OF THEORETICAL AND APPLIED SCIENCES

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "OF THEORETICAL AND APPLIED SCIENCES"

Transkrypt

1 WORLD JOURNAL OF THEORETICAL AND APPLIED SCIENCES NR 1/2014 MORALNOŚĆ FORMY OBECNOŚCI ISBN

2 1 Gliwicka Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości WORLD JOURNAL OF THEORETICAL AND APPLIED SCIENCES nr 1 Moralność formy obecności ISBN

3 2

4 3 Gliwicka Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości WORLD JOURNAL OF THEORETICAL AND APPLIED SCIENCES nr 1 Moralność formy obecności pod redakcją Urszuli Michalik i Mirosławy Michalskiej-Suchanek Numer 1 czasopisma jest tomem monograficznym, zawierającym wyniki badań realizowanych w ramach międzynarodowego projektu badawczego (Moralność formy obecności), w którym uczestniczyły: Gliwicka Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości (Gliwice), Univerzita Mateja Bela (Banská Bystrica), RRiF Visoka škola za financijski menadžment (Zagreb) oraz Vysoka skola technicka a ekonomicka v Ceskich Budejovicich Gliwice 2014

5 4 WORLD JOURNAL OF THEORETICAL AND APPLIED SCIENCES, nr 1 Moralność formy obecności Redakcja naukowa numeru 1: Urszula Michalik i Mirosława Michalska-Suchanek Komitet Naukowy: prof. zw. dr hab. Anna Lipka; prof. zw. dr hab. Jadwiga Stawnicka; prof. Đurđica Jurić, PhD; prof. Marina Krvavica, PhD; dr hab. Izabela Bieńkowska; dr hab. Aleksandra Kuzior; dr hab. Piotr Mamet; dr hab. Kazimierz Rędziński; dr hab. Justyna Tymieniecka-Suchanek; dr hab. Mariusz Zieliński; dr Paweł Sarna; dr Alina Vogelgesang; Martina Herceg Rendeli, MA Komitet Redakcyjny: dr hab. Mariusz Zieliński; dr Urszula Michalik; dr Mirosława Michalska-Suchanek (redaktor naczelna); dr Alina Vogelgesang; mgr Agnieszka Dylla (sekretarz); mgr Czesław Fiołek Recenzenci numeru 1: dr hab. Honorata Korpikiewicz; dr hab. Agnieszka Nieracka; doc. dr Gabriela Olchowa, PhD; dr hab. Marta Zając; dr hab. Mariusz Zieliński by Gliwicka Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości, 2014 Projekt okładki: Jan Kukuła Opracowanie graficzne: WiS Opcjon Wydanie I; 2014 r. ISBN ISSN Wydawca: Gliwicka Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości ul. Bojkowska Gliwice tel ; fax Skład: WiS Opcjon

6 5 SPIS TREŚCI Mirosława Michalska-Suchanek, Urszula Michalik MORALNOŚĆ FORMY OBECNOŚCI. WPROWADZENIE... 7 Tomasz Burzyński MORALITY IN THE NETWORK SOCIETY. MEDIA, TRUST AND RISK IN A TIME OF ACCELERATED CULTURAL CHANGE Paweł Sarna WZORCE I ANTYWZORCE OSOBOWE NA ŁAMACH POLSKICH TABLOIDÓW ( FAKT, SUPER EXPRESS ) Piotr Mamet, Grzegorz Gwóźdź MISSION STATEMENT VERSUS ACTUAL BUSINESS PERFORMANCE A STUDY OF SELECTED DISCREPANCIES Eva Čulenová MORÁLKA V SLOVENSKÝCH IDIÓMOCH Jacek Lejman MORALNOŚĆ WSPÓŁCZESNA A ZWIERZĘTA Katarzyna Ponikowska-Cichoń MORALNE I ETYCZNE WĄTKI W DYSKUSJI NA TEMAT UBOJU RYTUALNEGO W POLSCE Justyna Tymieniecka-Suchanek MORALNOŚĆ (O) ZWIERZĘCA(TACH). ROZWAŻANIA I INTERPRETACJE Z UTWORAMI ROSYJSKIMI W TLE Jana Pecníková, Anna Slatinská MORAL IDENTITY IN THE REFLECTIONS OF UMBERTO ECO Renata Jankowska ETYCZNO-PRAWNY ASPEKT INTERWENCJI MISJI POKOJOWEJ ORGANIZACJI NARODÓW ZJEDNOCZONYCH PODCZAS LUDOBÓJSTWA W RWANDZIE W 1994 ROKU

7 6 Anna Starzyczny MORALNA NIEMORALNOŚĆ WOJNY. ROZWAŻANIA NA MATERIALE WYBRANYCH WIERSZY BUŁATA OKUDŻAWY Izabela Delakowicz-Galowy MORALNOŚĆ, SOCJOLOGIA MORALNOŚCI I ETYKA W BIZNESIE Alina Vogelgesang MORALNOŚĆ W BIZNESIE OKIEM MIKRO PRZEDSIĘBIORCY SEKTORA MLM (MULTI-LEVEL MARKETINGU) Lenka Hrušková BUSINESS ETHICS AND CODES OF ETHICS IN COMPANIES Đurđica Jurić, Martina Herceg Rendeli, Jasna Vuk APPLICATION OF CODE OF ETHICS AT HIGHER EDUCATION INSTITUTIONS IN THE REPUBLIC OF CROATIA Marijana Dragaš, Marina Krvavica, Marijo Ćaćić UNDERSTANDING OF ETHICS AND MORALITY BY DIFFERENT SOCIAL GROUPS Małgorzata Król ETYKA W OBSZARZE REALIZACJI FUNKCJI PERSONALNEJ W ORGANIZACJI Monika Prandzioch WPŁYW SPOŁECZNEJ ODPOWIEDZIALNOŚCI BIZNESU NA KSZTAŁTOWANIE WIZERUNKU PRACODAWCY Marijana Dragaš ON THE RELATIONSHIP BETWEEN ETHICS AND POLITICS

8 7 Mirosława Michalska-Suchanek Urszula Michalik MORALNOŚĆ FORMY OBECNOŚCI. WPROWADZENIE Moralności nadaje się rozmaitą treść, rozróżniając jej sens opisowy oraz normatywny. W znaczeniu opisowym (neutralnym) rozumiana jest jako regulujący relacje międzyludzkie zbiór zasad, norm, ideałów, wartości oraz samych zachowań, ujmowanych w kategoriach dobra i zła. W znaczeniu normatywnym (wartościującym) moralność stanowi zespół zasad, wartości, ocen, a także samych zachowań, postrzeganych w odniesieniu do określonego ideału etycznego jako słuszne. Moralność w takim rozumieniu jest relatywizowana do konkretnej koncepcji etycznej lub systemu etycznego (np. etyki chrześcijańskiej) [Mariański]. W powszechnej świadomości pojęcie moralność utożsamia się z jej ujęciem normatywnym, tj. definiuje jako zespół ocen oraz zasad, które określają zakres poglądów, postaw i zachowań, ocenianych zgodnie z określonym, społecznie przyjętym, systemem norm moralnych, jako właściwe. Dyrektywy moralne często przyjmują formę nakazów egzekwowanych przez obowiązujący w tej czy innej społeczności system sankcji. Etyka zaś stanowi system twierdzeń, będących wynikiem rozważań teoretycznych na temat zasad, które w danej grupie obowiązują. Ma on charakter ogólny, bądź szczegółowy, odnoszący się do konkretnych sfer działań ludzkich (bioetyka, etyka środowiskowa, etyka biznesu etc.). Moralność stanowi przedmiot dociekań etyki, szczególnie etyki opisowej. W sensie potocznym etyka pojmowana jest jako całokształt norm moralnych, traktowanych przez określoną społeczność jako punkt odniesienia w ocenie zachowań i postaw. W takim rozumieniu etyka, regulując postępowanie określonej grupy, integruje ją wokół uznanych przez nią wartości i jako taka stanowi synonim pojęcia moralność. Pojmowanie moralności ewoluuje. Przyjęte zasady i normy nie posiadają charakteru uniwersalnego, cechuje je względność w aspekcie społecznym, historycznym oraz kulturowym. Ich postrzeganie determinowane jest również punktem odniesienia oraz dziedziną życia, w której funkcjonują. Treści i formy życia stają się względne, a relatywność jest nieuchronna, bo wpisana w ich niestałość, w ich brak spoistości. Koncepcja, która chciałaby, lekceważąc relatywność, pokazać proces sam w sobie,

9 8 Mirosława Michalska-Suchanek, Urszula Michalik wyzbyty wielości form i treści, fałszowałaby rzeczywistość. [...] Myśl etyczna z istoty jest ślepa na relatywność; rozumiejąca intuicja akceptuje nieracjonalność i względność pisze Emil Cioran [Idem, 2008: 64 65]. Relatywność oraz semantyczna pojemność pojęcia moralność wymusza przełamanie autonomii różnych dziedzin nauki oraz metodologii. Każda z dyscyplin naukowych pojmuje i opisuje moralność w ramach swojego obszaru badawczego, biorąc pod uwagę interesujące ją aspekty i stosując własne instrumenty badawcze. Wielość postaw badawczych oraz punktów widzenia, przenikanie się kontekstów kolejnych przejawów analizowanego zjawiska, rozszerza spektrum naukowych penetracji. Jako rezultat, powstaje pewien holistyczny obraz, będący jakościowo nową konceptualizacją moralności. Ambicją niniejszej monografii jest ukazanie zagadnienia w wielopoziomowej jedności, wskazanie szerokiego spectrum sposobów jego funkcjonowania we współczesnym świecie, wskazanie na relatywność moralności, jej niejednoznaczność oraz zmienność. Moralność jawi się tu jako sfera działań mówiąc w uproszczeniu praktycznych, ale również asumpt do pogłębionej humanistycznej refleksji, zaś imperatyw przekraczania barier metodologicznych, skutkuje interpretacyjną polifonią, oddając wielość form jej obecności. Żyjemy w czasach przyśpieszonej zmiany kulturowej, powoli acz systematycznie przekształcając się w globalne społeczeństwo sieciowe. Zjawisko to ujawnia się poprzez implozję tradycyjnych form społecznych i kulturowych, będącą rezultatem wykorzenienia lokalnych społeczności z historycznie ukształtowanych ram aksjonormatywnych i usytuowania ich w przestrzeni światowych przepływów symboli, władzy i kapitału. Tomasz Burzyński, autor pierwszego artykułu, podążając tropem fundamentalnej dla współczesności dychotomii pomiędzy lokalną tożsamością a globalną siecią, opisuje przemiany moralności z punktu widzenia globalizacyjnego wpływu na ludzi nowych mediów elektronicznych. Struktura i istota społeczeństwa sieciowego powoduje transformację tradycyjnie pojmowanej moralności w kierunku wolnego wyboru spośród niezliczonych opcji światopoglądowych, zawartych w zglobalizowanych układach znaczeń, wartości i norm. Autor próbuje wskazać nie tylko moralne korzyści, ale też koszty nowej rzeczywistości rozwiniętych społeczeństw postindustrialnych, do których zalicza przede wszystkim spadek wzajemnego zaufania ludzi, wzrost uczucia zagrożenia, a także atomizację społeczną. Paweł Sarna natomiast podejmuje temat etyki mediów, koncentrując się na tych, które najbardziej ogólnie określane są jako rozrywkowe. Bulwarówki jak zauważa chociaż nie respektują podstawowych zasad etyki dziennikarskiej, posługują się pojęciem misji, promując własne modele moralności. Autor próbuje opisać ustanowione przez tabloidy wzorce oraz antywzorce, biorąc pod uwagę respektowanie przez nie (bądź nie) szeroko pojętych względów moralnych.

10 Moralność formy obecności. Wprowadzenie 9 Skuteczność odbioru bulwarówek jest tym większa im silniejsze jest ich oddziaływanie na emocje odbiorców. Wykorzystuje się tu cały arsenał środków, z których największą siłą obdarzone są obraz, grafizacja oraz wizualizacja słowa. Zjawisko manipulowania odbiorcą Sarna pokazuje analizując pierwsze strony dwóch popularnych polskich tabloidów. Dowodzi, że ich cel stanowi nie tylko przekazywanie informacji, ale również stałe etyczne wartościowanie zamieszczanych treści. Słowa, deklaracje, manipulacja, rozbieżność między dyskursem opisującym określoną rzeczywistość a stanem faktycznym, media to elementy łączące rozważania Pawła Sarny z artykułem Piotra Mameta oraz Grzegorza Gwoździa. Przedmiotem naukowych dociekań tym razem stały się niezgodności między pozytywnymi wartościami i normami postępowania, zawartymi w deklaracjach misji przedsiębiorstw, a faktycznymi działaniami firm opisywanymi przez media. Badacze zwracają uwagę na jedną z istotnych cech dyskursów współczesnego świata jest nią ucieczka od określania problemów w sposób jednoznaczny i otwarty. Wymagania politycznej poprawności oraz komercyjnego i politycznego marketingu jak konstatują każą unikać bezpośredniego nazywania problemów i wymuszają ukrywanie wszelkich bolączek za eufemizmami, które licznie powstają wraz z rozwojem współczesnych dyskursów. Problem ten autorzy analizują w kategoriach lingwistycznych (posługują się między innymi koncepcją językowego obrazu świata), wskazując na wymiar moralny zagadnienia. Koncepcja językowego obrazu świata jako lingwistyczne narzędzie badawcze zostało wykorzystane również przez Evę Čulenovą. Przedmiot dokonanej przez nią analizy stanowi konceptualizacja moralności w idiomach słowackich, zmierzająca do ustalenia specyfiki jej postrzegania przez Słowaków. U podstaw badań legło przekonanie, że chociaż istnieją uniwersalne schematy postaw wobec najwyższych ogólnoludzkich wartości, poszczególne narody konceptualizują świat na swój własny sposób, determinowany ich historią, strukturą społeczną, a nawet położeniem geograficznym (warunkami klimatycznymi). Kolejne trzy artykuły sytuują się w przestrzeni animal studies. Pojęcie moralności w kontekście zwierzęcym zwyczajowo pojmowane jest jako zbiór zasad i norm określających postępowanie wobec zwierząt. To człowiek jak przyjęło się myśleć określa charakter i granice powinności moralnej. Jacek Lejman podejmuje próbę opisania współczesnej kultury i moralności europejskiej poprzez określenie jej stosunku do zwierząt z punktu widzenia etyki środowiskowej. Współczesna moralność zauważa autor stanowi wypadkową dwóch czynników, z których pierwszy można nazwać historycznym, drugi zaś podyktowany jest kształtem naszego globalizującego się świata wartości. Czy okupacja Ziemi jest przejawem inwazji ludzi moralnych? pyta Lejman i na postawione przez siebie pytanie odpowiada twierdząco. Badacz prezentuje drogę wiodącą od implozji moralnych do eksplozji moralności ekologicznej (globalizacja). Dowodzi, że celem działań

11 10 Mirosława Michalska-Suchanek, Urszula Michalik ludzi nie jest samo dobro przyrody, lecz dobro gatunku ludzkiego, a przynajmniej zachowanie status quo w relacjach z przyrodą. Człowiek, jak niegdyś, pozostaje jej okupantem, tyle że świadomym zagrożeń, które z tejże okupacji wynikają. Nadal, chociaż łagodzona postulatami natury homoekologicznej (ekologia człowieka, ekologia humanistyczna), dominuje polityka siły. W moralności ludzkiej przekonuje Lejman niezmiennie wygrywa instynkt zwycięzcy, obecnie nieco osłabiony o postulat ochrony tego, co wcześniej zostało zdobyte. Badacz nie pomija w swoich rozważaniach problemu podwójnej moralności ludzi, czego spektakularną egzemplifikację stanowi chociażby podział tak zwanych zwierząt udomowionych na zwierzęta-produkty (hodowlane) i zwierzęta domowe (pets). Współczesna moralność hołubiąc te drugie, nie jest skłonna jednoznacznie stwierdzić, że zabijanie lub okaleczanie milionów zwierząt-produktów stanowi zło, które winno podlegać karze. Również stosunek do dzikich zwierząt determinowany jest jak suponuje Lejman waloryzującą kategoryzacją, która ujawnia się w gorszym traktowaniu zwierząt pospolitych, postrzeganych jako brzydkie. Zagadnienie moralności człowieka w działaniach wobec zwierząt podejmuje także Katarzyna Ponikowska-Cichoń. Badaczka nawiązuje do, obecnej w polskich mediach, debaty dotyczącej legitymizacji uboju rytualnego (uśmiercanie zwierząt hodowlanych poprzez wykrwawienie bez wcześniejszego ogłuszania). Stronami są w niej państwo polskie, jako ustawodawca, działacze ekologiczni, religijne wspólnoty żydowskie i muzułmańskie oraz tak zwana opinia publiczna. Autorka zwraca uwagę na starcie argumentów religijnych (przywoływanych przez przedstawicieli judaizmu i islamu), etycznych (formułowanych przez organizacje walczące o prawa zwierząt) oraz ekonomicznych (do których odwołuje się głównie lobby rolnicze). Jako że ubój rytualny wywodzi się z tradycji islamskich oraz judaistycznych, badaczka szczegółowo opisuje jego etyczno-religijne uwarunkowania. W jej wywodzie ujawnia się pogląd o konieczności weryfikacji zachowań religijnych, uznawanych dotąd za trwałe i niezmienne. Zgodnie z zasadami etyki i socjologii moralności, wraz ze zmieniającymi się uwarunkowaniami społecznymi, pojęcia moralne również ulegają modyfikacjom. Wychodząc z powyższego założenia Ponikowska-Cichoń stwierdza, że rytualne zachowania religijne akceptowane w czasie, gdy dana religia powstawała, obecnie mogą być (i bywają) oceniane jako niemoralne. Wiele zachowań, jak choćby używanie środków narkotycznych podczas obrzędów (rytuałów) religijnych, zostało zarzuconych i w rezultacie ewolucji systemu norm moralnych uznanych za niemoralne. Powszechny przed wiekami obrzędowy rytuał w postaci składania ofiar ze zwierząt został przez wyznawców większości religii zaniechany. Ci jednak wyznawcy judaizmu oraz islamu, którzy nadal opowiadają się za ubojem rytualnym, uosabiają podwójną moralność. Odrzucają emocjonalne, oparte na empatii, argumenty ich adwersarzy, które wsparte opinią ekspertów dotyczą stanu psychicznego zwierząt podczas uboju rytualnego. Podkreślają natomiast szczególną dbałość religii

12 Moralność formy obecności. Wprowadzenie 11 o minimalizację cierpienia zwierzęcia poprzez precyzyjne wymagania dotyczące procedury rytualnego uboju, nie kwalifikując tych działań jako niemoralne. Świadomość moralności ludzie rezerwowali dotąd wyłącznie dla siebie (dla swojego gatunku), postrzegając zachowania zwierząt jako szereg li tylko reakcji instynktownych, podporządkowanych walce o byt, sytuujących naszych braci mniejszych poza granicami dobra i zła. W ostatnich latach za sprawą wielu badaczy (np. Fransa de Waala, Andrzeja Elżanowskiego) pogląd ten ulega weryfikacji. Nawet dotychczasowi adwersarze symplifikacji życia zwierząt zaczynają rozważać istnienie u nich protomoralności, a nawet moralności (przy założeniu, że każdy gatunek posiada moralność w wymiarze dla niego podstawowym). Definiowanie, i szerzej, rozważania nad moralnością zwierząt wymagają stworzenia/wyselekcjonowania odpowiednich narzędzi. Powoli, acz systematycznie wypracowywane są sposoby badania tego zagadnienia oraz budowania samego dyskursu o zwierzętach. Działania te mają swoich zwolenników i przeciwników. Zdaniem Justyny Tymienieckiej-Suchanek odpowiedź na wciąż otwarte pytanie, czy moralność w jej podstawowym zakresie mieści się w normach zwierzęcego zachowania, winna być pozytywna. Pretekstem do szeroko zakreślonych rozważań o zwierzęcej moralności stała się dla niej, jako rusycystki, literatura rosyjska. Przywołując przykłady utworów literackich badaczka pokazuje jak pisarze i poeci (zresztą nie tylko rosyjscy) od dawna antycypowali odkrycia współczesnej myśli filozoficznej oraz etologicznej, wyprzedzając czas, w którym wyłoniła się biomoralność oraz etyka wyzwolenia zwierząt. Z charakterystyczną dla siebie swadą oraz zaangażowaniem (określeń tych używamy w znaczeniu pozytywnym) moralne zachowanie zwierzęcia zestawia z niemoralnym postępowaniem człowieka. Zacytujmy: Jakkolwiek otoczenie zwierząt moralną troską już nie wywołuje zastrzeżeń, to pytanie o moralność zwierząt, wciąż rodzi wątpliwości ze strony ignorantów w zakresie etologii kognitywnej, a zwłaszcza oburzonych homocentrystów, którzy nie chcą pogodzić się z tym, że ostatnia sfera dotycząca ludzkiej wyjątkowości może zostać zakwestionowana. Kolejny artykuł zawiera rozważania Jany Pecníkovej oraz Anny Slatinskiej dotyczące tożsamości a/i moralności. Autorki podejmują próbę zdefiniowania wartości europejskich, odwołując się do refleksji Umberto Eco, które z jednej strony dotykają upadku wartości podczas II wojny światowej, z drugiej zaś nawiązują do procesów migracyjnych w XXI wieku, skutkujących transformacją europejskiej przestrzeni kulturowej. Moralność jako system wartości cenionych przez dane społeczeństwo, klasę czy też grupę społeczną, podlega transformacji przede wszystkim pod wpływem społeczno-ekonomicznych formacji (warunków) oraz sytuacji politycznej. Pecníková i Slatinská idą śladem Eco, który na społeczeństwo europejskie i tożsamość moralną patrzy z dwóch punktów widzenia z perspektywy czasu wojny oraz poprzez problem migracji. Oba zjawiska modyfikują zastałą kulturę, tworząc zaczątki nowej.

13 12 Mirosława Michalska-Suchanek, Urszula Michalik Konsekwencją jest zmieniająca się moralna tożsamość, budowana na załamaniu się wartości dotąd respektowanych. Odnotowywany tu artykuł zawiera myśl, którą słowackie badaczki przywołują za Eco. Fakt, że Europa na skutek gwałtownego napływu ludności z innych kontynentów staje się bardziej kolorowa (w rozumieniu metaforycznym), nie jest równoznaczny z gotowością Europejczyków na akceptację inności. Nabrzmiewają problemy związane z nietolerowaniem zwyczajów i tradycji, wyznawanych przez przedstawicieli innych kultur, które pozostają w wyraźnej opozycji do własnego kulturowego otoczenia. Odnotować należy pomieszczoną tu konkluzję (również za Umberto Eco), której sens wydaje się kluczowy: Akceptacja tego, czego według nas nie można tolerować (mówimy o przypadku, gdy mamy poczucie, że nie powinniśmy, bo działamy wbrew sobie, pokonując własne immanentne ja ) dyskredytuje naszą własną tożsamość. Pozostaje pytanie czy również moralną? Etyka w stosunkach międzynarodowych to temat artykułu autorstwa Renaty Jankowskiej. Przedmiotem jej badań są działania Organizacji Narodów Zjednoczonych, które uznać można za etycznie, jeśli nie naganne, to przynajmniej niejednoznaczne. Wątpliwości budzi zauważa badaczka nie tylko kwestia procedur podejmowania interwencji i wydłużający się czas oczekiwania na pomoc ONZ, ale również brak profesjonalnego przygotowania członków misji pokojowych. Jankowska koncentruje się na etyczno-prawnym aspekcie misji pokojowej Organizacji Narodów Zjednoczonych podczas ludobójstwa w Rwandzie w 1994 roku. Szczegółowo przedstawia historię konfliktu, jego dramatyczny przebieg oraz konsekwencje. Wydarzenia w Rwandzie sprawiły, że świat zainteresował się tym małym afrykańskim krajem, jednocześnie jednak pokazały bierność społeczności międzynarodowej i obniżoną skuteczność Organizacji Narodów Zjednoczonych. Pomimo obecności sił pokojowych w 100 dni zostało zamordowanych około miliona ludzi. Autorka stawia pytania: Dlaczego świat nie zareagował? Dlaczego ONZ początkowo negowała możliwość zaistnienia ludobójstwa w Rwandzie i tym samym nie zwiększyła (a wprost przeciwnie, zmniejszyła) liczbę swoich kontyngentów, które mogłyby pomóc w stabilizacji regionu? Próbując formułować odpowiedzi, problem opóźnionej interwencji Organizacji Narodów Zjednoczonych Jankowska rozpatruje na gruncie prawnym (poprzez analizę mechanizmu działania misji pokojowych oraz możliwości interwencji w oparciu o wytyczne Karty ONZ) oraz w aspekcie etycznym. Sytuacje graniczne wpływają na poglądy ludzi i nierzadko przeformułowują ich system wartości. Bez wątpienia do takich spektakularnych ekstremów należą otwarte konflikty zbrojne. Teksty Bułata Okudżawy jak pisze Anna Starzyczny za Florianem Nieuważnym to męskie zwierzenia, dotyczące stanu duchowego zdziesiątkowanego wojną pokolenia. To również doskonały materiał do analizy moralności, postrzeganej z pozycji osoby tkwiącej w piekle wojny. Autorka artykułu o oksymoronicznym tytule: Moralna nie-

14 Moralność formy obecności. Wprowadzenie 13 moralność wojny, opierając się na wybranych wierszach Okudżawy, snuje rozważania o relatywności wartości moralnych. Poeta potępiał wojnę, podkreślał niemoralność i niehumanitarność frontowego życia. Odsłaniał jednocześnie na co wskazuje Starzyczny prawdę o tamtych czasach, zamykającą się w tragedii zmanipulowanego pokolenia, które poświęciło zdrowie i życie w imię źle pojmowanego patriotyzmu. Kolejne artykuły wiążą moralność z pojęciami takimi jak: biznes, organizacja, pracownik, pracodawca, kodeks etyczny. Moralność a biznes to szerokie zagadnienie, którego socjologiczny aspekt interesuje Izabelę Delakowicz-Galowy. Teoretyczną podstawą rozważań nad moralnością w biznesie autorka czyni socjologię moralności. Zauważa, że w procesie przyswajania przez dane społeczeństwo norm, nierzadko dochodzi do rozbieżności pomiędzy teorią, a praktycznym ich zastosowaniem. Zasady uznane pierwotnie za słuszne, a łamane w późniejszej praktyce, w sposób naturalny ulegają modyfikacjom. Na przykład pobieranie procentów od pożyczonych pieniędzy zostało usprawiedliwione przez twórczy charakter pieniądza, a zasada wolnej konkurencji usankcjonowała rozbijanie solidarności kupieckiej. Wśród czynników kształtujących moralność grup społecznych podkreśla Delakowicz-Galowy na szczególną uwagę zasługują czynniki ekonomiczne, by wymienić choćby przemiany obyczajowe związane z procesami industrializacji. Istotą etyki biznesu jest z jednej strony obrona fundamentalnych zasad, stanowiących jej podstawę, z drugiej zaś dostosowanie ogólnych zasad etycznych do konkretnych sytuacji. Z ogólnych zasad etycznych konkluduje Delakowicz-Galowy trudno jednak wyprowadzić jednoznaczne wskazówki praktyczne. W jej przekonaniu odwołać się zatem należy do Arystotelesowskiego dobrego świata, w którym nie dominują ustalone zasady, lecz d o b r z y l u d z i e. Badaczka trawestując owo twierdzenie powiada, że to nie biznes kieruje się dobrymi zasadami, lecz dobrzy ludzie kierują biznesem, zaś rozwijając myśl konstatuje, iż szeroko pojmowany biznes nie staje się moralny poprzez dostosowanie swoich działań do jakichś narzuconych z zewnątrz zasad moralnych, lecz okazuje się takim, ze względu na decyzje podejmowane przez owych Arystotelesowskich dobrych ludzi. Zwrócić należy uwagę na jeszcze jeden wątek, który pojawia się w opisywanym tu artykule. Przedsiębiorstwa działają w określonej strukturze społecznej, zatem decyzje podejmowane w sferze gospodarczej muszą być kontrolowane przez otoczenie etyczne w sposób taki, jak przez otoczenie prawne czy polityczne. Czynniki moralne mogą bowiem stać się przyczynkiem do uruchomienia procesu kontroli prawnej, a co za tym idzie stworzenia przepisów prawnych, ograniczających nieetyczne praktyki. Moralna dezaprobata działań firmy może przekształcić się w nacisk polityczny, kontrolę prawną, bojkot ze strony konsumentów, albo przynajmniej negatywnie wpłynąć na wizerunek danej firmy. Tym samym otoczenie moralne przyjmuje rolę propagatora etyki w biznesie.

15 14 Mirosława Michalska-Suchanek, Urszula Michalik Autorkę kolejnego tekstu, Alinę Vogelgesang, interesuje natomiast branża multi- -level marketingu (marketingu wielopoziomowego, MLM), która jak podkreśla badaczka od początku swojego istnienia wzbudza wiele kontrowersji. Tam, gdzie mamy do czynienia z szeroko pojętymi relacjami biznesowymi, które w teorii (niestety nie zawsze w praktyce) winny opierać się na zaufaniu, zawsze pojawiają się problemy natury etycznej. Zwłaszcza, gdy mowa o marketingu wielopoziomowym, mnożącym mity, przypisujące tej formie biznesu etykietkę wielkiego oszustwa i przekrętu, a nawet szarlataństwa. Autorka prezentuje własne badania, diagnozujące nieetyczne zachowania w marketingu wielopoziomowym, przeprowadzone metodą kuli śniegowej, na grupie 1396 menedżerów, dystrybutorów MLM w Polsce. Wynika z nich, że do nieetycznych zachowań w biznesie MLM zalicza się przede wszystkim: sprzedaż produktów po cenach dumpingowych lub w Internecie poza cennikiem, wynikającym z planu marketingowego firmy MLM, rekrutowanie osób z innych struktur (tzw. podkradanie lub przekupstwo członków lub całych struktur), przechodzenie z firmy do firmy MLM, a także podważanie wartości planu marketingowego własnej firmy MLM. W jakimś sensie podobną problematykę podejmuje Lenka Hruškova autorka koncentruje się na zagadnieniach związanych z etyką zawodową (professional ethics) oraz kodeksem etycznym, rozumianym jako zbiór reguł opartych na zasadach i wartościach wyznawanych przez daną firmę. Opisuje formy kodeksów etycznych, ich funkcje w promowaniu etycznych działań firmy oraz w podwyższaniu poziomu zaufania pracowników w stosunku do pracodawcy, a także sposoby wdrażania (charakteryzuje trzy poziomy: kulturę korporacyjną, etyczne przywództwo oraz proces socjalizacji). Czeska badaczka podkreśla identyczność etyki zawodowej ze świadomością etyczną statystycznej większości społeczeństwa, dowodząc, że brak zgodności tych dwóch bytów w sposób nieunikniony generuje konflikty. Kodeksy etyczne stanowią temat podjęty również przez trzy chorwackie badaczki Đurđicę Jurić, Martinę Herceg Rendeli oraz Jasnę Vuk. Ich celem jest określenie sposobów i zakresu promowania moralności, a także wzorców i zasad etycznego postępowania przez instytucje szkolnictwa wyższego oraz organizacje naukowe w Chorwacji. Autorki poddały analizie treść kodeksów etycznych, obowiązujących w trzydziestu chorwackich instytucjach szkolnictwa wyższego, określając w ten sposób wspólny obszar działań, regulowanych poszczególnymi kodeksami. Mieszczą się tu zarówno zasady dotyczące prowadzenia badań naukowych, problemy związane z zastosowaniem nowoczesnych technologii, normy postępowania w ramach ochrony środowiska, obowiązki studentów i wykładowców, jak również informacje na temat konsekwencji ponoszonych przez instytucje szkolnictwa wyższego oraz inne instytucje badawcze w przypadku niedostosowania się do reguł postępowania etycznego. Autorki wskazują także na ile (i w jaki sposób) respektowanie zasad określonych w kodeksie etycznym wpływa na polepszenie jakości pracy w wyższej uczelni, a także jakości i poziomu kształcenia oraz prowadzenia badań naukowych.

16 Moralność formy obecności. Wprowadzenie 15 Kręgi akademickie dostarczyły materiału badawczego również trojgu innym chorwackim autorom. Rozumienie pojęć etyka i moralność ściśle związane jest z przynależnością do określonej grupy społecznej. Zachowanie, które przedstawiciel jednej grupy społecznej ocenia jako moralne, członek innej społeczności może uznać za niemoralne. Temu zagadnieniu poświęcony jest artykuł Marijany Dragaš, Mariny Krvavicy oraz Marija Ćaćića. Badacze koncentrują się na określeniu i opisaniu licznych rozbieżności w percepcji etyki oraz moralności przez przedstawicieli społeczności akademickiej. Jako narzędzie posłużył im kwestionariusz ankiety, a badanie przeprowadzono wśród nauczycieli akademickich oraz studentów ostatniego roku studiów uczelni chorwackich. Małgorzata Król natomiast przedstawia zagadnienia dotyczące zachowań nieetycznych/amoralnych w obszarze realizacji funkcji personalnej w organizacji. Rezultat przeprowadzonej przez badaczkę analizy stanowi diagnoza częstotliwości występowania tego typu zachowań wobec pracowników zatrudnionych w podmiotach gospodarczych. Badania o charakterze sondażowym, zrealizowane w ciągu trzech miesięcy w grupie 154 osób, wykazały, że działania nieetyczne w y s t ę p u j ą w organizacjach, zmienna jest jedynie ich częstotliwość. Pojawiają się zarówno w chwili podejmowania pracy w organizacji, w okresie zatrudnienia oraz na wyjściu z organizacji, a dotyczą wszystkich składników funkcji personalnej pracowników: planowania potrzeb personalnych, rekrutacji, selekcji kandydatów do pracy, adaptacji społeczno-zawodowej, motywowania do pracy, rozwoju i oceniania, przemieszczania pracowników oraz ich zwalniania. Wpływ społecznej odpowiedzialności biznesu na kształtowanie wizerunku pracodawcy to temat poruszony przez Monikę Prandzioch. Z roku na rok wzrasta zainteresowanie tematyką społecznej odpowiedzialności biznesu (CSR), a dotyczące jej raporty zyskują ważność równą corocznym sprawozdaniom finansowym. Autorka przedmiotem opisu czyni employer branding, to jest świadome działania mające na celu wykreowanie pozytywnego wizerunku przedsiębiorcy. Szczególnie zajmuje ją problem bezpośredniej zależności między respektowaniem przez firmy norm etycznych, a kreowaniem wizerunku dobrego pracodawcy. Obok niewątpliwej wartości jaką jest dla przedsiębiorstwa społeczna odpowiedzialność biznesu, Prandzioch zwraca uwagę na zagrożenia, wynikające z potraktowania CRS wyłącznie jako narzędzia budowania wizerunku pracodawcy, w oderwaniu od działań realizowanych w ramach tożsamości firmy. Próbuje odpowiedzieć na pytania: czy wprowadzane systemy spełniają swoje pierwotne zadanie, czy też pozostają jedynie swojego rodzaju modą i czy w odniesieniu do przedsiębiorstw, których nadrzędny cel stanowi zysk, w ogóle można mówić o odpowiedzialnym biznesie? Artykuł wieńczący niniejszą monografię dotyka niezmiennie gorącego, budzącego emocje, lecz jednocześnie złożonego zagadnienia związku etyki i polityki. Marijana Dragaš traktuje temat w aspekcie historycznym oraz w kontekście współ-

17 16 Mirosława Michalska-Suchanek, Urszula Michalik czesności. Przywołuje w chronologicznym porządku poglądy między innymi Platona, Arystotelesa, Cycerona, Tomasza z Akwinu, Świętego Augustyna, przedstawicieli ery nowoczesnej: Machiavellego, Hobbsa oraz współczesnych myślicieli: Critchleya, Levinasa oraz papieża Benedykta XVI. Pokazuje ewolucję związków etyki z polityką od utopijnych relacji w społeczeństwie antycznym po rozluźnienie wzajemnych relacji w czasach obecnych. Podsumowując rozważania autorka stwierdza, że współczesny świat zapomniał o fundamentalnych zasadach, takich jak ochrona praw człowieka oraz wolność i równość wszystkich członków globalnej społeczności. Dotyczy to w szczególności największych centrów politycznej i gospodarczej władzy, które opierają swoje działania i decyzje na rynku kapitałowym, będącym najważniejszą siłą napędową współczesnego świata. Politycy ery neokapitalizmu konstatuje chorwacka badaczka przedkładają osobiste korzyści oraz satysfakcję nad wspólne dobro. Literatura 1. Cioran E.: Samotność i przeznaczenie. Warszawa: Wydawnictwo KR Mariański J.: Słownik katolickiej nauki społecznej. [data dostępu: ]. dr Mirosława Michalska-Suchanek dr Urszula Michalik Gliwicka Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości Wydział Nauk Stosowanych Uniwersytet Śląski Wydział Filologiczny mail:

18 17 Tomasz Burzyński MORALITY IN THE NETWORK SOCIETY. MEDIA, TRUST AND RISK IN A TIME OF ACCELERATED CULTURAL CHANGE Abstrakt MORALNOŚĆ W SPOŁECZEŃSTWIE SIECIOWYM. MEDIA, ZAUFANIE I RYZYKO W CZASACH PRZYSPIESZONEJ ZMIANY KULTUROWEJ Jedną z charakterystycznych cech społeczeństwa (późno) nowoczesnego jest gwałtowne przyspieszenie uogólnionych zmian modernizacyjnych, które przekłada się na postępujące upłynnienie tradycyjnych form społecznych i kulturowych, następujące w rezultacie wykorzenienia lokalnych społeczności z historycznie ukształtowanych ram aksjonormatywnych oraz ich wrzucenie w obręb światowych przepływów symboli, władzy i kapitału, które zachodzą w ramach tzw. globalnego społeczeństwa sieciowego. Idąc tropem fundamentalnej dla współczesności dychotomii pomiędzy lokalną tożsamością a globalną siecią (Manuel Castells), niniejszy artykuł jest próbą spojrzenia na przemiany moralności z punktu widzenia globalizacyjnego wpływu nowych mediów elektronicznych. Mgławicowa struktura społeczeństwa sieciowego powoduje transformację tradycyjnie pojmowanej moralności w kierunku projektu, w realizacji którego jednostka nie odczuwa już przymusu, lecz wolność podmiotowego wyboru z niezliczonej oferty opcji światopoglądowych wkomponowanych w zglobalizowane układy znaczeń, wartości i norm. Do grona społecznych kosztów tego procesu można zaliczyć przede wszystkim erozję zasobów uogólnionego zaufania oraz wzrastające poczucie traumy (Piotr Sztompka), zagrożenia i atomizacji społecznej w najbardziej rozwiniętych społeczeństwach postindustrialnych. Słowa kluczowe: społeczeństwo sieciowe, nowe media, zaufanie, ryzyko. Introduction When conceived as a means of data accumulation and information exchange, the media can be regarded as constitutive elements of late modern societies. This is not only to say that the media paved the way for the formation of all-encompassing networks of communication that have succeeded in staging national economies, political debates, or mechanisms of self-identity in the context of globalized flows of symbols, capital and power. Important as they may sound, the aforementioned problems constitute only

19 18 Tomasz Burzyński a cognitive aspect of modernity s reliance on mass scale information processing. The other aspect is purely ontological. Within the framework of modern social life and institutions, the very propensity to store data, manipulate with signs and symbols, and communicate messages to multiple, dispersed audiences has penetrated into the deep structure of systemic reproduction. The process, in the main, constitutes the core idea of institutional reflexivity. The concept may be defined, as Anthony Giddens puts it, in terms of the regularised use of knowledge about circumstances of social life as a constitutive element in its organization and transformation [Giddens, 1991: 20]. In this way, diversified mechanisms of communication and information processing are interwoven into structural transformations of modernity; that is, into the accelerated changes affecting its social systems, structures and cultural institutions. The aim of this paper is to follow the aforementioned line of interpretation and suggest a typically McLuhanian perspective in which the relationship between media and morality becomes re-defined in the context of socio-ontological considerations referring mostly to changes taking place within the very system of morality. From this specific perspective, transformations affecting systems of morality could be traced to the media understood exclusively in the technological context of information processing. Morality and the Media: Two Perspectives Morality, as far as its societal significance is concerned, is traditionally conceived in overtly and overly structural and systemic terms as a historically contingent combination of values, norms and behavioural patterns. 1 This kind of structural conceptualization is, for instance, typical of Emile Durkheim s sociological methodology which traces morality to the objectified existence of social facts; that is, ways of acting, fixed or not, capable of exercising on the individual an external constraint; or again, every way of acting which is general throughout a given society, while at the same time existing in its own right independent of its individual manifestations [Durkheim, 1982: 13]. When regarded as a distinct combination of social facts, morality, needless to say, is a trans-individual construct, an active force capable of exercising its authority over human subjectivity and agency. As a consequence, one may logically assume that the system of morality is mostly susceptible to generalized, systemic and structural changes of trans-individual character. Such alternations assume a form of objectified processes taking place, for instance, in the sphere of communicating patterns, socio-economic inequalities, or dominant models of cultural production and participation in culture. 1 Sociologists are often willing to perceive morality in terms of a dimension of social structure. This is indicative of Piotr Sztompka s perspective which distinguishes ideal, normative, interactive, and opportunity aspects of social structure [Sztompka, 1991].

20 Morality in the Network Society. Media, Trust and Risk in a Time The relationship between the media and morality is conventionally portrayed in terms of media contents [McQuail, 2008]. In this particular view, patterns of morality are subject to changes occurring within the dominant and socially or objectified modes and models of cultural production. It is very often argued, for instance, that violence in computer games is responsible for an outbreak of anti-social behaviour in real life and the dissolution of moral codes regulating the deployment of physical force. In a very similar vein, the sheer marketability of the negativity bias is perceived as being responsible for dominant social perceptions concerning the societal reality as wicked, immoral, and deprived of positive role models. Very similar views are often expressed with reference to human sexuality, smoking, drug consumption, and excessive risk taking. These studies, however, tend to share the same set of premises, chief among which is the idea suggesting that media contents are so powerful and seductive that they tend to supress forms of traditional moral regulations by the sheer attractiveness and subversive character of deployed images and symbols. Nevertheless, this paper s intention is to go far beyond the aforementioned argument and introduce a more formalist perspective according to which a medium alone that is a means of communication and information processing is fit enough to introduce significant changes in the established axiological and normative systems of morality. The movement towards a more formalist perspective is rendered possible by the introduction of technological determinism conceived as a theory that seeks to release media studies from the idiosyncrasies of content-related analysis and interpretation [Hodkinson, 2011]. Marshall McLuhan s technological determinism, to cut a very long story short, aims to perceive technical developments including media, or other information processing technologies as the key forces fostering and facilitating social and cultural changes [Genosko, 1999]. This perspective could by characterized by two interrelated assumptions. First of all, the development of technology follows a predictable, more or less linear, direction which is relatively independent of cultural, political, or ideological influences. Hence, as an extension of human ingenuity (or agency), technology becomes a moving force in the very process of history-making. Secondly, and perhaps more importantly, the impact technology is seen as intrinsic, rather than socially conditioned or culturally produced. The aforementioned assumptions of technological determinism are best exemplified by McLuhan s famous statement medium is the message which indicates that the media introduce changes to society and culture regardless of their actual contents: The message of any medium or technology is the change of scale or pace or pattern that it introduces into human affairs. The railway did not introduce movement or transportation or wheel or road into human society, but it accelerated and enlarged the scale of previous human functions, creating totally new kinds of cities and new kinds of work and leisure. This happened whether the railway functioned in a tropical or

Społeczna odpowiedzialność biznesu perspektywy i kierunki rozwoju

Społeczna odpowiedzialność biznesu perspektywy i kierunki rozwoju Społeczna odpowiedzialność biznesu perspektywy i kierunki rozwoju Redakcja Robert Karaszewski Anna Paluszek Spis treści Wstęp Janina Ochojska... 7 Robert Karaszewski... 11 I. Pierwsze refleksje Katarzyna

Bardziej szczegółowo

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to students

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to students Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl Back Twoje konto Wyloguj magda.szewczyk@slo-wroc.pl BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to students Tworzenie ankiety Udostępnianie Analiza (55) Wyniki

Bardziej szczegółowo

OF THEORETICAL AND APPLIED SCIENCES

OF THEORETICAL AND APPLIED SCIENCES WORLD JOURNAL OF THEORETICAL AND APPLIED SCIENCES NR 1/2014 MORALNOŚĆ FORMY OBECNOŚCI ISSN 2392-2443 ISBN 978-83-61401-01-8 1 Gliwicka Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości WORLD JOURNAL OF THEORETICAL AND

Bardziej szczegółowo

ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS.

ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS. ERASMUS + : Trail of extinct and active volcanoes, earthquakes through Europe. SURVEY TO STUDENTS. Strona 1 1. Please give one answer. I am: Students involved in project 69% 18 Student not involved in

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wprowadzenie... 9

Spis treści. Wprowadzenie... 9 STUDIA POLITOLOGICZNE VOL. 16 Spis treści Wprowadzenie............................................. 9 STUDIA I ANALIZY Grażyna Ulicka Marketing polityczny a treści i postrzeganie polityki........... 11

Bardziej szczegółowo

No matter how much you have, it matters how much you need

No matter how much you have, it matters how much you need CSR STRATEGY KANCELARIA FINANSOWA TRITUM GROUP SP. Z O.O. No matter how much you have, it matters how much you need Kancelaria Finansowa Tritum Group Sp. z o.o. was established in 2007 we build trust among

Bardziej szczegółowo

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to teachers

Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl. magda.szewczyk@slo-wroc.pl. Twoje konto Wyloguj. BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to teachers 1 z 7 2015-05-14 18:32 Ankiety Nowe funkcje! Pomoc magda.szewczyk@slo-wroc.pl Back Twoje konto Wyloguj magda.szewczyk@slo-wroc.pl BIODIVERSITY OF RIVERS: Survey to teachers Tworzenie ankiety Udostępnianie

Bardziej szczegółowo

Evaluation of the main goal and specific objectives of the Human Capital Operational Programme

Evaluation of the main goal and specific objectives of the Human Capital Operational Programme Pracownia Naukowo-Edukacyjna Evaluation of the main goal and specific objectives of the Human Capital Operational Programme and the contribution by ESF funds towards the results achieved within specific

Bardziej szczegółowo

niedziela, 29 stycznia 2012 PR dobrych praktyk

niedziela, 29 stycznia 2012 PR dobrych praktyk PR dobrych praktyk o PSPR PSPR to najstarsza organizacja branżowa w Polsce 19 stycznia obchodziliśmy okrągłą rocznicę popularyzacja zagadnień związanych z Public Relations wskazywanie kierunku i działań

Bardziej szczegółowo

Eugeniusz Koś micki Zrównoważony rozwój w warunkach globalizacji gospodarki. Podstawowe problemy teoretyczne i polityczne

Eugeniusz Koś micki Zrównoważony rozwój w warunkach globalizacji gospodarki. Podstawowe problemy teoretyczne i polityczne Eugeniusz Koś micki Zrównoważony rozwój w warunkach globalizacji gospodarki Podstawowe problemy teoretyczne i polityczne Białystok Poznań 2009 3 copyright by: Fundacja Ekonomistów Środowiska i Zasobów

Bardziej szczegółowo

Cracow University of Economics Poland. Overview. Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005

Cracow University of Economics Poland. Overview. Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005 Cracow University of Economics Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005 - Key Note Speech - Presented by: Dr. David Clowes The Growth Research Unit CE Europe

Bardziej szczegółowo

Effective Governance of Education at the Local Level

Effective Governance of Education at the Local Level Effective Governance of Education at the Local Level Opening presentation at joint Polish Ministry OECD conference April 16, 2012, Warsaw Mirosław Sielatycki Ministry of National Education Doskonalenie

Bardziej szczegółowo

Financial support for start-uppres. Where to get money? - Equity. - Credit. - Local Labor Office - Six times the national average wage (22000 zł)

Financial support for start-uppres. Where to get money? - Equity. - Credit. - Local Labor Office - Six times the national average wage (22000 zł) Financial support for start-uppres Where to get money? - Equity - Credit - Local Labor Office - Six times the national average wage (22000 zł) - only for unymployed people - the company must operate minimum

Bardziej szczegółowo

Presented by. Dr. Morten Middelfart, CTO

Presented by. Dr. Morten Middelfart, CTO Meeting Big Data challenges in Leadership with Human-Computer Synergy. Presented by Dr. Morten Middelfart, CTO Big Data Data that exists in such large amounts or in such unstructured form that it is difficult

Bardziej szczegółowo

PROGRAM STAŻU. Nazwa podmiotu oferującego staż / Company name IBM Global Services Delivery Centre Sp z o.o.

PROGRAM STAŻU. Nazwa podmiotu oferującego staż / Company name IBM Global Services Delivery Centre Sp z o.o. PROGRAM STAŻU Nazwa podmiotu oferującego staż / Company name IBM Global Services Delivery Centre Sp z o.o. Miejsce odbywania stażu / Legal address Muchoborska 8, 54-424 Wroclaw Stanowisko, obszar działania/

Bardziej szczegółowo

Proposal of thesis topic for mgr in. (MSE) programme in Telecommunications and Computer Science

Proposal of thesis topic for mgr in. (MSE) programme in Telecommunications and Computer Science Proposal of thesis topic for mgr in (MSE) programme 1 Topic: Monte Carlo Method used for a prognosis of a selected technological process 2 Supervisor: Dr in Małgorzata Langer 3 Auxiliary supervisor: 4

Bardziej szczegółowo

Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami

Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami Seweryn SPAŁEK Krytyczne czynniki sukcesu w zarządzaniu projektami MONOGRAFIA Wydawnictwo Politechniki Śląskiej Gliwice 2004 SPIS TREŚCI WPROWADZENIE 5 1. ZARZĄDZANIE PROJEKTAMI W ORGANIZACJI 13 1.1. Zarządzanie

Bardziej szczegółowo

UMOWY WYPOŻYCZENIA KOMENTARZ

UMOWY WYPOŻYCZENIA KOMENTARZ UMOWY WYPOŻYCZENIA KOMENTARZ Zaproponowany dla krajów Unii Europejskiej oraz dla wszystkich zainteresowanych stron wzór Umowy wypożyczenia między muzeami i instytucjami kultury opracowany został przez

Bardziej szczegółowo

PROJECT. Syllabus for course Global Marketing. on the study program: Management

PROJECT. Syllabus for course Global Marketing. on the study program: Management Poznań, 2012, September 20th Doctor Anna Scheibe adiunct in the Department of Economic Sciences PROJECT Syllabus for course Global Marketing on the study program: Management I. General information 1. Name

Bardziej szczegółowo

ETHICS IN COACHING. Axiological foundations supporting changes of consciousness

ETHICS IN COACHING. Axiological foundations supporting changes of consciousness ETHICS IN COACHING Axiological foundations supporting changes of consciousness Lidia D. Czarkowska PhD & Bożena Wujec MA Agenda What coaching is and what is not History of Coachig Ethics in coaching Telic

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie sieciami telekomunikacyjnymi

Zarządzanie sieciami telekomunikacyjnymi SNMP Protocol The Simple Network Management Protocol (SNMP) is an application layer protocol that facilitates the exchange of management information between network devices. It is part of the Transmission

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ NAUK EKONOMICZNYCH

WYDZIAŁ NAUK EKONOMICZNYCH Studia I stopnia stacjonarne i niestacjonarne Kierunek Międzynarodowe Stosunki Gospodarcze Specjalność PROGRAM OF BACHELOR STUDIES Graduate profile Graduate has a general theoretical knowledge in the field

Bardziej szczegółowo

Cracow University of Economics Poland

Cracow University of Economics Poland Cracow University of Economics Poland Sources of Real GDP per Capita Growth: Polish Regional-Macroeconomic Dimensions 2000-2005 - Keynote Speech - Presented by: Dr. David Clowes The Growth Research Unit,

Bardziej szczegółowo

POLITYKA PRYWATNOŚCI / PRIVACY POLICY

POLITYKA PRYWATNOŚCI / PRIVACY POLICY POLITYKA PRYWATNOŚCI / PRIVACY POLICY TeleTrade DJ International Consulting Ltd Sierpień 2013 2011-2014 TeleTrade-DJ International Consulting Ltd. 1 Polityka Prywatności Privacy Policy Niniejsza Polityka

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie Internetu w małych i średnich przedsiębiorstwach

Zastosowanie Internetu w małych i średnich przedsiębiorstwach Akademia Ekonomiczna w Poznaniu Wydział Zarządzania Specjalność: Inwestycje Kapitałowe i Strategie Finansowe Przedsiębiorstw Zastosowanie Internetu w małych i średnich przedsiębiorstwach Michał Goc Praca

Bardziej szczegółowo

Wpływ dyrektywy PSD II na korzystanie z instrumentów płatniczych. Warszawa, 15 stycznia 2015 r. Zbigniew Długosz

Wpływ dyrektywy PSD II na korzystanie z instrumentów płatniczych. Warszawa, 15 stycznia 2015 r. Zbigniew Długosz Wpływ dyrektywy PSD II na korzystanie z instrumentów płatniczych Warszawa, 15 stycznia 2015 r. Zbigniew Długosz 1 do czego można wykorzystywać bankowość elektroniczną? nowe usługi płatnicze a korzystanie

Bardziej szczegółowo

Customer engagement, czyli klient, który wraca

Customer engagement, czyli klient, który wraca Customer engagement, czyli klient, który wraca Impact Economics Relations Transformation Warszawa, 4 listopada 2015 Kolejność ma znaczenie Put your staff first, customers second, and shareholders third

Bardziej szczegółowo

Egzamin maturalny z języka angielskiego na poziomie dwujęzycznym Rozmowa wstępna (wyłącznie dla egzaminującego)

Egzamin maturalny z języka angielskiego na poziomie dwujęzycznym Rozmowa wstępna (wyłącznie dla egzaminującego) 112 Informator o egzaminie maturalnym z języka angielskiego od roku szkolnego 2014/2015 2.6.4. Część ustna. Przykładowe zestawy zadań Przykładowe pytania do rozmowy wstępnej Rozmowa wstępna (wyłącznie

Bardziej szczegółowo

Wydawnictwo PLACET zaprasza Państwa do zapoznania się z naszą ofertą.

Wydawnictwo PLACET zaprasza Państwa do zapoznania się z naszą ofertą. OKLADKA Wydawnictwo PLACET zaprasza Państwa do zapoznania się z naszą ofertą. PLACET słowo niegdyś używane w naszym języku a zapożyczone z łaciny oznaczało: przyzwolenie, zgodę, a też,,podobać się. To

Bardziej szczegółowo

Język angielski. Poziom rozszerzony Próbna Matura z OPERONEM i Gazetą Wyborczą CZĘŚĆ I KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI POZIOM ROZSZERZONY CZĘŚĆ I

Język angielski. Poziom rozszerzony Próbna Matura z OPERONEM i Gazetą Wyborczą CZĘŚĆ I KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI POZIOM ROZSZERZONY CZĘŚĆ I Poziom rozszerzony Język angielski Język angielski. Poziom rozszerzony KRYTERIA OCENIANIA ODPOWIEDZI POZIOM ROZSZERZONY CZĘŚĆ I W schemacie oceniania zadań otwartych są prezentowane przykładowe odpowiedzi.

Bardziej szczegółowo

UE przyjmuje nowy program Bezpieczny Internet : 55 mln euro, aby Internet stał się bezpieczny dla dzieci

UE przyjmuje nowy program Bezpieczny Internet : 55 mln euro, aby Internet stał się bezpieczny dla dzieci IP/8/899 Bruksela, dnia 9 grudnia 8 r. UE przyjmuje nowy program Bezpieczny Internet : mln euro, aby Internet stał się bezpieczny dla dzieci Od dnia stycznia 9 r. UE będzie miała nowy program Bezpieczny

Bardziej szczegółowo

Filozofia z elementami logiki Klasyfikacja wnioskowań I część 2

Filozofia z elementami logiki Klasyfikacja wnioskowań I część 2 Filozofia z elementami logiki Klasyfikacja wnioskowań I część 2 Mariusz Urbański Instytut Psychologii UAM Mariusz.Urbanski@amu.edu.pl Plan: definicja pojęcia wnioskowania wypowiedzi inferencyjne i wypowiedzi

Bardziej szczegółowo

Sustainable mobility: strategic challenge for Polish cities on the example of city of Gdynia

Sustainable mobility: strategic challenge for Polish cities on the example of city of Gdynia Katedra Rynku Transportowego Sustainable mobility: strategic challenge for Polish cities on the example of city of Gdynia dr Marcin Wołek Department of Transportation Market University of Gdansk Warsaw,

Bardziej szczegółowo

Organisation and organisational structures. dr hab. prof. AWF Jolanta Żyśko Akademia Wychowania Fizycznego w Warszawie www.zysko.

Organisation and organisational structures. dr hab. prof. AWF Jolanta Żyśko Akademia Wychowania Fizycznego w Warszawie www.zysko. Organisation and organisational structures dr hab. prof. AWF Jolanta Żyśko Akademia Wychowania Fizycznego w Warszawie www.zysko.pl The system model by Leavitt Structure Aims and objectives Technology (Administration)

Bardziej szczegółowo

Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2014/2015

Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki. Karta przedmiotu. obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 2014/2015 Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki Karta przedmiotu Wydział Inżynierii Środowiska obowiązuje studentów rozpoczynających studia w roku akademickim 014/015 Kierunek studiów: Inżynieria Środowiska

Bardziej szczegółowo

PROJECT. Syllabus for course Principles of Marketing. on the study program: Administration

PROJECT. Syllabus for course Principles of Marketing. on the study program: Administration Poznań, 2012, September 20th Doctor Anna Scheibe adiunct in the Department of Economic Sciences PROJECT Syllabus for course Principles of Marketing on the study program: Administration I. General information

Bardziej szczegółowo

Osoby 50+ na rynku pracy 2013-1-PL1-GRU06-38713

Osoby 50+ na rynku pracy 2013-1-PL1-GRU06-38713 Osoby 50+ na rynku pracy 2013-1-PL1-GRU06-38713 Piąte spotkanie grupy partnerskiej w Katowicach (Polska) 19-20 maj 2015 Program Uczenie się przez całe życie Grundtvig Tytył projektu: Osoby 50+ na rynku

Bardziej szczegółowo

PRACE NAUKOWE. Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu. Redaktor^, naukowi. Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu Wrocław 2009

PRACE NAUKOWE. Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu. Redaktor^, naukowi. Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu Wrocław 2009 PRACE NAUKOWE Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu Redaktor^, naukowi,.'~*i\*\- ::"?' '"''* --f'.'.';-.-v 1 Wydawnictwo Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu Wrocław 2009 Spis treści Wstęp. '... Część

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp... 9 Introduction... 11

Spis treści. Wstęp... 9 Introduction... 11 Spis treści Wstęp... 9 Introduction... 11 CZĘŚĆ I Obszar filozoficzno-antropologiczny... 13 Zuzana Chanasová Antropologické výzvy súčasného pedagóga primárneho vzdelávania........ 15 Grzegorz Hołub Od

Bardziej szczegółowo

Formularz dla osób planujących ubiegać się o przyjęcie na studia undergraduate (I stopnia) w USA na rok akademicki

Formularz dla osób planujących ubiegać się o przyjęcie na studia undergraduate (I stopnia) w USA na rok akademicki Formularz dla osób planujących ubiegać się o przyjęcie na studia undergraduate (I stopnia) w USA na rok akademicki 2017-2018 Zanim zaczniesz wypełniać formularz, zapoznaj się z Instrukcjami! Imię i nazwisko:

Bardziej szczegółowo

Platforma Office 2010

Platforma Office 2010 Collaborate more Platforma Office 2010 Sebastian Wilczewski Konsultant Betacom S.A. 2 Platforma Office 2010 jako narzędzie do efektywnego zarządzania procesami w organizacji. Jak skutecznie zarządzać informacją?

Bardziej szczegółowo

Społeczna odpowiedzialność organizacji

Społeczna odpowiedzialność organizacji Społeczna odpowiedzialność organizacji Społeczna odpowiedzialność biznesu rys historyczny Biblijne korzenie koncepcji społecznej odpowiedzialności A.Carnegie (magnat przem. stalowego) Ewangelia bogactwa

Bardziej szczegółowo

Aleksandra Szulman-Wardal

Aleksandra Szulman-Wardal Polskie Forum Psychologiczne, 2013, tom 18, numer 3, s. 363-374 Aleksandra Szulman-Wardal ETHICAL PROBLEMS IN HEALTH SCIENCES ON THE EXAMPLE OF CLINICAL PSYCHOLOGY AND REHABILITATION PSYCHOLOGY Summary.

Bardziej szczegółowo

Konsorcjum Śląskich Uczelni Publicznych

Konsorcjum Śląskich Uczelni Publicznych Konsorcjum Śląskich Uczelni Publicznych Dlaczego powstało? - świat przeżywa dziś rewolucję w obszarze edukacji, - naszym celem jest promocja śląskiego jako regionu opartego na wiedzy, i najnowszych technologiach,

Bardziej szczegółowo

First year of studies - Sculpture... 2. Second year of studies- Sculpture... 3. Third year of studies- Sculpture... 4

First year of studies - Sculpture... 2. Second year of studies- Sculpture... 3. Third year of studies- Sculpture... 4 Academic year 2014/2015 Academy of Fine Arts in Gdańsk Faculty of Sculpture and Intermedia Long-cycle Master s degree studies (5 years) The Faculty of Sculpture is divided into two fields of study: Sculpture

Bardziej szczegółowo

Dziennikarstwo i Media 6, 2015 for this edition by CNS. Teoria i praktyka medioznawstwa

Dziennikarstwo i Media 6, 2015 for this edition by CNS. Teoria i praktyka medioznawstwa Teoria i praktyka medioznawstwa Acta Universitatis Wratislaviensis No 3683 6 Teoria i praktyka medioznawstwa Pod redakcją Igora Borkowskiego Wrocław 2015 Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego Rada Redakcyjna

Bardziej szczegółowo

Dwie oceny systemu bezpieczeństwa: ilościowa i jakościowa. Robert Kępczyński Senior Consultant

Dwie oceny systemu bezpieczeństwa: ilościowa i jakościowa. Robert Kępczyński Senior Consultant Dwie oceny systemu bezpieczeństwa: ilościowa i jakościowa Robert Kępczyński Senior Consultant Mechanizm bezpieczeństwa zawsze jest kompromisem " Akceptowalne ryzyko Skomplikowanie Dłuższy czas reakcji

Bardziej szczegółowo

Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing and its consequences for society

Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing and its consequences for society Prof. Piotr Bledowski, Ph.D. Institute of Social Economy, Warsaw School of Economics local policy, social security, labour market Unit of Social Gerontology, Institute of Labour and Social Studies ageing

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ: PSYCHOLOGIA KIERUNEK:

WYDZIAŁ: PSYCHOLOGIA KIERUNEK: Lp. I Introductory module 3 Academic skills Information Technology introduction Intellectual Property Mysterious Code of Science Online surveys Personal growth and social competences in the globalizedintercultural

Bardziej szczegółowo

Adam Kozierkiewicz JASPERS

Adam Kozierkiewicz JASPERS Adam Kozierkiewicz JASPERS Europa 2020 Flagship initiatives Priorities Targets Digital agenda for Europe Innovation Union Youth on the move Resource efficient Europe An industrial policy for the globalisation

Bardziej szczegółowo

STUDIA MEDIOZNAWCZE MEDIA STUDIES. Vol. 4 (39) 2009. Nr 4 (39) 2009. Warsaw 2009. Instytut Dziennikarstwa Uniwersytetu Warszawskiego

STUDIA MEDIOZNAWCZE MEDIA STUDIES. Vol. 4 (39) 2009. Nr 4 (39) 2009. Warsaw 2009. Instytut Dziennikarstwa Uniwersytetu Warszawskiego The Institute of Journalism of Warsaw University Instytut Dziennikarstwa Uniwersytetu Warszawskiego MEDIA STUDIES STUDIA MEDIOZNAWCZE Vol. 4 (39) 2009 Nr 4 (39) 2009 Warsaw 2009 Warszawa 2009 SPIS TREŒCI

Bardziej szczegółowo

Informal Support in Ageing Societies

Informal Support in Ageing Societies Informal Support in Ageing Societies The Elderly, the Family and the Welfare State Dependency Ratios Myth and Reality The Elderly as Providers and Recipients Future Challenges Policy Implications 1 Dependency

Bardziej szczegółowo

Uw a r u n k o w a n i a r o z w o j u Do l n e g o Śl ą s k a. Redaktor naukowy Teresa Kupczyk

Uw a r u n k o w a n i a r o z w o j u Do l n e g o Śl ą s k a. Redaktor naukowy Teresa Kupczyk Uw a r u n k o w a n i a r o z w o j u Do l n e g o Śl ą s k a w perspektywie roku 2020 Redaktor naukowy Teresa Kupczyk Wrocław 2010 Spis treści Wprowadzenie...7 1. Szanse i zagrożenia dla rozwoju Polski

Bardziej szczegółowo

dr Janusz Reichel Wydział Zarządzania, Uniwersytet Łódzki ul. Matejki 22/26, ŁÓDŹ 90 237 Pok. 37, tel. (42) 6356339 e-mail: jreichel@uni.lodz.

dr Janusz Reichel Wydział Zarządzania, Uniwersytet Łódzki ul. Matejki 22/26, ŁÓDŹ 90 237 Pok. 37, tel. (42) 6356339 e-mail: jreichel@uni.lodz. * dr Janusz Reichel Wydział Zarządzania, Uniwersytet Łódzki ul. Matejki 22/26, ŁÓDŹ 90 237 Pok. 37, tel. (42) 6356339 e-mail: jreichel@uni.lodz.pl *Zainteresowania: * Zarządzanie strategiczne w różnych

Bardziej szczegółowo

Wydział Coachingu. coaching. kierunek studiów: Wyższa Szkoła Zarządzania i Coachingu

Wydział Coachingu. coaching. kierunek studiów: Wyższa Szkoła Zarządzania i Coachingu Wydział Coachingu kierunek studiów: coaching Wyższa Szkoła Zarządzania i Coachingu Wybierz zawód przyszłości lub zdobądź nowe kompetencje Rynek pracy Coaching to wymagający profesjonalnych kompetencji,

Bardziej szczegółowo

Problemy nauki i szkolnictwa wyższego

Problemy nauki i szkolnictwa wyższego Problemy nauki i szkolnictwa wyższego SPIS TREŚCI Ryszard Maciołek, Wiesław Maik, Krzysztof Sikora WPROWADZENIE 11 Część I NAUKA 15 Zbyszko Chojnicki NAUKA JAKO SYSTEM SPOŁECZNO-POZNAWCZY 17 Jan Woleński

Bardziej szczegółowo

Alicja Drohomirecka, Katarzyna Kotarska

Alicja Drohomirecka, Katarzyna Kotarska ZESZYTY NAUKOWE UNIWERSYTETU SZCZECIŃSKIEGO NR 384 PRACE INSTYTUTU KULTURY FIZYCZNEJ NR 20 2003 ALICJA DROHOMIRECKA KATARZYNA KOTARSKA SPRAWNOŚĆ FIZYCZNA DZIECI PRZEDSZKOLNYCH ZE STARGARDU SZCZECIŃSKIEGO

Bardziej szczegółowo

Domy inaczej pomyślane A different type of housing CEZARY SANKOWSKI

Domy inaczej pomyślane A different type of housing CEZARY SANKOWSKI Domy inaczej pomyślane A different type of housing CEZARY SANKOWSKI O tym, dlaczego warto budować pasywnie, komu budownictwo pasywne się opłaca, a kto się go boi, z architektem, Cezarym Sankowskim, rozmawia

Bardziej szczegółowo

Łukasz Reszka Wiceprezes Zarządu

Łukasz Reszka Wiceprezes Zarządu Łukasz Reszka Wiceprezes Zarządu Time for changes! Vocational activisation young unemployed people aged 15 to 24 Projekt location Ząbkowice Śląskie project produced in cooperation with Poviat Labour Office

Bardziej szczegółowo

Please fill in the questionnaire below. Each person who was involved in (parts of) the project can respond.

Please fill in the questionnaire below. Each person who was involved in (parts of) the project can respond. Project CARETRAINING PROJECT EVALUATION QUESTIONNAIRE Projekt CARETRAINING KWESTIONARIUSZ EWALUACJI PROJEKTU Please fill in the questionnaire below. Each person who was involved in (parts of) the project

Bardziej szczegółowo

Program Europa Master Opole-Moguncja-Dijon. Seminarium Wspólne studia - korzyść czy kłopot? Warszawa, 7 listopada 2014 r.

Program Europa Master Opole-Moguncja-Dijon. Seminarium Wspólne studia - korzyść czy kłopot? Warszawa, 7 listopada 2014 r. Program Europa Master Opole-Moguncja-Dijon Seminarium Wspólne studia - korzyść czy kłopot? Warszawa, 7 listopada 2014 r. Program Europa Master Czym jest? STUDY EUROPE LIVE EUROPE! Program Europa Master

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie Raportu o Romach i Travellers

Podsumowanie Raportu o Romach i Travellers Podsumowanie Raportu o Romach i Travellers 10-12 milionów Romów w Europie 6 milionów mieszkających w U E Irlandia Polska Republika Czeska Turcja Populacja społeczności romskiej w liczbach Irlandia Polska

Bardziej szczegółowo

18. Przydatne zwroty podczas egzaminu ustnego. 19. Mo liwe pytania egzaminatora i przyk³adowe odpowiedzi egzaminowanego

18. Przydatne zwroty podczas egzaminu ustnego. 19. Mo liwe pytania egzaminatora i przyk³adowe odpowiedzi egzaminowanego 18. Przydatne zwroty podczas egzaminu ustnego I m sorry, could you repeat that, please? - Przepraszam, czy mo na prosiæ o powtórzenie? I m sorry, I don t understand. - Przepraszam, nie rozumiem. Did you

Bardziej szczegółowo

Akademia Morska w Szczecinie. Wydział Mechaniczny

Akademia Morska w Szczecinie. Wydział Mechaniczny Akademia Morska w Szczecinie Wydział Mechaniczny ROZPRAWA DOKTORSKA mgr inż. Marcin Kołodziejski Analiza metody obsługiwania zarządzanego niezawodnością pędników azymutalnych platformy pływającej Promotor:

Bardziej szczegółowo

W kierunku społecznie odpowiedzialnego zarządzania. Społeczna odpowiedzialność źródłem przewagi konkurencyjnej?

W kierunku społecznie odpowiedzialnego zarządzania. Społeczna odpowiedzialność źródłem przewagi konkurencyjnej? W kierunku społecznie odpowiedzialnego zarządzania Społeczna odpowiedzialność źródłem przewagi konkurencyjnej? Pytania do dyskusji 1. Czego tak naprawdę my jako społeczeństwo oczekujemy od przedsiębiorców

Bardziej szczegółowo

A DIFFERENT APPROACH WHERE YOU NEED TO NAVIGATE IN THE CURRENT STREAMS AND MOVEMENTS WHICH ARE EMBEDDED IN THE CULTURE AND THE SOCIETY

A DIFFERENT APPROACH WHERE YOU NEED TO NAVIGATE IN THE CURRENT STREAMS AND MOVEMENTS WHICH ARE EMBEDDED IN THE CULTURE AND THE SOCIETY A DIFFERENT APPROACH WHERE YOU NEED TO NAVIGATE IN THE CURRENT STREAMS AND MOVEMENTS WHICH ARE EMBEDDED IN THE CULTURE AND THE SOCIETY ODMIENNE PODEJŚCIE JAK NAWIGOWAĆ W OBECNYCH NURTACH I RUCHACH, KTÓRE

Bardziej szczegółowo

OOŚ jako narzędzie zrównoważonego rozwoju

OOŚ jako narzędzie zrównoważonego rozwoju 23-24 maja 2013 r., Wrocław Wydział Prawa Uniwersytetu Wrocławskiego, ul. Uniwersytecka 7-9 (budynek D ) Dyrektywa OOŚ wyzwania i perspektywy w świetle dotychczasowych doświadczeń oraz opublikowanej ostatnio

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Bohdan Borowik, Regina Borowik... 17. Iwona Kłóska... 27

Spis treści. Bohdan Borowik, Regina Borowik... 17. Iwona Kłóska... 27 CZĘŚĆ I Spis treści Zarządzanie zasobami ludzkimi w dobie kryzysu Rozdział 1 STYMULOWANIE I ZARZĄDZANIE WITALNYM POTENCJAŁEM ZASOBÓW LUDZKICH W ORGANIZACJI Bohdan Borowik, Regina Borowik... 17 1. Kształtowanie

Bardziej szczegółowo

Społecznej odpowiedzialności biznesu można się nauczyć

Społecznej odpowiedzialności biznesu można się nauczyć Społecznej odpowiedzialności biznesu można się nauczyć Maciej Cieślik Korzyści płynące z wprowadzania strategii społecznej odpowiedzialności biznesu w przedsiębiorstwach mają wymiar nie tylko wizerunkowy.

Bardziej szczegółowo

Brief description of the paper/report. Chain 90% 10% District

Brief description of the paper/report. Chain 90% 10% District Brief description of the paper/report Item Identification Card (IIC) Process Structure Design Produce Deliver Analyse and Understand Chain 90% 10% District Argument Supply Chain Planning Process. Proces

Bardziej szczegółowo

Ocena funkcjonowania programu Indywidualnych Kont Emerytalnych implikacje dla doskonalenia systemu zabezpieczenia emerytalnego

Ocena funkcjonowania programu Indywidualnych Kont Emerytalnych implikacje dla doskonalenia systemu zabezpieczenia emerytalnego Zarządzanie Publiczne, 4(16)/2011, s. 95 118 Kraków 2012 Published online June 29, 2012 Ocena funkcjonowania programu Indywidualnych Kont Emerytalnych implikacje dla doskonalenia systemu zabezpieczenia

Bardziej szczegółowo

MANAGER CSR MODUŁY WARSZTATOWE

MANAGER CSR MODUŁY WARSZTATOWE MANAGER CSR MODUŁY WARSZTATOWE WARSZTAT C- A IDEA SPOŁECZNEJ ODPOWIEDZIALNOŚCI BIZNESU. PODSTAWY CSR. Skąd się wziął CSR? Historia społecznej odpowiedzialności biznesu. Koncepcja zrównoważonego rozwoju.

Bardziej szczegółowo

TEMATYKA PRAC. Zarządzanie Studia stacjonarne II stopień I rok

TEMATYKA PRAC. Zarządzanie Studia stacjonarne II stopień I rok TEMATYKA PRAC Zapisy dnia 18.02.2015 r. o godz. 9.45 Zarządzanie Studia stacjonarne II stopień I rok Prof.nzdz. dr hab. Agnieszka Sitko-Lutek pok. 1018 1. Uwarunkowania i zmiana kultury organizacyjnej

Bardziej szczegółowo

PROGRAM. Partnerskie Projekty Szkół Program sektorowy Programu Uczenie się przez całe życie. Tytuł projektu: My dream will change the world

PROGRAM. Partnerskie Projekty Szkół Program sektorowy Programu Uczenie się przez całe życie. Tytuł projektu: My dream will change the world PROGRAM Partnerskie Projekty Szkół Program sektorowy Programu Uczenie się przez całe życie Tytuł projektu: My dream will change the world Państwa partnerskie: Hiszpania i Włochy Czas realizacji projektu:

Bardziej szczegółowo

ANKIETA ŚWIAT BAJEK MOJEGO DZIECKA

ANKIETA ŚWIAT BAJEK MOJEGO DZIECKA Przedszkole Nr 1 w Zabrzu ANKIETA ul. Reymonta 52 41-800 Zabrze tel./fax. 0048 32 271-27-34 p1zabrze@poczta.onet.pl http://jedyneczka.bnet.pl ŚWIAT BAJEK MOJEGO DZIECKA Drodzy Rodzice. W związku z realizacją

Bardziej szczegółowo

PROGRAM STAŻU Nazwa podmiotu oferującego staż IBM GSDC SP.Z.O.O

PROGRAM STAŻU Nazwa podmiotu oferującego staż IBM GSDC SP.Z.O.O PROGRAM STAŻU Nazwa podmiotu oferującego staż IBM GSDC SP.Z.O.O Miejsce odbywania stażu IBM, ul. Muchoborska 8, 54-424 Wrocław, Poland Stanowisko, obszar działania Młodszy Koordynator Zarządzania Bazą

Bardziej szczegółowo

not the territory (Holmes 1988/2000: 174)

not the territory (Holmes 1988/2000: 174) the map is not the territory (Holmes 1988/2000: 174) Holmes coins the name for the new discipline [ ] the designation translation studies would seem to be the most appropriate of all those available in

Bardziej szczegółowo

Warszawa, maj 2013 BS/70/2013 OPINIE NA TEMAT DOPUSZCZALNOŚCI TZW. UBOJU RYTUALNEGO

Warszawa, maj 2013 BS/70/2013 OPINIE NA TEMAT DOPUSZCZALNOŚCI TZW. UBOJU RYTUALNEGO Warszawa, maj 2013 BS/70/2013 OPINIE NA TEMAT DOPUSZCZALNOŚCI TZW. UBOJU RYTUALNEGO Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 11 stycznia 2013 roku Fundacja Centrum Badania

Bardziej szczegółowo

Logika rozmyta typu 2

Logika rozmyta typu 2 Logika rozmyta typu 2 Zbiory rozmyte Funkcja przynależności Interwałowe zbiory rozmyte Funkcje przynależności przedziałów Zastosowanie.9.5 Francuz Polak Niemiec Arytmetyka przedziałów Operacje zbiorowe

Bardziej szczegółowo

Angielski Biznes Ciekawie

Angielski Biznes Ciekawie Angielski Biznes Ciekawie Conditional sentences (type 2) 1. Discuss these two types of mindsets. 2. Decide how each type would act. 3. How would you act? Czy nauka gramatyki języka angielskiego jest trudna?

Bardziej szczegółowo

STUDIUJESZ SOCJOLGIĘ?

STUDIUJESZ SOCJOLGIĘ? STUDIUJESZ SOCJOLGIĘ? PRZYJDŹ NA SPECJALIZACJĘ SOCJOLOGIA GOSPODARKI I INTERNETU CZEGO WAS NAUCZYMY? CZYM JEST SOCJOLOGIA GOSPODARKI Stanowi działsocjologii wykorzystujący pojęcia, teorie i metody socjologii

Bardziej szczegółowo

PRAWA CZŁOWIEKA W BIOMEDYCYNIE. ks. Artur Aleksiejuk

PRAWA CZŁOWIEKA W BIOMEDYCYNIE. ks. Artur Aleksiejuk PRAWA CZŁOWIEKA W BIOMEDYCYNIE ks. Artur Aleksiejuk Pojęcie praw człowieka Przez prawa człowieka rozumie się te prawa, które są bezpośrednio związane z naturą człowieka jako istoty rozumnej i wolnej (osoby)

Bardziej szczegółowo

Goodman Poznań Airport Logistics Centre 16,734 sqm warehouse space available as from Q3 2016. Best placed for business+

Goodman Poznań Airport Logistics Centre 16,734 sqm warehouse space available as from Q3 2016. Best placed for business+ Goodman Poznań Airport 16,734 sqm warehouse space available as from Q3 2016. Best placed for business Goodman Poznań Airport ul. Batorowska 35, 62-081 Wysogotowo, Poznań Najlepsze miejsce dla biznesu Goodman

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wykaz skrótów... 9

Spis treści. Wykaz skrótów... 9 Spis treści Wykaz skrótów................................................ 9 Normatywna potęga Unii Europejskiej: struktura teoretyczno-metodologiczna badania (Anna Skolimowska)............................

Bardziej szczegółowo

Wybrane aspekty analiz i strategii podmiotów gospodarczych we współczesnych czasach. Część I

Wybrane aspekty analiz i strategii podmiotów gospodarczych we współczesnych czasach. Część I Wybrane aspekty analiz i strategii podmiotów gospodarczych we współczesnych czasach Część I Szczecin 2013 Tytuł monografii naukowej: Wybrane aspekty analiz i strategii podmiotów gospodarczych we współczesnych

Bardziej szczegółowo

A n g i e l s k i. Phrasal Verbs in Situations. Podręcznik z ćwiczeniami. Dorota Guzik Joanna Bruska FRAGMENT

A n g i e l s k i. Phrasal Verbs in Situations. Podręcznik z ćwiczeniami. Dorota Guzik Joanna Bruska FRAGMENT A n g i e l s k i Phrasal Verbs in Situations Podręcznik z ćwiczeniami FRAGMENT Dorota Guzik Joanna Bruska Autorzy: Dorota Guzik, Joanna Bruska Konsultacja językowa: Tadeusz Z. Wolański Lektorzy: Maybe

Bardziej szczegółowo

1. Orientacja rynkowa - aspekty i potrzeba rozwoju w środowisku internetowym - Milleniusz W. Nowak 15

1. Orientacja rynkowa - aspekty i potrzeba rozwoju w środowisku internetowym - Milleniusz W. Nowak 15 Wprowadzenie 9 Część I. Zarządzanie marketingowe 1. Orientacja rynkowa - aspekty i potrzeba rozwoju w środowisku internetowym - Milleniusz W. Nowak 15 1.1. Różne koncepcje roli marketingu w zarządzaniu

Bardziej szczegółowo

BADANIE SATYSFAKCJI Z WYNAGRODZENIA

BADANIE SATYSFAKCJI Z WYNAGRODZENIA II Krakowskie Forum Wynagrodzeń 31.05 01.06.2007 BADANIE SATYSFAKCJI Z WYNAGRODZENIA dr Kazimierz Sedlak 1 Satysfakcja z wynagrodzenia jako ważny element badania postaw wobec pracy Wzrost zainteresowania

Bardziej szczegółowo

Zmiany w prawie europejskim dotyczące monitorowania bezpieczeństwa farmakoterapii

Zmiany w prawie europejskim dotyczące monitorowania bezpieczeństwa farmakoterapii Zmiany w prawie europejskim dotyczące monitorowania bezpieczeństwa farmakoterapii Monika Trojan Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych Stan obecny Rejestracja

Bardziej szczegółowo

Najbardziej pożądani pracodawcy 2014 w opinii specjalistów i menedżerów / Badanie Antal International

Najbardziej pożądani pracodawcy 2014 w opinii specjalistów i menedżerów / Badanie Antal International Edycja 5. kwiecień 2015 5 th Edition APRIL 2015 Najbardziej pożądani pracodawcy 2014 w opinii specjalistów i menedżerów / Badanie Antal International The Most Desired Employers 2014 in the Opinion of Professionals

Bardziej szczegółowo

WROCŁAWSKIE STUDIA POLITOLOGICZNE 18/2015

WROCŁAWSKIE STUDIA POLITOLOGICZNE 18/2015 WROCŁAWSKIE STUDIA POLITOLOGICZNE 18/2015 Rada Naukowa Andrzej Antoszewski (Uniwersytet Wrocławski) Wiesław Bokajło (Uniwersytet Wrocławski) Nebojša Blanuša (Uniwersytet w Zagrzebiu) Zbigniew Czachór (UAM

Bardziej szczegółowo

Aktywność szkół wyższych w Polsce na rzecz rozwoju społeczności lokalnych dyskusja wokół pojęcia trzeciej misji uczelni

Aktywność szkół wyższych w Polsce na rzecz rozwoju społeczności lokalnych dyskusja wokół pojęcia trzeciej misji uczelni Aktywność szkół wyższych w Polsce na rzecz rozwoju społeczności lokalnych dyskusja wokół pojęcia trzeciej misji uczelni Agnieszka Piotrowska-Piątek Urząd Statystyczny w Kielcach Rola szkół wyższych w rozwoju

Bardziej szczegółowo

Health Resorts Pearls of Eastern Europe Innovative Cluster Health and Tourism

Health Resorts Pearls of Eastern Europe Innovative Cluster Health and Tourism Health Resorts Pearls of Eastern Europe Innovative Cluster Health and Tourism Projekt finansowany Fundusze Europejskie z budżetu państwa dla rozwoju oraz ze Polski środków Wschodniej Unii Europejskiej

Bardziej szczegółowo

Call 2013 national eligibility criteria and funding rates

Call 2013 national eligibility criteria and funding rates Call 2013 national eligibility criteria and funding rates POLAND a) National eligibility criteria Funding Organisation National Contact Point National Center for Research and Development (Narodowe Centrum

Bardziej szczegółowo

Projekt C-E.N.T.E.R.

Projekt C-E.N.T.E.R. Projekt C-E.N.T.E.R. Projekt: Competence, cooperation and communication in the dissemination and exploitation of EU Projects Program: LLP Key Activity 4 Partnerstwo: 14 partnerów z 13 krajów (AT, BE, DE,

Bardziej szczegółowo

Aktualne Problemy Biomechaniki, nr 8/2014 163

Aktualne Problemy Biomechaniki, nr 8/2014 163 Aktualne Problemy Biomechaniki, nr 8/2014 163 Piotr WODARSKI, Marek Andrzej BIENIEK Zabrze Zabrze Katedra Streszczenie: Wykorzystanie nowoczesnych systemów Technologii Wirtualnej kaski 3D, w wybranych

Bardziej szczegółowo

ZESZYTY NAUKOWE NR 12 (84) AKADEMII MORSKIEJ Szczecin 2007

ZESZYTY NAUKOWE NR 12 (84) AKADEMII MORSKIEJ Szczecin 2007 ISSN 1733-8670 ZESZYTY NAUKOWE NR 12 (84) AKADEMII MORSKIEJ Szczecin 2007 WYDZIAŁ INŻYNIERYJNO-EKONOMICZNY TRANSPORTU Anna Białas Motyl Przewozy ładunków transportem śródlądowym i praca przewozowa w krajach

Bardziej szczegółowo

IZBA RZEMIEŚLNICZA ORAZ MAŁEJ I ŚREDNIEJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W KATOWICACH. Społeczna Odpowiedzialność Biznesu

IZBA RZEMIEŚLNICZA ORAZ MAŁEJ I ŚREDNIEJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W KATOWICACH. Społeczna Odpowiedzialność Biznesu IZBA RZEMIEŚLNICZA ORAZ MAŁEJ I ŚREDNIEJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W KATOWICACH Społeczna Odpowiedzialność Biznesu Społeczna Odpowiedzialność Biznesu SPOŁECZNA ODPOWIEDZIALNOŚĆ BIZNESU TO koncepcja, wedle której

Bardziej szczegółowo