MEMENTODwumiesięcznik Funeralny

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "MEMENTODwumiesięcznik Funeralny"

Transkrypt

1 czasopismo dla profesjonalistów z branży cmentarnej i pogrzebowej, wydawane od 1997 roku. Szanowni Państwo, w 2011 roku obchodzi 15-lecie istnienia. Ten najstarszy magazyn pogrzebowy w Polsce wydawany przez Polskie Stowarzyszenie Kremacyjne Administratorów Cmentarzy i Przedsiębiorców Pogrzebowych dostarcza specjalistycznej wiedzy, inspiruje a także wspiera rynek cmentarno-pogrzebowy szeregiem działań prośrodowiskowych, które na przestrzeni lat doprowadziły m.in. do podniesienia prestiżu przedsiębiorczości pogrzebowej w Polsce. Pismo od kilkunastu lat spełnia role: organizacyjną i popularyzatorską oraz promocyjną, którym to wielu przedsiębiorców pogrzebowych, zarządców cmentarzy i producentów zawdzięcza dziś swoją wysoką pozycję zawodową i środowiskową. jest patronem i współorganizatorem blisko 140 szkoleń branżowych (dla licencjonowanych zarządców nieruchomości oraz certyfikacyjnych ISO) oraz ważnych konferencji ogólnopolskich. Na łamach pisma prezentowane są wydarzenia z życia środowiska, a także omawiane różne problemy z którymi borykają się przedsiębiorcy pogrzebowi oraz zarządcy cmentarzy. raz na dwa miesiące przekazuje najważniejsze informacje dotyczące branży uszeregowane w ramach głównych działów tematycznych: aktualności, technika, prawo i obyczaje. W piśmie znajdziecie Państwo zapowiedzi i relacje z wydarzeń branżowych w kraju i za granicą, prezentacje oferty zarówno krajowych, jak i zagranicznych producentów na polskim rynku, informacje o światowych nowinkach, rozwoju kremacji i krajowego rynku usług pogrzebowo-cmentarnych oraz zmianach w przepisach i najnowszym orzecznictwie polskich sądów w istotnych dla branży kwestiach. Publikujemy także dane statystyczne dotyczące liczby zgonów Polaków w kraju i za granicą oraz statystyki kremacji. Słowem w odnajdą Państwo treści pomocne w codziennej pracy zawodowej. Mając nadzieję, że uznają Państwo naszą ofertę za godną zainteresowania zapraszamy do zapoznania się z załącznikiem w którym pozwoliliśmy sobie przedstawić Państwu kilka tekstów, które ukazały się w na przestrzeni ostatnich dwóch lat. Jeśli są Państwo zainteresowani zaprenumerowaniem (koszt prenumeraty rocznej sześć numerów 192,60 zł) prosimy o kontakt z Biurem Polskiego Stowarzyszenia Kremacyjnego, Administratorów Cmentarzy i Przedsiębiorców Pogrzebowych (PSKACiPP), pod numerami telefonów: , , ma ambicje trafiać do tych, którzy od prasy pogrzebowej wymagają pogłębionej i rzetelnej prezentacji spraw organizacyjno-prawnych związanych z branżą pogrzebowo-cmentarną. jest otwarte na sygnały o bieżących wydarzeniach w Państwa przedsiębiorstwach, problemach bezpośrednio dotykających Państwa firmy czy cmentarza, ale także o tych które są bolączką całej branży. Bardzo liczę na współpracę z Państwem i zapraszam do prenumeraty i kontaktów z redakcją. Beata Mróz Redaktor DF tel , WYDAWCA POLSKIE STOWARZYSZENIE KREMACYJNE ADMINISTRATORÓW CMENTARZY i PRZEDSIĘBIORCÓW POGRZEBOWYCH (PSKACiPP) Warszawa, ul. Etiudy Rewolucyjnej 48 tel./fax , tel. kom NIP: KRS: Konto: PKO BP S.A. Oddział 10/Warszawa

2 Polskie Stowarzyszenie Kremacyjne Administratorów Cmentarzy i Przedsiębiorców Pogrzebowych Wydawca najstarszego funeralnego czasopisma branżowego Dwumiesięcznika Funeralnego Warszawa, ul. Etiudy Rewolucyjnej 48 tel./fax , tel. kom IE DAN zweimonatszeitschrift Für BesTaTTungsgewerBe SPE Numer 2 / 2010 Nummer 2 / 2010 Organizacja zawodowa istniejąca od roku 1998 Organizator: szkoleń dokształcających dla zarządców cmentarzy konferencji środowiskowych, studyjnych spotkań i wyjazdów branżowych Organizator Targów Funeralnych TyTuł od 1997 TiTel seit 1997 LNE SoN DEr numer 4 / 2010 W YDA EDIZIO Numer 1 / 2010 Numero 1 / 2010 Testata fondata nel 1997 ECJAL NIE SP NE NE SPE CIALE TyTuł od 1997 Targi Funeralne VENIA Dwumiesięcznik funeralny Zweimonatszeitschrift für Bestattungsgewerbe SPE Numer 2 / 2010 Nummer 2 / 2010 Funeral bimonthly Numer 5 / 2010 Number 5 / 2010 CJA Targi Funeralne 2010 im. Wojciecha Krawczyka Czeskie Targi Pogrzebowe VENIA 2010 Titel seit 1997 LNE SoN DEr Title since 1997 E Numer 5 / 2009 gab AuS Bimensile funerale Design w urnach IE str. 19 ZEITSCHRIfT für friedhofsverwalter, BESTATTUNGSUNTERNEHMER, HERSTELLER UND vertreiber von BESTATTUNGSWAREN, ACCESSOIRES UND TECHNISCHEN GERäTEN ZUM EINSATZ AUf friedhöfen. vertrieb AUSSCHLIESSLICH IM ABONNEMENT. - URNY DAN Dwumiesięcznik Funeralny CZASOPISMO ADMINISTRATORÓW CMENTARZY,PRZEDSIĘBIORCÓW POGRZEBOWYCH, PRODUCENTÓW I DYSTRYBUTORÓW SPRZĘTU POGRZEBOWEGO, AKCESORIÓW I URZĄDZEŃ TECHNIKI CMENTARNEJ. KOLPORTAŻ WYŁĄCZNIE W PRENUMERACIE. Hit numeru WY Numer 4 / 2009 MAGAZINE Of CEMETERY ADMINISTRATORS, funeral DIRECTORS, MANUfACTURERS AND DISTRIBUTORS Of funeral EqUIPMENT, ACCESSORIES AND CEMETERY TECHNIqUE DEvICES. SUBSCRIPTION ONLY. CZASOPISMO ADMINISTRATORÓW CMENTARZY,PRZEDSIĘBIORCÓW POGRZEBOWYCH, PRODUCENTÓW I DYSTRYBUTORÓW SPRZĘTU POGRZEBOWEGO, AKCESORIÓW I URZĄDZEŃ TECHNIKI CMENTARNEJ. KOLPORTAŻ WYŁĄCZNIE W PRENUMERACIE. PUBBLICAZIONE DEGLI AMMINISTRATORI DEI CIMITERI, OPERATORI DELLE POMPE FUNEBRI, PRODUTTORI E DISTRIBUTORI DELLE ATTREZZATURE FUNERARIE, ACCESSORI E IMPIANTI DELLA TECNICA CIMITERIALE. DISTRIBUZIONE ESCLUSIVA AGLI ABBONATI. CZASOPISMO ADMINISTRATORÓW CMENTARZY,PRZEDSIĘBIORCÓW POGRZEBOWYCH, PRODUCENTÓW I DYSTRYBUTORÓW SPRZĘTU POGRZEBOWEGO, AKCESORIÓW I URZĄDZEŃ TECHNIKI CMENTARNEJ. KOLPORTAŻ WYŁĄCZNIE W PRENUMERACIE. E CJA gab AuS WY ZEITSCHRIfT für friedhofsverwalter, BESTATTUNGSUNTERNEHMER, HERSTELLER UND vertreiber von BESTATTUNGSWAREN, ACCESSOIRES UND TECHNISCHEN GERäTEN ZUM EINSATZ AUf friedhöfen. vertrieb AUSSCHLIESSLICH IM ABONNEMENT. CZASOPISMO ADMINISTRATORÓW CMENTARZY,PRZEDSIĘBIORCÓW POGRZEBOWYCH, PRODUCENTÓW I DYSTRYBUTORÓW SPRZĘTU POGRZEBOWEGO, AKCESORIÓW I URZĄDZEŃ TECHNIKI CMENTARNEJ. KOLPORTAŻ WYŁĄCZNIE W PRENUMERACIE. w Światowej Federacji Służb Pogrzebowych FIAT IFTA Reprezentant polskiej branży Numer 6 / 2009 numer 3 / 2010 numer 6 / 2010 TyTuł od 1997 На русском языке cтpanы: 7, 10, TyTuł od 1997

3 Aktualności Stowarzyszeniowe Forum Branżowe Z prac nad nowym prawem pogrzebowym Propozycje PskaciPP do nowej ustawy pogrzebowej złożone w gis W połowie lutego br., zgodnie z wcześniejszymi zapowiedziami, przekazaliśmy do Głównego Inspektoratu Sanitarnego, opracowującego na zlecenie Ministerstwa Zdrowia założenia projektu nowej ustawy pogrzebowej, szczegółowe propozycje uregulowań zagadnień cmentarno-pogrzebowych. Propozycje pogrupowane zostały w następujące zagadnienia: 1) cel i zakres ustawy, 2) określenie pojęć użytych w ustawie, 3) cmentarze (zakładanie, zarządzanie, zamknięcie i likwidacja, cmentarze publiczne i niepubliczne), 6) groby, prawo do grobu i likwidacja grobów, 7) pochowanie zwłok i prawo do pochówku, 8) ekshumacja zwłok, 9) zwłoki i stwierdzenie zgonu, 10) postępowanie ze zwłokami, 11) usługi pogrzebowe, 12) przewóz zwłok, szczątków i prochów, 13) balsamowanie i konserwowanie zwłok, 14) kremacja i postępowanie z prochami, eksploatacja krematorium, 15) przepisy karne. W naszych propozycjach opieramy się na wieloletnim doświadczeniu praktyków oraz przepisach obowiązujących w innych krajach Unii Europejskiej czytamy w piśmie przewodnim podpisanym przez Prezesa PSKACiPP Tomasza Salskiego. Przygotowany pakiet propozycji uszeregowanych tematycznie spełnia, naszym zdaniem, kryteria czytelności i zrozumiałości nie tylko dla osób z wykształceniem prawniczym mówi Barbara Zawadzka z Biura Stowarzyszenia. Sformułowane na ponad 20 stronach propozycje to efekt kilkumiesięcznej pracy specjalnie powołanego w Stowarzyszeniu zespołu branżystów, który pracował pod przewodnictwem Mariana Kolczyńskiego. Ze względu na rozległość i różnorodność materii prace rozdzielono na 8 sekcji problemowych: kremacji, cmentarzy komunalnych, przewozów międzynarodowych, prawa do grobu, likwidacji grobów, infrastruktury zakładów Krematyści o nowym prawie pogrzebowym listopad 2009 pogrzebowych, zwłok w kontekście technik postępowania i konserwacji, chorób zakaźnych. W propozycjach uwzględniono także uwagi przedsiębiorców i administratorów zgłaszane w ramach konsultacji wewnątrz środowiskowych i nadsyłanych do Biura Stowarzyszenia pisemnych sugestii oraz wymiany poglądów dokonanej podczas dwóch ogólnopolskich konferencji poświęconych nowemu prawu pogrzebowemu w marcu 2009 w Złotym Potoku i grudniu 2009 w Lublinie. Na kształt przedłożonych w GIS propozycji wpływ miały także odbyte w ciągu ostatniego roku spotkania z urzędnikami różnego szczebla w GIS, a w szczególności rozmowy, do jakich doszło 28 stycznia 2010 roku z zastępcą Głównego Inspektora Sanitarnego, Janem Orgelbrandem, w Biurze Poselskim posłanki Joanny Muchy w Lublinie. O ich przebiegu piszemy na str. 16. Zachęcamy także do zapoznania się z propozycjami złożonymi w GIS przez PSKACiPP, które jak wynika z zapewnień władz GIS, są merytorycznym wkładem naszej branży w pisanie projektu nowej ustawy i posłużą już na etapie opracowywania jej założeń. Mamy nadzieję, że właśnie konsultacja społeczna z naszym środowiskiem na etapie przygotowywania założeń projektu ma szansę zaowocować satysfakcjonującymi branżę rozwiązaniami. Zainteresowanych treścią przedłożonych w GIS propozycji odsyłamy do następnego numeru, w którym opublikujemy ich fragmenty. Konferencja poświęcona nowemu prawu w Złotym Potoku marzec 2009 Czerwcowe spotkanie branżystów w ZCK Warszawa Sondaż Newsweeka Gdzie jest miejsce dla prochów bliskich? Na pytanie o miejsce dla prochów bliskich jeszcze niedawno odpowiadało się bez wahania: cmentarz. Obecnie dla wielu Polaków nie jest to takie jednoznaczne. W związku z pracami nad nową ustawą pogrzebową w marcu br. tygodnik Newsweek zlecił firmie Gemius przeprowadzenie sondażu z jednym tylko pytaniem: Czy uważasz, że ludzie powinni mieć prawo przechowywać prochy bliskich w domu, bądź rozsypywać je na przykład w morzu, czy w ogrodzie. Opublikowane 7 marca 2010 roku wyniki sondażu wykazały znaczne zróżnicowanie poglądów Polaków na wskazany temat. Zdecydowanie tak odpowiedziało 34 procent pytanych, raczej tak 36 procent pytanych, a raczej nie i zdecydowanie nie 22 procent badanych. Osiem procent respondentów nie potrafiło odpowiedzieć na zadane pytanie. Komentując te wyniki, socjolog kultury z Uniwersytetu Śląskiego dr Krzysztof Łęcki zauważył m.in. Jeszcze do niedawna kremacja była uznawana za ekstrawagancję, a niektórym kojarzyła się z drugą wojną światową. Dziś już nikogo nie dziwi. (mj) krematorium Pruszków Już latem 2011 roku odbędą się pierwsze spopielenia w krematorium w podwarszawskim Pruszkowie. Inwestycja ruszyła pełną parą. Stawiamy mury informuje Mariusz Szadkowski, właściciel prywatnej firmy Dom Pogrzebowy Szadkowski. Spopielarnia powstaje na półhektarowej działce tuż obok cmentarzy przy ul. Południowej w Pruszkowie. Budowa przebiegać będzie w trzech etapach: krematorium, dwie kaplice, dom pogrzebowy ze sklepami. Cały obiekt będzie zajmował powierzchnię 1700 m 2, a samo krematorium 700 m 2. (ar) Plac budowy krematorium w Pruszkowie w listopadzie 2010 Auror a już spopiela 13 marca w Dąbrowie Górniczej otwarto trzynaste w kraju i czwarte w śląskiem krematorium. Nosi ono nazwę Aurora, bo tak starożytni Rzymianie określali boginię świtu. Właścicielką krematorium jest Maria Musik. To pierwsza w Polsce kobieta, która samodzielnie zdecydowała się na takie przedsięwzięcia. Pani Maria dotąd zajmowała się importem obuwia z Chin. - Pewien mężczyzna zapytał mnie o chińskie trumny i urny. Później jeden z chińskich przedsiębiorców sondował, czy nie chciałabym kupić pieca kremacyjnego. Wtedy po głowie zaczęło chodzić mi krematorium opowiada Maria Musik. Inwestorka zakupiła dwa włoskie piece kremacyjnych firmy GEM Matthews. W krematorium jest miejsce na trzeci. Budynek spopielarni ma 800 m 2, stoi na działce o powierzchni 1700 m 2. Zaprojektowała go Danuta Fredowicz z sosnowieckiej firmy ESAL. W obiekcie mieści się kaplica, dwie sale pożegnań (na 30 i 15 osób) oraz pomieszczenie, gdzie rodzina oczekuje na spopielenie. Całość dopełniają pomieszczenia biurowe, socjalne dla pracowników krematorium oraz oczekujących na wykonanie usługi pracowników zakładów pogrzebowych i kierowców. Kremacje wykonujemy z dnia na dzień, jeśli zgłoszenie dostaniemy rano, jest szansa na wykonanie usługi tego samego dnia zapewnia właścicielka. Spopielenie kosztuje 600 zł. Krematorium wyposażone jest w system skanerów, które mają uniemożliwiać pomyłki przy kremacji. Każda trumna opatrzona jest systemem kodów. Po kremacji z kompatybilnej z urządzeniem drukarki otrzymujemy wydruk historii kremacji wyjaśnia Maria Musik. (ar)

4 Forum Branżowe Now y w bydgoskim Uniwersalu Znana na kujawsko-pomorskim rynku usług funeralnych firma Alicji i Arkadiusza Durków z Bydgoszczy nabyła pierwszy w Polsce fabrycznie nowy karawan Jaguar. Myśl żeby kupić wartego 150 tysięcy euro Jaguara zrodziła się podczas Targów Funeralnych 2008 w Warszawie. Umowę z producentem, włoską fabryką karawanów Pilato zawarliśmy w lipcu 2009 roku, a cztery miesiące później auto było już do odbioru opowiada Arkadiusz Durek, współwłaściciel bydgoskiej firmy. W ten sposób od drugiej połowy listopada niezwykle eleganckie, pięciomiejscowe auto z wydzielonym przedziałem trumiennym obsługuje ceremonie pogrzebowe bydgoszczan, którzy zamawiają usługę w Uniwersalu. Ważący ponad 2 tony i mierzący ponad sześć metrów czarny karawan z chromowanymi elementami nadwozia wzbudza podziw i zainteresowanie nawet wśród zwykłych przechodniów. Obsługa ceremonii Jaguarem jest u nas w standardzie, no chyba że na drogach jest gołoledź zapewnia uśmiechniętym głosem Arkadiusz Durek, który wraz z córką Klaudią osobiście odebrał nowiutkie auto z siedziby włoskiej firmy. Te 1500 km i 17 godzin za kółkiem to był pierwszy test samochodu, który Włosi nazwali Królową Karawanów tłumaczy. Jej Wysokość pod maską skrywa 207-konny, 2,7-litrowy silnik wysokoprężny z dwiema turbosprężarkami i bezpośrednim wtryskiem Common Rail, który pozwala w 8,2 sekundy osiągnąć prędkość 100 km/h. Nie o rozwijanie nadmiernych prędkości w tym przypadku jednak chodzi. Przy poruszaniu się w tempie konduktowym niewątpliwym udogodnieniem jest zaawansowana sześciostopniowa automatyczna skrzynia biegów i wręcz bezgłośna praca silnika wylicza właściciel. Jaguar zaskoczył pozytywnie także pod Arkadiusz Durek z córką Klaudią względem spalania, które oscyluje wokół 10 litrów ropy na 100 km. System wspomagający poruszanie się po małych przestrzeniach, wykorzystując czujniki ultradźwiękowe zamontowane w przednim i tylnym zderzaku, ostrzeże przed przeszkodami, takimi jak krawężniki, słupki, cmentarne nagrobki. Czujniki światła odpowiadają zaś za włączanie bi-xenonowych lamp, a czujniki deszczu regulują pracą wycieraczek. Auto ma jeden mankament dodaje na koniec rozmowy Arkadiusz Durek. Za szybko się brudzi. Ale taka jest już uroda czarnych aut. Polonez, którego zastąpił Jaguar też był czarny śmieje się właściciel pierwszego w Polsce karawanu marki Jaguar. Z PR ASY ZŁódzkie porządki Do niedawna w łódzkich USC obok referatów zgonu można było zobaczyć stoiska zakładu pogrzebowego H. Skrzydlewskiej. Tak się składa, że syn Pani Skrzydlewskiej, niejaki Witold Skrzydlewski, jest radnym miasta Łodzi. Pani Julia Pitera, pełnomocnik rządu ds. walki z korupcją, dopatrzyła się w tym działalności niezgodnej z prawem i zażądała od prezydenta Łodzi wszystkich umów, na których podstawie doszło do tej nielegalnej działalności. Okazuje się, że stoiska powstały około 14 lat temu, kiedy w urzędach można było umieszczać reklamy. Przepisy ominięto w ten sposób, że nie dochodziło tu do żadnych transakcji finansowych, jednak warunki pogrzebu można było omówić niezwykle dokładnie. Stoisk już nie ma, pozostaje jednak pytanie, czy ktoś poniesie konsekwencje niezgodnej z prawem działalności. Hrubieszowska wojenka W Hrubieszowie cztery firmy walczą między sobą o klientów. Dwa zakłady mają dostęp do szpitalnego prosektorium, co daje im ogromną przewagę. Dwa pozostałe muszą zdobywać rynek sposobem. Na szpitalnym dziedzińcu w pobliżu kostnicy odbywa się polowanie na klientów, zakończone zazwyczaj wyścigiem w stronę rodziny zmarłego i awanturą między konkurentami, którzy nie przebierają w słowach. W prasie lokalnej ujawniono powiązania między pracownikami PGKiM i firmą o nazwie Kalia, które zmonopolizowały na terenie miasta rynek pogrzebowy. Poprzedni dzierżawca prosektorium wpadł w depresję po utracie znakomitych dochodów. Z rozpaczy przebił opony w 12 samochodach, za co został skazany na rok więzienia w zawieszeniu na trzy lata. Skargi od zepchniętych na margines firm wciąż napływają do władz miasta, ale jak dotąd nic z tego nie wynika. Wojna trwa nadal. Muzyka na pogrzebie Od czasu pogrzebu profesora Religi, kiedy to podczas ceremonii zebrani wysłuchali What a wonderful World, bo tego właśnie życzył sobie profesor, coraz częściej na cmentarzu można usłyszeć ulubioną muzykę zmarłego. Supermaratonka Basia Szlachetka, staraniem przyjaciół, miała na pogrzebie odtworzone We are the Champions zespołu Queen. Piszący o tym redaktor Wiadomości Oławskich stwierdził, że jeśli o niego chodzi, to chciałby, żeby na jego pogrzebie zabrzmiało stare poczciwe Yesterday. Na ostatni ratunek Pracownik jednego z zakładów pogrzebowych w Jastrzębiu Zdroju wezwany do zabrania z domu ciała starszego mężczyzny wyczuł u niego symptomy życia. Śladowe oznaki krążenia u 76 latka odnotował także wezwany przez pracownika zakładu pogrzebowego zespół ratownictwa medycznego. Podjęta akcja reanimacyjna przyniosła skutek, a rokowania lekarzy są pomyślne. I nie byłoby w tym nic dziwnego, gdyby nie fakt, że trzy godziny wcześniej ta sama lekarka z pogotowia, po dokładnym przebadaniu nieprzytomnego mężczyzny, stwierdziła jego zgon. Jak z tego wynika, zdarza się, że pracownik pogrzebówki może poprawić, co lekarz zepsuje. Opracowanie: Aleksandra Danecka Źródło: ogólnopolska i lokalna prasa Afera w Lęborku Dwa konkurujące ze sobą zakłady w tym mieście zadrżały w posadach, kiedy wyszło na jaw, że policjanci wzywają do przewozu zwłok firmę pogrzebową niezwiązaną z prokuraturą odpowiednią umową. Okazuje się, że policjant złamał jednoznacznie sformułowane polecenie przełożonych. Prokuratura prowadzi dochodzenie mające wyjaśnić, czy i kto dawał policjantowi łapówki. Sprawa jest poważna, bo w ciągu dwu ostatnich lat na zlecenie prokuratury przewieziono 90 zwłok (ofiar wypadków, zabójstw i samobójstw). Śledztwo jest w toku. Olkuskie prosektorium Kilka miesięcy temu dyrekcja szpitala w Olkuszu postanowiła wydzierżawić prosektorium, chociaż powszechnie wiadomo, że takie rozwiązanie sprzyja monopolizacji rynku pogrzebowego i niewiele ma wspólnego ze zdrową konkurencją oraz etyką. Do przetargu przystąpiły tylko trzy zakłady. Wybrano Glorię, której właściciel zaoferował szpitalowi nikomu nieznaną, kwotę tytułem czynszu. Jak przewidywano mimo umowy i zakazów pracownicy prosektorium często zmuszają rodziny zmarłych do skorzystania z usług ich macierzystej firmy. Mimo wyraźnie określonych przepisów obowiązujących na terenie szpitala, przeprowadzane są w prosektorium niedopuszczalne z punktu widzenia prawa zabiegi związane bezpośrednio z działalnością zakładu pogrzebowego. Kilkanaście firm pogrzebowych z Olkusza i okolic walczy o rynek, czemu nie sprzyja wyjątkowa pozycja Glorii. Większość właścicieli zakładów twierdzi, że prosektorium powinno wrócić pod zarząd szpitala.

5 Problemy firm Ryzykowny Klient Nieuczciwość klienta w zakładzie pogrzebowym nie jedno miewa oblicze. Naciągnąć można nie tylko zakład wykonujący pochówek, ale także system ubezpieczeń społecznych gwarantujący wypłatę zasiłków pogrzebowych. Zdarza się, że w oszukańcze plany klientów mimochodem wplątywany jest wykonawca ostatniej posługi. To się nazywa ryzyko prowadzenia działalności gospodarczej. Ale czy na nieuczciwych klientów naprawdę nie ma rady? Z zasiłkiem do kasyna Na dzień przed wigilią do Edenu Małgorzaty Łukawskiej z Bystrzycy Kłodzkiej wpada klient. Zabierzcie go z mieszkania. Sąsiedzi narzekają na fetor. Nie byłem u brata ponad tydzień mówi. Klient nie ma przy sobie żadnych dokumentów, a formalności chce załatwić później. Pogrzeb odbywa się nazajutrz, w wigilię, bo organizatorowi zależy, żeby było szybko. Zasiłek pogrzebowy ma być przelany na jego konto, a klient podpisuje oświadczenie, że z kosztów pochówku rozliczy się w ciągu miesiąca. Tyle go widzieliśmy wspomina Małgorzata Łukawska. No chyba, że pod uwagę wziąć jeszcze przypadkowe z tym klientem spotkanie na cmentarzu. Mężowi powiedział wówczas, że nie wie, co mu do głowy strzeliło, ale zasiłek przegrał w kasynie we Wrocławiu dodaje. W nieco inny sposób, na blisko pięć tysięcy złotych, oszukała firmę pogrzebową z Jeleniej Góry księgowa z Warszawy. Zamówiła u nas pogrzeb matki. Zmarła nie pobierała żadnego świadczenia. Zasiłek miał pochodzić z uprawnień ubezpieczeniowych organizatorki pogrzebu. Jak ustaliliśmy z klientką, powinien on wpłynąć na konto naszego zakładu. Wszystkie niezbędne dokumenty przekazano do Warszawy, a przebiegła klientka w międzyczasie wycofała podpisane własnoręcznie upoważnienie do przelania zasiłku na nasze konto. Urzędniczki w ZUS-ie podobno zapewniała, że sama powiadomi firmę pogrzebową o wycofaniu upoważnienia opowiada Małgorzata Wojciechowska z jeleniogórskiej Firmy OZYRYS MaJaMi. Później dowiedzieliśmy się od innego zakładu z naszego miasta, że kilka lat temu ta sama kobieta nie zapłaciła za pogrzeb swojego ojca. Jak z tego wynika, z zasiłków pogrzebowych uczyniła sobie dodatkowe źródło dochodów konkluduje pani Małgorzata. Dwie faktury poproszę Goły i wesoły klient w osobie byłego dyrektora PGR-u trafił się rok temu Elżbiecie Wąsowskiej ze Skrwilna. Właścicielka usług pogrzebowych z niewielkiej miejscowości w kujawsko-pomorskiem organizowała pogrzeb żony dyrektora. Koszty pochówku były wyższe niż przeciętnie, bo zmarła miała spocząć na cmentarzu oddalonym od ich miejscowości o ok. 150 km. Straty szacuje na ponad 4 tysiące złotych. Tysiąc złotych pożyczyłam mu na stypę. Miał się rozliczyć, gdy przyjdzie do niego zasiłek. Za zamówione na pogrzeb matki wieńce nie zapłaciły też dzieci dyrektora i jego zmarłej żony opowiada nie kryjąc wzburzenia Elżbieta Wąsowska. Szukaj wiatru w polu. Dobrze, że nie dałam się nabrać na jego historyjkę o zgubionej fakturze za usługę do ZUS-u i nie uległam namowom, by wystawić drugą, którą, jak się później domyśliłam, chciał przedstawić w KRUS-ie i pobrać drugi zasiłek. Jeszcze bym sobie prokuratora na głowę ściągnęła mówi. Z zakładu pogrzebowego można bowiem trafić jeśli nie do zakładu karnego, to przynajmniej do sądu. Może to spotkać klientów, dla których zasiłek pogrzebowy stanowi kąsek tak smakowity, że wart popełnienia przestępstwa. W nieuczciwość, siłą rzeczy, zamieszany jest nieświadomy niczego zakład pogrzebowy. Zdarzyło się w naszej firmie sfałszowanie zaświadczenia o zatrudnieniu, za pomocą którego pewna bezrobotna udowadniała swoje uprawnienie do zasiłku pogrzebowego mówi Halina Szydłowska, kierowniczka wydziału usług pogrzebowych w szczecińskim USKOM-ie. Nieuczciwe zakusy klientów w stosunku do firm ubezpieczeniowych i krajowego systemu ubezpieczeń społecznych potwierdza Piotr Godlewski z S.O.S. Agencji Funeralnej z Warszawy specjalizującej się w międzynarodowym transporcie zwłok i prochów, zlecanym często przez firmy ubezpieczeniowe. Miewam ze strony klientów prośby o wystawienie lewej faktury na trumnę do ZUS-u przyznaje. Dotyczy to sytuacji, gdy za trumnę płaci ubezpieczyciel, a organizator pogrzebu ubiega się o zasiłek pogrzebowy. To właśnie zasady związane z jego przyznaniem i wypłatą są, jak podkreślają przedsiębiorcy, bombą z opóźnionym zapłonem. Bombę detonuje ZUS na zmianę z KRUS-em, a wybucha ona w zakładzie pogrzebowym... Gotówk a po polsku znaczy kredyt Warunkiem uzyskania zasiłku pogrzebowego jest przedłożenie w ZUS-ie lub KRUS-ie faktury za usługi pogrzebowe z adnotacją zapłacono gotówką. Zapłacony gotówką pogrzeb jest w rzeczywistości pogrzebem kredytowanym, o czym wiedzą wszyscy uwikłani w załatwienie formalności pogrzebowych, włącznie z urzędnikami centrali ZUS i KRUS. Zakłady pogrzebowe muszą się jednak także w świetle prawa (poświadczając na fakturach nieprawdę) zabezpieczyć. Zabezpieczeniem jest podpisywane przez klientów oświadczenie, z którego wynika, że zapłacono gotówką oznacza po ich stronie zobowiązanie do rozliczenia kosztów pogrzebu w konkretnym terminie. Prawda, że logiczne i zgodne z prawem? Zdaniem adwokata Tomasza Witczaka, z narzucanej przez ZUS fikcji prawnej, w razie sądowego dochodzenia należności, trzeba będzie się gęsto tłumaczyć. Należy wyjaśnić sądowi mechanizm wypłaty zasiłku przez ZUS wyjaśnia. No cóż chyba nie ma poza Polską kraju w którym rozliczenie gotówkowe w rzeczywistości jest kredytowym i może rodzić roszczenia z powodu nie uiszczonej jednak należności... Stresujące zaufanie Przedsiębiorcy zgodnie przyznają, że ryzykowne są pogrzeby, których organizatorzy osobiście odbierają zasiłki. W takiej sytuacji klient rozliczy się albo nie mówi Adela Grzywacz z Domu Pogrzebowego Olimp ze Szczecina. Przyznaje, że największa niepewność towarzyszy pogrzebom zmarłych, które organizują osoby z punktu widzenia prawa dla nieboszczyka obce sąsiadka lub dalsza rodzina. Znakomita większość oddziałów ZUS i KRUS w takim przypadku przeleje kwotę zasiłku, w wysokości udokumentowanych kosztów pogrzebu, wyłącznie na konto organizatora pochówku. My oczywiście mamy jego oświadczenie, że za pogrzeb nie zapłacił, choć na fakturze jak byk widnieje zapłacono gotówką. Musimy klientom po prostu ufać. dodaje właścicielka Olimpu, która do dziś ma nierozliczony jeden taki pogrzeb. Faktem jest, że większość klientów zamawiających pochówek dla najbliższych rozlicza się z zakładem pogrzebowym bezgotówkowo. Zakłady de facto kredytują więc pogrzeby, aby po ok. 30 dniach od złożenia wniosku zobaczyć pieniądze na koncie bankowym. Chyba że klient wycofa upoważnienie. W opinii mecenasa Witczaka ZUS nie ma obowiązku powiadomić o tym fakcie zakładu pogrzebowego. Mógłby to zrobić wyłącznie grzecznościowo dodaje. Można oczywiście opierać się na intuicji, spoglądać klientowi głęboko PRODUCENT GALANTERII I AKCESORIÓW POGRZEBOWYCH tel./fax 081/ lub 081/ Problemy firm w oczy i oceniać czy mu z nich dobrze patrzy. Mniej zawodna metoda, zdaniem Haliny Szydłowskiej ze szczecińskiego USKOM-u, polega na dokładnej weryfikacji dokumentów świadczących o statusie ubezpieczeniowym zmarłego lub organizatora pogrzebu. Przed pogrzebem wystawiamy klientowi fakturę i od ręki wypłacamy ewentualną nadpłatę. Jeśli klient ma nam coś dopłacić prosimy, żeby uczynił to przed pogrzebem wyjaśnia. To likwiduje problem. Podpisana zaś przez klienta przed pogrzebem faktura (a nie wyłącznie kalkulacja kosztów pogrzebu) przyda się na wypadek ociągania się z płatnością. Zasiłek dobry na wszystko Rozliczenie przed pogrzebem ma i inne zalety. Standardem jest, że klienci po ceremonii targują się, często na siłę wynajdują niedociągnięcia, żeby dopłacić jak najmniej. Działa zasada żal mija, targowanie się zaczyna. Wybrzydzanie ma oczywiście podtekst finansowy. Klienci dają nam do zrozumienia, że tak wysokiego zasiłku nie powinno się w całości przeznaczać na pogrzeb. Uważają, że w kwocie zasiłku powinny zmieścić się koszty stypy na 30 osób, i jeszcze coś powinno zostać. Wielokrotnie wyczuwam, że klienci chcą na pogrzebie wręcz zarobić; oczekują, że określoną z zasiłku kwotę przeznaczą na inny jeszcze cel. mówi Adela Grzywacz ze szczecińskiego Olimpu. Zakup tele

6 Problemy firm wizora czy nowej wersalki za pieniądze z zasiłku pobranego za zmarłą matkę jest legalne, ale czy uczciwe? Także Piotr Godlewski dziwi się wypłatom przez ZUS zasiłków w pełnej wysokości, gdy z faktur wynika tylko częściowe jego wykorzystanie przez najbliższych zmarłego. Ludzie z natury są uczciwi W ludzi trzeba wierzyć, bo więcej jest tych uczciwych niż nieuczciwych mówi Małgorzata Wojciechowska z Jeleniej Góry, która machnęła ręką na nieuczciwą księgową z Warszawy. Woli pamiętać o miłych ze strony klientów gestach wdzięczności w postaci czekolady czy litra śmietany własnego wyrobu. Ci nieuczciwi oszukują z pazerności, a nie z ubóstwa. Biedny ostatnią koszulę odda, żeby godnie pochować bliskiego mówi. Do odzyskania długu zaangażowała co prawda firmę windykacyjną, ale ta z zadania się nie wywiązała. Małgorzata Łukawska z Bystrzycy Kłodzkiej po kilkunastomiesięcznej batalii uzyskała wreszcie sądowy nkaz zapłaty i nakłoniła, co prawda dopiero czwartego z kolei komornika, by wyegzekwował zasądzoną kwotę. Od ponad 3 lat trwa egzekucja, po 50 zł. miesięcznie, z renty socjalnej hazardzisty, który w jednym karcianym rozdaniu przegrał cały zasiłek. Pani Małgorzata klientom ufa, ale do pewnego stopnia. Oczy ma szeroko otwarte. Byli też klienci, którzy próbowali dogadać się z moimi pracownikami i zlecić im bezpośrednio na cmentarzu wykopanie większego niż ustaliliśmy w biurze grobu. W rozmowie ze mną zrezygnowali z tej drogiej usługi i próbowali sprawę załatwić na tzw. boku. Nie udało się jednak, bo pracowników mam uczciwych. Ze względu na kilkusetzłotowe koszty postępowania i niewypłacalność wierzyciela z formalnej egzekucji zrezygnowała natomiast Elżbieta Wąsowska ze Skrwilna. Pod domem dyrektora PGR koczuje kilka osób w nadziei na odzyskanie swoich pieniędzy, a dom w którym mieszka jest już zajęty przez komornika dodaje. Wyrzuty sumienia skuteczniejesze od komornik a Mecenas Tomasz Witczak nie poddawałby się tak łatwo. Działać trzeba jednak szybko i zdecydowanie, bo niezapłacona faktura za usługę pogrzebową przedawnia się po 3 latach. Zanim ze sprawą udamy się Drodzy Czytelnicy, jeśli tylko macie ochotę podzielić się swoimi przemyśleniami, dzwońcie śmiało pod numer: FORUM CZYTELNIKÓW do sądu należy listem poleconym wysłać do klienta wezwanie do zapłaty. Należy w nim podać informację, z czego żądanie wynika, wyznaczyć termin uiszczenia niezapłaconej dotąd kwoty i podać numer konta, na które należy wpłacić pieniądze. Jeśli i to nie pomoże, do właściwego wydziału grodzkiego sądu składamy na formularzu pozew w postępowaniu uproszczonym. Konieczne będzie także uiszczenie wpisu zależnego od wysokości kwoty, której zapłacenia się domagamy (opłata sądowa wyniesie maksymalnie kilkaset złotych). Postępowanie w trybie uproszczonym nie powinno trwać dłużej niż pół roku. Wydany w tym trybie nakaz zapłaty, zaopatrzony w klauzulę wykonalności, jest podstawą wszczęcia przez komornika egzekucji i zajęcia np. wynagrodzenia czy konta bankowego dłużnika. Może się oczywiście okazać, że nasz klient jest niebieskim ptakiem. W tej sytuacji można liczyć tylko na wyrzuty sumienia gołego i wesołego delikwenta. Bo czy nie jest tak, że dług w zakładzie pogrzebowym ciąży bardziej niż dług za pralkę czy meble? Dla wierzyciela pociecha to jednak niewielka. Anna Mróz Administrator cmentarza z Wielkopolski: Dzwonię do Was a propos obniżenia zasiłku pogrzebowego od 1 marca br. Nie rozumiem głosów oburzenia. Przecież opowiedzieliśmy się za kapitalizmem, rozpoczęła się transformacja ustrojowa. Jak się powiedziało A, trzeba powiedzieć B. Jak kapitalizm, to dlaczego wisieć na garnuszku państwa. Żyjmy tak, aby potem najbliżsi chcieli nas godnie pochować. Przedsiębiorca pogrzebowy z Opola: Gdybym miał wpływ na politykę generowania oszczędności z redukcji zasiłku pogrzebowego, to nie wypłacałbym go wszystkim w jednakowej wysokości. Ostatnio upowszechnia się zwyczaj grzebania nienarodzonych dzieci. Siłą rzeczy taki pochówek jest tańszy, więc zasiłek powinien być w takich przypadkach niższy. W następnym numerze: Akcyza na auta pogrzebowe Nowy wymiar zasiłku pogrzebowego Szpitalne prosektoria interwencja W tych sprawach czekamy na sygnały od Czytelników, tel Memento o patologiach Problemy Firm Memento od dawna bije na alarm, systematycznie informując o nadużyciach na linii szpitale zakłady pogrzebowe. Oto wybrane przykłady: 2/2000 Konkurs na dzierżawę prosektorium w Barlinku (Zachodniopomorskie) wygrał taksówkarz bez żadnego doświadczenia w branży. Argumentem, który przekonał dyrekcję tamtejszego Szpitala Powiatowego, był czynsz wyższy o 830 zł w stosunku do propozycji konkurentów. 4/2001 List przedsiębiorcy pogrzebowego z Kujaw, który obserwując nieprawidłowości na lokalnym rynku pyta w nim m.in.: Czy przedmiotem zawartej umowy jest cesja (przeniesienie) prawa do dysponowania zwłokami osób zmarłych w szpitalu? 5/2001 Bogusław Krzysztofowicz, właściciel Zakładu Pogrzebowego Hades i administrator dwóch cmentarzy komunalnych w Świebodzicach, doprowadził do unieważnienia przetargu na dzierżawę prosektorium w miejscowym szpitalu, jaki wygrał szef agencji towarzyskiej, proponując 9 tys. czynszu miesięcznie. Krzysztofowicz złożył skargę w starostwie powiatowym. Udało mu się udowodnić, że szpital dopuścił do udziału w licytacji osoby, których zadaniem było podbijanie ceny. 6/2001 Raport z kontroli PIH w firmach funeralnych. Inspektorom umknęły fakty podkradania zwłok w szpitalnych kostnicach przez przedstawicieli firm pogrzebowych i opłacanie przez nich lekarzy za telefoniczne informowanie o zgonach. W nowohuckim szpitalu agenci firm pogrzebowych mają stały posterunek pod drzwiami pokoju, w którym wypisuje się akty zgonu i tam nagabują rodziny zmarłych. W siedleckim hospicjum już w chwili przyjęcia nieuleczalnie chorego pacjenta zachęca się rodzinę do skorzystania w niedalekiej przyszłości z usług konkretnej firmy pogrzebowej. 1/2003 List Tadeusza B. właściciela zakładu pogrzebowego w Radziejowie w sprawie nieprawidłowości w prowadzeniu prosektorium przez konkurencję. List z Radziejowa przekazaliśmy do Ministerstwa Zdrowia, przygotowującego wówczas projekt nowej ustawy o ZOZ-ach. Pan Tadeusz pożalił się na to, że pracownik prosektorium, zatrudniony przez firmą pogrzebową, wprowadza rodziny zmarłych w błąd utrzymując, że dzierżawca ma wyłączność na pochówek. 1/2003 Pracownicy szpitalnych prosektorów po wyprowadzeniu firm pogrzebowych ze szpitali wchodzą w układy z firmami pogrzebowymi. Szpitalny prosektor z Pomorza, prywatnie mąż kobiety prowadzącej firmę pogrzebową poleca usługi tejże. Klienci firmy po zabraniu ciała z prosektorium nie wracają już do zakładu pogrzebowego, gdzie wcześniej zaklepali zorganizowanie ceremonii. 2/2003 Przedsiębiorstwo pogrzebowe Karawan i firma prosektoryjna Prosmed, działająca w krakowskim szpitalu im. Dietla należą do tej samej osoby. Ciała trafiały do Karawanu w zamian za zaoferowanie darmowego przechowywania ich w szpitalnej chłodni. 2/2004 W garażu Centrum Onkologii Ziemi Lubelskiej działał nielegalny dom pogrzebowy. Akwizytor przechwytywał ciała zmarłych w innym szpitalu. Sprawą zajął się marszałek województwa i prokuratura. Laboranta sekcyjnego wyrzucono z pracy, a dom pogrzebowy zamknięto. Policja stwierdziła, że akwizytor za zlecenie organizacji pogrzebu brał łapówki. 3/2007 Badamy, w jaki sposób szpitale realizują rozporządzenie Ministra Zdrowia, wedle którego na terenie ZOZ-ów nie można świadczyć usług pogrzebowych. Z przeprowadzonego przez nas sondażu wynika m.in., że przetargi wygrywają tzw. laboranci z ulicy, którzy wywodzą się z firm, które dzierżawiły wcześniej prosektoria od szpitala. Tak dzieje się m.in. w Łodzi i w Rudzie Śląskiej. 6/2007 Sześciu przedsiębiorców pogrzebowych z Olsztyna zaprotestowało przeciwko dzierżawiącemu prosektorium w Szpitalu Miejskim Zakładowi Patomorfologii i Medycyny Sądowej, powiązanemu personalnie z Zakładem Pogrzebowym Market. Prezydent Olsztyna przekazał prosektorium Zarządowi Cmentarzy Komunalnych w Olsztynie.

7 W Stowarzyszeniu W Stowarzyszeniu Takiego szkolenia jeszcze nie było września br. w Złotym Potoku pod Częstochową pracownicy firm pogrzebowych zgłębiali tajniki efektywnej komunikacji z klientem, uczyli się, jak radzić sobie ze stresem i wypaleniem zawodowym. Zajęcia dla ponad dwudziestu osób z całej Polski zorganizowano w hotelu Kmicic. Polskie Stowarzyszenie Kremacyjne Administratorów Cmentarzy i Przedsiębiorców Pogrzebowych do współpracy zaprosiło Agencję Interaktywną AMB Software z Zielonej Góry. Dyrektor handlowy firmy Ewa Misiewicz przyznaje, że praca w branży pogrzebowej jest dużym wyzwaniem dla psychiki. Spotykałam się z zarządcami cmentarzy od 2006 roku i uczestniczyłam w ich szkoleniach. Doszłam do wniosku, że jest to bardzo trudna i bardzo złożona działalność. Dotyka śmierci, rozpaczy bliskich, ale również masy przepisów od administracji nieruchomości, sanepidu i wszystkie inne. Łatwo się w tym wszystkim zagubić, zapomnieć, popaść w rutynę czy stres. Dlatego potrzebne wydają się szkolenia warsztatowe, które mogą pomóc pracownikom na gruncie zawodowym i prywatnym tłumaczy Miszewicz. Celem szkolenia było ukształtowanie podstaw teoretycznych i pozyskanie wiedzy praktycznej pozwalających na pełne wykorzystanie możliwości pracowników, polepszenie standardu obsługi klientów, wzrost motywacji i jakość pracy w firmie funeralnej. Zajęcia prowadziła psycholog Justyna Iwanowska. Oto opinie o szkoleniu: Uczyli się, jak walczyć ze stresem Beata Bukowska, kierownik działu usług cmentarno-pogrzebowych w gdańskiej Zieleni Dla mnie najcenniejsza była interaktywność warsztatów. Forma wykładu, jako usypiająca, nie spełniłaby moich oczekiwań. W trakcie pracy w grupach trenowaliśmy np. komunikację niewerbalną. Bez używania słów trzeba było wybudować wieżę z plastikowych rurek. Zadanie ćwiczy efektywność pracy w zespole. A jak odgadnąć potrzeby klienta? Taką umiejętność można opanować odgadując, co jest narysowane, jedynie na podstawie ogólnikowych informacji, a następnie dopytując. Dlatego jeden z uczestników miał przed sobą obrazek z figurami geometrycznymi, inni musieli wpaść na to, co on przedstawia. Na pewno przyda się też znajomość trików. Aby np. poskromić tzw. trudnego klienta, który przychodzi z pretensjami, trzeba w trakcie rozmowy stanąć po jego stronie, w dosłownym sensie. I iwona Jabłkowska, pracownik obsługi klienta w łódzkiej Klepsydrze Rysowaliśmy swoich klientów i o nich opowiadaliśmy. Są bardzo różni. Do każdego trzeba podejść indywidualnie. Mogliśmy swobodnie się wypowiedzieć, zadać pytanie, odtworzyć dialog z klientem. Uczyliśmy się, jak zapanować nad emocjami cudzymi i własnymi. Nie należy płakać razem z klientem, ale go obsłużyć. Po to przecież przyszedł. A jeśli klient wyprowadzi z równowagi, warto odwrócić się na chwilę, wyjść, by za moment wrócić. W naszym fachu zdarza się przenosić emocje z pracy do sfery życia domowego. Trzeba się przed tym bronić. Na przykład przy pomocy hasła tu i teraz. Wypowiedzenie go, kiedy odlatujemy myślami, pozwala wrócić do rzeczywistości, w której się znajdujemy. Proste techniki, jakie poznaliśmy na szkoleniu, już się sprawdzają. A adam Franczyk, kierownik Biura Obsługi Cmentarza Komunalnego w Częstochowie Szkolenie zaliczam do udanych i innych niż do tej pory. W zasadzie był to warsztat, trening psychologiczny dla pracowników, którzy w swojej codziennej pracy mają bezpośredni kontakt z klientem pogrążonym w żałobie. Pod okiem psychologa rozwiązywaliśmy serię ćwiczeń mających na celu uświadomienie wagi komunikacji z klientem i odpowiedzialności za siebie w kontakcie z nim. Każdy spacer po jurajskiej okolicy był również okazją do ćwiczeń umiejętności słuchania oraz efektywnego oddychania. Nowa forma szkoleń pozwoliła nie tylko zdobyć umiejętności potrzebne w codziennej pracy, ale wpłynęła także na rozwój osobisty osoby szkolonej. Doświadczenia z warsztatów na pewno przekażę moim współpracownikom.

8 Targi Funeralne VENIA 2010 Targi Funeralne VENIA 2010 Targi w nowej odsłonie Stoisko SCACF włoskiego potentata w produkcji trumien Rozmach, elegancja, międzynarodowy charakter ekspozycji tak w skrócie można podsumować V Targi Funeralne -VENIA, które odbywały się w Warszawskim Centrum EXPO XXI w dniach 19 i 20 listopada 2010 roku. Targowy rozmach to zasługa nie tyle organizatorów Polskiego Stowarzyszenia Funeralnego (Polskiego Stowarzyszenia Kremacyjnego Administratorów Cmentarzy i Przedsiębiorców Pogrzebowych), co samych wystawców, których rekordowa liczba 91 zajęła 4000 m 2 powierzchni Centrum EXPO. Pomysłowość w aranżacji stoisk w połączeniu z ich przestrzennością, a niekiedy wyspowym układem, dało efekt estetyczny jakiego jeszcze nigdy wcześniej w Polsce podczas imprez funeralnych nie osiągnięto. Odwiedzenie Targów przez ponad 2000 krajowych i zagranicznych branżystów potwierdziło prestiż i ugruntowało pozycję Targów na mapie najważniejszych, w naszej części Europy, imprez targowych dla branży cmentarno-pogrzebowej. Europejskość -VENIA 2010 podkreślił także swoisty mariaż z Czeskim Stowarzyszeniem Pogrzebowym (Sdružení Pohřebnictví v ČR). Precedensowa, polsko-czeska współpraca wsparta elitarnym patronatem FIAT-IFTA (Światowej Federacji Opreratorów Funeralnych) sprawiła, że Warszawa przez dwa listopadowe dni 2010 roku stała się miejscem, w którym podejmowano liczących się krajowych i zagranicznych przedstawicieli branży: Gus Nichols, Prezydent FIAT-IFTA z Irlandii, Gerard Knap z Holandii (FIAT- -IFTA), Rolf Lichtner z Niemiec (Dyrektor EFFS Europejska Federacja Służb Pogrzebowych), Nino Leanza, Prezes TANEXPO organizator Targów w Bolonii. Do stolicy Polski przybyły także władze i przedstawiciele branżowych Stowarzyszeń z Czech, Słowacji, Rosji, Litwy i Bułgarii. Nie zawiedli indywidualni zagraniczni goście Białorusini, Czesi, Irlandczycy, Litwini, Łotysze, Niemcy, Rosjanie, Słowacy, Szwedzi, Rosjanie, Rumuni, Ukraińcy i Włosi.

9 Targi Targi 4. China International Funeral Expo (CIFE 2010) Chiny - przede wszystkim kremacja 13. edycja Międzynarodowych Targów BEFA 2010 Śmierć Karawan autobusowy z wydzielonym przedziałem dzają tezę, że pochówek w tej części świata to przede trumiennym i salonką dla żałobników wyposażoną w wszystkim kremacja. O tym świadczą też statystyki. barek i skórzaną kanapę przykuł uwagę delegatów 11. Działające w Chinach 1692 domy pogrzebowe i krekonwencji FIAT-IFTA, którzy zwiedzili największą matoria pochowały w 2009 roku 9 mln 350 tys. ludzi, chińską wystawę pogrzebową CIFE Odbywa- z czego 4 mln 534 tys. osób poddanych zostało krejące się w pekińskim Pałacu Narodów 22 czerwca br. macji. Targi cieszyły się ogromnym zainteresowaniem, Targi zgromadziły chińskich i azjatyckich producen- a w niektórych stoiskach panował wręcz tłok. Do tów, dystrybutorów i usługodawców z sektora funeral- tego trzeba się jednak przyzwyczaić nawet na targach nego, na którego rzecz w samych Chinach pracuje 75 pogrzebowych organizowanych przecież w kraju, w tys. osób. Prezentowane produkty (różnorodność pie- którym żyje 1 miliard 360 mln ludzi. ców kremacyjnych, urn, specjalnych nosideł) potwier- Marek Cichewicz nie musi być czarna BEFA 2010 przynajmniej na pierwszy mania zieleni, wsparcia psychologicznego, ubezpieczeń, rzut oka miała mało funeralną oprawę. Żywą, zdo- aranżacji wystaw sklepowych i innych reprezentowało minowaną amarantem kolorystykę, wszechobecną na 71 podmiotów. 40 przedsiębiorstw przedstawiło swoje ponad 20 tys. m2 13. i 14. hali Centrum Targowego w produkty i usługi w zakresie wyposażenia branży podüsseldorfie wzmocniono obrazami rozdmuchiwanego grzebowej w specjalistyczny sprzęt i oprogramowanie do konfetti. Nie kojarząca się z pogrzebem tonacja w za- obsługi zakładów pogrzebowych i kancelarii cmentarzy. myśle organizatorów unaocznić miała motto tegorocz- Czwarty segment: Media i Kultura (27 firm) zagosponej, odbywającej się w dniach maja, wystawy: darowały wydawnictwa pism i książek branżowych, wy BEFA 2010: bunt. Niemieckie bunt to podkreślenie twórcy pośmiertnych masek, popiersi i portretów oraz różnorodności, rozmaitości, zmian, postępu i kulturo- mistrzowie ceremonii pogrzebowych. 73 stoiska miały wej wrażliwości cech charakterystycznych dla dyna- w asortymencie produkty i usługi z dziedziny akcesomicznie zmieniającej się branży pogrzebowej. Funeralne ria i dekoracje pogrzebowe krzyże, pomniki nagrobrozmaitości prezentowane na 250 stoiskach wystawców ne, dekoracje kwiatowe i nagrobne, odzież pogrzebowa, z Niemiec, Włoch, Holandii, Rumunii, Chorwacji, Pol- wystrój trumien, świece i kandelabry. W ramach szóski, Słowacji, Austrii uszeregowano w tym roku w sześć stej kategorii tematycznej wystawiły się 53 firmy ofedziałów wystawowych. W ramach pierwszego zatytuło- rujące techniczne i higieniczno-sanitarne rozwiązania wanego: klasyczna branża pogrzebowa usługi pogrze- dla branży cmentarno-pogrzebowej sprzęt do prac na bowe, karawany, trumny, urny, akcesoria; pochówek: cmentarzach, wyposażenie domów pogrzebowych, systradycyjny, urnowy, ekologiczny, morski; repatriacja temy: nagłośnienia, klimatyzacji i wentylacji. Było tez kilka ciekawostek zwłok swoją ofertę zaprezentowało 129 firm. Kate Marek Cichewicz gorię usługi w zakresie architektury cmentarzy, utrzy- Trumny malowane według wzoru klienta Brytyjskie trumny z owczej wełny Wyposażenie kaplicy Koparka do grobów Karawan autobusowy Zimne łóżko Kolumbarium do wnętrza Nosidło na urnę

10 Prawo orzecznictwo Sąd Najwyższy o zwrocie kosztów pogrzebu przez firmę ubezpieczeniową Firma ubezpieczeniowa, pokrywając z polisy OC sprawcy koszty pogrzebu ofiary wypadku drogowego, nie może pomniejszyć należnej sumy o kwotę zasiłku pogrzebowego wypłacanego z ubezpieczenia społecznego. Uchwała tej treści podjęta przez pełny skład Izby Cywilnej Sądu Najwyższego w dniu 15 maja 2009 roku rozwiewa wątpliwości w zakresie stosowanej przez niektóre firmy ubezpieczeniowe praktyki polegającej na pomniejszaniu kwoty przysługującej z tytułu zwrotu kosztów pogrzebu o zasiłek pogrzebowy. Rzecz w tym, że z obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej (OC) posiadaczy pojazdów mechanicznych firmy ubezpieczeniowe zobligowane są, na podstawie art kodeksu cywilnego, zwracać m.in. koszty pogrzebu ofiar wypadków temu, kto je poniósł. Jednocześnie z reguły osobie tej, jako członkowi rodziny ofiary, przysługuje zasiłek pogrzebowy przewidziany w art. 77 ustawy z 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. SN uznał, że uprawnienia do zasiłku pogrzebowego z ubezpieczenia społecznego oraz prawo do zwrotu kosztów pogrzebu z ubezpieczenia OC sprawcy wypadku, a także z ubezpieczenia od następstw nieszczęśliwych wypadków (NNW), są od siebie niezależne. W opinii sędziów SN odmienne są także cele świadczenia opartego na art k.c. i zasiłku pogrzebowego przewidzianego w art. 77 ustawy o rentach i emeryturach z FUS. Pierwsze ma na celu naprawienie szkody, a zasiłek pogrzebowy zaspokojenie potrzeb socjalnych i pomoc w trudnej sytuacji życiowej. Ograniczenie prawa do zasiłku pogrzebowego sprzeczne z Konstytucją Trybunał Konstytucyjny 28 października br. orzekł, że ograniczenie prawa do zasiłku pogrzebowego do 12 miesięcy od dnia zgonu bliskiej osoby jest niezgodne z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej. Pytanie prawne w sprawie konstytucyjności zasad przyznawania zasiłku pogrzebowego skierował do Trybunału Sąd Okręgowy w Opolu. Do SO odwołał się ZUS niezadowolony z orzeczenia sądu niższej instancji, nakazującego wypłatę zasiłku ojcu, który pochował syna trzy lata po jego śmierci. Rodzice nie zostali przez włoskich i polskich urzędników poinformowani o jego zgonie. Poszukiwali syna najpierw na własną rękę, potem pomagały media i policja. W końcu okazało się, że zmarł w czerwcu 2005 r. i został pochowany na koszt miasta Triest. Kremacja, transport i pochówek kosztowały ok. 3 tys. euro. Sędziowie Trybunału zbadali przepisy ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych z 17 grudnia 1998 roku. Wynika z niej, że do maja 2009 r. można się było ubiegać o zasiłek do 12 miesięcy od dnia śmierci bliskiej osoby. Od 2009 roku przysługuje także w ciągu 12 miesięcy po identyfikacji zwłok bądź sporządzeniu aktu zgonu. Uczestniczący w rozprawie Prokurator Generalny zauważył, że wprawdzie zaznaczone w przepisach przypadki są najczęstsze, to jednak ustawa nie uwzględnia wszystkich sytuacji powodujących opóźnienie pogrzebu. Trybunał Konstytucyjny taki pogląd podzielił. Nowoczesna technika dla branży pogrzebowej Monitory na nagrobk ach O cyfrowych albumach fotograficznych umieszczanych na grobach z Omarem Sonmezates, dyrektorem włoskiej firmy Pathos s.r.l. rozmawia Katarzyna Skowrońska. Wasz produkt cyfrowe ramki instalowane na nagrobkach - jest swoistą rewolucją. Wygląda na to, że osiągnęliście świetny efekt. To prawda. Naszym zamiarem było połączenie najnowocześniejszej technologii z potrzebami tradycyjnego rynku. Produkt o nazwie Pathos zrobił furorę. Szczerze mówiąc, nie spodziewaliśmy się, że będzie tak ogromne zainteresowanie ze strony zakładów pogrzebowych we Włoszech i zagranicą. Jesteście młodą firmą, co skłoniło Was do związania się z branżą funeralną? Nasza firma powstała w styczniu 2009 roku. Wcześniej nie mieliśmy żadnej styczności z branżą pogrzebową. Chcieliśmy zaoferować innowacyjne rozwiązania i jesteśmy właśnie na etapie przygotowywania innych produktów, które wzbogacą nasz asortyment. Nie chcemy przesadzać z technologią, chcemy tylko zainicjować modernizację również w tej branży. Co daje Pathos czego nie dawała tradycyjna porcelanowa fotografia nagrobna? Pathos ma przypominać wydarzenia z życia zmarłego dzięki pokazowi serii kilkudziesięciu zdjęć lub nawet filmu o zmarłym. Dzięki temu wizerunek zmarłego na Jego grobie nie jest sprowadzony do jednego statycznego ujęcia zamkniętego w nieruchomym porcelanowym zdjęciu. Nie bez powodu nazwa tego urządzenia nawiązuje do wzruszenia i emocji jakich doznajemy podczas przedstawień teatralnych... Jak taka ramka działa w praktyce? Pathos jest wyposażony w pamięć wewnętrzną 512 Mb, czyli może być w nim umieszczonych 512 zdjęć o wielkości 1 Mb. Można je ładować za pomocą USB lub Bluetooth. Możliwe jest więc dodanie zdjęć również po zainstalowaniu Pathos a na płycie nagrobnej. Warunki atmosferyczne w Europie Środkowo-Wschodniej bywają skrajne. Czy Pathos jest na to odporny? Kontrola jakości obejmuje całkowite zanurzenie produktu w wannie przez około 30 dni w celu sprawdzenia odporności na wilgotność, a także próby w komorze klimatycznej od 20 do + 90 przez ponad 60 dni. Przednia oprawa wykonana jest z poliwęglanu. Czy są wersje zasilane bateriami? Nowości Obecnie Pathos jest zasilany prądem i działa w oparciu o zasilenie zmienne lub ciągłe od 6 do 24 wolt. Jesteśmy na etapie rozważania produkcji baterii podobnej do samochodowej. Obecnie testujemy jej faktyczną wytrzymałość, która powinna być zachowana mniej więcej przez 8 do 10 miesięcy ciągłej pracy. Po tym czasie bateria powinna zostać naładowana lub wymieniona. Jakie macie plany na przyszłość? Mam nadzieję, że nie zamkniecie się tylko na rynek włoski? Jest rzeczą oczywistą, że stworzenie produktu we Włoszech powoduje jego szerokie wykorzystanie na naszych cmentarzach. Udało się to dzięki rozgłosowi w prasie oraz wielu dystrybutorom i wspaniałym przedstawicielom. Teraz mamy zamiar nawiązać współpracę z kontrahentami zagranicznymi z Polski, Czech, Hiszpanii, Francji itd., i sprzedawać nasz produkt wszędzie tam, gdzie spotka się z zainteresowaniem odbiorców. Kiedy będziemy mogli zobaczyć Wasze produkty w Polsce? Rozpoczynamy właśnie dystrybucję w Waszym kraju. Współpracujemy z firmą Gotha należącą do Pana Przemysława Mękarskiego, która według nas jest jedną z najlepszych agencji w Polsce. W asortymencie na polski rynek znajduje się oprócz Pathos a również Micro Pathos mały, 2,4 calowy wyświetlacz LCD umieszczony na wykonanej z plexi podstawie. Ten produkt na biurko może pomieścić do 30 zdjęć, które mogą przesuwać się w sposób nieprzerwany i w ten sposób, w zależności od sytuacji, prezentować firmę pogrzebową czy też wyświetlać zdjęcia zmarłego podczas ostatniego pożegnania. Zmierzamy do tego, aby także polscy klienci mieli możliwość kupienia w zakładzie pogrzebowym cyfrowej ramki ze zdjęciami lub krótkim filmem o zmarłym, które pozwolą lepiej wyrazić wspomnienia z życia bliskiej osoby. Dziękuję za rozmowę.

11 Przedsiębiorca po godzinach Przedsiębiorca po godzinach Alicja w krainie zwierząt Pani Alicja zaopiekowała się także sześcioma kotami i pięcioma psami. Pomoc samotnym, schorowany zwierzętom stała się jej pasją. Miłością do zwierząt zaraziła mnie mama. Mąż również nie patrzy obojętnie na ich los, pod moim wpływem natomiast szybko przekonał się do kotów, wobec których był sceptyczny. Nic dziwnego, że takie zapędy odziedziczyła po nas córka Klaudia. Ma dziś dwadzieścia dwa lata i studiuje na Uniwersytecie Techniczno-Przyrodniczym w Bydgoszczy opowiada Alicja Durek. Właściwie to wszystko zaczęło się w cyrku, do którego pięcioletnia Klaudia zawędrowała z mamą. Dziewczynka z wypiekami na twarzy obserwowała czarnego rumaka, który majestatycznie, w rytm muzyki krążył dookoła areny. Woltyżerka zaparła dziecku dech w piersiach. Nie było rady. Pani Alicja postanowiła pomaszerować z Klaudią na lekcje jazdy konnej. Instruktor zmierzył także mamę doświadczonym okiem i stwierdził: Na naukę nigdy Koniarze zwykli powtarzać, że największe szczęście na świecie siedzi na końskim grzebiecie. O szczęściu, gdyby tylko umiały, mogłyby mówić także konie, które zamiast do rzeźni trafiły pod opiekę Alicji Durek, pełnomocnika Zakładu Usług Pogrzebowych Uniwersal w Bydgoszczy. nie jest za późno. Zaczęły jeździć obie, ale na szkole jeździeckiej nie skończyła się historia z końmi na pierwszym planie. Najwyżej się zaczęła. Przełomowy moment nastąpił osiem lat później, kiedy to Durkowie pojechali na wakacje do Gdańska. Stałym punktem wypoczynku stało się, oczywiście, zwiedzanie okolicznych stadnin. W jednej z nich trafili na 22-letniego karego ogiera Centusa. Z powodu wieku nie mógł być już dłużej eksploatowany. Zapadł wyrok: trzeba zaprowadzić go do rzeźni. Alicja z Korą Zrobiło mi się go potwornie żal. Postanowiłam wykupić Centusa po cenie mięsa rzeźnego. Ulokowaliśmy go w stajni jednego z pensjonatów agroturystycznych pod Bydgoszczą. Odwiedzałyśmy naszego podopiecznego niemal codziennie, bo musiał zażyć trochę powietrza i ruchu. Tak było przez trzy lata aż do naturalnej śmierci Centusa. Tymczasem Durkowie pokochali Nensi, skarogniadą klacz, która przeszła raka kopyt. Syn gospodarzy namówił rodziców, aby oddali ją Durkom w zamian za wymarzoną gitarę. Na serce chora jest kara Kora wykupiona również po cenie mięsa rzeźnego z bardzo nieciekawych warunków na dzień przed przyjazdem handlarza. W rodzinie znalazł się też młody i zdrowy siwek, Diament oraz kasztanowaty Maciej, trzydziestoletni pociągowy koń po przejściach, który zyskał przydomek zabójca i też trafić miał pod rzeźnicki nóż. Nikogo nie zabił uspokaja pani Alicja. To z racji agresywnego zachowania. Widocznie ktoś kiedyś zrobił mu krzywdę. Postanowiliśmy pobawić się w psychoterapeutów i udaje się. To jeszcze nie koniec listy podopiecznych przedsiębiorców z Bydgoszczy. Jest na niej także kucyk Piegusek (biały w czarne plamki). Zwierzę choruje na astmę, więc systematycznie trzeba mu podawać syrop. Niedługo wszystkie konie znajdą się w nowej stajni pobudowanej koło domu córki, Klaudii. Alicja Durek powtarza, że zwierzęta potrafią wspaniale zrewanżować się człowiekowi, wdzięcznością, przywiązaniem. Ale z drugiej strony wrażliwemu człowiekowi jest trudniej, bo więcej bierze na siebie kłopotów. Jedziemy samochodem i przy drodze leży wynędzniały pies. Mijamy go, ale kilkadziesiąt metrów dalej spoglądamy sobie wymownie prosto w oczy, a mąż od razu wrzuca wsteczny bieg. No i zabieramy delikwenta. Wiadomo, że nie uda się pomóc wszystkim porzuconym zwierzakom, ale dlaczego nie ratować choć niektórych? retorycznie pyta pani Alicja. Agata Rożek zdjęcia Alicja i Klaudia Durek Firma Durków Uniwersal to rodzinne przedsiębiorstwo Ewy, Alicji, Klaudii i Arkadiusza Durków. Funkcjonuje od 30 lat. Alicja Durek zajmuje się m.in. kontaktami z klientami i parafiami. Jej oczkiem w głowie jest także System Zarządzania Jakością zgodny z normą PN-EN ISO , który świadczy o wysokim standardzie usług pogrzebowych i nienagannym wizerunku firmy. Piegus Faro (Samoyed) Diament Klaudia i Maciej

12 Statystyki Statystyki Raport Kremacja w Polsce w 2010 roku Najwięcej, bo po cztery piece, mają krematoria na Śląsku. W kremacyjnych statystykach przoduje Wrocław i Warszawa. Cena spopielenia utrzymuje się w granicach zł. W Warszawie cena spopielenia została w stosunku do połowy 2010 roku obniżona o blisko 140 zł. Część krematoriów nie podaje liczby spopieleń. Informacje, o które pani prosi, są ścisłą tajemnicą uważa Anna Czyżak z wyszkowskiego krematorium. W Głogowie nie podano nam nawet ceny kremacji. Warszawie (3 819). Na trzecim miejscu znalazł się Poznań (2 937). O 37 kremacji mniej wykonało krematorium w Gdańsku (czwarte miejsce). Dalej znalazły się krematoria: z Łodzi Klepsydra (2 267), Szczecina (1 952), Dąbrowy Górniczej (1 800) i Częstochowy (1 139). Najwięcej za usługę kremacyjną żądano (do połowy 2010 roku) w krematorium w Warszawie 791,80 zł (od połowy roku 652,70 zł) oraz w Gdańsku 760 zł. W Poznaniu kremacja bez udziału rodziny kosztowała 680 zł (udział bliskich dodatkowo 80 zł). We wszystkich pozostałych krematoriach, z wyjątkiem Wyszkowa, gdzie za kremację trzeba zapłacić 660 zł, oraz Łodzi - Firma H. Skrzydlewska (cena 600 lub 700 zł) kremacja kosztowała w 2010 roku 600 zł. Agata Rożek Katarzyna Skowrońska Informacje o liczbie spopieleń w 2010 roku udostępniło 8 z 13 polskich krematoriów. Do grupy 7 ośrodków kremacyjnych, które bez problemów upubliczniło swoje statystyki za 2009 rok Częstochowa, Gdańsk, Łódź (Klepsydra), Poznań, Szczecin, Warszawa, Wrocław dołączyło prywatne krematorium Aurora z Dąbrowy Górniczej, które zainaugurowało działalność w marcu 2010 roku. Z udostępnionych danych wynika, że 8 krematoriów Częstochowa, Dąbrowa Górnicza, Gdańsk, Łódź (Klepsydra), Poznań, Szczecin, Warszawa, Wrocław wykonało w 2010 roku kremacji. Jeśli porównać te dane ze statystykami z tych samych krematoriów za 2009 rok, Krematorium Liczba spopieleń 2009 kiedy to w 7 ośrodkach (bez Aurory) wykonano łącznie kremacji wychodzi, że w 2010 roku spopielono o 646 zmarłych więcej (z Aurorą, która od marca 2010 r. wykonała 1800 kremacji o zmarłych więcej). Wyniki działalności poszczególnych spopielarni dowodzą, że wzrost liczby zleceń na kremacje waha się w skali kraju od 5% do 23 %. Średni wskaźnik wzrostu liczby kremacji dla krematoriów, które podały dane za zeszły rok uplasował się na poziomie prawie 14 %. Dwa krematoria w Poznaniu i Warszawie odnotowały w 2010 roku spadek liczby kremacji w porównaniu z 2009 rokiem odpowiednio o ponad 1% w Poznaniu (38 usług Liczba spopieleń 2010 Liczba pieców cena za usługę w 2010 r.w zł Wrocław Warszawa Poznań ,80 (I połowa 2010 roku); II poł. 652, (760 z udziałem rodziny) Gdańsk Łódź Klepsydra Szczecin Dąbrowa Górnicza 1800 (od marca 2010) Częstochowa Bytom brak info* brak info* Głogów brak info* brak info* 1 brak info* Łódź H. Skrzydlewska brak info* brak info* dla zleceniodawców z obcej firmy; 700 dla osób zamawiających obsługę pogrzebu w H. Skrzydlewska Ruda Śląska brak info* brak info* Wyszków brak info* brak info* * odmowa podania informacji mniej) i o blisko 16 % w Warszawie (717 usług mniej). To efekt pojawienia się w pobliżu stolic Wielkopolski i Mazowsza nowych ośrodków kremacyjnych. Z posiadanych danych wynika, że w ubiegłym roku największy, bo 23% wzrost liczby kremacji miał miejsce w krematorium w Szczecinie. Wykonano tu w 2010 roku spopieleń, tj. o 369 usług więcej niż w O 22 % więcej zleceń, w porównaniu z rokiem 2009, wykonała w 2010 roku łódzka Klepsydra. Oznacza to, że spopielono tu o 407 zmarłych więcej niż w roku Trzecie miejsce, jeśli chodzi o wzrost liczby kremacji, biorąc pod uwagę dostępne dane, zajął Gdańsk. Utrzymująca się od lat duża liczba spopieleń w tym jedynym w tej części Polski krematorium przełożyła się w 2010 roku na 13,5 % wzrost, co oznaczało 344 dodatkowych, w porównaniu z 2009 r., usług. W sumie w 2010 r. było ich w Gdańsku Wzrosty na poziomie 5% 6% odnotowały odpowiednio krematoria w Częstochowie i Wrocławiu. W ośrodku częstochowskim wykonano w sumie usług (o 53 więcej niż w 2009 r.), we Wrocławiu zaś, gdzie liczba kremacji w 2010 r. wyniosła 3 844, liczba usług zwiększyła się o 228 (w 2009 roku 3 616). Z udostępnionych danych wynika, że najwięcej kremacji wykonano w spopielarni we Wrocławiu (3 844) i Ogólnopolska prasa W 2010 roku o rynku kremacji w Polsce Ile w Polsce spopiela się ciał? pytano na łamach Dziennika Gazety Prawnej 23 września 2010 r. Nie wiadomo, bo większość prywatnych krematoriów nie podaje takich danych mediom. Szefowie krematoriów zasłaniają się tajemnicą handlową. Statystyk spopieleń oraz danych dotyczących pogrzebów tradycyjnych nie gromadzą także ani Główny Urząd Statystyczny, ani instytucje samorządowe czy rządowe doniosła Gazeta Prawna. Jeszcze kilka lat temu polska branża pogrzebowa nie robiła problemów z udostępnianiem danych. Teraz zaostrza się rywalizacja między krematoriami. W ciągu ostatnich trzech lat powstało pięć spopielarni, szykują się kolejne takie inwestycje. Wielkość rynku jest ukrywana w obawie przed konkurencją. Polska Izba Pogrzebowa nie zajmuje się zbieraniem danych o liczbie kremacji. Jej prezes, Witold Skrzydlewski sam nie udostępnia statystyk krematorium rodzinnej firmy H. Skrzydlewska z Łodzi. A po co ma konkurent zza ściany to wiedzieć? ucina rozmowę. Inaczej do sprawy podchodzi Polskie Stowarzyszenie Kremacyjne Administratorów Cmentarzy i Przedsiębiorców Pogrzebowych. Jego prezes, Tomasz Salski upublicznia dane o kremacjach. Tłumaczy, że skontaktowało się z nim Towarzystwo Kremacyjne z Wielkiej Brytanii, które zbiera dane do raportu o kremacjach. Kremacyjne statystyki krajów europejskich podawane są do publicznej wiadomości w zimowym wydaniu magazynu Pharos. Susan Brouwer z Międzynarodowej Federacji Kremacyjnej zauważa, że nie ma obowiązku przekazywania takich danych, ale spływają one z prawie wszystkich europejskich krajów. W Stowarzyszeniu przekonują, że dane kremacyjne są ważne. Problem ich braku zasygnalizowaliśmy w trakcie rozmów z Głównym Inspektoratem Sanitarnym przy okazji przygotowywanej nowelizacji ustawy o cmentarzach i chowaniu zmarłych. Dokładne określenie skali spopieleń jest istotne przy rozważaniu propozycji związanych z kremacją i rozsypywaniem prochów w tzw. ogrodach pamięci tłumaczy Barbara Zawadzka z warszawskiego biura PSKACiPP. Edmund Rauba, dyrektor Zakładu Cmentarzy Komunalnych w Olsztynie uważa, że kremacyjną statystyką powinna dysponować administracja rządowa, choćby przez wzgląd na planowanie cmentarzy. W Ministerstwie Infrastruktury tłumaczą, że wiedza na temat proporcji między pochówkami tradycyjnymi a kremacyjnymi dotyczy polityki przestrzennej gminy. Przypuszczamy, że potencjalnie zainteresowanymi wynikami tych badań mogłyby być samorządy, jednak Ministerstwo Infrastruktury nie ma informacji o zbieraniu przez nie takich danych zaznacza Teresa Jakutowicz, zastępca dyrektora Biura Informacji i Promocji Ministerstwa Infrastruktury. W świetle obowiązującego prawa prywatne krematoria nie mają obowiązku informowania o liczbie dokonanych kremacji. Traktowane są jak inne podmioty gospodarcze. Informacje te stanowią tajemnicę ich przedsiębiorstw w rozumieniu art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Mają one wartość gospodarczą, a ich ujawnienie mogłoby wyrządzić szkodę tym firmom mówi Anna Bajerska, radca prawny z warszawskiej kancelarii prawnej Chałas i Wspólnicy. Zdaniem prof. Tadeusza Dobosza z Katedry Medycyny Sądowej Akademii Medycznej we Wrocławiu nie powinno być przeciwwskazań do przekazywania informacji o liczbie spopieleń. Spalanie ludzi to co innego niż produkcja np. cementu. Jasność w tej materii leży w interesie samych przedsiębiorców pogrzebowych. Uniknie się w ten sposób podejrzeń o przekręty fiskalne. Utajnianie danych może też prowadzić do patologii i skutecznie uniemożliwić rozwiązanie zagadek kryminalnych. Ciało po kremacji w nowoczesnym piecu zamienia się w pył, okruchy kostne są mielone w specjalnych młynkach. Nie potrafimy obecnie izolować DNA z takiego materiału. Dopiero nad tym zaczynamy pracować zauważa prof. Tadeusz Dobosz.

13 Jesteśmy z Państwem już 14 lat Memento czytasz i wiesz Konferencja uzgodnieniowa w GIS z udziałem przedstawicieli naszej branży rozporządzenie teraz ustawa PóźNIej 18 maja br. przedstawiciele Polskiego Stowarzyszenia Funeralnego wiceprezes Danuta Kruk, dyrektor Biura Barbara Zawadzka i sekretarz Franciszek Maksymiuk wzięli udział w konferencji uzgodnieniowej zorganizowanej przez Główny Inspektorat Sanitarny dotyczącej projektu rozporządzenia w sprawie sposobu przechowywania zwłok i szczątków ludzkich. Spotkanie z udziałem Jana Orgelbranda, zastępcy Głównego Inspektora Sanitarnego, upłynęło pod znakiem konsultacji konkretnych zapisów rozporządzenia z praktykami z naszej branży reprezentowanymi także przez przedstawicieli Polskiej Izby Pogrzebowej Witolda Skrzydlewskiego i Dariusza Dutkiewicza. Konferencja stała się także okazją do zadania pytań dla branży zasadniczych Kiedy jest szansa na nową ustawę pogrzebową? pytała Barbara Zawadzka. Dostrzegamy konieczność zmian i jesteśmy przygotowani do pracy nad nowym prawem pogrzebowym. Zostaną one rozpoczęte, gdy Ministerstwo Zdrowia zleci nam takie działania usłyszeli uczestnicy spotkania. O jego przebiegu i rezultatach oraz uwzględnionych przez GIS uwagach Stowarzyszenia do kilku jego projektów piszemy na stronie 46. TyTuł od 1997 Z prac Sekcji Cmentarzy Komunalnych marian kolczyński zaprasza Na konferencję do warszaw y W dniach 7-8 października br. (czwartek i piątek) odbędzie się drugie w tym roku konferencyjne spotkanie administratorów i zarządców cmentarzy, które poprowadzi Marian Kolczyński, przewodniczący Sekcji Cmentarzy Komunalnych. W programie dwudniowego zjazdu, którego współorganizatorem będzie Zarząd Cmentarzy Komunalnych w Warszawie, oprócz wykładów planowane są praktyczne warsztaty i pokazy poświęcone sposobowi likwidacji grobów na Cmentarzu Północnym w Warszawie. Uczestnicy zwiedzą też tę największą stołeczną nekropolię (143 ha), na której do tej pory pochowano blisko 150 tysięcy zmarłych. W ramach wykładów kontynuowany będzie rozpoczęty na Konferencji w maju br. temat regulaminu cmentarza. Omówione zostaną także różne aspekty współpracy zarządu cmentarza z podmiotami wykonującymi działalność na jego terenie. zainteresowanych wzięciem udziału w konferencji prosimy o kontakt z p. barbarą zawadzką: tel , tel. kom kontakt z p. marianem kolczyńskim: tel ; На русском языке cтpanы: 7, 10, numer 3 / 2010 Wydarzenia Aktualności Stowarzyszeniowe walne zgromadzenie PSF SzkoLeNIe I SemINarIum w warszawie Stołeczny Hotel TINA gościł w dniach czerwca br. kilkudziesięciu członków PSF, którzy wzięli udział w sprawozdawczym Walnym Zgromadzeniu oraz szkoleniu i seminarium zorganizowanym przez Polskie Stowarzyszenie Funeralne. Tym razem zarówno tematyka merytorycznej części zjazdu jak i czasu wolnego pozostała pod silnym wpływem wydarzeń z 10 kwietnia br. Katastrofa smoleńska była osnową niezwykle ciekawego i ubarwionego przykładami wykładu szkoleniowego Dariusza Rudasia, Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego m.st. Warszawa, który z ramienia polskiej strony brał udział w identyfikacji w Moskwie ofiar katastrofy lotniczej pod SmoleńDariusz Rudaś skiem. Różne aspekty operacji funeralnej Smoleńsk przewijały się także w wystąpieniu Zenona Jasińskiego, starszego specjalisty Zarządu Cmentarza Komunalnego ds. obrony cywilnej. Oprócz wykładów obu prelegentów wygłoszonych w ramach szkolenia: Postępowanie zarządcy cmentarza w sytuacji kryzysowej kataklizmów, katastrof i epidemii uczestnicy wysłuchali także seminaryjnego wykładu ks. dr. Tomasza Zenon Jasiński Czarnockiego poświęconego ceremoniałowi pogrzebowemu po kremacji i stanowisku Kościoła Rzymsko-Katolickiego w sprawie spopielania i ceremonii pogrzebowych z urną. Drugiego dnia uczestks. Tomasz Czarnocki nicy zwiedzili z przewodnikiem Pałac Prezydencki. Przebieg Walnego Zgromadzenia oraz szkolenia przedstawiamy na stronie 42. Kiedy Wisła przerwała rankiem 23 maja br. wał w Świniarach koło Płocka, woda zalała również oddalony o 8 km cmentarz parafialny w Troszynie Polskim. Jej poziom na tym usytuowanym na wzgórzu cmentarzu wyniósł blisko 2 metry. Te same mogiły woda zalała ponownie 10 czerwca. Z blisko 400 grobów, które przez 2 tygodnie stały w wodzie, ponad połowa uległa uszkodzeniu. П ериодиодическое издание Похоронной отрасли в цикле раз в два месяца Memento J Numer 3 / / 2010 Memento J Numer 3 / / 2010 Z Dorotą Spałek, specjalistką ds. marketingu w INTEGRZE, rozmawia Agata Rożek. POLSKA Fragment listu: Jestem właścicielem murowanego grobowca rodzinnego w O., w którym do tej pory znalazły miejsce wiecznego spoczynku 4 osoby pochowane w przedziale czasowym od ok. 41 lat do 22 lat temu. Grobowiec jest w dobrym stanie, nie zawilgocony. Wewnątrz posiada wbudowane belki stalowe pod 3 trumny obok siebie w 2 poziomach. W sierpniu zmarł brat mieszkający w K., który miał mieć zapewniony pochówek w tym grobowcu. Po zgłoszeniu się do Zarządu Cmentarza Komunalnego zostałem poinformowany o bezwzględnym obowiązku wymurowania przegród pomiędzy znajdującymi się już w grobowcu trumnami i przykrycia ich płytami pod groźbą odmowy pochówku. Jednocześnie przedłożono mi koszt wykonania wyż. wym. przegród (...). Zarząd Cmentarza w O. powołał się na Zarządzenie Wójta, które załączam (fragment publikujemy w ramce) i na 11 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 7 marca 2008 r. w sprawie wymagań, jakie muszą spełniać cmentarze, groby i inne miejsca pochówku zwłok i szczątków. Takie postawienie sprawy mnie zaskoczyło, ponieważ w czerwcu tego roku byłem na pogrzebie na cmentarzu w S. i nic takiego nie miało miejsca. Zapoznałem się z wyż. wym. rozporządzeniem i 18 tegoż rozporządzenia. Moim zdaniem obowiązek murowania przegród podyktowany względami sanitarnymi odnosi się do nowych grobowców, a nie do grobowców już istniejących, gdzie ostatnie pochówki miały miejsce 20 lat temu i więcej. Skoro do tej pory nikt nie wymagał realizacji nakazów zawartych w 11 wyż. wym. rozporządzenia, jaki sens ma żądanie zamurowywania trumien znajdujących się w grobowcu po upływie dziesiątków lat. W dniu poprzedzającym pogrzeb pracownicy firmy zarządzającej cmentarzem otworzyli grobowiec w mojej obecności. Nie było żadnych zastrzeżeń co do jego stanu technicznego i sanitarnego. Mimo to Zarząd Cmentarza postanowił postawić na swoim. Postawiono mnie przed alternatywą - albo zgadzam się na zamurowanie znajdujących się tam trumien za wymienioną kwotę, albo nie ma pogrzebu. Zwróciłem się w tej sprawie do zastępcy Wójta i do Wydziału Gospodarki Komunalnej. Instytucje te również zasłaniały się Zarządzeniem Wójta. Zarząd Cmentarza ostatecznie odmówił pochówku w grobowcu. Opisana sytuacja ma miejsce za każdym razem, gdy w O. odbywa się pogrzeb. Rodzina zmarłego postawiona w sytuacji, w której także ja zostałem postawiony, ulega dyktatowi Zarządu Cmentarza tym bardziej, że czas od śmierci do pogrzebu jest niewielki. Proszę o wyjaśnienie, czy istnieje w myśl obowiązujących przepisów konieczność zamurowywania znajdujących się w grobowcach rodzinnych trumien złożonych 20 lat temu i więcej? Czy odmowa wykonania tych prac jest wystarczającym powodem do odmowy pochowania w grobowcu rodzinnym? Czy 18 Rozporządzenia z dnia 7 marca 2008 r. zwalnia mnie z obowiązku stosowania 11 regulaminu cmentarza? Czy Zarządzenie Wójta jest zgodne z prawem? skierowany jest do profesjonalistów - takich jak: Fragmenty regulaminu cmentarza 6. ust.2. Groby muszą być urządzane zgodnie z zasadami określonymi w Rozporządzeniu Ministrów Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska oraz Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 20 października 1972 r. w sprawie urządzania cmentarzy, prowadzenia ksiąg cmentarnych oraz chowania zmarłych (Dz.U. Nr 47,poz.299 z późn. zm.) ust.3. Trumny w grobach murowanych muszą być między sobą przedzielone warstwą ziemi grubo- Właściciele, dyrektorzy i pracownicy zakładów pogrzebowych Zarządcy i administratorzy cmentarzy komunalnych i parafialnych oraz pracownicy kancelarii cmentarnych, Urzędnicy urzędów miast i gmin, którzy mają w swojej gestii nadzór nad cmentarzami Właściciele, zarządcy i pracownicy krematoriów Producenci, dystrybutorzy oraz odbiorcy sprzętu pogrzebowego i urządzeń techniki cmentarnej 26 ści około 0,2m; jeżeli warstwa ta zastąpiona jest murem lub żelbetem, grubość ich nie może być cieńsza niż 6 cm. 11 Dochowanie do grobu murowanego, w którym trumny nie są między sobą przedzielone w sposób, o którym mowa w 6 ust. 3, wymaga zgody Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego na ekshumację oraz wykonania przez administratora cmentarza przedzielenia znajdujących się tam trumien. Memento J Numer 3 / 2009 Memento J Numer 5 / 2010 CzasopisMo administratorów CMeNtarzy, przedsiębiorców pogrzebowych, producentów i Dystrybutorów sprzętu pogrzebowego, akcesoriów i urządzeń techniki CMeNtarNej. kolportaż wyłącznie w prenumeracie. L List do zarządcy cmentarza Mariana Kolczyńskiego Odpowiedź Sprawa zawiera kilka wątków. 1. Zapis 11 regulaminu cmentarza sposób (taki o stanowi, że jakim nego na ekshumację mowa w 6 ust. 3), to wymaganajeśli trumny nie są między sobą przedzielone we oraz wykonanie jest Zapis regulaminu właściwy przez administratora zgoda Państwowego Powiatowego cmentarza jest cmentarza przedzielenia Inspektora Sanitarjowanej sytuacji, nieprawidłowy w tym sensie, znajdujących się powierzając mu że stawia administratora w wysokości swobodnie tam trumien. wyłączność cmentarza w uprzywileprzez siebie ustalonej. na wykonanie robót przy cmentarza nie grobowcu i określenie Regulamin, z którego może tych robót wynagrodzenia wykonać, narusza ust.1 wynika, że nikt przepisy Rozporządzenia inny rządzenie to nie Ministra Infrastruktury o przeciwdziałaniu praktykom poza administratorem dotyczy cmentarzy, monopolistyczny z dnia 7 marca rozporządzenia. grobów i innych m r. wyraźnie Powoływanie się określa, że rozpoformułując treść więc w omawianej miejsc pochówku (...) istniejących 18 sytuacji na to w dniu wejścia Zarządzenie, powinienw taki sposób, dostosował rozporządzenie w życie się do zasady, się dostosować że prawo nie działa jest nieuprawnione. Minister, 3. W 6 ust. 2 do tej zasady. wstecz. Również regulaminu cmentarza Wójt, wydając nymi w rozporządzeniu zapisano, że groby dwóch ministrów: muszą Społecznej z dnia Gospodarki Terenowej być urządzone zgodnie 20 października z zasadami określocie uchwalania i Ochrony Środowiska 1972 r. Utraciło regulaminu (w ono ważność oraz Zdrowia 2006 r.). W 7 31grudnia 2007 ności od warunków ust. 1 nieobowiązujące r., ale obowiązywało i Opieki przy czym trumny wodnych można stosować go już rozporządzenia w momenchowanie muszą być między określono, że w ziemia zastąpiona sobą przedzielone zwłok piętrowo w grobach zależziemnych lub jest murem lub warstwą ziemi murowanych, samo co w 6 o grubości ust. 2 regulaminu żelbetem, to jego grubość powinna wynosić 0,2 m (obecnie 0,3 m), a jeżeli cmentarza. W Cmentarza się 6 cm (obecnie rozporządzeniu nie 0,06 m), czyli tym istniał też grobów istniejących powołują. Przytoczę go w całości: to 32, na który w dniu jego wejścia przepisów pracownicy Zarządu z grobu na warunkach w życie, jeżeli zastosowanieniniejszego rozporządzenia dotychczasowych nie stosuje się sankcjonuje prawa tych przepisów. Rozporządzenie do uniemożliwiałob y korzystanie grobu w sposób, nabyte. Jeżeli grób został wybudowany uwzględnia więc zasadę jaki został ustalony niedziałania prawa przed 1972 rokiem W państwie prawa w momencie jego wstecz i to 32 gwarantuje budowania. nie może być korzystanie z wynikające z aktu tak, prawnego wyższego że akt prawny niższego zwyczajem. Przecież rzędu rzędu w tym grobie pochowano (rozporządzenie ministra). (Zarządzenie Wójta) zabiera rowywania. Co prawa Byłoby to zwłoki czterech takiego się zmieniło osób w trumnach także sprzeczne z ustalonym trumien, a teraz od czasu tych bez ich przedzielania jest? Jeżeli w przeszłości zarząd pochówków, że przedtem przewidującej czy zamunie było konieczne przedzielania cmentarza zezwalał trumien przedzielanie niewątpliwie jest na budowę grobowców to usankcjonowani między sobą i zezwalał na o konstrukcji pochówki w trumnach cmentarza nie e pewnych zwyczajów, może dziś bez ich przedzielania,nie które po latach Regulamin cmentarza kwestionować zasadności to swojego postępowaniadziałają niczym normy prawne. został ustalony ściwy (warto byłoby Zarząd w 2006 roku. sprzed 20-tu czy Przedtem być 40-tu lat. uregulować sprawę poznać stan prawny, jaki istniał może regulaminu przed wydaniem prawidłowo i wydać nie było lub był musi brać pod zarządzenia). To niewłanowy regulamin. uwagę dobrze, że Wójt dlatego w Konstytucji prawo powszechnie obowiązujące. Każdy jednak, kto wydaje postanowił RP zapisano zasadę To dlatego ustawodawca jakiekolwiek przepisy prawne, zastanawia się niedziałania prawa nad ustala przepisy wstecz. W myśl że koszty nowych tym jakie będą koszty nowych tych samych założeń przejściowe i uregulowań uregulowań powinni ustawodawca cmentarza? pokryć opiekunowie i kogo będą one obciążały. Dlaczego Wójt grobów, a zarobić Grobowców, w uznał, na nich ma wyłącznie których osoby Polsce wiele. Taki zmarłe pochowano zarząd sposób chowania w trumnach bez pochować w tym do tej pory nie przedzielania grobie zwłoki powodował żadnego i zamurowywania jeszcze dwóch wtedy rozwiąże,, jest w zagrożenia. Najprościej osób w trumnach, bo grobowiec się zechce z tego więc grobowca korzystać,zapełni i dalszych pochówków tak jak poprzednie cztery. Sprawa byłoby obowiązujących nie będzie. to po ekshumacji sama przepisów. wszystkich szczątków Jeśli w przyszłości po latach się Mam nadzieję, ktoś dostosuje konstrukcję że teraz zarząd grobowca do one wszystkie cmentarza zezwala wymogi Rozporządzenia na budowę nowych Ministra Infrastruktury, grobowców tylko wtedy, gdy spełniają a szczególnie 11. Marian Kolczyński Autor jest prezesem spółki miejskiej Przedsiębiorstwo Zieleni i Usług Komunalnych Zieleń Miejska we Włocławku (kujawsko-pomorskie), członkiem władz PSF, doświadczonym administratorem cmentarzy, komentatorem prawa cmentarno-pogrzebowego i licencjonowanym zarządcą nieruchomości (licencja nr 10367) Memento J Numer 3 / 2009 Obyczaje Marian Kolczyński Nowości i Trendy przedstawienie najnowszych produktów i rozwiązań technicznych dla branży cmentarno-pogrzebowej... oraz inne artykuły problemowe budzące zainteresowanie Czeskie Targi Pogrzebowe VENIA 2010 WYDAWCA POLSKIE STOWARZYSZENIE KREMACYJNE ADMINISTRATORÓW CMENTARZY i PRZEDSIĘBIORCÓW POGRZEBOWYCH (PSKACiPP) Warszawa, ul. Etiudy Rewolucyjnej 48 tel./fax , tel. kom NIP: KRS: Konto: PKO BP S.A. Oddział 10/Warszawa O NT ME E M O ENT MEMMENTO ME NTO MEME NTO E TO MEM EN MEM NTO E M O ME EN T M E M S 20 П ериодиодическое издание Похоронной отрасли в цикле раз в два месяца ochronę środowiska. Wprowadzane innowacje i zastosowane rozwiązania gwarantują najwyższą jakość sprzętu w zakresie bezpieczeństwa, rentowności, wydajności, niezawodności oraz wygody operatora. W koparkach zastosowane są ekonomiczne silniki o sporej mocy, co stawia je na pierwszym miejscu wśród koparek kompaktowych. Sterowane są za pomocą nadajnika radiowego lub pracy operatora. Zarówno rozmiary koparek, jak i rozwiązania napędu sprawiają, że maszyny te potrafią pracować w najbardziej niedostępnych miejscach, np. na starych cmentarzach z niedostępnymi miejscami. Czego spodziewacie się po ekspozycji? Zaistnienia na r ynku funeralnym jako dostawca najwyższej klasy urządzeń tak zaprojektowanych i tak w ykonanych, aby sprostać oczekiwaniom wielu klientów. Mamy nadzieję, że nasza oferta ich zainteresuje. 13 A P rzy okazji pewnego zapytania przysłał mi ktoś kopię regulaminu cmentarza komunalnego. Regulamin jest załącznikiem do Zarządzenia Burmistrza. Jest to pierwsza nieprawidłowość. Burmistrz miasta, jako organ wykonawczy, jest kompetentny do wydawania przepisów porządkowych. Natomiast organem kompetentnym do wydawania aktów prawa miejscowego, a takim aktem jest regulamin cmentarza, jest Rada Gminy, a w miastach na prawach powiatu Rada Miasta. ydawanie regulaminów cmentarzy komunalnych przez Burmistrzów, Wójtów lub Prezydentów jest dosyć powszechną nieprawidłowością. Nie wiem, dlaczego tak się dzieje. Być może dlatego, że łatwiej wydać regulamin jako załącznik do zarządzenia Burmistrza, Wójta, Prezydenta niż regulamin jako załącznik do Uchwały Rady Gminy czy Rady Miasta. Pół biedy, jeśli w regulaminie, jako akcie prawnym niższego rzędu, nie ma postanowień niezgodnych z zapisami aktów wyższego rzędu, czyli ustaw sejmowych i rozporządzeń ministerialnych. praktyce taki nieprawidłowy regulamin będzie funkcjonował dopóty, dopóki ktoś go nie zaskarży, bo bardzo rzadko jest tak, że nieprawidłowości i błędy zawarte w przepisach z dziedziny prawa cywilnego urzędnicy dostrzegą sami. W W issn T 24 Historia i obyczaje Nagrobki nie oparły się naporowi wody. Woda ustąpiła, straty zostały. 15 П ериодиодическое издание Похоронной отрасли в цикле раз в два месяца obudzeniem się W pierwszych latach XIX wieku Wkrótce po ślubie była często zaniew Baltimore zmarła młoda żona dbywana i pewnie źle traktowana. zamożnego kupca. W trzy dni po Niedługo potem zmarła i została śmierci pochowano ją w krypcie, pochowana w zwyczajnej wiejskiej którą otwarto dopiero w trzy lata mogile wykopanej w ziemi. Wzgarpóźniej, przy okazji następnego dzony kiedyś kochanek wpadł w rozpogrzebu w rodzinie. Kiedy otwo- pacz. Zapragnął raz jeszcze spojrzeć rzono wrota grobu, w ramiona na Victorine i wziąć na pamiątkę jej wdowca osunął się szkielet zmarłej piękne warkocze. Pojechał więc na żony. Wszystko wskazuje na to, że wieś i o zmroku rozkopał mogiłę. obudziła się w trumnie, zdołała się Kiedy chciał obciąć warkocze, z niej wydostać i próbowała sforso- dziewczyna otworzyła oczy. Zabrał wać drzwi. Jej biały welon utkwił ją natychmiast do wynajętego w między kratami i zakleszczył się tak pobliżu domu i tak długo pielęgnomocno, że nawet po śmierci pozo- wał, aż odzyskała siły. Potem razem stała w pozycji stojącej. pojechali do Ameryki. Po dwuw 1810 roku w Paryżu niejaka dziestu latach wrócili do Paryża, Victorine, zamożna, młoda i piękna, gdzie Victorine została przez kogoś wyszła za mąż za bankiera, chociaż rozpoznana. Mąż upomniał się o kochała ubogiego dziennikarza. nią. Sprawa oparła się o sąd, który W W Wojciech Krawczyk zadecydował, że w tym przypadku wszelkie zobowiązania małżeńskie dawno wygasły. W roku 1831 zmarł na rzadko spotykaną chorobę niejaki E. Stapleton. Lekarze chcieli przeprowadzić sekcję, ale rodzina nie wyraziła na to zgody. Ambitni medycy wykradli ciało zmarłego z cmentarza i przenieśli do prosektorium. Jeszcze tej samej nocy zabrali się do pracy. Najpierw wykonano nacięcie na brzuchu, a potem podłączono ciało do baterii galwanicznej. I wtedy nieboszczyk zerwał się na równe nogi, bełkocząc coś niezrozumiale. Lekarze natychmiast przystąpili do ratowania cudem ocalonego nieboszczyka. Dopiero kiedy został całkowicie wyleczony, pozwolono Memento J Numer 5 / 2009 mu wrócić na łono rodziny. Jak się potem okazało, człowiek ten był przez cały czas przytomny i słyszał wszystko, co się wokół niego działo. Nie mógł jednak wydobyć z siebie głosu. A kiedy wreszcie wyrwano go z odrętwienia, usiłował powiedzieć: jestem żywy, ja żyję! W połowie XIX wieku pewna rodzina odwiedziła znajomych mieszkających na w yspie Edisto. Ich mała córeczka zachorowała na dyfteryt i zmarła. Szybko ją pochowano, żeby uchronić inne dzieci, przed zapadnięciem na tę samą chorobę. Kryptę ponownie otworzono dopiero po kilku latach. Jakież było zdumienie zebranych, kiedy po otwarciu ciężkich wrót tuż pod drzwiami znaleziono maleńki szkielet dziecka. Mamy też swój własny, lokalny prz y padek zmar t w ychwstania, który wydarzył się na warszawskich Powązkach za czasów księcia Józefa Poniatowskiego. Zmarła wtedy ukochana żona pewnego mieszczanina, pani Klara Zadorowa. Ciało złożono w kościele wśród ogromnych naręczy kwiatów. Przez całą noc trumna miała być pilnowana przez miejscowego stróża, natomiast wdowiec poszedł do domu i pogrążył się w rozpaczy. Kiedy zgasł ogień na kominku, wysłał służącego po drewno. Nikt nie zauważył, że do bramy dobija się jakaś postać. Pani Klara weszła do domu niezauważona przez służbę i przemówiła do męża, który runął na ziemię jak długi. Dopiero kiedy się ocknął, uwierzył, że jego żona jest cała i zdrowa. Podobno obudziła się na katafalku, kiedy stróż usiłował zdjąć z jej palca pierścionek. Mimo tych niesprawdzonych pogłosek stróż w nagrodę za odwiezienie do domu przywróconej do życia kobiety dostał nowy kożuch i pokaźną sumę pieniędzy. Pod domem państwa Zadorów jeszmemento J Numer 5 / 2009 Byliśmy w Lublinie W Stowarzyszeniu Podczas szkolenia TyTuł od 1997 Kilkudziesięciu przedsiębiorców pogrzebowych administrujących cmentarzami oraz zarządców cmentarzy stawiło się na szkolenie i seminarium zorganizowane w pierwszych dniach grudnia 2009 w Lublinie przez Polskie Stowarzyszenie Funeralne. Współorganizatorem zjazdu było lubelskie Regionalne Stowarzyszenie Zwolenników Kremacji, które wybudo- poświęcił problematyce dokumentacji zarządcy cmentarza. Atutem wykładu było dobre przygotowanie prowadzącego w zakresie przepisów cmentarno-pogrzebowych, ale również wsparte przykładami omówienie dokumentów, takich jak księga wieczysta osób pochowanych na cmentarzu, księga grobów, księga cmentarna prowadzona w układzie rocznikowym oraz dokumentacja wało pierwsze w Lublinie kolumbarium oraz administruje zabytkową kaplicą na cmentarzu przy ul. Białej w Lublinie. Wykłady i prelekcje odbywały się w hotelu Lublins. Głównym wątkiem szkolenia były aspekty prawne związane z dokumentacją zarządcy nieruchomości. Prowadzący szkolenie Jacek Szopiński wykładowca z zakresu zarządzania nieruchomościami i członek komisji egzaminacyjnych dla zarządców nieruchomości dużo miejsca ekshumacji. Wartko prowadzony procesów operacyjnych oraz wiedzy wykład wsparty prezentacją mul- i rozwoju. Korzyści zaś związane z timedialną i okraszony ciekawymi wdrożeniem systemu zarządzania przykładami z praktyki zaczerp- jakością ISO to przejrzystość dzianiętymi sprawił, że z pozoru nudne łań, klarowny obieg informacji, podzagadnienia dokumentacji zarządcy niesienie prestiżu firmy, a co za tym nieruchomości nabrały interesują- idzie i zaufania klientów przekocego wymiaru. nywał prelegent. Dla uwiarygodniez dużym zainteresowaniem nia tej tezy i unaocznienia korzyści przyjęto seminaryjną prelekcję Bog- znaczną część wystąpienia poświęcił dana Rajka zatytułowaną: Zarzą- przeanalizowaniu działań składajądzanie jakością na cmentarzu i w cych się na prawidłową (w oparciu zakładzie pogrzebowym. Doświad- o normę ISO 9001) realizację usług czony urzędnik samorządowy i peł- świadczonych przez sektor pogrze- Na Majdanku numer 5 / 2010 Bogaty, interesujący i różnorodny był program dwudniowego szkoleniowo-seminaryjnego pobytu w Lublinie w dniach 3-4 grudnia 2009 roku. Wykłady, prelekcje, wizyty na nekropoliach, wieczorna degustacja win z pierwszej polskiej Winnicy Jaworek to tylko część programu, który wypełniał czas od rana do nocy. nomocnika ds. systemu zarządzania jakością ISO 9001 przez ponad dwie godziny dowodził, że lepiej zarządzać firmą, która posiada system zarządzania zgodny z normą 9001 niż firmą, która takiego systemu nie posiada. Bo nowe podejście do badania efektywności firmy dowodził polega na analizie czterech aspektów jej działalności: finansowej, zadowolenia klienta, wewnętrznych Uczestnicy seminarium 16 W Stowarzyszeniu Kolumbaria na Cmentarzach Ewangelickim i Komunalno-Wojskowym Kaplica na Cmentarzu przy ul. Białej w Lublinie bowo-cmentarny. Poszczególne macji, Aleksander Gutthy i Andrzej podziwiała także odrestaurowaną, usługi, m.in. realizacja komplekso- Malinga. Wrażenie na wszystkich wysiłkiem i nakładem finansowym wej usługi pogrzebowej, wykonanie robiła gościnność, poziom wiedzy i członków RSZK, zabytkową kaplicę usługi kremacyjnej, przechowywa- kompetencji gospodarzy, którzy od na Cmentarzu Wojskowo-Komunie zwłok w chłodni czy przeprowa- 8 lat działają na rzecz pozytywnego nalnym przy ul. Białej. dzenie ekshumacji zostały przeana- postrzegania kremacji w swoim Podczas szkolenia zwiedzono lizowane pod kątem prawidłowego regionie i propagują budowę kolum- także Muzeum na Majdanku. systemowego podejścia do ich bariów na lubelskich cmentarzach. Duże wrażenie zrobił na wszystrealizacji. Na zakończenie, dzięki Andrzej Malinga, Członek Zarządu kich dwugodzinny spacer po nierozwiązaniu kwestionariusza iden- RSZK, oprowadzający wycieczkę gdyś 270-hektarowym komplektyfikującego indywidualny styl roz- po zespole lubelskich zabytkowych sie obozowym, w którym Niemcy w latach Imieniny. p. Barbary Uczestnicy Degustacja win seminarium Kolacja wiązywania konfliktów, uczestnicy seminarium mieli okazję dowiedzieć się czegoś o sobie samych. Uczestnikom lubelskiego zjazdu asystował przez trzy dni pobytu Prezes RSZK, mec. Jerzy Kiełbowicz i członkowie zarządu lubelskiego Stowarzyszenia Zwolenników Kre- nekropolii (ewangelickiej, katolickiej) i cmentarzu komunalno-wojskowym przy ul. Lipowej i Białej, zaprezentował trzy kolumbaria, które dzięki inicjatywie Stowarzyszenia powstawały od 2004 roku, gdzie w 550 niszach jest miejsce dla około 1100 urn. Wycieczka uśmiercili około 80 tys. osób spośród 150 tys. tam więzionych. Ślady machiny śmierci napot ykaliśmy niemal w każdym baraku w postaci komor y gazowej, puszek po cyklonie B, naczepie auta, na której transportowano zwłoki, czy też budynku krematorium z pięcioma piecami. Działalność RSZK z Lublina dowodzi, że świadomość w kwestii kremacji należy jednak zmieniać i jest to możliwe. Beata Mróz Pojemniki po cyklonie B Komora gazowa Memento J Numer 5 / 2009 Krematorium Memento J Numer 5 / Prawo Jeśli jednak regulamin taki funkcjonuje przez wiele lat, to wcale nie znaczy, że błędne postanowienia uprawomocniły się, bo jeśli były błędne od początku, to błędne pozostaną. am ogromną ochotę piętnować istniejące w regulaminach nieprawidłowości. Opiszę na łamach każdy nieprawidłowy, niedorzeczny czy bzdurny zapis regulaminu. Czytelników zachęcam do przesyłania informacji o takich nieprawidłowościach na adres redakcji. ziś chcę ustosunkować się do zapisów dwóch paragrafów: 9 i 10 pewnego regulaminu (fragmenty publikujemy w ramce). Ustęp 1. paragrafu 9 określa, że prawo dysponowania zarówno miejscem pod grób, jak i grobem ma osoba, która uiściła stosowne opłat y. Opłat y rzeczy w iście wnieść trzeba, to rzecz pewna, ale czy prawo ma tylko osoba, która uiściła stosowne opłaty, to już takie pewne nie jest. a początek powinniśmy to jak gdyby jedno prawo do dysponowania zarówno miejscem pod grób, jak i grobem, rozdzielić na dwie części i ustosunkować się do nich kolejno. Zajmijmy się najpierw prawem do dysponowania miejscem pod grób. Takie miejsce grobem jeszcze nie jest (nawet gdyby postawiony był tu nagrobek) i trzeba tu mówić o prawie do miejsca M D N pod grób, a nie o prawie do grobu. Prawo do miejsca pod grób i prawo do grobu to przecież dwa różne prawa, które nie powinny znaleźć się w jednym worku. Prawo do miejsca pod grób ma osoba, która sobie takie miejsce zarezerwowała i jeśli zarząd cmentarza tego wymagał, wniosła określoną opłatę za rezerwację miejsca. Osoba ta ma prawo zadysponowania, kto w tym grobie będzie pochowany. W tym przypadku można mówić o dysponencie, który do czasu pochówku ma pełną swobodę dysponowania tym miejscem i wyłącznie od jego woli zależy, kto w tym grobie będzie pochowany. Ma na swój wyłączny użytek prawo zadysponowania miejscem. Sytuacja zmieni się jednak diametralnie po pochówku. Po pochowaniu określonej osoby zmarłej kończy się prawo do zarezerwowanego miejsca, a zaczyna się prawo do grobu, właśnie pochowanej osoby zmarłej. To już nie jest jakieś anonimowe miejsce, ale grób znanej z imienia i nazwiska osoby zmarłej. Przy pochówku trzeba też wnieść określoną opłatę, ale jest to inna opłata (opłata nosi inny tytuł), gdyż jest to opłata za pochowanie, a nie za rezerwację miejsca. Ustęp 1. odnosi się więc do przyznania prawa do dysponowania nie tylko miejscem, ale i późniejszym grobem osobie, która wniosła stosowne opłaty. Co do prawa do dysponomemento J Numer 6 / 2009 wania miejscem pod grób, to nie mam zastrzeżeń, ale co do prawa dysponowania grobem przypisanym jednej osobie i to tylko takiej, która uiściła stosowne opłaty, to już mam poważne zastrzeżenia. Bo czy osoba (albo osoby, bo krewnych zmarłego jest wielu), która nie uiściła stosownych opłat, nie ma prawa do grobu? Dla przykładu, jeśli zmarł mąż i ojciec, a opłatę za pochowanie wniosła córka, to czy wyłącznie ona ma prawo do grobu ojca (i jeszcze może na dodatek grobem dysponować), a żona zmarłego nie ma prawa do grobu?, a może ma prawo do grobu (bo wynika ono z art. 10 ust. 1 ustawy o cmentarzach i chowaniu zmarłych), tylko nie ma prawa do dysponowania grobem, bo nie uiściła stosownej opłaty? Czy to nie są bzdury? eszcze większą bzdurą jest zapis ustępu 2. (w 9), który określa, że w przypadku gdyby zmarła osoba, o której mowa w ust. 1, to prawo do dysponowania zarówno miejscem pod grób, jak i grobem ma jej rodzina, a mianowicie (...). To znaczy, że gdyby zmarła córka (osoba, o której mowa w ust. 1), to prawo do dysponowania grobem, o którym mowa w ust. 1, ma jej rodzina, czyli np. jej żyjący małżonek. Czyli mał- J żonek będzie miał prawo do grobu swojego teścia?, a do grobu swojej żony też? A czy teściowa będzie miała prawo do grobu swojego męża, czy to też tylko zięć będzie miał do niego prawo? Prawo do dysponowania! Nie jestem w stanie zrozumieć do końca tych zapisów i wątpię, aby ktoś potrafił to właściwie zinterpretować. A może to administrator będzie według własnego widzimisię to interpretował? rzejdę do zapisu ust. 3, w którym wyraźnie jest zapisane, że dysponent grobu może wyrazić zgodę na pochowanie w tym grobie osoby nie będącej członkiem rodziny i że zgoda ta musi być potwierdzona na piśmie. Nic tu nie ma o ewentualnej zgodzie innych krewnych, którzy przecież swoich praw nie utracili. Czyli w cytowanym przykładzie to córka, jako dysponent grobu (i tylko ona), może wyrazić zgodę na pochowanie w grobie ojca osoby nie będącej członkiem rodziny i musi to zrobić na piśmie, przy czym nie musi oczywiście pytać o zgodę nikogo innego, np. swojej matki czy swoich braci i sióstr, tylko sama, jako dysponent grobu (bo uiściła stosowne opłaty), może wyrazić zgodę na pochówek obcej osoby, byleby ta zgoda była potwierdzona na piśmie. P A Prawo 3. Dysponent grobu może wyrazić zgodę na pochowanie w tym grobie osoby nie będącej członkiem rodziny. Zgoda musi być potwierdzona na piśmie Zmiana dysponenta miejsca lub grobu następuje po przedstawieniu administratorowi umowy na zbycie miejsca lub grobu i uiszczeniu opłaty za zmianę dysponenta. 2. Administrator odnotowuje zmianę dysponenta w księgach cmentarnych, a kopia umowy przechowywana jest w dokumentacji cmentarza. Memento J Numer 6 / Historia i obyczaje cze przez długi czas gromadziły dze ze strachu. Marjorie wróciła o się tłumy ciekawskich warszawia- własnych siłach do domu i przeżyła ków. Z wizytą przybył nawet książę swojego męża o sześć lat. Podobny Józef z ogromnym bukietem róż i o przypadek miał miejsce w 1674 roku. wszystko szczegółowo wypytywał. Kiedy złodziej próbował wykraść Podobno opowieści o żywcem z grobu pierścionek wraz z palcem pochowanych krążyły wśród ludzi zmarłej, ta obudziła się, wróciła do od niepamiętnych czasów. Zda- domu, urodziła i wychowała dwóch rzało się, że w grobach osób, które synów i dopiero w sędziwym wieku kandydowały na świętych, znajdo- została pochowana ponownie. wano zadrapania na wiekach truw siedemnastym wieku było mien. Były to z pewnością ślady w yjątkowo dużo tak zwanych walki o życie. Jak wieść niesie, Piotr przedwczesnych pochówków. EpiSkarga, nasz najsłynniejszy kazno- demie dżumy, cholery i ospy zmudzieja, też został pochowany żyw- szały do natychmiastowego grzebacem, o czym świadczyły ślady na nia zmarłych, więc nietrudno było trumiennym wieku. o pomyłkę. Pewien lekarz żyjący Historia odnotowała też sporo w tamtych czasach zbierał inforniemal humorystycznych przypad- macje na ten temat i odnotował ków. Oto w Anglii pod koniec XVI 219 przypadków ocknięcia się tuż wieku jeden z grabarzy potknął przed pogrzebem, 149 przypadków się tak pechowo, że niesiona przez pochowania ludzi żywcem, 10 przyniego trumna upadła na ziemię. padków sekcji przeprowadzonych na Nieboszczyk ożył, wrócił do domu żywych ludziach, którzy obudzili się i jeszcze przez kilka lat cieszył w prosektorium i 2 przypadki balsię dobrym zdrowiem. A oto inna samowania zwłok, które ożyły podhistoria. Na początku XVII wieku czas skomplikowanych zabiegów. w Szkocji zmarła Marjorie ElphiTakie przypadki zdarzają się stone, którą pochowano w Ard- również w dzisiejszych czasach. W tannies. Nocą złodzieje próbowali 1993 roku w Johannesburgu uznano okraść jej zwłoki z biżuterii. Kiedy młodego człowieka za zmarłego. kobieta zaczęła jęczeć, rabusie ucie- Dopiero po dwu dniach usłyszano kli w popłochu, umierając po dro- jego krzyki dochodzące z metalowego pojemnika. Osiemdziesięcioletnia M. Clarke przeby wała półtorej god z i ny w plastikow ym pojemniku, zanim zauważono, że coś się w nim rusza. Kilka lat temu ukazała się w prasie wzmianka o sędziwej Chince, która obudziła się przed wrotami pieca kremacyjnego. N ajwiększa bzdura zawarta jest w ustępie 1 i 2 w paragrafie 10. Zmiana dysponenta miejsca lub grobu następuje po przedstawieniu administratorowi cmentarza umowy na zbycie miejsca lub grobu i uiszczeniu opłaty za zmianę dysponenta, a administrator odnotowuje zmianę dysponenta w księgach cmentarnych. ni miejsce pod grób, ani tym bardziej grób nie mogą być zbyte, nie mogą być np. sprzedane. Nie mogą być sprzedane ani miejsce, ani grób jako takie, jak również nie mogą być sprzedane zarówno prawa do dysponowania miejscem, jak i prawa do dysponowania (jeśli by uparcie tkwić przy tym określeniu) grobem. A jeśli jeszcze administrator cmentarza prowadzi ewidencję dysponentów i za wpisy w niej pobiera dodatkowe opłaty, a na dodatek przechowuje w dokumentacji cmentarza kopie umów zbycia miejsc lub grobów, to ja takiemu administratorowi cmentarza mogę tylko współczuć. Z takiej działalności administratora cmentarza może mieć pożytek jedynie prokurator, bo w razie czego sięgnie do dokumentacji i będzie miał wszystko czarno na białym. Marian Kolczyński Fragmenty regulaminu cmentarza 9 1. Prawo dysponowania zarówno miejscem pod grób, jak i grobem ma osoba, która uiściła stosowne opłaty. 2. W przypadku zgonu osoby, o której mowa w ust. 1, prawo dysponowania miejscem pod grób jak i grobem ma jej rodzina, a mianowicie: a) pozostały małżonek(ka), b) krewni zstępni (dzieci, wnuki itd.), c) krewni wstępni (rodzice, dziadkowie itd.), d) krewni boczni do 4. stopnia pokrewieństwa, e) powinowaci w linii prostej do 1. stopnia. Historia i obyczaje TafefobiA czyli str ach przed 34 Memento J Numer 3 / / 2010 Absurdalne zapisy w regulaminie cmentarza tytuł od 1997 Numer 3 / 2009 tel Memento J Numer 3 / / 2010 Prawo Memento j Numer 2 / 2009 Sprzedam na 4 ciała typu K ZR wózek Stan bardzo dobry województwo mazowieckie 28. CP w Troszynie Polskim 29. CP w Zycku Polskim CK* cmentarz komunalny CP* cmentarz parafialny DF ukazuje się 6 razy w roku, rozprowadzany jest głównie w prenumeracie oraz w ramach wysyłki promocyjnej. Pismo jest obecne na spotkaniach branżystów, szkoleniach organizowanych przez PSKACiPP, krajowych i zagranicznych targach funeralnych (w formie dwujęzycznych wydań) oraz seminariach i innych wydarzeniach branżowych nad którymi redakcja obejmuje patronat medialny komorę chłodniczą województwo świętokrzyskie 27. CP w Sandomierzu w trumnie Targi Funeralne 2010 im. Wojciecha Krawczyka Takie historie najlepiej opowiadać po zmierzchu, przy blasku ognia płonącego na kominku. W półmroku wyobraźnia podpowiada najbardziej przerażające obrazy. Być może właśnie dlatego ojcem horroru był Edgar Allan Poe, żyjący w pierwszej połowie XIX wieku, kiedy wieczory można było spędzać jedynie przy świecach. Podobno sam Poe opętany był lękiem przed pochowaniem za życia (tafefobią), co wyraźnie wynika z jego opowiadań. Ponieważ między innymi uprawiał dziennikarstwo, możemy zaufać jego opowieściom w takim samym stopniu, w jakim dziś wierzymy jego kolegom po piórze. Oto kilka opisanych przez niego zdarzeń. Numer 5 / Memento J Numer 5 / 2010 Aktualności Ponad 60% nagrobków w Troszynie Polskim nadaje się do naprawy. województwo lubelskie 24. CP w Wilkowie 25. CP w Zagłobie 26. CP w Janowcu Po raz pierwszy na Czym konkretnie zajmuje się Wasza firma? cji zamiatarek chodnikowych kompaktowych i drogo Jesteśmy dostawcą sprzętu do zakładów komu- wych, oraz sprzętu specjalistycznego wykorzystywanego nalnych w całej Polsce oraz świadczymy usługi ser- na lotniskach i terenach budowlanych: duńskiej BEAM wisowe sprzętu komunalnego, zarówno gwarancyjne, producenta wysoko wyspecjalizowanego sprzętu lotnijak i pogwarancyjne. Prowadzimy także konsultacje i skowego, szwajcarskiej firmy BOSCHUNG, niemiecdoradztwo w zakresie dostosowania przedsiębiorstw i kiej KUPPER WEISER producenta pługów lemieszosamorządów do obowiązujących standardów i wymo- wych i wirnikowych, posypywarko-solarek, zamiatarek, gów, ze szczególnym uwzględnieniem ochrony środo- oczyszczarek na autostrady i lotniska oraz specjalnych wiska. Zapewniamy również pomoc w obszarze sposobu systemów elektronicznych służących do odladzania dróg finansowania zakupu, przygotowaniu oferty leasingowej w newralgicznych punktach, włoskiej FARID produkulub kredytowej. jącej śmieciarki wykorzystywane do wywozu odpadów stałych, włoskiej firmy MORO producenta specjalistycznych urządzeń do ciśnieniowego mycia i czyszczenia kanalizacji, duńskiego przedsiębiorstwa EGHOLM producenta maszyn wielofunkcyjnych, przydatnych m.in. do koszenia i odśnieżania, niemieckiej firmy KIEFER GMBH specjalizującej się w produkcji minipojazdów o wszechstronnym zastosowaniu, francuskiej MEGA produkującej minipojazdy wielofunkcyjne, niemieckiej HOLTEN wiodącej firmy w dziedzinie technologii magazynowania soli drogowej, WINTERMANTEL producenta sortowni oraz poszczególnych urządzeń niezbędnych w procesie recyklingu, holenderskiej firmy BOLLEGRAAF europejskiego lidera w zakresie dostaw technologii, maszyn i urządzeń oraz systemów dla mechanicznej i mechaniczno-biologicznej obróbki zmieszanych odpadów komunalnych. Co jest dla Was priorytetem? Dlaczego zdecydowaliście się wziąć udział w INTEGRA kładzie duży nacisk na wprowadzenie i? rozwój nowych technologii oraz skorelowaną z tym pro Chcemy dotrzeć do kolejnego segmentu rynku dukcję i sprzedaż markowych wyrobów. Szeroki asor- poprzez gamę produktową dla niego dedykowaną. tyment proponowanych przez nas produktów, a także Zaprezentujemy dwa pojazdy wielofunkcyjne Boki wysoka jakość wykonania i fachowa obsługa serwisowa i Egholm, oraz koparkę Boki. Wynajęliśmy 80 m 2, z w zestawieniu z atrakcyjnymi cenami, są niewątpliwymi czego 30 m2 zajmować będzie zabudowa. Na pozostałej atutami naszej firmy i gwarantują kompleksową obsługę. powierzchni wystawimy maszyny. Co ciekawego można o nich powiedzieć? Jaki sprzęt oferujecie? Jesteśmy wyłącznymi przedstawicielami firm: Egholm 2200 to pojazd wielofunkcyjny z kompletangielskiej JOHNSTON światowego lidera w produk- nym wyposażeniem, pozwalającym na pracę przez województwo śląskie 5. CP w Ligocie 6. CP w Zabrzegu 7. CP w Zebrzydowicach 8. CP w Pierśćcu 9. CP w Czeladzi 10. CP w Turze województwo podkarpackie 20. CP w Jaśle 21. CP w Tarnobrzegu-Wielowsi 22. CP w Trześni 23. CP w Mielcu 4 14 dni w roku. Posiada zamiatarkę podciśnieniową z czterema szczotkami oraz rurę do liści. Egholm 2200 jest wyposażony w pięć rodzajów kosiarek, w tym kosiarki rotacyjne i bijakowe, sprzęt utrzymania zimowego w postaci pługów lemieszowych, wirnikowych i hydraulicznych typy V, jak również szczotkę do śniegu oraz posypywarkę. Warto także wspomnieć o frezie do trawy czy miniładowarce przydatnej do podstawowych prac ogrodowych i budowlanych. Pojazd Boki ma wszechstronne zastosowanie. Może być wykorzystywany do robót nie tylko komunalnych, ale również przez prywatnych usługodawców i jednostki służb drogowych. Umożliwia wykonywanie różnorodnych zadań, np. prac transportowych, zamiatania i zmywania ulic, zbierania liści, wywożenia śmieci. Pojazd komunalny sprawdza się również w warunkach zimowych (odśnieżanie, odladzanie i posypywanie powierzchni). Unikatową cechą maszyny jest prosty montaż wszelkich urządzeń dodatkowych i oprzyrządowania do rozbudowy z systemem szybkiej wymiany. Dlatego też może go obsługiwać jeden człowiek. Z kolei koparki firmy Kieffer GmbH tworzone są przede wszystkim w oparciu o bezwzględną dbałość o INTEGRA działa w branży komunalnej od 2001 roku. To firma o profilu handlowo-usługowo-konsultingowym. Jej właścicielem jest Sławomir Kamiński. Technika województwo lubuskie 1. CK* w Nowej Soli przy ul. Wandy województwo opolskie 2. CK w Kędzierzynie Koźlu (dzielnica Koźle) 3. CP* w Starym Koźlu 4. CP w Żelaznej Po raz pierwszy na Mini sprzęt do Maxi cmentarnych zadań Specjalistyczne informacje przekazywane językiem zrozumiałym dla każdego Artykuły opracowywane przez znawców i specjalistów z branży dotyczące ważnych obszarów w branży cmentarno-pogrzebowej (prawo, teoria i praktyka) cmentarze zalane w maju i czerwcu П ериодиодическое издание Похоронной отрасли в цикле раз в два месяца Żywioł nawiedził również dwa razy cmentarze w na tym cmentarzu ekshumacji. Wystarczyło jednak Trześni i Tarnobrzegu-Wielowsi (oba w województwie zabezpieczyć osuwisko do czasu, kiedy skarpa zostapodkarpackim), Wilkowie i Zagłobie (województwo nie naprawiona mówi Anna Armatys, rzecznik pralubelskie) oraz Sandomierzu (województwo świętokrzy- sowy Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej skie). Poziom wody, który na zalanych terenach Podkar- w Krakowie. Do jednej ekshumacji doszło jednak na pacia miejscami sięgał 4 metrów, na cmentarzach pozo- cmentarzu parafialnym w Skoczowie (województwo śląstawił widocznymi jedynie wyższe grobowce i krzyże. skie), gdzie obfite deszcze groziły zniszczeniem jednego Najdłużej utrzymywała się woda na cmentarzu w Cze- grobowca. ladzi (województwo śląskie). Tam 20 grobów przez 3 Jak wynika z informacji, które uzyskaliśmy w Wojetygodnie stało w półmetrowej wodzie. wódzkich i Powiatowych Stacjach Sanitarno-EpideWoda wdarła się na 29 cmentarzy zlokalizowanych miologicznych, uszkodzenia grobów nie stwarzały w w 8 województwach. Choć przyczyny powstania powo- większości przypadków zagrożenia epidemiologicznego. dzi w poszczególnych częściach kraju były różne (silne Większe zagrożenie stanowiła duża liczba utopionych opady deszczu, przerwanie wałów przeciwpowodzio- zwierząt gospodarskich, które przez 4 tygodnie pływały wych, gwałtowne podniesienie się poziomu wód grun- w wodzie o temp. 20oC tłumaczy Katarzyna Siekietowych), to szkody, jakie wyrządziła powódź na cmen- rzyńska-zapała, zastępca Podkarpackiego Państwotarzach, wszędzie są podobne. Brunatna woda naniosła wego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego. Większość cmentarzy jeszcze przed uporządkoszlam, błoto i śmieci, przewracała krzyże i płyty, przesuwała całe nagrobki, a także rozmywała groby ziemne. waniem zostało zdezynfekowanych przez wojska chena cmentarzu w Turze (województwo śląskie) zalegająca miczne lub specjalistyczne firmy. Przywracanie norprzez 6 dni woda doprowadziła do przewrócenia drzewa malności na terenach bezpośrednio przyległych do cmentarzy sprowadzało się do odkażenia studni i ujęć i uszkodzenia znajdujących się w pobliżu grobów. Groźba przeprowadzenia ekshumacji zawisła nad wodnych i oczyszczenia z osadów oraz odkażenia cmentarzem komunalnym w Dobczycach (wojewódz- budynków. Z zalanym cmentarzem należy postępotwo małopolskie). Silne opady deszczu spowodowały wać tak samo jak z każdym innym terenem użyteczosunięcie skarpy ze znajdującym się na niej fragmen- ności publicznej. Należy go zdezynfekować zgodnie z tem cmentarza Jeleniec. Spadająca ziemia odsłoniła obowiązującymi zasadami podkreśla pani Katarzyna nagrobki, które wręcz cudem ostały się na krawędzi Siekierzyńska-Zapała. Beata Mróz urwiska. Byliśmy przygotowani na przeprowadzenie województwo małopolskie 11. CK w Brzeszczach 12. CK w Dobczycach 13. CP w Woli Przemykowskiej 14. CP w Woli Rogowskiej 15. CK w Rzepienniku Marciszewskim 16. CP w Rzepienniku Strzyżewskim 17. CP w Radziszowie 18. CP w Świątnikach Górnych 19. CP w Kąclawie 8 Wydarzenia Woda sięgnęła po cmentarze 11. Konwencja FIAT-IFTA w Pekinie z udziałem specjalnego wysłannika PSF w ybór władz I wielka gala Nowym prezydentem największej międzynarodowej wencji FIAT-IFTA udających się na zwiedzanie Pekinu organizacji funeralnej FIAT-IFTA został wybrany na eskortowała Policja; wzdłuż całej trasy policjanci wstrzydwuletnią kadencję ( ) Irlandczyk, Pan Gus mywali ruch. Na odwiedzanych cmentarzach witano nas Nichols. Zastąpił on na tym stanowisku Chińczyka, pre- na długich czerwonych dywanach, a zwiedzanie poszczezesa Chińskiego Stowarzyszenia Pogrzebowego, Chen gólnych atrakcji turystycznych i funeralnych kończyło się bankietami, podczas których grały zespoły muzyczne opowiada Marek Cichewicz. Podczas obrad Rady Dyrektorów (ICD) FIAT-IFTA ustępujący prezydent Chen Qun Lin złożył sprawozdanie z działalności w minionej kadencji. Następnie Henry Kizer zdał relację z działalności komitetu Funeral Heritage. Zaaprobowano pomysł przygotowania kolejnego wydania kalendarza ze zdjęciami z muzeów pogrzebowych oraz cmentarzy. Przedstawiono także wyniki finansowe za 2009 rok oraz projekt budżetu na rok Podniesiono Obrady Walnego Zgromadzenia Członków FIAT-IFTA wysokość składek członkowskich: dla członka zwyczajqun Lina, który dokonał otwarcia 21 listopada 2008 roku nego do 125, dla członka narodowego W trakcie Wa lnego w Warszawie IV Targów Funeralnych. Zgromadzenia Członków Prezydenturę Nicholsowi powierzono podczas 11. FIAT-IFTA Marek CicheKonwencji FIAT-IFTA, która odbyła się w dniach wicz, w ramach odczytu, czerwca 2010 r. w Pekinie (Chiny). Wiceprezydentami przedstawił polską branżę zostali: Niemiec, Kanadyjczyk i Boliwijka. Członka pogrzebową i ewolucję, jaka narodowego z naszego kraju, którym jest Polskie Stosię w niej dokonała w okrewarzyszenie Funeralne reprezentował w zastępstwie presie przemian po roku zesa PSF Tomasza Salskiego Marek Cichewicz z firmy Koniec Konwencji BONGO, członek indywidualny Światowej Federacji i uczczono bardzo uroczykoordynator Targów -VENIA stą kolacją na 2000 osób, W Pekinie, w Konwencji FIAT-IFTA w luksusowych która odbyła się w budynku salach konferencyjnych Hotelu Westin, obradowało około Nowy Prezydent FIAT-IFTA na kadencje Gus Nichols Great Hall of the People 230 osób z całego świata. Uczestnikom czterodniowego i Marek Cichewicz przy placu Tien Anmen. pobytu w stolicy Chin zorganizowano rozmaite atrakcje: zwiedzanie największych, odbywających się po raz czwarty Wrażenia estetyczne i kulinarne dodatkowo spotęgował Targów China International Funeral Expo (CIFE 2010), przygotowany specjalnie dla nowego prezesa FIAT IFTA a także cmentarza Beijing Tianshou Cemetery i Beijing narodowy taniec irlandzki. Fotoreportaż z Targów China All Budda Cemetery, oraz Zakładu Pogrzebowego International Funeral Expo (CIFE 2010) przedstawiamy Babaoshan. Czas pomiędzy obradami Rady Dyrekto- na stronie 45. rów i Walnym Zgromadzeniem Członków FIAT-IFTA uświetniły pokazy tańców regionalnych, prezentacja prawidłowego parzenia herbaty w Domu Herbaty najstarszej w Pekinie herbaciarni oraz zwiedzanie Wielkiego Muru. Organizacja pobytu była wręcz imponująca. Pięć autona cmentarzu karów z uczestnikami KonBankiet w budynku Great Hall of the People Beijing All Budda Cemetery Design w urnach Fachowy magazyn Administratorów Cmentarzy, Przedsiębiorców Pogrzebowych, Producentów i Dystrybutorów Sprzętu Pogrzebowego, Akcesoriów i Urządzeń Techniki cmentarnej zapewnia: Aktualności Stowarzyszeniowe czasopismo dla profesjonalistów z branży cmentarnej i pogrzebowej, wydawane od 1997 roku. 35 K t ow o miejsce nie było wybrane przypadkowo. każdy, kto wkraczał do miasta, powinien wiedzieć, co go czeka, jeżeli odważy się złamać prawo. Mieszkańcy miasta zazwyczaj byli dumni z tego, że mają na urzędzie własnego kata, którego mogą wypożyczać innym, uboższym miastom. Mimo tej dumy nie chcieli jednak wdychać okropnych zapachów ani zbyt często kontaktować się z katem. Chociaż w wielu miastach uznawany był za urzędnika, musiał mieszkać w specjalnym domu za murami, w pobliżu pomieszczenia, gdzie torturowano podsądnych. wprawdzie darzono go szacunkiem, jednak omijano z daleka. Nie było to trudne, bo miał obowiązek nosić specjalne szaty w czarnym albo czerwonym kolorze, o czym decydowały władze miasta. Nikt nie zabraniał mu wstępu do miejscowego szynku czy karczmy, ale ludzie nie przysiadali się do jego stolika i nie chcieli z nim pić, jeść ani rozmawiać. katowska profesja powstała w średniowiecznej europie wraz z rozwojem miast, które były skupiskiem ludzi o bardzo zróżnicowanym pochodzeniu i zamożności. w takich ośrodkach sprawowano sądy i natu- 34 o wm o dn ow h ralną koleją rzeczy potrzebni byli ludzie do wykonywania sądowych postanowień. sędziowie potrzebowali również pomocników przy zmuszaniu podejrzanych do wyznania prawdy. służyły temu rozmaite tortury wykonywane zazwyczaj przez katowskiego pomocnika nazywanego hyclem. odbywało się to pod czujnym okiem kata, który wiedział, jak zadawać ból, żeby ofiara nie zmarła przed ogłoszeniem wyroku. Na śmierć skazywano za kradzież, za morderstwo, podpalenie, bigamię, kazirodztwo, za herezję i za obrazę majestatu. Najczęściej stosowano trzy rodzaje kary: chłostę przy pręgierzu, okaleczenie, śmierć. w większych miastach były dwa miejsca kaźni, honorowe na rynku i niehonorowe za murami miasta. rynek przysługiwał osobom dobrze urodzonym, które nawet po wyroku śmierci zachowywały prawo do pochówku na cmentarzu. w wielu miastach szlachcica skazanego na śmierć zabijano pod osłoną nocy, a rodzina natychmiast zabierała ciało, żeby je pochować w poświęconej ziemi. zwyczajni przestępcy umie Memento j Numer 2 / 2009 Zaprenumeruj Memento Zamówienia na prenumeratę na 2011 rok tel ,

APS.071.4.2013.AP.II Sztum, dnia 09.12.2013r... ZAPYTANIE OFERTOWE na świadczenie usług pogrzebowych

APS.071.4.2013.AP.II Sztum, dnia 09.12.2013r... ZAPYTANIE OFERTOWE na świadczenie usług pogrzebowych APS.071.4.2013.AP.II Sztum, dnia 09.12.2013r.... (pieczęć zamawiającego) 1. Zamawiający Miejsko-Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej ul. Mickiewicza 39 82-400 Sztum ZAPYTANIE OFERTOWE na świadczenie usług

Bardziej szczegółowo

1. Zamawiający przewiduje, że zleci realizację sprawienia pogrzebu w ilości około 6 pogrzebów

1. Zamawiający przewiduje, że zleci realizację sprawienia pogrzebu w ilości około 6 pogrzebów Wodzisław Śląski, dnia 1 grudnia 2014 roku ZAPYTANIE OFERTOWE dotyczy zamówienia publicznego którego wartość nie przekracza wyrażonej w złotych kwoty 30 000,00 euro Zapraszamy do złożenia oferty na: świadczenie

Bardziej szczegółowo

I - Nazwa oraz adres Zamawiającego. tel. 58 677 79 60 faks 58 677 79 61 e mail sekretariat@mops.wejherowo.pl zaprasza do złożenia ofert cenowych na:

I - Nazwa oraz adres Zamawiającego. tel. 58 677 79 60 faks 58 677 79 61 e mail sekretariat@mops.wejherowo.pl zaprasza do złożenia ofert cenowych na: Załącznik Nr 1a do Regulaminu udzielania zamówień publicznych ZAPROSZENIE CENOWO- OFERTOWE w postępowaniu o wartości powyżej 3000 EURO netto do wartości, o której mowa w art. 4 pkt 8 Prawa zamówień publicznych

Bardziej szczegółowo

ZAPYTANIE OFERTOWE. dotyczy zamówienia publicznego którego wartość nie przekracza wyrażonej w złotych kwoty 14 000 euro

ZAPYTANIE OFERTOWE. dotyczy zamówienia publicznego którego wartość nie przekracza wyrażonej w złotych kwoty 14 000 euro ZAPYTANIE OFERTOWE dotyczy zamówienia publicznego którego wartość nie przekracza wyrażonej w złotych kwoty 14 000 euro Zapraszamy do złożenia oferty na: świadczenie usług pogrzebowych zmarłym mieszkańcom,

Bardziej szczegółowo

POSTĘPOWANIE WOBEC DŁUŻNIKÓW ALIMENTACYJNYCH

POSTĘPOWANIE WOBEC DŁUŻNIKÓW ALIMENTACYJNYCH POSTĘPOWANIE WOBEC DŁUŻNIKÓW ALIMENTACYJNYCH Ośrodek Pomocy Społecznej w Sulęcinie Oddział Świadczeń Rodzinnych Monika Dul- Naczelnik OŚR w Sulęcinie Ewelina Jeziorska- Inspektor OŚR w Sulęcinie Podstawa

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR... BURMISTRZA MIASTA GOLUBIA-DOBRZYNIA

UCHWAŁA NR... BURMISTRZA MIASTA GOLUBIA-DOBRZYNIA Projekt z dnia 9 marca 2015 r. Zatwierdzony przez... UCHWAŁA NR... BURMISTRZA MIASTA GOLUBIA-DOBRZYNIA z dnia 6 marca 2015 r. w sprawie ustalenia zasad sprawiania pogrzebu przez gminę miasto Golub - Dobrzyń

Bardziej szczegółowo

ZAPYTANIE OFERTOWE dotyczy zamówienia publicznego o wartości nieprzekraczajacej 14 000 euro. 1. Zamawiający: zaprasza do złożenia oferty

ZAPYTANIE OFERTOWE dotyczy zamówienia publicznego o wartości nieprzekraczajacej 14 000 euro. 1. Zamawiający: zaprasza do złożenia oferty . Starogard Gd. dnia 16.02.2011 r. (pieczęć zamawiającego) OPA/ZP/341/6/U/11 ZAPYTANIE OFERTOWE dotyczy zamówienia publicznego o wartości nieprzekraczajacej 14 000 euro. 1. Zamawiający: Miejski Ośrodek

Bardziej szczegółowo

POWIEDZ STOP! NIEUCZCIWYM PRAKTYKOM FIRM UBEZPIECZENIOWYCH PORADNIK JAK ODZYSKAĆ PIENIĄDZE Z POLISOLOKAT?

POWIEDZ STOP! NIEUCZCIWYM PRAKTYKOM FIRM UBEZPIECZENIOWYCH PORADNIK JAK ODZYSKAĆ PIENIĄDZE Z POLISOLOKAT? POWIEDZ STOP! NIEUCZCIWYM PRAKTYKOM FIRM UBEZPIECZENIOWYCH PORADNIK JAK ODZYSKAĆ PIENIĄDZE Z POLISOLOKAT? Niniejszy poradnik to pomoc dla osób chcących odzyskać środki utracone na polisolokatach w tzw.

Bardziej szczegółowo

uwagi prawne i instrukcja do wzoru dokumentu oraz wzory dokumentu: WEZWANIE DO ZAPŁATY

uwagi prawne i instrukcja do wzoru dokumentu oraz wzory dokumentu: WEZWANIE DO ZAPŁATY uwagi prawne i instrukcja do wzoru dokumentu oraz wzory dokumentu: WEZWANIE DO ZAPŁATY SERWISPRAWA.PL SP. Z O.O. e-mail: biuro@serwisprawa.pl tel.: (71) 390 84 08 Plac Powstańców Śląskich 7 53-332 Wrocław

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN KONKURSU OFERT NA WYBÓR BROKERA UBEZPIECZENIOWEGO

REGULAMIN KONKURSU OFERT NA WYBÓR BROKERA UBEZPIECZENIOWEGO REGULAMIN KONKURSU OFERT NA WYBÓR BROKERA UBEZPIECZENIOWEGO Do przedmiotowego konkursu nie mają zastosowania przepisy ustawy Prawo zamówień publicznych. Konkurs prowadzony jest w oparciu o art. 70 1 K.C.

Bardziej szczegółowo

Niewykonany kontrakt może zrealizować ktoś inny

Niewykonany kontrakt może zrealizować ktoś inny Niewykonany kontrakt może zrealizować ktoś inny Wierzyciel może wystąpić do sądu o upoważnienie go do wykonania konkretnej czynności, np. otynkowania warsztatu, na koszt jego dłużnika. Po udzieleniu takiego

Bardziej szczegółowo

. Nowy Staw, dnia 10.04.2012 r. (pieczęć zamawiającego) ZAPYTANIE OFERTOWE dotyczy zamówienia publicznego o wartości nieprzekraczającej 14 000 euro.

. Nowy Staw, dnia 10.04.2012 r. (pieczęć zamawiającego) ZAPYTANIE OFERTOWE dotyczy zamówienia publicznego o wartości nieprzekraczającej 14 000 euro. . Nowy Staw, dnia 10.04.2012 r. (pieczęć zamawiającego) ZAPYTANIE OFERTOWE dotyczy zamówienia publicznego o wartości nieprzekraczającej 14 000 euro. 1. Zamawiający: Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej ul.

Bardziej szczegółowo

RAPORT: MMP a kontrahenci opóźniający zapłatę faktur

RAPORT: MMP a kontrahenci opóźniający zapłatę faktur RAPORT: MMP a kontrahenci opóźniający zapłatę faktur Wyniki badania dotyczącego sposobów postępowania polskich mikro- i małych przedsiębiorstw w stosunku do kontrahentów nieprzestrzegających terminów płatności

Bardziej szczegółowo

Wzór umowy nr.. /2013

Wzór umowy nr.. /2013 Wzór umowy nr.. /2013 Załącznik nr 8 na świadczenie usług pogrzebowych związanych z pochówkiem podopiecznych MOPS w Bydgoszczy w okresie od 01.01.2014 r. do 31.12.2014 r. zawarta w dniu 2013 r. pomiędzy:

Bardziej szczegółowo

Aleksander Daszewski r.pr. koordynator w Biurze Rzecznika Ubezpieczonych. Konferencja Pro Motor, Warszawa 4 grudnia 2013 r.

Aleksander Daszewski r.pr. koordynator w Biurze Rzecznika Ubezpieczonych. Konferencja Pro Motor, Warszawa 4 grudnia 2013 r. Realizacja orzecznictwa Sądu Najwyższego w praktyce likwidacyjnej zakładów ubezpieczeń w ubezpieczeniu odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych Aleksander Daszewski r.pr. koordynator

Bardziej szczegółowo

Rozmowa ze sklepem przez telefon

Rozmowa ze sklepem przez telefon Rozmowa ze sklepem przez telefon - Proszę Pana, chciałam Panu zaproponować opłacalny interes. - Tak, słucham, o co chodzi? - Dzwonię w imieniu portalu internetowego AmigoBONUS. Pan ma sklep, prawda? Chciałam

Bardziej szczegółowo

4. Dodatkowe informacje o udzieleniu zamówienia można uzyskać tel. 585624458- Ewa Filz

4. Dodatkowe informacje o udzieleniu zamówienia można uzyskać tel. 585624458- Ewa Filz . Starogard Gd. dnia 28.01.2011 r. (pieczęć zamawiającego) OPA/ZP/341/6/U/11 ZAPYTANIE OFERTOWE dotyczy zamówienia publicznego o wartości nieprzekraczajacej 14 000 euro. 1. Zamawiający: Miejski Ośrodek

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE. Rodzaj nadwozia / liczba drzwi / liczba miejsc AC KOMBI / 4 / 5 Data 1-szej rejestracji: 26.02.2007 r.

OGŁOSZENIE. Rodzaj nadwozia / liczba drzwi / liczba miejsc AC KOMBI / 4 / 5 Data 1-szej rejestracji: 26.02.2007 r. OGŁOSZENIE Dyrekcja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Słupsku Plac Zwycięstwa 8, 76-200 Słupsk ogłasza pisemny przetarg ofertowy nieograniczony na sprzedaż samochodu osobowego PEUGEOT Partner typ

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 5 do SIWZ

Załącznik nr 5 do SIWZ Załącznik nr 5 do SIWZ Projekt umowy UMOWA Zawarta w dniu...2009 r. w Warszawie pomiędzy: Ministerstwem Infrastruktury z siedzibą w Warszawie, ul. Chałubińskiego 4/6, reprezentowanym przez Dyrektora Generalnego,

Bardziej szczegółowo

KANCELARIA DORADZTWA FINANSOWO PRAWNEGO INSTYTUT BADAŃ I EKSPERTYZ GOSPODARCZYCH. Przedsiębiorca dziś i jutro Edycja 2014

KANCELARIA DORADZTWA FINANSOWO PRAWNEGO INSTYTUT BADAŃ I EKSPERTYZ GOSPODARCZYCH. Przedsiębiorca dziś i jutro Edycja 2014 KANCELARIA DORADZTWA FINANSOWO PRAWNEGO INSTYTUT BADAŃ I EKSPERTYZ GOSPODARCZYCH Przedsiębiorca dziś i jutro Edycja 2014 E-SĄD ELEKTRONICZNE POSTĘPOWANIE UPOMINAWCZE Zobowiązanie stosunek cywilnoprawny

Bardziej szczegółowo

Reguły koordynacji w tej kwestii opierają się głównie na 3 zasadach:

Reguły koordynacji w tej kwestii opierają się głównie na 3 zasadach: Dolnośląski Wojewódzki Urząd Pracy radzi: Polskie i europejskie zasiłki dla bezrobotnych Od czasu wejścia Polski do Unii Europejskiej Polacy mogą bez problemu podróżować, osiedlać się i podejmować legalną

Bardziej szczegółowo

Jak wykorzystać BIG w działalności sklepu internetowego? Marcin Ledworowski, Wiceprezes Zarządu BIG InfoMonitor S.A.

Jak wykorzystać BIG w działalności sklepu internetowego? Marcin Ledworowski, Wiceprezes Zarządu BIG InfoMonitor S.A. Jak wykorzystać BIG w działalności sklepu internetowego? Marcin Ledworowski, Wiceprezes Zarządu BIG InfoMonitor S.A. O czym będę mówił? Diagnoza kryzysu finansowego wzrost liczby zadłużonych firm i konsumentów

Bardziej szczegółowo

dr hab. M. Lewandowicz-Machnikowska

dr hab. M. Lewandowicz-Machnikowska dr hab. M. Lewandowicz-Machnikowska Następstwem śmierci człowieka jest konieczność pochowania jego ciała. Śmierć członka rodziny i związana z nią trudna sytuacja, na którą składa się konieczność urządzenia

Bardziej szczegółowo

FILM - SALON SPRZEDAŻY TELEFONÓW KOMÓRKOWYCH (A2 / B1 )

FILM - SALON SPRZEDAŻY TELEFONÓW KOMÓRKOWYCH (A2 / B1 ) FILM - SALON SPRZEDAŻY TELEFONÓW KOMÓRKOWYCH (A2 / B1 ) Klient: Dzień dobry panu! Pracownik: Dzień dobry! W czym mogę pomóc? Klient: Pierwsza sprawa: jestem Włochem i nie zawsze jestem pewny, czy wszystko

Bardziej szczegółowo

Firma Windykacyjna DELEGAT

Firma Windykacyjna DELEGAT Oferta Firmy DELEGAT. MATERIAŁ POUFNY str. 1 SPIS TREŚCI Oświadczenie o zachowaniu poufności Str. 3 Kilka słów o Firmie DELEGAT Str. 4 Windykacja Polubowna Str. 5 Propozycja cenowa w zakresie windykacji

Bardziej szczegółowo

OCHRONA DANYCH OSOBOWYCH

OCHRONA DANYCH OSOBOWYCH Marzec 2015 issn 2391-5781 nr 6 OCHRONA DANYCH OSOBOWYCH Praktyczne porady Instrukcje krok po kroku Wzory Wywiad z Andrzejem Lewińskim p.o. GIODO Współpraca ABI z GIODO po nowelizacji Nie wszystkie zbiory

Bardziej szczegółowo

Wrocław, dnia 21.01.2013 r.

Wrocław, dnia 21.01.2013 r. Wrocław, dnia 21.01.2013 r. Do Uczestników postępowania przetargowego na usługę Ubezpieczenie majątkowe Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego im. J. Gromkowskiego we Wrocławiu Zamawiający, Wojewódzki

Bardziej szczegółowo

FIRMA TRANSPORTOWA ZARZĄDZANIE, FINANSE, UBEZPIECZENIA

FIRMA TRANSPORTOWA ZARZĄDZANIE, FINANSE, UBEZPIECZENIA FIRMA TRANSPORTOWA KROK PO EWIDENCJA, KROKU ROZLICZENIA, KONTROLE ZARZĄDZANIE, FINANSE, UBEZPIECZENIA FIRMA TRANSPORTOWA KROK PO KROKU zarządzanie, finanse, ubezpieczenia Autorzy: Rafał Ratajczak, Robert

Bardziej szczegółowo

Źródło: http://mazowieckie.pl/pl/urzad/zdrowie/rejestry/rejestr-podmiotow-lecz/12229,aktualnosci.html Wygenerowano: Środa, 27 stycznia 2016, 11:23

Źródło: http://mazowieckie.pl/pl/urzad/zdrowie/rejestry/rejestr-podmiotow-lecz/12229,aktualnosci.html Wygenerowano: Środa, 27 stycznia 2016, 11:23 Źródło: http://mazowieckie.pl/pl/urzad/zdrowie/rejestry/rejestr-podmiotow-lecz/12229,aktualnosci.html Wygenerowano: Środa, 27 stycznia 2016, 11:23 Aktualności KOMUNIKAT W związku z opublikowaniem przez

Bardziej szczegółowo

KNG szary Kasjopea Rok produkcji: 2010 r.

KNG szary Kasjopea Rok produkcji: 2010 r. Dyrekcja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Słupsku Plac Zwycięstwa 8, 76-200 Słupsk ogłasza pisemny przetarg ofertowy nieograniczony na sprzedaż samochodu osobowego RENAULT FLUENCE EXPRESSION Marka

Bardziej szczegółowo

Za porzucenie pracy pracownik zapłaci karę

Za porzucenie pracy pracownik zapłaci karę Za porzucenie pracy pracownik zapłaci karę Pracodawcy, którzy nie chcą płacić odszkodowań cywilnych, muszą starannie przestrzegać procedur zwolnienia. Przed sądem pracy pracownik musi udowodnić, że nie

Bardziej szczegółowo

Szczecin, dnia 29 kwietnia 2015 r. Poz. 1607 UCHWAŁA NR VI/57/2015 RADY MIASTA SZCZECINEK. z dnia 2 kwietnia 2015 r.

Szczecin, dnia 29 kwietnia 2015 r. Poz. 1607 UCHWAŁA NR VI/57/2015 RADY MIASTA SZCZECINEK. z dnia 2 kwietnia 2015 r. DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ZACHODNIOPOMORSKIEGO Szczecin, dnia 29 kwietnia 2015 r. Poz. 1607 UCHWAŁA NR VI/57/2015 RADY MIASTA SZCZECINEK z dnia 2 kwietnia 2015 r. w sprawie sprawienia przez Miasto

Bardziej szczegółowo

CO DZIEJE SIĘ Z NASZYM KONTEM BANKOWYM PO ŚMIERCI?

CO DZIEJE SIĘ Z NASZYM KONTEM BANKOWYM PO ŚMIERCI? CO DZIEJE SIĘ Z NASZYM KONTEM BANKOWYM PO ŚMIERCI? Po naszej śmierci pełnomocnictwa do naszego konta wygasają Wypłata środków z rachunku bankowego następuje na rzecz spadkobierców, którzy przedstawią postanowienie

Bardziej szczegółowo

Wyrok z dnia 13 grudnia 2010 r. I UK 222/10

Wyrok z dnia 13 grudnia 2010 r. I UK 222/10 Wyrok z dnia 13 grudnia 2010 r. I UK 222/10 Przepisy art. 78-79 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2009 r. Nr 153, poz.

Bardziej szczegółowo

1. Oferta pod rygorem nieważności musi być sporządzona na formularzu ofertowym załącznik nr 1.

1. Oferta pod rygorem nieważności musi być sporządzona na formularzu ofertowym załącznik nr 1. DOM POMOCY SPOŁECZNEJ ul. Konstytucji 3 Maja 7 05-250 Radzymin tel. 22 786-58-80 fax. 22 786-50-36 NIP: 125-05-59-401 REGON: 000293775 http://dpsradzymin.pl/ Radzymin, dnia 2014.12.15. OGŁOSZENIE O ZAPYTANIU

Bardziej szczegółowo

Spis barier technicznych znajdziesz w Internecie. Wejdź na stronę www.mopr.poznan.pl

Spis barier technicznych znajdziesz w Internecie. Wejdź na stronę www.mopr.poznan.pl 1 Bariery techniczne to wszystko, co przeszkadza ci sprawnie funkcjonować w twoim środowisku i wśród ludzi. Bariery techniczne to również to, co przeszkadza, by inni mogli sprawnie się tobą opiekować.

Bardziej szczegółowo

UMOWA. zawarta w dniu.. pomiędzy:

UMOWA. zawarta w dniu.. pomiędzy: NR WSzS/DLL/ UMOWA /2015 (projekt) zawarta w dniu.. pomiędzy: Wojewódzkim Szpitalem Specjalistycznym im. NMP z siedzibą w Częstochowie, ul. Bialska 104/118, 42-202 Częstochowa NIP: 5732299604 REGON: 001281053

Bardziej szczegółowo

Komornik zawsze zarabia

Komornik zawsze zarabia Komornik zawsze zarabia Uwagi do Ustawy o komornikach sądowych i egzekucji Zapisy art. 49 Ustawy o komornikach sądowych i egzekucji stawiają w uprzywilejowanej sutuacji komorników. Naruszają w oczywisty

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIE PRAWNE U Z A S A D N I E N I E

ZAGADNIENIE PRAWNE U Z A S A D N I E N I E Sygn. akt: II Cz 77/12 ZAGADNIENIE PRAWNE W sprawie z powództwa Tomasza M. przeciwko pozwanym Janowi Ś. przy udziale interwenienta ubocznego Haliny T. o zapłatę na skutek zażalenia pozwanego od postanowienia

Bardziej szczegółowo

Nazwa... Siedziba... Nr telefonu / faks... nr NIP... nr REGON...

Nazwa... Siedziba... Nr telefonu / faks... nr NIP... nr REGON... Zał.1 Numer sprawy ZDP.272.5.2012/pn Dane dotyczące Wykonawcy Formularz ofertowy Do Zarządu Dróg Powiatowych w Radziejowie Nazwa... Siedziba... Nr telefonu / faks... nr NIP... nr REGON... Nawiązując do

Bardziej szczegółowo

Opóźnienia w płatnościach w transakcjach handlowych

Opóźnienia w płatnościach w transakcjach handlowych Opóźnienia w płatnościach w transakcjach handlowych 13/05/2008-20/06/2008 Znaleziono 408 odpowiedzi z 408 odpowiadających wybranym kryteriom 0. Uczestnictwo Kraj DE - Niemcy 48 (11,8%) PL - Polska 44 (10,8%)

Bardziej szczegółowo

OFERTA LOKUS NIERUCHOMOŚCI NA ZARZĄDZANIE DLA WSPÓLNOTY MIESZKANIOWEJ

OFERTA LOKUS NIERUCHOMOŚCI NA ZARZĄDZANIE DLA WSPÓLNOTY MIESZKANIOWEJ Oferta Firmy Lokus Nieruchomości na Zarządzanie dla Wspólnot Mieszkaniowych OFERTA NA ZARZĄDZANIE DLA WSPÓLNOTY MIESZKANIOWEJ Firma Lokus Nieruchomości od 2008 roku dynamicznie działa na lokalnym rynku

Bardziej szczegółowo

Raport na temat używania samochodów służbowych do celów prywatnych.

Raport na temat używania samochodów służbowych do celów prywatnych. Raport na temat używania samochodów służbowych do celów prywatnych. Już od przyszłego roku pracownik, który używa samochodu firmowego do celów prywatnych, zapłaci większy PIT. Takie zapowiedzi resortu

Bardziej szczegółowo

Następstwo wypadku: obrażenie ciała, ciężkie kalectwo, śmierd

Następstwo wypadku: obrażenie ciała, ciężkie kalectwo, śmierd Kancelaria Prawno - Podatkowa Capital Legis Sp. z o. o. (Oddział w Polsce) ul. Walczaka 112; 66-400 Gorzów Wielkopolski e-mail: kancelaria@pl.capitallegis.com tel. (22) 270 12 12 ZGŁOSZENIE SZKODY - KOMUNIKACYJNEJ

Bardziej szczegółowo

Tekst łatwy do czytania. foto: Anna Olszak. Dofinansowanie zakupu sprzętu lub wykonania usług z zakresu likwidacji barier technicznych

Tekst łatwy do czytania. foto: Anna Olszak. Dofinansowanie zakupu sprzętu lub wykonania usług z zakresu likwidacji barier technicznych Tekst łatwy do czytania foto: Anna Olszak Dofinansowanie zakupu sprzętu lub wykonania usług z zakresu likwidacji barier technicznych Bariery techniczne to wszystko, co przeszkadza ci sprawnie funkcjonować

Bardziej szczegółowo

Strony umowy po zakończeniu transakcji muszą udać się do 3 instytucji:

Strony umowy po zakończeniu transakcji muszą udać się do 3 instytucji: Kupno, sprzedaż auta? Obowiązki stron krok po kroku kupno_sprzedaż_auta Przy transakcji kupna-sprzedaży pojazdu spotykają się dwie strony: zbywca (sprzedający) oraz nabywca (kupujący). Finalnie zostaje

Bardziej szczegółowo

Zadatek czy zaliczka? Oto jest pytanie Tomasz Wachowski

Zadatek czy zaliczka? Oto jest pytanie Tomasz Wachowski Zadatek czy zaliczka? Oto jest pytanie Tomasz Wachowski Prezentacja wygłoszona 9 kwietnia 2011 r. Zadatek czy zaliczka? Oto jest pytanie Zadatek i zaliczka czy jest jakaś różnica? Zadatek i zaliczka czy

Bardziej szczegółowo

U M O W A nr... (Projekt umowy - załącznik nr 1 do siwz

U M O W A nr... (Projekt umowy - załącznik nr 1 do siwz U M O W A nr... (Projekt umowy - załącznik nr 1 do siwz na świadczenie usługi transportu sanitarnego w zakresie przewozu osób dializowanych w Szpitalu Powiatowym Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki

Bardziej szczegółowo

Załącznik do zarządzenia nr 217/ 921 / 12 Prezydenta Miasta Koszalina z dnia 28 maja 2012 roku

Załącznik do zarządzenia nr 217/ 921 / 12 Prezydenta Miasta Koszalina z dnia 28 maja 2012 roku Załącznik do zarządzenia nr 217/ 921 / 12 Prezydenta Miasta Koszalina z dnia 28 maja 2012 roku Regulamin porządkowy cmentarza komunalnego w Koszalinie. 1. 1. Cmentarz komunalny w Koszalinie stanowi mienie

Bardziej szczegółowo

Proces obsługi klienta popytowego

Proces obsługi klienta popytowego Proces obsługi klienta popytowego Celem Doradcy jest: Przedstawienie tematu rozmowy, przejście do głównego celu Wyczucie, w jakiej kolejności działać czy najpierw zebrać preferencje, czy od razu powiedzieć

Bardziej szczegółowo

WINDYKACJA NALEŻNOŚCI OFERTA WSPÓŁPRACY

WINDYKACJA NALEŻNOŚCI OFERTA WSPÓŁPRACY Kancelaria Radcy Prawnego Andrzej Stachowiak WINDYKACJA NALEŻNOŚCI OFERTA WSPÓŁPRACY Kancelaria: Biuro Windykacji: Rynek 46/47 lok. 5 ul. Sztabowa 76B 60-116 Wrocław 53-310 Wrocław tel. (071) 369 90 70

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK O WYDANIE INTERPRETACJI INDYWIDUALNEJ W TRYBIE ART.10 USTAWY O SWOBODZIE DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ

WNIOSEK O WYDANIE INTERPRETACJI INDYWIDUALNEJ W TRYBIE ART.10 USTAWY O SWOBODZIE DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ J _ * Warszawa, dnia 11 września 2014 WNIOSEK O WYDANIE INTERPRETACJI INDYWIDUALNEJ W TRYBIE ART.10 USTAWY O SWOBODZIE DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ Dyrektor Mazowieckiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego

Bardziej szczegółowo

w postępowaniu nakazowym art. 485 par. 2a kpc#

w postępowaniu nakazowym art. 485 par. 2a kpc# Pozew o zapłatę w postępowaniu nakazowym art. 485 par. 2a kpc# , dnia r. Sąd 1 w Wydział ul., _ Powód: (imię i nazwisko/firma i siedziba/w przypadku osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą

Bardziej szczegółowo

WARUNKI UBEZPIECZENIA

WARUNKI UBEZPIECZENIA Załącznik Nr 2 do SIWZ WARUNKI UBEZPIECZENIA I. Warunki OC: Zgodnie z ustawą z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli

Bardziej szczegółowo

Finansowanie składek ubezpieczeniowych

Finansowanie składek ubezpieczeniowych Finansowanie składek ubezpieczeniowych Przewodnik dla Klientów Czym jest finansowanie składek Zakup ubezpieczenia zazwyczaj wiąże się z koniecznością jednorazowego opłacenia składki. Tego typu płatność

Bardziej szczegółowo

Festiwal Druku.pl 7-8.09.2016. Zarezerwuj już dziś najlepsze stoisko!

Festiwal Druku.pl 7-8.09.2016. Zarezerwuj już dziś najlepsze stoisko! Festiwal Druku.pl 7-8.09.2016 Zarezerwuj już dziś najlepsze stoisko! FESTIWAL DRUKU - najważniejsza impreza branży reklamowej w drugim półroczu w Polsce - hala nr III dedykowana szeroko pojętej branży

Bardziej szczegółowo

KROK W PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ JAK ZAŁOŻYĆ FIRMĘ?

KROK W PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ JAK ZAŁOŻYĆ FIRMĘ? KROK W PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ JAK ZAŁOŻYĆ FIRMĘ? Zakładanie firmy nie jest takie trudne, jakby się mogło wydawać. Wystarczy wykonać kilka kroków, aby nasza działalność była prowadzona zgodnie z prawem. 1) Określenie

Bardziej szczegółowo

PARLAMENT EUROPEJSKI

PARLAMENT EUROPEJSKI PARLAMENT EUROPEJSKI 2004 Komisja Petycji 2009 20.03.2009 KOMUNIKAT DLA POSŁÓW Dotyczy: Petycji 0858/2007, którą złożył Paul Stierum (Holandia), w sprawie problemów związanych z przywozem pojazdów z Niemiec

Bardziej szczegółowo

Regulamin Oferty promocyjnej Jeździsz 3 lata bez szkody, a za polisę płacisz jakbyś miał 60% zniżki. Postanowienia ogólne

Regulamin Oferty promocyjnej Jeździsz 3 lata bez szkody, a za polisę płacisz jakbyś miał 60% zniżki. Postanowienia ogólne Regulamin Oferty promocyjnej Jeździsz 3 lata bez szkody, a za polisę płacisz jakbyś miał 60% zniżki 1 Postanowienia ogólne 1. Niniejszy Regulamin określa zasady oferty promocyjnej Jeździsz 3 lata bez szkody,

Bardziej szczegółowo

Odzyskaj dług. Aneta Maziarz

Odzyskaj dług. Aneta Maziarz Odzyskaj dług Aneta Maziarz 28 czerwca 2014 Praktyczny poradnik Wszystko co musisz wiedziec w sprawach o drobne roszczenia. 1. Jak napisać pismo do dłużnika 2. Jak wypelnić formy sądowe 3. Jak zmusic dłużnika

Bardziej szczegółowo

ZP/93/2014 Załącznik nr 6 do SIWZ

ZP/93/2014 Załącznik nr 6 do SIWZ Załącznik nr 6 do SIWZ ISTOTNE POSTANOWIENIA UMOWY Umowa stanowiąca wynik postępowania przeprowadzonego w trybie przetargu nieograniczonego - podstawa prawna Art. 39 i następne ustawy Prawo Zamówień Publicznych

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN KORZYSTANIA Z USŁUG HOMECIERGE SP. Z O.O.

REGULAMIN KORZYSTANIA Z USŁUG HOMECIERGE SP. Z O.O. REGULAMIN KORZYSTANIA Z USŁUG HOMECIERGE SP. Z O.O. (obowiązuje od 1.11.2015 r.) 1 Postanowienia ogólne 1. Homecierge sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie przy ul. Sarmackiej 9/26, wpisana do Rejestru Przedsiębiorców

Bardziej szczegółowo

Krajowa Rada Komornicza ul. Szpitalna 4/10 00-031 Warszawa tel. 22 827 71 13 faks 22 827 29 76 krk@komornik.pl www.komornik.pl

Krajowa Rada Komornicza ul. Szpitalna 4/10 00-031 Warszawa tel. 22 827 71 13 faks 22 827 29 76 krk@komornik.pl www.komornik.pl Warszawa, dnia 16 marca 2016 r. KRK/V/95/16 Szanowna Pani Beata Szydło Prezes Rady Ministrów Al. Ujazdowskie 1/3 00-583 Warszawa W imieniu Krajowej Rady Komorniczej, będącej reprezentantem komorników sądowych

Bardziej szczegółowo

Kielce: Usługi ubezpieczenia samochodów w 2012r. Numer ogłoszenia: 411448-2011; data zamieszczenia: 05.12.2011 OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU - usługi

Kielce: Usługi ubezpieczenia samochodów w 2012r. Numer ogłoszenia: 411448-2011; data zamieszczenia: 05.12.2011 OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU - usługi Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.scrmits.pl Kielce: Usługi ubezpieczenia samochodów w 2012r. Numer ogłoszenia: 411448-2011; data

Bardziej szczegółowo

Szpital Miejski im. Franciszka Raszei

Szpital Miejski im. Franciszka Raszei Załącznik nr 4 wzór umowy UMOWA Nr SR/XV-270-4-EF/14 Umowa zawarta w dniu. 2014 r., w Poznaniu z Wykonawcą wybranym w przetargu nieograniczonym nr SR/XV-270-4-EF/14, na świadczenie usług w zakresie transportu

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 3 września 2015 r. Poz. 1302 USTAWA z dnia 24 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, ustawy o emeryturach i rentach

Bardziej szczegółowo

Pozew spadkobiercy pracownika o zapłatę odprawy pośmiertnej

Pozew spadkobiercy pracownika o zapłatę odprawy pośmiertnej Pozew spadkobiercy pracownika o zapłatę odprawy pośmiertnej Informacje ogólne Odprawa pośmiertna Odprawa pośmiertna to jedno ze szczególnych świadczeń wypłacanych w związku ze śmiercią pracownika. W zasadzie

Bardziej szczegółowo

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.kssip.gov.pl

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.kssip.gov.pl Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.kssip.gov.pl Kraków: Świadczenie pomocy prawnej oraz doradztwa podatkowego na rzecz Krajowej

Bardziej szczegółowo

25 27 maja 2010. Targi Transportu Szynowego. podsumowanie. www.silesiarailexpo.pl

25 27 maja 2010. Targi Transportu Szynowego. podsumowanie. www.silesiarailexpo.pl podsumowanie Premierowa edycja Targów Transportu Silesia Rail Expo Pierwsza edycja Targów Silesia Rail Expo dobiegła końca. Podczas trzech dni targów, Expo Silesia odwiedziło ponad 2000 gości. Zwiedzający

Bardziej szczegółowo

Wywiady z pracownikami Poczty Polskiej w Kleczewie

Wywiady z pracownikami Poczty Polskiej w Kleczewie Wywiady z pracownikami Poczty Polskiej w Kleczewie Dnia 22 października 2014 roku przeprowadziliśmy wywiad z naczelnik poczty w Kleczewie, panią Kulpińską, która pracuje na tym stanowisku ponad 30 lat.

Bardziej szczegółowo

U M O W A Nr. o finansowanie działań obejmujących kształcenie ustawiczne pracowników pracodawcy z Krajowego Funduszu Szkoleniowego

U M O W A Nr. o finansowanie działań obejmujących kształcenie ustawiczne pracowników pracodawcy z Krajowego Funduszu Szkoleniowego U M O W A Nr. o finansowanie działań obejmujących kształcenie ustawiczne pracowników pracodawcy z Krajowego Funduszu Szkoleniowego i zawarta w dniu w Dębicy pomiędzy: STAROSTĄ DĘBICKIM w imieniu, którego

Bardziej szczegółowo

WYJAŚNIENIA I ZMIANA TREŚCI SPECYFIKACJI ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA

WYJAŚNIENIA I ZMIANA TREŚCI SPECYFIKACJI ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA SĄD OKRĘGOWY w LUBLINIE ul. Krakowskie Przedmieście 43 20-076 Lublin Lublin, dnia 18 grudnia 2013 r. D.ZP-2820/20/13 WYJAŚNIENIA I ZMIANA TREŚCI SPECYFIKACJI ISTOTNYCH WARUNKÓW ZAMÓWIENIA Do Zamawiającego

Bardziej szczegółowo

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.scrmits.pl

Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.scrmits.pl Adres strony internetowej, na której Zamawiający udostępnia Specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia: www.scrmits.pl Kielce: Usługi ubezpieczenia pojazdów samochodowych w 2014r. Numer ogłoszenia: 455704-2013;

Bardziej szczegółowo

Numer ogłoszenia: 82768-2015; data zamieszczenia: 13.04.2015 OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU - usługi

Numer ogłoszenia: 82768-2015; data zamieszczenia: 13.04.2015 OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU - usługi Kraków: Świadczenie usług odbierania, transportu i przechowywania zwłok pacjentów zmarłych w Szpitalu Specjalistycznym im. S. Żeromskiego SP ZOZ w Krakowie Numer ogłoszenia: 82768-2015; data zamieszczenia:

Bardziej szczegółowo

Grupowe Ubezpieczenie Ochrona na 5-tkę dla Klientów Raiffeisen Bank Polska S.A.

Grupowe Ubezpieczenie Ochrona na 5-tkę dla Klientów Raiffeisen Bank Polska S.A. Grupowe Ubezpieczenie Ochrona na 5-tkę dla Klientów Raiffeisen Bank Polska S.A. Spis treści 1 Obsługa, składka, procedury, przystąpienie do ubezpieczenia. 2 1.1. Od kiedy mogę być objęty ochroną i co muszę

Bardziej szczegółowo

sprzętu rehabilitacyjnego Tekst łatwy do czytania foto: Anna Olszak Dofinansowanie zakupu

sprzętu rehabilitacyjnego Tekst łatwy do czytania foto: Anna Olszak Dofinansowanie zakupu sprzętu rehabilitacyjnego Tekst łatwy do czytania foto: Anna Olszak Dofinansowanie zakupu Sprzęt rehabilitacyjny to urządzenia, które pomogą ci wykonywać ćwiczenia konieczne do poprawy twojej sprawności

Bardziej szczegółowo

Zwrot składki wypowiedzenie OC

Zwrot składki wypowiedzenie OC Zwrot składki wypowiedzenie Coraz więcej osób wchodzi w posiadanie pojazdów używanych Nie wszyscy są jednak świadomi tego konsekwencji Na mocy Ustawy z dn 22052003 o Ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym

Bardziej szczegółowo

Egzekucja z rachunków bankowych. Paweł Pyzik

Egzekucja z rachunków bankowych. Paweł Pyzik Egzekucja z rachunków bankowych Paweł Pyzik Egzekucja z rachunków bankowych sądowa egzekucja z rachunku bankowego prowadzona przez komornika sądowego administracyjna egzekucja z rachunku bankowego prowadzona

Bardziej szczegółowo

Wzór wniosku o nadanie klauzuli wykonalności

Wzór wniosku o nadanie klauzuli wykonalności Wzór wniosku o nadanie klauzuli wykonalności Karol Sienkiewicz 2 Dzień dobry! Dziękuję, że zajrzałeś na mój Blog. Cieszy mnie również, że zainteresowałeś się tym poradnikiem, który ułatwi Ci złożenie do

Bardziej szczegółowo

SENAT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VIII KADENCJA

SENAT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VIII KADENCJA SENAT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VIII KADENCJA Warszawa, dnia 24 lipca 2015 r. Druk nr 1020 MARSZAŁEK SEJMU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Pan Bogdan BORUSEWICZ MARSZAŁEK SENATU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Zgodnie

Bardziej szczegółowo

Biuletyn Informacyjny marzec 2016

Biuletyn Informacyjny marzec 2016 1 Biuletyn Informacyjny marzec 2016 Podatki i rachunkowość Ryczałt za używanie służbowego samochodu do celów prywatnych obejmuje także wartość paliwa - wyrok WSA W dn. 23 listopada 2015 r. Wojewódzki Sąd

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIE PRAWNE. W sprawie o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego z dnia 26 maja 2015 r.

ZAGADNIENIE PRAWNE. W sprawie o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego z dnia 26 maja 2015 r. Sygn. akt III CZP 16/16 ZAGADNIENIE PRAWNE W sprawie o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego z dnia 26 maja 2015 r. Czy zakładowi ubezpieczeń, który wypłacił odszkodowanie z tytułu

Bardziej szczegółowo

Outsourcing usług logistycznych komu się to opłaca?

Outsourcing usług logistycznych komu się to opłaca? Outsourcing usług logistycznych komu się to opłaca? Jeśli jest coś, czego nie potrafimy zrobić wydajniej, taniej i lepiej niż konkurenci, nie ma sensu, żebyśmy to robili i powinniśmy zatrudnić do wykonania

Bardziej szczegółowo

UMOWA NR./2016 Województwem Lubelskim - Lubelską Agencją Wspierania Przedsiębiorczości w Lublinie

UMOWA NR./2016 Województwem Lubelskim - Lubelską Agencją Wspierania Przedsiębiorczości w Lublinie OAK.KCB.2621/8/16 Załącznik nr 4 do Zaproszenia do składania ofert- Wzór umowy UMOWA NR./2016 zawarta w dniu... 2016 r. pomiędzy: Województwem Lubelskim - Lubelską Agencją Wspierania Przedsiębiorczości

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Józef Frąckowiak (przewodniczący) SSN Mirosław Bączyk (sprawozdawca) SSN Hubert Wrzeszcz

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Józef Frąckowiak (przewodniczący) SSN Mirosław Bączyk (sprawozdawca) SSN Hubert Wrzeszcz Sygn. akt IV CK 706/04 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 13 maja 2005 r. SSN Józef Frąckowiak (przewodniczący) SSN Mirosław Bączyk (sprawozdawca) SSN Hubert Wrzeszcz

Bardziej szczegółowo

Jeśli chcesz pracować w Holandii 2015-06-15 11:49:32

Jeśli chcesz pracować w Holandii 2015-06-15 11:49:32 Jeśli chcesz pracować w Holandii 2015-06-15 11:49:32 2 W Holandii osoby z krajów UE i Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EPG) mają takie same prawa jak obywatele Niderlandów dotyczące wynagrodzenia,

Bardziej szczegółowo

NIEZBĘDNIK UBEZPIECZEŃ KOMUNIKACYJNYCH

NIEZBĘDNIK UBEZPIECZEŃ KOMUNIKACYJNYCH NIEZBĘDNIK UBEZPIECZEŃ KOMUNIKACYJNYCH czyli odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania Pamiętaj! LINK4 to nie tylko ubezpieczenia komunikacyjne. W naszej ofercie znajdziesz również: Ubezpieczenie majątkowe

Bardziej szczegółowo

Gwarantowana Renta Kapitałowa (GRK) Kontakt: Maciej Lichoński 509 601 741

Gwarantowana Renta Kapitałowa (GRK) Kontakt: Maciej Lichoński 509 601 741 Gwarantowana Renta Kapitałowa (GRK) Kontakt: Maciej Lichoński 509 601 741 Gwarantowana Renta Kapitałowa Co to jest? Gwarantowana Renta Kapitałowa (GRK) to możliwość zasilania swojego domowego budżetu dodatkowymi

Bardziej szczegółowo

Oświadczenie o wyborze wykonawcy

Oświadczenie o wyborze wykonawcy Oświadczenie o wyborze wykonawcy 15.02.2013 Uwaga! Niniejsza informacja została sporządzona na podstawie ustnych informacji, uzyskanych przez przedstawicieli Wykonawcy Branżowego Programu Promocji na spotkaniu

Bardziej szczegółowo

projekt umowy Umowa nr 4/ZP/2014

projekt umowy Umowa nr 4/ZP/2014 projekt umowy Umowa nr 4/ZP/2014 załącznik nr 6 do SIWZ Zawarta w dniu. roku pomiędzy: Ośrodkiem Pomocy Społecznej Dzielnicy Praga Północ m.st. Warszawy reprezentowanym przez Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej

Bardziej szczegółowo

Doświadczenia brytyjskie w rozwiązywaniu problemów w bancassurance

Doświadczenia brytyjskie w rozwiązywaniu problemów w bancassurance Doświadczenia brytyjskie w rozwiązywaniu problemów w bancassurance dr Małgorzata Więcko-Tułowiecka Biuro Rzecznika Ubezpieczonych Warszawa, 21 maja 2014 r. PPI Payment Protection Insurance - ubezpieczenie

Bardziej szczegółowo

TOYOTA RAV 2,2 D-4D KN

TOYOTA RAV 2,2 D-4D KN Ogłoszenie Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Nowym Sączu, 33-300 Nowy Sącz ul. Sienkiewicza 77 ogłasza pisemny przetarg publiczny na sprzedaż samochodów służbowych Postanowienia ogólne 1. Organizatorem

Bardziej szczegółowo

POSTAWY POLAKÓW WOBEC KORUPCJI RAPORT Z BADANIA OMNIBUS. DEMOSKOP dla FUNDACJI BATOREGO. Raport opracowała: Małgorzata Osiak

POSTAWY POLAKÓW WOBEC KORUPCJI RAPORT Z BADANIA OMNIBUS. DEMOSKOP dla FUNDACJI BATOREGO. Raport opracowała: Małgorzata Osiak POSTAWY POLAKÓW WOBEC KORUPCJI RAPORT Z BADANIA OMNIBUS DEMOSKOP dla FUNDACJI BATOREGO Raport opracowała: Małgorzata Osiak WARSZAWA, LIPIEC 2000 DEMOSKOP dla Fundacji Batorego strona 2 SPIS TREŚCI NOTA

Bardziej szczegółowo

Polanica-Zdrój: ZP/PN/2014/42-obsługa prawna Numer ogłoszenia: 230786-2014; data zamieszczenia: 10.07.2014 OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU - usługi

Polanica-Zdrój: ZP/PN/2014/42-obsługa prawna Numer ogłoszenia: 230786-2014; data zamieszczenia: 10.07.2014 OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU - usługi Polanica-Zdrój: ZP/PN/2014/42-obsługa prawna Numer ogłoszenia: 230786-2014; data zamieszczenia: 10.07.2014 OGŁOSZENIE O ZAMÓWIENIU - usługi Zamieszczanie ogłoszenia: obowiązkowe. Ogłoszenie dotyczy: zamówienia

Bardziej szczegółowo

Podziękowania naszych podopiecznych:

Podziękowania naszych podopiecznych: Podziękowania naszych podopiecznych: W imieniu swoim jak i moich rodziców składam ogromne podziękowanie Stowarzyszeniu za pomoc finansową. Dzięki działaniu właśnie tego Stowarzyszenia osoby niepełnosprawne

Bardziej szczegółowo

Oferta Usług Kancelarii Doradców Biznesowych i Prawnych

Oferta Usług Kancelarii Doradców Biznesowych i Prawnych Kancelaria Doradców Biznesowych i Prawnych KDBiP sp. z o.o. Biuro Obsługi Klienta: os. Złotego Wieku 91/3 31-618 Kraków tel/fax. 12 649 12 34 mob. 513 910 705 Oferta Usług Kancelarii Doradców Biznesowych

Bardziej szczegółowo

Jak zadbać o udany wyjazd

Jak zadbać o udany wyjazd e-poradnik Prawo Prawo Prawo Prawo Prawo Jak zadbać o udany wyjazd obowiązki biur podróży i prawa turysty Na co zwrócić uwagę przed wykupieniem imprezy turystycznej Co powinna zawierać umowa z biurem podróży

Bardziej szczegółowo

Podatek PIT Ekspert wyjaśnia

Podatek PIT Ekspert wyjaśnia Opodatkowanie zwrotu kosztów delegacji ponad kwotę limitu za nocleg Małgorzata Pełka Podatek PIT Ekspert wyjaśnia Czy zwrot kosztów noclegu podczas delegacji udokumentowanych rachunkiem lub fakturą ponad

Bardziej szczegółowo

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Elżbieta Skowrońska-Bocian (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Stanisław Dąbrowski SSN Zbigniew Strus

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ. SSN Elżbieta Skowrońska-Bocian (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Stanisław Dąbrowski SSN Zbigniew Strus Sygn. akt V CK 296/05 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Sąd Najwyższy w składzie: Dnia 4 listopada 2005 r. SSN Elżbieta Skowrońska-Bocian (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Stanisław Dąbrowski

Bardziej szczegółowo

UMOWA NR DZ/223/../2013

UMOWA NR DZ/223/../2013 Załącznik nr 6 do SIWZ PROJEKT UMOWY UMOWA NR DZ/223/../2013 na usługę kompleksowego ubezpieczenia mienia oraz odpowiedzialności cywilnej Samodzielnego Publicznego Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego w

Bardziej szczegółowo