OGRANICZANIE PRZEPIĘĆ W INSTALACJACH ELEKTRYCZNYCH W OBIEKTACH BUDOWLANYCH

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "OGRANICZANIE PRZEPIĘĆ W INSTALACJACH ELEKTRYCZNYCH W OBIEKTACH BUDOWLANYCH"

Transkrypt

1 SERIA: ZESZYTY DLA ELEKTRYKÓW NR 9 Renata Markowska Andrzej W. Sowa OGRANICZANIE PRZEPIĘĆ W INSTALACJACH ELEKTRYCZNYCH W OBIEKTACH BUDOWLANYCH

2 SERIA: ZESZYTY DLA ELEKTRYKÓW NR 9 Renata Markowska Andrzej W. Sowa OGRANICZANIE PRZEPIĘĆ W INSTALACJACH ELEKTRYCZNYCH W OBIEKTACH BUDOWLANYCH

3 Recenzenci: mgr inż. Andrzej Boczkowski Centralne Kolegium Sekcji Instalacji i Urządzeń Elektrycznych SEP Kierownik projektu Michał Grodzki Redakcja techniczna Agencja Reklamowa MEDIUM Korekta Anna Kuziemska Wszelkie prawa zastrzeżone Copyright by Dom Wydawniczy MEDIUM Copyright by Renata Markowska Copyright by Andrzej W. Sowa ISBN Wydawca i rozpowszechnianie Dom Wydawniczy MEDIUM Warszawa, ul. Karczewska 18 Sprzedaż: księgarnia wysyłkowa Skład i łamanie Agencja Reklamowa MEDIUM Warszawa 2011, wydanie I Pod patronatem miesięcznika

4 SPIS TREŚCI 1. Wstęp Symbole graficzne elementów i układów ochronnych Zagrożenie piorunowe instalacji w obiekcie budowlanym Podstawowe parametry prądów piorunowych Zagrożenie związane z rozpływem prądów piorunowych w obiekcie Zagrożenia związane z zewnętrzną instalacją usługową Zagrożenia związane z indukowaniem się udarów podczas wyładowania w obiekt budowlany lub w jego pobliżu Wyznaczanie napięć i prądów indukowanych w pętlach przewodów Napięcia i prądy indukowane w strefie LPZ Napięcia i prądy indukowane w kolejnych strefach Napięcia i prądy udarowe w obwodach niskiego napięcia Wyładowania piorunowe w LPS obiektów budowlanych Wyładowania piorunowe w sąsiedztwie obiektu budowlanego Wyładowania piorunowe w sąsiedztwie linii dochodzących do obiektu Stany nieustalone w sieci elektroenergetycznej Impulsy elektromagnetyczne eksplozji nuklearnych Napięcia i prądy indukowane przez NEMP Przepięcia rejestrowane w instalacji elektrycznej w obiektach budowlanych Przenoszenie napięć udarowych przez transformatory Napięcia i prądy udarowe w obwodach sygnałowych Obwody telekomunikacyjne Systemy informatyczne Systemy kontrolno-pomiarowe w stacjach elektroenergetycznych Strefowa koncepcja ochrony przed przepięciami Odporność udarowa przyłączy urządzeń Badania odporności udarowej urządzeń Udary Przebiegi oscylacyjne tłumione Serie szybkich zakłóceń impulsowych Poziomy odporności udarowej urządzeń Przyłącza zasilania Przyłącza sygnałowe Wyrównywanie potencjałów w obiektach budowlanych Ogólne zasady wyrównywania potencjałów instalacji wprowadzanych do obiektu budowlanego Główna szyna wyrównawcza Główny pierścień wyrównawczy Wyrównywanie potencjałów wewnątrz obiektu budowlanego Ograniczanie przepięć w instalacji elektrycznej w obiekcie budowlanym Urządzenia do ograniczania przepięć typu Zasady doboru i montażu Układy połączeń SPD Podstawowe zasady montażu

5 ograniczanie przepięć w instalacjach elektrycznych w obiektach budowlanych SPD o napięciowym poziomie ochrony poniżej 4000 V SPD o napięciowym poziomie ochrony poniżej 2500 V SPD o napięciowym poziomie ochrony poniżej 1500 V Koordynacja właściwości SPD typu 1 z wymaganiami EMC urządzeń Oddziaływanie prądów udarowych na zabezpieczenia nadprądowe SPD typu Zasady doboru i montażu SPD typu Dobór i instalacja Wielostopniowe systemy ograniczania przepięć w instalacji elektrycznej Układy SPD typu 1 i Układy SPD typu 2 i Układ SPD a chronione urządzenie Zasady tworzenia wielostopniowego systemu ograniczania przepięć Podstawowe błędy występujące przy projektowaniu i montażu systemów SPD Błędy w fazie projektowania instalacji elektrycznej Błędna ocena występującego zagrożenia instalacji elektrycznej Niewłaściwe rozmieszczenie układów SPD różnych typów Błędne układy połączeń Brak koordynacji poziomów ograniczania przepięć przez układy SPD z odpornością udarową chronionych urządzeń Różnice potencjałów pomiędzy instalacjami dochodzącymi do urządzenia Błędy przy montażu SPD Długie przewody stosowane do połączeń SPD Siły dynamiczne działające pomiędzy przewodami z prądem udarowym Brak lub niewłaściwy dobór zabezpieczenia nadprądowego Wydmuch gazów na zewnątrz SPD Eksploatacja i konserwacja SPD Elementy i układy do ochrony przed przepięciami w obwodach sygnałowych Elementy i urządzenia ograniczające przepięcia Iskierniki gazowe Warystory Diody zabezpieczające Diody tyrystorowe Elementy i układy tłumiące przepięcia Filtry dolnoprzepustowe Filtry górnoprzepustowe Sęki ćwierćfalowe Właściwości ochronne filtrów przeciwzakłóceniowych Elementy i urządzenia separujące Transformatory separujące Transoptory Światłowody Zasady skutecznej separacji galwanicznej Urządzenia do ograniczania przepięć w systemach przesyłu sygnałów Zasady doboru urządzeń ograniczających przepięcia

6 10.2. Zasady poprawnego montażu i kontroli stanu SPD Spadki napięć na przewodach łączących SPD Koordynacja współdziałania pomiędzy SPD w układach wielostopniowych Różnice potencjałów pomiędzy instalacjami dochodzącymi do urządzenia Przykłady doboru urządzeń ograniczających przepięcia Abonencka stacja końcowa w systemie cyfrowej transmisji sygnałów ISDN Urządzenia stacji bazowych GSM Transmisja sygnałów za pomocą kabli koncentrycznych Koordynacja układania instalacji niskonapięciowych w obiektach budowlanych Ogólne zasady układania przewodów w obiekcie budowlanym Odstępy między przewodami różnych instalacji Układanie przewodów między obiektami Przykłady ochrony przed przepięciami instalacji i urządzeń w obiekcie budowlanym Ograniczanie przepięć w systemach zasilania gwarantowanego Instalacje prądu stałego Ograniczanie przepięć w instalacjach elektrowni wiatrowych Ograniczanie przepięć w instalacji elektrycznej Ograniczanie przepięć w systemach przesyłu sygnałów Ochrona urządzeń na dachach obiektów Ograniczanie przepięć w instalacjach elektrycznych niewielkich obiektów Ochrona systemów antenowych Ochrona odgromowa i przeciwprzepięciowa urządzeń systemów telewizji dozorowej Poziomy odporności udarowej urządzeń Ograniczanie przepięć w instalacji elektrycznej Ograniczanie przepięć dochodzących do przyłączy sygnałowych Ochrona odgromowa kamer Ochrona odgromowa i przeciwprzepięciowa systemów fotowoltaicznych Ochrona przed bezpośrednim działaniem prądu piorunowego Ochrona przed przepięciami w instalacji elektrycznej Ograniczanie przepięć w systemach kontrolno-pomiarowych Sterowniki Przetworniki i czujniki Obwody iskrobezpieczne Ograniczanie przepięć dochodzących do telekomunikacyjnych urządzeń abonenckich Ograniczanie przepięć w okablowaniu strukturalnym Ograniczanie przepięć w systemach telemechaniki Iskierniki do połączeń wyrównawczych Podsumowanie Literatura

7

8 1. Wstęp Cechą charakterystyczną współczesnych urządzeń elektrycznych i elektronicznych jest ich stosunkowo niewielka odporność udarowa. Dotyczy to zarówno odporności na bezpośrednie oddziaływanie impulsowego pola elektromagnetycznego, jak i odporności na działanie napięć i prądów udarowych dochodzących do tych urządzeń z sieci zasilającej oraz z linii przesyłu sygnałów. Znaczną część uszkodzeń urządzeń i systemów elektronicznych wywołują napięcia i prądy udarowe powstające podczas wyładowań piorunowych. Obecnie szkody wywołane przez przepięcia atmosferyczne są wielokrotnie większe od zniszczeń powstających podczas bezpośrednich uderzeń piorunów w obiekty budowlane (pożary, uszkodzenia budynków, uszkodzenia instalacji itp.). Zaprojektowanie i wykonanie poprawnie działającego systemu ograniczania narażeń piorunowych do odpowiedniego poziomu wymaga posiadania niezbędnych informacji dotyczących: podstawowych parametrów charakteryzujących zagrożenie występujące podczas: bezpośrednich wyładowań piorunowych w obiekty budowlane lub w ich bliskim sąsiedztwie, bezpośrednich wyładowań piorunowych w instalacje dochodzące do obiektów lub wyładowań w sąsiedztwie tych instalacji, poziomów odporności przyłączy zasilania i sygnałowych urządzeń na działanie napięć i prądów udarowych, poziomów odporności urządzeń i systemów na oddziaływanie piorunowego pola elektromagnetycznego, możliwości ograniczania występujących zagrożeń przez elementy i układy ograniczające napięcia i prądy udarowe, wybranych zagadnień zewnętrznej i wewnętrznej ochrony odgromowej obiektów budowlanych. Narażenia powstające wskutek bezpośredniego oddziaływania rozpływającego się prądu piorunowego lub przepięcia atmosferyczne są szczególnie groźne dla urządzeń pracujących w rozbudowanych systemach elektronicznych. W takich przypadkach nawet drobne uszkodzenie pojedynczego urządzenia może unieruchomić cały system. Analizując zagrożenie piorunowe należy zwrócić uwagę na: wszelkiego rodzaju systemy telekomunikacyjne, sieci komputerowe, urządzenia stosowane w służbie zdrowia, systemy, których awaria lub błędne działanie może stworzyć zagrożenie dla środowiska naturalnego (np. systemy elektroniczne w zakładach przemysłu chemicznego), systemy kontrolno-pomiarowe w energetyce, urządzenia w rozległych systemach elektronicznych instalowane na otwartym terenie (np. stacje benzynowe, oczyszczalnie ścieków itp.). Powyższe fakty powodują gwałtowny wzrost zainteresowania problematyką kompleksowej ochrony przed piorunowym impulsem elektromagnetycznym, ze zwróceniem szczególnej uwagi na stworzenie warunków bezawaryjnego i niezawodnego działania systemów elektronicznych. Przystępując do projektowania urządzenia piorunochronnego LPS (Lightning Protection System) w obiekcie budowlanym, w którym będą zainstalowane rozbudowane systemy elektroniczne, należy posiadać podstawowy zasób wiedzy technicznej umożliwiający rozwiązywanie problemów związanych z: ochroną odgromową obiektów budowlanych, ze szczególnym uwzględnieniem zasad ochrony przed bezpośrednim oddziaływaniem rozpływającego się prądu piorunowego, ochroną przed piorunowym impulsem elektromagnetycznym, ochroną instalacji elektrycznej oraz zasilanych urządzeń przed rozpływającym się prądem piorunowym oraz przepięciami atmosferycznymi, 7

9 ograniczanie przepięć w instalacjach elektrycznych w obiektach budowlanych wyrównywaniem potencjałów wewnątrz obiektów budowlanych, ekranowaniem przed piorunowym polem elektrycznym i magnetycznym, zakresem badań, doborem i rozmieszczaniem urządzeń ograniczających przepięcia SPD (Surge Protective Device) w instalacji elektrycznej oraz w liniach przesyłu sygnałów, sposobem prowadzenia badań odporności urządzeń i systemów na działanie napięć i prądów udarowych oraz wymaganymi dopuszczalnymi poziomami odporności przyłączy zasilania i sygnałowych urządzeń chronionych systemów na działanie udarów, zasadami koordynacji odporności udarowej przyłączy urządzeń z istniejącym zagrożeniem piorunowym oraz z możliwościami różnorodnych urządzeń ograniczających przepięcia, zasadami prowadzenia badań i wymaganymi poziomami odporności urządzeń oraz całych systemów elektronicznych na działanie impulsowego pola magnetycznego, koordynacją układania przewodów wszelkiego rodzaju instalacji wewnątrz obiektów budowlanych, doborem materiałów stosowanych do budowy urządzeń piorunochronnych. Podstawowe informacje dotyczące projektowania i wykonawstwa urządzeń piorunochronnych zawarto w normach zestawionych w tabelach 1.1. i 1.2. Należy zauważyć, że w tabelach ograniczono się tylko do zestawienia norm zawierających podstawowe informacje i zalecenia dotyczące ochrony odgromowej i ograniczania przepięć w instalacji elektrycznej i liniach przesyłu sygnałów. Dodatkowo należy uwzględnić wymagania dotyczące: kompatybilności elektromagnetycznej urządzeń, należy zwrócić szczególną uwagę na poziomy odporności udarowej przyłączy zasilania i sygnałowych urządzeń (rozdział 5), układania sieci kablowych służących do rozprowadzania sygnałów telewizyjnych, radiofonicznych i usług interaktywnych, tworzenia systemów uziomowych, dotyczy to szczególnie obiektów nadawczo-odbiorczych, wyrównania potencjałów oraz ekranowania w obiektach budowlanych. Zasób wiedzy technicznej zawarty w przedstawionych normach jest dostateczny do ograniczenia narażeń piorunowych w typowych obiektach budowlanych, w których pracują podstawowe systemy elektroniczne. Przedstawione informacje mogą okazać się niewystarczające w przypadkach dużych obiektów przemysłowych i telekomunikacyjnych, centrów obliczeniowych, elektrowni, lotnisk i innych obiektów zawierających systemy elektryczne i elektroniczne, od których wymagane jest pewne i niezawodne działanie. Na ochronę odgromową takich systemów zwrócono szczególną uwagę w niniejszej monografii. Tabela 1.1. Zestawienie norm zawierających podstawową wiedzę techniczną z dziedziny ochrony odgromowej obiektów budowlanych oraz ograniczania napięć i prądów udarowych wywołanych przez wyładowania piorunowe w obiektach Zakres tematyczny Kompleksowa ochrona odgromowa obiektów budowlanych Ochrona odgromowa i ograniczanie przepięć w typowych systemach telekomunikacyjnych Zestawienie norm PN-EN :2008 Ochrona odgromowa. Część 1: Wymagania ogólne PN-EN :2008 Ochrona odgromowa. Część 2: Zarządzanie ryzykiem PN-EN :2009 Ochrona odgromowa. Część 3: Uszkodzenia fizyczne obiektów budowlanych i zagrożenie życia PN-EN :2009 Ochrona odgromowa. Część 4: Urządzenia elektryczne i elektroniczne w obiektach budowlanych ITU-T Recommendation K.12 (02/2006) Series K: Protection against interference. Characteristics of gas discharge tubes (GDT) for the protection of telecommunications installations ITU-T Recommendation K.27. (05/96) Protection against interference. Bonding configurations and earthing inside a telecommunication building 8

10 Zakres tematyczny Ochrona odgromowa i ograniczanie przepięć w typowych systemach telekomunikacyjnych Zestawienie norm ITU-T Recommendation K.31. (03/93) Bonding configuration and earthing of telecommunication installations inside a subscriber s buildings ITU-T Recommendation K.35. (05/96) Protection against interference. Bonding configuration and earthing at remote electronic sites ITU-T Recommendation K.39. (10/96) Risk assessment of damages to telecommunication sites due to lightning discharge ITU-T Recommendation K.40. (10/96) Series K: Protection against interference. Protection against LEMP in telecommunications centers ITU-T Recommendation K.46. (07/2003) Series K: Protection against interference. Protection of telecommunication lines using metallic symmetric conductors against lightning-induced surges ITU-T Recommendation K.47. (12/2000) Series K: Protection against interference. Protection of telecommunication lines using metallic conductors against direct lightning discharges ITU-T Recommendation K.56. (07/2003) Series K: Protection against interference. Protection of radio base station against lightning discharge ITU-T Recommendation K.57. (09/2003) Series K: Protection against interference. Protection measures for radio base stations sited on power line towers ITU-T Recommendation K.66. (12/2004) Series K: Protection against interference. Protection of customer premises from overvoltages ITU-T Recommendation K.67. (02/2006) Series K: Protection against interference. Expected surges on telecommunication and signaling networks due to lightning ITU-T Recommendation K.71. (07/2007) Series K: Protection against interference. Protection of customer antenna installations ITU-T Recommendation K.72. (04/2008) Series K: Protection against interference. Protection of telecommunication lines using metallic conductors against lightning: Risk management ITU-T Recommendation K.73. (04/2008) Series K: Shielding and bonding for cables between buildings ITU-T Recommendation K.77. (01/2009) Series K: Characteristics of Metal Oxide Varistors (MOVs) for the protection of telecommunications installations Tabela 1.2. Zestawienie podstawowych norm zawierających zalecenia dotyczące elementów ograniczających przepięcia oraz ochrony instalacji elektrycznej Zakres tematyczny Elementy i urządzenia ograniczające przepięcia w instalacji elektrycznej i systemach przesyłu sygnałów Zestawienie norm PN-EN :2006 Niskonapięciowe urządzenia do ograniczania przepięć. Część 11: Urządzenia do ograniczania przepięć w sieciach rozdzielczych niskiego napięcia. Wymagania i próby (oraz PN-EN :2006/A11:2007 (oryg.)) PKN-CLC/TS :2007 Low-voltage surge protective devices. Part 12: Surge protective devices connected to low-voltage power systems. Selection and application principles (oryg.) PN-EN :2004 Niskonapięciowe urządzenia ograniczające przepięcia. Część 21: Urządzenia do ograniczania przepięć w sieciach telekomunikacyjnych i sygnalizacyjnych. Wymagania eksploatacyjne i metody badań ANSI/IEEE Std. C62.41, 1991 IEEE Recommended Practice on Surge Voltages in Low-Voltage AC Power Circuits 9

11 ograniczanie przepięć w instalacjach elektrycznych w obiektach budowlanych Zakres tematyczny Elementy i urządzenia ograniczające przepięcia w instalacji elektrycznej i systemach przesyłu sygnałów Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych Zestawienie norm ANSI/IEEE Std. C62.45, 1987 IEEE Guide on Surge Testing for Equipment Connected to Low-Voltage AC Power Circuits IEEE C IEEE Standard Test Specifications for Gas-Tube Surge Protective Devices PN-EN :2002 Elementy do niskonapięciowych urządzeń ograniczających przepięcia. Część 311: Wymagania dla iskierników gazowych (GDT) (oryg.) PN-EN :2003 Elementy do niskonapięciowych urządzeń ograniczających przepięcia. Część 321: Wymagania dla diod lawinowych (ABD) (oryg.) PN-EN :2008 Elementy do niskonapięciowych urządzeń ograniczających przepięcia. Część 331: Wymagania dla warystorów z tlenków metali (MOV) (oryg.) PN-EN :2003 Elementy do niskonapięciowych urządzeń ograniczających przepięcia. Część 341: Wymagania dla ograniczników tyrystorowych (oryg.) PN-T-83020:1996 Ochronnik telefoniczny abonencki. Ogólne wymagania i badania PN-IEC :1999 Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych. Ochrona dla zapewnienia bezpieczeństwa. Ochrona przed przepięciami. Ochrona instalacji niskiego napięcia przed przejściowymi przepięciami i uszkodzeniami przy doziemieniach w sieciach wysokiego napięcia PN-HD :2006 Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych. Część 4-443: Ochrona dla zapewnienia bezpieczeństwa. Ochrona przez zaburzeniami napięciowymi i zaburzeniami elektromagnetycznymi. Ochrona przed przepięciami atmosferycznymi i łączeniowymi PN-IEC :2001 Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych. Ochrona dla zapewnienia bezpieczeństwa. Ochrona przed przepięciami. Ochrona przed zakłóceniami (EMI) w instalacjach obiektów budowlanych PN-IEC :2003 Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych. Dobór i montaż wyposażenia elektrycznego. Urządzenia do ochrony przed przepięciami PN-HD :2007 Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych. Część 5-54: Dobór i montaż wyposażenia elektrycznego. Uziemienia, przewody ochronne i przewody połączeń ochronnych (oryg.) PN-EN :1999 Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych. Dobór i montaż wyposażenia elektrycznego. Uziemienia, przewody ochronne PN-IEC :2001 Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych. Dobór i montaż wyposażenia elektrycznego. Układy uziemiające i połączenia wyrównawcze instalacji informatycznych PN-IEC :1999 Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych. Wymagania dotyczące specjalnych instalacji lub lokalizacji. Wymagania dotyczące uziemień instalacji urządzeń przetwarzania danych 10

12 1.1. Symbole graficzne elementów i układów ochronnych Powszechnie używane symbole graficzne oraz podstawowe informacje o różnorodnych elementach i układach stosowanych do ochrony przed przepięciami w obwodach zasilania i sygnałowych urządzeń zestawiono w tabeli 1.3. Tabela 1.3. Podstawowe symbole graficzne elementów i układów ochrony przed przepięciami Symbol graficzny w Nazwa Warystor (symbol ogólny) Element zmienno oporowy ograniczający przepięcia. Zastosowanie: instalacja elektryczna i systemy przesyłu sygnałów Symbol graficzny Nazwa Filtr Filtr stosowany w układach ochrony przed zakłóceniami Iskiernik gazowy dwuelektrodowy (element gazowyładowczy dwuelektrodowy) Element ucinający przepięcia stosowany w systemach przesyłu sygnałów Dioda lawinowa jednokierunkowa (dioda zabezpieczająca) Element ograniczający przepięcia stosowany w systemach przesyłu sygnałów Iskiernik gazowy trójelektrodowy (element gazowyładowczy trójelektrodowy) Element ucinający przepięcia stosowany w systemach przesyłu sygnałów Dioda lawinowa dwukierunkowa (dioda zabezpieczająca) Element ograniczający przepięcia stosowany w systemach przesyłu sygnałów transformator separujący Urządzenie ograniczające przepięcia w torach przesyłu sygnałów (symbol ogólny) Układ składający się z połączenia kaskadowego dwóch lub więcej elementów ochronnych Transformator separujący Zapewnia separację pomiędzy obwodami i umożliwia pracę urządzeń przy znacznych różnicach potencjałów (nawet do 50 kv) Urządzenie ograniczające przepięcia Obwód składający się z diody zabezpieczającej oraz diod o niewielkiej pojemności stosowany do ograniczania przepięć w obwodach wysokoczęstotliwościowych Transoptor Umożliwia separację pomiędzy obwodami przy różnicy napięć od kilkuset woltów do kilku kilowoltów Urządzenie do ograniczania przepięć SPD w instalacji elektrycznej (symbol ogólny) Urządzenie ograniczające przepięcia oraz chroniące przed bezpośrednim oddziaływaniem części prądu piorunowego Szyna wyrównywania potencjałów 11

13 ograniczanie przepięć w instalacjach elektrycznych w obiektach budowlanych 2. Zagrożenie piorunowe instalacji w obiekcie budowlanym Zaprojektowanie oraz dobór możliwie najbardziej efektywnych i ekonomicznych rozwiązań ochrony przed przepięciami urządzeń i systemów elektrycznych i elektronicznych w obiekcie budowlanym wymaga określenia poziomów narażeń powstających wskutek wyładowań piorunowych w różnych punktach instalacji zasilających i sygnałowych w tym obiekcie. Znajomość wielkości tych narażeń w poszczególnych strefach ochronnych obiektu [42, 105], w zestawieniu z poziomami odporności zainstalowanych w tych strefach urządzeń i systemów, pozwoli ocenić potrzebę stosowania urządzeń chroniących przed przepięciami oraz właściwie dobrać ich rodzaj, parametry i charakterystyki. Oceniając zagrożenie urządzeń i systemów w obiekcie budowlanym należy rozważyć następujące rodzaje elektromagnetycznych narażeń piorunowych: napięcia/prądy udarowe powstające w instalacjach w wyniku rozpływu prądów piorunowych podczas bezpośredniego wyładowania w obiekt, napięcia/prądy udarowe powstające w zewnętrznych instalacjach usługowych dołączonych do obiektu wskutek wyładowania pioruna w te instalacje lub w ich pobliżu, napięcia/prądy udarowe indukowane w pętlach tworzonych przez przewody instalacji podczas wyładowania pioruna w obiekt lub w jego pobliżu, impulsowe pole elektromagnetyczne oddziałujące bezpośrednio na urządzenia wewnątrz obiektu podczas wyładowania pioruna w obiekt lub w jego pobliżu. W normie ochrony odgromowej IEC [39] stwierdzono, że zagrożenie związane z działaniem pola elektromagnetycznego bezpośrednio na urządzenie może być pominięte w przypadku, gdy urządzenie to spełnia wymagania odpowiednich norm EMC produktu w zakresie emisyjności i odporności na pola elektromagnetyczne o częstotliwości radiowej. Rozpływ prądu pioruna podczas bezpośredniego wyładowania w obiekt budowlany lub dołączone do niego zewnętrzne instalacje usługowe, jak również napięcia/prądy indukowane w przewodach instalacji zasilających i sygnałowych można wyznaczyć za pomocą specjalistycznego oprogramowania komputerowego wykorzystującego do obliczeń zaawansowane metody numeryczne. Symulacje takie pozwalają na stosunkowo dokładne określenie wartości szczytowych i kształtów impulsów napięciowych/prądowych w różnych miejscach instalacji. Wymaga to jednak dużych nakładów pracy i specjalistycznej wiedzy z zakresu metod modelowania matematycznego. Dlatego w praktyce do określenia poziomów narażeń piorunowych stosuje się przybliżone zależności matematyczne. Podstawowe zależności zawarto w normach ochrony odgromowej IEC oraz IEC [39, 42] Podstawowe parametry prądów piorunowych Przeprowadzenie oceny zagrożenia piorunowego wymaga posiadania podstawowych informacji o następujących wartościach charakteryzujących prąd piorunowy wyładowania doziemnego: wartość szczytowa: I m, maksymalna stromość narastania: S max = (di p/dt) max, ładunek przenoszony przez prąd: Q imp = i p dt, 2 energia właściwa: W/R = i p dt. Do opisu kształtu prądu piorunowego wykorzystuje się również czasy trwania czoła T 1 oraz do półszczytu T 2 na grzbiecie prądu udarowego. Zasady określania tych czasów przedstawiono na rysunku 2.1. W wielokrotnym doziemnym wyładowaniu piorunowym występuje także składowa długotrwała, którą charakteryzuje czas trwania T long na poziomie 10% wartości maksymalnej oraz ładunek całkowity Q long. 12

14 i i 100% 90% 100% 50% 50% 50% 0% 10% T 1 t 0% t Rysunek 2.1. Kształt czoła oraz całego przebiegu prądu symulującego prądy pierwszego i kolejnych wyładowań w kanale Maksymalne wartości charakteryzujące prądy wielokrotnego wyładowania piorunowego w zależności od wybranego poziomu ochrony odgromowej zestawiono w tabeli 2.1. Tabela 2.1. Maksymalne wartości podstawowych parametrów charakteryzujących prądy piorunowe wyładowań doziemnych [102] Pierwszy udar krótkotrwały Kolejny udar krótkotrwały Parametry charakteryzujące prąd piorunowy Poziom ochrony odgromowej Poziom ochrony odgromowej I II III i IV I II III i IV Wartość szczytowa I m, w [ka] ,5 25 Stromość narastania S max, w [ka/μs] Czas trwania czoła T 1, w [μs] 10 0,25 Czas trwania do półszczytu T 2, w [μs] Ładunek impulsowy Q imp, w [C]* ) Całkowity ładunek Q cał, w [C]** ) Energia właściwa W/R, w [kj/ω] Udar długotrwały Parametry prądu Symbol Jednostka Poziom ochrony odgromowej I II III i IV Ładunek długiego udaru Q long C Parametry czasu T long s 0,5 T 2 I(t) Przebieg czasowy długotrwałej składowej prądu piorunowego 10% 10% T t Objaśnienia: * ) ponieważ zasadnicza część całkowitego ładunku jest zawarta w pierwszym udarze, to uznaje się, że podane wartości zawierają ładunek wszystkich udarów krótkotrwałych, ** ) ładunek całkowity suma ładunku krótkotrwałego i ładunku składowej długotrwałej prądu 13

15 i i ograniczanie przepięć w instalacjach elektrycznych w obiektach budowlanych Do opisu matematycznego przebiegów czasowych prądów pierwszego i kolejnych udarów krótkotrwałych w kanale doziemnego wyładowania piorunowego zalecane jest [102] stosowanie równania: I it () = k 10 ( t / τ1) 1+ ( t / τ ) max e t / τ 10 1 gdzie: I max wartość szczytowa prądu, k współczynnik korekcyjny wartości szczytowej prądu, τ 1, τ 2 odpowiednio stałe czasu czoła i czasu grzbietu, t czas. Wartości współczynników występujących w równaniu (2.1.) zestawiono w tabeli (2.1.) Tabela 2.2. Wartości współczynników występujących w równaniu (2.1.) opisującym przebiegi prądów piorunowych pierwszego i kolejnych wyładowań w kanale [102] Wyładowanie Pierwsze wyładowanie w kanale Kolejne wyładowanie w kanale I Poziom ochrony max, w [ka] I 200 k τ 1, w [μs] τ 2, w [μs] I max, w [ka] 50 II 150 0,930 19, ,5 III i IV k τ 1, w [μs] τ 2, w [μs] 0,993 0, Podejmowane są również próby wprowadzenia dodatkowej ujemnej składowej krótkotrwałej prądu piorunowego o kształcie 1/200 μs w wielokrotnym wyładowaniu doziemnym [39]. Prąd o takim kształcie proponowany jest do określania zagrożeń piorunowych w normie KTA 2206 [65] oraz proponowanych zmianach w normie EN [39]. Wartości podstawowych parametrów charakteryzujących przebieg czasowy prądu o kształcie 1/200 μs zestawiono w tabeli 2.3. Tabela 2.3. Podstawowe informacje o tzw. ujemnej składowej prądu doziemnego wyładowania piorunowego [39] Charakterystyka Podstawowe parametry Wartości współczynników w równaniu (2.1.) Poziom ochrony Wartość szczytowa Stromość narastania I max, w [ka] I 100 ka 100 ka/μs 100 II 75 ka 75 ka/μs 75 III i IV 50 ka 50 ka/μs % k τ 1, w [μs] τ 2, w [μs] 0,986 1, % 90% Kształt 1/200 50% 50% 50% 0% 200 μs t 0% 10% 1 μs t 14

16 Wymagania zapewnienia pewnej ochrony przed oddziaływaniem prądu piorunowego powodują wzrost znaczenia badań laboratoryjnych oddziaływania prądów udarowych na: poszczególne elementy urządzenia piorunochronnego, urządzenia do ograniczania przepięć SPD w instalacji elektrycznej oraz obwodach przesyłu sygnałów, konstrukcje przewodzące w obiektach budowlanych. W prowadzonych badaniach podstawową sprawą jest wytworzenie prądów udarowych o określonych wartościach szczytowych oraz kształtach. W normach ochrony odgromowej przedstawiono propozycje schematów zastępczych obwodów generatorów wykorzystywanych do symulacji zagrożeń piorunowych 2.2. Zagrożenie związane z rozpływem prądów piorunowych w obiekcie Podczas bezpośredniego wyładowania w obiekt budowlany prąd pioruna odprowadzany jest do uziomu za pomocą rozbudowanej sieci przewodzących elementów, na którą składają się przewody odprowadzające urządzenia piorunochronnego (LPS ang. Lightning Protection System) i naturalne elementy konstrukcyjne obiektu oraz przewody zewnętrznych instalacji usługowych dołączonych do obiektu (wodociągowa, kanalizacyjna, gazowa, linie zasilające, telekomunikacyjne itp.). Zagrożenie w różnych punktach instalacji zależy więc od podziału prądu piorunowego. Zgodnie z zaleceniami zawartymi w normach dotyczących ochrony odgromowej obiektów budowlanych [39, 102] oraz badań urządzeń ograniczających przepięcia [96], w pierwszym przybliżeniu można przyjąć równomierny podział prądu piorunowego pomiędzy uziom obiektu a dołączone do niego zewnętrzne przewodzące instalacje usługowe (rys. 2.2.). bezpośrednie wyładowanie piorunowe w obiekt instalacja piorunochronna przewody odprowadzające główna szyna wyrównawcza 100% zwody przewody odprowadzające przewody odprowadzające uziom fundamentowy 50% instalacja elektryczna rurociąg wodny rurociąg gazowy rurociąg kanalizacyjny 50% Rysunek 2.2. Podział prądu piorunowego w obiekcie budowlanym 15

17 ograniczanie przepięć w instalacjach elektrycznych w obiektach budowlanych Bardziej dokładny sposób wyznaczenia podziału prądu pomiędzy poszczególne zewnętrzne instalacje usługowe zawarto w aneksie E normy IEC [39]. Zgodnie z nim, część prądu wpływająca do pojedynczej zewnętrznej instalacji usługowej wynosi: w przypadku instalacji ułożonej w ziemi: I = Z I f Z + Z n + n Z / Z ( ) (2.2.) w przypadku instalacji ułożonej nad powierzchnią ziemi: Z If = I Z + Z n + n Z / Z ( ) (2.3.) gdzie: I wartość szczytowa całkowitego prądu pioruna odpowiadająca założonej klasie LPS, n 1 całkowita liczba zewnętrznych części przewodzących lub instalacji podziemnych, n 2 całkowita liczba zewnętrznych części przewodzących lub instalacji ułożonych nad powierzchnią ziemi, Z konwencjonalna impedancja uziemiająca systemu uziomowego obiektu, Z 1 konwencjonalna impedancja uziemiająca zewnętrznej części przewodzącej lub instalacji podziemnej (tab. 2.4.), Z 2 rezystancja uziemienia systemu uziemiającego łączącego zewnętrzną instalację nadziemną z ziemią; jeśli rezystancja uziemienia Z 2 punktu uziemiającego nie jest znana, można przyjąć wartość impedancji Z 1 (tab. 2.4.), odpowiadającą wartości rezystywności gruntu istotnej dla punktu uziemiającego. Tabela 2.4. Wartości impedancji uziemiających Z i Z 1 dla różnej rezystywności gleby [102] ρ, w [Ωm] Z 1, w [Ω]* ) Impedancja uziemiająca Z związana z klasą LPS, w [Ω]** ) I II III i IV Uwaga! Podane wartości odnoszą się do konwencjonalnej impedancji uziemiającej zakopanego przewodu w warunkach udarowych (udar 10/350 μs) Objaśnienia: * ) wartości odnoszą się do zewnętrznych instalacji dłuższych niż 100 m. Dla instalacji krótszych od 100 m w gruntach o dużej rezystywności (> 500 Ωm) wartości Z 1 mogą zostać podwojone, ** ) system uziemiający zgodny z IEC W powyższych wzorach założono taką samą wartość Z 2 dla każdego punktu uziemiającego. Jeśli warunek ten nie jest spełniony, należy posłużyć się bardziej skomplikowanymi wzorami. Przyjmując przybliżenie, zgodnie z którym prąd pioruna rozdzielany jest równomiernie po 50% pomiędzy system uziomowy obiektu a wszystkie dołączone do niego instalacje zewnętrzne (rys. 2.2.) oraz zakładając, że Z 1 = Z 2, część prądu pioruna wpływającą do pojedynczej instalacji zewnętrznej można obliczyć ze wzoru [96, 102]:

18 ( ) I = I 05 f, / n + 1 n (2.4.) 2 W aneksie E normy IEC podano również przybliżone wzory pozwalające określić, jaka część prądu przypada na pojedynczy przewód instalacji zewnętrznej (np. linii elektroenergetycznej, telekomunikacyjnej itp.), a mianowicie [39]: w przypadku linii nieekranowanej i nie ułożonej w metalowych rurkach: w przypadku linii ekranowanej: ' ' I = I / n (2.5.) f f ( ) (2.6.) ' ' If = If RS/ n RS + RC gdzie: n całkowita liczba przewodów linii, R S oporność przypadająca na jednostkę długości ekranu, R C oporność przypadająca na jednostkę długości przewodu wewnętrznego. Prowadząc szczegółowe obliczenia podziału prądów piorunowych w zewnętrznych liniach elektroenergetycznych należy wziąć pod uwagę szereg innych czynników mogących mieć wpływ na wartości szczytowe i kształty wyznaczanych prądów, w szczególności: długości linii, różne impedancje przewodów neutralnego i fazowych, różne impedancje transformatora oraz obecność urządzeń chroniących ten transformator przed przepięciami, stosunek konwencjonalnych rezystancji uziemienia transformatora oraz elementów po stronie obciążenia transformatora, zwielokrotnionych równoległych odbiorców energii Zagrożenia związane z zewnętrzną instalacją usługową Oceniając zagrożenie związane z zewnętrznymi instalacjami usługowymi dołączonymi do obiektu budowlanego należy uwzględnić efekty powodowane: bezpośrednim wyładowaniem pioruna w instalację usługową, wyładowaniem pioruna w pobliżu instalacji usługowej, indukowaniem się udarów podczas wyładowania pioruna w pobliżu obiektu budowlanego lub w ten obiekt (w tym drugim przypadku źródłem pola jest prąd płynący w urządzeniu piorunochronnym budynku lub w ekranie strefy LPZ 1). W przypadku bezpośredniego wyładowania w instalację usługową, należy wziąć pod uwagę rozpływ prądu piorunowego w obu kierunkach tej instalacji oraz przebicia izolacji. W aneksie E normy PN-IEC [102] podano spodziewane wartości szczytowe oraz kształty prądów udarowych powstających w zewnętrznych liniach, zasilającej i telekomunikacyjnej, wskutek wyładowań piorunowych w odniesieniu do poziomu ochrony odgromowej (LPL). Parametry te przytoczono w tabeli

19 ograniczanie przepięć w instalacjach elektrycznych w obiektach budowlanych Tabela 2.5. Oczekiwane impulsy prądów udarowych wywołanych wyładowaniami piorunowymi w zewnętrznych liniach zasilających i telekomunikacyjnych dochodzących do obiektu [102] LPL linię Wyładowanie bezpośrednie Kształt 10/350 μs, [ka] Linia zasilająca Linia telekomunikacyjna Wyładowanie w: Wyładowanie w: pobliżu linii Wyładowanie pośrednie Kształt 8/20 μs, w [ka] obiekt lub w jego pobliżu Prąd indukowany* ) Kształt 8/20 μs, w [ka] linię Wyładowanie bezpośrednie Kształt 10/350 μs, w [ka] pobliżu linii Wyładowanie pośrednie Kształt: mierzony 5/300 μs/szacowany 8/20 μs, w [ka] obiekt lub w jego pobliżu Prąd indukowany* ) Kształt 8/20 μs, w [ka] III IV 5 2,5 0,1 1 0,01/0,05 0,05 I II ,2 2 0,02/0,1 0,1 Objaśnienia: * ) dotyczy nieekranowanej strefy LPZ 1 W przypadku linii ekranowanych, wartości prądów odpowiadające wyładowaniu w linię lub w jej pobliżu można zmniejszyć dwukrotnie. Przy czym zakłada się, że rezystancja ekranu jest w przybliżeniu równa rezystancji wszystkich przewodów w układzie równoległym Zagrożenia związane z indukowaniem się udarów podczas wyładowania w obiekt budowlany lub w jego pobliżu Prądy udarowe indukowane w pętlach tworzonych przez przewody instalacji w obiekcie budowlanym podczas wyładowania pioruna w ten obiekt (źródłem pola jest prąd płynący w urządzeniu piorunochronnym budynku lub w ekranie strefy LPZ 1) lub w jego pobliżu mogą osiągać stosunkowo duże wartości. Parametry tych udarów odpowiadają w przybliżeniu parametrom prądów udarowych spodziewanych w zewnętrznych liniach zasilających i telekomunikacyjnych przedstawionych w tabeli 2.5. Podane w tabeli parametry dotyczą przypadków indukowania się prądów wewnątrz nieekranowanej strefy LPZ 1. Przy czym za nieekranowaną strefę należy uważać taką strefę LPZ 1, której ekran przestrzenny ma szerokość oka większą niż 5 m. W przypadku ekranowanej strefy LPZ 1 (chronionej zgodnie z PN-IEC za pomocą zewnętrznego LPS o szerokości oka sieci mniejszej niż 5 m), wartości prądów udarowych indukowanych wskutek wyładowania w obiekt budowlany lub w jego pobliżu są dużo niższe od podanych w tabeli 2.5. Podobnie prądy udarowe indukowane w strefach LPZ 2 i kolejnych są sukcesywnie redukowane Wyznaczanie napięć i prądów indukowanych w pętlach przewodów Skutki oddziaływania piorunowego pola elektromagnetycznego na urządzenia i instalacje związane są głównie z impulsem pola magnetycznego, który ma ten sam kształt fali co prąd piorunowy. Z punktu widzenia ochrony wpływ pola elektrycznego ma mniejsze znaczenie. Jak wspomniano na początku, zagrożenia związane z oddziaływaniem piorunowego pola magnetycznego bezpośrednio na urządzenia spełniające wymagania testów emisyjności i odporności na pola o częstotliwości 18

20 radiowej (RF) zdefiniowanych w normach EMC produktu mogą zostać pominięte [42, 105]. Znacznie poważniejsze skutki wiążą się z oddziaływaniem impulsowego pola magnetycznego na pętle tworzone przez przewody różnorodnych instalacji wewnątrz obiektu budowlanego, powodując indukowanie w nich napięć i prądów udarowych. Uproszczone sposoby wyznaczania wartości szczytowych napięć i prądów indukowanych w prostokątnych pętlach przewodów zawarto w załączniku A normy PN-IEC [105]. W normie tej czoło prądu oraz pola magnetycznego krótkiego udaru wyładowania piorunowego reprezentowane jest za pomocą tłumionego przebiegu oscylacyjnego. Częstotliwość oscylacji oraz czas do osiągnięcia wartości szczytowej wynoszą: dla pierwszego udaru, odpowiednio 25 khz i 10 μs, dla udaru następnego, odpowiednio 1 MHz i 0,25 μs. Wartości napięć i prądów indukowanych w obiekcie będą w dużej mierze zależały od ekranowania przestrzennego. Należy zatem posiadać podstawowe informacje o konstrukcji ekranów oddzielających strefy. W praktyce, ekrany oddzielające strefy LPZ tworzone są przez metalowe części budynku, zbrojenie sufitów, ścian i podłóg, metalowe ramy, dach i elewacje. Komponenty te połączone ze sobą tworzą ażurowy ekran przestrzenny. W normie PN-IEC stwierdzono, że ekran taki jest skuteczny w przypadku szerokości oka siatki mniejszej niż 5 m [105] Napięcia i prądy indukowane w strefie LPZ 1 Ekran wyznaczający strefę LPZ 1 jest zwykle częścią zewnętrznego urządzenia piorunochronnego obiektu. W przypadku bezpośredniego wyładowania pioruna w taki obiekt, prąd piorunowy będzie płynął przez ekran strefy LPZ 1. W takim przypadku wartość szczytową natężenia pola magnetycznego w strefie LPZ 1 można wyznaczyć ze wzoru [105]: H = k I 1 H w/ ( d w dr) ( A/ m) (2.7.) gdzie: d r odległość pomiędzy rozważanym punktem a dachem ekranowanej strefy LPZ 1, w [m], d w odległość pomiędzy rozważanym punktem a ścianą ekranowanej strefy LPZ 1, w [m], I wartość szczytowa impulsu prądu pioruna odpowiadająca poziomowi ochrony, w [A], k H współczynnik konfiguracji, typowo k H = 0,01 (1/ m), w szerokość oka siatki ażurowego ekranu strefy LPZ 1, w [m]. Zależność ta obowiązuje tylko dla obszaru bezpieczeństwa wewnątrz ażurowego ekranu, tj. w odległości od ekranu równej szerokości oka siatki w. Największe wartości pola magnetycznego obserwowane są w pobliżu ścian i dachu. Zatem z najgorszym możliwym przypadkiem mamy do czynienia wówczas, gdy urządzenia lub instalacje znajdują się w odległości od ściany lub dachu równej dystansowi bezpieczeństwa. Wykorzystując zależność (2.7.) oraz uwzględniając parametry impulsów prądu pioruna, wyprowadzono wzory pozwalające obliczyć napięcia i prądy indukowane wewnątrz strefy LPZ 1 przez pole magnetyczne bezpośredniego wyładowania pioruna. Wartości szczytowe napięcia dla otwartego obwodu U OC oraz prądu dla zwartego obwodu I SC pętli wynoszą [105]: dla pierwszego udaru: UOC = 126, b ln 1+ l/ d1/ w w d1 r If [ V] (2.8.) ( ) ( ) ( 1 ) ( 1 ) 6 ISC = 12, 6 10 b ln 1+ l/ d / w w d r If / L [ A] (2.9.) 19

SPIS TREŚCI 1. WSTĘP.......................................................................... 9 1.1. Podstawowy zakres wiedzy wymagany przy projektowaniu urządzeń piorunochronnych................................................

Bardziej szczegółowo

Ochrona odgromowa 2. Podstawowy zakres wymaganej wiedzy technicznej

Ochrona odgromowa 2. Podstawowy zakres wymaganej wiedzy technicznej Infrastruktury z dnia 7 kwietnia 2004 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 109, poz. 1156.), w którym stwierdzono, że: Budynek należy wyposażyć

Bardziej szczegółowo

OCHRONA ODGROMOWA SYSTEMÓW FOTOWOLTAICZNYCH

OCHRONA ODGROMOWA SYSTEMÓW FOTOWOLTAICZNYCH SERIA: ZESZYTY DLA ELEKTRYKÓW NR 10 Andrzej W. Sowa Krzysztof Wincencik OCHRONA ODGROMOWA SYSTEMÓW FOTOWOLTAICZNYCH SERIA: ZESZYTY DLA ELEKTRYKÓW NR 10 Andrzej W. Sowa, Krzysztof Wincencik OCHRONA ODGROMOWA

Bardziej szczegółowo

OCHRONA ODGROMOWA OBIEKTÓW BUDOWLANYCH

OCHRONA ODGROMOWA OBIEKTÓW BUDOWLANYCH SERIA: ZESZYTY DLA ELEKTRYKÓW NR 6 Renata Markowska Andrzej W. Sowa OCHRONA ODGROMOWA OBIEKTÓW BUDOWLANYCH Recenzenci: mgr inż. Andrzej Boczkowski CKIiUE SEP w Warszawie mgr inż. Leszek Bożek WBSPBiL w

Bardziej szczegółowo

OCHRONA PRZECIWPRZEPIĘCIOWA W LINIACH TRANSMISJI DANYCH

OCHRONA PRZECIWPRZEPIĘCIOWA W LINIACH TRANSMISJI DANYCH X SYMPOZJUM ODDZIAŁU POZNAŃSKIEGO STOWARZYSZENIA ELEKTRYKÓW POLSKICH W CYKLU WSPÓŁCZESNE URZĄDZENIA ORAZ USŁUGI ELEKTROENERGETYCZNE, INFORMATYCZNE I TELEKOMUNIKACYJNE ZINTEGROWANE ZARZĄDZANIE ENERGIĄ W

Bardziej szczegółowo

OCHRONA PRZEPIĘCIOWA. Ochrona przed przepięciami systemów bezawaryjnego zasilania. Odporność udarowa systemów bezawaryjnego zasilania.

OCHRONA PRZEPIĘCIOWA. Ochrona przed przepięciami systemów bezawaryjnego zasilania. Odporność udarowa systemów bezawaryjnego zasilania. OCHRONA PRZEPIĘCIOWA Ochrona przed przepięciami systemów bezawaryjnego zasilania Andrzej Sowa Układy ochrony przepięciowej w instalacji elektrycznej w obiektach budowlanych, w których pracują urządzenia

Bardziej szczegółowo

OGRANICZANIE PRZEPIĘĆ W INSTALACJI ELETRYCZNEJ

OGRANICZANIE PRZEPIĘĆ W INSTALACJI ELETRYCZNEJ OGRAICZAIE PRZEPIĘĆ W ISTALACJI ELETRYCZEJ Urządzenia ograniczające przepięcia badane zgodnie z procedurą próby klasy I Andrzej Sowa Urządzenia do ograniczania przepięć SPD (ang. Surge Protective Devices)

Bardziej szczegółowo

Ochrona odgromowa anten na dachach obiektów budowlanych

Ochrona odgromowa anten na dachach obiektów budowlanych OCHRONA ODGROMOWA OBIEKTÓW BUDOWLANYCH Ochrona odgromowa anten na dachach obiektów budowlanych Andrzej Sowa Poprawnie zaprojektowane i wykonane urządzenie piorunochronne powinno przejąć prąd piorunowy

Bardziej szczegółowo

BEZPIECZNY MONTAŻ ANTEN NA DACHACH OBIEKTÓW BUDOWLANYCH

BEZPIECZNY MONTAŻ ANTEN NA DACHACH OBIEKTÓW BUDOWLANYCH OGRANICZANIE PRZEPIĘĆ W SYSTEMACH PRZESYŁU SYGNAŁÓW BEZPIECZNY MONTAŻ ANTEN NA DACHACH OBIEKTÓW BUDOWLANYCH Andrzej Sowa Politechnika Białostocka Powszechne stosowanie różnorodnych systemów nadawczo-odbiorczych

Bardziej szczegółowo

OGRANICZANIE PRZEPIĘĆ W SYSTEMACH POMIARÓW, AUTOMATYKI I STEROWANIA

OGRANICZANIE PRZEPIĘĆ W SYSTEMACH POMIARÓW, AUTOMATYKI I STEROWANIA OGRANICZANIE PRZEPIĘĆ W SYSTEMACH POMIARÓW, AUTOMATYKI I STEROWANIA Andrzej W. Sowa Politechnika Białostocka Cechą charakterystyczną współczesnych urządzeń systemów elektronicznych jest ich stosunkowo

Bardziej szczegółowo

Podstawowe błędy przy projektowaniu i montażu systemów ograniczania przepięć w instalacji elektrycznej

Podstawowe błędy przy projektowaniu i montażu systemów ograniczania przepięć w instalacji elektrycznej OGRANICZANIE PRZEPIĘĆ W INSTALACJI ELEKTRYCZNEJ Podstawowe błędy przy projektowaniu i montażu systemów ograniczania przepięć w instalacji elektrycznej Andrzej Sowa W instalacji elektrycznej w większości

Bardziej szczegółowo

Ochrona układów zasilania, sterowania, pomiarowych i telekomunikacyjnych

Ochrona układów zasilania, sterowania, pomiarowych i telekomunikacyjnych Ochrona układów zasilania, sterowania, pomiarowych i telekomunikacyjnych Prof.. nzw. dr hab. inż. Lesław Karpiński, Zakład Podstaw Elektrotechniki i Informatyki lekarp@prz.edu.pl, Warsztaty pod nazwą:

Bardziej szczegółowo

Kompleksowa i skuteczna ochrona przeciwprzepięciowa. Dariusz Szymkiewicz Kierownik Projektu

Kompleksowa i skuteczna ochrona przeciwprzepięciowa. Dariusz Szymkiewicz Kierownik Projektu Kompleksowa i skuteczna ochrona przeciwprzepięciowa Dariusz Szymkiewicz Kierownik Projektu 1 Ograniczniki iskiernikowe typu T1 i T1 kombinowane 2 OCHRONA PRZED SKUTKAMI WYŁADOWAŃ ATMOSFERYCZNYCH Ochrona

Bardziej szczegółowo

WPŁYW WŁAŚCIWOŚCI OGRANICZNIKÓW PRZEPIĘĆ NA BEZPRZERWOWE ZASILANIA URZĄDZEŃ

WPŁYW WŁAŚCIWOŚCI OGRANICZNIKÓW PRZEPIĘĆ NA BEZPRZERWOWE ZASILANIA URZĄDZEŃ X SYMPOZJUM ODDZIAŁU POZNAŃSKIEGO STOWARZYSZENIA ELEKTRYKÓW POLSKICH W CYKLU WSPÓŁCZESNE URZĄDZENIA ORAZ USŁUGI ELEKTROENERGETYCZNE, INFORMATYCZNE I TELEKOMUNIKACYJNE ZINTEGROWANE ZARZĄDZANIE ENERGIĄ W

Bardziej szczegółowo

OCHRONA ODGROMOWA SYSTEMÓW FOTOWOLTAICZNYCH

OCHRONA ODGROMOWA SYSTEMÓW FOTOWOLTAICZNYCH SERIA: ZESZYTY DLA ELEKTRYKÓW NR 10 Andrzej W. Sowa Krzysztof Wincencik OCHRONA ODGROMOWA SYSTEMÓW FOTOWOLTAICZNYCH SERIA: ZESZYTY DLA ELEKTRYKÓW NR 10 Andrzej W. Sowa, Krzysztof Wincencik OCHRONA ODGROMOWA

Bardziej szczegółowo

ZMIANY W PODEJŚCIU DO OCENY ZAGROŻENIA PIORUNOWEGO

ZMIANY W PODEJŚCIU DO OCENY ZAGROŻENIA PIORUNOWEGO ZMIANY W PODEJŚCIU DO OCENY ZAGROŻENIA PIORUNOWEGO Andrzej Sowa Politechnika Białostocka Podstawowym zadanie urządzenia piorunochronnego jest przejęcie i odprowadzenie do ziemi prądu piorunowego w sposób

Bardziej szczegółowo

Ochrona przed przepięciami analogowych urządzeń abonenckich

Ochrona przed przepięciami analogowych urządzeń abonenckich OGRANICZANIE PRZEPIĘĆ SYSTEMACH PRZESYŁU SYGNAŁÓ Ochrona przed przepięciami analogowych urządzeń abonenckich Andrzej Sowa Środki ochrony przeciwprzepięciowej instalowane w systemach telekomunikacyjnych

Bardziej szczegółowo

Ochrona instalacji elektrycznych niskiego napięcia przed skutkami doziemień w sieciach wysokiego napięcia

Ochrona instalacji elektrycznych niskiego napięcia przed skutkami doziemień w sieciach wysokiego napięcia mgr inż. Andrzej Boczkowski Stowarzyszenie Elektryków Polskich Sekcja Instalacji i Urządzeń Elektrycznych Warszawa 10.01.2012 r. Ochrona instalacji elektrycznych niskiego napięcia przed skutkami doziemień

Bardziej szczegółowo

NORMY I PRZEPISY PRAWNE Ochrona przeciwprzepięciowa

NORMY I PRZEPISY PRAWNE Ochrona przeciwprzepięciowa NORMY I PRZEPISY PRAWNE Ochrona przeciwprzepięciowa Opracował: Andrzej Nowak Bibliografia: http://www.ciop.pl/ 1. Kategorie ochrony Wymagania ogólne dotyczące ochrony instalacji elektrycznych przed przepięciami

Bardziej szczegółowo

WERSJA SKRÓCONA. Kompleksowa ochrona odgromowa i przepięciowa budynków. Definicja instalacji odgromowej. Definicja instalacji odgromowej

WERSJA SKRÓCONA. Kompleksowa ochrona odgromowa i przepięciowa budynków. Definicja instalacji odgromowej. Definicja instalacji odgromowej Kompleksowa ochrona odgromowa i przepięciowa budynków Na płaskim dachu istniejącego budynku, gdzie w latach 80 zainstalowano odgromówkę, została zamontowana klimatyzacja. Dostałem zlecenie na zabezpieczenie

Bardziej szczegółowo

Uziomy w ochronie odgromowej

Uziomy w ochronie odgromowej OCHRONA ODGROMOWA OBIEKTÓW BUDOWLANYCH Uziomy w ochronie odgromowej Andrzej Sowa Zadaniem układów uziemień jest bezpieczne odprowadzenie do ziemi prądu piorunowego bez powodowania groźnych przepięć [1,2].

Bardziej szczegółowo

USZKODZENIA ELEKTRONICZNYCH LICZNIKÓW ENERGII ELEKTRYCZNEJ W WYNIKU NIEWŁAŚCIWEGO DOBORU OGRANICZNIKÓW PRZEPIĘĆ

USZKODZENIA ELEKTRONICZNYCH LICZNIKÓW ENERGII ELEKTRYCZNEJ W WYNIKU NIEWŁAŚCIWEGO DOBORU OGRANICZNIKÓW PRZEPIĘĆ Jarosław WIATER Politechnika Białostocka e-mail: jaroslawwiater@we.pb.edu.pl USZKODZENIA ELEKTRONICZNYCH LICZNIKÓW ENERGII ELEKTRYCZNEJ W WYNIKU NIEWŁAŚCIWEGO DOBORU OGRANICZNIKÓW PRZEPIĘĆ Streszczenie:

Bardziej szczegółowo

Ochrona przeciwprzepięciowa

Ochrona przeciwprzepięciowa Ochrona przeciwprzepięciowa Przepięcia w instalacji elektrycznej niskiego napięcia Burze mogą być zarówno piękne i ekscytujące, jak i niebezpieczne dla ludzi i budowli. Instalacje elektryczne i teletechniczne

Bardziej szczegółowo

1. ANALIZA RYZYKA OCENA ZAGROŻEŃ

1. ANALIZA RYZYKA OCENA ZAGROŻEŃ OCHRONA PRZEPIĘCIOWA INSTALACJI ELEKTRYCZNYCH I TELETECHNICZNYCH W BUDYNKU ZGODNIE Z ZAPISAMI NORM Z SERII PN-EN 62305. Krzysztof Wincencik DEHN Polska Sp. z o.o. Streszczenie: Przyjęcie przez kraje europejskie

Bardziej szczegółowo

1. Wprowadzenie. Przewody instalacji elektrycznej. Ograniczniki przepięć. Strefa 1. Przewodzące elementy ścian obiektu (zbrojenie )

1. Wprowadzenie. Przewody instalacji elektrycznej. Ograniczniki przepięć. Strefa 1. Przewodzące elementy ścian obiektu (zbrojenie ) Dr hab. inż. Andrzej SOWA Mgr inż. Jarosław WIATER Politechnika Białostocka SKUTECZNOŚĆ OCHRONY PRZED PRZEPIĘCIAMI POWSTAJĄCYMI PODCZAS WYŁADOWAŃ PIORUNOWYCH W LINIE ŚREDNIEGO NAPIĘCIA Ograniczniki przepięć

Bardziej szczegółowo

Podstawowe właściwości urządzeń ograniczających przepięcia w sieciach sygnałowych

Podstawowe właściwości urządzeń ograniczających przepięcia w sieciach sygnałowych OGRANIZANIE PRZEPIĘĆ W SYSTEMAH PRZESYŁU SYGNAŁÓW Podstawowe właściwości urządzeń ograniczających przepięcia w sieciach sygnałowych Andrzej Sowa 1. Wstęp Zapewnienie poprawnego i bezawaryjnego działania

Bardziej szczegółowo

OCHRONA PRZEPIĘCIOWA INSTALACJI ELEKTRYCZNYCH I TELETECHNICZNYCH W BUDYNKU ZGODNIE Z ZAPISAMI NORM Z SERII PN-EN 62305

OCHRONA PRZEPIĘCIOWA INSTALACJI ELEKTRYCZNYCH I TELETECHNICZNYCH W BUDYNKU ZGODNIE Z ZAPISAMI NORM Z SERII PN-EN 62305 Krzysztof WINCENCIK DEHN Polska Sp. z o.o. OCHRONA PRZEPIĘCIOWA INSTALACJI ELEKTRYCZNYCH I TELETECHNICZNYCH W BUDYNKU ZGODNIE Z ZAPISAMI NORM Z SERII PN-EN 62305 Streszczenie: Przyjęcie przez kraje europejskie

Bardziej szczegółowo

1. Jako ochrona przed skutkami przepięć łączeniowych, powodowanych głównie załączeniami i wyłączeniami określonych odbiorników, mogą być stosowane:

1. Jako ochrona przed skutkami przepięć łączeniowych, powodowanych głównie załączeniami i wyłączeniami określonych odbiorników, mogą być stosowane: Temat: Środki i sposoby ochrony przed skutkami przepięć. Stosowane środki ochrony przeciwprzepięciowej mogą być przeznaczone do ochrony przed skutkami przepięć tylko określonego pochodzenia lub mogą mieć

Bardziej szczegółowo

IO.UZ-2.02 APLISENS PRODUKCJA PRZEMYSŁOWEJ APARATURY POMIAROWEJ I ELEMENTÓW AUTOMATYKI. Edycja B WARSZAWA MARZEC 2010.

IO.UZ-2.02 APLISENS PRODUKCJA PRZEMYSŁOWEJ APARATURY POMIAROWEJ I ELEMENTÓW AUTOMATYKI. Edycja B WARSZAWA MARZEC 2010. IO.UZ-2.02 APLISENS PRODUKCJA PRZEMYSŁOWEJ APARATURY POMIAROWEJ I ELEMENTÓW AUTOMATYKI INSTRUKCJA UśYTKOWANIA UKŁAD ZABEZPIECZAJĄCY UZ-2/N UKŁAD ZABEZPIECZAJĄCY UZ-2/L Edycja B WARSZAWA MARZEC 2010. APLISENS

Bardziej szczegółowo

Ograniczniki ETITEC A ETI Polam do napowietrznych sieci nn

Ograniczniki ETITEC A ETI Polam do napowietrznych sieci nn Ograniczniki ETI Polam do napowietrznych sieci nn Celem artykułu jest przybliżenie czytelnikom zagadnień ochrony przeciwprzepięciowej realizowanej w warunkach napowietrznych sieci nn przez ograniczniki

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA DOTYCZĄCE WEWNĘTRZNEJ OCHRONY ODGROMOWEJ OBIEKTÓW BUDOWLANYCH

WYMAGANIA DOTYCZĄCE WEWNĘTRZNEJ OCHRONY ODGROMOWEJ OBIEKTÓW BUDOWLANYCH PRACE INSTYTUTU TECHNIKI BUDOWLANEJ - KWARTALNIK nr 2 (150) 2009 BUILDING RESEARCH INSTITUTE - QUARTERLY No 2 (150) 2009 Radosław Lenartowicz* WYMAGANIA DOTYCZĄCE WEWNĘTRZNEJ OCHRONY ODGROMOWEJ OBIEKTÓW

Bardziej szczegółowo

INSTALACJA ODGROMOWA I OGRANICZNIKI PRZEPIĘĆ W INSTALACJACH FOTOWOLTAICZNYCH

INSTALACJA ODGROMOWA I OGRANICZNIKI PRZEPIĘĆ W INSTALACJACH FOTOWOLTAICZNYCH POZNAN UNIVE RSITY OF TE CHNOLOGY ACADE MIC JOURNALS No 81 Electrical Engineering 2015 Damian GŁUCHY* Dariusz KURZ* Grzegorz TRZMIEL* INSTALACJA ODGROMOWA I OGRANICZNIKI PRZEPIĘĆ W INSTALACJACH FOTOWOLTAICZNYCH

Bardziej szczegółowo

SYMULACYJNE BADANIA ZAGROŻEŃ PIORUNOWYCH W SYSTEMACH CHRONIONYCH KATODOWO SIMULATION MEASUREMENTS ON LIGHTNING THREAT IN CATHODIC PROTECTION SYSTEMS

SYMULACYJNE BADANIA ZAGROŻEŃ PIORUNOWYCH W SYSTEMACH CHRONIONYCH KATODOWO SIMULATION MEASUREMENTS ON LIGHTNING THREAT IN CATHODIC PROTECTION SYSTEMS XI Krajowa Konferencja POMIARY KOROZYJNE W OCHRONIE ELEKTROCHEMICZNEJ XI National Conference CORROSION MEASUREMENTS IN ELECTROCHEMICAL PROTECTION 08-10. 06. 2010 Jurata, Poland SYMULACYJNE BADANIA ZAGROŻEŃ

Bardziej szczegółowo

OCHRONA PRZED PRZEPIĘCIAMI LOKALNYCH SIECI KOMPUTEROWYCH

OCHRONA PRZED PRZEPIĘCIAMI LOKALNYCH SIECI KOMPUTEROWYCH OGRANICZANIE PRZEPIĘĆ W SYSTEMACH PRZESYŁU SYGNAŁÓW OCHRONA PRZED PRZEPIĘCIAMI LOKALNYCH SIECI KOMPUTEROWYCH Andrzej Sowa Urządzenia pracujące w systemach informatycznych charakteryzuje stosunkowo niewielka

Bardziej szczegółowo

Zasady projektowania kompleksowej ochrony obiektów przed zaburzeniami elektromagnetycznymi o dużej energii

Zasady projektowania kompleksowej ochrony obiektów przed zaburzeniami elektromagnetycznymi o dużej energii Leszek Kachel Jan M. Kelner Mieczysław Laskowski Instytut Telekomunikacji Wydział Elektroniki Wojskowa Akademia Techniczna Zasady projektowania kompleksowej ochrony obiektów przed zaburzeniami elektromagnetycznymi

Bardziej szczegółowo

WYKONYWANIE ODBIORCZYCH I OKRESOWYCH SPRAWDZAŃ INSTALACJI NISKIEGO NAPIĘCIA ORAZ WYKONYWANIE INNYCH POMIARÓW

WYKONYWANIE ODBIORCZYCH I OKRESOWYCH SPRAWDZAŃ INSTALACJI NISKIEGO NAPIĘCIA ORAZ WYKONYWANIE INNYCH POMIARÓW Wydanie II poprawione SERIA: ZESZYTY DLA ELEKTRYKÓW NR 7 Fryderyk Łasak WYKONYWANIE ODBIORCZYCH I OKRESOWYCH SPRAWDZAŃ INSTALACJI NISKIEGO NAPIĘCIA ORAZ WYKONYWANIE INNYCH POMIARÓW W naszej księgarni

Bardziej szczegółowo

Ochrona przed przepięciami instalacji niskonapięciowych, urządzeń elektrycznych oraz teletechnicznych

Ochrona przed przepięciami instalacji niskonapięciowych, urządzeń elektrycznych oraz teletechnicznych Ochrona przed przepięciami instalacji niskonapięciowych, urządzeń elektrycznych oraz teletechnicznych Andrzej Sowa Politechnika Białostocka Cechą charakterystyczną współczesnych urządzeń elektrycznych

Bardziej szczegółowo

Ochrona przeciwprzepięciowa

Ochrona przeciwprzepięciowa Ochrona przeciwprzepięciowa Przepięcia w instalacji elektrycznej niskiego napięcia Burze mogą być zarówno piękne i ekscytujące, jak i niebezpieczne dla ludzi i budowli. Instalacje elektryczne i teletechniczne

Bardziej szczegółowo

AKTUALNE PODSTAWY PRAWNE OCHRONY ODGROMOWEJ OBIEKTÓW BUDOWLANYCH. Dr inŝ. Henryk BORYŃ, doc. PG

AKTUALNE PODSTAWY PRAWNE OCHRONY ODGROMOWEJ OBIEKTÓW BUDOWLANYCH. Dr inŝ. Henryk BORYŃ, doc. PG U [V] 3000 2000 AKTUALNE PODSTAWY PRAWNE OCHRONY ODGROMOWEJ OBIEKTÓW BUDOWLANYCH 1000 Dr inŝ. Henryk BORYŃ, doc. PG 0 Wydział Elektrotechniki i Automatyki Politechniki Gdańskiej -1000-0.004 0 0.004 0.008

Bardziej szczegółowo

Andrzej W. Sowa Politechnika Białostocka

Andrzej W. Sowa Politechnika Białostocka Andrzej W. Sowa Politechnika Białostocka Ochrona przed przepięciami systemów pomiarowych w energetyce Abstrakt: Stworzenie warunków zapewniających pewne i bezawaryjne działanie urządzeń elektronicznych

Bardziej szczegółowo

Ogranicznik przepięć tak, ale uznany przez ubezpieczyciela

Ogranicznik przepięć tak, ale uznany przez ubezpieczyciela Ogranicznik przepięć tak, ale uznany przez ubezpieczyciela Uznanie urządzeń ochrony przepięciowej przez firmę specjalistyczną VdS 1) na pewno będzie miało w przyszłości coraz większe znaczenie dla oceny

Bardziej szczegółowo

Problem standardów ograniczników przeciwprzepięciowych na rynku polskim

Problem standardów ograniczników przeciwprzepięciowych na rynku polskim Problem standardów ograniczników przeciwprzepięciowych na rynku polskim Lesław Karpiński Politechnika Rzeszowska Polski Komitet Ochrony Odgromowej Jarosław Wiater Laboratorium Techniki Wysokich Napięć

Bardziej szczegółowo

Ogranicznik przepięć tak, ale uznany przez ubezpieczyciela

Ogranicznik przepięć tak, ale uznany przez ubezpieczyciela Ogranicznik przepięć tak, ale uznany przez ubezpieczyciela Uznanie urządzeń ochrony przeciwprzepięciowej przez firmę specjalistyczną VdS 1) na pewno będzie miało w przyszłości coraz większe znaczenie dla

Bardziej szczegółowo

PROPAGACJA PRZEPIĘĆ W STACJI ELEKTROENERGETYCZNEJ SN/NN NA TERENIE TVP KATOWICE

PROPAGACJA PRZEPIĘĆ W STACJI ELEKTROENERGETYCZNEJ SN/NN NA TERENIE TVP KATOWICE PROPAGACJA PRZEPIĘĆ W STACJI ELEKTROENERGETYCZNEJ SN/NN NA TERENIE TVP KATOWICE Tomasz BARTUCHOWSKI *, Jarosław WIATER**, *tomasz.bartuchowski@gze.pl, **jaroslawwiater@vela.pb.bialystok.pl * Górnośląski

Bardziej szczegółowo

BETA ochrona. Ochrona przeciwprzepięciowa. n Przegląd. n Korzyści. n Dane do doboru i zamówienia. Ograniczniki przepięć klasy B (typ 1)

BETA ochrona. Ochrona przeciwprzepięciowa. n Przegląd. n Korzyści. n Dane do doboru i zamówienia. Ograniczniki przepięć klasy B (typ 1) Ograniczniki przepięć klasy B (typ 1) n Przegląd Ograniczniki przepięć klasy B (typ 1) chronią rozdzielnice niskiego napięcia przed przepięciami oraz wysokimi udarami prądowymi powodowanymi przez bezpośrednie

Bardziej szczegółowo

PROTOKÓŁ SPRAWDZEŃ ODBIORCZYCH/OKRESOWYCH INSTALACJI ELEKTRYCZNYCH

PROTOKÓŁ SPRAWDZEŃ ODBIORCZYCH/OKRESOWYCH INSTALACJI ELEKTRYCZNYCH Wzory protokółów z przeprowadzonych sprawdzeń instalacji elektrycznych PROTOKÓŁ SPRAWDZEŃ ODBIORCZYCH/OKRESOWYCH INSTALACJI 1. OBIEKT BADANY (nazwa, adres) ELEKTRYCZNYCH...... 2. CZŁONKOWIE KOMISJI (imię,

Bardziej szczegółowo

dr hab. inż. Andrzej Sowa Urządzenia do ograniczania przepięć typu 2 w instalacji elektrycznej w obiektach budowlanych

dr hab. inż. Andrzej Sowa Urządzenia do ograniczania przepięć typu 2 w instalacji elektrycznej w obiektach budowlanych dr hab. inż. Andrzej Sowa Urządzenia do ograniczania przepięć typu 2 w instalacji elektrycznej w obiektach budowlanych Białystok 2005 1 URZĄDZEIA DO OGRAICZAIA PRZEPIĘĆ TYPU 2 W ISTALACJI ELEKTRYCZEJ W

Bardziej szczegółowo

Ogólne zasady ochrony odgromowej budynków

Ogólne zasady ochrony odgromowej budynków Stanisław Wyderka Politechnika Rzeszowska Ogólne zasady ochrony odgromowej budynków Na podstawie PN-EN 62305-1:2011 Ochrona odgromowa Część 1: Zasady ogólne 1. Skutki wyładowania piorunowego w obiekt budowlany

Bardziej szczegółowo

OCHRONA PRZED PRZEPIĘCIAMI SYSTEMÓW POMIAROWYCH W ENERGETYCE

OCHRONA PRZED PRZEPIĘCIAMI SYSTEMÓW POMIAROWYCH W ENERGETYCE OCHRONA PRZED PRZEPIĘCIAMI SYSTEMÓW POMIAROWYCH W ENERGETYCE Andrzej W. Sowa Politechnika Białostocka Stworzenie warunków zapewniających pewne i bezawaryjne działanie urządzeń elektronicznych wymaga przeprowadzenia

Bardziej szczegółowo

Jeśli takie rozwiązania są niemożliwe

Jeśli takie rozwiązania są niemożliwe wyznaczanie przestrzeni chronionej tworzonej przez zwody na dachach obiektów dr hab. inż. Andrzej Sowa prof. Politechniki Białostockiej, mgr inż. Krzysztof Wincencik Dehn Polska Sp. z o.o. Elementy urządzenia

Bardziej szczegółowo

Zwody poziome. OCHRONA ODGROMOWA - zwody na dachach płaskich

Zwody poziome. OCHRONA ODGROMOWA - zwody na dachach płaskich OCHRONA ODGROMOWA - zwody na dachach płaskich Zadaniem urządzenie piorunochronnego na obiekcie budowlanym jest przejęcie prądu piorunowego i jego odprowadzenie do ziemi w sposób gwarantujący ochronę przed

Bardziej szczegółowo

Ochrona odgromowa linii i stacji elektroenergetycznych. Andrzej Sowa

Ochrona odgromowa linii i stacji elektroenergetycznych. Andrzej Sowa OCHRONA ODGROMOWA Ochrona odgromowa linii i stacji elektroenergetycznych Andrzej Sowa Doziemne wyładowanie piorunowe jest jedną z częstych przyczyn przerw w zasilaniu odbiorców oraz uszkodzeń urządzeń

Bardziej szczegółowo

OŚWIETLENIE AWARYJNE W BUDYNKACH WYMAGANIA I ZASADY ZASILANIA

OŚWIETLENIE AWARYJNE W BUDYNKACH WYMAGANIA I ZASADY ZASILANIA SERIA: ZESZYTY DLA ELEKTRYKÓW NR 2 Julian Wiatr OŚWIETLENIE AWARYJNE W BUDYNKACH WYMAGANIA I ZASADY ZASILANIA SERIA: ZESZYTY DLA ELEKTRYKÓW NR 2 Julian Wiatr OŚWIETLENIE AWARYJNE W BUDYNKACH WYMAGANIA

Bardziej szczegółowo

Ochrona przeciwprzepięciowa

Ochrona przeciwprzepięciowa Ochrona przeciwprzepięciowa Przepięcia w instalacji elektrycznej niskiego napięcia Burze są pięknym i ekscytującym zjawiskiem jednak często bywają niebezpieczne dla ludzi, a także dla budynków i prowadzonych

Bardziej szczegółowo

ZESTAWIENIE Polskich Norm dotyczących instalacji elektrycznych w obiektach budowlanych

ZESTAWIENIE Polskich Norm dotyczących instalacji elektrycznych w obiektach budowlanych ZESTAWIENIE Polskich Norm dotyczących instalacji elektrycznych w obiektach budowlanych (stan na dzień 1 listopada 2012 r.) PN-HD 60364-1:2010 Instalacje elektryczne niskiego napięcia -- Część:1 Wymagania

Bardziej szczegółowo

Ochrona odgromowa Analiza ryzyka

Ochrona odgromowa Analiza ryzyka Data: 2016-05-25 Numer projektu: 05/204 Ochrona odgromowa Analiza ryzyka utworzona zgodnie z normą europejską: IEC 62305-2:2006-10 z uwzględnieniem załączników krajowych dla kraju: PN EN 62305-2:2008 Opis

Bardziej szczegółowo

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 295

ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 295 ZAKRES AKREDYTACJI LABORATORIUM BADAWCZEGO Nr AB 295 wydany przez POLSKIE CENTRUM AKREDYTACJI 01-382 Warszawa, ul. Szczotkarska 42 Wydanie nr 13, Data wydania: 17 listopada 2014 r. Nazwa i adres AB 295

Bardziej szczegółowo

ZMIANY W ZALECENIACH KONSTRUKCYJNYCH WEDŁUG NORM SERII PN-EN

ZMIANY W ZALECENIACH KONSTRUKCYJNYCH WEDŁUG NORM SERII PN-EN ZMIANY W ZALECENIACH KONSTRUKCYJNYCH WEDŁUG NORM SERII PN-EN 62305 (wybrane zagadnienia) Henryk BORYŃ Politechnika Gdańska, Wydział Elektrotechniki i Automatyki Ochrona odgromowa zewnętrzna Poziom ochrony

Bardziej szczegółowo

Ochrona odgromowa i przed. przepięciami obiektów budowalnych. mgr inż. Marek Sekściński. XV Konferencja KIKE

Ochrona odgromowa i przed. przepięciami obiektów budowalnych. mgr inż. Marek Sekściński. XV Konferencja KIKE XV Konferencja KIKE Serock 18-19.11.2014 Ochrona odgromowa i przed mgr inż. Marek Sekściński przepięciami obiektów budowalnych Marek Sekściński, RST sp.j. ; Krzysztof Sidor, DIOMARSp. z o.o. 1 Program

Bardziej szczegółowo

KIERUNEK STUDIÓW: ELEKTROTECHNIKA NAZWA PRZEDMIOTU: TECHNIKA WYSOKICH NAPIĘĆ. (dzienne: 30h wykład, 30h laboratorium) Semestr: W Ć L P S V 2E 2

KIERUNEK STUDIÓW: ELEKTROTECHNIKA NAZWA PRZEDMIOTU: TECHNIKA WYSOKICH NAPIĘĆ. (dzienne: 30h wykład, 30h laboratorium) Semestr: W Ć L P S V 2E 2 KIERUNEK STUDIÓW: ELEKTROTECHNIKA NAZWA PRZEDMIOTU: TECHNIKA WYSOKICH NAPIĘĆ (dzienne: 30h wykład, 30h laboratorium) Semestr: W Ć L P S V 2E 2 Cel zajęć: Celem zajęć jest podanie celowości i specyfiki

Bardziej szczegółowo

Podstawy kompatybilności elektromagnetycznej

Podstawy kompatybilności elektromagnetycznej Katedra Mikroelektroniki i Technik Informatycznych Politechniki Łódzkiej Podstawy kompatybilności elektromagnetycznej dr inż. Piotr Pietrzak pietrzak@dmcs.pl pok. 54, tel. 631 26 20 www.dmcs.p.lodz.pl

Bardziej szczegółowo

SPIS ZAWARTOŚCI DOKUMENTACJI

SPIS ZAWARTOŚCI DOKUMENTACJI SPIS ZAWARTOŚCI DOKUMENTACJI 1. Opis techniczny 2. Oświadczenie projektanta 3. Rysunki Instalacje elektryczne - rzut parteru rys. nr E-01 Przekrój B-B rys. nr E-02 1. OPIS TECHNICZNY 1.1. Podstawa opracowania

Bardziej szczegółowo

Ochrona przeciwprzepięciowa

Ochrona przeciwprzepięciowa Ochrona przeciwprzepięciowa Agenda Wybierz najlepsze rozwiązanie ochrony przed przepięciami Zainstaluj urządzenia ochrony przeciwprzepięciowej Dobierz najlepsze zabezpieczenie dla ochronników przeciwprzepięciowych

Bardziej szczegółowo

Instalacje Odgromowe

Instalacje Odgromowe Instalacje Odgromowe Podstawa Prawna budowy instalacji odgromowych 1. Ustawa z dn. 07 lipca 1994 r. Prawo Budowlane (Dz. U. nr. 156, poz. 1118 z późn. zm.) 2. Rozp. Min. Infrastr. z dn. 12 kwietnia 2002

Bardziej szczegółowo

URZĄDZENIA DO OGRANICZANIA PRZEPIĘĆ W SIECIACH ROZDZIELCZYCH NISKIEGO NAPIĘCIA

URZĄDZENIA DO OGRANICZANIA PRZEPIĘĆ W SIECIACH ROZDZIELCZYCH NISKIEGO NAPIĘCIA Andrzej Balcerzak 1. Wstęp URZĄDZENIA DO OGRANIZANIA PRZEPIĘĆ W SIEIAH ROZDZIELZYH NISKIEGO NAPIĘIA Interpretacja kontrowersyjnych pojęć i definicji Zasady doboru parametrów technicznych do warunków pracy

Bardziej szczegółowo

Aparaty niskich napięć. LOVOS-5 LOVOS-10 Ograniczniki przepięć niskiego napięcia nowej generacji

Aparaty niskich napięć. LOVOS-5 LOVOS-10 Ograniczniki przepięć niskiego napięcia nowej generacji Aparaty niskich napięć LOVOS-5 LOVOS-10 Ograniczniki przepięć niskiego napięcia nowej generacji LOVOS-5 LOVOS-10 są ogranicznikami przepięć niskiego napięcia nowej generacji LOVOS-5 i LOVOS-10 są ogranicznikami

Bardziej szczegółowo

Andrzej Boczkowski. Wymagania techniczne dla instalacji elektrycznych niskiego napięcia w budynkach. Vademecum

Andrzej Boczkowski. Wymagania techniczne dla instalacji elektrycznych niskiego napięcia w budynkach. Vademecum Andrzej Boczkowski Wymagania techniczne dla instalacji elektrycznych niskiego napięcia w budynkach Vademecum Tytuł serii Vademecum elektro.info Recenzenci: mgr inż. Julian Wiatr inż. Jarosław Klukojć

Bardziej szczegółowo

Zasady projektowania ochrony odgromowej. - ograniczanie przepięć w instalacji elektrycznej

Zasady projektowania ochrony odgromowej. - ograniczanie przepięć w instalacji elektrycznej Gdańsk 15. maja 2012 r. Szkolenie techniczne Zasady projektowania ochrony odgromowej - ograniczanie przepięć w instalacji elektrycznej Dr inż. Henryk Boryń, docent PG h.boryn@ely.pg.gda.pl Wydział Elektrotechniki

Bardziej szczegółowo

WARUNKI TECHNICZNE WYKONANIA I ODBIORU ROBÓT. Kompleksowa ochrona odgromowa i przed przepięciami zapory i elektrowni szczytowo-pompowej Solina

WARUNKI TECHNICZNE WYKONANIA I ODBIORU ROBÓT. Kompleksowa ochrona odgromowa i przed przepięciami zapory i elektrowni szczytowo-pompowej Solina ZAMAWIAJĄCY: PGE Energia Odnawialna S.A. ul. Ogrodowa 59a 00-876 Warszawa WARUNKI TECHNICZNE WYKONANIA I ODBIORU ROBÓT Kompleksowa ochrona odgromowa i przed przepięciami zapory i elektrowni szczytowo-pompowej

Bardziej szczegółowo

Instalacje i urządzenia elektroenergetyczne.

Instalacje i urządzenia elektroenergetyczne. Instalacje i urządzenia elektroenergetyczne. Terminy i definicje 1. Ochrona przed porażeniem prądem elektrycznym 1) Ochrona podstawowa ochrona przed porażeniem elektrycznym w przypadku braku uszkodzenia.

Bardziej szczegółowo

Spis treści: Od wydawcy 1. Wprowadzenie 2. Przyłączanie instalacji elektrycznej do sieci elektroenergetycznej

Spis treści: Od wydawcy 1. Wprowadzenie 2. Przyłączanie instalacji elektrycznej do sieci elektroenergetycznej Spis treści: Od wydawcy 1. Wprowadzenie 2. Przyłączanie instalacji elektrycznej do sieci elektroenergetycznej 3. Systemy i rozwiązania instalacji elektrycznych w budynkach 3.1. Zasady ogólne 3.2. Połączenia

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA POLSKICH NORM ORAZ PRZEPISÓW DOTYCZĄCYCH OCHRONY ODGROMOWEJ I ELEMENTÓW INSTALACJI PIORUNOCHRONNEJ ORAZ PLANOWANE AKTUALIZACJE LUB ZMIANY

WYMAGANIA POLSKICH NORM ORAZ PRZEPISÓW DOTYCZĄCYCH OCHRONY ODGROMOWEJ I ELEMENTÓW INSTALACJI PIORUNOCHRONNEJ ORAZ PLANOWANE AKTUALIZACJE LUB ZMIANY Dr inż. Marek Łoboda Politechnika Warszawska Wiceprzewodniczący Polskiego Komitetu Ochrony Odgromowej WYMAGANIA POLSKICH NORM ORAZ PRZEPISÓW DOTYCZĄCYCH OCHRONY ODGROMOWEJ I ELEMENTÓW INSTALACJI PIORUNOCHRONNEJ

Bardziej szczegółowo

Ochrona przeciwprzepięciowa firmy Moeller

Ochrona przeciwprzepięciowa firmy Moeller www.moeller.pl Ochrona przeciwprzepięciowa firmy Moeller Xpole to nowoczesna seria aparatury modułowej, która skutecznie zabezpiecza instalacje i urządzenia przed skutkami zwarć, przeciążeń a także przed

Bardziej szczegółowo

Ochrona Przeciwprzepięciowa: Szybka instalacja. Ochrona przeciwprzepięciowa kamer sieciowych MOBOTIX

Ochrona Przeciwprzepięciowa: Szybka instalacja. Ochrona przeciwprzepięciowa kamer sieciowych MOBOTIX Ochrona przeciwprzepięciowa kamer sieciowych MOBOTIX Zabezpiecza kamery sieciowe MOBOTIX przed przepięciami do 4 kv, mogącymi wystąpić w sieci PoE Do łączenia przewodu sieciowego z przewodem sieciowym

Bardziej szczegółowo

Ochrona odgromowa Zarządzanie ryzykiem

Ochrona odgromowa Zarządzanie ryzykiem Ochrona odgromowa Zarządzanie ryzykiem utworzone zgodnie z normą europejską PN-EN 62305-2: 2008; z uwzględnieniem załączników krajowych dla kraju Polska zgodnie z normą krajową PN EN 62305-2:2008 Krótki

Bardziej szczegółowo

Aspekty normalizacyjne w dziedzinie ochrony odgromowej

Aspekty normalizacyjne w dziedzinie ochrony odgromowej Aspekty normalizacyjne w dziedzinie ochrony odgromowej Krzysztof Brodnicki Zapewnienie bezpieczeństwa przeciwpożarowego, ochrony przed porażeniem elektrycznym i cieplnym, czy innymi skutkami wyładowań

Bardziej szczegółowo

Tytuł normy (zakres powołania)

Tytuł normy (zakres powołania) 4. WYKAZ NORM POWOŁANYCH W ZAKRESIE INSTALACJI ELEKTRYCZNYCH I OCHRONY ODGROMOWEJ Minister Infrastruktury w Rozporządzeniu z dnia 10 grudnia 2010 roku (Dz. U. nr 239 z 2010 r., poz. 1597) określił nowy

Bardziej szczegółowo

IV. Instalacje elekt. ogólnego przeznaczenia budynki mieszkalne i przemysłowe

IV. Instalacje elekt. ogólnego przeznaczenia budynki mieszkalne i przemysłowe IV. Instalacje elekt. ogólnego przeznaczenia budynki mieszkalne i przemysłowe 1. Ustawa z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Obwieszczenie Marszałka Sejmu RP z dnia 12 listopada 2010 r. w sprawie ogłoszenia

Bardziej szczegółowo

ZESPOŁY PRĄDOTWÓRCZE W UKŁADACH AWARYJNEGO ZASILANIA OBIEKTÓW BUDOWLANYCH

ZESPOŁY PRĄDOTWÓRCZE W UKŁADACH AWARYJNEGO ZASILANIA OBIEKTÓW BUDOWLANYCH ZESPOŁY PRĄDOTWÓRCZE W UKŁADACH AWARYJNEGO ZASILANIA OBIEKTÓW BUDOWLANYCH SERIA: ZESZYTY DLA ELEKTRYKÓW NR 3 Julian Wiatr ZESPOŁY PRĄDOTWÓRCZE W UKŁADACH AWARYJNEGO ZASILANIA OBIEKTÓW BUDOWLANYCH OCHRONA

Bardziej szczegółowo

KOMPUTEROWA SYMULACJA ROZKŁADU NAPIĘĆ RAŻENIOWYCH W TYPOWEJ STACJI ELEKTROENERGETYCZNEJ 110/15KV

KOMPUTEROWA SYMULACJA ROZKŁADU NAPIĘĆ RAŻENIOWYCH W TYPOWEJ STACJI ELEKTROENERGETYCZNEJ 110/15KV Dr hab. inż. Andrzej SOWA Mgr inż. Jarosław WIATER Politechnika Białostocka KOMPUTEROWA SYMULACJA ROZKŁADU NAPIĘĆ RAŻENIOWYCH W TYPOWEJ STACJI ELEKTROENERGETYCZNEJ 110/15KV W stacji elektroenergetycznej

Bardziej szczegółowo

Badanie instalacji elektrycznych

Badanie instalacji elektrycznych W latach 2001-2004 pojawiły się nowe normy regulujące kwestie ochrony odgromowej [5-10], będące tłumaczeniami oryginalnych wersji językowych norm międzynarodowych IEC. Normy z serii PN-IEC-61024 [5-9]

Bardziej szczegółowo

Politechnika Białostocka

Politechnika Białostocka Politechnika Białostocka Wydział Elektryczny Katedra Telekomunikacji i Aparatury Elektronicznej Instrukcja do zajęć laboratoryjnych Temat ćwiczenia: UKŁADY OGRANICZAJĄCE PRZEPIĘCIA W SYSTEMACH PRZESYŁU

Bardziej szczegółowo

Ochrona odgromowa obiektów budowlanych. Zasady tworzenia zewnętrznej i wewnętrznej instalacji piorunochronnej

Ochrona odgromowa obiektów budowlanych. Zasady tworzenia zewnętrznej i wewnętrznej instalacji piorunochronnej Ochrona odgromowa obiektów budowlanych. Zasady tworzenia zewnętrznej i wewnętrznej instalacji piorunochronnej Andrzej Sowa Politechnika Białostocka Stworzenie warunków zapewniających poprawne i bezawaryjne

Bardziej szczegółowo

STAN OCHRONY PRZECIWPRZEPIĘCIOWEJ I ODGROMOWEJ NA KOLEJACH POLSKICH. dr inż. A. Białoń dr inż. M. Pawlik

STAN OCHRONY PRZECIWPRZEPIĘCIOWEJ I ODGROMOWEJ NA KOLEJACH POLSKICH. dr inż. A. Białoń dr inż. M. Pawlik STAN OCHRONY PRZECIWPRZEPIĘCIOWEJ I ODGROMOWEJ NA KOLEJACH POLSKICH dr inż. A. Białoń dr inż. M. Pawlik Podstawy prawne Ustawa z dn. 7 lipca 1994r. Prawo budowlane Dz. U. 1994 Nr 89 poz. 414 z późn. zmianami

Bardziej szczegółowo

dr inż. Henryk BORYŃ Politechnika Gdańska, e-mail: h.boryn@ely.pg.gda.pl

dr inż. Henryk BORYŃ Politechnika Gdańska, e-mail: h.boryn@ely.pg.gda.pl dr inż. Henryk BORYŃ Politechnika Gdańska, e-mail: h.boryn@ely.pg.gda.pl Kompleksowa ochrona odgromowa paneli fotowoltaicznych instalowanych na obiektach budowlanych Streszczenie: Omówiono specyfikę ochrony

Bardziej szczegółowo

PROJEKT WYKONAWCZY INSTALACJE ELEKTRYCZNE

PROJEKT WYKONAWCZY INSTALACJE ELEKTRYCZNE Projekt klimatyzacji w wybranych pomieszczeniach biurowych budynku Urzędu Miasta w Legionowie przy ul. Piłsudskiego 41 PROJEKT WYKONAWCZY INSTALACJE ELEKTRYCZNE Inwestor: Gmina Miejska Legionowo ul. Piłsudskiego

Bardziej szczegółowo

Moduł CON014. Wersja na szynę 35mm. Przeznaczenie. Użyteczne właściwości modułu

Moduł CON014. Wersja na szynę 35mm. Przeznaczenie. Użyteczne właściwości modułu Moduł CON014 Wersja na szynę 35mm RS232 RS485 Pełna separacja galwaniczna 3.5kV. Zabezpiecza komputer przed napięciem 220V podłączonym od strony interfejsu RS485 Kontrolki LED stanu wejść i wyjść na

Bardziej szczegółowo

WEWNĘTRZNA OCHRONA ODGROMOWA OBIEKTÓW ZABYTKOWYCH

WEWNĘTRZNA OCHRONA ODGROMOWA OBIEKTÓW ZABYTKOWYCH mgr inŝ. Artur DŁUśNIEWSKI mgr inŝ. Łukasz JOHN Instytut Kolejnictwa WEWNĘTRZNA OCHRONA ODGROMOWA OBIEKTÓW ZABYTKOWYCH Internal lightning protection in the monumental buildings Streszczenie W artykule

Bardziej szczegółowo

Przedmowa do wydania czwartego Wyjaśnienia ogólne Charakterystyka normy PN-HD (IEC 60364)... 15

Przedmowa do wydania czwartego Wyjaśnienia ogólne Charakterystyka normy PN-HD (IEC 60364)... 15 Spis treści 5 SPIS TREŚCI Spis treści Przedmowa do wydania czwartego... 11 1. Wyjaśnienia ogólne... 13 Spis treści 2. Charakterystyka normy PN-HD 60364 (IEC 60364)... 15 2.1. Układ normy PN-HD 60364 Instalacje

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. ETI Polam Sp. z o.o. zastrzega sobie prawo do wprowadzania zmian technicznych podyktowanych stałym postępem technicznym

SPIS TREŚCI. ETI Polam Sp. z o.o. zastrzega sobie prawo do wprowadzania zmian technicznych podyktowanych stałym postępem technicznym SPIS TREŚCI Zagrożenia przepięciowe instalacji i urządzeń elektrycznych...4 Mechanizmy indukowania przepięć przejściowych spowodowanych wyładowaniami bezpośrednimi...8 Ochrona odgromowa i przepięciowa

Bardziej szczegółowo

BAUREN Renke Piotr Rybnik, ul. Świerklańska /94. Pawilony A i B łóżkowe Szpitala Chorób Płuc w Orzeszu TEMAT UMOWY:

BAUREN Renke Piotr Rybnik, ul. Świerklańska /94. Pawilony A i B łóżkowe Szpitala Chorób Płuc w Orzeszu TEMAT UMOWY: www.bauren.pl BAUREN Renke Piotr 44 200 Rybnik, ul. Świerklańska 12 NIP: 642-151-81-63 REGON: 277913020 Tel./Fax. 032 4225137 Tel. 032 7500603 e_mail : bauren@bauren.pl PROJEKT WYKONAWCZY Termomodernizacji

Bardziej szczegółowo

Pomiary uziemienia. Pomiar metodą techniczną. Pomiary uziemienia Opublikowane na Sonel S.A. - Przyrządy pomiarow (http://www.sonel.

Pomiary uziemienia. Pomiar metodą techniczną. Pomiary uziemienia Opublikowane na Sonel S.A. - Przyrządy pomiarow (http://www.sonel. Pomiary uziemienia Jakość uziemień w istotny sposób wpływa na bezpieczeństw zwłaszcza na skuteczność ochrony przed porażeniem prądem pełnią też inne funkcje związane z bezpieczeństwem, np. obiektach zagrożonych

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie ryzykiem szkód spowodowanych wyładowaniami piorunowymi do obiektów budowlanych

Zarządzanie ryzykiem szkód spowodowanych wyładowaniami piorunowymi do obiektów budowlanych Robert Ziemba Politechnika Rzeszowska Zarządzanie ryzykiem szkód spowodowanych wyładowaniami piorunowymi do obiektów budowlanych Na podstawie PN-EN 62305-2:2008 Ochrona odgromowa Część 2: Zarządzanie ryzykiem

Bardziej szczegółowo

Ograniczniki przepięć dla układów sieci IT. Surge Protection Device

Ograniczniki przepięć dla układów sieci IT. Surge Protection Device Ograniczniki przepięć dla układów sieci IT Surge Protection Device Układ IT Układ IT jest to izolowana sieć, która ma wszystkie części pod napięciem odizolowane od ziemi, lub ma jeden punkt sieci uziemiony

Bardziej szczegółowo

1. Przedmiot opracowania. 2. Zakres opracowania. 3. Rozdział energii elektrycznej. 4. Instalacje oświetleniowe

1. Przedmiot opracowania. 2. Zakres opracowania. 3. Rozdział energii elektrycznej. 4. Instalacje oświetleniowe 1. Przedmiot opracowania Przedmiotem opracowania jest cześć elektryczna Projektu budowlanego rozbudowy Szkoły Podstawowej w Jaszkowej Dolnej. 2. Zakres opracowania Opracowanie obejmuje instalacje: instalacji

Bardziej szczegółowo

OPIS TECHNICZNY. Wojskowa Akademia Techniczna, 00-908 Warszawa, ul. Gen. Kaliskiego 26

OPIS TECHNICZNY. Wojskowa Akademia Techniczna, 00-908 Warszawa, ul. Gen. Kaliskiego 26 OPIS TECHNICZNY do projektu budowlano - wykonawczego instalacji odgromowej Domu Studenta Nr 4 Wojskowej Akademii Technicznej przy ul. Gen. Kaliskiego 26 w Warszawie na działce budowlanej Nr 7/4 obręb 6-10-04

Bardziej szczegółowo

Rozdzielnice PV z ogranicznikami przepięć do ochrony instalacji fotowoltaicznych

Rozdzielnice PV z ogranicznikami przepięć do ochrony instalacji fotowoltaicznych Rozdzielnice PV z ogranicznikami przepięć do ochrony instalacji fotowoltaicznych Instalacja fotowoltaiczna ze względu na swoją budowę i usytuowanie jest poważnie narażona na przepięcia powstałe w wyniku

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 1 do Standardu technicznego nr 3/DMN/2014 dla układów elektroenergetycznej automatyki zabezpieczeniowej w TAURON Dystrybucja S.A.

Załącznik nr 1 do Standardu technicznego nr 3/DMN/2014 dla układów elektroenergetycznej automatyki zabezpieczeniowej w TAURON Dystrybucja S.A. Załącznik nr 1 do Standardu technicznego nr 3/DMN/2014 dla układów elektroenergetycznej automatyki zabezpieczeniowej w TAURON Dystrybucja S.A. Przepisy i normy związane Obowiązuje od 15 lipca 2014 roku

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Oznaczenia Wiadomości ogólne Przebiegi zwarciowe i charakteryzujące je wielkości

Spis treści. Oznaczenia Wiadomości ogólne Przebiegi zwarciowe i charakteryzujące je wielkości Spis treści Spis treści Oznaczenia... 11 1. Wiadomości ogólne... 15 1.1. Wprowadzenie... 15 1.2. Przyczyny i skutki zwarć... 15 1.3. Cele obliczeń zwarciowych... 20 1.4. Zagadnienia zwarciowe w statystyce...

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA BUDOWY SIECI ELEKTROENERGETYCZNEJ DLA PARKU PRZEMYSŁOWEGO W PATERKU

KONCEPCJA BUDOWY SIECI ELEKTROENERGETYCZNEJ DLA PARKU PRZEMYSŁOWEGO W PATERKU Bydgoszcz 14.01.2008r. KONCEPCJA BUDOWY SIECI ELEKTROENERGETYCZNEJ DLA PARKU PRZEMYSŁOWEGO W PATERKU Inwestor: Urząd Miasta i Gminy w Nakle n/notecią Wydział Gospodarki Przestrzennej i Inwestycji Autor

Bardziej szczegółowo