Prof. zw. dr hab. Wiesław Banyś: Uniwersytet Śląski odpowiada dzisiaj na wyzwania jutra

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Prof. zw. dr hab. Wiesław Banyś: Uniwersytet Śląski odpowiada dzisiaj na wyzwania jutra"

Transkrypt

1 Prof. zw. dr hab. Wiesław Banyś: Uniwersytet Śląski odpowiada dzisiaj na wyzwania jutra

2

3 OD REDAKCJI nr 2 Konsekwentnie ku Europrojektom PL T op nie błąd ten tekst już czytaliście, ale powtarzamy go celowo z małymi modyfikacjami. Panta rei. Wszystko płynie. Ta maksyma to symbol zmian. Każda godzina, każdy dzień przynosi coś nowego. Żyjemy w stale zmieniających się warunkach nawet nie dostrzegając, że sami je zmieniamy. Pewne rzeczy, dzieła stają się przeszłością, ale to wcale nie oznacza, że w zmodyfikowanej formule nie mogą być kontynuowane. Na tym zresztą polega istota rozwoju. Ta uniwersalna zasada dotyczy także miesięcznika Euroregiony-Polska pisma już dziewiąty rok nieprzerwanie ukazującego się na polskim rynku wydawniczym i kierowanego bezpośrednio do tych kręgów władzy politycznej, gospodarczej, samorządowej, środowisk akademickich i finansjery, podmiotów gospodarczych i instytucji otoczenia biznesowego, które mają decydujący wpływ na losy kraju. Kontynuujemy proces transformacji tytułu Euroregiony-Polska w Europrojekty PL. Dziś otrzymujecie Państwo do ręki kolejna próbkę tych przemian. Zamierzamy wykorzystać w tym procesie markę i pozycję, jaką zdobyły sobie Euroregiony-Polska w ostatnich latach. Europrojekty PL docelowo, jako miesięcznik, zachowuje najcenniejsze walory swego protoplasty: poczucie misji, zespół, dbałość o warstwę merytoryczną i intelektualną, szatę graficzną otwiera nową perspektywę. Po prostu tytuł będzie bardziej adekwatny do zawartej w nim treści. Ten, de facto, nowy tytuł będzie sygnalizował w sposób bardziej zrozumiały, bezpośredni i sensowny to, co można znaleźć na naszych łamach. Formuła czasopisma Euroregiony-Polska naszym zdaniem - już się wyczerpuje, co oczywiście nie znaczy, że do tej tematyki nie będziemy powracać. W Europrojektach PL ale już bez poczucia dyskomfortu braku adekwatności winiety do tego, co wewnątrz. Zajmować się będziemy nadal propagowaniem tego co najlepsze, najbardziej wartościowe w rozwoju kraju. Będziemy wręcz sławić mądrość ludzi, odwagę ponoszenia ryzyka, dążenie do jak najskuteczniejszego wykorzystania wszystkich tych atutów, jakie ma Polska i jej najcenniejszy kapitał ludzi, ich intelektu i determinacji by nasz kraj rozwijał się szybciej i był coraz zamożniejszy. Zatrzymajmy się przez chwilę nad tym ostatnim słowem. W naszym rozumieniu zamożność to nie tylko sfera materialna. Powiększanie jej buduje się już na poziomie myśli, ducha, przekonania, że MOŻNA! i że TRZEBA! Będziemy zatem nadal wspierać te wszystkie działania, u podstaw których leży nie lęk o przyszłość bo na takich podstawach niczego trwałego się nie da stworzyć, lecz niezachwiana pewność co do słuszności celów, wewnętrzna siła i przekonanie, poczucie służby, kreatywność i konsekwencja, bo to właśnie są solidne fundamenty naszej przyszłości. Europrojekty PL ten tytuł pojawia się po raz kolejny, niejako niesiony na grzbiecie (dosłownie) miesięcznika Euroregiony-Polska. Nasze cele pozostają bez zmian, za to zmienia się i to powoli formuła czasopisma, poszerza się. Mamy nadzieję, że te poszukiwania poprowadzą nas do sukcesu, bo przecież ten kto stoi w miejscu cofa się. Nie nam oceniać, czy nasz pomysł trafi w Państwa oczekiwania, choć mamy nadzieję, że tak się stanie. Podejmując to dzieło otwieramy także przed sobą nowe obszary penetracji dziennikarskiej, a zatem sobie jako zespołowi ludzi działających na niwie publicznej dajemy nową szansę na doskonalenie warsztatu pracy, uczenie się, otwieranie się na to, co niesie przyszłości i na wyzwania z nią związane. Czujemy się bowiem częścią tej wielkiej społeczności w Polsce, która prze do przodu, pragnie zmian na lepsze, porzuca filozofię klęski i kompleksów na rzecz ducha zwycięstwa i postępu. Rozwijamy się także w wersji elektronicznej o czym już niebawem nasi Czytelnicy, których krąg znacznie się powiększy będą się mogli przekonać. Pozostajemy w Europrojektach PL tymi samymi, co w Euroregionach-Polska, ale już nie takimi samymi... Jacek Broszkiewicz redaktor naczelny Redaktor naczelny: Jacek Broszkiewicz tel.: Zespół: Grażyna Brochwicz, Anna Kobylec, Krzysztof Kozik (Bielsko-Biała, Kopenhaga), Małgorzata Piętka, Gabriel Piotrowski, Piotr Ptak, Antoni Szczęsny, Witold Szwajkowski, Ewa Wanacka, Urszula Węgrzyk, Ewa Zasada (Wiedeń) Agnieszka Żuk (Paryż), Ewa Rojowiec, Dorota Kłysz. Stali felietoniści: Ryszard Tadeusiewicz, Piotr Wrzecioniarz, Ewa Wanacka. Stale współpracują: Danuta Kiera, Marek Starczewski, Ewa Szabelska, Bożena Wróblewska. Rada Redakcyjna: Honorowa Przewodnicząca Danuta Hübner b. Komisarz Unii Europejskiej ds. polityki regionalnej, Posłanka do Parlamentu Europejskiego prof. nadzw. dr Jacek Ławicki - Rektor Wyższej Szkoły Integracji Europejskiej w Szczecinie, prof. dr hab. inż. Ryszard Tadeusiewicz (Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie), prof. dr hab. Andrzej Limański (rektor Wyższej Szkoły Zarządzania Marketingowego i Jezyków Obcych w Katowicach), Piotr Uszok - Prezydent Katowic, prof. dr hab. Tadeusz Sporek (Akademia Ekonomiczna w Katowicach), prof. Piotr Wrzecioniarz (Politechnika Wrocławska) Redakcja: Al. Korfantego 22/ Katowice DTP: Tomasz Koźmin Wydawca: Euro-Regional Press Project Katowice Spis treści: Uniwersytet Śląski odpowiada dzisiaj na wyzwania jutra...4 Znaczące przyspieszenie...4 Integracja czy dezintegracja?...7 Przedsiębiorczość akademicka szansą w czasie kryzysu...8 Liczy się kreatywność i determinacja...10 Śląski Wodny Lider Innowacji...12 Pozytywna Edukacja Ekologiczna...14 Najważniejsze: Szeroki dostęp do wody...16 Wątpliwości, zagrożenia, iluzje?...18 To będzie rewolucja

4 nr 2 4 POLSKA NAUKA W UNII EUROPEJSKIEJ: UNIWERSYTET ŚLĄSKI W KATOWICACH Uniwersytet Śląski odpowiada dzisiaj na wyzwania jutra Umiędzynarodowienie Uczelni oraz pozyskiwanie środków pozabudżetowych, w tym w szczególności unijnych, należą do priorytetów Uniwersytetu Śląskiego. Nie pozostają one jedynie w strefie deklaratywnej w postaci zapisów w dokumentach strategicznych Uczelni. Są to konkretne działania, które w ciągu ostatnich kilku lat zostały zwieńczone sporymi sukcesami. Starania Uniwersytetu w tym zakresie są związane przede wszystkim z realizacją różnorodnych inicjatyw, współfinansowanych ze środków Unii Europejskiej, skierowanych do studentów i naukowców. Są to także przedsięwzięcia związane z modernizacją i budową infrastruktury naukowo-dydaktycznej, rozwojem nauki, jak również działalnością na rzecz rozwoju naszego Regionu. Poniżej kilka przykładów takich działań Uniwersytetu Śląskiego. Relacje Polski z Unią Europejską przeciętnemu obywatelowi kojarzą się wyłącznie z pozyskiwaniem przez Polskę pieniędzy z kieszeni unijnych podatników. Ciągle martwimy się o to, czy zdołamy wydrzeć z UE należne nam pieniądze, czy zdążymy je racjonalnie wydać. Wciąż atakują nas doniesienia o opóźnieniach w spływie pieniędzy na konkretne projekty, rozczarowaniach przedsiębiorców zdruzgotanych biurokratyczną mitręgą związaną z aplikacjami o dofinansowanie, arbitralnością decyzji przy wyborze projektów zasługujących za dofinansowanie itp. Jak Pani Minister odnosi się do tego klimatu tożsamego przecież w sumie z okazywaniem braku zaufania do kierowanego przez Panią resortu? Opinie te wydają mi się przesadzone i na pewno nie odzwierciedlają zdania większości beneficjentów. Z poprzedniego budżetu wydaliśmy przecież wszystkie dostępne dla Polski środki, ponad 8,6 mld euro. To ogromy sukces. Z unijnych funduszy zostało sfinansowanych blisko 90 tys. projektów większość z nich nie mogłoby zostać zrealizowanych bez pomocy z unijnej kasy. Oczywiście, zawsze znajdą się malkontenci i zdaję sobie sprawę, że niektóre procedury mogą być uciążliwe. Pamiętajmy jednak, że dotacje unijne to pomoc bezzwrotna, zatem niezbędne procedury muszą być zachowane. Z PERSPEKTYWY RZĄDU Kształcenie studentów: Uniwersytet Śląski od wielu lat realizuje projekty edukacyjne, współfinansowane z funduszy strukturalnych, programów Komisji Europejskiej oraz innych źródeł, mające na celu podniesienie jakości kształcenia, opracowanie i wprowadzenie nowych, innowacyjnych programów nauczania, specjalności i kierunków studiów, dostosowanych do potrzeb aktualnego rynku pracy oraz zwiększenie liczby absolwentów na kierunkach o kluczowym znaczeniu dla gospodarki. Największym z nich jest kompleksowy, zaplanowany na kilka najbliższych lat, projekt Uniwersytet Partnerem Gospodarki Opartej na Wiedzy. Obejmuje on swoim zakresem niemal wszystkie aspekty funkcjonowania Uczelni. Jest to jeden z największych i najlepiej ocenionych projektów w pierwszej edycji konkursowej ogłoszonej przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki. Dla obecnych oraz przyszłych studentów przygotowano w nim szereg działań, zmierzających do wzrostu jakości kształcenia i powiązania usług edukacyjnych z potrzebami nowoczesnej gospodarki. W ramach projektu przewiduje się m.in. otwarcie nowych, ważnych dla rozwoju kraju i Regionu specjalności w obszarach nauk matematyczno-przyrodniczych i technicznych na studiach I i II stopnia (geofizyka, biofizyka, ekonofizyka, bioinformatyka, fizyka medyczna, chemia leków, chemia informatyczna, analityk danych). Uwzględniono także pilotażową edycję bezpłatnych studiów podyplomowych (m.in. geograficzne podstawy turystyki, gospodarka wodna, technologie informacyjne w bibliotekach społeczeństwa wiedzy, bezpieczeństwo i ochrona informacji w systemach informatycznych). Na Wydziale Biologii i Ochrony Środowiska prowadzone są studia doktoranckie w języku angielskim. Znaczące przyspieszenie (1) Z ELŻBIETĄ BIEŃKOWSKĄ Minister Rozwoju Regionalnego rozmawia Jacek Broszkiewicz Musimy mieć pewność, że fundusze wydawane są w sposób uczciwy i zgodny z deklarowanym przeznaczeniem. Procedury są konieczne jako forma zabezpieczenia. Żeby uzyskać kredyt w banku też trzeba się natrudzić, a są to pieniądze, które trzeba oddać. Chcemy jednak by system był możliwie przyjazny dla beneficjentów. Jako ministerstwo robimy wiele, żeby maksymalnie uprościć procedury ubiegania się o unijne dotacje. W zeszłym roku uruchomiliśmy akcję Proste Fundusze dzięki której udało nam się wiele zmian wprowadzić w życie. Większość propozycji, które do nas spłynęły zostało uwzględnionych i w nowo rozpisywanych konkursach już obowiązują. Katalog tych zmian można sprawdzić na stronie internetowej MRR. Poza tym, gdyby pozyskiwanie unijnych środków było rzeczywiście taką mitręgą, to nie byłoby tylu chętnych do sięgania po nie. Zainteresowanie unijnym wsparciem jest olbrzymie. Na każdy konkurs chętnych do otrzymania dotacji jest więcej aniżeli dostępnych środków, szczególnie w działaniach dla przedsiębiorców. Wykorzystanie funduszy z budżetu również znacząco przyspieszyło. Postęp w ich wydatkowaniu jest niezwykle dynamiczny. Idzie nam naprawdę dobrze. Nie popadam w przesadny optymizm, ale nie odczuwam braku zaufania do kierowanego przeze mnie resortu ani ze strony innych instytucji, ani ze strony beneficjentów. Środki strukturalne z UE, kierowane na rozwój regionalny w rzeczywistości są wyrazem realizowania unijnej polityki spójności. W jakiej mierze, w Pani

5 POLSKA NAUKA W UNII EUROPEJSKIEJ: UNIWERSYTET ŚLĄSKI W KATOWICACH nr 2 W programie studiów uwzględniono m.in. najnowocześniejsze metody i techniki wykorzystywane w naukach przyrodniczych, co pozwoli przygotować młodych naukowców do zmieniających się potrzeb rynku pracy, tak w Polsce, jak i w innych krajach Unii Europejskiej. Najlepsi doktoranci wydziałów matematyczno-przyrodniczych UŚ mogą skorzystać z atrakcyjnych, dodatkowych stypendiów. Ciekawą ofertę dla studentów stanowi możliwość skorzystania z zajęć wyrównawczych z matematyki i fizyki oraz płatnych 3 -miesięcznych staży i praktyk. Kształcenie e-learningowe stanowi jeden z elementów optymalizacji działalności dydaktycznej szkół wyższych, dlatego też w ramach projektu UPGOW przygotowywane są programy i materiały dydaktyczne do kształcenia na odległość. W projekcie znalazł się również komponent, którego celem jest wsparcie studentów niepełnosprawnych oraz wyrównanie ich szans edukacyjnych. Przewiduje się więc m.in. przystosowanie stron internetowych Uniwersytetu Śląskiego do potrzeb osób z dysfunkcją wzroku, przygotowanie materiałów dydaktycznych w formach alternatywnych, opracowanie i udostępnianie publikacji multimedialnych (w tym m.in. na serwerze: e-książek, e-czasopism, e-dokumentów, książek mówionych, nagrań dźwiękowych, filmów (wykorzystujących technikę audio deskrypcji). Zakupione zostaną także nowe technologie ułatwiające kształcenie (m.in. pracownia cd. na str. 6 Z PERSPEKTYWY RZĄDU multimedialna wyposażona zostanie w sprzęt umożliwiający naukę języka obcego osobom z dysfunkcją wzroku i słuchu). Ponadto w projekcie uwzględniono potrzebę modernizacji infrastruktury uczelnianej m. in. w jednym z budynków zainstalowana zostanie winda ułatwiająca osobom niepełnosprawnym samodzielne poruszanie się po obiekcie. Z unijnych środków skorzysta również kadra dydaktyczna, ponieważ w budżecie znalazły się także szkolenia podnoszące kwalifikacje w zakresie prowadzenia zajęć oraz nauczanie w języku angielskim. Z kolei dla kierowniczej kadry administracyjnej przewidziano szkolenia, kursy i studia podyplomowe, podnoszące kompetencje z zakresu zarządzania uczelnią. Od poprzedniego roku akademickiego Uniwersytet Śląski realizuje również ofertę kształcenia zamawianego. Jego celem jest zwiększenie liczby absolwentów na kierunkach o kluczowym znaczeniu dla gospodarki opartej na wiedzy (aktualnie prowadzone są 2 takie specjalności: modelowanie matematyczne na kierunku matematyka oraz biotechnologia roślin użytkowych na kierunku biotechnologia a 7 kolejnych czeka na decyzje ministerialne). W ramach tych, wybranych przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego, specjalności przewidziano miesięczne stypendia oraz różne formy działalności dydakocenie, dysponowanie nimi odpowiada realnym potrzebom, zwłaszcza w tych dziedzinach, które są motorem postępu mam na myśli rozwój nauki, badań i ścisłe wiązanie ich ze sferą gospodarczą. A więc wzrostem potencjału ekonomicznego regionów? - Uważam, że unijne środki podzielone zostały optymalnie i na najważniejsze dziedziny, takie jak badania i rozwój oraz infrastruktura, została zarezerwowana największa pula funduszy. Warto jednak pamiętać, że pieniędzy nie starczy na wszystkie projekty. Dlatego dofinansowanie dostają najlepsze, najbardziej innowacyjne, przyczyniające się do pobudzania rozwoju inwestycje. Dodam, że co trzecia złotówka wydana na inwestycje przez samorządy jest stymulowana przez środki z Unii. Dzięki funduszom, wszystkie województwa zmniejszają dystans do średniej unijnej pod względem poziomu PKB na głowę mieszkańca. Ostatnio na zlecenie MRR zostało wykonane badanie ewaluacyjne dotyczące wpływu polityki spójności na główne wskaźniki makroekonomiczne. Według raportu, dzięki funduszom unijnym w 2008 r. poziom PKB był wyższy o 18,4 mld zł. Natomiast w 2009 r. szacuje się, że poziom PKB będzie wyższy dzięki realizacji polityki spójności o 23,2 mld zł. W kolejnych latach oddziaływanie funduszy będzie się zwiększać, by osiągnąć swoje maksimum w 2015 r. poziom PKB większy o 122,5 mld zł. Realizacja polityki spójności powoduje również wzrost wskaźnika zatrudnienia w 2008 r. był o 0,5 proc. wyższy dzięki funduszom unijnym. Podobny wpływ będzie miał miejsce w 2009 r. Europejskie pieniądze to jednak nie tylko rozwój regionów i efekty makroekonomiczne, to również konkretne inwestycje, które zmieniają Polskę. Unijne fundusze pozwalają nam przede wszystkim budować bardziej drożną sieć komunikacyjną, zarówno transport drogowy, jak i kolejowy. Z unijnego wsparcia skorzystało ponad 18 tys. przedsiębiorstw, które dzięki temu są coraz bardziej innowacyjne i konkurencyjne na unijnym rynku. Fundusze europejskie wykorzystujemy do skuteczniejszej ochrony środowiska naturalnego, do wsparcia polskiej myśli naukowej i technicznej, do poprawy warunków szkolnictwa i dostępu do nowoczesnych technologii teleinformatycznych, a także unowocześniania infrastruktury ochrony zdrowia. Są to efekty nie do przecenienia i dziś trudno sobie nawet wyobrazić jak wyglądałaby polskie regiony bez wsparcia z funduszy europejskich. Uważam jednak, że do tego, by nasze regiony efektywnie rozwijały się potrzebne są nie tylko unijne fundusze. Niezwykle istotna jest również strategia na co przeznaczać te oraz inne środki publiczne. Dlatego pracujemy obecnie nad nową koncepcją polityki regionalnej, która pozwoli na wzmocnienie potencjału każdego województwa, a nie jedynie wyrównywanie różnic pomiędzy nimi. Za główny cel nowej polityki regionalnej stawiamy wykorzystanie potencjału wewnętrznego regionów i czerpanie z ich już istniejących szeroko rozumianych zasobów. Zależy nam na tym, by znaleźć największe atuty każdego z regionów i na nich opierać ich rozwój. Nie można zatem wspierać wszystkich obszarów w jednakowy sposób. Właśnie uruchomiliśmy konsultacje społeczne projektu Krajowej Strategii Rozwoju Regionalnego, które potrwają do 30 października. Gotowy dokument w przedstawimy Radzie Ministrów jeszcze w tym roku. Dziękuję za rozmowę. Cd. W następnym wydaniu EPPL 5

6 nr 2 POLSKA NAUKA W UNII EUROPEJSKIEJ: UNIWERSYTET ŚLĄSKI W KATOWICACH 6 cd. ze str. 5 tycznej podnoszące atrakcyjność kształcenia w tym m.in.: wykłady w języku angielskim, kursy specjalizacyjne poszerzające wiedzę praktyczną, innowacyjne metody kształcenia, dodatkowe praktyki, wykłady ekspertów zewnętrznych, warsztaty terenowe, zajęcia wyrównawcze. Od 1998 r. Uczelnia uczestniczy w programie Socrates Erasmus (obecnie Lifelong Learning Programme). Udało nam się pozyskać dotychczas z tego programu Komisji Europejskiej prawie 4 mln euro, dzięki czemu na studia za granicą wyjechało prawie 2000 studentów, a prawie 600 naukowców mogło zdobywać doświadczenia dydaktyczne na uczelniach partnerskich. Od 2007 roku studenci UŚ, w ramach tego programu, mogą także wyjeżdżać na praktyki zagraniczne. Badania naukowe i innowacyjność: Wykorzystanie możliwości, jakie daje uczestnictwo Polski w Unii Europejskiej stało się także olbrzymią szansą dla polskich uczonych. Uniwersytet realizuje szereg projektów badawczych, współfinansowanych ze środków UE. Można wśród nich znaleźć tak projekty z nauk matematyczno-przyrodniczych i technicznych, jak i projekty z szeroko rozumianych nauk humanistycznych, ukierunkowane np. na analizę aktualnych problemów społecznych i trendów demograficznych, tożsamości regionalnej lub europejskiej, badania dziedzictwa-kulturowego czy tłumaczenia automatycznego. Są to również przedsięwzięcia, analizujące np. globalne zmiany klimatyczne, czy też projekty nastawione na opracowanie konkretnych rozwiązań technologicznych, gotowych do wykorzystania w gospodarce. Realizowane są często w krajowych lub międzynarodowych konsorcjach, angażujących licznych partnerów, wśród których znajdują się zarówno uczelnie wyższe i instytuty badawcze, jak również gminy i przedsiębiorstwa, zainteresowane innowacyjnymi rozwiązaniami technologicznymi, bądź chcące uczestniczyć w formowaniu przyszłych kadr dla gospodarki opartej na wiedzy. W ramach kilku projektów naukowcy mogą skorzystać ze stypendiów oraz staży w najlepszych ośrodkach badawczych na świecie. Uniwersytet Śląski realizuje i przygotowuje także wspólne przedsięwzięcia w Programie Europejskiej Współpracy Terytorialnej, co przyczynia się do intensyfikacji wspólnych działań z uczelniami partnerskimi z euroregionów. Dzięki projektom współfinansowanym z funduszy strukturalnych w poprzedniej i obecnej perspektywie finansowej Uniwersytet Śląski pozyskał kilkadziesiąt milionów złotych na doposażenie infrastruktury i rozwój laboratoriów badawczo-dydaktycznych. Modernizacja infrastruktury: Jednym z największych sukcesów, związanych z rozbudową infrastruktury Uczelni jest przygotowanie wspólnie z Miastem Sosnowiec projektu na budowę Centrum Dydaktyczno-Naukowego Neofilologii Uniwersytetu Śląskiego w Sosnowcu. Z tego nowoczesnego, funkcjonalnego, spełniającego najwyższe światowe standardy budynku studenci i naukowcy korzystają już od 1,5 roku. Wkrótce powstaną kolejne dwa tego typu obiekty. Jednym z nich jest Centrum Informacji Naukowej i Biblioteka Akademicka wspólne przedsięwzięcia Uniwersytetu Śląskiego i Akademii Ekonomicznej. Niedawno została podpisana umowa z generalnym wykonawcą na budowę obiektu. Już za 3 lata nie tylko studenci, ale także wszyscy mieszkańcy Regionu będą mogli korzystać z zasobów nowej Biblioteki znajdą się w niej oprócz tradycyjnych, drukowanych książek i czasopism, profesjonalne materiały edukacyjne i informacyjne, a także elektroniczne źródła informacji oraz multimedia. Będzie więc to tzw. biblioteka hybrydowa. Realizacja tego przedsięwzięcia bez dofinansowania z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (prawie 53 mln zł), prawdopodobnie nie byłaby możliwa. Rozpoczęto również procedury przetargowe związane z realizacją drugiej, niezwykle ważnej dla Uniwersytetu Śląskiego, a także całego Regionu, inwestycji Śląskiego Międzyuczelnianego Centrum Edukacji i Badań Interdyscyplinarnych w Chorzowie. Pomysł na utworzenie interdyscyplinarnego Centrum ma już kilkuletnią historię, ale prace nad jego realizacją nabrały rozpędu w roku 2006, kiedy znalazł on uznanie w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego i został wpisany na listę projektów kluczowych Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko. Od 2013 roku studenci będą się tam kształcić na najnowocześniejszych kierunkach i specjalnościach matematyczno - przyrodniczych. Niedawno Uczelnia otrzymała także z Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego prawie 6 mln zł zwrotu kosztów, związanych z wdrożeniem Zintegrowanego Informatycznego Systemu Wspomagania Zarządzania w UŚ a w ogłoszonym na początku roku konkursie na rozwój infrastruktury szkół wyższych woj. śląskiego Uniwersytet Śląski złożył aż 8 projektów, w tym m.in. na budowę nowoczesnej hali sportowej. Wszystkie projekty przeszły pomyślnie etap oceny formalnej i są w trakcie oceny merytorycznej. Współpraca z otoczeniem w Regionie: Uniwersytet Śląski prowadzi szereg działań, współfinansowanych ze środków unijnych, skierowanych do mieszkańców woj. śląskiego i województw ościennych. W latach na bezpłatne studia podyplomowe dla nauczycieli przyjęto ponad 3300 osób. Obecnie Uniwersytet Śląski prowadzi m. in. 2 ciekawe projekty, skierowane do uczniów gimnazjum oraz liceum Aktywny w szkole Aktywny w życiu oraz Partnerzy w nauce. W każdym z nich z zajęć skorzysta 3000 uczniów. Dzięki unijnemu dofinansowaniu z zajęć prowadzonych przez pracowników Uczelni mogą skorzystać także inne grupy odbiorców np. pracownicy pomocy społecznej, kierowcy autobusów lub osoby zainteresowane podniesieniem kwalifikacji w zakresie nowoczesnych metod analizy instrumentalnej. Te przykładowe, wyżej wymienione, jak również wiele innych działań Uniwersytetu Śląskiego, znakomicie wpisują się w realizację, dla nas oczywistych, kierunków myślenia i działania uczelni nowoczesnej i skutecznie reagującej na wyzwania nowych czasów, bo przecież, jak głosi m. in. jedna z dewiz VII Programu Ramowego UE: Tomorrow s answers start today! JM Rektor Uniwersytetu Śląskiego prof. zw. dr hab. Wiesław Banyś

7 ROZMOWY NIE TYLKO O PRZYSZŁOŚCI UE nr 2 Zwykliśmy chlubić się tym, że Polacy cudownie sprawdzają się w boju, w sytuacjach ekstremalnych. Zadziwiające, że jako naród potrzebujemy wielkich zagrożeń zewnętrznych, by skutecznie bronić swej tożsamości i organizować się. To tkwi w nas od rozbiorów, poprzez okupację i komunizm. To łyżka dziegciu w czasach normalności nie nauczyliśmy się jeszcze normalnie funkcjonować w obecnej rzeczywistości. Polityka nadal zajmuje pierwszoplanowe miejsce w naszych rozmowach, ale ten temat rodzi raczej frustracje niż poczucie dumy z możliwości spokojnego, długofalowego planowania i poprawiania ram życia publicznego. Mam wrażenie, jakbyśmy do końca nie wierzyli w trwałą suwerenność i w to, że jesteśmy gospodarzami własnego podwórka. Najgorsze jest zaś to, że w łonie narodu trwa zażarta bitwa o to, kto jest gospodarzem i kto ma prawo do zawłaszczania wszystkiego, nawet historii, bo o przyszłości niewiele w środowiskach władzy się mówi. Państwo jest źle zorganizowane, bo niszczy je wiecznie odgrzewany podział na: My i Oni. Trwa absurdalna bitwa o to, kto ma monopol na polskość, a zatem prawo do rządu dusz, o to kto jest lepszym, godniejszym Polakiem. Integracja, czy dezintegracja? Z prof. nadzw. dr JACKIEM ŁAWICKIM Rektorem Wyższej Szkoły Integracji Europejskiej w Szczecinie rozmawia Jacek Broszkiewicz Jeśli elitarny klub otwiera swe podwoje wszystkim chętnym, którzy chcą stać się jego członkami, zazwyczaj traci ten walor. Czy proces rozszerzania Unii Europejskiej zmierza we właściwym kierunku? Problem ten jest wielowątkowy. Ale zasadniczym pytaniem jest: czy integrować? Tak. Jestem tego procesu gorącym zwolennikiem. Jakże może być inaczej, skoro kadra uczelni, którą kieruję wywodzi się z ośmiu państw świata. Tendencje izolacjonistyczne w dzisiejszej dobie są nie tylko anachronizmem, ale trącą wręcz brakiem wyobraźni. Zasadniczo rzecz ujmując mówimy o integracji, jako o wyrazie pewnej postawy światopoglądowej, etycznej, która sprowadza się do tolerancji, jako podstawy współpracy: Szanuję twoje poglądy i oczekuję tego samego z twojej strony. Każde z państw zasiadając do stołu negocjacyjnego w sprawie przystąpienia do UE wniosło ze sobą własny pakiet wartości, wytworzonych przez poprzednie pokolenia i uwarunkowania dziejowe. Jest rzeczą niesamowitą, że powstanie tak szerokiej i spójnej Unii Europejskiej stało się faktem - a nawet cudem, jeśli wziąć pod uwagę historię naszego kontynentu. Nastąpiło coś, co do tej pory nie miało racji bytu: narody, społeczeństwa uszanowały odrębność i wartości swoich bliższych i dalszych sąsiadów. Co najważniejsze potrafiły sprowadzić swoje partykularne interesy do wspólnego pakietu. Pyta pan o granice rozszerzenia. Oczywiście one istnieją, ponieważ kryteria członkostwa są bardzo wyraźnie określone i nie jest tak, że każde państwo, które tego pragnie od razu może znaleźć się w tym elitarnym klubie. Przykładem jest ponad 100-milionowa Turcja od lat ubiegająca się bezskutecznie o członkostwo. Dopóki, bowiem w tym kraju nie zajdą zmiany dotyczące poszanowania mniejszości narodowych, państwo to nie ma on szans na dołączenie do UE. Wspomniał Pan o rezygnacji z partykularnych interesów na rzecz wspólnych wartości unijnych. Musimy pamiętać, iż nawet w ramach Wspólnoty Unijnej będziemy mieć do czynienia z próbami wywyższania własnych partykularnych interesów poszczególnych państw. Obecny kryzys gospodarczy, który jak fala tsunami ogarnia świat jest niewątpliwie papierkiem lakmusowym w sferze ekonomii unijnej. Weryfikuje postawy obyczajowe. Strajki pod hasłem Praca w Anglii tylko dla Anglików! albo niemieckie przedłużenie zakazu pracy dla Polaków są zjawiskami wydobywającymi na powierzchnię prawdziwą naturę ludzi. Z postawami nacjonalistycznymi i ksenofobicznymi będziemy mieć zawsze do czynienia w sytuacji pojawienia się problemów ekonomicznych, stanowiących zagrożenie dla bytu gospodarki danego kraju. Sądzę, że zbyt gorliwie przyjęliśmy za świętą zasadę kochajmy się. Jest to do realizacji w czasach dobrobytu. W czasach trudnych, kiedy w oczy zagląda lęk społeczeństw i narodów o swoją przyszłością wychodzi na jaw rzeczywisty system wartości i priorytetów. W sumie, więc, tak jak klasę człowieka poznaje się w sytuacjach ekstremalnie trudnych, tak i obecnie - na zimno będziemy mogli ocenić zachowania rządów i społeczeństw państw członkowskich UE. Dokona się zatem weryfikacja rzeczywistej wartości spójności Unii i wszystkich wartości gospodarczo-kulturalnych, które wiążą elementy tworzące tą jedyną w swoim rodzaju organizację światową. Jestem zafascynowany samą ideą Unii Europejskiej, proszę bowiem zwrócić uwagę na to, iż nigdy jeszcze w przebogatej historii naszego narodu nie mieliśmy tak długiego okresu pokoju, a w ciągu ostatnich dwudziestu lat tak wspaniałych możliwości rozwojowych zarówno dla obecnego i przyszłych pokoleń. Polacy są bardzo zdolnym narodem, ale naszą złą cechą narodową jest ciągłe malkontenctwo i narzekanie. Kilka lat mieszkałem w Kanadzie i miałem okazję do wielokrotnego obserwowania pracy robotników z wielu państw, bo przecież Kanada, podobnie jak USA to kraj wielonarodowościowy, zróżnicowany etnicznie i nie mam najmniejszych wątpliwości co do tego, że Polacy są narodem bardzo inteligentnym, pomysłowym, kreatywnym, zaangażowanym w to co robią i sumiennym zawodowo. Swoimi zdolnościami podnosimy stopę dobrobytu wielu Narodów świata. Wszędzie lepiej niż w Polsce? Takie przekonanie ma bardzo destrukcyjną moc. To trucizna, którą należy jak najszybciej wyplenić z mentalności Polaków. Może dlatego jesteśmy uważani, a może sami siebie uważamy, za najgorzej zorganizowane państwo w Unii Europejskiej? Nadzieja w pokoleniu, które nie zaznało dobrodziejstw mentalnych minionej epoki? Jest pozbawione kompleksów, prze do Europy i świata bez poczucia gorszości? Nie byłbym tak pewien słuszności tych stwierdzeń. To nie tak łatwo wydobyć się z postaw, sposobu myślenia kształtowanych przez wiele poprzednich pokoleń. W iluż polskich rodzinach nie ma tak niezbędnych do oddychania składników jak poczucie godności, uczciwość, honor, wstyd? Kindersztuba to pojęcie wyrzucone na śmietnik lub do lamusa. W wyścigu szczurów nic nie znaczy. Nie jestem zatem przekonany, że zmiany mentalne zmierzają w pożądanym kierunku, że osiągnięcie ogłady, umiejętności znalezienia się w każdej sytuacji nastąpią w ciągu życia jednego pokolenia zrodzonego już w warunkach wolności. To byłoby zbyt proste, a żywić nadzieję, że tak się stanie to przesadna łatwowierność. Dowodów na słuszność moich spostrzeżeń mamy aż nadto. Wystarczy spojrzeć na rodzącą się klasę polityczną trzydziesto-, czterdziestolatków, którzy stają się bezradni wobec faktu, że brak im klasycznego wykształcenia, że ich wiedza ma charakter tunelowy, że nie są oczytani, a języki obce znają tylko od strony biznesowej, o ile w ogóle je znają. Mówią, że są europejczykami, ale tak naprawdę to dopiero chcą się nimi stać. Tego zaś z dnia na dzień nie da się osiągnąć. Mamy wspaniałą młodzież, utalentowaną, inteligentną, ale jakże bliskie jej są wzorce utożsamiane przez serialowego Ferdynanda Kiepskiego. Nawiasem mówiąc popkultura produkująca tego typu śmiecie tylko utwierdza wielu ludzi, że inaczej niż Kiepski, nie da się żyć. Bo Kiepski mówi do swego syna: Zobacz, Walduś tak trzeba. A co trzeba? Oszukać, wykiwać, poniżyć, wyśmiać, wywyższyć się kosztem bliźniego. To są wzorce, jakimi karmi się obecne pokolenie i w ten sposób się je kształtuje. Na szczęście nie dotyczy to całej populacji. Paradoksalnie jak uczy historia większość zawsze się myli, a cywilizację pchają do przodu wybitne jednostki i środowiska ludzi myślących w kategoriach uniwersalnych. Takich w Polsce nie brakuje. Zatem kwestia przynależności naszego kraju do rodziny zgrupowanej w UE i wynikających stąd priorytetów cywilizacyjno-kulturowych jest kwestią bardzo istotną. W innych krajach też się kłócą, rywalizują na tym tle nie odbiegamy od przeciętnej. Niepokoją tylko motywy wzniecające nasze wewnętrzne spory. Myślę, że nie doceniamy ważnego faktu mającego wpływ na obecną kondycję moralną społeczeństwa. Po odejściu Papieża Jana Pawła II zabrakło Polakom autorytetu zdolnego ich jednoczyć w pozytywnych działaniach. Szybko zapomniano o przesłaniach, jakie Nasz Wielki Papież głosił. W tej pustce błyskawicznie pojawiła się, jak by to powiedział mistrz Wańkowicz miazga intelektualna. W jej obliczu dyskusja na temat przyszłości Europy i w niej Polski zaczyna być nie tylko interesująca, ale i wymagająca wielkiej pracy naszych elit intelektualnych. Dziękuję za tę część naszej rozmowy. Cd. w następnym wydaniu Euroregionów-Polska /Europrojektów PL 7

8 nr 2 8 POLSKA NAUKA W UNII EUROPEJSKIEJ I NA JEJ TLE Przedsiębiorczość akademicka szansą w czasie kryzysu Naukowcy z Uniwersytetu Stanforda stworzyli zaawansowane centrum technologiczne, które jest znane na całym świecie. Wszyscy dostrzegli ten sukces i obecnie podobne centra budowane są w około trzystu miejscach na świecie. Wszyscy chcą tworzyć gospodarkę opartą na wiedzy i powtórzyć sukces Amerykanów. Centra takie są tworzone w Europie, a także w Azji. Wiadomo, że firmy wysokich technologii przynoszą dużą wartość dodatnią i każdy chce swoją gospodarkę w ten sposób zbudować. Możliwości intelektualne osób pracujących na uczelniach, instytutach badawczych są komercjalizowane w coraz większym stopniu na wiele różnych sposobów, praktycznie we wszystkich częściach świata. Sukcesy SILICON VALLEY, technologii informatycznych, rozwiązań z wykorzystaniem Internetu, GPS-u, robotyki działają na wyobraźnię milionów ludzi na całym świecie, w tym także na tych, którzy pracują w szeroko rozumianym świecie nauki. Wszędzie próbuje się znaleźć rozwiązania pozwalające wykorzystać pracę umysłową i zarobić na niej w skali firmy, uczelni bądź kraju. Tworzone są różne modele rozwojowe, za każdym razem chodzi jednak o to, aby nowatorskie rozwiązania będące wytworem najtęższych umysłów świata wdrożyć do praktyki, przenieść na wyższy poziom życie ludzi, poziom technologiczny kraju, polepszyć jakość życia, zamożność a także zadowolenie. W zakresie przedsiębiorczości akademickiej w Polsce na razie zrobiono zbyt mało. W Europie Zachodniej dostrzeżoną tę szansę lat wcześniej. Szybko nadrobiono stracony czas. Przedsiębiorczość Akademicka to nie tylko pracownicy uczelni wyższych ale także absolwenci, studenci. Pod tym względem Polska zrobiła pierwszy, duży krok. Zwiększyła się liczba studentów. Teraz ważne jest, aby nie opuszczali oni kraju tylko tworzyli nowe miejsca pracy. Należy stworzyć wszędzie warunki do tego aby absolwenci zakładali własne firmy i to w obszarach, w których nie ma aktualnie konkurencji, a które są przyszłościowe. Wspieranie przedsiębiorczości akademickiej powinno być jednym z celów władz uczelni, władz regionu, władz państwowych. Jeżeli tego wszystkiego zaniechamy - będzie następował exodus absolwentów z Polski. Przypomnijmy wcześniejsze informacje. Jeżeli założymy, ze wykształcenie jednej osoby to koszt 200 tysięcy złotych, to przy wyjeździe 2 milionów osób straty Państwa wynoszą jednorazowo 400 miliardów złotych. Wielokrotnie więcej, niż niektórzy Ministrowie próbują uzyskać z prywatyzacji. Dochodzą kolejne straty w następnych miesiącach, gdy podatki z wypracowanych zysków zostają za granicą. Takiej sytuacji nie powinno się dalej tolerować. Rozwój odpowiednich form przedsiębiorczości powinien zahamować tą sytuację Mogą tego dokonać Ci, którzy będą tworzyć nowe podmioty gospodarcze, a w nich zatrudniać będą kolejnych absolwentów. Przytoczmy przykłady znane ze świata: 40% absolwentów Insead, paryskiej szkoły biznesu zakłada własną firmę; 20% absolwentów Massachusetts Institute of Technology (MIT) zakłada własną firmę; jedynie 6% absolwentów Harvard Business School pracuje w dużych przedsiębiorstwach spowodowało to w 2000 r. zmianę prowadzonego przez osiemdziesiąt lat general management course (kurs zarządzania) na entrepreneurship course (kurs przedsiębiorczości). Zarabianie na własny rachunek nie jest już postrzegane negatywnie. W Europie i Azji praca na własny rachunek długo była źle widziana, a przedsiębiorcy byli społecznymi wyrzutkami. Natomiast w amerykańskiej kulturze nieograniczonych możliwości na przedsiębiorców, którzy odnosili sukcesy ludzie patrzyli z dumą, a często także z refleksją jeżeli on może to robić, to mogę i ja (lub moje dzieci). Bank Boston Report: jeśliby firmy założone przez absolwentów i wykładowców Massachusetts Institute of Technology (MIT) utworzyły niezależny naród, dochód wytworzony przez te firmy uplasowałby ten naród na 24. pozycji wśród największych gospodarek świata firm związanych z MIT (rozrzuconych po całym świecie), które istniały w 1997 roku, zatrudniało 1,1 mln ludzi i miało roczną sprzedaż na całym świecie rzędu 232 mld USD. Wartość ta jest w przybliżeniu równa PKB rzędu 116 mld dolarów, zbliżonemu do PKB RPA lub Tajlandii z 1996 r. NIEMCY Tworzenie miejsc pracy nie jest celem samym w sobie. Musimy zrozumieć, że tylko z nowymi produktami możemy sprostać międzynarodowej konkurencji. Z uwagi na otwarte rynki i globalizację rzadko będziemy produkować produkty masowe w tym kraju (Niemcy) ( ). Dalszy wzrost gospodarczy jest możliwy dzięki innowacyjności, a wzrost sam przełoży się na więcej miejsc pracy ( ). Wiele przedsiębiorstw zbankrutowało dlatego, że koncentrowały się one na kontrolowaniu spirali kosztów ( ). Zawsze będziemy drogim krajem. Dlatego musimy znaleźć się na pierwszej linii postępu technicznego. Te słowa, wypowiedziane przez Ludolfa von Wartenberga, prezesa Bundesverband der Deutschen Industrie (głównego niemieckiego stowarzyszenia pracodawców) K.U. Leuven Dobrym przykładem efektywnej organizacji transferu technolgii może się pochwalić K.U. Leuven w Belgii, korzystający ze wsparcia środków samorządu regionalnego. Uniwersytet powołał do życia organizację K.U. Leuven Badania i Rozwój odpowiedzialną za komercjalizację know-how uniwersytetu, poprzez licencjonowanie i poprzez zakładanie nowych firm. Zarządza ona prawami własności intelektualnej i jest współwłaścicielem dwóch funduszy inwestycyjnych (ustanowiła je wraz z dwoma bankami handlowymi). K.U. Leuven utworzył kilka parków naukowych np. Haasrode- bszar 120 ha, na którym ulokowano firmy odpryskowe uniwersytetu (spin-off), zatrudniające ok osób. Ostatnio otwarto kolejny park, następny jest na etapie planowania. W jednym z parków zorganizowano inkubatory z przestrzenią biurową dla 70 firm, podczas gdy dwa kolejne centra inkubacji przygotowywane są w rewitalizowanych budynkach biurowych. W kolejnym parku znajduje się Centrum Biznesu-wspólne obiekty biurowe, w których znajdują się nie tylko firmy IT, ale również firmy zajmujące się multimediami, komunikacją, tekstyliami i powłokami malar-

9 POLSKA NAUKA W UNII EUROPEJSKIEJ I NA JEJ TLE nr 2 skimi dla przemysłu, a także firmy pośrednictwa pracy, importowo-eksportowe, drukarnia i firma tłumaczeniowa. Prawdopodobnie najbardziej imponującym osiągnięciem K.U. Leuven jest międzyuniwersytecki ośrodek mikroelektroniki (Interuniversity MicroElectronics Center-IMEC), uważany za czołowy europejski samodzielny ośrodek badawczy w zakresie mikroelektroniki, nanotechnologii, umożliwiających stworzenie metod projektowych i technologii dla systemów ICT. Stworzony w 1984 r. przez legendarnego profesora R. van Overstraetena prowadzi badania przedkonkurencyjne wraz ze wszystkimi korporacjami ICT, które także mogą wykorzystywać obiekty IMEC do swoich własnych badań. Centrum prowadzi kursy, których uczestnicy pochodzą z wielu krajów świata. K.U. Leuven zarządza wieloma sieciami wysokiej technologii, włączając w to DSP Valley, Leuven Security Excellence Consortium i inne. Cambridge Uniwersytet w Cambridge, uważany jest za najlepszy uniwersytet na świecie z największą liczbą laureatów Nagrody Nobla (81), fundacją Izaaka Newtona i legendarnym Laboratorium Cavendish, gdzie po raz pierwszy rozszczepiono atom i stworzono pierwszy model struktury DNA. Cambridge zaczęło wspierać powstawanie technostarterów dopiero w 1996 r., pod rządami wicekanclerza Sir Aleka Broersa, byłego kierownika Zespołu Badawczego IBM. Cambridge wspiera obecnie ponad przedsiębiorstw zajmujących się zaawansowaną technologią (w 1978 r. było ich zaledwie 20), z których 98% bezpośrednio współpracuje z uniwersytetem, mimo że jedynie 10% z nich wywodzi się z murów Cambridge. Ta zmiana przyczyniła się do przekształcenia jednego z najuboższych obszarów w Wielkiej Brytanii w jeden z najlepiej prosperujących i najszybciej rozwijających się regionów. Oxford Na bardziej szczegółowy wgląd we fragment brytyjskiej populacji spin-offs pozwalają najnowsze badania (sierpień 2004 maj 2005) prowadzone na terenie hrabstwa Oxfordshire (obejmujące trzy instytucje: University of Oxford, Oxford Brookes, Cranfield DCMT Defence College of Management and Technology)21. Analiza 114 spółek wykazała, że większość tych podmiotów została utworzona przez pracowników Oxford University, co potwierdzałoby tezę, iż jednym z kluczowych czynników decydujących o podaży takich firm jest jakość i intensywność prowadzonych badań. 2/3 tych podmiotów powstało w latach 90-tych, podczas gdy około 40 z nich zostało założonych na przełomie obecnej dekady. Co jest szczególnie zastanawiające (również z naszego polskiego punktu widzenia) to fakt, że sporo spółek spin-off na terenie Oxfordshire powstało na początku lat 90-tych, a więc na kilka lat przed inicjatywami rządu Labourzystów (rok 1997) i głębokimi zmianami, jakich dokonał sam Uniwersytet Oxfordzki w swoim podejściu do transferu technologii. Spółki te powstawały więc w środowisku mało przychylnym przedsiębiorczości. Czyżby miało to oznaczać, iż bardziej od publicznego wsparcia liczy się socjo-kulturowy model indywidualnego badacza? Jak pomóc Spółkom Spin-off Struktura podmiotowa uruchamianych programów nie jest zbytnio zróżnicowana. Generalnie starają się one adresować cztery obszary zagadnień: po pierwsze zwiększyć dostępność infrastruktury materialnej, np. w postaci inkubatorów i akceleratorów przedsiębiorczości, parków naukowo-technologicznych czy usługowych centrów laboratoryjnych; po drugie zwiększyć dostępność zasobów finansowych poprzez oferowanie środków na zasilenie różnych początkowych faz rozwoju takiej firmy (seed money, start up money) na warunkach bardziej przystępnych niż finansowanie pozyskiwane z rynku (np. konkurs na najlepszy biznes plan, publiczne fundusze venture capital); po trzecie oferowanie specyficznej wiedzy (doradztwo) niezbędnej do przygotowania i uruchomienia projektu; po czwarte podejmowanie działań mających na celu zmianę nastawień społecznych i pogłębienie kultury przedsiębiorczości w środowisku naukowym (np. konferencje promocyjne, seminaria, zmiany w procedurach wewnętrznych instytucji mające sprzyjać powstawaniu firm). Co można w tym zakresie zrobić? Powinniśmy zacząć już od wczesnych etapów kształcenia. Na uczelniach wyższych w połowie okresu studiów powinny obowiązkowo odbywać się zajęcia z przedsiębiorczości dla wszystkich kierunków studiów, a później tak dobierać prace dyplomowe i końcowe, aby dawały praktyczne rozwiązania gospodarcze. Na Dolnym Śląsku zrozumieliśmy tę prawdę i utworzyliśmy dwa lata temu Dolnośląską Radę Przedsiębiorczości i Nauki (DRPiN) przy Loży Dolnośląskiej BCC, aktualnie obejmującą 11 uczelni wyższych oraz 10 organizacji biznesowych. Rada powołała już odpowiednie zespoły robocze. Aktywny jest m.in. Zespół ds. Przedsiębiorczości Akademickiej, który dokonuje odpowiedniej inwentaryzacji przedsiębiorstw z tego regionu. Na bazie Rady łatwo będzie utworzyć odpowiednie zespoły robocze obejmujące wszystkie uczelnie Dolnego Śląska, nawiązać bezpośrednią współpracę uczelni i przedsiębiorców, w tym także w zakresie upowszechniania najlepszych przypadków (case studies). W ten sposób Dolny Śląsk może stosunkowo szybko wdrożyć do praktyki rozwój przedsiębiorczości opartej na wiedzy. Dolnośląska Rada Przedsiębiorczości i Nauki może być zatem platformą do wdrożenia nauczania przedsiębiorczości i innowacyjności wśród studentów i absolwentów wyższych uczelni z wykorzystaniem potencjału dolnośląskiego przemysłu. Czy taki model nie może objąć obszaru całego kraju? Piotr A. Wrzecioniarz Profesor Politechniki Wrocławskiej Prezes Zarządu Tüvpol Sp. z o.o. Prezes Zarządu Intergeo Polska Sp. z o.o., Rzecznik DRPiN 9

10 nr 2 ROZMOWY O POLITYCE REGIONALNEJ: Liczy się kreatywność i determinacja Z mgr inż. BARBARĄ MUCHALSKĄ Prezesem Zarządu Agencji Rozwoju Regionalnego w Częstochowie S.A. rozmawia Jacek Broszkiewicz Kiedy w maju tego roku umawialiśmy się na ten wywiad, wspominała Pani o 100-leciu Wystawy Gospodarczej w Częstochowie. To miasto jest kojarzone w całym świecie z kultem Maryjnym, ale rzadko ze stolicą silnego gospodarczo subregionu województwa śląskiego. Przedsiębiorczość jest tutaj bardzo mocno zakorzeniona... Do obchodów 100-lecia Wystawy Przemysłu i Rolnictwa, która odbyła się w 1909 roku mam bardzo osobisty stosunek, choćby dlatego, że pan prezydent miasta Tadeusz Wrona powołał mnie na funkcję przewodniczącej komitetu organizacyjnego tych obchodów. Ale powód wagi, jaką przywiązuję do tego wydarzenia jest znacznie głębszej natury. Nie każdy zdaje sobie sprawę, jaki miało ono wówczas pod zaborem rosyjskim sens i jaki symboliczny wyraz. Wystawa została 100 lat temu zorganizowana siłami wyłącznie samych przedsiębiorców. To oni polscy ówcześni biznesmeni zapragnęli zamanifestować, wraz ze wspierającymi ich środowiskami patriotycznymi, prostą prawdę, że dążąc do sukcesu i dobrobytu stwarzamy sobie więcej szans na przetrwanie jako naród. Funkcję prezesa Wystawy pełnił Stefan Lubomirski. Był to pokaz polskiej przedsiębiorczości na wielką skalę specjalnie wybudowano dla jej potrzeb kilkadziesiąt pawilonów, kilkanaście z nich tych wymurowanych - przetrwało do dzisiejszych czasów i zostały odrestaurowane przez samorząd i przywrócone dawnej świetności. Są pamiątką, a jednocześnie memento dla obecnego pokolenia, wskazówką, w jakim kierunku należy podążać, wbrew przeciwnościom i trudnościom. Czasy jednak się zmieniły, podobnie jak miasto, które wcześniej stało na przemyśle stalowym i włókiennictwie... To prawda. Obecnie Huta Częstochowa należy do inwestora ukraińskiego i przeżywa kłopoty związane z ogólnoświatowym kryzysem w branży stalowej, włókiennictwo prawie całkowicie zanikło, choć nadal, z chwilowymi mam nadzieję kłopotami prosperuje Stradom - firma o ponad 100-letniej tradycji. Coraz prężniej rozwijający się Polontex oferuje bardzo atrakcyjne firany, poszukiwane na całym świecie. Zasadniczo jednak rozwój gospodarczy Częstochowy i obszaru, dla którego jest ona centrum finansowo-administracyjnym, zmierza w kierunku najbardziej pożądanym i wspieranym przez Agencję, którą mam przyjemność kierować, czyli w maksymalnym poszerzaniu sfery małych i średnich, a także mikro przedsiębiorstw. Myślę, że korzystamy tutaj z pewnego handicapu natury mentalnej. Nawet w czasach najbardziej mrocznego stalinizmu Częstochowa była miastem rzemieślników. Te geny tkwią w naszym społeczeństwie od pokoleń i cała sztuka polega na tym, by jak najskuteczniej je obudzić. Jaką rolę w tych procesach ma do spełnienia ARR w Częstochowie? Agencja w 98 procentach jest własnością miasta, w związku z czym jest instrumentem powołanym przez samorząd do realizowania polityki rozwojowej w sferze gospodarczej. Nie zamykamy się jednak w granicach administracyjnych miasta, bo przecież byłoby to odcięciem się od życiodajnych strumieni w postaci kapitału finansowego, intelektualnego, zasobów pracy, które przepływają z i do miasta. A więc nasze działania mają wymiar ponad lokalny, bo Częstochowa nie jest wyspą a nam zależy na współpracy z sąsiadami. Istnieje bardzo ścisłe sprzężenie zwrotne pomiędzy rozwojem miasta a sąsiednich gmin i powiatów. To czynnik, który ma podstawowe znaczenie dla programowania pracy Agencji a w programowaniu tym pierwszorzędną rolę odgrywa rozbudzanie i umacnianie ducha przedsiębiorczości. Nawiązując do wspomnianej wystawy sprzed 100 lat chciałabym zauważyć, że wówczas czasy dla przedsiębiorców nie były łatwiejsze niż dzisiaj one są zawsze trudne ale przedsiębiorcy potrafią pokonywać trudności. Co może zaoferować instytucja otoczenia biznesowego, taka jak ARR w Częstochowie tym ludziom, którzy decydują się żyć i pracować na własny rachunek? Staramy się prowadzić działania wspierające przedsiębiorczość, realizujemy wiele programów unijnych służących temu celowi. Dużą rolę w kontaktach z początkującymi lub potencjalnymi przedsiębiorcami odgrywa Punkt Konsultacyjny, w którym można zasięgnąć informacji na przykład o tym, co Unia Europejska może mu zaoferować, z jakich programów można skorzystać. To bardzo ważne informacje, bo w ślad za skutecznym skorzystaniem z nich idzie kapitał, dotacje na konkretne przedsięwzięcia, pomysły. Oczywiście wyczerpująco udzielamy wiedzy na temat warunków rozpoczynania działalności gospodarczej. Aktualnie prowadzimy projekt dofinansowywany z Unii Europejskiej. Pierwszy pod nazwą Własna firma szansą na lepsze jutro, który na dziś obejmuje grupę 60 osób, spośród których 46 otrzyma spore dofinansowanie, bo w wysokości do 40-tu tysięcy złotych na założenie własnego biznesu oraz wsparcie pomostowe po tysiąc zł. miesięcznie przez pół roku. Prócz pieniędzy oferujemy tym ludziom szkolenie, doradztwo i oczywiście nadzór, ale taki bardziej wspomagający niż kontrolujący, chociaż i ta funkcja musi być realizowana w końcu to są publiczne pieniądze w prywatnych rękach. Zależy nam po

11 AGENCJA ROZWOJU REGIONALNEGO W CZĘSTOCHOWIE S.A. nr 2 prostu na tym, by nowe firmy przetrwały na rynku, umocniły się na nim i dobrze prosperowały. Czy przy podejmowaniu decyzji o udzieleniu pomocy finansowej analizujecie Państwo biznesplany nowicjuszy pod kątem ich realnych przesłanek, szans? W pierwszej fazie zwracamy uwagę na indywidualne predyspozycje potencjalnych kandydatów na przedsiębiorców. To można ocenić na podstawie kwalifikacji zawodowych, przeprowadzonych rozmów, można wyłowić takie cechy jak: kreatywność, zdolność do elastycznego myślenia i działania, determinację, konsekwencję, rozeznanie rynku. W drugiej fazie już po szkoleniach i doradztwie oceniane są biznesplany. Mamy grupę doświadczonych fachowców którzy bardzo wnikliwie je analizują, każdy jest oceniany przez dwóch niezależnych ekspertów a cała ocena nadzorowana jest przez jednostkę wdrażającą, w naszym przypadku to jest Wojewódzki Urząd Pracy. Pomysł też ma znaczenie jednak to nie jest podstawowe kryterium. Obecnie nie ma najmniejszego problemu z wyprodukowaniem czegokolwiek sztuką jest umieć sprzedać towar, czy usługę. Projekt, którym wspomniałam będzie rozszerzony i przedłużony bowiem kontynuować go będziemy w ramach Europejskiego Funduszu społecznego realizujemy z Wojewódzkim Urzędem Pracy także w przyszłym roku w sumie objętych nim zostanie jeszcze 80 osób, które zamierzają próbować własnych sił w biznesie. Czy tylko dotacje, szkolenia i doradztwo? Naszym sztandarowym przedsięwzięciem, które udało się Agencji zrealizować jest wybudowanie i oddanie do użytku Parku Przemysłowo-Technologicznego. Na tę inwestycję w poprzednim okresie finansowania otrzymaliśmy z Agencji Rozwoju Przemysłu ponad 20 milionów złotych. Te pieniądze wydaliśmy na wybudowanie hal produkcyjno-magazynowych przy ul. Legionów, mieszczących się w budynku dysponującym 5,5 tysiącami metrów kwadratowych powierzchni. Jest ona dziś w 100 procentach wykorzystana przez znane i duże przedsiębiorstwa jak Drewno i Magneto. Drugim elementem inwestycji był remont budynku przy ul. Wały Dwernickiego o pow. ok. 6 tys. m2 gdzie oferujemy firmom powierzchnie biurowe i produkcyjne dla drobnej, nieuciążliwej produkcji. Znajdują się tam również sale szkoleniowe i wystawiennicze. Czy wspieranie przedsiębiorczości przez ARR w Częstochowie ma wybiórczy charakter? Mam na myśli preferowanie firm innowacyjnych. Wdrażanie rozwiązań innowacyjnych jest procesem długotrwałym i bardzo trudnym. Współdziałanie nauki i przemysłu to zadanie, które dopiero stoi przed nami. Agencja realizuje szereg działań w tym zakresie, bo przecież musimy technologicznie gonić Europę i świat. Wspólnie z Górnośląską Agencją Przekształceń Przedsiębiorstw oraz kilkoma innymi instytucjami otoczenia biznesowego tworzymy sieć transferu technologii, której celem jest zbieranie od przedsiębiorców informacji na temat interesujących ich technologii, wyszukiwanie ich w uczelniach krajowych i zagranicznych i przekazywanie im konkretnych kontaktów zmierzających do spełniania ich potrzeb. Owocuje to czasem kojarzeniem firm, co jest zjawiskiem bardzo pożądanym. Zajmujemy się także audytami marketingowymi dla przedsiębiorców. Właśnie otrzymałam informację z PARP, że ARR w Częstochowie została włączona do sieci innowacyjnej tej instytucji i przewidziano dla nas środki na rozwijanie współpracy pomiędzy firmami a naszymi uczelniami i transfer technologii. W tej dziedzinie liczę na zacieśnienie współpracy z Politechniką Częstochowską, co zaowocuje jak najszybszym zetknięciem się tych na razie jeszcze odległych dwóch światów: nauki i przemysłu. Czy to będzie tak proste? Nie. Jest jeszcze wiele luk prawnych dotyczących przede wszystkim komercjalizacji technologii i podziału praw do wynalazków dokonanych w konkretnej uczelni. W tej chwili naukowcom po prostu nie opłaca się wykorzystywać swoich dzieł i nowatorskich rozwiązań. Mówiąc otwarcie, jeśli ktoś nie chce kraść swojego pomysłu uczelni, w której pracuje, to dogadanie się na tym polu jest niezwykle trudne. Nie zawsze uczelnie, które przecież są ukierunkowane na kształcenie, wywiązują się do końca ze swych powinności jako właściciele patentów, czy innych wynalazków. Z drugiej strony nie ma w Polsce wzorców funkcjonujących na Zachodzie, które umożliwiają szybką komercjalizację wynalazku. Uczelniom często nie chce się zabiegać o wdrożenie rozwiązania do przemysłu. Nie wiadomo jaki ekwiwalent należeć się powinien uczelniom za udostępnienie sprzętu laboratoryjnego. To biała plama. Nie ma czystej drogi w tym obszarze. Uczelnie powinny być bardziej elastyczne i mniej chciwe w tej dziedzinie. Potrzebne są jasne i uczciwe zasady postępowania obu stron. To trudne w tych środowiskach, w których hierarchia, konkurencja, a czasem i niechęć odgrywają istotną rolę. Rozwój wiedzy i jej komercjalizacja to problem ze zmierzeniem się z którym będzie najwięcej kłopotów? Myślę, że tak. Istotnym czynnikiem w tym kontekście jest potrzeba zmiany wśród młodzieży wizji własnego życia zawodowego. Przez dziesięciolecia ze społeczeństwa wyparował ten dobry wzór osoby prowadzącej działalność gospodarczą. Była ona postrzegana jako szara, szkodliwa społecznie strefa, wręcz godna pogardy. Słowo prywaciarz oddaje istotę tej mentalnej spuścizny. Dziś chodzi o to, by z własnej przedsiębiorczości, z faktu posiadania własnego, dobrze prosperującego biznesu uczynić jedną z największych cnót i zalet. Ludzie biznesu prowadzonego legalnie i uczciwie powinni stać się wzorem do naśladowania, mistrzami, śladami których iść jest zaszczytem. Prowadzenie własnej firmy to szlachetne, uczciwe i przysparzające ogromnej satysfakcji zajęcie, budujące siłę gospodarczą Polski, ale także dobrobyt poszczególnych rodzin. Dziękuję za rozmowę.

12 nr 2 12 POLSKA NAUKA W UNII EUROPEJSKIEJ: Śląski Wodny Lider Innowacji Z JAROSŁAWEM KANIĄ Prezesem Zarządu Górnośląskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów S.A. w Katowicach rozmawia Iwona Kolasińska Kieruje Pan jednym z najstarszych przedsiębiorstw wodociągowych na terenie woj. śląskiego i kraju. Jego tradycja sięga ponad 120 lat, a np. Stacja Uzdatniania Wody Zawada, od której rozpoczęto w 1882 roku budowanie systemu wodociągów, leży dzisiaj na Szlaku Zabytków Techniki. Czym wyróżnia się śląski system zaopatrzenia w wodę? Pierścieniowy system zaopatrzenia w wodę woj. śląskiego jest w skali kraju unikalny. Do miast aglomeracji górnośląskiej dostarczamy wodę spoza zurbanizowanego centrum województwa, głównie z kaskady Soły oraz ze zbiornika w Goczałkowicach od południa oraz ze źródeł głębinowych na północy. Pierścieniowy system zaopatrzenia w wodę został rozbudowany na potrzeby przemysłu w II połowie XX wieku. Dziś dzięki niemu Śląsk nie tylko nie ma problemów z zaopatrzeniem w wodę, ale dysponujemy większymi o ok. 30 proc. od bieżącej konsumpcji możliwościami produkcyjnymi. Na południu województwa mamy zlokalizowane stacje bazujące na wodach powierzchniowych, skąd pochodzi 80 proc. naszej produkcji, na północy cztery stacje, które bazują na ujęciach głębinowych. Dzięki systemowi rurociągów i zbiorników wyrównawczych możemy w każdej chwili przerzucić wodę z jednego krańca województwa na drugi na odległość prawie 100 kilometrów. W praktyce awaria czy wyłączenie nawet największego naszego zakładu uzdatniania wody np. w Goczałkowicach nie będzie przez naszych odbiorców zupełnie zauważone. Utrzymanie takiego sytemu jest kosztowne, natomiast zapewnia on niespotykany poziom bezpieczeństwa zarówno co do jakości, jak i pewności dostaw wody. W skład przedsiębiorstwa wchodzą obecnie dwa zakłady oraz dziewięć stacji uzdatniania wody. Nasz system zaopatrzenia w wodę obejmuje 1000 km sieci magistralnej. Dostarczamy wodę ponad 3 milionom mieszkańców woj. śląskiego oraz części woj. małopolskiego w ponad 60 gminach, które obejmują obszar km². To sprawia, że jesteśmy jednym z największych przedsiębiorstw wodociągowych w kraju i jednym z większych w Europie. Obecnie stale unowocześniamy, optymalizujemy i modernizujemy nasz system zaopatrzenia w wodę. W sytuacji, gdy nie ma potrzeby oszczędzania wody, nie myśli się z reguły o tym, jak duże ma ona znaczenie w codziennym życiu... Staramy się uświadamiać znaczenie wody dla gospodarki regionu i kraju. Jest to przecież czynnik decydujący o lokalizacji prawie każdej inwestycji a poprzez to dostępność wody decyduje o rozwoju cywilizacyjnym. Były w historii naszego województwa takie okresy szczególnie w pod koniec lat 80tych., kiedy wody brakowało w wielu miejscach województwa. Obecnie na skutek restrukturyzacji przemysłu i zmniejszeniu strat wody na sieci dysponujemy jej nadwyżkami produkcyjnymi, które, mamy nadzieję, w niedługim czasie zostaną zagospodarowane na przykład przez energetykę, która będzie odtwarzała swoje moce produkcyjne. Znaczenie wody dla regionu nakłada na nas odpowiedzialność ochraniania systemu zaopatrzenia w wodę. W jakim zakresie w przedsiębiorstwie wykorzystuje się nowoczesne technologie? Przedsiębiorstwo stara się wykorzystywać najnowsze technologie na różnych etapach uzdatniania i dystrybucji wody. Są to min. nowoczesne systemy drenażowe, ozonowanie, filtracja na węglach aktywnych, automatyka, aparatura kontrolno-pomiarowa, systemy rur, nowoczesne zespoły pompowe, falowniki, armatura itd.. Staramy się nadążać za tym, co jest oferowane na świecie w zakresie technologii uzdatniania wody i praktycznie wykorzystujemy wszystkie dostępne technologie. To zapewnia bardzo wysoki poziom jakości naszego produktu jakim jest uzdatniona woda. W najbliższych 2-3 latach mamy zamiar wprowadzać szerzej technologię dezynfekcji wody promieniami UV. Jest to rozwiązanie techniczne stosowane w Europie w przedsiębiorstwach wodociągowych zaledwie od kilku lat. Prowadzimy ponadto badania porównawcze z przedsiębiorstwami wodociągowymi w Polsce i Europie. Dotyczy to m.in. takich zagadnień, jak jakość wody, bezpieczeństwo dostaw, zużycie energii. Porównujemy nakłady kosztów na uzdatnienie jednego metra sześciennego wody. Wszystko to daje nam obraz, w którym miejscu w skali europejskiej się znajdujemy. Obecnie przygotowywany jest kolejny raport, na podstawie którego będziemy mogli ocenić, w jakim zakresie w ostatnim roku zbliżyliśmy się do najlepszych w branży. Górnośląskie Przedsiębiorstwo Wodociągów S.A. zostało laureatem nagrody Lider Innowacji 2009 za laboratorium chemiczne i mikrobiologiczne oraz linię ozonu i węgla aktywnego. Jakie korzyści z tych inwestycji będą mieli użytkownicy wody? Tytuł Lider Innowacji jest docenieniem działań, które podjęliśmy w bardzo tradycyjnej branży. Takie rozwiązania, jak linia ozonowania i filtracji na węglu aktywnym w Goczałkowicach oraz gruntowna modernizacja technologiczna naszego centralnego laboratorium służą dwóm celom. Poprzez technologie ozonowania i filtracji na węglu aktywnym uzyskujemy bardzo dobrej jakości wodę natomiast poprzez zastosowanie najnowszych technologii laboratoryjnych możemy tę jakość stale monitorować i potwierdzać. Dzięki temu mieszkańcy woj. śląskiego otrzymują wodę o bardzo wysokich parametrach fizyko-chemicznych oraz smakowych. Znacząco redukujemy ilość chloru, który dotychczas był podstawowym środkiem dezynfekującym. Znacznie zmniejszyła się też ilość substancji organicznych i ich pochodnych w wodzie. Dzięki wprowadzeniu spektrometrów, chromatografów oraz nowoczesnych systemów mineralizacji i destylacji mamy możliwość przeprowadzenia badań wody wielokrotnie szybciej i precyzyjniej niż to przewiduje rozporządzenie ministra zdrowia. Dla przykładu podam, że standardowe testy na obecność bakterii, które są narzucone rozporządzeniem ministra zdrowia dają wyniki po 72 godzinach. Nasze technologie pozwalają na wykrycie szkodliwych bakterii w ciągu 24 a nawet 18 godzin. To poprawia oczywiście bezpieczeństwo epidemiologiczne wody. Jest ona zresztą badana na każdym etapie procesu uzdatniania. Rocznie wykonujemy ponad 200 tys. badań wody, co świadczy o tym, jak dużą wagę przywiązujemy w naszym przedsiębiorstwie do jakości produktu. Jest to potwierdzone certyfikatami ISO i certyfikatami w zakresie badań laboratoryjnych. Bardzo poważnie traktujemy misję zakładu, która zawiera się w haśle Dajemy ludziom wodę, a woda to życie. Przedsiębiorstwo przyjęło i realizuje politykę jakości, której nadrzędnym celem jest zadowolenie klienta z najlepszej jakości wody. Od lat trwa współpraca ze śląskimi uczelniami. Jakie tematy badawcze są podejmowane?

13 GÓRNOŚLĄSKIE PRZEDSIĘBIORSTWO WODOCIĄGÓW S.A. nr 2 Współpracujemy z jednostkami naukowymi nie tylko z naszego województwa, jak Politechnika Śląska czy Uniwersytet Śląski, ale również z AGH w Krakowie, Politechniką Wrocławską i innymi uczelniami i jednostkami badawczymi, które wykonują zlecenia na potrzeby naszego przedsiębiorstwa. W ostatnim czasie pojawiło się kilka wspólnych projektów, które chcemy realizować, m.in. z Instytutem Badań Systemowych w Warszawie. Złożyliśmy aplikacje dotyczące dwóch projektów badawczych dotyczących zagadnień optymalizacji zarządzania systemem zaopatrzenia w wodę oraz projekt dotyczący szeroko pojętego bezpieczeństwa systemu. Poza tym z naukowcami z Uniwersytetu Śląskiego współuczestniczymy w projekcie badawczym, który dotyczy prototypowania aparatury do wczesnego wykrywania zanieczyszczeń. Ze względu na ciągły przepływ wody w procesach technologicznych wykrycie jej skażenia jest trudne i wymaga zastosowania bardzo czułych urządzeń. W proponowanym rozwiązaniu jako sygnalizator ewentualnych zanieczyszczeń wykorzystuje się bakterie, których reakcje na ewentualne zanieczyszczenia wpływają na zawartość tlenu w wodzie. Pomiar zmian poziomu tlenu w wodzie pozwala natychmiast wykryć ewentualne skażenia. Wdrożenie tego rozwiązania w naszym systemie byłoby dodatkowym podwyższeniem poziomu bezpieczeństwa. Czy w ramach tej współpracy wykorzystywane są zewnętrzne środki finansowe? Staramy się w tym obszarze pozyskać środki zarówno krajowe jak i europejskie. Między innymi aplikujemy o środki w ramach funduszy dedykowanych dla konsorcjów naukowo przemysłowych, w których obecny jest świat nauki i firmy zainteresowane konkretnymi wdrożeniami. Na modernizację naszych technologii pozyskujemy środki głównie z funduszy ekologicznych. Przygotowujemy aplikacje dofinansowanie innowacyjnych technologii do programu POIG. Zgodnie z Ramową Dyrektywą Wodną Parlamentu Europejskiego woda nie może być traktowana jedynie jako produkt handlowy. Jest dziedziczonym dobrem. Jakie są działania proekologiczne w przedsiębiorstwie odpowiedzialnym za jej zasoby w województwie? Duży nacisk kładziemy na optymalizację naszych systemów w zakresie ograniczania strat surowca jakim jest woda oraz na zmniejszenie energochłonności procesów technologicznych. Zastosowane w większości naszych zakładów i stacji układy regulacyjne pracy zespołów pompowych pozwoliły na zmniejszenie zużycia energii i bardziej stabilną pracę układu hydraulicznego naszej sieci dystrybucyjnej w zakresie przepływów i ciśnień. Ważnym kierunkiem działań proekologicznych będzie wykorzystanie i rozwijanie alternatywnych źródeł energii. Celem tego działania jest obniżenie kosztów zużycia energii elektrycznej w przedsiębiorstwie i lepsze wykorzystanie jego majątku. Wprowadzamy do ogrzewania naszych obiektów pompy ciepła. Myślimy o zastosowaniu skojarzonych systemów grzewczych opartych o energię solarną i energię geotermalną. Podjęliśmy współpracę z Południowym Koncernem Energetycznym w zakresie wykorzystania naszych obiektów hydrotechnicznych do produkcji zielonej energii. Prowadzimy prace koncepcyjne nad wykorzystaniem terenów przy naszych obiektach pod instalacje energetyki wiatrowej. Takie projekty są przygotowywane w powołanym w naszym przedsiębiorstwie Biurze Badań i Rozwoju Technologicznego we współpracy z Wydziałem Strategii i Rozwoju. Ponieważ priorytetem w Dyrektywie Wodnej UE jest w pierwszym rzędzie wykorzystanie wód powierzchniowych, można powiedzieć, że już dziś ją realizujemy. 80% wody uzdatniamy właśnie na bazie ujęć powierzchniowych, które są w przeciwieństwie do źródeł głębinowych łatwiej odnawialne. W przyszłości będzie to miało ogromne znaczenie, bo pozyskiwanie wód ze źródeł głębinowych będzie się wiązało z większymi opłatami na rzecz środowiska, niż korzystanie z powierzchniowych. Jako przedsiębiorstwo i region już jesteśmy przygotowani do wyzwań które niosą w zakresie gospodarki wodnej zobowiązania akcesyjne. Przedsiębiorstwo jest współorganizatorem Targów Urządzeń i Technologii Branży Wodociągowo-Kanalizacyjnej HydroSilesia. Przedsiębiorstwo powołało do życia jedyny w kraju Śląski Klaster Wodny. W najbliższym czasie wspólnie z innymi przedsiębiorstwami wodociągowymi myślicie o powołaniu Śląskiej Regionalnej Izby Wodociągowej. Czemu służą takie inicjatywy? Każda z tych inicjatyw służy integracji środowiska wodociągowego w kraju i regionie. Przyczynia się także do zwrócenia uwagi na wagę i złożoność problemów związanych z zaopatrzeniem w wodę i gospodarką ściekową. Jeżeli chodzi o targi to są to pierwsze tego rodzaju targi na terenie Polski południowej. W samym województwie śląskim działa ponad 100 przedsiębiorstw wodociągowych i kilkaset przedsiębiorstw związanych z sektorem wodno- ściekowym. Zarówno zagęszczenie przedsiębiorstw, jak i ilość odbiorców wody skłoniła organizatorów do lokalizacji targów właśnie tutaj. Są one kierowane również do podmiotów z innych krajów Europy. Myślimy tu o Czechach, Słowacji, wystawcach z Węgier, Austrii czy Niemiec, Rosji, Ukrainy. Targi będą również doskonałą okazją do dyskusji na temat problemów związanych z gospodarką wodną i ściekową na terenie kraju i Europy. Targom towarzyszyć będzie konferencja branżowa HYDROINTEGRACJE. Jak sama nazwa konferencji wskazuje jej głównym celem będzie integracja wszystkich środowisk gospodarczych, naukowych, rządowych i samorządowych wokół problemu wody. Będziemy gościli nie tylko przedstawicieli naszego środowiska wojewódzkiego, ale również przedstawicieli krajów sąsiadujących, władz samorządowych i przedstawicieli ministerstw i instytucji rządowych odpowiadających za krajową politykę wodno-ściekową. Głównym tematem będą zagadnienia związane z przyjęciem przez Polskę Ramowej Dyrektywy Wodnej. Chcemy ocenić stan przygotowania naszego regionu i kraju do wdrożenia zobowiązań akcesyjnych i określić czekające nas wyzwania oraz zidentyfikować problemy, które musimy wspólnie rozwiązać. Konieczność systemowego rozwiązywania problemów gospodarki wodnej i ściekowej na terenie naszego regionu sprawiła, że powstała inicjatywa powołania Śląskiego Klastra Wodnego, który doskonale się rozwija. Ostatnio powstał pomysł powołania Śląskiej Regionalnej Izby Wodociągowej, jako regionalnego przedstawicielstwa Krajowej Izby Wodociągi Polskie. Chcemy utworzyć silną reprezentację do szerokiej dyskusji w ramach naszego środowiska, a także do współpracy z władzami samorządowymi, regionalnymi i władzami na szczeblu rządowym. Chcemy żeby głos środowiska wodociągowego woj. śląskiego, które posiada bardzo złożony i unikalny w kraju system zaopatrzenia w wodę był słyszalny również poza regionem. Jednak przede wszystkim Śląski Klaster Wodny i Regionalna Izba Wodociągowa będą wspierać działania Krajowej Izby Wodociągi Polskie. Woda jest decydującym czynnikiem rozwoju cywilizacyjnego. Jest dobrem strategicznym o czym wydaje się czasami zapominamy. Mamy nadzieję, że ta współpraca przyczyni się do uświadomienia tego faktu szerokiej opinii oraz do tworzenia lepszych warunków funkcjonowania i rozwoju całej branży wodociągowej w regionie i kraju. Dziękuję za rozmowę. 13

14 nr 2 POLSKA EKOLOGIA W UNII EUROPEJSKIEJ JZWIK S.A: Projekt ten, współfinansowany przez Unię Europejską, przyczynia się do zmniejszania różnic społecznych i gospodarczych pomiędzy obywatelami Unii Pozytywna Edukacja Ekologiczna Z mgr inż. TADEUSZEM PILARSKIM Dyrektorem Jastrzębskiego Zakładu Wodociągów i Kanalizacji S.A. rozmawia Aleksandra Polanowska O ile wiem Centrum Edukacji Ekologicznej, które w tym roku powstało przy kierowanym przez Pana Przedsiębiorstwie jest przedsięwzięciem unikalnym w skali regionu i kraju... Tak. Bardzo szczycimy się Centrum Edukacji Ekologicznej, które zostało zrealizowane w ramach Projektu fi nansowanego z Unii Europejskiej pn Gospodarka ściekowa na terenie gmin Jastrzębie Zdrój Mszana i Godów. Jednym z celów, który wyróżnia nas wśród innych projektów z dziedziny ochrony środowiska jest szerzenie pozytywnej edukacji ekologicznej. Chcemy pokazywać dobre przykłady, rozwijać dobre przyzwyczajenia, wdrażać dobre procedury, żeby młody człowiek po odwiedzeniu naszego Centrum znalazł w sobie motywację, poczucie misji i próbował nauczyć innych poszanowania przyrody. Staramy się poprzez Centrum dotrzeć głównie do dzieci i młodzieży, bo to oni w chwili obecnej są grupą o pro-ekologicznym nastawieniu do życia, i w konsekwencji na postępowanie chroniące środowisko naturalne. Centrum opracowało kilka programów edukacyjnych - każdy dostosowany jest do innej grupy wiekowej, a mianowicie od przedszkolaków do licealistów. Z radością obserwujemy, jak po każdej wizycie w Centrum zmienia się wiedza młodych ludzi na przykład o obiegu wody w przyrodzie i problemach związanych z korzystaniem z niej przez ludzi. Lekcja biologii przeprowadzona w naszym Centrum zamiast w szkole w sposób klarowny, poglądowy wyjaśnia, co dzieje się z obiegiem wody w środowisku naturalnym, przede wszystkim w kontekście ingerencji człowieka w cały ekosystem. Mam na myśli nie tylko działalność przemysłową, ale i wszelkie skutki funkcjonowania wielkich i mniejszych skupisk ludzkich, infrastruktury, która je otacza. Na konkretnych, żywych przykładach ukazujemy związki przyczynowo-skutkowe w tej sferze, czego nie zastąpią w żaden sposób typowe zajęcia lekcyjne w szkole. Młodzi ludzie odbierają wizyty w naszym centrum niezwykle emocjonalnie, to dla nich wielka atrakcja. Pokazujemy jak zanieczyszczona przez człowieka woda może stać się życiodajnym płynem. Ale tylko w tym przypadku, kiedy sam człowiek, świadomy szkód, jakie swą działalnością czyni przyrodzie jest w stanie je naprawić. Oto przykład, który unaocznia skuteczność takiej właśnie fi lozofi i. Zajmujemy się oczyszczaniem ścieków, jakie trafi ają do JZWiK. Zawartość w nich toksycznych substancji praktycznie eliminuje jakąkolwiek formę życia w tej cieczy. Dopiero po zastosowaniu przez nas najnowocześniejszych i bardzo drogich technologii i urządzeń, na zakup których przeznaczamy olbrzymie kwoty, w dużej mierze refundowane przez Unię Europejską. możemy osiągnąć efekt, który niemalże zwala z nóg obserwatora. Zwiedzający oczyszczalnię widzą jak na dłoni, jak cuchnący ściek można przetworzyć w krystalicznie czystą wodę, w środowisku której znakomicie czują się bobry, raki i inne zwierzęta. Zwiedzającym Centrum Edukacji Ekologicznej oferujemy niezwykle atrakcyjny kurs wiedzy o życiu, o tym, jak człowiek może je niszczyć, ale przede wszystkim naprawiać. To bardzo budujące przeżycie, tym bardziej, że młodzież, a zwłaszcza dzieci, jest na zakończenie tej pasjonującej lekcji obdarowywana drobnymi upominkami, związanymi z ekologią. CEE kieruje pani Izabela Wawrzyczek, która niezwykle entuzjastycznie i kreatywnie podchodzi do swej misji. Tylko oglądają? Nie. Udostępniamy odwiedzającym mini laboratorium, w którym każde dziecko, każdy uczeń sam wykonuje badania zawartości na przykład fosforanów i azotanów w wodzie. Wyniki nie są bardzo dokładne, ale dają poczucie uczestniczenia w czymś bardzo ważnym dla życia. Dzieci są bardzo przejęte, kiedy dostrzegają sygnały świadczące o tym, czy zanieczyszczenie występuje w jeziorze, w rzece. Pokazujemy w jak bardzo łatwy sposób można na podstawie skali kolorymetrycznej zlokalizować czynniki szkodliwe dla środowiska. Kolory pomarańczowy i niebieski sygnalizują obecność azotanów i fosforanów. Dzieci przychodząc do nas wszystko same mieszają, widzą i bardzo się cieszą widząc zmiany kolorów, które pojawiają się w zależności od stopnia i rodzaju skażenia. Jeśli odwiedza nas grupa 20 osób, to każdy indywidualnie może brać udział w tego rodzaju ćwiczeniach. Później dzieci same porównują wyniki. Zajęcia teoretyczne w naszym Centrum polegają na prezentacji multimedialnej, podczas której dzieci dowiadują się, że człowiek w 60 proc. składa się z wody, że z

15 CENTRUM EDUKACJI EKOLOGICZNEJ nr 2 perspektywy globalnej - na Ziemi, wbrew pozorom, pitnej wody mamy mało i dlatego warto ją oszczędzać i oczyszczać. Ogłaszamy też konkursy z nagrodami. W Centrum ważnym elementem jest makieta prezentująca obieg wody w przyrodzie. To konkretny przykład? Owszem. Mamy tutaj idealnie odwzorowaną makietę naszej oczyszczalni Ruptawa. Dzieci wiedzą, że ścieki są oczyszczone mechanicznie i biologicznie, że są czyste, czyli przestają nimi faktycznie być. Widzą jakiej czystości woda z powrotem trafi a do Ruptawki, Nasi goście najpierw zdobywają wiedzę teoretyczną widząc jak działa oczyszczalnia a później tą wiedzę systematyzują. Mamy tutaj nasze oczko, które zastępuje zbiornik naturalny. Pokazujemy, że abyśmy mogli skorzystać z tej wody, która ma zanieczyszczenia organiczne, roślinne i zwierzęce, jest więc koloru zielonego musi trafi ć do stacji uzdatniania wody. Dzieci, młodzież widzą jakie stosujemy fi ltry, jakie metody, dezynfekcje. Po kolei mogą sobie zapalać lampki w stacji uzdatniania wody i później już widzą, że kolor wody, która wypływa ze stacji jest niebieski i że wtedy dopiero może trafi ć do naszego domu. A na wykresie widzą, że z wody korzysta się wszędzie: w kuchni, w łazience. Wykres dokładnie obrazuje, że najwięcej wody zużywa WC a najmniej wody zużywamy na picie i gotowanie - 3 litry czystej wody dziennie. Pranie, kąpiele, podlewanie ogródków, mycie samochodów itp. pochłania jej znacznie więcej Jakie są efekty działania Centrum Edukacji Ekologicznej? Czy można powiedzieć, że społeczeństwo naprawdę oszczędza wodę? Populacja Jastrzębia Zdroju jest stosunkowo zasobna, a więc doganiamy parametry zużycia wody typowe dla starych krajów UE. Byłem zdziwiony, kiedy w rozmowie z Duńczykami dowiedziałem się, że w tym kraju zużywa się w sumie około 90 l wody na mieszkańca w ciągu doby. Kiedy poinformowałem ich, że w Jastrzębiu ten wskaźnik jest podobny, stwierdzili krótko: macie bogate społeczeństwo. Bo tylko bogaty oszczędza wodę. W krajach biednych i ubogich zużywa się powyżej 200 l na dobę na 1 mieszkańca. A to wynika z tego, że domowe urządzenia zapewniające obieg wody są nowoczesne, sprawne i oszczędne, jak choćby bateria jednouchwytowa, zmywarki, pralki czy spłuczki WC, które zużywają 3 i 6 l wody, a nie 15 l jak te starego typu. Różnice są olbrzymie i tylko bogaty może oszczędzać, bo biednego na to nie stać. Jakich efektów długofalowych spodziewa się Pan po wprowadzaniu w życie proekologicznych projektów współfinansowanych przez samorządy i Unię Euroepjską? Już dziś to życie biologiczne wróciło do wód powierzchniowych na terenie miasta Jastrzębie Zdrój i gmin Mszana oraz Godowa. Mamy raki w rzece Ruptawce, bobry się pojawiły w rzeczce Szotkówce. To są namacalne odpowiedzi natury. Pracujemy ciągle nad tym, by że każdy obywatel tych trzech gmin miał świadomość, że jako zanieczyszczający środowisko musi wywią zywać się ze swoich obowiązków względem niego, a więc ponosić wymierne koszty fi nansowe. Musi po prostu płacić za możliwość odprowadzenia swoich ścieków do oczyszczalni, która spełnia wszelkie warunki określone stosownymi normami polskimi i europejskimi i zwraca wodę naturze, a w tym i samym ludziom. Spotkałam się z opinią, że realizacja projektu Jastrzębskiego Zakładu Wodociągów i Kanalizacji S.A. przebiegła bardzo sprawnie... Projekt zakłada nie tylko budowę 234 km kanalizacji i modernizację oczyszczalni ścieków Ruptawa, ale także likwidację czterech oczyszczalni, które z uwagi na technologię i stan t e c h n i c z n y nie spełniają norm określonych dyrektywami UE. Jeśli chodzi o ochronę środowiska na pewno możemy mówić o sukcesie. Osiągnęliśmy bardzo dobry wynik fi nansowy. Pozyskaliśmy 28,5 mln euro z Unii Europejskie przy wartości całego projektu 34 mln euro. Zestawienie tych liczb świadczy o bardzo wysokim stopniu skuteczności naszych działań aplikacyjnych, bowiem 84 proc. dotacji, to wskaźnik zaliczany do najwyższych w kraju. Sprawność zarządzania projektem zaowocowała tym, że osiągnęliśmy pewne oszczędności w jego realizacji i nie tak dawno otrzymaliśmy informację z Unii Europejskiej, że jego zakres możemy poszerzyć o dalsze 10 kilometrów kanalizacji i doposażenie oczyszczalni ścieków. Od złożenia wniosku do wstępnej akceptacji czekaliśmy 3 miesiące. To naprawdę krótko. Z satysfakcją korzystam z okazji, by podziękować wszystkim, którzy przy tym pracowali: Jednostce Realizującej Projekt, inżynierom kontraktu a przede wszystkim Narodowemu Funduszowi Ochrony Środowiska, Ministerstwu Środowiska oraz Rozwoju Regionalnego. W lipcu uzyskaliśmy rejestrację Projektu w Komisji Europejskiej i od tego momentu możemy wydawać środki na dodatkowo realizowany zakres. Zakończenie prac planujemy mniej więcej na czerwiec 2010 roku. Chcę podkreślić, że całe to zadanie moglibyśmy wykonać własnymi siłami, tylko że nie w ciągu 2-3 ale w 20 lat. Co w trakcie realizacji projektu zasługuje na szczególną uwagę Pana Dyrektora? Przede wszystkim chciałbym zwrócić uwagę na wzorową, trwającą już od 1994 roku współpracę trzech gmin - Dużego miasta Jastrzębia Zdrój i gmin wiejskich Mszana i Godów. Takie przypadki jak wspólne i zgodne działanie na rzecz ochrony środowiska są rzadkością nie tylko w Polsce, ale również w pozostałych krajach Unii Europejskiej. My działamy zgodnie i sprawiedliwie. Następnym cennym osiągnięciem jest to, że w Jastrzębskich Wodociągach udało się stworzyć wspaniały młody zespół ludzi, którzy rewelacyjnie sprawdzili się podczas realizacji inwestycji. Zaczynałem pracę w JZWiK w 1993 roku, Środki unijne pojawiły się dopiero w Uczyliśmy się stopniowo, później wdrażając się już w konkretne procedury, mając pewną wiedzę uczyliśmy się od innych, bo realizacja tego rodzaju projektów infrastrukturalnych bywa czasami chodzeniem po polu minowym. Czas, w którym przyszło nam realizować inwestycję to okres dynamicznych zmian w prawie, co bardzo utrudnia budowanie. Mimo twardych realiów działamy sprawnie, dążąc do szczęśliwego zakończenia tej inwestycji. Tego życzymy sobie i innym projektom unijnym w Polsce. Dziękuję za rozmowę.

16 nr 2 16 W bieżącym wydaniu naszego czasopisma wiele uwagi poświęcamy polskiej nauce w Unii Europejskiej i na jej tle. Postęp naukowy i osiągnięcia w tej dziedzinie dotyczą także zarządzania społecznościami lokalnymi. Wiem, że jest Pan ekspertem w tej dziedzinie i chciałbym zapytać, jak ocenia Pan wykorzystywanie najnowocześniejszych metod zarządzania na poziomie polskich samorządów, w tym i miasta, którego jest Pan gospodarzem? Podstawą współczesnego rozwoju jest zaspokajanie potrzeb społecznych. Oczywiście zróżnicowanych pod względem intelektualnym, materialnym, czy socjalnym. Nie można się rozwijać bez korzystania z praktyk i doświadczeń naukowych. Jednak należy mieć pewien szkielet priorytetów, krótko mówiąc perspektywę działania. My również posiadamy taką krótką strategię, która wskazuje na podstawowe priorytety rozwojowe naszego regionu. Jednym z nich jest działalność innowacyjna - i to ta z zakresu technologii, jak również inna niż technologiczna, np. w zakresie zarządzania. Należy stwierdzić, ze kierowanie społecznościami lokalnymi wymaga nie lada wiedzy - tej nabytej, jak i doświadczonej w praktycznym działaniu. Oczywistym jest, że każdy wdrożony pomysł wymaga kontroli, nowego spojrzenia, ale również - jak jest potrzeba - korekty w działaniu, którą ujmujemy jako doskonalenie. Zarządzanie jakością jest niezbędnym elementem funkcjonowania jednostek organizacyjnych, całościowych społeczności, jak i wszelkich dziedzin, które wymagają proceduralnych rozwiązań. Posiłkujemy się również wdrożonym w bieżącym roku procesem wartościowania stanowisk pracy. Jesteśmy prawdopodobnie jednym z pierwszych samorządów w Polsce, który uznał, że metoda wartościowania stanowisk pracy ułatwia zarządzanie kadrami, porządkuje struktury organizacyjne, dywersyfikuje zapotrzebowanie na dobrych fachowców - bez których rozwój organizacji jest niemożliwy. W procesie wartościowania najważniejszy jest perfekcyjny opis stanowisk pracy, który w praktyce oznacza właściwą identyfikację procesów zachodzących w samorządzie. W początkowym okresie wdrażanie zmian jest trudne, jednak im bliżej końca tym efekty racjonalizacji są pewniejsze i łatwiejsze do zaakceptowania. MIASTO NA MEDAL ŚREM Najważniejsze: Szeroki dostęp do wiedzy... Z ADAMEM LEWANDOWSKIM Burmistrzem Śremu rozmawia Antoni Szczęsny Jakie są realne możliwości samorządu średniej wielkości miasta w kojarzeniu współpracy pomiędzy środowiskami nauki, b+r a lokalnym światem biznesu? Wybrane metody zarządzania sprawdzają się bez względu na wielkość miasta, czy gminy. Najważniejszy jest właściwy dobór tych metod. W swojej pracy naukowej, jak i działalności praktycznej dotyczącej zarządzania samorządami, jak i ich relacjami z małymi i średnimi przedsiębiorstwami, preferuję zasadę zrównoważonego rozwoju oraz to co nowe konkurencyjności, jako zdolności konkurowania różnych podmiotów i jednostek, w tym samorządów terytorialnych, o zajęcie jak najlepszego miejsca w stosunku do najbliższego otoczenia. Współpraca z instytucjami naukowymi ułatwia identyfikację procesów zachodzących w przestrzeni samorządowej. Przykładem niech będzie przystąpienie Śremu do Aglomeracji Poznańskiej - tworzącego się organizmu samorządowego, zawiązanego przez Miasto Poznań, 17 gmin Powiatu Poznańskiego oraz trzy inne gminy, w tym Śrem, które finansują projekt naukowy dotyczący powstania strategii przyszłej aglomeracji. Program badawczy realizują Uniwersytet im. Adama Mickiewicza, Uniwersytet Ekonomiczny, Uniwersytet Przyrodniczy oraz Politechnika Poznańska. Zainicjowano działalność Akademii Aglomeracyjnej, w pracach której biorą udział przedstawiciele samorządów. Mamy nadzieję wypracować optymalne wartości, które będzie można z powodzeniem wdrażać w rzeczywistość. Również w tym przypadku badania obejmują podmioty gospodarcze działające na terenach naszych gmin. Śremski samorząd prowadzi aktywną politykę inwestycyjną. Jaką rolę odgrywa kryterium innowacyjności, nowoczesności stosowanych rozwiązań i technologii przy wyborze wykonawców konkretnych przedsięwzięć finansowanych przez miasto?

17 MIASTO NA MEDAL ŚREM nr 2 Jest prawdą, że w Śremie intensywnie lokalizują się nowe podmioty gospodarcze, szczególnie w podstrefie Wałbrzyskiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej Invest - Park. Do dnia dzisiejszego w przeciągu trzech lat zagospodarowaliśmy ponad 30 ha terenów inwestycyjnych. Powstała fabryka BASF Polska, buduje się kolejna ELA- STOGRAN, rozbudowała się na 15 ha firma REHAU. W kwietniu br. utworzono kolejną podstrefę 10 hektarową, którą poważnie zainteresowana jest polska spółka działająca w branży poligrafii. W wyborach kontrahentów kierujemy się zasadą dywersyfikacji działalności, zakresem stosowanych innowacji w technologii, jak i ilością nowych miejsc pracy najlepiej do 100 pracowników, co ułatwia w przypadku restrukturyzacji utrzymanie płynności zatrudnienia w regionie. Podczas organizowanych przez Wielkopolski Urząd Marszałkowski Światowych Dni Innowacji, zaprezentuję inwestycję innowacyjną, w którą zainwestowaliśmy ponad 8 milionów złotych. Dotyczy to modernizacji oczyszczalni ścieków, która będzie spełniała wszelkie wymogi stawiane przez Unię Europejską w zakresie norm ekologicznych. Jesteśmy przygotowani w zakresie ekologii na najbliższe 20 lat. Dodatkowo podczas procesu oczyszczania wytrącane są gazy, następnie kumulowane w zbiornikach, a w konsekwencji napędzają agregaty prądotwórcze wytwarzające energię elektryczną, a powstający nadmiar ciepła służy procesowi osuszania powstającego osadu. Dzięki temu oszczędzamy ponad 25% energii służącej do eksploatacji oczyszczalni ścieków. Myślimy o dalszych procesach innowacyjnych. Na przykład: co zrobić z powstającym osadem po oczyszczeniu? Zapewne dobrym rozwiązaniem byłoby jego suszenie, wzbogacenie chemiczne i przetworzenie na bogaty nawóz. Prowadzimy w tym zakresie intensywne rozmowy. Jakich narzędzi powinien używać samorząd, by ciągle zwiększać zasoby kapitału intelektualnego lokalnej populacji i korzystać z nich budując przyszłość i dobrobyt mieszkańców? Podstawowym obowiązkiem samorządu terytorialnego jest stworzenie szerokiego dostępu do wiedzy. Społeczeństwo informacyjne to bardzo szerokie pojęcie. Wizja powszechnego dostępu do Internetu to pryncypialne zadanie. Zbudowaliśmy sieć hot spot w okolicach największego wskaźnika zamieszkania, uzyskaliśmy pozwolenie z Urzędu Komunikacji Elektronicznej na prawo do używania częstotliwości. Dzięki niemu zbudujemy sieć w technologii WiMax. Przystąpiliśmy do programu socjalnego Internetu, który da możliwość korzystania z powszechniej sieci najuboższym. Co ważne, na terenach wiejskich powstały z funduszy unijnych Centra Kształcenia Informacyjnego. Prowadzi się bezpłatną edukację dla mieszkańców, która ma służyć powszechnej popularyzacji wiedzy i umiejętności korzystania z zasobów informatycznych. Ważnym elementem jest powszechna edukacja dla dorosłych finansowane przez gminę kursy informatycz- ne dla dorosłych, edukacja kulturalna dla dzieci i młodzieży, a dla dorosłych szeroki dostęp do kultury - chociażby wrześniowy koncert - Grzegorz Turnau z zespołem na śremskim rynku. Nie pomijamy edukacji językowej, no i sportowej. Realizujemy programy budowy boiska ORLIKI 2012, a także inne boiska ze sztuczną nawierzchnią, sal gimnastycznych na terenach wiejskich, sztucznego lodowiska, uzyskaliśmy grant europejski na budowę Centrum Rekreacji na jednym z terenów wiejskich. Pamiętajmy, że społeczeństwo to również grupy niepełnosprawnych, środowisk wymagających wsparcia jak chociażby emeryci i renciści, którzy wymagają bodźców przyczyniających się do pobudzania ich aktywności. Możemy poszczycić się funkcjonowaniem Uniwersytetu Ludzi Ciekawych Ta wspaniała inicjatywa funkcjonująca przy Bibliotece Publicznej Miasta i Gminy w Śremie, organizuje zajęcia odbywające się w salach Collegium Heliodora Święcickiego Oddział Zamiejscowy UAM w Poznaniu. Wizja społeczeństwa opartego na wiedzy nie musi od razu oznaczać marzeń o Dolinie Krzemowej. Co robi się w Śremie, by tę ideę przekuwać w rzeczywistość? Pewno w Śremie nie zbudujemy Doliny Krzemowej, ale dążymy do tego by jak najwięcej infrastruktury powstawało dla zrównoważonego rozwoju społecznego. Zbudowanie jej nie jest problemem, ale stworzenie systemu inżynierii finansowej, która pozwoli utrzymać w należytej kondycji powstałe dobro - to wyzwanie na najbliższe lata. W ciągu ostatnich trzech lat zwiększyliśmy budżet gminy Śrem o prawie 35%, a wydatki majątkowe o 200%. Wyzwaniem ostatniego okresu jest realizacja programu z zakresu pomocy społecznej, który pozwolił na utworzenie oddziału edukacyjnego Asystent Osoby Niepełnosprawnej dla kobiet z długim okresem bezrobocia. 25 kobiet po roku edukacji finansowanej z budżetu gminy i środków zewnętrznych, uzyska wysokie kwalifikacje i będzie mogła rozpocząć pracę. Dziękuję za rozmowę. 17

18 nr 2 PROBLEM NA DZIŚ: EUROPEJSKIE UGRUPOWANIA WSPÓŁPRACY TERYTORIALNEJ Wątpliwości, zagrożenia, iluzje? 18 Członkowie Konwentu Stowarzyszenia Gmin RP Euroregion Sprewa - Nysa - Bóbr : pierwszy rząd od lewej: Czesław Fiedorowicz Prezes Konwentu Przedstawiciel Gminy Zielona Góra, Roman Pogorzelec Wiceprezes Konwentu - Burmistrz Miasta Żary, Bernard Radny Burmistrz Gminy Babimost, Bartłomiej Bartczak Burmistrz Miasta Gubin; drugi rząd od lewej: Tomasz Niesłuchowski Wójt Gminy Żagań, Grzegorz Jankowski Burmistrz Miasta i Gminy Nowogród Bobrzański, Krzysztof Kaliszuk Wiceprezydent Miasta Zielona Góra. Rola i znaczenie euroregionów w kontekście tworzenia się EUWT to kwestia spędzająca sen z powiek wielu tysięcy działaczy od 20 lat zaangażowanych w tworzenie euroregionalnych ram współpracy transgranicznej. Nurtuje mnie pytanie o to jaka jest ta zdecydowana pewność, że walor w postaci osobowości prawnej EUWT przewyższa lub dorównuje pozycji stowarzyszenia, fundacji, związku komunalnego, czy po prostu spółki? Kiedy byłem burmistrzem w Gubinie wybudowana została wspólna, polsko-niemiecka oczyszczalnia ścieków, przez powołaną do tego komunalnego zadania, spółkę prawa handlowego, która do dzisiaj świetnie funkcjonuje a jej działalność przynosi kapitalne efekty. Teraz słyszę, że podobne rozwiązania chcemy wtłoczyć w ramy Europejskich Ugrupowań Współpracy Terytorialnej. Dlaczego? Myślę, że ten zabieg zrodził się w podświadomym przekonaniu, że EUWT, jako twór innowacyjny otrzyma z UE extra środki finansowe i będzie mógł być z nich finansowany. Okazało się, że ta nowa osobowość prawna ma funkcjonować w ramach tych samych funduszy przeznaczanych dotychczas na współpracę transgraniczną, których i tak jest zdecydowanie za mało w stosunku do potrzeb, ambicji, woli współdziałania ludzi różnych kultur i narodów pomimo różnic i trudności wypływających z silnego poczucia suwerenności i tożsamości narodowej. Posłużę się przykładem województwa lubuskiego. Na kontynuowanie współpracy transgranicznej mamy do dyspozycji w ciągu 7 lat 50 milionów euro, czyli tyle ile w okresie mojego burmistrzowania w Gubinie, wydano na budowę przejścia granicznego Gubinek - Guben oraz budowę obwodnicy Gubina i drogi do Zielonej Góry, realizowanego jako jedno zadanie. Oczywiście EUWT jest szansą na pozyskanie wartości dodanej, może rozwiązywać problemy do tej pory leżące odłogiem, by w ten sposób stać się argumentem przemawiającym za zwiększeniem puli środków przewidzianych na współpracę transgraniczną w ramach EWT. Inną kwestią, niezmiernie ważną dotyczącą działalności Parlamentu Europejskiego i samej Komisji Europejskiej oraz relacji tych podmiotów z polskim rządem jest to że EUWT nie ma żadnej prerogatywy nadrzędności nad przepisami prawa obowiązującego w konkretnym państwie członkowskim UE. Dotychczasowe relacje euroregionalne z naszymi partnerami opieramy o konsensus wypracowywany z sąsiadami naszymi partnerami w euroregionach. Zawierane umowy bilateralne dotyczące zasad prawnych stosowanych przy realizacji konkretnego zadania są wynikiem kompromisu obu stron. Innymi słowy, niezbędne jest osiągnięcie maksymalnej spójności systemów prawnych poszczególnych państw UE, zwłaszcza krajów sąsiadujących, po to, by zastosowane rozwiązanie prawne przy realizacji zadania międzynarodowego było akceptowane przez wszystkich partnerów. Obrazowo mówiąc nie da się zbudować połączenia kolejowego z Zielonej Góry do Cottbus, jeśli nie zmienimy polskiej ustawy w tej dziedzinie, lub nie zmienią swojej Niemcy, co raczej nie jest możliwe, bo to nasza nie pasuje do standardów unijnych. Jeśli więc my tego nie uczynimy to w tym roku, ósmym już z kolei nie pojedzie pociąg na trasie Zielona Góra - Cottbus. A przecież mamy się integrować, nieprawdaż? Utworzenie swoistego EUWT komunikacyjnego, takiego, dla rozwiązania problemu jak wyżej, jest działaniem pozornym, pustym krokiem, ponieważ i tak trzeba zmieniać własne prawo i to jest istotniejsze. Rozważając kwestie związane z EUWT często powołujemy się na sukcesy osiągane na tym polu w Belgii, Luksemburgu, zachodnim pograniczu Niemiec, ale nie bierzemy pod uwagę faktu, że na tamtych obszarach nie występują ograniczenia związane z dostępem do pracy. Polskę w dalszym ciągu to ograniczenie dotyczy. Cztery województwa: zachodniopomorskie, lubuskie, wielkopolskie i dolnośląskie oraz cztery landy: Meklemburgia, Berlin, Brandenburgia i Saksonia mają do zrealizowania bardzo ambitny projekt pod nazwą Partnerstwo Odry. Niemcy mówią utwórzmy do tego celu EUWT. Z naszego punktu widzenia wygląda to następująco: Potencjalnie utworzenie EUWT na pograniczu niemiecko-belgijsko-luksemburskim jest skierowane na rozwiązywanie problemów w centrum pogranicza najważniejszych spraw dla zamieszkujących tam ludzi, a w przypadku projektu Partnerstwa Odry cały nacisk jest położony na rozwój dużych i odległych od siebie a także od granicy, ośrodków miejskich: Berlina, Wrocławia, Poznania, Szczecina, Lipska. Samo pogranicze wzdłuż Odry i Nysy zostaje pominięte. Ja się nie godzę na tego typu pojmowanie EUWT. W dobie Zjednoczonej Europy wyrównywanie dysproporcji rozwojowych na głębokiej prowincji, rozwiązywanie problemów ludzi mieszkających wzdłuż Odry i Nysy, z dala od wielkich ośrodków to powinno być nie tylko główne zadanie wszystkich potencjalnych EUWT, ale największą troską rządów Polski i Niemiec. Nasze wielkie miasta sobie poradzą bo i bez EUWT sobie radzą. Prowincja, małe miasteczka z projektami o wartości nie przekraczającej 20 milionów euro są po prostu wykluczone z integracji europejskiej. Musimy mieć rozeznanie co można w ramach EUWT na pograniczu polsko-niemieckim zrobić. Nie da się zawiązać ugrupowania to oczywiste realizującego projekty w zakresie służby zdrowia bo różnica kosztów leczenia po obu stronach Odry i Nysy Łużyckiej jest kolosalna, nie do przeskoczenia. Leczenie w szpitalu w Guben jest 10-krotnie droższe niż w szpitalu gubińskim. Z polskiego systemu służby zdrowia nie da się wygenerować środków na leczenie Polaków w Guben, nas z kolei nie stać na to, by za darmo leczyć Niemców. Brutalne, ale prawdziwe. To wszystko co się mówi o EUWT w odniesieniu do ogólnych zasad funkcjonowania brzmi bardzo pięknie i szlachetnie. Jednak te słowa należy osadzić w realiach docierając do konkretnych sytuacji wówczas dopiero widać jak unijna Europa jest zróżnicowania, jak wiele mamy dysproporcji, których nowa osobowość prawna nie rozwiązuje i... jak wiele jest do zrobienia, byśmy przestali poruszać się w świecie iluzji i idei, a przystąpili do rozwiązywania najtrudniejszych problemów. Idei tworzenia EUWT nie konsultowano z euroregionami, które mają 20 letnie doświadczenie w realizacji współpracy transgranicznej. To bardzo smutne, bo trąci biurokratycznym myśleniem i autorytatywnym podejmowaniem decyzji wynikających z arbitralnego zaakceptowania teoretycznego, niesprawdzonego modelu, który wydaje się logiczny, ale w praktyce może się okazać przy takich dysproporcjach jakie dzielą Polskę od jej zachodniego sąsiada kompletnym niewypałem. Czesław Fiedorowicz Prezes Konwentu Euroregionu Sprewa-Nysa-Bóbr

19 POLSKA NAUKA W UNII EUROPEJSKIEJ: OD PODSTAW W DANII To będzie rewolucja Z dr MARIĄ MAŁAŚNICKĄ-MIEDZIANOGÓRA nauczycielką języka polskiego w Kopenhadze rozmawia Krzysztof Kozik Skończyły się wakacje. Jak aktualnie wygląda nauka w polskich szkołach w Danii? W Danii istnieją zasadniczo dwa typy nauczania i dwa rodzaje szkół: 1. Szkolny Punkt Konsultacyjny zwany zwyczajowo szkoła ambasadzka, 2. Szkoła Przedmiotów Ojczystych działająca w ramach duńskiego systemu oświaty. W pierwszym przypadku realizowany jest polski program nauczania zatwierdzony przez Ministerstwo Edukacji Narodowej, w drugim zaś Szkoła Przedmiotów Ojczystych działa na podstawie Dyrektywy UE o prawie dzieci obywateli Unii do nauki ich ojczystego języka implementowanej do duńskiego prawodawstwa. Szkoła realizuje przedmiot Język Polski jako ojczysty w oparciu o autorski program polskich nauczycieli przygotowany w oparciu o podstawę programową zatwierdzoną przez Ministerstwo Oświaty Królestwa Danii. Szkolny Punkt Konsultacyjny pracuje w soboty a Szkoła Języków Ojczystych w Kopenhadze w pozostałe dni tygodnia i sobotę. Polski jako Język Ojczysty jest także nauczany w innych duńskich miastach. W Esbjerg nauczanie przedmiotów ojczystych prowadzone jest w ramach szkoły sobotniej przy tamtejszym kościele. Na zjeździe z okazji 10- lecia Towarzystwa Krzewienia Oświaty Polskiej w Danii padło sporo krytycznych uwag ze strony nauczycieli pod adresem polskiego MEN-u dotyczących programu nauczania przedmiotów ojczystych. O co chodziło? Chodziło o unowocześnienie kształcenia i jego tzw. kompatybilność czyli możliwość odniesienia go do Europejskiego Opisu Kształcenia Językowego- systemu stworzonego przez Radę Europy. Jej eksperci postanowili wypracować praktyczne narzędzie pozwalające określić jasno cele do zrealizowania na każdym etapie uczenia się, oraz ujednolicić ocenianie w nauczaniu języków europejskich. Kilka dni temu ukazała się w prasie polskiej i na stronie MEN informacja o opracowaniu nowej podstawy programowej dla polskich szkół działających poza granicami kraju. Kto z nauczycieli polskich w Danii brał udział w pracach tego gremium? Warto może zacząć od tego, ze MEN przygotował nową Podstawę Programową dla dzieci polskich w Polsce, która będzie obowiązywała od tego roku szkolnego i konsekwentnie zaproponował przygotowanie Podstawy Programowej dla dzieci polskich kształcących się poza granicami kraju zgodnej z tą podstawą. Oznacza to, ze uczeń powracający do Polski nie zostanie zaskoczony różnicą wymagań niezależnie od kraju, z którego powraca i systemu nauczania przedmiotów ojczystych, który opuszcza. Projekt był tworzony przy udziale ekspertów z wielu polonijnych organizacji oświatowych takich krajów, jak: Stany Zjednoczone, Wielka Brytania, Niemcy, Szwecja, Czechy, Litwa, Ukraina, Rosja. Byłam jedyną nauczycielką z Danii biorącą udział w pracach eksperckich. Zostałam wydelegowana przez Towarzystwo Krzewienia Oświaty Polskiej w Danii, które MEN zaprosił do współpracy. Pamiętajmy jednak, że są to propozycje do szerokiej konsultacji w polskich środowiskach za granicą. W ramach prac nad podstawą został stworzony również nowy kanon lektur a także nowy odpowiadający współczesnym potrzebom zestaw haseł z historii i geografii Polski bo tych przedmiotów ( oprócz oczywiście języka polskiego ) również naucza się w naszych szkołach. Stworzenie nowej Podstawy Programowej umożliwi powstanie nowoczesnych programów nauczania i internetowych podręczników. Nowa Podstawa jest elementem Programu Rozwoju Oświaty Polskiej za Granicą i Oświaty Polonijnej na lata , aczkolwiek, chcę to wyraźnie podkreślić, eksperci pracujący nad podstawą nie byli wcześniej informowani o zamiarze MEN przekształcenia szkół polskich działających za granicą w szkoły społeczne. Zmiany zatem będą szalone, będzie to po prostu rewolucja, której konsekwencje wydają się dziś trudne do przewidzenia. Jakie problemy mogą wyniknąć na styku rodzice szkoła? Podstawowym problemem będzie dojrzałość rodziców do takiej reakcji na zmianę, która pozwoli szybko znaleźć najbardziej korzystną formę nauczania przedmiotów ojczystych dla polskich dzieci. Jest to również kwestia umiejętności korzystania z prawodawstwa unijnego, które gwarantuje nam prawo do uczenia przedmiotów ojczystych naszych dzieci w krajach unijnych. Pamiętajmy, że nauczanie przedmiotu Język Polski jako Ojczysty ma w Danii wieloletnie tradycje i doświadczenia. Istnieje szczegółowe zarządzenie duńskiego Ministerstwa precyzujące ilość uczniów w grupie, liczbę godzin w tygodniu, sposób zatrudniania kwalifikowanych nauczycieli a także obowiązek informowania o tych uprawnieniach na stronach duńskich komun. Zatem korzystajmy z tego prawa i wpływajmy na doskonalenie go w imię dobra polskich uczniów. Dziękuję za rozmowę. Korespondencja własna z Kopenhagi nr 2 19

Wrocławskie Centrum Transferu Technologii Politechniki Wrocławskiej

Wrocławskie Centrum Transferu Technologii Politechniki Wrocławskiej Wrocławskie Centrum Transferu Technologii Politechniki Wrocławskiej Prof. zw. dr hab. inż. Jan Koch Wrocław, 14 grudnia 2011 r. Akt powołania i statut WCTT Centrum powołano 23 marca 1995 r. WCTT jest pierwszym

Bardziej szczegółowo

Transfer technologii z uczelni do przemysłu

Transfer technologii z uczelni do przemysłu Transfer technologii z uczelni do przemysłu Olaf Gajl Podsekretarz Stanu w MNiSW Krzysztof J. Kurzydłowski Podsekretarz Stanu w MNiSW Innowacyjna pozycja Polski (European Innovation Scoreboard 2006) 2005

Bardziej szczegółowo

Partnerzy regionalni Wrocławskiego Parku Technologicznego w realizacji celów statutowych

Partnerzy regionalni Wrocławskiego Parku Technologicznego w realizacji celów statutowych WROCŁAWSKI PARK TECHNOLOGICZNY Partnerzy regionalni Wrocławskiego Parku Technologicznego w realizacji celów statutowych Marek Winkowski Wiceprezes WPT S.A. Anna Madera - Kierownik DAIP Gdańsk, 09.03.2009

Bardziej szczegółowo

STRATEGIA WYDZIAŁU MATEMATYCZNO-PRZYRODNICZEGO AKADEMII im. JANA DŁUGOSZA w CZĘSTOCHOWIE NA LATA 2014-2020

STRATEGIA WYDZIAŁU MATEMATYCZNO-PRZYRODNICZEGO AKADEMII im. JANA DŁUGOSZA w CZĘSTOCHOWIE NA LATA 2014-2020 STRATEGIA WYDZIAŁU MATEMATYCZNO-PRZYRODNICZEGO AKADEMII im. JANA DŁUGOSZA w CZĘSTOCHOWIE NA LATA 2014-2020 I. CELE STRATEGICZNE W ZAKRESIE NAUKI I WDROŻEŃ Cel strategiczny 1 - Opracowanie i realizacja

Bardziej szczegółowo

Zaproszenie Usługa realizowana w ramach Projektu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości Zarządzanie kompetencjami w MSP

Zaproszenie Usługa realizowana w ramach Projektu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości Zarządzanie kompetencjami w MSP Zaproszenie Usługa realizowana w ramach Projektu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości Zarządzanie kompetencjami w MSP Szanowni Państwo, Mam przyjemność zaprosić Państwa firmę do udziału w Usłudze

Bardziej szczegółowo

w zakresie: TRANSFERU WIEDZY DO GOSPODARKI PROJEKTÓW BADAWCZO-ROZWOJOWYCH

w zakresie: TRANSFERU WIEDZY DO GOSPODARKI PROJEKTÓW BADAWCZO-ROZWOJOWYCH 1 w zakresie: TRANSFERU WIEDZY DO GOSPODARKI PROJEKTÓW BADAWCZO-ROZWOJOWYCH 2 Fundusze zewnętrzne 2014 2020, (projekty programów operacyjnych) 1. REGIONALNY PROGRAM OPERACYJNY DLA WOJEWÓDZTWA POMORSKIEGO

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka Cel główny: Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa Cele szczegółowe: zwiększenie innowacyjności przedsiębiorstw, wzrost konkurencyjności

Bardziej szczegółowo

Dotacje dla wiedzy i technologii

Dotacje dla wiedzy i technologii Dotacje dla wiedzy i technologii Ewelina Hutmańska, Wiceprezes Zarządu Capital-ECI sp. z o.o. Polskie firmy wciąż są wtórnymi innowatorami Ponad 34,5 mld zł wydały na innowacje firmy, zatrudniające powyżej

Bardziej szczegółowo

Szkolnictwo Wyższe i Nauka

Szkolnictwo Wyższe i Nauka Szkolnictwo Wyższe i Nauka Priorytet IV Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki 2007-2013 2013 Departament Wdrożeń i Innowacji Projekt współfinansowany z Europejskiego Funduszu Społecznego Priorytet IV PO

Bardziej szczegółowo

Finasowanie Oświaty w perspektywie 2014 2020. Środki UE. www.bras-edukacja.pl

Finasowanie Oświaty w perspektywie 2014 2020. Środki UE. www.bras-edukacja.pl Finasowanie Oświaty w perspektywie 2014 2020. Środki UE Działalność szkół, placówek oświatowych, instytucji wsparcia oświaty finansowana będzie w ramach dwóch głównych Programów Operacyjnych: 1. Regionalny

Bardziej szczegółowo

PROGRAMY SEMINARIÓW. TEMAT A Innowacje w biznesie przegląd dobrych praktyk. Godziny spotkania: 10:00 13:00

PROGRAMY SEMINARIÓW. TEMAT A Innowacje w biznesie przegląd dobrych praktyk. Godziny spotkania: 10:00 13:00 PROGRAMY SEMINARIÓW TEMAT A Innowacje w biznesie przegląd dobrych praktyk 1. Pojęcia podstawowe z obszaru innowacyjnej przedsiębiorczości 2. Proces poszukiwania innowacyjności 3. Proces wprowadzania innowacji

Bardziej szczegółowo

Nowy okres programowania Europejskiego Funduszu Społecznego. Dział Nauki i Współpracy Międzynarodowej

Nowy okres programowania Europejskiego Funduszu Społecznego. Dział Nauki i Współpracy Międzynarodowej Nowy okres programowania Europejskiego Funduszu Społecznego DOFINANSOWANIE NA DZIAŁALNOŚĆ DYDAKTYCZNĄ JEDNOSTEK NAUKI Priorytety MNiSW w Programie Operacyjnym Wiedza Edukacja Rozwój stanowią: Podniesienie

Bardziej szczegółowo

Program EIT + www.eitplus.wroclaw.pl E U R O P E J S K I I N S T Y T U T T E C H N O L O G I C Z N Y. Szanowni Państwo,

Program EIT + www.eitplus.wroclaw.pl E U R O P E J S K I I N S T Y T U T T E C H N O L O G I C Z N Y. Szanowni Państwo, E U R O P E J S K I I N S T Y T U T T E C H N O L O G I C Z N Y Szanowni Państwo, utworzenie w Europie nowego ośrodka łączącego edukację, badania naukowe i innowacje Europejskiego Instytutu Technologicznego

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Kapitał Ludzki

Program Operacyjny Kapitał Ludzki 4 marca 2009 Priorytet IV Szkolnictwo wyższe i nauka Program Operacyjny Kapitał Ludzki Paulina Gąsiorkiewicz-Płonka Zastępca Dyrektora Departament Wdrożeń i Innowacji Priorytet IV Szkolnictwo wyższe i

Bardziej szczegółowo

Rozwiń skrzydła przy wsparciu Akademickich Inkubatorów Przedsiębiorczości

Rozwiń skrzydła przy wsparciu Akademickich Inkubatorów Przedsiębiorczości Rozwiń skrzydła przy wsparciu Akademickich Inkubatorów Przedsiębiorczości 1 Akademickie Inkubatory Przedsiębiorczości (API) są odpowiedzią na potrzeby rynku dotyczące prowadzenia własnej działalności gospodarczej.

Bardziej szczegółowo

Anna Ober Aleksandra Szcześniak 09.05.2014

Anna Ober Aleksandra Szcześniak 09.05.2014 Anna Ober Aleksandra Szcześniak 09.05.2014 http://www.funduszeeuropejskie.gov.pl/2014_2020/strony/ glowna.aspx 2 I Wsparcie prowadzenia prac B+R przez przedsiębiorstwa oraz konsorcja naukowoprzemysłowe

Bardziej szczegółowo

FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA

FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA FINANSOWANIE INNOWACJI REKOMENDACJE DLA DOLNEGO ŚLĄSKA prof. nzw. dr hab. Beata Filipiak Unia Europejska stoi wobec konieczności wzmocnienia swojej międzynarodowej pozycji konkurencyjnej w obliczu zmieniających

Bardziej szczegółowo

Rozwój przedsiębiorczości w województwie śląskim w kontekście CSR Działania GARR S.A. na rzecz rozwoju przedsiębiorczości w województwie śląskim

Rozwój przedsiębiorczości w województwie śląskim w kontekście CSR Działania GARR S.A. na rzecz rozwoju przedsiębiorczości w województwie śląskim Rozwój przedsiębiorczości w województwie śląskim w kontekście CSR Działania GARR S.A. na rzecz rozwoju przedsiębiorczości w województwie śląskim Katowice, 22.11.2013 r. Główne obszary działalności DOTACJE

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka (IG)

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka (IG) Priorytet 1 - Badania i rozwój nowoczesnych technologii Działanie1.1. Wsparcie badań naukowych dla budowy gospodarki opartej na wiedzy Identyfikacja kierunków prac B+R mających na celu zdynamizowanie rozwoju

Bardziej szczegółowo

Więcej niż agencja badawcza ASM CENTRUM BADAŃ I ANALIZ RYNKU. www.asm-poland.com.pl

Więcej niż agencja badawcza ASM CENTRUM BADAŃ I ANALIZ RYNKU. www.asm-poland.com.pl Więcej niż agencja badawcza ASM CENTRUM BADAŃ I ANALIZ RYNKU ASM CENTRUM BADAŃ I ANALIZ RYNKU www.asm-poland.com.pl Więcej niż agencja badawcza ASM CENTRUM BADAŃ I ANALIZ RYNKU ASM CENTRUM BADAŃ I ANALIZ

Bardziej szczegółowo

FUNDUSZE UE DLA PRZEDSIĘBIORCÓW PROGRAM OPERACYJNY INNOWACYJNA GOSPODARKA Działania realizowane przez PARP

FUNDUSZE UE DLA PRZEDSIĘBIORCÓW PROGRAM OPERACYJNY INNOWACYJNA GOSPODARKA Działania realizowane przez PARP FUNDUSZE UE DLA PRZEDSIĘBIORCÓW PROGRAM OPERACYJNY INNOWACYJNA GOSPODARKA Działania realizowane przez PARP Iwona Szendel Dyrektor Zespołu Instrumentów Inwestycyjnych Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości

Bardziej szczegółowo

Nauka- Biznes- Administracja

Nauka- Biznes- Administracja Nauka- Biznes- Administracja Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka 2007-2013 Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa

Bardziej szczegółowo

IX Świętokrzyska Giełda Kooperacyjna Nowych Technologii Energii Odnawialnej Technologia Przyszłości

IX Świętokrzyska Giełda Kooperacyjna Nowych Technologii Energii Odnawialnej Technologia Przyszłości W imieniu Świętokrzyskiego Centrum Innowacji i Transferu Technologii Sp. z o.o. oraz Targów Kielce pragnę Państwa serdecznie zaprosić do bezpłatnego udziału w IX Świętokrzyskiej Giełdzie Kooperacyjnej

Bardziej szczegółowo

Współpraca pracowników naukowych z parkami technologicznymi na przykładzie Finlandii - propozycja implementacji rozwiązań dla Polski

Współpraca pracowników naukowych z parkami technologicznymi na przykładzie Finlandii - propozycja implementacji rozwiązań dla Polski Współpraca pracowników naukowych z parkami technologicznymi na przykładzie Finlandii - propozycja implementacji rozwiązań dla Polski Dr inż. MBA Janusz Marszalec Centrum Edisona, Warszawa 8 kwietnia 2014

Bardziej szczegółowo

Temat wystąpienia UNIJNE INWESTYCJE W KAPITAŁ LUDZKI AGNIESZKA KOSICKA JOANNA KICA PMC-PROJECT MANAGEMENT CONSULTING

Temat wystąpienia UNIJNE INWESTYCJE W KAPITAŁ LUDZKI AGNIESZKA KOSICKA JOANNA KICA PMC-PROJECT MANAGEMENT CONSULTING Temat wystąpienia UNIJNE INWESTYCJE W AGNIESZKA KOSICKA JOANNA KICA PMC-PROJECT MANAGEMENT CONSULTING UNIJNE INWESTYCJE W JAK ZWIĘKSZYĆ EFEKTYWNOŚĆ ZARZĄDZANIA KADRAMI Z WYKORZYSTANIEM FUNDUSZY UE? JAKIE

Bardziej szczegółowo

Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego. Założenia perspektywy finansowej 2014-2020. www.pgie.pl

Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego. Założenia perspektywy finansowej 2014-2020. www.pgie.pl Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego Założenia perspektywy finansowej 2014-2020 www.pgie.pl Perspektywa 2014-2020 W latach 2014-2020 Polska otrzyma z budżetu UE ok. 119,5 mld euro. Na

Bardziej szczegółowo

WSPARCIE FIRM TYPU START-UP I FIRM TYPU SPIN-OFF

WSPARCIE FIRM TYPU START-UP I FIRM TYPU SPIN-OFF WSPARCIE FIRM TYPU START-UP I FIRM TYPU SPIN-OFF ZARZĄDZANIE SIECIĄ WSPÓŁPRACY MŚP Łukasz Pytliński CEM Instytut Badań Rynku i Opinii Publicznej Wrzesień 2010 1 WSPARCIE FIRM TYPU START-UP I FIRM TYPU

Bardziej szczegółowo

POLSKIE TOWARZYSTWO EKONOMICZNE

POLSKIE TOWARZYSTWO EKONOMICZNE POLSKIE TOWARZYSTWO EKONOMICZNE ODDZIAŁ W BYDGOSZCZY Działalność Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego Oddział w Bydgoszczy Polskie Towarzystwo Ekonomiczne w Bydgoszczy Obszar działalności Oddział PTE w

Bardziej szczegółowo

Źródła finansowania badań przemysłowych i prac rozwojowych oraz wdrożeń innowacji

Źródła finansowania badań przemysłowych i prac rozwojowych oraz wdrożeń innowacji Źródła finansowania badań przemysłowych i prac rozwojowych oraz wdrożeń innowacji Agnieszka Matuszak 1 Strona 0 ŹRÓDŁA FINANSOWANIA BADAŃ PRZEMYSŁOWYCH I PRAC ROZWOJOWYCH ORAZ WDROŻEŃ INNOWACJI Jednym

Bardziej szczegółowo

PARP przyjmuje wnioski związane z dofinansowaniem innowacyjnych projektów dla firm.

PARP przyjmuje wnioski związane z dofinansowaniem innowacyjnych projektów dla firm. PARP przyjmuje wnioski związane z dofinansowaniem innowacyjnych projektów dla firm. W poprzednim wydaniu biuletynu BDO informowaliśmy, że od 12 maja br. PARP przyjmuje wnioski związane z dofinansowanie

Bardziej szczegółowo

Konsultacje społeczne Regionalny Plan Rozwoju Ekonomii Społecznej w Województwie Małopolskim na lata 2013-2020

Konsultacje społeczne Regionalny Plan Rozwoju Ekonomii Społecznej w Województwie Małopolskim na lata 2013-2020 Konsultacje społeczne Regionalny Plan Rozwoju Ekonomii Społecznej w Województwie Małopolskim na lata 2013-2020 SEKTOR EKONOMII SPOŁECZNEJ W MAŁOPOLSCE 1. Małopolska jest uznawana za lidera ekonomii społecznej:

Bardziej szczegółowo

MoŜliwości powstawania firm odpryskowych wywodzących się z wyŝszych uczelni

MoŜliwości powstawania firm odpryskowych wywodzących się z wyŝszych uczelni MoŜliwości powstawania firm odpryskowych wywodzących się z wyŝszych uczelni Prof. zw. dr hab. inŝ. Jan Koch POLITECHNIKA WROCŁAWSKA WROCŁAWSKIE CENTRUM TRANSFERU TECHNOLOGII Plan prezentacji Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

KONFERENCJA OTWARCIA OTK 2015 PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ NA ŚCIEŻKACH KARIERY

KONFERENCJA OTWARCIA OTK 2015 PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ NA ŚCIEŻKACH KARIERY KONFERENCJA OTWARCIA OTK 2015 PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ NA ŚCIEŻKACH KARIERY Organizatorzy: Urząd Miasta Rybnika Izba Przemysłowo - Handlowa Rybnickiego Okręgu Przemysłowego GRUPA FIRM MUTAG Temat: CIT RYBNIK

Bardziej szczegółowo

INTERIZON DOBRE PRAKTYKI ROZWOJU KLASTRÓW

INTERIZON DOBRE PRAKTYKI ROZWOJU KLASTRÓW INTERIZON DOBRE PRAKTYKI ROZWOJU KLASTRÓW Marita Koszarek BSR Expertise, Politechnika Gdańska INTERIZON NAJWAŻNIEJSZE FAKTY Branża ICT: informatyka, elektronika, telekomunikacja Interizon dawniej Pomorski

Bardziej szczegółowo

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Iwona Wendel Podsekretarz Stanu Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Warszawa, 22 maja 2014

Bardziej szczegółowo

Instrumenty wsparcia przedsiębiorstw w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego

Instrumenty wsparcia przedsiębiorstw w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Urząd d Marszałkowski Województwa Świętokrzyskiego Instrumenty wsparcia przedsiębiorstw w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Świętokrzyskiego na lata 2007 - Ostrowiec Świętokrzyski,

Bardziej szczegółowo

Działanie 9.1 Wyrównywanie szans edukacyjnych i zapewnienie wysokiej jakości usług edukacyjnych świadczonych w systemie oświaty

Działanie 9.1 Wyrównywanie szans edukacyjnych i zapewnienie wysokiej jakości usług edukacyjnych świadczonych w systemie oświaty Priorytet IX Rozwój wykształcenia i kompetencji w regionach Działanie 9.1 Wyrównywanie szans edukacyjnych i zapewnienie wysokiej jakości usług edukacyjnych świadczonych w systemie oświaty Cel Działania:

Bardziej szczegółowo

Prowadzenie badań naukowych pod kątem skutecznej komercjalizacji wiedzy na dolnośląskich uczelniach wyższych

Prowadzenie badań naukowych pod kątem skutecznej komercjalizacji wiedzy na dolnośląskich uczelniach wyższych Prowadzenie badań naukowych pod kątem skutecznej komercjalizacji wiedzy na dolnośląskich uczelniach wyższych Rekomendacje z Rady Programową Dolnośląskiego Ośrodka Transferu Wiedzy i Technologii, która

Bardziej szczegółowo

ROLA AKADEMICKICH INKUBATORÓW PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W ROZWOJU I PROMOCJI IDEI PRZEDSIĘBIORCZOŚCI. Tomasz Strojecki

ROLA AKADEMICKICH INKUBATORÓW PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W ROZWOJU I PROMOCJI IDEI PRZEDSIĘBIORCZOŚCI. Tomasz Strojecki ROLA AKADEMICKICH INKUBATORÓW PRZEDSIĘBIORCZOŚCI W ROZWOJU I PROMOCJI IDEI PRZEDSIĘBIORCZOŚCI Tomasz Strojecki Fundacja AIP powstała w 2004 roku w Warszawie Powołanie sieci Akademickich Inkubatorów Przedsiębiorczości

Bardziej szczegółowo

Zewnętrzne źródła finansowania działalności przedsiębiorstwa ze środków UE. Magdalena Nowak - Siwińska

Zewnętrzne źródła finansowania działalności przedsiębiorstwa ze środków UE. Magdalena Nowak - Siwińska Zewnętrzne źródła finansowania działalności przedsiębiorstwa ze środków UE Magdalena Nowak - Siwińska wewnętrzne zewnętrzne Kredyt inwestycyjny Leasing Dotacja/Dofinansowanie Krajowe np. Dotacja z Urzędu

Bardziej szczegółowo

GOTOWI DO KARIERY. na Wydziale Gospodarki Międzynarodowej

GOTOWI DO KARIERY. na Wydziale Gospodarki Międzynarodowej GOTOWI DO KARIERY na Wydziale Gospodarki Międzynarodowej 1. KANDYDACI Masz otwarty umysł? Rynek Polski to dla Ciebie za mało i chcesz swobodnie poruszać się po gospodarce zglobalizowanego świata, odnosząc

Bardziej szczegółowo

PROGRAM OPERACYJNY KAPITAŁ LUDZKI komponent centralny (priorytety I V)

PROGRAM OPERACYJNY KAPITAŁ LUDZKI komponent centralny (priorytety I V) PROGRAM OPERACYJNY KAPITAŁ LUDZKI komponent centralny (priorytety I V) PRIORYTET I Zatrudnienie i integracja społeczna brak konkursów skierowanych bezpośrednio do szkół wyższych. PRIORYTET II Rozwój zasobów

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020

Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Marcin Łata Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Katowice, 15 kwietnia 2015 r. Alokacja

Bardziej szczegółowo

dla badań i rozwoju: Osie Priorytetowe PO IG Osie Priorytetowe PO IG

dla badań i rozwoju: Osie Priorytetowe PO IG Osie Priorytetowe PO IG Osie Priorytetowe PO IG Osie Priorytetowe PO IG dla badań i rozwoju: Oś Priorytetowa 1. - Badania i rozwój nowoczesnych technologii Oś Priorytetowa 2. Infrastruktura sfery B+R Oś Priorytetowa 3. Kapitał

Bardziej szczegółowo

Zielona Góra, wrzesień 2014 r.

Zielona Góra, wrzesień 2014 r. Zielona Góra, wrzesień 2014 r. Oś Priorytetowa Poziom alokacji EFRR Wielkość środków w mln euro OP 1 - Gospodarka i innowacje. 27% 176 409 467,00 OP 2 - Rozwój Cyfrowy 6% 39 202 4,00 OP 3 - Gospodarka

Bardziej szczegółowo

Misja Regionalnej Izby Gospodarczej w Katowicach na lata 2010-2014

Misja Regionalnej Izby Gospodarczej w Katowicach na lata 2010-2014 REGIONALNA IZBA GOSPODARCZA W KATOWICACH STRATEGIA ORAZ PROGRAM DZIAŁANIA RIG W KATOWICACH NA LATA 2010-2014 Misja Regionalnej Izby Gospodarczej w Katowicach na lata 2010-2014 Rozwój przedsiębiorczości

Bardziej szczegółowo

UNIWERSYTET KAZIMIERZA WIELKIEGO w BYDGOSZCZY INSTYTUT HISTORII I STOSUNKÓW MIĘDZYNARODOWYCH. Wewnętrzny System Zapewnienia Jakości Kształcenia

UNIWERSYTET KAZIMIERZA WIELKIEGO w BYDGOSZCZY INSTYTUT HISTORII I STOSUNKÓW MIĘDZYNARODOWYCH. Wewnętrzny System Zapewnienia Jakości Kształcenia UNIWERSYTET KAZIMIERZA WIELKIEGO w BYDGOSZCZY INSTYTUT HISTORII I STOSUNKÓW MIĘDZYNARODOWYCH I. Wprowadzenie Wewnętrzny System Zapewnienia Jakości Kształcenia Podpisanie przez Polskę w 1999 roku Deklaracji

Bardziej szczegółowo

SPINqbator ZDolnego Śląska

SPINqbator ZDolnego Śląska SPINqbator ZDolnego Śląska Projekt jest współfinansowany przez Europejski Fundusz Społeczny Priorytet VIII: Regionalne kadry gospodarki Działania 8.2: Transfer Wiedzy Poddziałanie 8.2.1: Wsparcie dla współpracy

Bardziej szczegółowo

Fundusze Unii Europejskiej wspierające zakładanie i rozwój własnej działalności gospodarczej

Fundusze Unii Europejskiej wspierające zakładanie i rozwój własnej działalności gospodarczej Fundusze Unii Europejskiej wspierające zakładanie i rozwój własnej działalności gospodarczej Iwona Czaplikowska Górnośląska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. Bielsko Biała, 22 października 2009 r. Program

Bardziej szczegółowo

Wewnątrzinstytucjonalne formy wsparcia badań i komercjalizacji wiedzy w jednostkach naukowych - wyniki badań

Wewnątrzinstytucjonalne formy wsparcia badań i komercjalizacji wiedzy w jednostkach naukowych - wyniki badań Wewnątrzinstytucjonalne formy wsparcia badań i komercjalizacji wiedzy w jednostkach naukowych - wyniki badań Koncepcja międzyinstytucjonalnego ośrodka wspierania badań Dominika Walec Uniwersytet Ekonomiczny

Bardziej szczegółowo

Indywidualizacja nauczania w kontekście edukacji uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi

Indywidualizacja nauczania w kontekście edukacji uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi MOC W REGIONACH Nowa perspektywa finansowa 2014-2020 w edukacji Indywidualizacja nauczania w kontekście edukacji uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi Kraków, 28-29 listopada 2013 r. Czym jest

Bardziej szczegółowo

WŁASNOŚĆ INTELEKTUALNA W UCZELNIACH WYŻSZYCH I OŚRODKACH BADAWCZYCH

WŁASNOŚĆ INTELEKTUALNA W UCZELNIACH WYŻSZYCH I OŚRODKACH BADAWCZYCH WŁASNOŚĆ INTELEKTUALNA W UCZELNIACH WYŻSZYCH I OŚRODKACH BADAWCZYCH OFERTA DLA PRZEMYSŁU i nie tylko http://www.uz.zgora.pl Uniwersytet Zielonogórski Uniwersytet Zielonogórski został utworzony 1 września

Bardziej szczegółowo

Wydział Matematyki Stosowanej. Politechniki Śląskiej w Gliwicach

Wydział Matematyki Stosowanej. Politechniki Śląskiej w Gliwicach Wydział Matematyki Stosowanej Politechniki Śląskiej w Gliwicach Wydział Matematyki Stosowanej jeden z 13 wydziałów Politechniki Śląskiej w Gliwicach. Od kilkunastu lat główną siedzibą Wydziału oraz Instytutu

Bardziej szczegółowo

WORTAL TRANSFERU WIEDZY

WORTAL TRANSFERU WIEDZY WORTAL TRANSFERU WIEDZY Biuro Projektu WORTAL TRANSFERU WIEDZY Wrocławska Rada Federacji Stowarzyszeń Naukowo-Technicznych NOT ul. Marsz. Józefa Piłsudskiego 74, pokój 320 tel./fax 71 347 14 18 tel. 71

Bardziej szczegółowo

RAPORT KWARTALNY PROJEKTU Nr 1 Styczeń 2010

RAPORT KWARTALNY PROJEKTU Nr 1 Styczeń 2010 Strona1 Miasteczko Multimedialne Sp. z o.o. Stowarzyszenie Klaster Multimediów i Systemów Informacyjnych Projekt Kapitał na start w innowacje - promocja innowacji w środowisku biznesowym i naukowym RAPORT

Bardziej szczegółowo

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE CZŁOWIEK NAJLEPSZA INWESTYCJA PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE realizuje projekt WZMOCNIENIE POTENCJAŁU PWSZ W KONINIE DROGĄ DO WZROSTU LICZBY ABSOLWENTÓW KIERUNKU O KLUCZOWYM ZNACZENIU DLA GOSPODARKI

Bardziej szczegółowo

INKUBATOR TECHNOLOGICZNY KPT JAKO MIEJSCEWSPIERANIA INNOWACYJNYCH PROJEKTÓW. Idea Inkubatora i projekty UE. Misja Inkubatora

INKUBATOR TECHNOLOGICZNY KPT JAKO MIEJSCEWSPIERANIA INNOWACYJNYCH PROJEKTÓW. Idea Inkubatora i projekty UE. Misja Inkubatora INKUBATOR TECHNOLOGICZNY KPT JAKO MIEJSCEWSPIERANIA INNOWACYJNYCH PROJEKTÓW Kraków, 12 marca 2008 r. Łukasz Frydrych Krakowski Park Technologiczny Sp. z o.o. Idea Inkubatora i projekty UE Siećwspółpracy

Bardziej szczegółowo

Instytucje wdrażające podnoszą poprzeczkę, aby wsparcie otrzymały najciekawsze i najbardziej pożądane projekty.

Instytucje wdrażające podnoszą poprzeczkę, aby wsparcie otrzymały najciekawsze i najbardziej pożądane projekty. Instytucje wdrażające podnoszą poprzeczkę, aby wsparcie otrzymały najciekawsze i najbardziej pożądane projekty. Kapitał ludzki to jeden z najważniejszych czynników budowania przewagi konkurencyjnej na

Bardziej szczegółowo

Akademia Wspierania Innowacji Województwa Lubuskiego Bądź Spin Off em lub Spin Out em Fundacja Rozwoju Inicjatyw Gospodarczych

Akademia Wspierania Innowacji Województwa Lubuskiego Bądź Spin Off em lub Spin Out em Fundacja Rozwoju Inicjatyw Gospodarczych Akademia Wspierania Innowacji Województwa Lubuskiego Fundacja Rozwoju Inicjatyw Gospodarczych Dr inż. Justyna Patalas-Maliszewska Dr hab. inż. Sławomir Kłos Fundacja Rozwoju Inicjatyw Gospodarczych MISJA

Bardziej szczegółowo

Gratuluję wszystkim absolwentom! Dzięki wytężonej pracy i. wielu poświęceniom otrzymujecie dziś dyplom Master of

Gratuluję wszystkim absolwentom! Dzięki wytężonej pracy i. wielu poświęceniom otrzymujecie dziś dyplom Master of Przemówienie Ambasadora Stephena D. Mulla Ceremonia wręczenia dyplomów WIEMBA Uniwersytet Warszawski 29 czerwca 2013r. Gratuluję wszystkim absolwentom! Dzięki wytężonej pracy i wielu poświęceniom otrzymujecie

Bardziej szczegółowo

Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski. Kraków, 9 marca 2012 r.

Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski. Kraków, 9 marca 2012 r. Analiza strategiczna SWOT innowacyjności gospodarki Małopolski Kraków, 9 marca 2012 r. Etap diagnostyczny Diagnoza pogłębiona (załącznik do RSI WM 2012-2020) Synteza diagnozy część 2 dokumentu RSI Analiza

Bardziej szczegółowo

Pomysł na przyszłość. Projekt jest współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Pomysł na przyszłość. Projekt jest współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Pomysł na przyszłość Projekt jest współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Studia a rynek pracy W 2011 roku kształciło się ponad 1 800 tys. studentów, Dyplom wyższej

Bardziej szczegółowo

Dofinansowanie na rozwój działalności i wdrożenie innowacji

Dofinansowanie na rozwój działalności i wdrożenie innowacji RPO Lubuskie 2020 Oś Priorytetowa 1 Gospodarka i innowacje PI 3 c Zwiększone zastosowanie innowacji w przedsiębiorstwach sektora MŚP W ramach PI mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa mogą uzyskać wsparcie

Bardziej szczegółowo

PO Kapitał Ludzki wsparcie takŝe dla przedsiębiorców

PO Kapitał Ludzki wsparcie takŝe dla przedsiębiorców 1 Autor: Aneta Para PO Kapitał Ludzki wsparcie takŝe dla przedsiębiorców Informacje ogólne o PO KL 29 listopada br. Rada Ministrów przyjęła projekt Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki (PO KL), który jest

Bardziej szczegółowo

Rola Urzędu Patentowego w innowacyjnej gospodarce z punktu widzenia instytucji akademickich

Rola Urzędu Patentowego w innowacyjnej gospodarce z punktu widzenia instytucji akademickich 1 Rola Urzędu Patentowego w innowacyjnej gospodarce z punktu widzenia instytucji akademickich Konferencja Własność przemysłowa w innowacyjnej gospodarce transfer technologii z uniwersytetów do przemysłu

Bardziej szczegółowo

Wykształcenie na zamówienie

Wykształcenie na zamówienie Wykształcenie na zamówienie Wyniki tegorocznej edycji konkursu na kierunki zamawiane Według szacunków ministerstwa, w roku 2013 w polskim przemyśle zabraknie ponad 46 tys. inżynierów, a w usługach ponad

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka studiów Podyplomowe studia skierowane są do:

Charakterystyka studiów Podyplomowe studia skierowane są do: Akademia Sztuki w Szczecinie ogłasza nabór na drugą edycję dwusemestralnych studiów podyplomowych: Zarządzanie kulturą z wybranymi aspektami zarządzania szkolnictwem artystycznym 219 godzin zajęć zostanie

Bardziej szczegółowo

MODERNIZACJA KSZTAŁCENIA ZAWODOWEGO W MAŁOPOLSCE PROJEKT SYSTEMOWY WOJEWÓDZTWA MAŁOPOLSKIEGO

MODERNIZACJA KSZTAŁCENIA ZAWODOWEGO W MAŁOPOLSCE PROJEKT SYSTEMOWY WOJEWÓDZTWA MAŁOPOLSKIEGO MODERNIZACJA KSZTAŁCENIA ZAWODOWEGO W MAŁOPOLSCE PROJEKT SYSTEMOWY WOJEWÓDZTWA MAŁOPOLSKIEGO KRAKÓW 2013 Wydawca: Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego Departament Edukacji i Kształcenia Ustawicznego

Bardziej szczegółowo

Phenomind Ventures S.A. Akademickie Inkubatory Przedsiębiorczości INNOWATORZY 2007 - PROGRAM TRANSFERU INNOWACJI DO BIZNESU. www.innowatorzy.

Phenomind Ventures S.A. Akademickie Inkubatory Przedsiębiorczości INNOWATORZY 2007 - PROGRAM TRANSFERU INNOWACJI DO BIZNESU. www.innowatorzy. Phenomind Ventures S.A. Akademickie Inkubatory Przedsiębiorczości INNOWATORZY 2007 - PROGRAM TRANSFERU INNOWACJI DO BIZNESU www.innowatorzy.net Patronat Honorowy: IDEA PROGRAMU Główną ideą inicjatywy jest

Bardziej szczegółowo

Przedsiębiorczość i przedsiębiorczość społeczna.

Przedsiębiorczość i przedsiębiorczość społeczna. Przedsiębiorczość i przedsiębiorczość społeczna. ekspert: Szymon Medalion prowadząca: Marzena Szewczyk-Nelson Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Programu Operacyjnego Pomoc

Bardziej szczegółowo

PROGRAM ROZWOJU KOMPETENCJI

PROGRAM ROZWOJU KOMPETENCJI PROGRAM ROZWOJU KOMPETENCJI KIERUNKI ZAMAWIANE 2008-2013 1,2 mld zł z Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki (PO KL) na: zmianę struktury kształcenia (wzrost liczby studentów kierunków technicznych i ścisłych);

Bardziej szczegółowo

Pobudzanie i finansowanie innowacyjnych przedsięwzięd w latach 2014-2020. Perspektywa PARP

Pobudzanie i finansowanie innowacyjnych przedsięwzięd w latach 2014-2020. Perspektywa PARP 2014 Bożena Lublioska Kasprzak Prezes Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości Pobudzanie i finansowanie innowacyjnych przedsięwzięd w latach 2014-2020. Perspektywa PARP Młodzi Innowacyjni, 13 maja 2014

Bardziej szczegółowo

Izba Przemysłowo-Handlowa w Tarnowskich Górach. Strategia Izby Przemysłowo-Handlowej w Tarnowskich Górach na lata 2007-2014

Izba Przemysłowo-Handlowa w Tarnowskich Górach. Strategia Izby Przemysłowo-Handlowej w Tarnowskich Górach na lata 2007-2014 Izba Przemysłowo-Handlowa w Tarnowskich Górach Strategia Izby Przemysłowo-Handlowej w Tarnowskich Górach na lata 2007-2014 12 czerwca 2007 Misją Izby Przemysłowo-Handlowej w Tarnowskich Górach jest stworzenie

Bardziej szczegółowo

MAŁOPOLSKO PODKARPACKIEGO KLASTRA CZYSTEJ ENERGII. 03 czerwca 2008 r

MAŁOPOLSKO PODKARPACKIEGO KLASTRA CZYSTEJ ENERGII. 03 czerwca 2008 r Możliwości finansowania dla MAŁOPOLSKO PODKARPACKIEGO KLASTRA CZYSTEJ ENERGII 03 czerwca 2008 r OLGA WARZECHA CENTRUM TRANSFERU TECHNOLOGII AGH Dział Obsługi Funduszy Strukturalnych tel. 12 617 31 59 warzecha@agh.edu.pl

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr VII / 18 / 04 Rady Dzielnicy Bemowo m. st. Warszawy z dnia 17 czerwca 2004 r.

Uchwała Nr VII / 18 / 04 Rady Dzielnicy Bemowo m. st. Warszawy z dnia 17 czerwca 2004 r. Uchwała Nr VII / 18 / 04 Rady Dzielnicy Bemowo m. st. Warszawy z dnia 17 czerwca 2004 r. w sprawie wyrażenia opinii dotyczącej realizacji w latach 2004 2005 projektów: Bemowski Program Wspierania Przedsiębiorczości

Bardziej szczegółowo

Kazimierz Korpowski Gorzów Wlkp.25.10.2011

Kazimierz Korpowski Gorzów Wlkp.25.10.2011 I Inkubatory przedsiębiorczości i centra nowych technologii, jako miejsca rozpoczynania działalności gospodarczej przez absolwentów.przekwalifikowanie zawodowe. Kazimierz Korpowski Gorzów Wlkp.25.10.2011

Bardziej szczegółowo

ZGŁOSZENIE POMYSŁU do Konkursu INNOWACYJNY POMYSŁ 2008

ZGŁOSZENIE POMYSŁU do Konkursu INNOWACYJNY POMYSŁ 2008 ZGŁOSZENIE POMYSŁU do Konkursu INNOWACYJNY POMYSŁ 2008 KONKURS Zgłoszenie pomysłu do Konkursu należy przysłać do 17 listopada, e-mailem na adres konkurs@uni.lodz.pl Rozstrzygnięcie Konkursu do 12 grudnia

Bardziej szczegółowo

Regionalna Strategia Innowacji Województwa Dolnośląskiego na lata Justyna Lasak Departament Rozwoju Regionalnego Wydział Gospodarki

Regionalna Strategia Innowacji Województwa Dolnośląskiego na lata Justyna Lasak Departament Rozwoju Regionalnego Wydział Gospodarki Regionalna Strategia Innowacji Województwa Dolnośląskiego na lata 2011-2020 Justyna Lasak Departament Rozwoju Regionalnego Wydział Gospodarki Regionalna Strategia Innowacji Województwa Dolnośląskiego.

Bardziej szczegółowo

Transfer technologii z uczelni do przemysłu. (z perspektywy AGH)

Transfer technologii z uczelni do przemysłu. (z perspektywy AGH) (z perspektywy AGH) Mielec 2011 frontiernerds.com W uczelniach przyzwyczailiśmy się do zdobywania pieniędzy w formie projektów. Natomiast głównym źródłem funduszy na działania innowacyjne takiej uczelni

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet i przedsiębiorczość regulacje, wsparcie, promocja i edukacja

Uniwersytet i przedsiębiorczość regulacje, wsparcie, promocja i edukacja Centrum Innowacji, Transferu Technologii i Rozwoju Uniwersytetu (CITTRU) Uniwersytet i przedsiębiorczość regulacje, wsparcie, promocja i edukacja Piotr Żabicki Koordynator Zespołu ds. Promocji i Edukacji

Bardziej szczegółowo

Czy ochrona środowiska i odnawialne źródła energii są efektywne finansowo?

Czy ochrona środowiska i odnawialne źródła energii są efektywne finansowo? Czy ochrona środowiska i odnawialne źródła energii są efektywne finansowo? Dariusz Lipka, Małopolska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. Kraków, 11.12.2013 r. Specyfika projektów energetyki odnawialnej -

Bardziej szczegółowo

Finansowanie innowacji. Adrian Lis

Finansowanie innowacji. Adrian Lis 2011 Finansowanie innowacji Adrian Lis Plan prezentacji Część teoretyczna Wewnętrzne i zewnętrzne źródła finansowania innowacji Programy wspierające innowacyjność Część praktyczna Główne problemy i najlepsze

Bardziej szczegółowo

Wsparcie edukacji zawodowej w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Lubelskiego na lata 2014 2020

Wsparcie edukacji zawodowej w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Lubelskiego na lata 2014 2020 Wsparcie edukacji zawodowej w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Lubelskiego na lata 2014 2020 Agnieszka Pidek-Klepacz Urząd Marszałkowski Województwa Lubelskiego w Lublinie Lublin,

Bardziej szczegółowo

Sylabus przedmiotu / modułu kształcenia - (studia podyplomowe)

Sylabus przedmiotu / modułu kształcenia - (studia podyplomowe) Sylabus przedmiotu / modułu kształcenia - (studia podyplomowe) Nazwa przedmiotu/modułu kształcenia Pozyskiwanie środków z funduszy UE i ich administrowanie Nazwa w języku angielskim Język wykładowy polski

Bardziej szczegółowo

Perspektywy rozwoju Aglomeracji Wałbrzyskiej i współpracy z pracodawcami w 2014 roku"

Perspektywy rozwoju Aglomeracji Wałbrzyskiej i współpracy z pracodawcami w 2014 roku Perspektywy rozwoju Aglomeracji Wałbrzyskiej i współpracy z pracodawcami w 2014 roku" Dr Roman Szełemej Prezydent Wałbrzycha Wałbrzych, dn. 18 grudnia 2013 r. ul. Szczawieńska 2 58-310 Szczawno Zdrój biuro@dolnoslascy-pracodawcy.pl

Bardziej szczegółowo

Projekt Europejski Wymiar Łodzi Wsparcie przedsiębiorców z Łodzi środkami Unii Europejskiej

Projekt Europejski Wymiar Łodzi Wsparcie przedsiębiorców z Łodzi środkami Unii Europejskiej Projekt Europejski Wymiar Łodzi Wsparcie przedsiębiorców z Łodzi środkami Unii Europejskiej Towarzystwo Inicjatyw Europejskich ul. Próchnika 1 lok. 303 90-408 Maj 2013 Operator Programu Wolontariatu Długoterminowego

Bardziej szczegółowo

PROF. HENRYK KRAWCZYK REKTOR POLITECHNIKI GDAŃSKIEJ

PROF. HENRYK KRAWCZYK REKTOR POLITECHNIKI GDAŃSKIEJ PROF. HENRYK KRAWCZYK REKTOR POLITECHNIKI GDAŃSKIEJ Diagnoza stan w punkcie wyjścia Brak elastyczności funkcjonowania i reagowania na zmiany w otoczeniu nowa struktura organizacyjna centrum minimalizacja

Bardziej szczegółowo

www.erasmusplus.org.pl Erasmus+ Szkolnictwo wyższe

www.erasmusplus.org.pl Erasmus+ Szkolnictwo wyższe Szkolnictwo wyższe Mobilność edukacyjna (KA 1) Mobilność edukacyjna (KA 1) Akcja 1 Wyjazdy studentów na zagraniczne studia i praktyki Akcja 1 Wyjazdy pracowników uczelni i specjalistów z przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

Programy unijne. realizowane w Liceum Ogólnokształcącym im. Bolesława Chrobrego w Gryficach

Programy unijne. realizowane w Liceum Ogólnokształcącym im. Bolesława Chrobrego w Gryficach Programy unijne realizowane w Liceum Ogólnokształcącym im. Bolesława Chrobrego w Gryficach W roku szkolnym 2011/2012 w naszej szkole są realizujemy programy: Newton też był uczniem Kompetencje kluczowe

Bardziej szczegółowo

www.innowacyjna-wielkopolska.pl Główne punkty polityki innowacji Województwa Wielkopolskiego

www.innowacyjna-wielkopolska.pl Główne punkty polityki innowacji Województwa Wielkopolskiego Główne punkty polityki innowacji Województwa Wielkopolskiego 01 02 03 Wielkopolska Rada Trzydziestu (WR 30) Organ opiniotwórczo-doradczy powołany w maju 2009 r. w ramach projektu PO KL Budowa Wielkopolskiego

Bardziej szczegółowo

Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji http://www.frse.org.pl/

Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji http://www.frse.org.pl/ Jak przygotować i realizować projekt, pozyskiwanie środków, partnerów, wątpliwości, pytania, wymiana doświadczeń - fora, przykłady dobrych praktyk, narzędzia pomocne w realizacji Fundacja Rozwoju Systemu

Bardziej szczegółowo

List intencyjny o strategicznym partnerstwie między AC SA. a Politechniką Białostocką

List intencyjny o strategicznym partnerstwie między AC SA. a Politechniką Białostocką Informacja prasowa Białystok, 1 grudnia 2012 List intencyjny o strategicznym partnerstwie między AC SA a Politechniką Białostocką W dniu 30.11.2012 r. w siedzibie Politechniki Białostockiej doszło do podpisania

Bardziej szczegółowo

WPROWADZANIE INWESTORÓW POLSKICH NA RYNKI OBCE

WPROWADZANIE INWESTORÓW POLSKICH NA RYNKI OBCE WPROWADZANIE INWESTORÓW POLSKICH NA RYNKI OBCE SEKRETEM BIZNESU JEST WIEDZIEĆ TO, CZEGO NIE WIEDZĄ INNI Arystoteles Onassis SZANOWNI PAŃSTWO, Lubelskie Centrum Consultingu sp. z o. o. powstało w 2009 roku

Bardziej szczegółowo

Możliwości dofinansowania w nowej perspektywie 2014-2020 na projekty badawczo-rozwojowe oraz innowacje

Możliwości dofinansowania w nowej perspektywie 2014-2020 na projekty badawczo-rozwojowe oraz innowacje Katowice, 02.09.2015r Możliwości dofinansowania w nowej perspektywie 2014-2020 na projekty badawczo-rozwojowe oraz innowacje RPO WSL Regionalny Program Operacyjny Województwa Śląskiego (RPO WSL) przewiduje

Bardziej szczegółowo

Przedsiębiorczość akademicka. Spółki spin-off i spin-out. 10 lipca 2008 r.

Przedsiębiorczość akademicka. Spółki spin-off i spin-out. 10 lipca 2008 r. Przedsiębiorczość akademicka Spółki spin-off i spin-out Uwarunkowania prawne: -Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (DZ.U. Nr 164 poz. 1365 z poźn. zmianami) -Ustawa z dnia 15 września

Bardziej szczegółowo

Punkt Informacyjny Funduszy Europejskich w Koninie. Krok po kroku do sukcesu. Dorota Szkudlarek

Punkt Informacyjny Funduszy Europejskich w Koninie. Krok po kroku do sukcesu. Dorota Szkudlarek Punkt Informacyjny Funduszy Europejskich w Koninie Krok po kroku do sukcesu Dorota Szkudlarek Sieć Punktów Funduszy Europejskich w całej Polsce Projekt System informacji o Funduszach Europejskich Ministerstwa

Bardziej szczegółowo

Izba Gospodarcza Regionu Płockiego

Izba Gospodarcza Regionu Płockiego Izba Gospodarcza Regionu Płockiego perspektywa Biznesu KRZYSZTOF IZMAJŁOWICZ P R E Z E S I Z B Y G O S P O D A R C Z E J R E G I O N U P Ł O C K I E G O Kim jesteśmy Izba Gospodarcza Regionu Płockiego,

Bardziej szczegółowo

Stan i kierunki rozwoju instytucji proinnowacyjnych w województwie dolnośląskim

Stan i kierunki rozwoju instytucji proinnowacyjnych w województwie dolnośląskim Stan i kierunki rozwoju instytucji proinnowacyjnych w województwie dolnośląskim Seminarium konsultacyjne III Wrocław, 10 grudnia 2010 r. Plan prezentacji I. Cele i zakres badania II. Metodologia i przebieg

Bardziej szczegółowo

Strategia Wydziału Nauk Pedagogicznych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Lata 2012-2020

Strategia Wydziału Nauk Pedagogicznych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Lata 2012-2020 Strategia Wydziału Nauk Pedagogicznych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu Lata 2012-2020 1 Spis treści 1. Misja WNP. 3 2. Cele strategiczne.. 4 3. Operacjonalizacja celów strategicznych..5 4. Cel

Bardziej szczegółowo

Programy Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego wspierające przedsiębiorczość akademicką oraz transfer technologii

Programy Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego wspierające przedsiębiorczość akademicką oraz transfer technologii Programy Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego wspierające przedsiębiorczość akademicką oraz transfer technologii Marta Pytlarczyk Zastępca Dyrektora Departament Wdrożeń i Innowacji IniTech projekt rozporządzenia

Bardziej szczegółowo