania Kościuszkowskiego zbiory te zostały zrabowane przez Rosjan i wywiezione, w okresie od grudnia 1794 do stycznia 1795 na rozkaz Katarzyny II do Sankt Petersburga, gdzie stały się zrębem Cesarskiej Biblioteki Publicznej. Z wywiezionych 400 tys. tomów do Petersburga dotarło jednak jedynie 262 tys.! Transport książek podczas ciężkiej zimy zakończył się dla wielu z nich tragicznie. Część ze skrzyń zostało uszkodzonych, źle zapakowane książki zawilgotniały, a część z nich spalili żołnierze carscy traktując bezcenne publikacje jako źródło łatwodostępnego opału!!! Nie był to jednak ostatni akord tragicznych losów tej biblioteki. Po I wojnie światowej jej zbiory zostały częściowo zwrócone, w latach , na mocy traktatu ryskiego. Radość z tego wydarzenia nie trwała jednak długo. Już dwadzieścia lat później ostatnie książki Biblioteki Załuskich spłonęły doszczętnie w powstańczej Warszawie podpalone wraz z innymi księgozbiorami przez Niemców. Nasi zachodni sąsiedzi, ogarnięci w tym czasie gorączką totalitarnego reżimu hitlerowskiego, rozpoczęli akcję niszczenia księgozbiorów już znacznie wcześniej i to na własnym, rodzimym podwórku. Symbolicznym prologiem tego działania stała się słynna, utrwalona na zdjęciach i filmie, a następnie wielokrotnie pokazywana na całym świecie, akcja palenia książek przeprowadzona 10 Amerykański plakat propagandowy z 1943 przedstawiający palenie książek przez nazistów maja 1933 roku na Opernplatz w Berlinie, podczas której bojówki SA i grupy nazistowskiej młodzieży spaliły około 20 tys. książek z biblioteki Institut für Sexualwissenschaft i Uniwersytetu Humboldta. Wśród nich były dzieła żydowskich autorów oraz inne prace uznane za niezgodne z ideologią nazistów, m.in. prace Alberta Einsteina, Bertolda Brechta, Thomasa Manna czy Ericha Marii Remarque a. Był to początek akcji systematycznego oczyszczania bibliotek i księgozbiorów z elementów niepożądanych. Obecnie jedynym dowodem tamtych Palenie komiksów w 1948 roku wydarzeń pozostaje postawiony w 1995 roku na tym samym placu (obecnie Beberplatz) pomnik. Przykryta grubą szybą piwnica z pustymi półkami symbolizuje pustkę powstałą po akcji palenia książek przez nazistów w maju 1933 roku. Nie lepiej z książkami obszedł się autorytarny system rządów chińskich, który w 1966 roku zapoczątkował tzw. Rewolucję Kulturalną. Jej wynikiem był chaos i wszechobecny terror. Największe straty poniosła kultura: zamknięto teatry i biblioteki, zakazano wykonywania zawodu wędrownym muzykom i aktorom, zakazano słuchania muzyki nie niosącej rewolucyjnego zapału, niszczono zabytki, masowo palono książki niepoprawne politycznie, nie oszczędzając nawet starożytnych rękopisów sprzed 2000 lat i innych klasycznych dzieł literatury chińskiej. W imię hasła precz z czterema starymi rzeczami: ze starym myśleniem, starą kulturą, starymi zwyczajami, starymi nawykami! płonęły tradycyjne chińskie księgi genealogiczne. Wiele cennych dóbr kulturowych zostało zniszczonych na zawsze. Na przestrzeni dziejów palono jednak nie tylko poważne dzieła o wartości ideologicznej czy religijnej. Obiektem agresji stały się nawet - wydawałoby się zupełnie niewinne - komiksy, czyli opowieści rysunkowe kierowane pierwotnie do najmłodszych. Spotykały one się z atakami ze strony rodziców i konserwatywnych organizacji utworzonych w Stanach Zjednoczonych Ameryki Północnej. W ich publikacji upatrywano wzrostu przestępczości wśród nastolatków. Na niekorzyść tej literatury wpływały także nagłaśniane przypadki przestępstw, których autorzy inspirowali się przeczytanymi opowieściami. Podniecało to histerię konserwatystów amerykańskich, którzy w 1948 roku przeprowadzili pierwszą demonstracyjną akcję palenia komiksów, zorganizowaną przez katolickie szkoły i organizacje. Znamienny jest fakt, iż aktów palenia dokonywały także same dzieci inspirowane i nadzorowane przez księży, nauczycieli i rodziców. W 1821 roku niemiecki pisarz żydowskiego pochodzenia Heinrich Heine odnosząc się do spalenia podczas hiszpańskiej inkwizycji świętej muzułmańskiej księgi Koranu, napisał: tam gdzie pali się książki, wkrótce płonąć będą ludzie. Wiek później książki jego autorstwa znalazły się pośród tysięcy tomów płonących na Opernplatz w Berlinie. Jeśli przypomnimy sobie późniejsze wydarzenia Holokaustu, dojdziemy do wniosku, iż historia zdaje się potwierdzać tę smutną prawdę. Anna Krawczyk nr Pismo Bibliotek Wolskich

18 18 Wola Czytania Wypożyczalnia dla Dorosłych i Młodzieży nr 14 Wypożyczalnia dla Dorosłych i Młodzieży nr 14 to kameralna biblioteka osiedlowa. Wszystkim, którzy przychodzą po raz pierwszy zazwyczaj trudno trafić, ze względu na jej specyficzne położenie. Znajduje się na parterze powojennego bloku mieszkalnego, jakich wiele w tej okolicy. Dopiero po przekroczeniu progu biblioteki człowiek w jednej chwili przenosi się do innego świata. Z mało ciekawego, zagraconego podwórka trafia do niezwykle przytulnego pomieszczenia - naszej czytelni. Zielone ściany i sufit, parkiet na podłodze, regały z książkami i czasopismami oraz mnóstwo kwiatów sprawiają, że każdy ma ochotę usiąść na chwilkę przy stoliku, odpocząć, pomyśleć, przejrzeć prasę. Tu czas zwalnia i pozwala ludziom wyciszyć się i obcować z literaturą. Wystawy fotograficzne Pierwsza rzecz, na jaką zwracamy uwagę po wejściu do naszej czytelni to ściana wystawowa, na której prezentujemy twórczość naszych czytelników. Każdy, kto robi zdjęcia, rysuje, maluje, szkicuje może się do nas zgłosić, a my z przyjemnością zrobimy wystawę jego prac. Dla wielu jest to okazja, aby stać się mniej anonimowym, a także, aby wysłuchać opinii innych osób. Ta forma naszej działalności cieszy się ogromnym powodzeniem, co świadczy tylko o tym jak wielu czytelników chce się z nami dzielić swoimi pasjami. Stanowiska komputerowe Biblioteka wyposażona jest w trzy stanowiska komputerowe z dostępem do Internetu. Każdy czytelnik, posiadający notebooka, może skorzystać z Internetu Wypożyczalnia dla bezprzewodowego (Wi-Fi). Osoby, które mają kłopoty z obsługą komputera, mogą liczyć na naszą pomoc. Chętnie wspieramy absolwentów kursów E-senior w doskonaleniu umiejętności. Czytelnikom, którzy nie potrafią posługiwać się komputerem, przepisujemy podania, wnioski i inne urzędowe pisma. Księgozbiór Wypożyczalnia nr 14 jest miejscem, w którym duży nacisk kładziemy na zapotrzebowania czytelników. Staramy się wychodzić im naprzeciw. Szczególnie bogatą ofertę mamy dla osób starszych. Z myślą o nich gromadzimy książki z większym drukiem, aby osoby słabiej widzące mogły bez problemów korzystać z księgozbioru. Osobom, mającym kłopoty ze wzrokiem oferujemy bogaty wybór audiobooków. Każdy niezdecydowany może liczyć na naszą pomoc w doborze lektury, a czytelnicy, dla których poruszanie się jest kłopotem mogą liczyć na dostarczenie książek do domu. Pismo Bibliotek Wolskich nr

19 Biblioteki 19 "Godzinka w dobrym towarzystwie" Jednym z naszych głównych celów było stworzenie miejsca przyjaznego dla czytelników. W tym celu założyłyśmy klub czytelniczy Godzinka w dobrym towarzystwie. W każdy pierwszy i trzeci wtorek miesiąca gościmy osoby, które lubią klimat panujący w naszej bibliotece i są otwarte na nowe znajomości. Dokładamy wszelkich starań, aby spotkania były niepowtarzalne. Aby każde z nich było inne i ciekawe, a każdy z uczestników mógł zabrać głos. Najważniejsze, aby zawsze towarzyszyła nam dobra atmosfera i zabawa. Zawsze mamy listę miejsc, w których dzieje się coś ciekawego. Na bieżąco informujemy o różnorodnych nowinkach kulturalnych: gdzie można zobaczyć ciekawą wystawę, gdzie i z kim będzie spotkanie autorskie, jakie będą koncerty. Dzięki temu nasi seniorzy nie czują się wykluczeni z życia, a wręcz przeciwnie. Są świetnie poinformowani i korzystają z oferty kulturalnej naszej dzielnicy. Na spotkaniach tych gościliśmy już kilka znanych i lubianych osób ze świata kultury. Swoją obecnością zaszczycili nas nas: Romuald Romański, Józef Wiesław Dyskant, Tomasz Kuba Kozłowski, Paweł Krupka, Małgorzata Budzyńska i Ewa Wieruch-Jankowska. Nasi czytelnicy, a jednocześnie uczestnicy tych niezwykle ciekawych osób, które, mimo iż na emeryturze, wciąż potrafią cieszyć się życiem, dając tym samym radość innym. Jesteśmy placówką otwartą na nowe pomysły i propozycje. Chętnie nawiązujemy współpracę z innymi ośrodkami kultury. Dorosłych i Młodzieży nr 14 spotkań mogą również przedstawić swoje pasje i talenty. Opowiedzieć o swoich podróżach, zaprezentować swoje dokonania, czy po prostu podzielić się z innymi swoimi przeżyciami. W rocznicę śmierci Jana Pawła II pan Józef Kuliński przygotował i przeczytał swoje wiersze związane z Wielkim Polakiem. Na innym spotkaniu pani Ania Chabiera opowiedziała o podróży życia do Australii i Nowej Zelandii, która stała się inspiracją do napisania książki pt. Przygoda na Antypodach. Innym razem wspólnie oglądaliśmy zdjęcia i słuchaliśmy wrażeń z wyprawy pani Ani do Chin. Dzięki wszystkim uczestnikom nasze spotkania są wyjątkowe, bo to właśnie oni tworzą ich klimat. Uczestnicy Godzinki w dobrym towarzystwie to grono Serdecznie zapraszam do korzystania z naszej nietuzinkowej biblioteki, od poniedziałku do piątku w godz Kierownik: adres: telefon godz. otwarcia: dojazd: Informacje Katarzyna Dzięcioł W14 mgr Katarzyna Dzięcioł Warszawa, ul. Młynarska 35a poniedziałek - piątek: przystanek Młynarska: 171, 190 przystanek Długosza: 13, 23, 24 nr Pismo Bibliotek Wolskich

20 20 Wola Czytania Nocna Podróż z Książką Podczas Nocy Muzeów w Warszawie 15/16 maja w godz w Bibliotece Publicznej w Dzielnicy Wola przy al. Solidarności 90 odbędzie się niezwykła podróż, na którą już dziś zapraszamy. Zachęcamy do wspólnej zabawy, podczas której będziecie Państwo mogli zaplanować niezwykłą wyprawę, do najdalszych nawet zakątków świata. W tę noc gościć będziemy niezwykłych Podróżników, którzy opowiedzą o swoich wędrówkach po świecie, chętnie podzielą się swoimi doświadczeniami i doradzą jak zaplanować podróż, co i kiedy warto zwiedzić, w jakim okresie i dokąd najlepiej się wybrać, jaki jest koszt, pomogą pozbyć się wątpliwości. Wydawnictwa National Geographic oraz Carta Blanca oferują publikacje, które będzie można kupić po atrakcyjnych cenach oraz zdobyć autograf Gości. W podróż po zapachach, zabiorą nas Katarzyna Skwara i Krzysztof Świdrak, autorzy książki Świat w zasięgu nosa którą wydało National Geographic. Spotkać się będzie można także z Elżbietą Dzikowską, z którą opłyniemy świat. Z Krzysztofem Dworczykiem wyruszymy do krajów arabskich i wspólnie przemierzymy niejedną pustynię. Sebastian Łabęda, znany warszawiakom m.in. z organizacji Nocy Duchów w Warszawie, zabierze nas w podróż po Azji. Przygotowane zostaną także miejsca dla blogerów, którzy będą mogli opowiedzieć o swoich podróżach, zaprezentować zdjęcia i wymienić się doświadczeniami. Wszystkich zainteresowanych prosimy na kilka dni przed imprezą o zgłoszenie się do odpowiedniej osoby, do której kontakt będzie podany na stronie biblioteki W salach bibliotecznych przygotowana zostanie przez National Geographic wystawa pt.: 30 Najpiękniejszych miejsc na Ziemi. Agencja KRAB oraz artyści zespołu Africa Bazaar afrykańskimi rytmami wprowadzą niepowtarzalną atmosferę. Wykonają także taniec wojowników z Kongo ze starymi dzidami i tarczami obronnymi. Dodatkową atrakcją będzie możliwość gry na olbrzymim bębnie o średnicy 150 cm, a także uczestniczenia w warsztatach bębniarskich. Będzie można zrobić sobie zdjęcia w wybranym stroju udostępnionym przez Gości. Krzysztof Dworczyk zapewni arabskie nakrycia głowy, a Sebastian Łabęda kolekcję kapeluszy z różnych stron świata. Przez cały czas trwania imprezy można zwrócić książki (nawet te przetrzymane, bez żadnych konsekwencji), które wypożyczyli Państwo z wolskich bibliotek. Będzie można także zapisać się i wypożyczyć dostępne zbiory (książki, audiobooki, czasopisma, filmy) zgodnie z regulaminem biblioteki. Sponsorzy nie zapomnieli o nagrodach, które będą losowane podczas nocnych występów. Dzieci (i nie tylko) będą mogły pomalować sobie twarz niczym członkowie afrykańskich plemion. Wyłącznym sponsorem medialnym imprezy zostało radio VOX FM. Serdecznie zapraszamy Państwa do wspólnej zabawy, a instytucje zainteresowane współudziałem do kontaktu z Animatorem Kultury, Agnieszka Proszowska NOCNA PODRÓŻ Z KSIĄŻKĄ Biblioteka Publiczna w Dzielnicy Wola m.st. Warszawy Warszawa, al. Solidarności 90 15/16 maja 2010 godzina informacje: Agnieszka Proszowska tel.: (22) fot.kriss Szkurlatowski Pismo Bibliotek Wolskich nr

OKOLICZNOŚCIOWE WYDANIE GAZETKI SZKOLNEJ KLASY III PUBLICZNEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. ARMII KRAJOWEJ

OKOLICZNOŚCIOWE WYDANIE GAZETKI SZKOLNEJ KLASY III PUBLICZNEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. ARMII KRAJOWEJ OKOLICZNOŚCIOWE WYDANIE GAZETKI SZKOLNEJ KLASY III PUBLICZNEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. ARMII KRAJOWEJ 1 Drogi Czytelniku! Życzymy Ci przyjemnej lektury Szkolnego Newsa. Zachęcamy do refleksji nad pytaniem

Bardziej szczegółowo

Temat:Jak władze lokalne dbają o rozwój kulturalny dzieci i młodzieży naszej szkoły?

Temat:Jak władze lokalne dbają o rozwój kulturalny dzieci i młodzieży naszej szkoły? Temat:Jak władze lokalne dbają o rozwój kulturalny dzieci i młodzieży naszej szkoły? Projekt edukacyjny realizowany w Publicznym Gimnazjum im. Biskupa Piotra Gołębiowskiego w Jedlińsku w roku szkolnym

Bardziej szczegółowo

Internetowy Projekt Zbieramy Wspomnienia

Internetowy Projekt Zbieramy Wspomnienia Internetowy Projekt Zbieramy Wspomnienia WSPOMNIENIA Z LAT 70 NA PODSTAWIE KRONIK SZKOLNYCH. W ramach Internetowego Projektu Zbieramy Wspomnienia pomiędzy końcem jednych, a początkiem drugich zajęć wybrałam

Bardziej szczegółowo

tradycja, duma, wyróżnienie

tradycja, duma, wyróżnienie tradycja, duma, wyróżnienie Uczniowie naszej szkoły, tak jak miliony dzieci w szkołach na całym świecie, codziennie rano rozpoczynają swoje zajęcia w mundurkach. Tradycję noszenia w szkole stroju szkolnego

Bardziej szczegółowo

Z racji, że większość wypełniających była w wieku między rokiem życia, nie dziwi wynik, jaki widzimy w słupku ze średnim wykształceniem.

Z racji, że większość wypełniających była w wieku między rokiem życia, nie dziwi wynik, jaki widzimy w słupku ze średnim wykształceniem. Za nami pierwszy Powiatowy Festiwal Książki- impreza odbywająca się w powiecie piaseczyńskim, która ma charakter cykliczny. Czy jednak w Piasecznie i okolicach czytanie jest popularną rozrywką? Powiatowa

Bardziej szczegółowo

KIJ W MROWISKO. Zaangażowanie mrówek w procesie zmian

KIJ W MROWISKO. Zaangażowanie mrówek w procesie zmian KIJ W MROWISKO Zaangażowanie mrówek w procesie zmian Pan mówi o przyrodzie Czym jest mrowisko? Zwarta grupa / organizacja Królowa, robotnicy, żołnierze / stanowiska Ustalone zasady / procedury Las, przyroda

Bardziej szczegółowo

Copyright 2015 Monika Górska

Copyright 2015 Monika Górska 1 To jest moje ukochane narzędzie, którym posługuję się na co dzień w Fabryce Opowieści, kiedy pomagam swoim klientom - przede wszystkim przedsiębiorcom, właścicielom firm, ekspertom i trenerom - w taki

Bardziej szczegółowo

Tak prezentują się laurki i duży obrazek z życzeniami. Juz jesteśmy bardzo blisko.

Tak prezentują się laurki i duży obrazek z życzeniami. Juz jesteśmy bardzo blisko. Przygotowujemy laurki dla dzielnych strażaków. Starałyśmy się, by prace były ładne. Tak prezentują się laurki i duży obrazek z życzeniami. Juz jesteśmy bardzo blisko. 182 Jeszcze kilka kroków i będziemy

Bardziej szczegółowo

WPŁYW CZYTANIA NA ROZWÓJ DZIECI I MŁODZIEŻY

WPŁYW CZYTANIA NA ROZWÓJ DZIECI I MŁODZIEŻY WPŁYW CZYTANIA NA ROZWÓJ DZIECI I MŁODZIEŻY CZYTANIE W znaczeniu psychofizycznym: techniczne rozpoznawanie znaków. W znaczeniu psychologicznym: zapoznanie się z treścią, rozumienie myśli zawartych w tekście

Bardziej szczegółowo

W MOJEJ RODZINIE WYWIAD Z OPĄ!!!

W MOJEJ RODZINIE WYWIAD Z OPĄ!!! W MOJEJ RODZINIE WYWIAD Z OPĄ!!! W dniu 30-04-2010 roku przeprowadziłem wywiad z moim opą -tak nazywam swojego holenderskiego dziadka, na bardzo polski temat-solidarność. Ten dzień jest może najlepszy

Bardziej szczegółowo

Dzięki ćwiczeniom z panią Suzuki w szkole Hagukumi oraz z moją mamą nauczyłem się komunikować za pomocą pisma. Teraz umiem nawet pisać na komputerze.

Dzięki ćwiczeniom z panią Suzuki w szkole Hagukumi oraz z moją mamą nauczyłem się komunikować za pomocą pisma. Teraz umiem nawet pisać na komputerze. Przedmowa Kiedy byłem mały, nawet nie wiedziałem, że jestem dzieckiem specjalnej troski. Jak się o tym dowiedziałem? Ludzie powiedzieli mi, że jestem inny niż wszyscy i że to jest problem. To była prawda.

Bardziej szczegółowo

FESTYN ŚWIĘTO RODZINY

FESTYN ŚWIĘTO RODZINY FESTYN ŚWIĘTO RODZINY Dobrze się baw! Baw się dobrze każdego dnia! Nawet kiedy napotkasz lwa, nawet gdy popełnisz sto gaf, smerfnie żyj i dobrze sie baw! Już w tradycję naszego przedszkola wplótł się Festyn

Bardziej szczegółowo

TRADYCJE ŚWIĄTECZNE W NASZYM PRZEDSZKOLU

TRADYCJE ŚWIĄTECZNE W NASZYM PRZEDSZKOLU KWIECIEŃ 2010 NR 9 PRZEDSZKOLE NR 10 IM. MISIA USZATKA W KOSZALINIE Kalendarium: 4 i 5 kwietnia obchodzimy Święta Wielkiej Nocy 23 kwietnia przypada Światowy Dzień Książki TRADYCJE ŚWIĄTECZNE W NASZYM

Bardziej szczegółowo

Igor Siódmiak. Moim wychowawcą był Pan Łukasz Kwiatkowski. Lekcji w-f uczył mnie Pan Jacek Lesiuk, więc chętnie uczęszczałem na te lekcje.

Igor Siódmiak. Moim wychowawcą był Pan Łukasz Kwiatkowski. Lekcji w-f uczył mnie Pan Jacek Lesiuk, więc chętnie uczęszczałem na te lekcje. Igor Siódmiak Jak wspominasz szkołę? Szkołę wspominam bardzo dobrze, miałem bardzo zgraną klasę. Panowała w niej bardzo miłą atmosfera. Z nauczycielami zawsze można było porozmawiać. Kto był Twoim wychowawcą?

Bardziej szczegółowo

Picturebook Czerwony kapturek w wielkim mieście wzbudził szczególne zainteresowanie słuchających

Picturebook Czerwony kapturek w wielkim mieście wzbudził szczególne zainteresowanie słuchających Magia Czytania ciekawe książki dla dzieci 10+ Zajęcia edukacyjne związane z promocją literatury współczesnej dla dzieci i młodzieży przeprowadzone z okazji Miesiąca Bibliotek Szkolnych W związku z obchodami

Bardziej szczegółowo

Krótka prezentacja firmy En101

Krótka prezentacja firmy En101 Krótka prezentacja firmy En101 W En101, jesteś w biznesie dla siebie, ale nie przez siebie. Krótka prezentacja firmy En101 En101, to uczciwa firma, stanowiąca własność prywatna i zarządzana przez jedną

Bardziej szczegółowo

FILM - W INFORMACJI TURYSTYCZNEJ (A2 / B1)

FILM - W INFORMACJI TURYSTYCZNEJ (A2 / B1) FILM - W INFORMACJI TURYSTYCZNEJ (A2 / B1) Turysta: Dzień dobry! Kobieta: Dzień dobry panu. Słucham? Turysta: Jestem pierwszy raz w Krakowie i nie mam noclegu. Czy mogłaby mi Pani polecić jakiś hotel?

Bardziej szczegółowo

Przyjdź w ferie do Family Park, zapisz swoje dane na kuponie konkursowym, wrzuć do urny i wygraj całe mnóstwo nagród!!!

Przyjdź w ferie do Family Park, zapisz swoje dane na kuponie konkursowym, wrzuć do urny i wygraj całe mnóstwo nagród!!! Przyjdź w ferie do Family Park, zapisz swoje dane na kuponie konkursowym, wrzuć do urny i wygraj całe mnóstwo nagród!!! - Kursy języka angielskiego w doskonałej szkole językowej! - Kurs tańca w szkole

Bardziej szczegółowo

Konspekt lekcji języka polskiego w klasie szóstej szkoły podstawowej. Temat: DLACZEGO POWIEŚĆ HISTORYCZNA NIE JEST PODRĘCZNIKIEM HISTORII?

Konspekt lekcji języka polskiego w klasie szóstej szkoły podstawowej. Temat: DLACZEGO POWIEŚĆ HISTORYCZNA NIE JEST PODRĘCZNIKIEM HISTORII? Konspekt lekcji języka polskiego w klasie szóstej szkoły podstawowej Temat: DLACZEGO POWIEŚĆ HISTORYCZNA NIE JEST PODRĘCZNIKIEM HISTORII? Cele ogólne: kształcenie umiejętności wskazywania cech, podobieństw

Bardziej szczegółowo

Wiosna. Od redakcji DRODZY RODZICE

Wiosna. Od redakcji DRODZY RODZICE Od redakcji Przedszkole nr 34 Zabrze 2010 Wiosna DRODZY RODZICE Witamy bardzo serdecznie na łamach naszej wiosennej gazetki Przedszkolaczek. W tym numerze przygotowaliśmy dla Państwa artykuł oraz różne

Bardziej szczegółowo

Taneczne hity, fajerwerki, moc życzeń i serdeczności. Płock witał 2017 rok [FOTO]

Taneczne hity, fajerwerki, moc życzeń i serdeczności. Płock witał 2017 rok [FOTO] Taneczne hity, fajerwerki, moc życzeń i serdeczności. Płock witał 2017 rok [FOTO] Były fajerwerki, tańce i śpiew. A przede wszystkim była wspaniała atmosfera dużo uśmiechu, ciepłych słów i życzeń. O północy

Bardziej szczegółowo

można było mówić o spokoju. W tym numerze: Relacja z andrzejek w szkole, które odbyły się w formie dyskoteki,

można było mówić o spokoju. W tym numerze: Relacja z andrzejek w szkole, które odbyły się w formie dyskoteki, MIESIĘCZNIK SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. C.K. NORWIDA W DĄBRÓWCE WIEŚCI Cyprian Kamil Norwid Cyprian Kamil Norwid N U M E R I I I SZKOLNE L I S T O P A D 2 0 1 3 Z ŻYCIA SZKOŁY W TYM NUMERZE: Z życia szkoły

Bardziej szczegółowo

IV Noc z Filmem Historycznym - Jan Nowak Jeziorański - Kurier z Warszawy

IV Noc z Filmem Historycznym - Jan Nowak Jeziorański - Kurier z Warszawy IV Noc z Filmem Historycznym - Jan Nowak Jeziorański - Kurier z Warszawy 20.02.2015r. w naszej szkole odbyła się kolejna Noc z Filmem Historycznym. W tym roku pochyliliśmy się nad sylwetką Jana Nowaka

Bardziej szczegółowo

Biblioteczka dla najmłodszych

Biblioteczka dla najmłodszych Biblioteczka dla najmłodszych Dołącz do sieci innowacyjnych bibliotek, które otworzyły się na potrzeby małych dzieci i ich rodziców. W Polsce zwłaszcza we wsiach i małych miastach brakuje miejsc, gdzie

Bardziej szczegółowo

Szkoła Podstawowa nr 1 zaprasza na zajęcia otwarte! Ważne informacje dla rodziców sześciolatków!

Szkoła Podstawowa nr 1 zaprasza na zajęcia otwarte! Ważne informacje dla rodziców sześciolatków! Miasto Wojkowice http://www.wojkowice.pl/main/aktualnosci/szkola-podstawowa-nr-1-zaprasza-na-zajecia-otw arte-wazne-informacje-dla-rodzicow-szesciolatkow/idn:1330/printpdf Szkoła Podstawowa nr 1 zaprasza

Bardziej szczegółowo

IGŁA Metoda Projektów Badawczych Grupa III

IGŁA Metoda Projektów Badawczych Grupa III IGŁA Metoda Projektów Badawczych Grupa III (4, 5 latki) Prowadząca: Aleksandra Sysło Opis metody Metoda projektów badawczych - polega na doświadczaniu, eksperymentowaniu, zadawaniu pytań o otaczającym

Bardziej szczegółowo

Każde dziecko jest wyjątkowe

Każde dziecko jest wyjątkowe Z wizytą w... Donata Sulikowska Pierwsze Przedszkole Montessori w Płocku Przedszkole rozpoczęło swoją działalność 1 marca 2006 roku. Początkowo placówka liczyła sześcioro dzieci. Od września 2006 pracowały

Bardziej szczegółowo

Bezpieczna i przyjazna szkoła

Bezpieczna i przyjazna szkoła Zespół Szkół Nr 3 Szkoła Podstawowa Nr 1 im. Gustawa Morcinka, Gimnazjum nr 4 ul. Mickiewicza 11 43-430 Skoczów to Bezpieczna i przyjazna szkoła Budynek główny Zespołu Szkół nr 3 Tel./fax: 33 853 37 12

Bardziej szczegółowo

Zaplanuj Twój najlepszy rok w życiu!

Zaplanuj Twój najlepszy rok w życiu! Sukces na Twoich warunkach Zaplanuj Twój najlepszy rok w życiu! "Naszą najgłębszą obawą nie jest to, że jesteśmy zbyt słabi, ale to, że jesteśmy zbyt potężni. To nasz blask nas przeraża, nie ciemność.

Bardziej szczegółowo

URODZINY PO KRÓLEWSKU Oferta edukacyjnych urodzin w Muzeum Łazienki Królewskie w Warszawie

URODZINY PO KRÓLEWSKU Oferta edukacyjnych urodzin w Muzeum Łazienki Królewskie w Warszawie URODZINY PO KRÓLEWSKU Oferta edukacyjnych urodzin w Muzeum Łazienki Królewskie w Warszawie Urodziny po królewsku Jeżeli chcesz zorganizować dla swojego dziecka niezapomniane przyjęcie urodzinowe w wyjątkowym

Bardziej szczegółowo

łączy, uczy, inspiruje

łączy, uczy, inspiruje łączy, uczy, inspiruje Fundacja Orange działa na rzecz nowoczesnej edukacji dzieci i młodzieży. Poprzez twórcze inicjatywy zachęcamy młodych do zdobywania wiedzy, udziału w kulturze, budowania społeczności

Bardziej szczegółowo

Moje pierwsze wrażenia z Wielkiej Brytanii

Moje pierwsze wrażenia z Wielkiej Brytanii Moje pierwsze wrażenia z Wielkiej Brytanii Polska Szkoła Sobotnia im. Jana Pawla II w Worcester Opracował: Maciej Liegmann 30/03hj8988765 03/03/2012r. Wspólna decyzja? Anglia i co dalej? Ja i Anglia. Wielka

Bardziej szczegółowo

DZIEŃ KOBIET W PRZEDSZKOLU

DZIEŃ KOBIET W PRZEDSZKOLU DZIEŃ KOBIET W PRZEDSZKOLU Dnia: 07.03.2014r. 8 marca, to wyjątkowy dzień szczególnie dla wszystkich pań, zarówno tych dużych jak i małych. W tym dniu jest obchodzony Dzień Kobiet. Przedszkolaki także

Bardziej szczegółowo

fot. Wilhelm Brauer, Helmut Brauer

fot. Wilhelm Brauer, Helmut Brauer fot. Wilhelm Brauer, Helmut Brauer Pastor Wilhelm Brauer był zwierzchnikiem obornickiej parafii ewangelickiej, i gospodarzem kościoła ewangelickiego, w latach 1933-1945 ale i historykiem opisującym czasy,

Bardziej szczegółowo

PODRÓŻE - SŁUCHANIE A2

PODRÓŻE - SŁUCHANIE A2 PODRÓŻE - SŁUCHANIE A2 (Redaktor) Witam państwa w audycji Blisko i daleko. Dziś o podróżach i wycieczkach będziemy rozmawiać z gośćmi. Zaprosiłem panią Iwonę, panią Sylwię i pana Adama, żeby opowiedzieli

Bardziej szczegółowo

Działanie nr 7 - druga wymiana.

Działanie nr 7 - druga wymiana. Realizacja projektu "MAM PRAWO! Transfer nowoczesnych programów i metod terapii i edukacji dzieci i młodzieży niepełnosprawnej do Centrum dla dzieci niepełnosprawnych ORIONI w Zestafoni" Działanie nr 7

Bardziej szczegółowo

Pomorska Akademia Kulinarna

Pomorska Akademia Kulinarna Pomorska Akademia Kulinarna Dlaczego powstała Akademia? Niestety dawno już minęły czasy, gdy wspólne, wielopokoleniowe gotowanie stanowiło ważny domowy rytuał, w czasie którego rodzinne tradycje i przepisy

Bardziej szczegółowo

LIDER LOKALNEJ EKOLOGII. Przedszkole Nr 29 w Gdyni ul.adm.j.unruga 53

LIDER LOKALNEJ EKOLOGII. Przedszkole Nr 29 w Gdyni ul.adm.j.unruga 53 LIDER LOKALNEJ EKOLOGII Przedszkole Nr 29 w Gdyni ul.adm.j.unruga 53 DOBRY POCZĄTEK We wrześniu przedszkole nasze przystąpiło do udziału w programie edukacyjnym Lider Lokalnej Ekologii prowadzonym przez

Bardziej szczegółowo

INTERAKTYWNE SPOTKANIA DLA NAJMŁODSZYCH

INTERAKTYWNE SPOTKANIA DLA NAJMŁODSZYCH INTERAKTYWNE SPOTKANIA DLA NAJMŁODSZYCH OFERTA EDUKACYJNA DLA PRZEDSZKOLI Muzeum Pana Tadeusza to miejsce, w którym małe dzieci nie tylko zaprzyjaźnią się z muzealnym wnętrzem, ale również wspólnie odkryją

Bardziej szczegółowo

Einstein na półmetku. Projekt współfinansowany jest ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Einstein na półmetku. Projekt współfinansowany jest ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Einstein na półmetku Przy pisaniu kolejnego artykułu o projekcie postanowiliśmy wykorzystać opinie uczestników, czyli uczniów szkół Powiatu Lubańskiego. Oto co sądzą o Einsteinie: Na zajęciach byliśmy

Bardziej szczegółowo

Centrum Historii Zajezdnia SOBOTNIE WYJŚCIE

Centrum Historii Zajezdnia SOBOTNIE WYJŚCIE Centrum Historii Zajezdnia SOBOTNIE WYJŚCIE Urszula Lenartowicz 1d Wycieczka w sobotę 26 listopada 2016 roku odbyło się trzecie w tym roku szkolnym sobotnie wyjście. Chętnym, którzy dla dodatkowych punktów

Bardziej szczegółowo

Zapewne wasz trzylatek właśnie rozpocznie lub rozpoczął edukację przedszkolną, która wiąże się z pewnymi trudnościami dodatkowymi emocjami.

Zapewne wasz trzylatek właśnie rozpocznie lub rozpoczął edukację przedszkolną, która wiąże się z pewnymi trudnościami dodatkowymi emocjami. Współczesne przedszkola są otwarte na potrzeby rodziców i dzieci, dlatego też podejmują wiele inicjatyw i działań własnych, których celem jest podnoszenie jakości pracy placówki, a co za tym idzie podniesienie

Bardziej szczegółowo

rozwija się emocjonalnie i społecznie, współpracuje z dziećmi i nauczycielem, rozwija pamięć, myślenie, spostrzegawczość,

rozwija się emocjonalnie i społecznie, współpracuje z dziećmi i nauczycielem, rozwija pamięć, myślenie, spostrzegawczość, Nasze przedszkole! Pięciolatek w grupie rówieśniczej ma szansę wcześniej wykorzystać swój naturalny zapał do poznawania świata. Szybciej stanie się samodzielny i odpowiedzialny. Bezstresowo zaakceptuje

Bardziej szczegółowo

Formy promocji czytelnictwa. w Bibliotece Pedagogicznej w Skierniewicach Filia w Łowiczu

Formy promocji czytelnictwa. w Bibliotece Pedagogicznej w Skierniewicach Filia w Łowiczu Formy promocji czytelnictwa w Bibliotece Pedagogicznej w Skierniewicach Filia w Łowiczu Czytanie łączy się: z umiejętnością rozumienia tekstu znajomością gramatyki zasobami słownictwa z większą pewnością

Bardziej szczegółowo

Test mocny stron. 1. Lubię myśleć o tym, jak można coś zmienić, ulepszyć. Ani pasuje, ani nie pasuje

Test mocny stron. 1. Lubię myśleć o tym, jak można coś zmienić, ulepszyć. Ani pasuje, ani nie pasuje Test mocny stron Poniżej znajduje się lista 55 stwierdzeń. Prosimy, abyś na skali pod każdym z nich określił, jak bardzo ono do Ciebie. Są to określenia, które wiele osób uznaje za korzystne i atrakcyjne.

Bardziej szczegółowo

Zajęcia oferowane przez Mediatekę Start- Meta dla grup przedszkolnych w roku szkolnym 2014/2015.

Zajęcia oferowane przez Mediatekę Start- Meta dla grup przedszkolnych w roku szkolnym 2014/2015. Zajęcia oferowane przez Mediatekę Start- Meta dla grup przedszkolnych w roku szkolnym 2014/2015. Zajęcia dla grup przedszkolnych prowadzone są w Mediatece Start- Meta od poniedziałku do piątku w godzinach

Bardziej szczegółowo

Malowanka Historia Zawiercia dla najmłodszych

Malowanka Historia Zawiercia dla najmłodszych Malowanka Historia Zawiercia dla najmłodszych Publikacja, którą trzymacie Państwo w dłoniach, została przygotowana przez Centrum Inicjatyw Lokalnych. Jest ona efektem naszej fascynacji historią Zawiercia.

Bardziej szczegółowo

MOJA RELACJA Z KURSU W DUBLINIE

MOJA RELACJA Z KURSU W DUBLINIE MOJA RELACJA Z KURSU W DUBLINIE Po przyjeździe do Dublina to było ł jedno z pierwszych miejsc, jakie zobaczyłam. ł I miałam je oglądać codziennie przez dwa tygodnie. Znalazłam się w sercu Dublina. Ten

Bardziej szczegółowo

MIESIĄC WRZESIEŃ W GRUPIE ŻABEK

MIESIĄC WRZESIEŃ W GRUPIE ŻABEK MIESIĄC WRZESIEŃ W GRUPIE ŻABEK Była sobie żabka mała re, re, kum, kum, re, re, kum, kum Która do przedszkola chciała re, re, kum, kum, bęc! Na spacerek wychodziła re, re, kum, kum... i plac zabaw też

Bardziej szczegółowo

Projekt edukacyjny Piłka

Projekt edukacyjny Piłka Projekt edukacyjny Piłka "Mali sportowcy na start" - obchodami Narodowego Dnia Sportu rozpoczęliśmy realizację projektu. Przystępując do projektu postanowiliśmy spisać wszystko to, co wiemy o piłce?

Bardziej szczegółowo

Przez cały rok towarzyszyły nam działania wynikające z. Zatem i na koniec roku szkolnego poświęciliśmy trochę

Przez cały rok towarzyszyły nam działania wynikające z. Zatem i na koniec roku szkolnego poświęciliśmy trochę Przez cały rok towarzyszyły nam działania wynikające z realizacji założeń Akademii Zdrowego Przedszkolaka. Zatem i na koniec roku szkolnego poświęciliśmy trochę uwagi na 11-ste już spotkanie z Akademią.

Bardziej szczegółowo

Oferta zajęć edukacyjnych prowadzonych w Muzeum Historii Żydów Polskich obowiązująca od kwietnia do czerwca 2013 r.

Oferta zajęć edukacyjnych prowadzonych w Muzeum Historii Żydów Polskich obowiązująca od kwietnia do czerwca 2013 r. Oferta zajęć edukacyjnych prowadzonych w Muzeum Historii Żydów Polskich obowiązująca od kwietnia do czerwca 2013 r. Wszystkie zajęcia odbywają się w poniedziałki, środy, czwartki i piątki, w godz. 10:15

Bardziej szczegółowo

Program Coachingu dla młodych osób

Program Coachingu dla młodych osób Program Coachingu dla młodych osób "Dziecku nie wlewaj wiedzy, ale zainspiruj je do działania " Przed rozpoczęciem modułu I wysyłamy do uczestników zajęć kwestionariusz 360 Moduł 1: Samoznanie jako część

Bardziej szczegółowo

1 Ojcostwo na co dzień. Czyli czego dziecko potrzebuje od ojca Krzysztof Pilch

1 Ojcostwo na co dzień. Czyli czego dziecko potrzebuje od ojca Krzysztof Pilch 1 2 Spis treści Wstęp......6 Rozdział I: Co wpływa na to, jakim jesteś ojcem?...... 8 Twoje korzenie......8 Stereotypy.... 10 1. Dziecku do prawidłowego rozwoju wystarczy matka.... 11 2. Wychowanie to

Bardziej szczegółowo

CO MAŁE DZIECI ROBIĄ W BIBLIOTECE? IV KONGRES BIBLIOTEK PUBLICZNYCH WARSZAWA 21-22 PAŹDZIERNIKA 2013 ROKU

CO MAŁE DZIECI ROBIĄ W BIBLIOTECE? IV KONGRES BIBLIOTEK PUBLICZNYCH WARSZAWA 21-22 PAŹDZIERNIKA 2013 ROKU CO MAŁE DZIECI ROBIĄ W BIBLIOTECE? IV KONGRES BIBLIOTEK PUBLICZNYCH WARSZAWA 21-22 PAŹDZIERNIKA 2013 ROKU Dzieci w bibliotece? Nasze doświadczenia z dwóch edycji projektu Biblioteczne zajęcia dla dzieci

Bardziej szczegółowo

Zestaw 1. Za chwilę przystąpisz do egzaminu ustnego. Zestaw pytań składa się z trzech części:

Zestaw 1. Za chwilę przystąpisz do egzaminu ustnego. Zestaw pytań składa się z trzech części: Zestaw zdającego egzaminu Pytania rozluźniające: Zestaw 1 1. Nie miałeś (miałaś) wczoraj kłopotu z zaśnięciem? 2. Co dziś jadłeś (jadłaś) na śniadanie? 3. Były dziś korki na mieście gdy jechałeś (jechałaś)

Bardziej szczegółowo

Hektor i tajemnice zycia

Hektor i tajemnice zycia François Lelord Hektor i tajemnice zycia Przelozyla Agnieszka Trabka WYDAWNICTWO WAM Był sobie kiedyś chłopiec o imieniu Hektor. Hektor miał tatę, także Hektora, więc dla odróżnienia rodzina często nazywała

Bardziej szczegółowo

MAŁY PABLO I DWIE ŚWINKI

MAŁY PABLO I DWIE ŚWINKI ROBERT MAICHER MAŁY PABLO I DWIE ŚWINKI Poleca: SuperKid.pl Zapewnij dzieciom dobry start! Copyright by Robert Maicher Data: 03.02.2008 Tytuł: Mały Pablo i dwie świnki Autor: Robert Maicher Wydanie I Seria:

Bardziej szczegółowo

MIĘDZYKULTUROWY TURNIEJ PIŁKI NOŻNEJ

MIĘDZYKULTUROWY TURNIEJ PIŁKI NOŻNEJ MIĘDZYKULTUROWY TURNIEJ PIŁKI NOŻNEJ BYĆ JAK BYĆ JAK DIDIER DROGDA Gdy siedem lat temu piłkarze Wybrzeża Kości Słoniowej pierwszy raz awansowali na mistrzostwa świata, kraj pogrążony był w wojnie domowej.

Bardziej szczegółowo

Analiza wyników ankiety p.t. KOMPUTERY I ICH ZAGROŻENIA przeprowadzonej wśród uczniów klas młodszych (I III)

Analiza wyników ankiety p.t. KOMPUTERY I ICH ZAGROŻENIA przeprowadzonej wśród uczniów klas młodszych (I III) Analiza wyników ankiety p.t. KOMPUTERY I ICH ZAGROŻENIA przeprowadzonej wśród uczniów klas młodszych (I III) opracowały: mgr Agnieszka Kicman mgr Danuta Wiatr 2 Spis treści : 1.Wstęp... 3 2.Charakterystyka

Bardziej szczegółowo

Materiały wypracowane w ramach projektu Szkoła Dialogu - projektu edukacyjnego Fundacji Form

Materiały wypracowane w ramach projektu Szkoła Dialogu - projektu edukacyjnego Fundacji Form Materiały wypracowane w ramach projektu Szkoła Dialogu - projektu edukacyjnego Fundacji Form Nasze zajęcia w ramach Szkoły Dialogu odbyły się 27 i 28 kwietnia oraz 26 i 27 maja. Nauczyły nas one sporo

Bardziej szczegółowo

Beata Katarzyna Jędryka. Lubię szkołę

Beata Katarzyna Jędryka. Lubię szkołę Beata Katarzyna Jędryka Lubię szkołę Copyright by Instytut Polonistyki Stosowanej Wydział Polonistyki UW Warszawa 2015 ISBN 978 83 64111 42 6 Autor Beata Katarzyna Jędryka Konsultacje metodyczne Krystyna

Bardziej szczegółowo

DZIAŁANIA PROMUJĄCE POSTAWY REGIONALNE W NASZYM PRZEDSZKOLU

DZIAŁANIA PROMUJĄCE POSTAWY REGIONALNE W NASZYM PRZEDSZKOLU DZIAŁANIA PROMUJĄCE POSTAWY REGIONALNE W NASZYM PRZEDSZKOLU Od 2006 roku w naszym przedszkolu rozbudzamy u dzieci zainteresowania tematyką regionalizmu. Stosując różne formy pracy przybliżamy dzieciom

Bardziej szczegółowo

DZIAŁANIA PROMUJĄCE POSTAWY PROEKOLOGICZNE W NASZYM PRZEDSZKOLU

DZIAŁANIA PROMUJĄCE POSTAWY PROEKOLOGICZNE W NASZYM PRZEDSZKOLU DZIAŁANIA PROMUJĄCE POSTAWY PROEKOLOGICZNE W NASZYM PRZEDSZKOLU Moja planeta jest całkiem nie z tej ziemi Moja planeta nie ma ceny W swojej pracy dokładamy wszelkich starań, by dzieci uczęszczające do

Bardziej szczegółowo

KATALOG OFERTOWY DLA BIBLIOTEK

KATALOG OFERTOWY DLA BIBLIOTEK KATALOG OFERTOWY DLA BIBLIOTEK Wstęp. Witamy w naszym katalogu świadczeń. Dziękujemy, że zainteresowali się Państwo naszą ofertą. Mamy nadzieję, że usługi, które proponujemy, okażą się dla Państwa świetnymi

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE Z REALIZACJI PROJEKTU SZKOŁA DIALOGU W GIMNAZJUM W KLEOSINIE

SPRAWOZDANIE Z REALIZACJI PROJEKTU SZKOŁA DIALOGU W GIMNAZJUM W KLEOSINIE SPRAWOZDANIE Z REALIZACJI PROJEKTU SZKOŁA DIALOGU W GIMNAZJUM W KLEOSINIE Zapraszamy do przeczytania relacji z projektu realizowanego w Zespole Szkół im. Jana Pawła II w Kleosinie przez uczniów klasy III

Bardziej szczegółowo

MŁODZI 2013 - raport. Badanie potrzeb kulturalnych młodzieży powiatu przasnyskiego oraz atrakcyjności potencjalnych ofert kulturalnych.

MŁODZI 2013 - raport. Badanie potrzeb kulturalnych młodzieży powiatu przasnyskiego oraz atrakcyjności potencjalnych ofert kulturalnych. MŁODZI 2013 - raport Badanie potrzeb kulturalnych młodzieży powiatu przasnyskiego oraz atrakcyjności potencjalnych ofert kulturalnych. MŁODZI CHCĄ ZMIENIAĆ ŚWIAT Wszyscy doskonale wiemy, że młodych ludzi

Bardziej szczegółowo

Interesuje się motoryzacją, a pasją zaraził się od taty. Od lat bierze udział w wyścigach motocyklowych, a w przyszłości chciałby jeździć w

Interesuje się motoryzacją, a pasją zaraził się od taty. Od lat bierze udział w wyścigach motocyklowych, a w przyszłości chciałby jeździć w KLASA 1A Interesuje się motoryzacją, a pasją zaraził się od taty. Od lat bierze udział w wyścigach motocyklowych, a w przyszłości chciałby jeździć w zagranicznym klubie lub pracować w dziedzinie motoryzacji.

Bardziej szczegółowo

WSZYSCY CHCEMY, ABY NASZE DZIECI WYROSŁY NA MĄDRYCH, DOBRYCH I SZCZĘŚLIWYCH LUDZI. JEST NA TO SPOSÓB - CZYTAJMY DZIECIOM!

WSZYSCY CHCEMY, ABY NASZE DZIECI WYROSŁY NA MĄDRYCH, DOBRYCH I SZCZĘŚLIWYCH LUDZI. JEST NA TO SPOSÓB - CZYTAJMY DZIECIOM! CAŁA POLSKA CZYTA DZIECIOM "Nie mów dziecku, jak bardzo je kochasz, pokaż to, poświęcając mu czas." Ulrich Schaffer WSZYSCY CHCEMY, ABY NASZE DZIECI WYROSŁY NA MĄDRYCH, DOBRYCH I SZCZĘŚLIWYCH LUDZI. JEST

Bardziej szczegółowo

Ł AZIENKI K RÓLEWSKIE

Ł AZIENKI K RÓLEWSKIE Ł AZIENKI K RÓLEWSKIE Pałac na Wyspie Pałac Myślewicki Biały Domek Stara Pomarańczarnia Podchorążówka Stara Kordegarda Amfiteatr Stajnie i wozownie Wejścia do Łazienek Królewskich 2 3 O CO TU CHODZI? Kto

Bardziej szczegółowo

Biuletyn. express. 2013 Październik. Namiestnictwo Harcerskie Hufca PIAST

Biuletyn. express. 2013 Październik. Namiestnictwo Harcerskie Hufca PIAST Biuletyn Namiestnictwo Harcerskie Hufca PIAST 6 2013 Październik express Biuletyn Ekspress Od redakcji Czuwaj! To już drugi numer Biuletynu w tym roku harcerskim. A co w nim? Parę ważnych spraw hufcowych,

Bardziej szczegółowo

Pod hiszpańskim niebem

Pod hiszpańskim niebem Pod hiszpańskim niebem 7 dni z Erasmusem ciężko jest z całego pobytu na stypendium opisać tylko siedem dni moja erasmusowa przygoda trwała ich dokładnie sto dziewięćdziesiąt sześć i każdy z tych dni był

Bardziej szczegółowo

NAUKA JAK UCZYĆ SIĘ SKUTECZNIE (A2 / B1)

NAUKA JAK UCZYĆ SIĘ SKUTECZNIE (A2 / B1) NAUKA JAK UCZYĆ SIĘ SKUTECZNIE (A2 / B1) CZYTANIE A. Mówi się, że człowiek uczy się całe życie. I jest to bez wątpienia prawda. Bo przecież wiedzę zdobywamy nie tylko w szkole, ale również w pracy, albo

Bardziej szczegółowo

JEZUS NAS KOCHA. Podręcznik do religii dla klasy I szkoły podstawowej. (dzieci siedmioletnie)

JEZUS NAS KOCHA. Podręcznik do religii dla klasy I szkoły podstawowej. (dzieci siedmioletnie) JEZUS NAS KOCHA Podręcznik do religii dla klasy I szkoły podstawowej (dzieci siedmioletnie) Kielce 206 Drodzy Rodzice! Z przyjemnością oddajemy do rąk Waszych dzieci podręcznik do nauki religii w klasie

Bardziej szczegółowo

Każdy patron. to wzór do naśladowania. Takim wzorem była dla mnie. Pani Ania. Mądra, dobra. i zawsze wyrozumiała. W ciszy serca

Każdy patron. to wzór do naśladowania. Takim wzorem była dla mnie. Pani Ania. Mądra, dobra. i zawsze wyrozumiała. W ciszy serca Autor wiersza: Anna Sobotka PATRON Każdy patron to wzór do naśladowania. Takim wzorem była dla mnie Pani Ania. Mądra, dobra i zawsze wyrozumiała. W ciszy serca uszczęśliwić mnie umiała. Myśli moje do Niej

Bardziej szczegółowo

CAŁA POLSKA CZYTA DZIECIOM I semestr

CAŁA POLSKA CZYTA DZIECIOM I semestr CAŁA POLSKA CZYTA DZIECIOM I semestr W dniu 7 stycznia 2012 r. oddział przedszkolny naszej szkoły odwiedził aktor serialu Barwy Szczęścia Jakub Małek. Czytelnicze spotkanie w ramach akcji "Cała Polska

Bardziej szczegółowo

DOŁĄCZ DO NAS! pracuj w INTERIA.PL

DOŁĄCZ DO NAS! pracuj w INTERIA.PL DOŁĄCZ DO NAS! pracuj w INTERIA.PL O INTERIA.PL nasza firma O INTERIA.PL INTERIA.PL Sp. z o.o. powstała w sierpniu 1999 r. jako wspólne przedsięwzięcie lidera polskiego rynku informatycznego firmy Comarch

Bardziej szczegółowo

Gazetka Szkolna WANDA I BANDA

Gazetka Szkolna WANDA I BANDA SZKOŁA PODSTAWOWA W KIEŁCZOWIE Gazetka Szkolna WANDA I BANDA Redaktorzy wydania Wiosna lato 2013: Paulina Zapiór Marta Kalińska Jonatan Domański Str. 2 KONKURSOWO. Drodzy Uczniowie! 20 lutego 2013 uczniowie

Bardziej szczegółowo

Uroczyste rozpoczęcie roku szkolnego 2013/2014

Uroczyste rozpoczęcie roku szkolnego 2013/2014 Uroczyste rozpoczęcie roku szkolnego 2013/2014 Tradycyjnie, 2 września młodzież Publicznego Gimnazjum im Papieża Jana Pawła II w Chorzelach rozpoczęła swoją wędrówkę przez kolejny rok szkolny 2013/2014.

Bardziej szczegółowo

Piaski, r. Witajcie!

Piaski, r. Witajcie! Piszemy listy Witajcie! Na początek pozdrawiam Was serdecznie. Niestety nie znamy się osobiście ale jestem waszą siostrą. Bardzo się cieszę, że rodzice Was adoptowali. Mieszkam w Polsce i dzieli nas ocean.

Bardziej szczegółowo

Temat: Ojczyzna zawsze bliska memu sercu tworzenie kompozycji graficznych.

Temat: Ojczyzna zawsze bliska memu sercu tworzenie kompozycji graficznych. SCENARIUSZ LEKCJI INFORMATYKI W KLASIE V Temat: Ojczyzna zawsze bliska memu sercu tworzenie kompozycji graficznych. Nauczyciel: Zofia Lewandowska Cele lekcji: przekształcanie fragmentów rysunku, kopiowanie

Bardziej szczegółowo

Varsavianistyczna szkoła sprawozdanie. Przedszkole nr 181 Wesołe Nutki ul. Pruszyńskiego 5, 01-870 Warszawa

Varsavianistyczna szkoła sprawozdanie. Przedszkole nr 181 Wesołe Nutki ul. Pruszyńskiego 5, 01-870 Warszawa Dzieci w przedszkolu bardzo chętnie chłoną nową wiedzę, szczególnie jeśli jest dostarczana w różnorodny sposób, trzeba pamiętać jednak o tym, iż wiedzę dzieciom należy przykazywać zaczynając od tego co

Bardziej szczegółowo

Rozwijanie zainteresowań dzieci

Rozwijanie zainteresowań dzieci Rozwijanie zainteresowań dzieci Zainteresowanie to dążenie do aktywnego poznawania świata Antonina Gurycka Rozwijanie zainteresowań dzieci Rozwijanie zainteresowań dziecka sprzyja przede wszystkim kształtowaniu

Bardziej szczegółowo

MAŁA JADWINIA nr 11. o mała Jadwinia p. dodatek do Jadwiżanki 2 (47) Opracowała Daniela Abramczuk

MAŁA JADWINIA nr 11. o mała Jadwinia p. dodatek do Jadwiżanki 2 (47) Opracowała Daniela Abramczuk o mała Jadwinia p MAŁA JADWINIA nr 11 Opracowała Daniela Abramczuk Zdjęcie na okładce Julia na huśtawce pochodzą z książeczki Julia święta Urszula Ledóchowska za zgodą Wydawnictwa FIDES. o Mała Jadwinia

Bardziej szczegółowo

"W zdrowej szkole zdrowy duch, czyli Piknik Rodzinny w Zespole Szkół nr 43

W zdrowej szkole zdrowy duch, czyli Piknik Rodzinny w Zespole Szkół nr 43 "W zdrowej szkole zdrowy duch, czyli Piknik Rodzinny w Zespole Szkół nr 43 W słoneczną sobotę 26.05.2012 roku teren wokół Zespołu Szkół nr 43 na Białołęce pełen był gwaru i wesołej zabawy. Tego dnia bowiem

Bardziej szczegółowo

Copyright 2015 Monika Górska

Copyright 2015 Monika Górska 1 Wiesz jaka jest różnica między produktem a marką? Produkt się kupuje a w markę się wierzy. Kiedy używasz opowieści, budujesz Twoją markę. A kiedy kupujesz cos markowego, nie zastanawiasz się specjalnie

Bardziej szczegółowo

Zespół Szkół nr 7 Szkoła Podstawowa nr 7 im. Henryka Sienkiewicza we Włocławku ul. Gniazdowskiego 7 87-800 Włocławek Tel.54 234-14-21 www.zs7wlc.

Zespół Szkół nr 7 Szkoła Podstawowa nr 7 im. Henryka Sienkiewicza we Włocławku ul. Gniazdowskiego 7 87-800 Włocławek Tel.54 234-14-21 www.zs7wlc. Zespół Szkół nr 7 Szkoła Podstawowa nr 7 im. Henryka Sienkiewicza we Włocławku ul. Gniazdowskiego 7 87-800 Włocławek Tel.54 234-14-21 www.zs7wlc.pl Odział przedszkolny w ZS nr 7 oferuje: naukę poprzez

Bardziej szczegółowo

Technologia Informacyjno Komunikacyjna -

Technologia Informacyjno Komunikacyjna - Technologia Informacyjno Komunikacyjna - edukacja przedszkolna i wczesnoszkolna opracowała: Anna Dagmara Pozierak nauczyciel-bibliotekarz CDN PBP w Pile Filia w Złotowie ABC czytam i piszę to portal dla

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE Z KURSU METODYCZNO- JĘZYKOWEGO W WIELKIEJ BRYTANII

SPRAWOZDANIE Z KURSU METODYCZNO- JĘZYKOWEGO W WIELKIEJ BRYTANII SPRAWOZDANIE Z KURSU METODYCZNO- JĘZYKOWEGO W WIELKIEJ BRYTANII W dniach 24 lipca- 6 sierpnia 2011r. uczestniczyłam w kursie metodycznojęzykowym pt. Teachers of English Course w ramach programu Comenius-

Bardziej szczegółowo

Uprzejmie prosimy o podanie źródła i autorów w razie cytowania.

Uprzejmie prosimy o podanie źródła i autorów w razie cytowania. Tytuł: Marzenie Franka Kupki Tekst: Anna Cwojdzińska Ilustracje: Aleksandra Bugajewska Wydanie I, lipiec 2012 Text copyright Anna Cwojdzińska Illustration copyright Aleksandra Bugajewska Uprzejmie prosimy

Bardziej szczegółowo

Polska na urlop oraz Polska Pełna Przygód to nasze wakacyjne propozycje dla Was

Polska na urlop oraz Polska Pełna Przygód to nasze wakacyjne propozycje dla Was Polska na urlop oraz Polska Pełna Przygód to nasze wakacyjne propozycje dla Was Nie tylko człowiek internetem żyje, miło mieć pod ręka ciekawą książkę. Od wydawnictwa Burda Książki otrzymaliśmy dwie ciekawe

Bardziej szczegółowo

Plan Działań Edukacyjno-Kulturalnych Biblioteki Publicznej im. Zygmunta Jana Rumla w Dzielnicy Praga-Południe MAJ 2014

Plan Działań Edukacyjno-Kulturalnych Biblioteki Publicznej im. Zygmunta Jana Rumla w Dzielnicy Praga-Południe MAJ 2014 Plan Działań Edukacyjno-Kulturalnych Biblioteki Publicznej im. Zygmunta Jana Rumla w Dzielnicy Praga-Południe MAJ 2014 Data Godzina Nazwa wydarzenia Miejsce 05.05.2014 12.05.2014 19.05.2014 16.45 PLASTYKA

Bardziej szczegółowo

TABklasa. Otwarta przestrzeń - otwarty umysł Edukacja nieograniczona mobilny multibook, mobilny uczeń, mobilna edukacja

TABklasa. Otwarta przestrzeń - otwarty umysł Edukacja nieograniczona mobilny multibook, mobilny uczeń, mobilna edukacja Tytuł wykładu: TABklasa. Otwarta przestrzeń - otwarty umysł Edukacja nieograniczona mobilny multibook, mobilny uczeń, mobilna edukacja Wykładowcy: Magdalena Maćkowiak, Jan Mierzejewski Agenda Idea TABklasy

Bardziej szczegółowo

Odkrywam Muzeum- Zamek w Łańcucie. Przewodnik dla osób ze spektrum autyzmu

Odkrywam Muzeum- Zamek w Łańcucie. Przewodnik dla osób ze spektrum autyzmu Odkrywam Muzeum- Zamek w Łańcucie Przewodnik dla osób ze spektrum autyzmu Dzisiaj odwiedzę Muzeum- Zamek w Łańcucie! Zamek w Łańcucie był domem dwóch rodzin. Zamek wybudował czterysta lat temu książę Stanisław

Bardziej szczegółowo

Raport z badania. Kultura na Woli. Warszawa Opracowanie: Urząd m.st. Warszawy, Centrum Komunikacji Społecznej

Raport z badania. Kultura na Woli. Warszawa Opracowanie: Urząd m.st. Warszawy, Centrum Komunikacji Społecznej Raport z badania Kultura na Woli Warszawa 2015 Opracowanie: Urząd m.st. Warszawy, Centrum Komunikacji Społecznej 1 Informacje o badaniu Głównym celem badania było poznanie postaw i opinii mieszkańców na

Bardziej szczegółowo

Nr projektu Tytuł Krótki opis Obszar PROJEKTY OGÓLNODZIELNICOWE. Dostęp do nowości książkowych, książki mówionej, zbiorów specjalnych w postaci, płyt

Nr projektu Tytuł Krótki opis Obszar PROJEKTY OGÓLNODZIELNICOWE. Dostęp do nowości książkowych, książki mówionej, zbiorów specjalnych w postaci, płyt EDUKACJA, KULTURA (projekty ogolnodzielnicowe i lokalne) DATA: 7 marca br. (wtorek), początek o godz. 17.00 MIEJSCE: PaństwoMiasto, ul. gen. Wł. Andersa 29 Lp. Nr projektu Tytuł Krótki opis Obszar PROJEKTY

Bardziej szczegółowo

VIII TO JUŻ WIESZ! ĆWICZENIA GRAMATYCZNE I NIE TYLKO

VIII TO JUŻ WIESZ! ĆWICZENIA GRAMATYCZNE I NIE TYLKO VIII TO JUŻ WIESZ! ĆWICZENIA GRAMATYCZNE I NIE TYLKO I. Proszę wybrać odpowiednie do rysunku zdanie. 0. On wsiada do autobusu. On wysiada z autobusu. On jedzie autobusem. 1. On wsiada do tramwaju. On

Bardziej szczegółowo

WIEŚCI SZKOLNE Z ŻYCIA SZKOŁY. Cyprian Kamil Norwid

WIEŚCI SZKOLNE Z ŻYCIA SZKOŁY. Cyprian Kamil Norwid MIESIĘCZNIK SZKOŁY PODSTAWOWEJ IM. C.K. NORWIDA W DĄBRÓWCE WIEŚCI Cyprian Kamil Norwid Cyprian Kamil Norwid N U M E R V I SZKOLNE M A R Z E C 2 0 1 4 Z ŻYCIA SZKOŁY W TYM NUMERZE: Z życia szkoły 1 Zuch

Bardziej szczegółowo

Suknie historyczne. Mogą ważyć nawet kilkanaście kilogramów!

Suknie historyczne. Mogą ważyć nawet kilkanaście kilogramów! Suknie historyczne. Mogą ważyć nawet kilkanaście kilogramów! Są ciasne, sztywne, szerokie... Wyjątkowo niewygodne. Jednak niektórym paniom to nie przeszkadza - na suknię historyczną są w stanie wydać nawet

Bardziej szczegółowo

PLASTUSIOWY ŚWIAT, CZYLI JAK PRZEDSZKOLAKI POZNAWAŁY SZKOŁĘ

PLASTUSIOWY ŚWIAT, CZYLI JAK PRZEDSZKOLAKI POZNAWAŁY SZKOŁĘ LISTOPAD 2014 CZERWIEC 2015 PLASTUSIOWY ŚWIAT, CZYLI JAK PRZEDSZKOLAKI POZNAWAŁY SZKOŁĘ PROJEKT WSPÓŁPRACY PRZEDSZKOLA MIEJSKIEGO NR 4 IM.PLUSZOWEGO MISIA ZE SZKOŁĄ PODSTAWOWĄ NR 10 W OLSZTYNIE AUTOR:

Bardziej szczegółowo