wzrost bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej poprzez pogłębienie regionalnej współpracy

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "wzrost bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej poprzez pogłębienie regionalnej współpracy"

Transkrypt

1 Inicjatywa TSC: wzrost bezpieczeństwa dostaw energii elektrycznej poprzez pogłębienie regionalnej współpracy międzyoperatorskiej w oparciu o wspólną platformę informatyczną i wspólne działania naprawcze Rudolf Baumann Swissgrid, Szwecja Knut Eggenberger E-Bridge Consulting, Niemcy Dennis Klaar TenneT TSO B.V., Holandia Olivier Obert E-Bridge Consulting, Niemcy Robert Paprocki PSE Operator SA Tuncay Türkucar E-Bridge Consulting, Niemcy Joachim Vanzetta Amprion, Niemcy Technologia Technologia Technologia Technologia Technologia Technologia Technologia Technologia Wprowadzenie Inicjatywa zrzeszająca 14 operatorów systemów przesyłowych (OSP) z Europy środkowo-wschodniej powołała grupę ekspertów ds. bezpieczeństwa pracy systemu ("panel bezpieczeństwa") i stworzyła platformę informatyczną służącą wymianie danych i prowadzeniu wspólnych analiz bezpieczeństwa (system CTDS). Głównym celem inicjatywy jest zwiększenie bezpieczeństwa systemu elektroenergetycznego przez pogłębienie współpracy międzyoperatorskiej mającej na celu wypracowanie kryteriów oceny bezpieczeństwa i umożliwienie otwartej wymiany danych ([1] i [2]). System CTDS jest wykorzystywany w centrach sterowania operatorów systemów uczestniczących w inicjatywie i jest w pełni zintegrowany z ich systemami nadzorującymi bieżącą pracę systemów elektroenergetycznych. Każdy OSP może przeprowadzać własne analizy bezpieczeństwa i nie jest zmuszony do wykorzystywania wyników pochodzących z zewnętrz. W ten sposób indywidualna prezentacja własnego, krajowego systemu elektroenergetycznego została zastąpiona wspólną wizualizacją pracy połączonego systemu. CTDS znacznie poprawił jakość współpracy pomiędzy centrami sterowania poszczególnych OSP. Każdy inżynier ds. planowania operacyjnego może wykorzystywać dane dostarczone przez inżyniera innego OSP, a "wspólny język ułatwia rozwiązywanie problemów i podejmowanie kluczowych decyzji. System CTDS umożliwia operatorom systemów przesyłowych weryfikację i porównanie efektywności poszczególnych działań naprawczych. W praktyce daje to możliwość wyznaczenia rozwiązania problemu przy minimalizacji jego kosztu. Kolejne funkcje optymalizacyjne będą dodawane w następnych wersjach systemu. Należy jednak pamiętać, że w przypadku połączonych systemów elektroenergetycznych środek naprawczy wdrożony przez jednego OSP może jednocześnie stworzyć zagrożenie dla bezpieczeństwa systemu innego OSP. Współpraca międzyoperatorska oraz system CTDS mają na celu przeciwdziałać tego typu zjawiskom przez uwzględnienie wszystkich skutków ubocznych danego działania naprawczego na całym obszarze połączonego systemu. Jak się okazuje, w niektórych przypadkach bardziej efektywne jest rozwiązanie problemu danego operatora poprzez operatorów z krajów sąsiadujących. Innymi słowy, system CTDS pozwala zastąpić mniej efektywne działania jednostronne lub dwustronne wielostronnymi działaniami naprawczymi. 90

2 System CTDS określa wydajność techniczną działań naprawczych, które przynoszą wymierne korzyści dla bezpieczeństwa systemu całego regionu i które powinny być jak najszybciej wdrażane. Mechanizm wyznaczania kosztów działań naprawczych, który ma być wspólny dla wszystkich OSP, nie został jeszcze zdefiniowany z uwagi na brak ram regulacyjnych. Dlatego też wdrożenie transgranicznych środków naprawczych wciąż nie jest wyraźnie uregulowane przez systemy regulacyjne poszczególnych państw. W chwili obecnej zachodzi potrzeba opracowania uniwersalnego rozwiązania w zakresie podziału kosztów wielostronnego redispatchingu pomiędzy uczestników inicjatywy TSC. Różnorodność regulacji prawnych obowiązujących w poszczególnych krajach wymaga ogromnego zaangażowania i wsparcia ze strony organów regulacyjnych w pracach związanych z wyznaczeniem tego mechanizmu. Wdrożenie systemu CTDS i tzw. systemu alarmowania w czasie rzeczywistym (RAAS) w Europie środkowej doprowadzi do poprawy efektywności zarówno wspólnych analiz bezpieczeństwa przeprowadzanych przez OSP, jak i procesu podejmowania decyzji w zakresie przewrócenia bezpieczeństwa systemu na szczeblu regionalnym. Dodatkowo Europejska Sieć Operatorów Elektroenergetycznych Systemów Przesyłowych (ENTSO-E) pracuje obecnie nad stworzeniem tzw. systemu EAS dla wymiany w czasie rzeczywistym danych i informacji dotyczących krytycznych parametrów sieciowych, takich jak częstotliwość, odchyłka sygnału regulacyjnego (Area Control Error ACE), a także tzw. system sygnalizacji świetlnej (Traffic Light System), który wskazuje stan obciążenia systemów poszczególnych OSP za pomocą świateł zielonego, żółtego lub czerwonego. Niniejszy materiał przedstawia proces wdrożenia wspólnej platformy informatycznej oraz prezentuje doświadczenia w zakresie koordynacji współpracy międzyoperatorskiej, a także skupia się na ich aspektach technicznych, ekonomicznych i regulacyjnych. Zawiera również prognozę dotyczącą kierunków przyszłego rozwoju inicjatywy TSC. Organizacja TSC W ciągu kilku ostatnich lat warunki pracy połączonego systemu elektroenergetycznego Europy kontynentalnej znacznie się zmieniły. Powodem była liberalizacja rynków energii elektrycznej oraz integracja z systemem generacji wiatrowej na bardzo szeroką skalę [3]. Zmiany te dość szybko uwidoczniły potrzebę nawiązania wielostronnej współpracy międzyoperatorskiej, w szczególności w efekcie poważnych awarii systemowych, jakie miały miejsce w Europie środkowej w 2003 [4] i 2006 r. [5]. Jak się później okazało, jedną z ich głównych przyczyn był brak efektywnej współpracy pomiędzy operatorami systemów przesyłowych. Biorąc pod uwagę fakt, iż bieżące problemy i wyzwania stojące przed sektorem elektroenergetycznym wymagają zastosowania zupełnie nowych rozwiązań, operatorzy systemów przesyłowych przedyskutowali kilka modeli organizacji współpracy w zakresie poprawy bezpieczeństwa systemu, ostatecznie skupiając się na dwóch z nich: scentralizowanym oraz zdecentralizowanym. Ten drugi stanowi kontynuację tradycyjnego modelu pracy europejskiego połączonego systemu elektroenergetycznego opartego na współpracy pomiędzy krajowymi centrami sterowania, podczas gdy pierwszy zakłada stworzenie nowych nadrzędnych jednostek mających za zadanie koordynowanie działań wdrażanych przez poszczególnych OSP. OSP zaangażowani w projekt TSC zdecydowali się na wybór modelu zdecentralizowanego, w ramach którego wszyscy jego uczestnicy wykorzystują wspólną platformę informatyczną, tzw. system CTDS, służącą wymianie danych i prowadzeniu wspólnych analiz bezpieczeństwa, ale organizują prace nad wspólnymi analizami bezpieczeństwa we własnym zakresie, bez konieczności ustanawiania odrębnego centrum sterowania nadrzędnego dla wszystkich OSP. Aby umożliwić prowadzenie codziennych konferencji koordynacyjnych, opracowano projekt wspólnego systemu wideokonferencyjnego. Współpraca międzyoperatorska w obecnym kształcie nie ma wpływu na obowiązki operatorów systemów przesyłowych na ich obszarach, co oznacza, że każdy z nich jest nadal w pełni odpowiedzialny za obszar, jaki mu podlega. Zasięg terytorialny inicjatywy TCS przedstawiony jest na rys. 1. Proces biznesowy Analiza bezpieczeństwa i funkcje, jakie ma spełniać system CTDS, są rozszerzeniem prognozy ograniczeń w dobie n-1 (DSCF), który ustanowiono na początku ubiegłej dekady dla połączonych systemów elektroenergetycznych Europy kontynentalnej [6]. System CTDS nr 3 (9)

3 daje OSP możliwość lepszej wizualizacji pracy całego połączonego systemu elektroenergetycznego, a także umożliwia prowadzenie wspólnych analiz bezpieczeństwa na poziomie regionalnym. Aby przeprowadzić obliczenia rozpływów mocy oraz analizy bezpieczeństwa systemu w celu identyfikacji potencjalnych ograniczeń lub naruszeń kryterium n-1 i wdrożenia odpowiednich środków naprawczych, konieczna jest wymiana kluczowych danych. Dlatego też głównym zadaniem OSP jest organizacja tej wymiany, uzgodnienie metod przygotowania danych i zapewnienie ich poufności. Jednym ze znaczniejszych osiągnięć w tym zakresie jest poprawa wymiany informacji w zakresie prognoz generacji wiatrowej w całym regionie. Proces prognozowania ograniczeń dzieli się na dwa zasadnicze etapy: 1. prognoza ograniczeń w dobie n-1 (DSCF) oparta na modelach sieci wymienianych pomiędzy OSP w dniu n-1, 2. prognoza ograniczeń w dobie n (IDCF) oparta na informacjach (np. modele sieciowe) wymienianych pomiędzy OSP w czasie rzeczywistym (w dniu n). Na rys. 2 przedstawiono schemat systemu CTDS i współpracy międzyoperatorskiej w ramach inicjatywy TSC. Wszyscy OSP uczestniczący w inicjatywie TSC mają możliwość podglądu pracy całej sieci objętej przez projekt. W zależności od charakteru i lokalizacji problemów jeden lub więcej OSP wychodzi (wychodzą) z inicjatywą wdrożenia danego rozwiązania najczęściej bywa to operator, na którego obszarze wystąpiło zagrożenie bezpieczeństwa systemu. OSP, który proponuje lub zwraca się z prośbą o wdrożenie środka naprawczego, ma za zadanie przeprowadzić jego analizę techniczną, a następnie ekonomiczną. Wspólna decyzja w tym zakresie podejmowana będzie przez operatorów podczas codziennych wideokonferencji koordynacyjnych. W ich trakcie operatorzy, na których systemy może oddziaływać proponowany środek naprawczy, mają okazję do przedstawienia i przedyskutowania jego niekorzystnych efektów ubocznych oraz zaproponowania rozwiązań alternatywnych służących do likwidacji ograniczeń sieciowych. Należy przy tym pamiętać, że rekomendacje na podstawie decyzji podjętych w ramach współpracy międzyoperatorskiej nie są wiążące dla inżynierów ruchu w centrach sterowania, których zadaniem jest zarządzanie systemem w czasie rzeczywistym. W czasie Technologia Technologia Technologia Technologia Technologia Technologia Technologia Technologia rzeczywistym OSP pierwotnie proponujący lub zwracający się z prośbą o zastosowanie środka naprawczego pełnią rolę koordynatorów, a wszelkie decyzje w tym zakresie muszą być podejmowanie wspólnie. Niezwykle ważne jest, aby inżynierowie ruchu w centrach sterowania posiadali znaczną swobodę w zakresie działania i podejmowania decyzji. Dlatego też minimalizacja kosztów działań naprawczych nie powinna być dla nich priorytetem. Koszty należy oczywiście brać pod uwagę podczas działań w czasie rzeczywistym, ale decyzje w zakresie ich optymalizacji należą do osób odpowiedzialnych za planowanie operacyjne, których wnioski i rekomendacje mogą być wykorzystywane przez inżynierów ruchu. System CTDS System CTDS, czyli narzędzie do wymiany danych i analizy bezpieczeństwa systemu, to wspólna platforma informatyczna wykorzystywana przez uczestników inicjatywy TSC. Projekt funkcjonalny i architektura rozproszonego systemu CTDS zostały opracowane w pierwszej połowie 2009 r., zaś procedurę przetargową na jego dostawę przeprowadzono w drugiej połowie tego samego roku. Wdrożenie systemu przebiega dwuetapowo: faza I (doba n-1) i faza II (doba n). Realizację fazy I rozpoczęto w styczniu 2010 r., a próbne uruchomienie miało miejsce w połowie lipca 2010 r. Pierwszy etap testowania przez użytkowników i szkoleń zakończył się w październiku 2010 r. Od listopada 2010 r. operatorzy prowadzą w systemie CTDS prognozowanie ograniczeń w dobie n-1 zbliżone do działań rzeczywistych. Faza II projektu znajduje się na etapie projektowania i opracowywania, a jej pierwsze uruchomienie planowane jest w 2011 r. W 2011 r. ma odbyć się również wdrożenie funkcji związanych z prognozowaniem ograniczeń w dobie n, a także wprowadzenie modyfikacji w projekcie funkcjonalnym oraz strukturze systemu. Ponadto na koniec br. planowane jest dodanie modułu optymalizacyjnego oraz przystosowanie systemu do formatu wymiany danych xml/cim. System CTDS składa się z modułów funkcjonalnych (np. walidacja, substytucja i scalanie danych, analiza rozpływów mocy i wystarczalności (wrażliwości) systemu wraz z raportami, graficzne schematy sieci i stacji itp.), które są wbudowane w strukturę systemu rozproszonego najnowszej generacji. Zawiera on takie funkcje, jak zarządzanie procesem, 92

4 I FI NO SE EST LV NI DK LT RoI UK NL BE DE PL TSC Full member LU CZ SK TSC Observer member FR CH AT SI HR HU RO Former UCTE IT BA M E RS BG FYROM PT ES AL GR CY Rys. 1. Zasięg terytorialny inicjatywy w zakresie współpracy międzyoperatorskiej Rys. 2. Schemat systemu CTDS i współpracy międzyoperatorskiej

5 Rys. 3. Zrzut ekranowy z systemu CTDS Rys. 4. System wideokonferencyjny

6 komunikacja, zarządzania dokumentami, zarządzanie użytkownikami, rejestracja danych, konfiguracja i archiwizacja. CTDS jest niezwykle zaawansowanym systemem. U każdego z uczestników projektu zainstalowana jest jego pełna wersja i każdy z nich w razie potrzeby może przeprowadzić wszystkie opisane operacje niezależnie od innych OSP. Dwa moduły o nazwie Administrator Systemu CTDS zainstalowane w Amprion i Swissgrid pełnią funkcję głównej bazy danych i służą do centralnego zarządzania. Wszystkie aplikacje systemu CTDS są połączone przez platformę komunikacyjną ECP w dedykowanej sieci komunikacyjnej, tzw. elektronicznej autostradzie (Electronic Highway), co umożliwia okresową zmianę operatora systemu CTDS odpowiedzialnego za bieżące działanie i wymianę danych, działania naprawcze i komunikację pomiędzy użytkownikami w zależności od aktualnych potrzeb. Główne operacje wykonywane przez system CTDS: gromadzenie prognoz ograniczeń w dobie n-1 (DACF) od wszystkich uczestników TCS oraz OSP niebędących członkami inicjatywy. Wspólny (scalony) model obejmuje obecnie 24 kraje z obszaru synchronicznego Europy kontynentalnej (RGCE, b. UCTE), walidacja, substytucja i scalanie danych wejściowych do wspólnego zbioru danych stanowiącego bazowy model (połączone systemy RGCE), ocena i klasyfikacja poziomu bezpieczeństwa modelu bazowego poprzez symulację stanów awaryjnych (n/n-1) (zgodnie z ENTSO-E UCTE/RGCE OH Policy 3), wykonywanie analizy bezpieczeństwa dla różnych wariantów, które powinny odzwierciedlać rzeczywiste odchylenia kluczowych parametrów rozpływów mocy (np. generacja wiatrowa, przepływy transgraniczne między zrzeszonymi operatorami), ocena środków i działań naprawczych koordynowanych na szczeblu regionalnym (np. zmiany topologii, redispatching w wymianie transgranicznej, uruchomienie rezerw awaryjnych itp.), tworzenie raportów z wynikami analitycznymi i publikowanie ich dla każdego z operatorów, ocena ex post jakości modelu (w dniu następnym - D+1) oparta na porównaniu z rzeczywistymi pomiarami. Z technicznego punktu widzenia architektura systemu CTDS: jest całkowicie rozproszona niezależne aplikacje systemu instalowane są u zrzeszonych operatorów systemów przesyłowych, opiera się na technologiach standardowych i programach przenośnych (Java EE & MySQL), które tworzą skonsolidowaną platformę, opiera się na technologiach opensource, co znacznie obniża koszty licencyjne, jest zgodna z zasadami wysokiej dostępności, umożliwia integrację dodatkowych modułów funkcjonalnych pochodzących od dowolnego dostawcy, integruje platformę komunikacyjną ECP z tzw. elektroniczną autostradą (Electronic Highway). Rys. 3 przedstawia zrzut ekranowy systemu CTDS ze standardową prezentacją wynikowych rozpływów mocy po scaleniu danych i przeprowadzeniu analizy rozpływów mocy. Oprócz systemu CTDS operatorzy systemów przesyłowych stworzyli też system alarmowania dla czasu rzeczywistego (RAAS), który działa już od ponad roku. Umożliwia on analizę kluczowych parametrów systemu w celu dokonania ogólnej oceny stanu sieci przesyłowej danego operatora: częstotliwość, w przypadku gdy możliwe jest rozdzielenie sieci na obszary o podwyższonej lub obniżonej częstotliwości, wartość zadaną i wartość rzeczywistą regulatora obszarowego w celu oceny stopnia zbilansowania danego obszaru sterowania, wskaźnik stanu systemu ( sygnalizacja świetlna") monitorowanego przez każdego z OSP standardowy, alarmowy, awaria lub (częściowy) blackout. W razie wystąpienia zakłóceń OSP zmienia wskaźnik stanu systemu (kolor sygnalizatora) i wysyła dodatkowe informacje na temat zagrożenia do pozostałych operatorów uczestniczących w projekcie. System wideokonferencyjny W ramach inicjatywy TSC obok systemu CTDS zaplanowano również wdrożenie systemu wideokonferencyjnego. Jego celem jest ułatwienie kontaktów między inżynierami ds. planowania operanr 3 (9)

7 cyjnego i centrami sterowania, a w efekcie stworzenie wirtualnego centrum sterowania w ramach projektu TSC. Pilotażowa instalacja systemu będzie wykorzystywana do przeprowadzania codziennych telekonferencji koordynacyjnych operatorów, wspomagających proces biznesowy. W 2011 r. członkowie inicjatywy TCS planują ogłoszenie przetargu na dostawę usług wideokonferencyjnych (sieć komunikacyjna, wsparcie techniczne itp.). Rys. 4 przedstawia podstawowe zasady funkcjonowania systemu wideokonferencyjnego w ramach projektu TSC. Aspekty ekonomiczne Technologia Technologia Technologia Technologia Technologia Technologia Technologia Technologia Regionalna współpraca OSP w ramach inicjatywy TSC stwarza możliwość zastosowania wielostronnego redispatchingu transgranicznego, który poszerza zakres istniejących działań naprawczych, jak dotąd ograniczonych jedynie do redispatchingu dwustronnego. Wymiernym efektem zwiększonej dostępności transgranicznych działań naprawczych będzie poprawa bezpieczeństwa operacyjnego, tzn. praca połączonego systemu w dopuszczalnych granicach bezpieczeństwa, spełniająca kryterium n-1. Uczestnicy projektu TSC zgodnie przyznają, że działania naprawcze, takie jak redispatching lub countertrading należy traktować jako środki ostateczne, stosowane dla celów zapewnienia bezpieczeństwa systemu w sytuacji, gdyby inne środki zaradcze okazały się niewystarczające. System CTDS opracowany wspólnie przez OSP w ramach inicjatywy TSC ma pełnić rolę narzędzia operacyjnego dla inżynierów ds. planowania operacyjnego, które umożliwi im bardziej efektywne rozwiązywanie problemów spowodowanych wzrostem niestabilności warunków pracy systemu, w szczególności będącym następstwem coraz większej liczby przyłączeń OZE do systemu. System CTDS nie jest instrumentem służącym do zwiększania dostępnych na rynku zdolności przesyłowych czy też identyfikacji źródeł problemów (najczęściej niespodziewanych/nieplanowanych przepływów). Z doświadczenia OSP wynika, że istnieją sytuacje, kiedy system nie spełnia kryterium bezpiecznej pracy, mimo iż zdolność przesyłowa w dobie n-1 na niektórych granicach została ustawiona na poziomie zerowym! System CTDS, który daje inżynierom ds. planowania operacyjnego możliwość wspólnej, transparentnej oceny wcześniej niestosowanych środków zaradczych, stanowi nowatorskie narzędzie do zapewnienia bezpieczeństwa pracy systemu elektroenergetycznego. Jak dotąd jednak pełne wdrożenie nie było możliwe z uwagi na kwestie regulacyjne, które nie pozwalają na jego zastosowanie w warunkach pracy rzeczywistej, co pozwoliłoby poznać wszystkie zalety CTDS. Próbne uruchomienie systemu umożliwiłoby ponadto uzyskanie danych wejściowych wymaganych do przeprowadzenia analizy kosztów i korzyści. Dlatego też zadaniem jednej z grup roboczych działających w ramach inicjatywy jest rozwiązanie kwestii regulacyjnych, a w szczególności prowadzenie dialogu z regulatorami na temat sposobu wdrożenia fazy próbnej oraz mechanizmu podziału kosztów zastosowanych środków naprawczych pomiędzy OSP oraz ich ujęcia w taryfach przesyłowych. Przykładowo, faza próbna może dostarczyć danych, z których będzie wynikać, że zwiększyła się liczba godzin, podczas których każdy z KSE nie spełniał kryterium bezpiecznej pracy n-1. Biorąc pod uwagę ogromne koszty wiążące się z przerwami w dostawach energii elektrycznej, nawet niewielka redukcja prawdopodobieństwa ich wystąpienia przyniesie wymierne korzyści społeczne. Jednym z działań naprawczych niezwykle ważnym w tym kontekście jest redispatching transgraniczny. W chwili obecnej nie są dostępne dane wymagane do przeprowadzenia analizy kosztów i korzyści tego rozwiązania, i jak można się spodziewać nie będzie łatwo je uzyskać. W związku z tym na dzień dzisiejszy OSP zrzeszeni w TSC nie dysponują prognozami lub danymi historycznymi, które mogłyby wskazywać w sposób wiarygodny, jak rozwiązanie to wpłynie na nadwyżkę mocy w systemie. W fazie próbnej operatorzy będą mieli możliwość analizowania i wdrożenia środków naprawczych dotychczas niedostępnych z powodu braku mechanizmu podziału kosztów, a także oceny wpływu tych działań na cały obszar objęty projektem TSC oraz zgromadzenia danych wymaganych do szczegółowej analizy ich kosztów i korzyści. Jednym z elementów tej fazy będzie analiza porównawcza rezultatów w przypadku, gdy dostępny jest szeroki zakres działań naprawczych oraz w sytuacji, gdy ich liczba jest ograniczona. Tego typu analiza na dzień dzisiejszy nie jest możliwa jeśli inżynierowie ruchu nie są w stanie zastosować określonego działania na- 96

8 prawczego, nie mają motywacji, aby poddać go analizie, nawet post factum. Przeprowadzenie tej analizy w trakcie bieżącej pracy, aby ustalić, jakie środki można byłoby zastosować (dostępność, koszt, efektywność zastosowanego środka) w określonym momencie, jeśli byłyby one dostępne, to niezwykle trudne zadanie. Każda kolejna analiza wpływu na nadwyżkę mocy w systemie powinna uwzględniać dodatkowe możliwości, jakie zyskuje się dzięki większej dostępności środków naprawczych, takich jak redispatching transgraniczny. Operatorzy systemów przesyłowych w porozumieniu z regulatorami zajmują się obecnie aspektami ekonomicznymi tego typu rozwiązań. Wyniki ich prac poznamy w najbliższych miesiącach. Kierunki przyszłego rozwoju OSP planują w ciągu najbliższych miesięcy przeanalizować doświadczenia podczas pracy z systemem CTDS. Analiza ta będzie wykorzystana do przeprowadzenia rzetelnej oceny, a w razie potrzeby reorganizacji wspólnego zdecentralizowanego planowania operacyjnego. Ich kolejnym celem jest ocena wykonalności wyznaczania i alokacji zdolności przesyłowych oraz koordynacji na całym obszarze objętym inicjatywą TCS, która jest nieodzowna ze względu na potrzeby operacyjne. Dodatkowo ma ona na celu przeciwdziałanie pracy systemu poza dopuszczalnymi granicami bezpieczeństwa, przede wszystkim za pomocą działań rynkowych, a nie przez złożone wielostronne środki naprawcze typu redispatching transgraniczny, które należy wykorzystywać jedynie w sytuacjach awaryjnych. Pomimo tego OSP przyznają, że długoterminowe skoordynowane działania strukturalne są konieczne, aby wspomagać rozwiązywanie problemów operacyjnych. Jak się przewiduje, następnym etapem współpracy międzyoperatorskiej będzie analiza bezpieczeństwa systemu przez OSP w czasie zbliżonym do rzeczywistego, dodatkowo wspierana przez strategie optymalizacyjne i narzędzia wspomagające systemu CTDS. Poniżej przedstawiono potencjalne kierunki przyszłego rozwoju systemu CTDS. Najważniejsze wymagania w tym zakresie to przede wszystkim poprawa prognozowania oraz funkcje optymalizacyjne. Prognozowanie ma na celu opracowanie zbioru metod opisujących kluczowe obszary rozwoju mogące oddziaływać na przyszły stan systemu elektroenergetycznego, takie jak poziom generacji wiatrowej i transakcje krótkoterminowe na rynku energii. Zapewnienie stabilnej pracy systemu wymaga nie tylko uwzględnienia najbardziej prawdopodobnego (lub spodziewanego) obszaru rozwoju, ale też potencjalnych niestabilności, jakie się z nim wiążą. W związku z powyższym OSP przyjęli za cel przeprowadzenie analizy tych niepewności, aby w ten sposób poprawić prognozowanie pracy systemu. Należy do nich m.in. niestabilność generacji ze źródeł odnawialnych, niepewność w zakresie transakcji krótkoterminowych na rynku energii, niepewność związana z prognozowaniem obciążenia oraz awariami elektrowni. Jednym z głównych zadań jest dostarczenie takich informacji o stanie systemu, aby można było bezpiecznie sterować jego pracą. W związku z tym należy wyznaczyć odpowiednie parametry, które charakteryzują kluczowe stany pracy systemu z punktu widzenia potrzeb sterowania operacyjnego. Bardzo ważna jest identyfikacja stanów krytycznych systemu, które charakteryzuje wysokie prawdopodobieństwo wystąpienia, a także tych, które będą miały znaczący wpływ na bezpieczeństwo systemu, nawet jeśli prawdopodobieństwo ich wystąpienia jest stosunkowo niskie. Na podstawie wyodrębnionych stanów systemu uznanych za kluczowe z uwagi na połączenie wysokiego prawdopodobieństwa ich wystąpienia z wpływem na bezpieczeństwo systemu zostanie określona procedura działania, czyli środki naprawcze, jakie należy wdrożyć w razie ich wystąpienia. Celem nadrzędnym jest także opracowanie narzędzi optymalizacyjnych do wyznaczania najbardziej efektywnych środków naprawczych w obrębie całej sieci przesyłowej dla określonych stanów krytycznych systemu. Użyte w tym kontekście określenie efektywny odnosi się zarówno do aspektów technicznych, jak ekonomicznych. Są wśród nich rozwiązania wymagające znacznych nakładów finansowych (skoordynowany redispatching), jak i mniej kosztowe (topologiczne). W chwili obecnej inżynierowie ds. planowania operacyjnego wykonują obliczenia rozpływów mocy wykorzystując dane, jakie gromadzą za pośrednictwem platformy informatycznej TSC i na ich podstawie przeprowadzają analizy bezpieczeństwa systemu (kryteria n-1). Jeśli spodziewane jest przekroczenie dopuszczalnych granic bezpieczeństwa, stosowane są środki naprawcze, takie jak operacje przełączeniowe, w oparciu o nabyte wcześniej doświadczenia. nr 3 (9)

9 Zdarza się wtedy, że zastosowane środki zaradcze nie należą do najbardziej efektywnych. Ponadto, z uwagi na coraz większą liczbę urządzeń umożliwiających sterowanie rozpływami mocy (np. zmiany topologii, przesuwniki fazowe, urządzenia FACTS, stacje przekształtnikowe HVDC), decyzja związana z wyborem właściwego środka staje się coraz bardziej złożona. Z kolei testowanie jedynie zgodności z kryterium n-1 oznacza, że operator centrum sterowania może otrzymać niekompletne dane. Dlatego niezwykle użyteczna w tym przypadku byłaby informacja na temat ryzyka braku efektywności danego środka naprawczego zastosowanego do likwidacji ograniczeń przesyłowych. Kolejnym celem jest opracowanie algorytmów dla zwiększania optymalnego rozpływu mocy (EOPF). Algorytmy te mają służyć do wyznaczenia optymalnych topologii, a także wartości zadanych dla przesuwników fazowych i urządzeń FACTS w celu maksymalizacji przesyłu energii bez przeciążania linii i stosowania redispatchingu. W odróżnieniu od istniejących algorytmów optymalnego przepływu mocy, przy wyznaczaniu środków naprawczych należy też brać pod uwagę parametry stanu systemu, a nie tylko obciążenie linii. Ponadto, jako że wiele środków naprawczych wymaga określonego czasu na ich uruchomienie, EOPF musi uwzględniać tego typu ograniczenia czasowe. Jest to niezwykle ważne w przypadku ich zastosowań w czasie rzeczywistym. W zależności od trybu zastosowania (doba n-1 lub czas rzeczywisty), istnieją odmienne wymogi w przypadku narzędzi optymalizacyjnych związane z prędkością przetwarzania i dokładnością wyników. Dlatego też konieczna jest analiza różnych algorytmów optymalizacyjnych. Wybór algorytmu lub kombinacji algorytmów najbardziej korzystnych dla EOPF oraz wyznaczenie najwłaściwszych algorytmów dla różnych modeli zastosowań także należą do celów niniejszego projektu. Identyfikacja krytycznych scenariuszy i wyznaczenie najbardziej efektywnych środków naprawczych jeszcze przed wystąpieniem ograniczeń przesyłowych sprawiają, że operator zyskuje więcej czasu na przeprowadzenie obliczeń niż w przypadku analizy w czasie rzeczywistym podczas sytuacji awaryjnej. W ten sposób zwiększa się dokładność modelowania, a także możliwe jest zastosowanie bardziej zaawansowanych algorytmów, dzięki którym uzyskuje się znacznie lepsze rezultaty. Technologia Technologia Technologia Technologia Technologia Technologia Technologia Technologia Członkostwo w inicjatywie TCS stwarza również okazję do organizacji i uczestnictwa we wspólnych szkoleniach poświęconych procesom operacyjnym, takim jak planowanie operacyjne, praca systemu w warunkach standardowych i awaryjnych, a także przywracanie bezpieczeństwa pracy systemu. Materiał przygotowany przez międzynarodowy zespół i zaprezentowany podczas międzynarodowej konferencji CIGRE w Paryżu w kwietniu 2011 r. Literatura [1] [2] New TSO coordination initiative in Europe, CIGRE Paper, [3] Final report of the first phase of the European Wind Integration Study (EWIS), 2007 (www.entsoe.eu) [4] Final report of the investigation committee on the 28 September 2003 blackout in Italy (www.entsoe.eu) [5] Final report on the disturbances of 4 November 2006 (www.entsoe.eu) [6] ENTSO-E Operation Handbook, Policy 3 on Operational Security" and Policy 4 on "Coordinated Operational Planning" (www.entsoe.eu) 98

Rozwój współpracy międzyoperatorskiej w zakresie zarządzania połączonym systemem w Europie Środkowej

Rozwój współpracy międzyoperatorskiej w zakresie zarządzania połączonym systemem w Europie Środkowej Rozwój współpracy międzyoperatorskiej w zakresie zarządzania połączonym systemem w Europie Środkowej Robert Paprocki PSE Operator S.A. / ENTSO-E VI Konferencja POWER RING Warszawa, 20 grudnia 2010 Electricity

Bardziej szczegółowo

Keep on Track! - nasze działania dla monitorowania realizacji celów wspólnotowych w różnych krajach

Keep on Track! - nasze działania dla monitorowania realizacji celów wspólnotowych w różnych krajach Keep on Track! - nasze działania dla monitorowania realizacji celów wspólnotowych w różnych krajach Anna Pobłocka-Dirakis eclareon Consulting Warszawa, 24 Wrzesień 2014 Strategy Consulting Policy Consulting

Bardziej szczegółowo

Redukcja zapotrzebowania mocy na polecenie OSP Mechanizmy funkcjonowania procesu DSR r.

Redukcja zapotrzebowania mocy na polecenie OSP Mechanizmy funkcjonowania procesu DSR r. Redukcja zapotrzebowania mocy na polecenie OSP Mechanizmy funkcjonowania procesu DSR 20.04.2017 r. Rynek redukcji mocy - DSR Agenda: 1. Operatorskie środki zaradcze zapewnienie bezpieczeństwa systemu elektroenergetycznego

Bardziej szczegółowo

Podejście do uczenia się osób starszych w polityce LLL w Europie i w Polsce

Podejście do uczenia się osób starszych w polityce LLL w Europie i w Polsce Podejście do uczenia się osób starszych w polityce LLL w Europie i w Polsce Konferencja Fundacji Rozwoju Systemu Edukacji pn.: Kompetencja UMIEJĘTNOŚĆ UCZENIA SIĘ w kontekście Europejskiego Roku Aktywności

Bardziej szczegółowo

Wspólny komunikat dotyczący wykonania wyroku w sprawie IP Translator v 1.2, 20 lutego 2014 r.

Wspólny komunikat dotyczący wykonania wyroku w sprawie IP Translator v 1.2, 20 lutego 2014 r. Wspólny komunikat dotyczący wykonania wyroku w sprawie IP Translator v 1.2, 20 lutego 2014 r. 1 Dnia 19.06.2012 r. Trybunał wydał wyrok w sprawie C-307/10 IP Translator, udzielając następujących odpowiedzi

Bardziej szczegółowo

Energetyka OZE/URE w strategii Unii Europejskiej: w kierunku promocji odnawialnych źródeł energii w Europie

Energetyka OZE/URE w strategii Unii Europejskiej: w kierunku promocji odnawialnych źródeł energii w Europie Energetyka OZE/URE w strategii Unii Europejskiej: w kierunku promocji odnawialnych źródeł energii w Europie 30/03/2011 Natalia Matyba PLAN PREZENTACJI I. Strategia Europa 2020 nowe kierunki działao Unii

Bardziej szczegółowo

Audyt funkcjonalnego systemu monitorowania energii w Homanit Polska w Karlinie

Audyt funkcjonalnego systemu monitorowania energii w Homanit Polska w Karlinie Audyt funkcjonalnego systemu monitorowania energii w Homanit Polska w Karlinie System zarządzania energią to uniwersalne narzędzie dające możliwość generowania oszczędności energii, podnoszenia jej efektywności

Bardziej szczegółowo

Usprawnienie procesu zarządzania konfiguracją. Marcin Piebiak Solution Architect Linux Polska Sp. z o.o.

Usprawnienie procesu zarządzania konfiguracją. Marcin Piebiak Solution Architect Linux Polska Sp. z o.o. Usprawnienie procesu zarządzania konfiguracją Marcin Piebiak Solution Architect Linux Polska Sp. z o.o. 1 Typowy model w zarządzaniu IT akceptacja problem problem aktualny stan infrastruktury propozycja

Bardziej szczegółowo

Środowisko w polityce spójności Spotkanie plenarne uczestników sieci Partnerstwo: Środowisko dla Rozwoju 8-9 grudnia 2011 r.

Środowisko w polityce spójności Spotkanie plenarne uczestników sieci Partnerstwo: Środowisko dla Rozwoju 8-9 grudnia 2011 r. Środowisko w polityce spójności Spotkanie plenarne uczestników sieci Partnerstwo: Środowisko dla Rozwoju 8-9 grudnia 2011 r. Agata Payne Dyrektoriat Środowisko Polityka spójności i ocen oddziaływania na

Bardziej szczegółowo

IMIGRACJA STUDENTÓW ZAGRANICZNYCH DO POLSKI - główne wnioski z raportu krajowego

IMIGRACJA STUDENTÓW ZAGRANICZNYCH DO POLSKI - główne wnioski z raportu krajowego IMIGRACJA STUDENTÓW ZAGRANICZNYCH DO POLSKI - główne wnioski z raportu krajowego KAROLINA ŁUKASZCZYK Europejska Sieć Migracyjna quasi agencja unijna (KE + krajowe punkty kontaktowe), dostarcza aktualnych,

Bardziej szczegółowo

Krzysztof Wawrzyniak Quo vadis BS? Ożarów Mazowiecki, styczeń 2014

Krzysztof Wawrzyniak Quo vadis BS? Ożarów Mazowiecki, styczeń 2014 1 QUO VADIS.. BS? Rekomendacja D dlaczego? Mocne fundamenty to dynamiczny rozwój. Rzeczywistość wdrożeniowa. 2 Determinanty sukcesu w biznesie. strategia, zasoby (ludzie, kompetencje, procedury, technologia)

Bardziej szczegółowo

Usługa: Testowanie wydajności oprogramowania

Usługa: Testowanie wydajności oprogramowania Usługa: Testowanie wydajności oprogramowania testerzy.pl przeprowadzają kompleksowe testowanie wydajności różnych systemów informatycznych. Testowanie wydajności to próba obciążenia serwera, bazy danych

Bardziej szczegółowo

Zintegrowany System Informatyczny (ZSI)

Zintegrowany System Informatyczny (ZSI) Zintegrowany System Informatyczny (ZSI) ZSI MARKETING Modułowo zorganizowany system informatyczny, obsługujący wszystkie sfery działalności przedsiębiorstwa PLANOWANIE ZAOPATRZENIE TECHNICZNE PRZYGOTOWANIE

Bardziej szczegółowo

Informacja Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki nr 31/2014. w sprawie

Informacja Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki nr 31/2014. w sprawie Warszawa, dnia 30 lipca 2014 r. Informacja Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki nr 31/2014 w sprawie sposobu wykorzystania przez operatora elektroenergetycznego systemu przesyłowego środków uzyskanych z

Bardziej szczegółowo

Nowe liczniki energii w Kaliszu Nowe możliwości dla mieszkańców. Adam Olszewski

Nowe liczniki energii w Kaliszu Nowe możliwości dla mieszkańców. Adam Olszewski Nowe liczniki energii w Kaliszu Nowe możliwości dla mieszkańców Adam Olszewski Kalisz, 10 kwietnia 2013 Czym jest AMI AMI, czyli inteligentne opomiarowanie, to system pozwalający na dwustronny przepływ

Bardziej szczegółowo

Michał Cydzik. Promotor: Mgr inż. Waldemar Ptasznik-Kisieliński

Michał Cydzik. Promotor: Mgr inż. Waldemar Ptasznik-Kisieliński Michał Cydzik Promotor: Mgr inż. Waldemar Ptasznik-Kisieliński Plan prezentacji Cel i zakres pracy Motywacja podjęcia tematu Struktura stworzonego systemu Skrzyżowanie Serwer i operator Schemat systemu

Bardziej szczegółowo

Grupowe zakupy usług transportowych praktyczna redukcja kosztów transportu

Grupowe zakupy usług transportowych praktyczna redukcja kosztów transportu Grupowe zakupy usług transportowych praktyczna redukcja kosztów transportu 1 Cel oraz agenda Cel Zaprezentowanie rzeczywistych korzyści wynikających ze współpracy firm w grupowej konsolidacji usług transportowych

Bardziej szczegółowo

VIBcare ZDALNE MONITOROWANIE STANU MASZYN. www.ec-systems.pl

VIBcare ZDALNE MONITOROWANIE STANU MASZYN. www.ec-systems.pl VIBcare ZDALNE MONITOROWANIE STANU MASZYN www.ecsystems.pl ZDALNY NADZÓR DIAGNOSTYCZNY EC SYSTEMS WIEDZA I DOŚWIADCZENIE, KTÓRYM MOŻESZ ZAUFAĆ N owe technologie służące monitorowaniu i diagnostyce urządzeń

Bardziej szczegółowo

Szybkość instynktu i rozsądek rozumu$

Szybkość instynktu i rozsądek rozumu$ Szybkość instynktu i rozsądek rozumu$ zastosowania rozwiązań BigData$ Bartosz Dudziński" Architekt IT! Już nie tylko dokumenty Ilość Szybkość Różnorodność 12 terabajtów milionów Tweet-ów tworzonych codziennie

Bardziej szczegółowo

Narzędzia niezbędne do rozliczeń na otwartym rynku energii elektrycznej

Narzędzia niezbędne do rozliczeń na otwartym rynku energii elektrycznej Narzędzia niezbędne do rozliczeń na otwartym rynku energii elektrycznej 1 Wspomaganie informatyczne rozliczeń na otwartym rynku energii Narzędzia informatyczne wspomagające rozliczenia na otwartym rynku

Bardziej szczegółowo

Zapewnij sukces swym projektom

Zapewnij sukces swym projektom Zapewnij sukces swym projektom HumanWork PROJECT to aplikacja dla zespołów projektowych, które chcą poprawić swą komunikację, uprościć procesy podejmowania decyzji oraz kończyć projekty na czas i zgodnie

Bardziej szczegółowo

Jednolity europejski rynek energii elektrycznej Rozwój wymiany transgranicznej: - mechanizmy - infrastruktura przesyłowa

Jednolity europejski rynek energii elektrycznej Rozwój wymiany transgranicznej: - mechanizmy - infrastruktura przesyłowa Jednolity europejski rynek energii elektrycznej Rozwój wymiany transgranicznej: - mechanizmy - infrastruktura przesyłowa 20 maj 2015 Polskie Sieci Elektroenergetyczne S.A. Europejski rynek energii elektrycznej

Bardziej szczegółowo

Wpływ integracji europejskiej w obszarze rynków finansowych na dostępność sektora MSP do finansowania zewnętrznego

Wpływ integracji europejskiej w obszarze rynków finansowych na dostępność sektora MSP do finansowania zewnętrznego Wpływ integracji europejskiej w obszarze rynków finansowych na dostępność sektora MSP do finansowania zewnętrznego Artykuł wprowadzający do e-debaty Sektor małych i średnich przedsiębiorstw (MSP) ma istotne

Bardziej szczegółowo

Koncepcja wdrożenia systemu AMI w ENERGA-OPERATOR

Koncepcja wdrożenia systemu AMI w ENERGA-OPERATOR Koncepcja wdrożenia systemu AMI w ENERGA-OPERATOR Rafał Czyżewski Wiceprezes Zarządu, Dyrektor ds. Rozwoju Warszawa, 22 lipca 2010 Inteligentne opomiarowanie (AMI) w kontekście strategii Grupy Energa (slajd

Bardziej szczegółowo

Wojciech Rzepka. Sopot

Wojciech Rzepka. Sopot Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 913/2010 w sprawie europejskiej sieci kolejowej ukierunkowanej na konkurencyjny transport towarowy katalizator liberalizacji rynku przewozów kolejowych

Bardziej szczegółowo

Jakość energii elektrycznej w oczach Operatora Systemu Przesyłowego. Kraków, 23 października 2014 r.

Jakość energii elektrycznej w oczach Operatora Systemu Przesyłowego. Kraków, 23 października 2014 r. Jakość energii elektrycznej w oczach Operatora Systemu Przesyłowego Kraków, 23 października 2014 r. Regulacje prawne dotyczące jakości dostaw energii Ustawa Prawo Energetyczne z dnia 10 kwietnia 1997 r.

Bardziej szczegółowo

Urząd Komunikacji Elektronicznej Departament Analiz Rynku Telekomunikacyjnego 1/18

Urząd Komunikacji Elektronicznej Departament Analiz Rynku Telekomunikacyjnego 1/18 Analiza penetracji rynku telefonii ruchomej w Polsce na tle pozostałych krajów Europy. 1/18 Spis treści Warszawa, kwiecień 2008 r. 1. Cel, zakres analizy...3 2. Polska w latach 1997-2007...4 2.1. Metoda

Bardziej szczegółowo

SOLVIT JAKO SYSTEM ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW RYNKU WEWNĘTRZNEGO

SOLVIT JAKO SYSTEM ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW RYNKU WEWNĘTRZNEGO SOLVIT JAKO SYSTEM ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW RYNKU WEWNĘTRZNEGO Seminarium z cyklu Europejskie Przedsiębiorstwo Zwalczanie opóźnień w płatnościach handlowych 26 czerwca 2013 roku PREZENTACJA Title of the

Bardziej szczegółowo

Oprogramowanie TERMIS. Nowoczesne Zarządzanie i Optymalizacja Pracy. Sieci Cieplnych.

Oprogramowanie TERMIS. Nowoczesne Zarządzanie i Optymalizacja Pracy. Sieci Cieplnych. Oprogramowanie TERMIS. Nowoczesne Zarządzanie i Optymalizacja Pracy Sieci Cieplnych. Jerzy Zielasko. Kelvin Sp. z o.o. Warszawa, dn. 8.11.2012 r 23 LATA Wskazujemy naszym klientom nowe możliwości, a kiedy

Bardziej szczegółowo

Frekwencja w wyborach parlamentarnych oraz samorządowych

Frekwencja w wyborach parlamentarnych oraz samorządowych GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY URZĄD STATYSTYCZNY W KATOWICACH Wskaźniki Zrównoważonego Rozwoju. Moduł krajowy Więcej informacji: w kwestiach merytorycznych dotyczących: wskaźników krajowych oraz na poziomie

Bardziej szczegółowo

Izabela Zimoch Zenon Szlęk Biuro Badań i Rozwoju Technologicznego. Katowice, dnia 13.08.2013 r.

Izabela Zimoch Zenon Szlęk Biuro Badań i Rozwoju Technologicznego. Katowice, dnia 13.08.2013 r. System informatyczny wspomagający optymalizację i administrowanie produkcją i dystrybucją wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi subregionu centralnego i zachodniego województwa śląskiego Izabela Zimoch

Bardziej szczegółowo

Recykling odpadów opakowaniowych

Recykling odpadów opakowaniowych GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY URZĄD STATYSTYCZNY W KATOWICACH Wskaźniki Zrównoważonego Rozwoju. Moduł krajowy Więcej informacji: w kwestiach merytorycznych dotyczących: wskaźników krajowych oraz na poziomie

Bardziej szczegółowo

DYPLOM POST-MBA: STRATEGICZNE ZARZĄDZANIE PROJEKTAMI

DYPLOM POST-MBA: STRATEGICZNE ZARZĄDZANIE PROJEKTAMI DYPLOM POST-MBA: STRATEGICZNE ZARZĄDZANIE PROJEKTAMI TERMIN od: TERMIN do: CZAS TRWANIA:12 dni MIEJSCE: CENA: 7600 zł netto Tempo i złożoność funkcjonowania organizacji sprawia, że udana realizacja firmowych

Bardziej szczegółowo

Partnerstwo dla Bezpieczeństwa Drogowego

Partnerstwo dla Bezpieczeństwa Drogowego Partnerstwo dla Bezpieczeństwa Drogowego ONZ Dekada Działań BRD a bezpieczeństwo pieszych Andrzej Grzegorczyk Barbara Król Partnerstwo dla Bezpieczeństwa Drogowego Największa w Polsce organizacja pozarządowa

Bardziej szczegółowo

Projekt ElGrid a CO2. Krzysztof Kołodziejczyk Doradca Zarządu ds. sektora Utility

Projekt ElGrid a CO2. Krzysztof Kołodziejczyk Doradca Zarządu ds. sektora Utility Projekt ElGrid a CO2 Krzysztof Kołodziejczyk Doradca Zarządu ds. sektora Utility Energetyczna sieć przyszłości, a może teraźniejszości? Wycinki z prasy listopadowej powstanie Krajowa Platforma Inteligentnych

Bardziej szczegółowo

Katowice GPW 2013. Zintegrowany system informatyczny do kompleksowego zarządzania siecią wodociągową. Jan Studziński

Katowice GPW 2013. Zintegrowany system informatyczny do kompleksowego zarządzania siecią wodociągową. Jan Studziński Katowice GPW 2013 Zintegrowany system informatyczny do kompleksowego zarządzania siecią wodociągową Jan Studziński 1 1. Wstęp Cel pracy Usprawnienie zarządzania siecią wodociągową za pomocą nowoczesnych

Bardziej szczegółowo

BIM jako techniczna platforma Zintegrowanej Realizacji Przedsięwzięcia (IPD - Integrated Project Delivery)

BIM jako techniczna platforma Zintegrowanej Realizacji Przedsięwzięcia (IPD - Integrated Project Delivery) BIM jako techniczna platforma Zintegrowanej Realizacji Przedsięwzięcia (IPD - Integrated Project Delivery) Dr inż. Michał Juszczyk Politechnika Krakowska Wydział Inżynierii Lądowej Zakład Technologii i

Bardziej szczegółowo

Zespół do spraw Transformacji Przemysłowej Departament Innowacji

Zespół do spraw Transformacji Przemysłowej Departament Innowacji Zespół do spraw Transformacji Przemysłowej 26.07.2016 Departament Innowacji Kierunki transformacji polskiej gospodarki 5 Filarów rozwoju gospodarczego Polski Reindustrializacja Rozwój innowacyjnych firm

Bardziej szczegółowo

Monitoring procesów z wykorzystaniem systemu ADONIS

Monitoring procesów z wykorzystaniem systemu ADONIS Monitoring procesów z wykorzystaniem systemu ADONIS BOC Information Technologies Consulting Sp. z o.o. e-mail: boc@boc-pl.com Tel.: (+48 22) 628 00 15, 696 69 26 Fax: (+48 22) 621 66 88 BOC Management

Bardziej szczegółowo

POLITYKA SPÓJNOŚCI na lata

POLITYKA SPÓJNOŚCI na lata ZINTEGROWANE INWESTYCJE TERYTORIALNE POLITYKA SPÓJNOŚCI na lata 2014-2020 Komisja Europejska przyjęła propozycje ustawodawcze dotyczące polityki spójności na lata 2014-2020 w październiku 2011 roku Niniejszy

Bardziej szczegółowo

Program PIN Performance Road Safety Index

Program PIN Performance Road Safety Index Program PIN Performance Road Safety Index Ciągła potrzeba poprawy brd w Unii Europejskiej Warszawa, 14 lutego 2013 Mircea Steriu, Oficer Projektu ETSC PIN Wprowadzenie do ETSC ETSC jest niezależną organizacją

Bardziej szczegółowo

Kompleksowe podejście do rozwoju systemów ciepłowniczych

Kompleksowe podejście do rozwoju systemów ciepłowniczych 1 Kompleksowe podejście do rozwoju systemów ciepłowniczych Daniel Roch Szymon Pająk ENERGOPOMIAR Sp. z o.o., Zakład Techniki Cieplnej Plan prezentacji 1. Aspekty kompleksowego podejścia do rozwoju systemu

Bardziej szczegółowo

Zakres danych publikowanych przez GPI

Zakres danych publikowanych przez GPI Zakres danych publikowanych przez GPI I slide 1 RYNEK ENERGII ELEKTRYCZNEJ RYNEK GAZU Zakres danych publikowanych przez GPI I slide 2 Zakres publikowanych danych jest na etapie konsultacji. Zostanie doprecyzowany

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie wiedzą w opiece zdrowotnej

Zarządzanie wiedzą w opiece zdrowotnej Zarządzanie wiedzą w opiece zdrowotnej Magdalena Taczanowska Wiceprezes Zarządu Sygnity SA Agenda Procesy decyzyjne w ochronie zdrowia Zarządzanie wiedzą w ochronie zdrowia Typologia wiedzy w opiece zdrowotnej

Bardziej szczegółowo

PREZES URZĘDU REGULACJI ENERGETYKI

PREZES URZĘDU REGULACJI ENERGETYKI Warszawa, dnia 30 lipca 2013 r. PREZES URZĘDU REGULACJI ENERGETYKI Informacja (nr 22/2013) w sprawie sposobu wykorzystania przez operatora elektroenergetycznego systemu przesyłowego środków uzyskanych

Bardziej szczegółowo

Katalog handlowy e-production

Katalog handlowy e-production 1 / 12 Potęga e-innowacji Katalog handlowy e-production 2 / 12 e-production to zaawansowany system informatyczny przeznaczony do opomiarowania pracy maszyn produkcyjnych w czasie rzeczywistym. Istotą systemu

Bardziej szczegółowo

Liczba samochodów osobowych na 1000 ludności

Liczba samochodów osobowych na 1000 ludności GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY URZĄD STATYSTYCZNY W KATOWICACH Wskaźniki Zrównoważonego Rozwoju. Moduł krajowy Więcej informacji: w kwestiach merytorycznych dotyczących: wskaźników krajowych oraz na poziomie

Bardziej szczegółowo

Autor: Artur Lewandowski. Promotor: dr inż. Krzysztof Różanowski

Autor: Artur Lewandowski. Promotor: dr inż. Krzysztof Różanowski Autor: Artur Lewandowski Promotor: dr inż. Krzysztof Różanowski Przegląd oraz porównanie standardów bezpieczeństwa ISO 27001, COSO, COBIT, ITIL, ISO 20000 Przegląd normy ISO 27001 szczegółowy opis wraz

Bardziej szczegółowo

Urząd Komunikacji Elektronicznej Departament Analiz Rynku Telekomunikacyjnego. Warszawa, kwiecień 2008 r. 1/16

Urząd Komunikacji Elektronicznej Departament Analiz Rynku Telekomunikacyjnego. Warszawa, kwiecień 2008 r. 1/16 Analiza penetracji rynku telefonii ruchomej w Polsce na tle pozostałych krajów Europy. Warszawa, kwiecień 2008 r. 1/16 Spis treści 1. Cel, zakres analizy...3 2. Polska w latach 1997-2007...4 2.1. Metoda

Bardziej szczegółowo

Istnieje możliwość prezentacji systemu informatycznego MonZa w siedzibie Państwa firmy.

Istnieje możliwość prezentacji systemu informatycznego MonZa w siedzibie Państwa firmy. system informatyczny wspomagający monitorowanie i planowanie zapasów w przedsiębiorstwie System informatyczny MonZa do wspomagania decyzji managerskich w obszarze zarządzania zapasami jest odpowiedzią

Bardziej szczegółowo

Społeczeństwo informacyjne Rola normalizacji. Jerzy Krawiec Warszawa, 2013-05-18

Społeczeństwo informacyjne Rola normalizacji. Jerzy Krawiec Warszawa, 2013-05-18 Społeczeństwo informacyjne Rola normalizacji Jerzy Krawiec Warszawa, 2013-05-18 Społeczeństwo informacyjne Społeczeństwo na takim etapie rozwoju techniczno-organizacyjnego, że poziom zaawansowania technologii

Bardziej szczegółowo

Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych. dla Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów

Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych. dla Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów PARLAMENT EUROPEJSKI 2009-2014 Komisja Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych 2013/0027(COD) 2.9.2013 PROJEKT OPINII Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych

Bardziej szczegółowo

Dokument z posiedzenia B7-0000/2013 PROJEKT REZOLUCJI. złożony w następstwie pytania wymagającego odpowiedzi ustnej B7-0000/2013

Dokument z posiedzenia B7-0000/2013 PROJEKT REZOLUCJI. złożony w następstwie pytania wymagającego odpowiedzi ustnej B7-0000/2013 PARLAMENT EUROPEJSKI 2009-2014 Dokument z posiedzenia 22.4.2013 B7-0000/2013 PROJEKT REZOLUCJI złożony w następstwie pytania wymagającego odpowiedzi ustnej B7-0000/2013 zgodnie z art. 115 ust. 5 Regulaminu

Bardziej szczegółowo

Uwarunkowania i kierunki rozwoju systemów kontroli w administracji publicznej

Uwarunkowania i kierunki rozwoju systemów kontroli w administracji publicznej Uwarunkowania i kierunki rozwoju systemów kontroli w administracji publicznej Prof AE dr hab. Wojciech Czakon Katedra Zarządzania Przedsiębiorstwem Akademia Ekonomiczna w Katowicach Program wystąpienia

Bardziej szczegółowo

Innowacje w Grupie Kapitałowej ENERGA. Gdańsk. 10.2015

Innowacje w Grupie Kapitałowej ENERGA. Gdańsk. 10.2015 Innowacje w Grupie Kapitałowej ENERGA Gdańsk. 10.2015 ENERGA liderem energetycznych innowacji Grupa ENERGA wykorzystując postęp technologiczny wdraża innowacje w kluczowych obszarach swojej działalności.

Bardziej szczegółowo

OPRACOWANIE ZAŁOŻEŃ I REALIZACJA LABORATORYJNEGO SYMULATORA DO BADANIA MODUŁU PODPOWIEDZI

OPRACOWANIE ZAŁOŻEŃ I REALIZACJA LABORATORYJNEGO SYMULATORA DO BADANIA MODUŁU PODPOWIEDZI IEN 2013 wszelkie prawa zastrzeżone www.ien.gda.pl e-mail: ien@ien.gda.pl OPRACOWANIE ZAŁOŻEŃ I REALIZACJA LABORATORYJNEGO SYMULATORA DO BADANIA MODUŁU PODPOWIEDZI (SYSTEMU EKSPERTOWEGO) SYSTEMÓW OBSZAROWEJ

Bardziej szczegółowo

Analiza i projektowanie oprogramowania. Analiza i projektowanie oprogramowania 1/32

Analiza i projektowanie oprogramowania. Analiza i projektowanie oprogramowania 1/32 Analiza i projektowanie oprogramowania Analiza i projektowanie oprogramowania 1/32 Analiza i projektowanie oprogramowania 2/32 Cel analizy Celem fazy określania wymagań jest udzielenie odpowiedzi na pytanie:

Bardziej szczegółowo

Dane Klienta: Staples Polska Sp. z o.o. Bysewska 18 80-298 Gdańsk www.staplesadvantage.pl

Dane Klienta: Staples Polska Sp. z o.o. Bysewska 18 80-298 Gdańsk www.staplesadvantage.pl Dane Klienta: Staples Polska Sp. z o.o. Bysewska 18 80-298 Gdańsk www.staplesadvantage.pl Staples Polska Sp. z o.o. (dawniej Corporate Express Polska Sp. z o.o.) to jeden z największych na świecie dostawców

Bardziej szczegółowo

KONSULTACJE NA TEMAT RÓŻNORODNOŚCI W MIEJSCU PRACY ORAZ ANTYDYSKRYMINACJI

KONSULTACJE NA TEMAT RÓŻNORODNOŚCI W MIEJSCU PRACY ORAZ ANTYDYSKRYMINACJI KONSULTACJE NA TEMAT RÓŻNORODNOŚCI W MIEJSCU PRACY ORAZ ANTYDYSKRYMINACJI 14.06.2005-15.07.2005 Znaleziono 803 odpowiedzi z 803 odpowiadających wybranym kryteriom Proszę wskazać główny sektor działalności

Bardziej szczegółowo

Integracja sieci morskich. Bogdan Gutkowski Polskie Towarzystwo Energetyki Wiatrowej w Gdańsku

Integracja sieci morskich. Bogdan Gutkowski Polskie Towarzystwo Energetyki Wiatrowej w Gdańsku Integracja sieci morskich Bogdan Gutkowski Polskie Towarzystwo Energetyki Wiatrowej w Gdańsku Integracja sieci morskich Powstanie zintegrowanej europejskiej sieci morskiej przyczyni się do budowy jednolitego

Bardziej szczegółowo

Internet szerokopasmowy dla wszystkich Europejczyków: Komisja rozpoczyna debatę na temat przyszłości usługi powszechnej

Internet szerokopasmowy dla wszystkich Europejczyków: Komisja rozpoczyna debatę na temat przyszłości usługi powszechnej IP/08/1397 Bruksela, dnia 25 września 2008 r. Internet szerokopasmowy dla wszystkich Europejczyków: Komisja rozpoczyna debatę na temat przyszłości usługi powszechnej W jaki sposób UE może zapewnić wszystkim

Bardziej szczegółowo

Model referencyjny doboru narzędzi Open Source dla zarządzania wymaganiami

Model referencyjny doboru narzędzi Open Source dla zarządzania wymaganiami Politechnika Gdańska Wydział Zarządzania i Ekonomii Katedra Zastosowań Informatyki w Zarządzaniu Zakład Zarządzania Technologiami Informatycznymi Model referencyjny Open Source dla dr hab. inż. Cezary

Bardziej szczegółowo

8 Przygotowanie wdrożenia

8 Przygotowanie wdrożenia 1 Krok 8 Przygotowanie wdrożenia Wprowadzenie Przed rozpoczęciem wdrażania Miejskiego Programu Energetycznego administracja miejska powinna dokładnie przygotować kolejne kroki. Pierwszym jest powołanie

Bardziej szczegółowo

Raport oceny kompetencji

Raport oceny kompetencji Symulacje oceniające kompetencje Raport oceny kompetencji Rut Paweł 08-01-2015 Kompetencje sprzedażowe dla efactor Sp. z o.o. Dane osobowe Rut Paweł CEO pawel.rut@efactor.pl more-than-manager.com 2 z 13

Bardziej szczegółowo

WDROŻENIE MODELOWANIA PROCESÓW ORAZ WSPARCIE

WDROŻENIE MODELOWANIA PROCESÓW ORAZ WSPARCIE OFERTA WDROŻENIE MODELOWANIA PROCESÓW ORAZ WSPARCIE W TWORZENIU MODELU AS-IS /Jest to przykład (wzór) oferty treść jest wypełniana na podstawie nie zobowiązujących rozmów i spotkań z Klientem, pracownikami

Bardziej szczegółowo

Jak skutecznie wykorzystać system zarządzania JST do poprawy jakości życia mieszkańców?

Jak skutecznie wykorzystać system zarządzania JST do poprawy jakości życia mieszkańców? Jak skutecznie wykorzystać system zarządzania JST do poprawy jakości życia mieszkańców? Konferencja zamykająca realizację innowacyjnego projektu partnerskiego MJUP Krótka prezentacja innowacyjnego projektu

Bardziej szczegółowo

CASE STUDY.

CASE STUDY. CASE STUDY SPIS TREŚCI #1 KLIENT 3 #2 WYZWANIE 4 #3 NASZA ROLA 5 #4 ROZWIĄZANIE 6 #5 CZEGO SIĘ NAUCZYLIŚMY? 7 #6 PLANY NA PRZYSZŁOŚĆ 8 2 KLIENT Śląska Sieć Metropolitalna to pierwszy w Polsce samorządowy

Bardziej szczegółowo

Rynek usług szerokopasmowych - stan i perspektywy rozwoju. Warszawa, listopad 2012 r.

Rynek usług szerokopasmowych - stan i perspektywy rozwoju. Warszawa, listopad 2012 r. Rynek usług szerokopasmowych - stan i perspektywy rozwoju Warszawa, listopad 2012 r. Agenda cyfrowa cele z zakresu Internetu szerokopasmowego Do 2013 r. - szerokopasmowy dostęp do Internetu dla 100% mieszkańców

Bardziej szczegółowo

zloco inteligentne systemy optymalizacji kosztów i wspomagania decyzji w transporcie kolejowym Big Data Smart solutions

zloco inteligentne systemy optymalizacji kosztów i wspomagania decyzji w transporcie kolejowym Big Data Smart solutions Big Data Smart solutions zloco inteligentne systemy optymalizacji kosztów i wspomagania decyzji w transporcie kolejowym Monitoring parametrów lokomotywy i lokalizacja składu Dynamiczne rozkłady jazdy Eco

Bardziej szczegółowo

EURYDICE. Informacja prasowa Polskiego Biura

EURYDICE. Informacja prasowa Polskiego Biura EURYDICE Informacja prasowa Polskiego Biura Education and Training in Europe 2020. Responses from the EU Member States Edukacja i szkolenia w strategii Europa 2020. Odpowiedzi krajów członkowskich Warszawa,

Bardziej szczegółowo

Mapa Unii Europejskiej

Mapa Unii Europejskiej Mapa Unii Europejskiej 1. Cele lekcji a) Wiadomości Uczeń zna: nazwy państw Unii Europejskiej, nazwy stolic państw Unii Europejskiej, flagi państw Unii Europejskiej. b) Umiejętności Uczeń potrafi: wskazać

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE Nr 32/2012 Wójta Gminy w Chojnicach. z dnia 16 marca 2012 roku

ZARZĄDZENIE Nr 32/2012 Wójta Gminy w Chojnicach. z dnia 16 marca 2012 roku ZARZĄDZENIE Nr 32/2012 Wójta Gminy w Chojnicach z dnia 16 marca 2012 roku w sprawie wytycznych służących ustaleniu systemu zarządzania ryzykiem w Urzędzie Gminy w Chojnicach. Na podstawie art. 30 ust.

Bardziej szczegółowo

Zintegrowane podejście terytorialne w państwach członkowskich UE

Zintegrowane podejście terytorialne w państwach członkowskich UE Zintegrowane podejście terytorialne w państwach członkowskich UE Dyrekcja Generalna ds. polityki regionalnej i miejskiej Wydział ds. Polski Maja Łukaszewska-Krawiec Zakopane, 20 stycznia 2015 1 Ograniczenia

Bardziej szczegółowo

Wybór ZSI. Zakup standardowego systemu. System pisany na zamówienie

Wybór ZSI. Zakup standardowego systemu. System pisany na zamówienie Wybór ZSI Zakup standardowego systemu System pisany na zamówienie Zalety: Standardowy ZSI wbudowane najlepsze praktyki biznesowe możliwość testowania przed zakupem mniej kosztowny utrzymywany przez asystę

Bardziej szczegółowo

i międzynarodowego rynku energii

i międzynarodowego rynku energii Techniczne aspekty krajowego i międzynarodowego rynku energii Konrad Purchała Forum Obrotu, 26 czerwca 2012 roku Podstawy bezpiecznej pracy systemu Generacja musi w każdym momencie bilansować zapotrzebowanie

Bardziej szczegółowo

Założenia Narodowego Programu Rozwoju Gospodarki Niskoemisyjnej oraz działania na rzecz zrównoważonej produkcji i konsumpcji

Założenia Narodowego Programu Rozwoju Gospodarki Niskoemisyjnej oraz działania na rzecz zrównoważonej produkcji i konsumpcji Założenia Narodowego Programu Rozwoju Gospodarki Niskoemisyjnej oraz działania na rzecz zrównoważonej produkcji i konsumpcji 2 Plan prezentacji 1. Kontekst transformacji niskoemisyjnej 2. Przykładowe wyzwania

Bardziej szczegółowo

Procedura zarządzania ryzykiem w Urzędzie Miejskim w Radomiu

Procedura zarządzania ryzykiem w Urzędzie Miejskim w Radomiu Załącznik nr 1 do Zarządzenia Nr 4855/2014 Prezydenta Miasta Radomia z dnia 18 marca 2014 r. Procedura zarządzania ryzykiem w Urzędzie Miejskim w Radomiu 1 1. Określenia stosowane w niniejszej procedurze:

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie Zapasami System informatyczny do monitorowania i planowania zapasów. Dawid Doliński

Zarządzanie Zapasami System informatyczny do monitorowania i planowania zapasów. Dawid Doliński Zarządzanie Zapasami System informatyczny do monitorowania i planowania zapasów Dawid Doliński Dlaczego MonZa? Korzyści z wdrożenia» zmniejszenie wartości zapasów o 40 %*» podniesienie poziomu obsługi

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie symulacji komputerowej do badania właściwości hydraulicznych sieci wodociągowej

Zastosowanie symulacji komputerowej do badania właściwości hydraulicznych sieci wodociągowej Zastosowanie symulacji komputerowej do badania właściwości hydraulicznych sieci wodociągowej prof. dr hab. inż. Andrzej J. OSIADACZ Politechnika Warszawska Wydział Inżynierii Środowiska dr hab. inż. Maciej

Bardziej szczegółowo

Prognoza pokrycia zapotrzebowania szczytowego na moc w latach Materiał informacyjny opracowany w Departamencie Rozwoju Systemu PSE S.A.

Prognoza pokrycia zapotrzebowania szczytowego na moc w latach Materiał informacyjny opracowany w Departamencie Rozwoju Systemu PSE S.A. Prognoza pokrycia zapotrzebowania szczytowego na moc w latach 216 235 Materiał informacyjny opracowany w Departamencie Rozwoju Systemu PSE S.A. Konstancin-Jeziorna, 2 maja 216 r. Polskie Sieci Elektroenergetyczne

Bardziej szczegółowo

Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia

Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia Załącznik 1 Dotyczy projektu nr WND-RPPD.01.01.00-20-021/13 Badania systemów wbudowanych do sterowania zasilania gazem oraz komunikacji w pojazdach realizowanego na podstawie umowy UDA-RPPD.01.01.00-20-

Bardziej szczegółowo

Korzyści z wdrożenia sieci inteligentnej

Korzyści z wdrożenia sieci inteligentnej Korzyści z wdrożenia sieci inteligentnej Warszawa, 6 lipca 2012 Otoczenie rynkowe oczekuje istotnych zmian w sposobie funkcjonowania sieci dystrybucyjnej Główne wyzwania stojące przed dystrybutorami energii

Bardziej szczegółowo

Dodatkowo, w przypadku modułu dotyczącego integracji z systemami partnerów, Wykonawca będzie przeprowadzał testy integracyjne.

Dodatkowo, w przypadku modułu dotyczącego integracji z systemami partnerów, Wykonawca będzie przeprowadzał testy integracyjne. Załącznik nr 1a do Zapytania ofertowego nr POIG.08.02-01/2014 dotyczącego budowy oprogramowania B2B oraz dostawcy sprzętu informatycznego do projektu pn. Budowa systemu B2B integrującego zarządzanie procesami

Bardziej szczegółowo

Aurea BPM. Unikalna platforma dla zarządzania ryzykiem Warszawa, 25 lipca 2013

Aurea BPM. Unikalna platforma dla zarządzania ryzykiem Warszawa, 25 lipca 2013 Aurea BPM Unikalna platforma dla zarządzania ryzykiem Warszawa, 25 lipca 2013 Agenda 1. Podstawowe informacje o Aurea BPM 2. Przykłady projektów w obszarze minimalizacji skutków zagrożeń 3. Aurea BPM dla

Bardziej szczegółowo

Rynek Energii Kierunki Rozwoju

Rynek Energii Kierunki Rozwoju Rynek Energii Kierunki Rozwoju Grupa Bilansująca Bełchatów, 5-6 czerwca 2014 Rynek Energii Kierunki Rozwoju Andrzej Śmiechowicz PGE S.A. Harmonogram prezentacji Grupa bilansująca - historia Zasady działania

Bardziej szczegółowo

Założenia do organizacji i funkcjonowania. w województwie. Październik 2008 roku

Założenia do organizacji i funkcjonowania. w województwie. Październik 2008 roku Założenia do organizacji i funkcjonowania Systemu Powiadamiania Ratunkowego w województwie Październik 2008 roku Geneza budowy centrów powiadamiania ratunkowego CPR Aktualna lokalizacja numeru alarmowego

Bardziej szczegółowo

SIBP i SFPE Cele i przedsięwzięcia

SIBP i SFPE Cele i przedsięwzięcia SIBP i SFPE Cele i przedsięwzięcia dr inż. Piotr Tofiło Plan prezentacji Co to jest SFPE? Geneza powstania SIBP Cele SIBP Przedsięwzięcia realizowane Przedsięwzięcia planowane 1 Society of Fire Protection

Bardziej szczegółowo

Ogrzewamy inteligentnie Veolia Energia Warszawa Paweł Balas Dyrektor Projektu Inteligentna Sieć Ciepłownicza

Ogrzewamy inteligentnie Veolia Energia Warszawa Paweł Balas Dyrektor Projektu Inteligentna Sieć Ciepłownicza Ogrzewamy inteligentnie Veolia Energia Warszawa Paweł Balas Dyrektor Projektu Inteligentna Sieć Ciepłownicza 74 Forum EEŚ w ramach Energy Days - 30 czerwca 2015 roku Warszawa Veolia Energia Warszawa Veolia

Bardziej szczegółowo

Komisja prowadzi konsultacje jak z Europy zrobić lidera przejścia do Web 3.0

Komisja prowadzi konsultacje jak z Europy zrobić lidera przejścia do Web 3.0 IP/08/1422 Bruksela, dnia 29 września 2008 r. Komisja prowadzi konsultacje jak z Europy zrobić lidera przejścia do Web 3.0 Europa może stać się liderem w przejściu do internetu następnej generacji. Komisja

Bardziej szczegółowo

POLITYKA SPÓJNOŚCI NA LATA 2014-2020

POLITYKA SPÓJNOŚCI NA LATA 2014-2020 ZINTEGROWANE INWESTYCJE TERYTORIALNE POLITYKA SPÓJNOŚCI NA LATA 2014-2020 W grudniu 2013 r. Rada Unii Europejskiej formalnie zatwierdziła nowe przepisy i ustawodawstwo dotyczące kolejnej rundy inwestycji

Bardziej szczegółowo

Aktywne formy kreowania współpracy

Aktywne formy kreowania współpracy Projekt nr... Kształtowanie sieci współpracy na rzecz bezpieczeństwa energetycznego Dolnego Śląska ze szczególnym uwzględnieniem aspektów ekonomiczno społecznych Aktywne formy kreowania współpracy Dr inż.

Bardziej szczegółowo

Odsetek gospodarstw domowych posiadających szerokopasmowy dostęp do Internetu w domu

Odsetek gospodarstw domowych posiadających szerokopasmowy dostęp do Internetu w domu GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY URZĄD STATYSTYCZNY W KATOWICACH Wskaźniki Zrównoważonego Rozwoju. Moduł krajowy Więcej informacji: w kwestiach merytorycznych dotyczących: wskaźników krajowych oraz na poziomie

Bardziej szczegółowo

Rozwiązania SCM i Portal dla handlu i przemysłu

Rozwiązania SCM i Portal dla handlu i przemysłu POŁĄCZ WSZYSTKICH UCZESTNIKÓW PROCESU Jedna platforma IT wszystko pod kontrolą Rozwiązania SCM i Portal dla handlu i przemysłu Jedna platforma IT wszystko pod kontrolą Rozwiązania SCM i Portal Świat kręci

Bardziej szczegółowo

Oferta produktów i usług w zakresie monitorowania pojazdów firmy Monitoring Wielkopolski. Oferta handlowa. www.monitoringwielkopolski.

Oferta produktów i usług w zakresie monitorowania pojazdów firmy Monitoring Wielkopolski. Oferta handlowa. www.monitoringwielkopolski. Firma Monitoring Wielkopolski działa na rynku od 1998 roku w zakresie ochrony osób i mienia poprzez monitorowanie sygnałów alarmowych i wysyłanie grup interwencyjnych na miejsce zdarzenia. Firma Monitoring

Bardziej szczegółowo

System zarządzania ryzykiem a system kontroli wewnętrznej

System zarządzania ryzykiem a system kontroli wewnętrznej System zarządzania ryzykiem a system kontroli wewnętrznej Warszawa 10 Marca 2016 Robert Pusz Dyrektor Działu Ryzyka i projektu Solvency II System zarządzania ryzykiem System zarządzania ryzykiem obejmuje

Bardziej szczegółowo

udokumentowanych poprzez publikacje naukowe lub raporty, z zakresu baz danych

udokumentowanych poprzez publikacje naukowe lub raporty, z zakresu baz danych Rola architektury systemów IT Wymagania udokumentowanych poprzez publikacje naukowe lub raporty, z zakresu metod modelowania architektury systemów IT - UML, systemów zorientowanych na usługi, systemów

Bardziej szczegółowo

Oferta produktów i usług w zakresie monitorowania pojazdów firmy Monitoring Wielkopolski. Oferta handlowa. www.monitoringwielkopolski.

Oferta produktów i usług w zakresie monitorowania pojazdów firmy Monitoring Wielkopolski. Oferta handlowa. www.monitoringwielkopolski. Firma Monitoring Wielkopolski działa na rynku od 1998 roku w zakresie ochrony osób i mienia poprzez monitorowanie sygnałów alarmowych i wysyłanie grup interwencyjnych na miejsce zdarzenia. Firma Monitoring

Bardziej szczegółowo

Nadajemy pracy sens. Business case study. ValueView w SGB Banku SA, czyli o nowatorskim podejściu do pomiaru rentowności zadań stanowisk i procesów.

Nadajemy pracy sens. Business case study. ValueView w SGB Banku SA, czyli o nowatorskim podejściu do pomiaru rentowności zadań stanowisk i procesów. Business case study ValueView w SGB Banku SA, czyli o nowatorskim podejściu do pomiaru rentowności zadań stanowisk i procesów. Kraków 2016 Historia naszego Klienta SGB Bank SA Bank SGB Banku SA stanął

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 21 stycznia 2010 r. Proces TTM Hurt

Warszawa, 21 stycznia 2010 r. Proces TTM Hurt Warszawa, 21 stycznia 2010 r. Proces TTM Hurt Proces TTM proces rozwoju i dostarczania usług Proces Time To Market (TTM) to proces przygotowania i wdrożenia oferty rynkowej; obejmuje etapy planowania/projektowania,

Bardziej szczegółowo

Jerzy Roman. Strategia BRD dla Olsztyna na lata w odniesieniu do funkcjonowania ITS

Jerzy Roman. Strategia BRD dla Olsztyna na lata w odniesieniu do funkcjonowania ITS Jerzy Roman Strategia BRD dla Olsztyna na lata 2014-2020 w odniesieniu do funkcjonowania ITS III WARMIŃSKO-MAZURSKIE FORUM DROGOWE OLSZTYN, 25-27 WRZEŚNIA 2016 Wizja bezpieczeństwa ruchu drogowego w Olsztynie

Bardziej szczegółowo