NIE MÓW OJCZYZNA - MYŚLĄC O KARIERZE. MÓW KARIERA - MYŚLĄC O OJCZYŹNIE.

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "NIE MÓW OJCZYZNA - MYŚLĄC O KARIERZE. MÓW KARIERA - MYŚLĄC O OJCZYŹNIE."

Transkrypt

1 NIE MÓW OJCZYZNA - MYŚLĄC O KARIERZE. MÓW KARIERA - MYŚLĄC O OJCZYŹNIE.

2 COPYRIGHT BY POLSKI KLUB BIZNESU 2010 FOTOGRAFIE: IRENEUSZ SOBIESZCZUK, JAN BOGACZ REDAKCJA I OPRACOWANIE GRAFICZNE: PIOTR KRÓL DRUK: INVEST-DRUK, OPRAWA: DRUKARNIA PERFECT S.A. WYDAWCA: STOWARZYSZENIE POLSKI KLUB BIZNESU Warszawa, ul. Kompasowa 3/23;

3 XX LAT POLSKIEGO KLUBU BIZNESU

4 Spis treści Wstęp PRZYSPIESZYĆ BIEG WYDARZEŃ Z Lechem Wałęsą, b. przywódcą Solidarności, b. prezydentem RP, rozmawia Janina Paradowska. CZUŁEM, ŻE MUSI SIĘ NAM UDAĆ Z Tadeuszem Mazowieckim, pierwszym premierem niepodległej Rzeczypospolitej, rozmawia Janina Paradowska. NIE MA CUDOWNEJ RECEPTY Z profesorem Leszkiem Balcerowiczem, wicepremierem w rządzie Tadeusza Mazowieckiego, rozmawia Witold Gadomski. ZMAGANIA PRZEDSIĘBIORCÓW Witold Gadomski TROCHĘ SZCZĘŚCIA, CZYLI JAK TO BYŁO NAPRAWDĘ Z Ryszardem Konwerskim, prezesem Polskiego Klubu Biznesu, rozmawia Krystyna Gucewicz. ZŁOTE KARIERY DWUDZIESTOLECIA ZŁOTA KSIĘGA XX LAT POLSKIEGO KLUBU BIZNESU Nagrody, tytuły i wyróżnienia przyznane przez Polski Klub Biznesu w dwudziestoleciu

5 XX LAT POLSKIEGO KLUBU BIZNESU PRZYSPIESZYĆ BIEG WYDARZEŃ

6

7 Szanowni Państwo! niego już młodzieńca. Z wielką satysfakcją pragnę poinformować Państwa, że Polski Klub Biznesu w roku 2010 przerodził się z niemowlęcia w dorodnego, 20. letniego, pełnolet- To nasze wchodzenie w dorosłość ma burzliwą, ale jakże ważną dla dokonujących się w Polsce przemian historię. W roku 1990 postanowiliśmy powołać do życia Polski Klub Biznesu w czasie, w którym wiele zmieniało się w naszym kraju. Ogłoszono wolność dla gospodarczych poczynań, prawa rynku przestały ustępować ideologii i polityce, wielopłaszczyznowa transformacja ustrojowa stała się siłą napędzającą naszą gospodarkę. To wszystko uwolniło inicjatywę ludzi i przedsiębiorstw, ale jednocześnie dla wielu było źródłem stresów i obaw, dla innych okazją do traktowania państwa jako łupu, zawłaszczania majątku narodowego i kontynuowania najgorszych wzorów arogancji władzy. Samoorganizowanie się środowiska przedsiębiorców, w większości reprezentujących małe i średnie firmy rodzinne, było dla nas szansą na przetrwanie w gronie ludzi działających w biznesie, bez naruszania podstawowych zasad etyki, moralności i uczciwości, z dala od politycznych rozgrywek. Mówimy udało się nam! Nie przyciemniają obrazu naszej działalności ani wielkie gospodarcze afery, ani etykiety lewa, prawa, czerwona, czarna, zielona itp. Z dala od politycznego zgiełku szukaliśmy drogi do sukcesów w biznesie ludzi i przedsiębiorstw, kreując pozytywne wzory działalności biznesowej, ułatwiając wielu firmom kontakty w biznesie w Polsce i zagranicą. A jednocześnie dochowując wierności znaczeniu takich słów jak: przyjaźń, lojalność, uczciwość. Raz w roku przyznajemy klubowe nagrody tym, którzy mogą pochwalić się sukcesem w biznesie, ale także wyróżniają się czymś szczególnym w swojej działalności, jak na przykład firmy, które otrzymały nagrodę Społeczne Oblicze Biznesu, za działalność na rzecz najsłabszych i potrzebujących pomocy. Z dumą możemy powiedzieć, że pośród laureatów naszych nagród, są ludzie, którzy swoją osobistą, ciężką pracą budowali fundamenty swoich firm i przedsiębiorstw. Tacy jak: Marek Mikuśkiewicz laureat pierwszej nagrody Businessman Roku za 1990 rok, dzisiaj właściciel zbudowanej z pomocą wyłącznie polskiego kapitału sieci sklepów MarcPol, Jolanta Zwolińska właścicielka firmy Dermika produkującej wspaniałe kosmetyki, Zbigniew Jakubas od zera tworzący swoje wybitne pozycje w biznesie, Józef Wojciechowski od podstaw i w trudzie tworzący holding budowlany J.W. Construction, Andrzej Wodzyński prezes Ceramiki Tubądzin rozszerzający działalność w Czechach i Niemczech, Teresa Mokrysz prezes Mokate S.A., Irena Eris właścicielka firmy kosmetycznej dr Eris i wielu, wielu innych. Dumni jesteśmy także z zaufania i przyjaźni, jaką obdarzyli nas laureaci Honorowej Nagrody Oskar Polskiego Biznesu przyznawanej wybitnym osobistościom życia gospodarczego i politycznego za sprzyjanie interesom Polski na arenie międzynarodowej. Nagrodę tę na Zamku Królewskim w Warszawie przyjęli m.in.: wieloletni doradca prezydentów Stanów Zjednoczonych prof. Zbigniew Brzeziński, były Sekretarz Generalny NATO Javier Solana, 7

8 były Wicekanclerz Niemiec Hans-Dietrich Genscher, wybitny Polak, redaktor Jerzy Giedroyc, Papież Jan Paweł II, były Prezydent Litwy Valdas Adamkus, były Przewodniczący Parlamentu Europejskiego Pat Cox, były Prezydent Węgier Arpad Goncz, były Prymas Polski Kardynał Józef Glemp, były Prezydent RP Lech Wałęsa, były Wicepremier prof. Leszek Balcerowicz, były Minister prof. Władysław Bartoszewski, Prezydent Estonii Tomas Hendrik Ilves. Ustanowiony w roku 1997 tytuł Honorowy Ambasador Polskiego Biznesu, dla wielu osób jest i będzie wyróżnieniem dającym satysfakcję i pobudzającym do dalszych działań, pro publico bono. Polska zyskała międzynarodowy szacunek dokonaniami w okresie transformacji. Są one szczególnie widoczne w porównaniu z innymi krajami wychodzącymi z epoki komunizmu. Na ich tle Polska jest krajem sukcesu, co więcej, sukcesu dostrzeganego przez wszystkich zagranicznych obserwatorów. To prawda, że mamy jeszcze dużo do zrobienia i wiele problemów do rozwiązania, że demokracja i wolność dają nam niekiedy bolesne lekcje, nie chroniąc przed aferami czy ludźmi żądnymi władzy. Ale Polska jest krajem sukcesu, bo na jej sukces składają się wspaniałe osiągnięcia wielu polskich przedsiębiorstw i firm, znanych i szanowanych w Polsce, w Europie i w świecie. Możemy z satysfakcją powiedzieć, że czas heroicznego wysiłku naszej Ojczyzny i Polaków wydobywających się z zaścianka Europy jest już za nami. Europa jest otwarta dla każdego polskiego obywatela, Polska jest liczącym się partnerem w światowej gospodarce i polityce. Jesteśmy z tego dumni i szczególnie mocno podkreślamy, że mają w tym sukcesie wielki udział także małe rodzinne firmy, niewielkie przedsiębiorstwa i utalentowani przedsiębiorcy. Chcielibyśmy, aby nowe dziesięciolecie przyniosło dla wszystkich poprawę samopoczucia, poprawę oceny naszych wspólnych dokonań, dało wszystkim siłę i zdrowie do dalszej pracy. Aby było to dziesięciolecie społecznego i politycznego spokoju. To wystarczy, żeby Polska mogła jeszcze nie raz zadziwić Europę. Dziękuję serdecznie wszystkim, którzy wyróżnili się poprzez swoją pracę, tym, którzy wspierali naszą działalność życzliwą radą i pomocą, a także tym, którzy nie przeszkadzali. Warszawa, maj 2010 r. Ryszard Konwerski Prezes Polskiego Klubu Biznesu 8

9

10 2

11 PRZYSPIESZYĆ BIEG WYDARZEŃ Rozmowa z Lechem Wałęsą, b. przywódcą Solidarności, b. prezydentem RP. 11

12 Teraz trzeba częściej oddawać ludziom głos, nie bać się własnych obywateli. Jednak w czasie globalizacji trzeba typować konkretne tematy, w których obywatele muszą głos zabierać. I trzeba poprawiać demokrację. Dotychczas w demokracji człowiek miał prawo do wielu rzeczy, teraz trzeba mu dopisać także obowiązki i to na różnych poziomach... Lech Wałęsa w rozmowie z Janiną Paradowską. 12

13 JANINA PARADOWSKA: Cofnijmy się w czasie, ledwie dwadzieścia lat i kilka miesięcy, do 4 czerwca 1989 roku, kiedy pojawiła się szansa na odzyskanie niepodległości i budowę systemu demokratycznego. Ten dzień był dla Pana wielką niespodzianką? LECH WAŁĘSA: Trochę tak, mimo że w mojej naturze przeważała zawsze chęć przewidywania, co będzie, jakie są możliwe scenariusze. Kiedy zobaczyłem to zwycięstwo i jednocześnie wiedziałem, że nasze solidarnościowe elity nie mają żadnych przygotowanych rozwiązań na przejęcie władzy, byłem przestraszony. Myślałem, że jeżeli włączymy się we władzę, łatwo będzie nas wchłonąć. Nawet nie byliśmy zgraną drużyną, bo zgrana drużyna była przygotowana na walkę, nie na zwycięstwo, na pracę. Wcześniej apelowałem, ale może też bez wielkiego przekonania i raczej tak między wierszami niezbyt wyraźnie, bo wielu rzeczy nie można było głośno powiedzieć, o przygotowaniu rozwiązań programowych. Okazało się jednak, że nie było nic, przed nami była tak naprawdę improwizacja. Gdybyśmy przegrali sprawa byłaby prostsza robimy dalej to, co umiemy, czyli walczymy. I okazało się, że ta improwizacja nieźle wyszła. Rząd Tadeusza Mazowieckiego się znakomicie sprawdził. To był najlepszy rząd, jaki mieliśmy po 1989 roku, bo to byli ludzie z pierwszej linii Solidarności, grupa Mazowieckiego i cała ta grupa warszawska była lepiej zgrana, znali się, mieli do siebie zaufanie, mieli kontakty. Trzeba jednak pamiętać, że druga strona była wtedy mocno przestraszona i nie przeszkadzała. Oni w ogóle byli przyzwyczajeni do słuchania. To nam pomagało, przynajmniej do czasu, bo oni nas popierali. Siła rządu Mazowieckiego wynikała między innymi ze społecznego poparcia, Pan mówi, że byli zgrani, mieli do siebie zaufanie, ale czy powiedziałby Pan, że byli silni także dzięki pewnej filozofii rządzenia, tej tak często wyśmiewanej siły spokoju? W tej akurat sprawie mam nieco inne zdanie. Ja w dalszym ciągu uważałem, że sprawa nie jest zakończona, że włącza się nas do władzy, abyśmy wykonali brudną robotę, bo gospodarka się waliła, a potem zostaniemy odstawieni. Oddaliśmy przecież komunistom prezydenta, najważniejsze resorty siłowe i trzeba było wykonać drugi skok. Nie ukrywam, miałem pewien problem moralny, bo przecież jakoś żeśmy się z nimi umówili, porozumienie było, ale trzeba je było naruszyć. Tak więc znalazłem się trochę w sytuacji bez wyjścia, z jednej strony nie musiałem, a nawet nie chciałem być prezydentem z drugiej wiedziałem, że jeśli dotrwamy do końca kadencji to naród nas już więcej nie wybierze. To miał być ten pański skok na prezydenturę. Zdawałem sobie sprawę, że Mazowiecki jest człowiekiem stabilnym i będzie chciał porozumień dotrzymać. Tymczasem, czy my z prezydentem Wojciechem Jaruzelskim mieliśmy szansę wyjścia z Układu Warszawskiego? Jemu takiego ruchu nawet nie wypadało zrobić, nie ze złośliwości wobec nas, ale po prostu był z tamtego systemu. Mazowiecki działałby powoli, uważałby, że trzeba najpierw zmienić konstytucję, przemyśleć, a tu czasu nie było. Dlatego uznałem, że trzeba przyspieszyć bieg wydarzeń i strącić generała. Niestety spotkałem się w odmową, przede wszystkim warszawskich elit, które stanęły za Mazowieckim. Przyznam, że początkowo nawet podejrzewałem, bo jestem z natury podejrzliwy, że oni się dogadali z komunistami, żeby zmieniać powoli, czyli właściwie nie zmieniać, a czas nam uciekał. Dziś już wiem, że nic takiego nie miało miejsca, ale w rezultacie wszyscy po trosze straciliśmy kontrolę na biegiem wydarzeń. Nie ma Pan sobie nic do zarzucenia? Być może sporo było w tym wszystkim nieporozumień, gdyż wszystkiego nie można było głośno powiedzieć. Ja zakładałem, że oni wiedzą, że walka trwa i scenariusz przejęcia władzy trzeba zrealizować do końca, czyli musiałem zostać prezydentem. Zmiana była potrzebna nie tylko dlatego, by wyprowadzić z Polski wojska sowieckie, także dlatego, że naród już odczuwał skutki zmian, coraz boleśniej je odczuwał. Obawiałem się społecznego buntu. Przecież Mazowiecki przegrał z Tymińskim z tego właśnie powodu. To był właśnie rodzaj buntu. Ja też w tej walce przegrałem, nie ukrywam. 13

14 Właśnie dlatego, że nie mogłem wszystkiego otwarcie wyjaśnić, że ludzie nie musieli do końca rozumieć moich intencji, mogli uważać, że ja chcę tylko władzy dla władzy. A Pan chciał narodowi dać po 100 milionów. To też była populistyczna kampania. Obietnice nie do spełnienia. Ja tę propozycję traktowałem nie jako wyborczą demagogię, ale bardzo poważnie. Ja jestem z ludu i wiem jak lud myśli. Uważałem, że kiedy sprywatyzujemy bez powszechnego udziału ludzi, to zaczną się podejrzenia, że afery, że ktoś się wzbogacił, bo był bliżej władzy, miał układy, czyli że będziemy podejrzewani o nieuczciwość. Po drugie chciałem uruchomić inicjatywę obywateli, a nie tylko tych, którzy chcą być bliżej władzy. My mieliśmy w ogóle nie uregulowane stosunki własnościowe i bałem się, że rządzący miastami, gruntami, nieruchomościami zaczną sprzedawać samowolnie. Powszechne udostępnienie własności wymagało w pierwszym rzędzie uporządkowania tych wszystkich spraw. Ponadto oczywiście uważałem, że jeśli ludzie to wykupią to będą się lepiej o to wszystko troszczyć. Ponadto ta Polska była państwowa, wszyscy na to było pracowaliśmy i chciałem żeby wyznaczono, co ma zostać w rękach państwa polskiego, na przykład to, co dotyczy obronności, koleje, wyznaczona część infrastruktury. Nawet gdybyśmy to później sprzedawali, to jednak tylko w polskie ręce. Dlaczego się nie udało? Nie rozumiano Pana, nie było specjalistów, którzy by ten pomysł opracowali? Te sto milionów stało się potem przysłowiowe i jakoś nie brano tego poważnie. Nie mam prostej odpowiedzi. Niezrozumienie było, ale wielu też uważało, że Polska jest nic nie warta, że ten majątek narodowy jest stary, pozbawiony wartości. Ja odpowiadałem, że Polska jest tyle warta ile za nią zapłacą. Oczywiście nigdy nie wierzyłem, że wszyscy rzucą się na tę własność, przewidywałem, że połowa rodaków w ogóle nie będzie zainteresowana, ale wówczas mogłem powiedzieć dostaliście szansę, nie skorzystaliście wasza sprawa. Liczyłem, że część z tej połowy, która jednak wykaże zainteresowanie i tak sobie nie poradzi. Miałem nawet taki pomysł wpisania punktu, że jeśli ktoś przynosi straty to można mu tę własność odebrać. Chciałem też, aby spłacanie zależało od ogólnego stanu gospodarki, im lepszy jej stan tym większą część owego długu czy umownego kredytu umarzałoby się. Tak więc nadal uważam, że pomysł był dobry ale skomplikowany. Zresztą nie zamierzałem tego robić tego od razu, liczyłem, że przeforsuję to w drugiej prezydenckiej kadencji. I nie udało się. Jednak te 100 milionów i całą kampanię prezydencką, a potem wiele innych Pana działań odbierano jako obietnicę, że szybko będzie lepiej. Nie bał się Pan tych nadmiernie obudzonych oczekiwań? Proszę sobie przypomnieć ostatnią scenę ze strajku, tę powszechną euforię, że wygraliśmy; mówiłem wy się cieszycie, a ja wcale aż tak bardzo się nie cieszę, bo teraz dopiero zacznie się. Ci, którzy wtedy nosili mnie na ramionach mogą rzucać we mnie kamieniami, ale to ja uważając, że prawdziwe trudności dopiero się zaczynają miałem rację. Ja nie składałem łatwych obietnic, ja zawsze raczej obiecywałem, że będzie trudno, ale jak jest robota do zrobienia, to trzeba ją robić. Skąd u Pana, człowieka jak sam Pan mówi pochodzącego z ludu, czasem Pan mówi z wielkiego proletariatu, takie przywiązanie do własności prywatnej, taka wiara w nią? Może właśnie dlatego, że pochodzę z biednej wioski, gdzie nikt nikomu nic nie dał, na wszystko trzeba było zarobić, ale jeżeli już ktoś coś miał, to o swoje dbał. Moi dziadowie i rodzice coś tam własnego mieli i widziałem jak się o to troszczą. Widziałem jednocześnie jako robotnik jak dbano o państwowe. Nie ma żadnego porównania. Dlatego wierzę we własność, wierzę, że ona daje ludziom poczucie takiej stabilności życiowej. Ona też daje człowiekowi szacunek, godność. Czy chciał pan kiedykolwiek usunąć Leszka Balcerowicza? Absolutnie nie. Chciałem tylko, żeby mnie trochę posłuchał, że trzeba ludziom pomóc, bo się zbuntują przeciwko reformom. Mówiłem, że jest mu potrzebny brat-bliźniak, czyli idzie ostro Balcerowicz i rozwiązuje główne problemy ekonomiczne, a za nim podąża ktoś inny lub zespół ludzi, który patrzy na te skutki uboczne, pomaga, łagodzi nastroje, trochę prywatyzuje, nawet rozdaje, tak żeby ludzie poczuli, że coś zyskują. Oni w tych zachodnich szkołach nauczyli się, że człowiek ma się sam ratować, kto umie pływać, ten przepłynie, albo się nauczy. Tymczasem niektórych trzeba było po prostu ratować, popychać do działania. I nie chodziło tylko, by rozdawać zupy, co świetnie robił Jacek Kuroń, ale o przygotowanie bardziej systemowych rozwiązań. Tych nam zabrakło. Gdy Pan patrzy wstecz, na prawie 20 lat, jakie minęły od czerwca 1989 roku, co się nam najbardziej udało? Na dobrą sprawę udało się nam prawie wszystko. Zmieniliśmy całkowicie kierunek, jesteśmy niepodlegli, rozwijamy się gospodarczo bez poszukiwania jakichś trzecich 14

15 dróg, generalnie rozsądek zwycięża. Czasem zdarzają się zakręty, ale potem przychodzi korekta. Trzeba jednak postawić inaczej pytanie: jakie były szanse i czy można było wykorzystać je lepiej? Otóż moim zdaniem można było. Jestem więc tradycyjnie za, a nawet przeciw, zadowolony i niezadowolony. Co się przede wszystkim nie udało? Jakich szans nie wykorzystaliśmy? Różnych w różnym czasie. Nawet dziś, gdy mamy takie szanse dzięki integracji z Unią Europejską, trzeba bardziej pomagać ludziom w poszukiwaniu dobrych pomysłów na wykorzystanie pieniędzy. I nie szukajmy jakichś własnych, oryginalnych rozwiązań, ale ściągajmy od tych, którzy robili i robią to dobrze. Niech się stworzą takie miasta czy gminy bliźniacze w Polsce i innych krajach, które podpatrują, co inni dobrze zrobili i niech przejmują pomysły. Tego mamy za mało tymczasem przykładów dobrych jest dużo, a my mamy ciągle ochotę na odkrywanie Ameryki od nowa. Panuje opinia, że udała się nam bardziej gospodarka, o wiele mniej polityka. Pan się z tym zgadza? To normalne. Ludzie chcą żyć, urządzać się, tu kierują cały wysiłek i gospodarka zaczyna się kręcić. Do polityki zaś idą ekonomiczni nieudacznicy i zaczyna się problem, bo wszystko robi się ideologiczne, a mało praktyczne. Oni inaczej nie potrafią i dlatego jest tyle demagogii, a nawet głupoty. Robi się wszystko, byle zwyciężyć, ale co potem? I tak to idzie, ekonomia jednak wszystko zweryfikuje i za jakiś czas sytuacja się unormuje, najwięksi demagodzy odpadną. Ja wyznaję dość prostą i czytelną zasadę politycznych podziałów: lewica to brak wiary w Boga i własność państwowa, prawica wierzę w Boga, a własność ma być prywatna. Są też oczywiście po obu stronach siły skrajne, populistyczne, ale one nigdy nie odgrywają zasadniczej roli. W takim podziale ludzie łatwo się odnajdują. Takiego układu jeszcze nam się nie udało zbudować i dlatego wyborcom trudno wybrać swoją partie, wskutek czego te partie zmieniają. Na razie mamy partyjne formy zastępcze, które będą się dopiero kształtować. To pokolenie, które z Panem walczyło właściwie już zeszło ze sceny. Odegrało już swoją rolę. Pan też mówi już o pakowaniu się. Co to właściwie znaczy? Skończyłem 65 lat, to wiek emerytalny a więc nic dziwnego, że czasem zastanawiam się, czy jestem już spakowany, jakich spraw jeszcze nie załatwiłem w kwestiach rodzinnych i publicznych. Ze mną zawsze było tak, że miałem duże braki w wykształceniu, o czym wszyscy wiedzieli, bo byłem zwykłym robotnikiem. Z kim miałem rozmawiać? Z maszyną? Zawsze jednak pracowałem samodzielnie i wszystko u mnie polegało na koncentracji. Tak bardzo koncentrowałem się na jednym wątku, który miał posuwać jakieś sprawy do przodu, że wszystko inne było drugorzędne. Nie widzę więc dziś sensu w rozpatrywaniu, czy mogłem coś powiedzieć inaczej, grzeczniej, jaśniej. Wydaje mi się zresztą, że problem w tym, że w ogóle my wszyscy nieczytelnie mówiliśmy o tym, w czym uczestniczymy. Nie przedstawiliśmy nigdy społeczeństwu jasno kolejnych etapów. Będę się upierał, że miałem rację, gdy mówiłem na pierwszym etapie budujemy monopol, aby wygrać, a potem się dzielimy, ale czytelnie, by społeczeństwo wiedziało, kto ma jaki program. Żeby zburzyć ten monopol musiała być kłótnia, nie mogłem na ucho powiedzieć Michnikowi: Adaś, teraz się dzielimy, ty bierzesz jedną flankę, a ja drugą. To musiała być kłótnia, aby ludzie zobaczyli różnice. Z jednej strony partyjne, bo musi być pluralizm, bo ważna jest demokracja. Z drugiej związkowe, bo wchodzimy w kapitalizm i liczy się ekonomia. Nie może być tak, że im większy zakład tym Solidarność politycznie silniejsza, a w rezultacie zakład pada. Moim zdaniem dwa pierwsze etapy wykonałem najpierw był monopol, potem podział, a teraz dopiero zbieramy się, ale już według interesów. Nie najlepiej to wszystko idzie, ale idzie. Gdybym miał powtórzyć to, co robiłem powtórzyłbym w zasadzie wszystko, może w szczegółach inaczej, może za wiele było niepotrzebnych słów, ale kierunek był słuszny. Niektóre pomysły mi zresztą spaprano. Co Panu spaprano? Z Pawlakiem w 1992 roku było tak, że ja chciałem, aby on był rzeczywiście premierem, aby musiał uzgadniać ministrów, ale już sekretarzy stanu to powinien móc sobie mianować. Tymczasem Geremek, Mazowiecki i inni chcieli go zupełnie ubezwłasnowolnić. Nic mu nie wolno, ma tylko słuchać, a oni będą patrzeć, czy słoma mu z butów wychodzi. On wtedy zaczął się wkurzać, żądać coraz więcej i wszystko się posypało. Zniszczono na lata Pawlaka, zniszczono mój pomysł, a przecież należało rolników przyciągnąć i Pawlak mógł to zrobić. Gdyby go nie potraktowano tak instrumentalnie nie byłoby potem koalicji SLD-PSL, byłby inny układ i o jego stworzenie mi chodziło. Wierzył Pan w trwałość pierwszego rządu Pawlaka? Nie tyle w trwałość rządu, ale w konieczność dołączenia do zmian chłopów. W tej dziedzinie byliśmy słabi, poparcie wsi było nam potrzebne. 15

16 Po śmierci prof. Geremka dał Pan wyraz swemu autentycznemu żalowi, że odszedł najlepszy, a jednak ma Pan pretensje. Może nie zawsze dobrze go rozumiałem, ale to był człowiek fenomen. Nawet swoje niezadowolenie potrafił wyrazić tak, że nie można się było na niego obrazić. Był wyjątkowym człowiekiem w rozwiązywaniu problemów, co nie zmienia faktu, że w różnych okresach nie zgadzaliśmy się. Podstawowa różnica między nami polegała na tym, że on uważał, że skoro jest grupa, która tak dobrze się ze sobą zgrała i rozumiała się, to powinni być razem i już na zawsze, a ja pytałem: kto zrobi pluralizm, jeżeli najważniejsza grupa nie będzie chciała się poszerzyć. Przecież już widziałem jak do ataku przystępują różni prawdziwi patrioci, olszewicy. Jeżeli nie poszerzymy się, to zostaniemy małą grupą, taką sektą, którą łatwo będzie marginalizować wypchnąć. Proszę zobaczyć, co teraz robią, ich natura się nie zmieniła, cele też nie. Podobnie Michnik, który jest znakomity, nie mógł zrozumieć, że w demokracji nie możemy być zawsze razem i zawsze mieć całości. Nie żałuje Pan, że nigdy na serio nie podjął Pan się zbudowania własnej partii? Takie twory jak BBWR były bez znaczenia. BBWR nie miał być moją partią. Ja mogłem coś inicjować, ale uważałem, że muszę być ponadpartyjny, że muszę wszystkich denerwować, pobudzać. Ponadto czułem się coraz bardziej zmęczony. Może po prostu nie umie Pan grać w zespole? To prawda, mam charakter trochę skomplikowany i naturę wodzowską, ale przez lata Solidarności jednak grałem w zespole. W parlamencie tylu godzin oczywiście bym nie wytrzymał, nie znoszę gadulstwa, podejmowania decyzji po wielogodzinnych dyskusjach. Do tego się nie nadaję. Demokracja to jednak także gadulstwo. Wiem i dlatego nie zakładałem żadnej partii. Ja lubię coś zainicjować, a potem odskoczyć. Lubię wymieniać zderzaki. Taki już jestem, ale nie robiłem tego nigdy dla siebie, uważałem, że trzeba budować system. I zostaje Pan coraz bardziej sam, nawet zderzaków już nie ma. Zawsze byłem trochę samotny, bo ja jestem robotnikiem, który aby przeżyć musiał robić coś konkretnego. Na politykę patrzę więc praktycznie, a nie ideologicznie. I proszę zobaczyć, gdy chciałem robić coś bardzo konkretnego wygrywałem, a drugą prezydencką kadencję przegrałem, bo już wtedy chciałem być prezydentem. A właściwie dlaczego wyrzucił Pan Kaczyńskich ze swojej kancelarii? Ponieważ bez przerwy wywoływali konflikty, ze wszystkim walczyli. A to z Wachowskiego chcieli zrobić agenta, co było nieprawdą, to znów z Janajewem szyli mi buty. Co to znaczy szyli buty? Że niby telegram gratulacyjny do Janajewa chciałem wysyłać. Tymczasem prawda wyglądała tak, że miałem meldunki, wiedziałem, co się dzieje i miałem swoją politykę, bo czas był trudny, a Jarosław co chwilę przychodził albo telefonował i pytał, a co z tym Janajewem? Wreszcie się zdenerwowałem i na kolejne pytanie odpowiadam już wysyłam gratulacje. On to potraktował serio i ciągle rozpowiada, że chciałem gratulować Janajewowi. To samo było z Janem Parysem, któremu pomogłem zostać ministrem obrony, bo wcześniej czytałem różne tajne dokumenty i Parys wypadał w nich dobrze. Gdy Olszewski miał kłopoty ze stworzeniem rządu zgodziłem się więc na Parysa. Codziennie telefonowano, że chce się spotkać, wreszcie po trzech miesiącach zgodziłem się, siedział w poczekalni upozowany na Piłsudskiego, a potem zaczął mi opowiadać jakieś niestworzone rzeczy, jak postępować z Rosją, chyba chciał wojnę wywołać. Wreszcie nie wytrzymałem i mówię, panie, wystarczą dwie rakiety i problem załatwiony. On do dziś chodzi i opowiada, że kazałem mu załatwić dwie bomby atomowe. To było już dawno, ale scena jest symboliczna, mimo że nie ma już wśród nas byłego prezydetna. Gdyby znalazł się Pan był na miejscu prezydenta Kaczyńskiego, na tym placu w Tbilisi, co by Pan powiedział? Po pierwsze, w tym momencie bym nie pojechał. Jesteśmy w Unii Europejskiej i takiej partyzantki się nie robi. Gdybym już pojechał nie powiedziałbym, że przyjechałem walczyć. Powiedziałbym bądźcie roztropni, widzicie, że nawet Unia ma kłopoty, by poradzić sobie z Rosją, a Stany Zjednoczone też wam nie pomogą. Weźcie przykład z Polski, najpierw zbudujcie solidarność Europy z waszymi ambicjami i celami, jeśli to nie wystarczy to także ze Stanami i może wtedy się uda sprawić, aby Rosja zrozumiała, że w XXI wieku trzeba zmieniać dawną politykę. Bo jest solidarność europejska, jest solidarność światowej opinii publicznej, jest globalizacja i do tych standardów trzeba się dostosowywać. Tą drogą poszedł rząd Tuska i pierwsze efekty są. 16

17 Czy związek zawodowy powinien nadal nosić nazwę Solidarność? Ja od dawna mówiłem, żeby zwinąć tamte sztandary, pod którymi wykonaliśmy wielką robotę. Dziś zajmujemy się głównie brudzeniem ich. Przecież Solidarność była wielkim, 10. milionowym społecznym ruchem, a dziś jest to niewielki związek zawodowy, który przywłaszcza sobie wszystko, o co tak wielu walczyło. To nieporozumienie. Oczywiście on jest dziś bardziej doświadczony, gdy idzie o walkę w sprawach robotniczych, ale jest to tylko związek zawodowy, który zresztą przez to, że zachował sztandary i nazwę stał się więźniem przeszłości, a często na niej żeruje. Dziś potrzeba nam w Polsce i w świecie solidarności, to oczywiste. To słowo znaczy jednak o wiele więcej niż walka o kwestie pracownicze. Czy Pan w ogóle kiedyś czuł się tak naprawdę związkowcem? Oczywiście był taki czas, ale walka o wolne związki była głównie walką polityczną. Dlatego, gdy dziś słyszę, że Wałęsa jako związkowiec był w porządku, ale potem już nigdzie, zwłaszcza jako prezydent, się nie sprawdził, śmiech mnie ogrania. Współpracowałem z niejednym rządem i niech ktoś wskaże, której sprawy zleconej mi nie załatwiłem? Nawet ów traktat polsko-rosyjski, którego podpisanie tak bardzo utrudnił mi premier Olszewski wysyłając do Moskwy otwarty telegram, nie budzi żadnych wątpliwości. A przecież nie ja negocjowałem, ale rząd, musiałem jednak poprawiać to, czego rząd nie dopilnował. I w rozmowach z Jelcynem poprawiłem. Jest Pan więc zadowolony ze swojej prezydentury? Uważam, że wypełniłem to, co było do zrobienia. Wszystkie traktaty podpisane, wszystko, co zlecał mi rząd załatwiałem. Nie udało się z Bagsikiem i Gąsiorowskim, nie sprowadziłem ich. Niech więc nie mówią, że moja prezydentura była nieudana. Może tak dla oka bywała dziwna, komuś mogła wydawać się śmieszna, bo ja jestem z innej politycznej półki, jestem robotnikiem, wykształcenia mi brakowało. Ale miałem polityczną siłę, by zwłaszcza za granicą wiele zdziałać dla Polski. Także dlatego, że rozmawiałem bez kompleksów, jak równy z równymi i miałem argumenty, to przecież Zachód po wojnie zostawił nas komunistom. Ubiegły rok był dla Pana rokiem rocznic. Także minęła rocznica przyznania Panu Nagrody Nobla. To nie było dla Pana zaskoczenie? Byłem prawie pewny, że ją dostaniemy, jeśli nie ja to Solidarność. Jako podziękowanie za skuteczną pokojową walkę i zachętę do działania na przyszłość. To było logiczne. Tak też ją przyjęliśmy wszyscy. Mnie osobiście Nobel dał swego rodzaju nieśmiertelność, ale przede wszystkim był wiatrem w żagle. I powiem więcej, właściwie dobrze się stało, że nie dostałem jej rok wcześniej. Mogło wówczas tego wiatru być jeszcze za wiele, mogło dojść do jakieś zwarcia. Tymczasem nagroda przyszła w momencie, gdy komunizm bardziej osłabł, a nam bardzo potrzebny był już ten nowy podmuch do dalszej walki, która mocno siadała. Opatrzność dobrze to wszystko wyreżyserowała. W 1998 roku, gdy zaczynały się rozmowy o Okrągłym Stole na ile osób można było liczyć. Gdy siadałem do tego stołu miałem chyba 150 ludzi. Byliśmy słabi. Pamiętam strajk w 1988 roku i jaki był wtedy nastrój. Kiedy zmęczeni kładliśmy się spać na styropianach i nagle głośno zachrapał Krzysztof Pusz, wszyscy się obudzili i rzucili się do drzwi, aby uciekać. Tak byliśmy zestresowani, zmęczeni, otoczeni przez chyba 400 wozów bojowych. To dziś tak bardzo urosły szeregi bohaterów, którzy mówią, że miałem Kiszczaka aresztować i dekomunizować. Tymczasem wygraliśmy resztką sił i dlatego pewnie komuniści liczyli, że nawet jeśli dopuszczą nas do władzy, to łatwo spacyfikują. Ja zaś myślałem, niech tylko uda się ten robotniczy but wsunąć w drzwi to już tę szparę poszerzymy. Czy przy okrągłym Stole czegoś ważnego nie udało się załatwić, czy mogło pójść lepiej? Proszę mi wierzyć, że wtedy najważniejsza była jedna sprawa rejestracja Solidarności, reszta miała znaczenie drugorzędne, choć oczywiście zniesienie cenzury, czy uzyskanie dostępu do mediów były sprawami nie do przecenienia. Trzeba było złapać przyczółki i to udało się to zrobić. Po 4 czerwca władza też liczyła, że możemy popełnić jakiś większy błąd i ona przejdzie do ataku, była do tego przygotowana, miała wojsko, wszystkie służby. My jednak żadnego wielkiego błędu na popełniliśmy, byliśmy roztropni i udało się. Mieliśmy też cholerne szczęście. Dlaczego tak walczy Pan z tym szarganiem pańskiej przeszłości. Te niezliczone procesy, te odpowiedzi na każdą zaczepkę. Po co to Panu? Przecież ma Pan swoje miejsce, którego nikt nie odbierze. Czy nie lepiej być ponad to, nie zwracać uwagi, nie komentować każdego głupstwa? Ma Pan sporą grupę obrońców, to ich zadanie. Czy to tak boli? Czasem sam nie wiem, dlaczego robię pewne rzeczy. Oczywiście to boli, oczywiście czasem reaguję zbyt impulsywnie, nerwowo, ale proszę zauważyć, że często wychodzi 17

18 tak, że w tej walce miałem rację. Teraz nagle zaczęto mówić, że trzeba poprawić ustawę o IPN, nawet ją wreszcie poprawiono, a jeszcze niedawno nikt o tym nie wspominał, uznawano, że sprawa jest zamknięta. Gdy mojego nazwiska brakuje w jakimś katalogu robi się afera, ale jeżeli nie będzie tam iluś biedaków, którym się to należy nikt się o nich nie upomni. Może więc ja ponoszę duże koszty, ale w sumie mogą być zmiany na lepsze i w końcu zapanuje jakiś porządek. Bo na razie sytuacja jest chora, krzyczą, że Wałęsa to Bolek, a przecież nawet nie zrobiono jednego przesłuchania tych, którzy dokumenty fałszowali, żebym nie dostał Nobla, mówią, że nie przeskoczyłem przez płot, że mnie przywieziono i też nic, żadnych badań jak było, nikt nie wy Ale przecież tyle wygraliśmy i właściwie ciągle wygrywamy. Ja jestem człowiekiem zawierzenia, oczywiście grzesznym, ale zawierzenia i to mi daje pewien spokój, gdy patrzę w przyszłość. Premier Donald Tusk zapowiadał, że będzie Pana wykorzystywał, zwłaszcza w sprawach zagranicznych. Robi to? Lech WAŁĘSA otrzymał Honorową Nagrodę Oskar Polskiego Biznesu za rok 2005 w uznaniu szczególnych zasług w budowaniu politycznej i gospodarczej wspólnoty państw Europy środkowej i wschodniej. jaśnił jak to z tą nocą teczek było, kiedy chcieli mnie internować. Co to za badanie przeszłości? Oni kpią sobie z historii, ale do czasu. Może więc tak już jest, że los wyznaczył mnie do takich niewdzięcznych, powiem nawet, cholernych robót. Wiem, że mi się to nie opłaca, że to mi szkodzi, a jednak to wykonuję. Wierzy Pan, że w 1992, gdy upadał rząd Jana Olszewskiego chciano Pana internować? Jestem o tym przekonany, wszystko było przygotowane, nawet zmierzyli czy na dziedzińcu Belwederu śmigłowiec wyląduje, ale oni byli tak nieudolni, że nie potrafili tego zrobić i dlatego tę groźbę lekceważyłem. Potem też nie było warunków, by tę sprawę do końca wyjaśniać, bo przecież to był początek zmian, co by sobie o Polsce w Europie czy świecie pomyślano, że to jakiś niedemokratyczny kraj, zepsulibyśmy sobie opinię. Teraz już wyjaśniać można, ale jakoś nikt nie chce. Co dzisiaj w naszej rzeczywistości Panu najbardziej doskwiera, pomijając już ataki na Pana? Rzadko, ale rozumiem go, bo ciągle rzucają mu kłody pod nogi. Jeżeli krzyczą, że jestem agentem, jego sytuacja jest trudna i ja to rozumiem. Ma przecież ten dodatkowy ciężar, że zarzucają mu sympatie proniemieckie i też nie może robić pewnych rzeczy, które chciałby robić. Jednak Donald Tusk jako premier jest naprawdę dobry. Przyznaję, nie miałem o nim dobrego zdania, ale teraz coraz bardziej mi się podoba i nawet przeprosiłem go za wcześniejsze opinie i powiedziałem, jeżeli będzie pan tak dobry w wykonawstwie, jak dobry jest pan w teorii, to wreszcie mamy bardzo dobrego premiera. Co jeszcze chciałby Pan osiągnąć w życiu? Chciałbym, żebyśmy zrozumieli, że ludzie i społeczeństwa rozwijają się skokowo i płynnie. Skoki to na przykład rewolucje, jak Październikowa czy Solidarność. Na czas skoku potrzeba innych struktur i programów, na czas płynnych zmian, jakie mamy teraz, innych. Kiedyś na przykład uciekaliśmy od referendum, bo ono do czasu skoku nie pasuje, teraz trzeba częściej oddawać ludziom głos, nie bać się własnych obywateli. Jednak w czasie globalizacji trzeba typować konkretne tematy, w których obywatele muszą głos zabierać. I trzeba poprawiać demokrację. Dotychczas w demokracji człowiek miał prawo do wielu rzeczy, teraz trzeba mu dopisać także obowiązki i to na różnych poziomach. Patrzę na wszystko coraz bardziej spokojnie, choć przyznaję czasem w moich słowach tego spokoju nie słychać. 18

19

20 2

KATARZYNA POPICIU WYDAWNICTWO WAM

KATARZYNA POPICIU WYDAWNICTWO WAM KATARZYNA ŻYCIEBOSOWSKA POPICIU WYDAWNICTWO WAM Zamiast wstępu Za każdym razem, kiedy zaczynasz pić, czuję się oszukana i porzucona. Na początku Twoich ciągów alkoholowych jestem na Ciebie wściekła o to,

Bardziej szczegółowo

Copyright 2015 Monika Górska

Copyright 2015 Monika Górska 1 Wiesz jaka jest różnica między produktem a marką? Produkt się kupuje a w markę się wierzy. Kiedy używasz opowieści, budujesz Twoją markę. A kiedy kupujesz cos markowego, nie zastanawiasz się specjalnie

Bardziej szczegółowo

Zestawienie ocen minionego roku w latach 1963-2013

Zestawienie ocen minionego roku w latach 1963-2013 1963-2013 ocena netto mijającego roku Niemal od początków swojej działalności badawczej OBOP teraz TNS Polska zwykle pod koniec roku zwracał się do Polaków z prośbą o podsumowanie starego roku. Pytaliśmy,

Bardziej szczegółowo

Podziękowania naszych podopiecznych:

Podziękowania naszych podopiecznych: Podziękowania naszych podopiecznych: W imieniu swoim jak i moich rodziców składam ogromne podziękowanie Stowarzyszeniu za pomoc finansową. Dzięki działaniu właśnie tego Stowarzyszenia osoby niepełnosprawne

Bardziej szczegółowo

Wywiady. Pani Halina Glińska. Tancerka, właścicielka sklepu Just Dance z akcesoriami tanecznymi

Wywiady. Pani Halina Glińska. Tancerka, właścicielka sklepu Just Dance z akcesoriami tanecznymi Wywiady Pani Aleksandra Machnikowska Przedsiębiorca od 2009 roku, najpierw w spółce cywilnej prowadziła sklep Just Dance. Od 2012 roku prowadzi restaurację EL KAKTUS. W styczniu 2014 restauracja EL KAKTUS

Bardziej szczegółowo

Rozmowa ze sklepem przez telefon

Rozmowa ze sklepem przez telefon Rozmowa ze sklepem przez telefon - Proszę Pana, chciałam Panu zaproponować opłacalny interes. - Tak, słucham, o co chodzi? - Dzwonię w imieniu portalu internetowego AmigoBONUS. Pan ma sklep, prawda? Chciałam

Bardziej szczegółowo

Przejawy postaw obywatelskich młodzieży szkół mieleckich

Przejawy postaw obywatelskich młodzieży szkół mieleckich Przejawy postaw obywatelskich młodzieży szkół mieleckich Rok 2005 został ogłoszony przez Radę Europy Europejskim Rokiem Edukacji Obywatelskiej. Ma to zwrócić uwagę na znaczenie edukacji dla wspierania

Bardziej szczegółowo

GRUPA A. a) zniesienie stanu wojennego w PRL-u b) obrady Okrągłego Stołu / 2

GRUPA A. a) zniesienie stanu wojennego w PRL-u b) obrady Okrągłego Stołu / 2 Rozdział VII. W powojennej Polsce GRUPA A 8 1. Podaj rok, w którym miały miejsce poniższe wydarzenia. a) zniesienie stanu wojennego w PRL-u b) obrady Okrągłego Stołu 2. Zdecyduj, czy poniższe zdania są

Bardziej szczegółowo

to jest właśnie to, co nazywamy procesem życia, doświadczenie, mądrość, wyciąganie konsekwencji, wyciąganie wniosków.

to jest właśnie to, co nazywamy procesem życia, doświadczenie, mądrość, wyciąganie konsekwencji, wyciąganie wniosków. Cześć, Jak to jest, że rzeczywistość mamy tylko jedną i czy aby na pewno tak jest? I na ile to może przydać się Tobie, na ile to może zmienić Twoją perspektywę i pomóc Tobie w osiąganiu tego do czego dążysz?

Bardziej szczegółowo

Liczą się proste rozwiązania wizyta w warsztacie

Liczą się proste rozwiązania wizyta w warsztacie Liczą się proste rozwiązania wizyta w warsztacie Zdaję się na to Was. I zawsze się udaje. Specjalista w dziedzinie konstrukcji metalowych, Harry Schmidt, w rozmowie o terminach i planowaniu. Liczą się

Bardziej szczegółowo

Sytuacja zawodowa pracujących osób niepełnosprawnych

Sytuacja zawodowa pracujących osób niepełnosprawnych Sytuacja zawodowa pracujących osób niepełnosprawnych dr Renata Maciejewska Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości i Administracji w Lublinie Struktura próby według miasta i płci Lublin Puławy Włodawa Ogółem

Bardziej szczegółowo

Wrocląw 80/97/2010 SOLIDARNOŚĆ: REAKTYWACJA 3 listopada 2010, na terenie wystawy Solidarny Wrocław na temat dziedzictwa Solidarności rozmawiali prof. Adam Chmielewski, dr Dariusz Gawin, prof. Jan Waszkiewicz,

Bardziej szczegółowo

W centrum uwagi Roczny plan pracy. Liczb a godzi n lekcyj nych. Punkt z NPP

W centrum uwagi Roczny plan pracy. Liczb a godzi n lekcyj nych. Punkt z NPP W centrum uwagi Roczny plan pracy Jednostka tematyczna 1. Życie zbiorowe i jego reguły 2. Socjalizacja i kontrola społeczna Zagadnienia Klasa II I. Społeczeństwo socjologia formy życia społecznego normy

Bardziej szczegółowo

J. J. : Spotykam rodziców czternasto- i siedemnastolatków,

J. J. : Spotykam rodziców czternasto- i siedemnastolatków, J. J. : Spotykam rodziców czternasto- i siedemnastolatków, którzy twierdzą, że właściwie w ogóle nie rozmawiają ze swoimi dziećmi, odkąd skończyły osiem czy dziewięć lat. To może wyjaśniać, dlaczego przesiadują

Bardziej szczegółowo

Warszawa, marzec 2014 NR 31/2014 POLACY O GOSPODARCE WOLNORYNKOWEJ

Warszawa, marzec 2014 NR 31/2014 POLACY O GOSPODARCE WOLNORYNKOWEJ Warszawa, marzec 2014 NR 31/2014 POLACY O GOSPODARCE WOLNORYNKOWEJ Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 11 stycznia 2013 roku Fundacja Centrum Badania Opinii Społecznej

Bardziej szczegółowo

Na drabinę wchodzi się szczebel po szczebelku. Powolutku aż do skutku... Przysłowie szkockie

Na drabinę wchodzi się szczebel po szczebelku. Powolutku aż do skutku... Przysłowie szkockie Na drabinę wchodzi się szczebel po szczebelku. Powolutku aż do skutku... Przysłowie szkockie Wiele osób marzy o własnym biznesie... Ale często brak im odwagi na rozpoczęcie własnej działalności gospodarczej.

Bardziej szczegółowo

WPŁYW POCHWAŁY NA ROZWÓJ DZIECKA

WPŁYW POCHWAŁY NA ROZWÓJ DZIECKA WPŁYW POCHWAŁY NA ROZWÓJ DZIECKA Pochwała jest jednym z czynników decydujących o prawidłowym rozwoju psychicznym i motywacyjnym dziecka. Jest ona ogromnym bodźcem motywującym dzieci do działania oraz potężnym

Bardziej szczegółowo

TRANSATLANTIC TRENDS POLAND

TRANSATLANTIC TRENDS POLAND TRANSATLANTIC TRENDS POLAND P.1 Czy uważa Pan(i), że dla przyszłości Polski będzie najlepiej, jeśli będziemy brali aktywny udział w sprawach światowych, czy też jeśli będziemy trzymali się od nich z daleka?

Bardziej szczegółowo

Gratuluję wszystkim absolwentom! Dzięki wytężonej pracy i. wielu poświęceniom otrzymujecie dziś dyplom Master of

Gratuluję wszystkim absolwentom! Dzięki wytężonej pracy i. wielu poświęceniom otrzymujecie dziś dyplom Master of Przemówienie Ambasadora Stephena D. Mulla Ceremonia wręczenia dyplomów WIEMBA Uniwersytet Warszawski 29 czerwca 2013r. Gratuluję wszystkim absolwentom! Dzięki wytężonej pracy i wielu poświęceniom otrzymujecie

Bardziej szczegółowo

Każdy może zostać fundraiserem wywiad z Becky Gilbert z Deutscher Fundraising Verband

Każdy może zostać fundraiserem wywiad z Becky Gilbert z Deutscher Fundraising Verband Centrum KLUCZ w ramach realizacji projektu PWP OWES INSPRO rozwiązania ponadnarodowe prezentuje wywiad z Becky Gilbert z Deutscher Fundraising Verband, przybliżający dobre praktyki z zakresu zachodniego

Bardziej szczegółowo

W MOJEJ RODZINIE WYWIAD Z OPĄ!!!

W MOJEJ RODZINIE WYWIAD Z OPĄ!!! W MOJEJ RODZINIE WYWIAD Z OPĄ!!! W dniu 30-04-2010 roku przeprowadziłem wywiad z moim opą -tak nazywam swojego holenderskiego dziadka, na bardzo polski temat-solidarność. Ten dzień jest może najlepszy

Bardziej szczegółowo

Jaki jest poziom Twojej skuteczności i gotowości do życia z pasją?

Jaki jest poziom Twojej skuteczności i gotowości do życia z pasją? Jaki jest poziom Twojej skuteczności i gotowości do życia z pasją? test, BONUS SPECJALNY dla czytelniczek i klientek Inkubatora Kobiecych Pasji Autorka testu: Grażyna Białopiotrowicz Jaki jest poziom Twojej

Bardziej szczegółowo

POLSKA W LATACH 1944-1947 WALKA O WŁADZĘ. Łukasz Leśniak IVti

POLSKA W LATACH 1944-1947 WALKA O WŁADZĘ. Łukasz Leśniak IVti POLSKA W LATACH 1944-1947 WALKA O WŁADZĘ Łukasz Leśniak IVti W początkowej fazie drugiej wojny światowej rząd polski w skutek działań wojennych musiał ewakuować się poza granice kraju. Po agresji sowieckiej

Bardziej szczegółowo

JAK MOTYWOWAĆ DZIECKO DO NAUKI

JAK MOTYWOWAĆ DZIECKO DO NAUKI JAK MOTYWOWAĆ DZIECKO DO NAUKI Motywacja to: CO TO JEST MOTYWACJA? stan gotowości człowieka do podjęcia określonego działania, w tym przypadku chęć dziecka do uczenia się, dążenie do rozwoju, do zaspokajania

Bardziej szczegółowo

Hektor i tajemnice zycia

Hektor i tajemnice zycia François Lelord Hektor i tajemnice zycia Przelozyla Agnieszka Trabka WYDAWNICTWO WAM Był sobie kiedyś chłopiec o imieniu Hektor. Hektor miał tatę, także Hektora, więc dla odróżnienia rodzina często nazywała

Bardziej szczegółowo

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ OPINIA PUBLICZNA NA TEMAT SONDAŻY BS/55/2004 KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, MARZEC 2004

CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ OPINIA PUBLICZNA NA TEMAT SONDAŻY BS/55/2004 KOMUNIKAT Z BADAŃ WARSZAWA, MARZEC 2004 CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-46 - 92, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

WOJEWÓDZKI KONKURS HUMANISTYCZNY DLA SZKÓŁ PODSTAWOWYCH POZNAŃ 2011/2012 ETAP REJONOWY

WOJEWÓDZKI KONKURS HUMANISTYCZNY DLA SZKÓŁ PODSTAWOWYCH POZNAŃ 2011/2012 ETAP REJONOWY KOD UCZNIA: Drogi Uczestniku! WOJEWÓDZKI KONKURS HUMANISTYCZNY DLA SZKÓŁ PODSTAWOWYCH POZNAŃ 2011/2012 ETAP REJONOWY Dialog to budowanie wzajemności ks. prof. Józef Tischner Test zawiera pytania z kilku

Bardziej szczegółowo

HISTORIA WIĘZIENNEGO STRAŻNIKA

HISTORIA WIĘZIENNEGO STRAŻNIKA HISTORIA WIĘZIENNEGO STRAŻNIKA Tekst biblijny: Dz. Ap. 16,19 36 Tekst pamięciowy: Dz. Ap. 16,31 ( ) Uwierz w Pana Jezusa, a będziesz zbawiony, ty i twój dom. Bóg chce, abyś uwierzył w Jego Syna, Jezusa

Bardziej szczegółowo

Odszkodowanie za niezgodne z prawem wykonywanie władzy. Poradnik

Odszkodowanie za niezgodne z prawem wykonywanie władzy. Poradnik Odszkodowanie za niezgodne z prawem wykonywanie władzy Poradnik Odszkodowanie za niezgodne z prawem wykonywanie władzy Poradnik Michał Jabłoński Krzysztof Koźmiński Projekt realizowany w ramach programu

Bardziej szczegółowo

Zapis stenograficzny (1937) 282. posiedzenie Komisji Gospodarki Narodowej w dniu 4 stycznia 2011 r.

Zapis stenograficzny (1937) 282. posiedzenie Komisji Gospodarki Narodowej w dniu 4 stycznia 2011 r. ISSN 1643-2851 SENAT RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Zapis stenograficzny (1937) 282. posiedzenie Komisji Gospodarki Narodowej w dniu 4 stycznia 2011 r. VII kadencja Porządek obrad: 1. Rozpatrzenie ustawy o

Bardziej szczegółowo

Liczą się proste rozwiązania wizyta w warsztacie

Liczą się proste rozwiązania wizyta w warsztacie Liczą się proste rozwiązania wizyta w warsztacie Szybciej poznaję ceny. To wszystko upraszcza. Mistrz konstrukcji metalowych, Martin Elsässer, w rozmowie o czasie. Liczą się proste rozwiązania wizyta w

Bardziej szczegółowo

JAK CZYTAĆ WYKRESY I DANE STATYSTYCZNE PRZYKŁADY ZADAŃ

JAK CZYTAĆ WYKRESY I DANE STATYSTYCZNE PRZYKŁADY ZADAŃ JAK CZYTAĆ WYKRESY I DANE STATYSTYCZNE PRZYKŁADY ZADAŃ 1. Polityk roku 2003 w Polsce i na Świecie. Badanie CBOS 1. Wyjaśnij kim są poszczególne osoby wymienione w sondażu; 2. Jakie wydarzenia sprawiły,

Bardziej szczegółowo

kilka definicji i refleksji na temat działań wychowawczych oraz ich efektów Irena Wojciechowska

kilka definicji i refleksji na temat działań wychowawczych oraz ich efektów Irena Wojciechowska kilka definicji i refleksji na temat działań wychowawczych oraz ich efektów Irena Wojciechowska Nasza ziemia jest zdegenerowana, dzieci przestały być posłuszne rodzicom Tekst przypisywany egipskiemu kapłanowi

Bardziej szczegółowo

Rola rodziców w kształtowaniu motywacji do nauki. Zespół Szkół w Rycerce Górnej

Rola rodziców w kształtowaniu motywacji do nauki. Zespół Szkół w Rycerce Górnej Rola rodziców w kształtowaniu motywacji do nauki Zespół Szkół w Rycerce Górnej CO TO JEST MOTYWACJA? Na słowo MOTYWACJA składają się dwa słówka: Motyw i Akcja. Czyli aby podjąć jakieś określone działanie

Bardziej szczegółowo

JAK RADZIĆ SOBIE Z NASTOLATKIEM W SYTUACJACH KONFLIKTOWYCH?

JAK RADZIĆ SOBIE Z NASTOLATKIEM W SYTUACJACH KONFLIKTOWYCH? JAK RADZIĆ SOBIE Z NASTOLATKIEM W SYTUACJACH KONFLIKTOWYCH? Podstawowa zasada radzenia sobie w sytuacjach konfliktowych:,,nie reaguj, tylko działaj Rodzice rzadko starają się dojść do tego, dlaczego ich

Bardziej szczegółowo

WYZWANIA EDUKACYJNE EDUKACJA DLA KAŻDEGO PORADY MAŁEJ EWUNI DUŻEJ EWIE. Dziecko jest mądrzejsze niż myślisz. Ewa Danuta Białek

WYZWANIA EDUKACYJNE EDUKACJA DLA KAŻDEGO PORADY MAŁEJ EWUNI DUŻEJ EWIE. Dziecko jest mądrzejsze niż myślisz. Ewa Danuta Białek 1 WYZWANIA EDUKACYJNE EDUKACJA DLA KAŻDEGO SZTUKA ŻYCIA W ŚWIECIE PORADY MAŁEJ EWUNI DUŻEJ EWIE Dziecko jest mądrzejsze niż myślisz Ewa Danuta Białek 1 2 Ewa Danuta Białek PORADY MAŁEJ EWUNI DUŻEJ EWIE

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYKI DLA UCZNIÓW SZKOŁY PODSTAWOWEJ nr 8 im. MIKOŁAJA KOPERNIKA w MALBORKU BEZPIECZNA I PRZYJAZNA SZKOŁA

PROGRAM PROFILAKTYKI DLA UCZNIÓW SZKOŁY PODSTAWOWEJ nr 8 im. MIKOŁAJA KOPERNIKA w MALBORKU BEZPIECZNA I PRZYJAZNA SZKOŁA PROGRAM PROFILAKTYKI DLA UCZNIÓW SZKOŁY PODSTAWOWEJ nr 8 im. MIKOŁAJA KOPERNIKA w MALBORKU BEZPIECZNA I PRZYJAZNA SZKOŁA Szkoła realizuje cele i zadania wychowawcze na podstawie Ustawy o systemie oświaty

Bardziej szczegółowo

2A. Który z tych wzorów jest dla P. najważniejszy? [ANKIETER : zapytać tylko o te kategorie, na które

2A. Który z tych wzorów jest dla P. najważniejszy? [ANKIETER : zapytać tylko o te kategorie, na które 1. Gdyby miał P. urządzać mieszkanie, to czy byłoby dla P. wzorem [ANKIETER odczytuje wszystkie opcje, respondent przy każdej z nich odpowiada tak/nie, rotacja] 1.1 To, jak wyglądają mieszkania w serialach,

Bardziej szczegółowo

Psychologia gracza giełdowego

Psychologia gracza giełdowego Psychologia gracza giełdowego Grzegorz Zalewski DM BOŚ S.A. Hipoteza rynku efektywnego 2 Ceny papierów wartościowych w pełni odzwierciedlają wszystkie dostępne informacje. Hipoteza rynku efektywnego (2)

Bardziej szczegółowo

Protokół. z posiedzenia Komisji Rozwoju i Polityki Przestrzennej w dniu 13 lipca 2009 r.

Protokół. z posiedzenia Komisji Rozwoju i Polityki Przestrzennej w dniu 13 lipca 2009 r. SE-PO.0063-3-7/09 Protokół z posiedzenia Komisji Rozwoju i Polityki Przestrzennej w dniu 13 lipca 2009 r. Obecni 1. Władysław Oczkowicz Przewodniczący Komisji obecny 2. Czesław Badura Z ca Przewodniczącego

Bardziej szczegółowo

Copyright by Andrzej Graca & e-bookowo Grafika i projekt okładki: Andrzej Graca ISBN 978-83-7859-138-2. Wydawca: Wydawnictwo internetowe e-bookowo

Copyright by Andrzej Graca & e-bookowo Grafika i projekt okładki: Andrzej Graca ISBN 978-83-7859-138-2. Wydawca: Wydawnictwo internetowe e-bookowo Andrzej Graca BEZ SPINY CZYLI NIE MA CZEGO SIĘ BAĆ Andrzej Graca: Bez spiny czyli nie ma czego się bać 3 Copyright by Andrzej Graca & e-bookowo Grafika i projekt okładki: Andrzej Graca ISBN 978-83-7859-138-2

Bardziej szczegółowo

Warszawa, czerwiec 2012 BS/79/2012 POKOLENIE PRZYSZŁYCH WYBORCÓW PREFERENCJE PARTYJNE NIEPEŁNOLETNICH POLAKÓW

Warszawa, czerwiec 2012 BS/79/2012 POKOLENIE PRZYSZŁYCH WYBORCÓW PREFERENCJE PARTYJNE NIEPEŁNOLETNICH POLAKÓW Warszawa, czerwiec 2012 BS/79/2012 POKOLENIE PRZYSZŁYCH WYBORCÓW PREFERENCJE PARTYJNE NIEPEŁNOLETNICH POLAKÓW Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 11 stycznia 2012

Bardziej szczegółowo

Plan wynikowy z wiedzy o społeczeństwie poziom rozszerzony na rok szkolny 2015/2016 dla klasy II a

Plan wynikowy z wiedzy o społeczeństwie poziom rozszerzony na rok szkolny 2015/2016 dla klasy II a Plan wynikowy z wiedzy o społeczeństwie poziom rozszerzony na rok szkolny 2015/2016 dla klasy II a Nauczyciel prowadzący: Jacek Foszczyński Liczba tygodni nauki: 38 Liczba godzin w tygodniu: 3 Liczba godzin

Bardziej szczegółowo

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-46 - 92, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

Upadłość w osobistym doświadczeniu przedsiębiorców

Upadłość w osobistym doświadczeniu przedsiębiorców 2011 Upadłość w osobistym doświadczeniu przedsiębiorców Tomasz Jagusztyn Krynicki Warszawa, 22.09.2011 Badanie realizowane na zlecenie PARP przez konsorcjum: Instytut Badawczy ProPublicum i TNS Pentor

Bardziej szczegółowo

zdecydowanie tak do większości zajęć do wszystkich zajęć zdecydowanie tak do większości do wszystkich do wszystkich do większości zdecydowanie tak

zdecydowanie tak do większości zajęć do wszystkich zajęć zdecydowanie tak do większości do wszystkich do wszystkich do większości zdecydowanie tak Kwestioriusz ankiety dla uczniów "Moja szkoła" Dzień bry, Odpowiedz, proszę, pytania temat Twojej szkoły. Odpowiedzi udzielone przez Ciebie i Twoje koleżanki i kolegów pomogą rosłym zobaczyć szkołę Waszymi

Bardziej szczegółowo

Kolejny udany, rodzinny przeszczep w Klinice przy ulicy Grunwaldzkiej w Poznaniu. Mama męża oddała nerkę swojej synowej.

Kolejny udany, rodzinny przeszczep w Klinice przy ulicy Grunwaldzkiej w Poznaniu. Mama męża oddała nerkę swojej synowej. Kolejny udany, rodzinny przeszczep w Klinice przy ulicy Grunwaldzkiej w Poznaniu. Mama męża oddała nerkę swojej synowej. 34-letnia Emilia Zielińska w dniu 11 kwietnia 2014 otrzymała nowe życie - nerkę

Bardziej szczegółowo

Marketing Sieciowy Pro cz.8 domek z kart

Marketing Sieciowy Pro cz.8 domek z kart Marketing Sieciowy Pro cz.8 domek z kart Paweł Grzech PodstawyBiznesu.pl UWAGA: Nie masz praw do przedruku i odsprzedaży tego ebooka! Nie możesz także dawać komukolwiek i w jakikolwiek sposób treści tutaj

Bardziej szczegółowo

Dorota Sosulska pedagog szkolny

Dorota Sosulska pedagog szkolny Czasem zapominamy o prostych potrzebach, które dzieci komunikują nam na co dzień. Zapraszam więc wszystkich dorosłych do zatrzymania się w biegu, pochylenia się nad swoimi pociechami i usłyszenia, co mają

Bardziej szczegółowo

Zmiana przekonań, czyli jak stać się panem swojego umysłu

Zmiana przekonań, czyli jak stać się panem swojego umysłu Zmiana przekonań, czyli jak stać się panem swojego umysłu - Arkusz ćwiczeń - Lista ograniczających przekonań: Żeby być bogatym trzeba ciężko pracować W Polsce trudno jest zrobić biznes Świat jest brutalnym

Bardziej szczegółowo

Wiedza o społeczeństwie, zakres rozszerzony Plan dydaktyczny, klasa 2d

Wiedza o społeczeństwie, zakres rozszerzony Plan dydaktyczny, klasa 2d Wiedza o społeczeństwie, zakres rozszerzony Plan dydaktyczny, klasa 2d Jednostka tematyczna 1. Życie zbiorowe i jego reguły 2. Socjalizacja i kontrola społeczna Zagadnienia I. Społeczeństwo socjologia

Bardziej szczegółowo

Warszawa, maj 2014 ISSN 2353-5822 NR 59/2014 WYDARZENIA NA UKRAINIE A POCZUCIE ZAGROŻENIA W EUROPIE ŚRODKOWO-WSCHODNIEJ

Warszawa, maj 2014 ISSN 2353-5822 NR 59/2014 WYDARZENIA NA UKRAINIE A POCZUCIE ZAGROŻENIA W EUROPIE ŚRODKOWO-WSCHODNIEJ Warszawa, maj 2014 ISSN 2353-5822 NR 59/2014 WYDARZENIA NA UKRAINIE A POCZUCIE ZAGROŻENIA W EUROPIE ŚRODKOWO-WSCHODNIEJ Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 14 stycznia

Bardziej szczegółowo

1989-2014 25 LAT WOLNOŚCI. Szkoła Podstawowa nr 14 w Przemyślu

1989-2014 25 LAT WOLNOŚCI. Szkoła Podstawowa nr 14 w Przemyślu 1989-2014 25 LAT WOLNOŚCI Szkoła Podstawowa nr 14 w Przemyślu W 1945 roku skończyła się II wojna światowa. Był to największy, jak do tej pory, konflikt zbrojny na świecie. Po 6 latach ciężkich walk hitlerowskie

Bardziej szczegółowo

Test Becka. do samodzielnego wykonania

Test Becka. do samodzielnego wykonania Test Becka do samodzielnego wykonania Skala Depresji Becka (BDI) (Wypełnia pacjent) Skala Depresji Becka składa się z 21 punktów ocenianych od 0 do 3. Na jej podstawie można samodzielnie ocenić obecność

Bardziej szczegółowo

NAUKA JAK UCZYĆ SIĘ SKUTECZNIE (A2 / B1)

NAUKA JAK UCZYĆ SIĘ SKUTECZNIE (A2 / B1) NAUKA JAK UCZYĆ SIĘ SKUTECZNIE (A2 / B1) CZYTANIE A. Mówi się, że człowiek uczy się całe życie. I jest to bez wątpienia prawda. Bo przecież wiedzę zdobywamy nie tylko w szkole, ale również w pracy, albo

Bardziej szczegółowo

KSZTAŁCENIE CYKLICZNE

KSZTAŁCENIE CYKLICZNE KSZTAŁCENIE CYKLICZNE 2006 / 2007 Sfumato Spływające czytanie Mgr. Alena Sakalová... ZŠ s MŠ, 013 61 Kotešová 378 zs.kotesova@azet.sk Mon 05/28/2007, 22:51 1) Na seminarium przyszłam...... polecono mi,

Bardziej szczegółowo

Moje pierwsze wrażenia z Wielkiej Brytanii

Moje pierwsze wrażenia z Wielkiej Brytanii Moje pierwsze wrażenia z Wielkiej Brytanii Polska Szkoła Sobotnia im. Jana Pawla II w Worcester Opracował: Maciej Liegmann 30/03hj8988765 03/03/2012r. Wspólna decyzja? Anglia i co dalej? Ja i Anglia. Wielka

Bardziej szczegółowo

POLSKA EUROPA Opinia ĆWTAT publiczna O V I A 1 w okresie integracji

POLSKA EUROPA Opinia ĆWTAT publiczna O V I A 1 w okresie integracji A 399316 POLSKA EUROPA Opinia ĆWTAT publiczna O V I A 1 w okresie integracji pod redakcją Krzysztofa Zagórskiego i Michała Strzeszewskiego Wydawnictwo Naukowe SCHOLAR Warszawa 2005 Spis treści WSTĘP. OPINIA

Bardziej szczegółowo

Załącznik nr 6. Wzór formularza: Ankieta do wstępnej oceny motywacji pomysłodawców do komercjalizacji

Załącznik nr 6. Wzór formularza: Ankieta do wstępnej oceny motywacji pomysłodawców do komercjalizacji Załącznik nr 6 Wzór formularza: Ankieta do wstępnej oceny motywacji pomysłodawców do komercjalizacji Część 3 - Narzędzia służące rekrutacji i ocenie Pomysłodawców oraz pomysłów przeznaczone dla ośrodków

Bardziej szczegółowo

Scenariusz lekcji wychowawczej dla klasy drugiej gimnazjalnej

Scenariusz lekcji wychowawczej dla klasy drugiej gimnazjalnej 1 Scenariusz lekcji wychowawczej dla klasy drugiej gimnazjalnej Blok tematyczny: Rozwijanie własnej osobowości Temat: Jak chronić swoje prawa w grupie? Wprowadzenie do postaw asertywnych. Cele: Uświadomienie

Bardziej szczegółowo

Outsourcing usług logistycznych komu się to opłaca?

Outsourcing usług logistycznych komu się to opłaca? Outsourcing usług logistycznych komu się to opłaca? Jeśli jest coś, czego nie potrafimy zrobić wydajniej, taniej i lepiej niż konkurenci, nie ma sensu, żebyśmy to robili i powinniśmy zatrudnić do wykonania

Bardziej szczegółowo

Modlitwa ciągła nieustająca dopomaga do działania we wszystkim w imieniu Pana Jezusa, a wtenczas wszystkie zwroty na siebie ustają.

Modlitwa ciągła nieustająca dopomaga do działania we wszystkim w imieniu Pana Jezusa, a wtenczas wszystkie zwroty na siebie ustają. Modlitwa ciągła nieustająca dopomaga do działania we wszystkim w imieniu Pana Jezusa, a wtenczas wszystkie zwroty na siebie ustają. /Matka Celina Zapiski -17.VI.1883r./...dziecko drogie, chcę ci objaśnić...ogólną

Bardziej szczegółowo

KWESTIONARIUSZ ANKIETY

KWESTIONARIUSZ ANKIETY KWESTIONARIUSZ ANKIETY Płeć: Kobieta Mężczyzna Wiek: 18-25 lat 26-30 lat 31-35 lat 36-40 lat 41-40 lat powyżej 50 lat Wykształcenie: Staż pracy: podstawowe gimnazjalne zawodowe średnie techniczne średnie

Bardziej szczegółowo

Dzień dobry, chciałbym zrobić test na HIV. Dzień dobry... Proszę usiąść...

Dzień dobry, chciałbym zrobić test na HIV. Dzień dobry... Proszę usiąść... Dzień dobry, chciałbym zrobić test na HIV Dzień dobry... Proszę usiąść... Dlaczego chce się pan przebadać? Dziewczyna mi kazała. To co, mogę dostać skierowanie? Mamy taką zasadę, że przed badaniem przeprowadzamy

Bardziej szczegółowo

Czy potrafisz się uczyć? badanie ewaluacyjne

Czy potrafisz się uczyć? badanie ewaluacyjne Czy potrafisz się uczyć? badanie ewaluacyjne W celu zbadania efektywności uczenia się, przygotowałam i przeprowadziłam wśród uczniów mojej klasy ankietę na temat Czy potrafisz się uczyć?. Test przeprowadziłam

Bardziej szczegółowo

1 Ojcostwo na co dzień. Czyli czego dziecko potrzebuje od ojca Krzysztof Pilch

1 Ojcostwo na co dzień. Czyli czego dziecko potrzebuje od ojca Krzysztof Pilch 1 2 Spis treści Wstęp......6 Rozdział I: Co wpływa na to, jakim jesteś ojcem?...... 8 Twoje korzenie......8 Stereotypy.... 10 1. Dziecku do prawidłowego rozwoju wystarczy matka.... 11 2. Wychowanie to

Bardziej szczegółowo

PROGRAM SZKOLENIA Z ZAKRESU OBSŁUGI KLIENTA

PROGRAM SZKOLENIA Z ZAKRESU OBSŁUGI KLIENTA VAL Gee JEFF Gee PROGRAM SZKOLENIA Z ZAKRESU OBSŁUGI KLIENTA Ćwiczenia, formularze, wskazówki dla prowadzącego Zestaw z CD WARSZAWA 2011 Spis treści Zestawienie sesji szkoleniowych według celu szkolenia...............

Bardziej szczegółowo

Poradnik kampanii Rak. To się leczy! z dn. 14. 03.2013

Poradnik kampanii Rak. To się leczy! z dn. 14. 03.2013 Poradnik kampanii Rak. To się leczy! z dn. 14. 03.2013 Materiały prasowe mogą być wykorzystane przez redakcję ze wskazaniem źródła: Fundacja Rosa / Rak. To się leczy! W naszym poradniku redagowanym przy

Bardziej szczegółowo

CZĘŚĆ DRUGA ZOSTAŁEŚ DYREKTOREM SZKOŁY

CZĘŚĆ DRUGA ZOSTAŁEŚ DYREKTOREM SZKOŁY CZĘŚĆ DRUGA ZOSTAŁEŚ DYREKTOREM SZKOŁY Przygotowując się do konkursu na stanowisko dyrektora, posiedliśmy już sporą wiedzę teoretyczną na temat funkcjonowania szkoły. Wiedzę tę przelaliśmy na papier w

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z historii do klasy I dopuszczający

Wymagania edukacyjne z historii do klasy I dopuszczający Wymagania edukacyjne z historii do klasy I dopuszczający wymagania w zakresie wiadomości omawia najważniejsze postanowienia i konsekwencje traktatu wersalskiego definiuje pojęcie totalitaryzmu omawia główne

Bardziej szczegółowo

Warsztaty grupowe z zakresu kluczowych umiejętności społeczno - zawodowych istotnych z punktu widzenia rynku pracy

Warsztaty grupowe z zakresu kluczowych umiejętności społeczno - zawodowych istotnych z punktu widzenia rynku pracy Warsztaty grupowe z zakresu kluczowych umiejętności społeczno - zawodowych istotnych z punktu widzenia rynku pracy II ETAP AKTYWIZACJI MATERIAŁY DLA BENEFICJENTÓW/BENEFICJENTEK CO TO SĄ EMOCJE? EMOCJE

Bardziej szczegółowo

MOCNE STRONY OSOBOWE:

MOCNE STRONY OSOBOWE: MOCNE STRONY OSOBOWE: To ja Kreatywność / pomysłowość Znajduję różne rozwiązania problemów Łatwo wpadam na nowe pomysły Mam wizjonerskie pomysły Szukam nowych możliwości i wypróbowuję je Potrafię coś zaprojektować

Bardziej szczegółowo

Izabella Mastalerz siostra, III kl. S.P. Nr. 156 BAJKA O WARTOŚCIACH. Dawno, dawno temu, w dalekim kraju istniały następujące osady,

Izabella Mastalerz siostra, III kl. S.P. Nr. 156 BAJKA O WARTOŚCIACH. Dawno, dawno temu, w dalekim kraju istniały następujące osady, Laura Mastalerz, gr. IV Izabella Mastalerz siostra, III kl. S.P. Nr. 156 BAJKA O WARTOŚCIACH Dawno, dawno temu, w dalekim kraju istniały następujące osady, w których mieszkały wraz ze swoimi rodzinami:

Bardziej szczegółowo

Godpodarcze "exposé" SLD: Miller odchodzi od podatku liniowego 16 września 2012

Godpodarcze exposé SLD: Miller odchodzi od podatku liniowego 16 września 2012 Na niedzielnej konferencji prasowej przewodniczący Sojuszu Lewicy Demokratycznej, były premier Leszek Miller zaprezentował nowy gospodarczy program partii - projekt, który określił mianem programu dla

Bardziej szczegółowo

Antoni Guzik. Rektor, Dziekan, Profesor, wybitny Nauczyciel, Przyjaciel Młodzieży

Antoni Guzik. Rektor, Dziekan, Profesor, wybitny Nauczyciel, Przyjaciel Młodzieży Antoni Guzik Antoni Guzik Rektor, Dziekan, Profesor, wybitny Nauczyciel, Przyjaciel Młodzieży Docent Antoni Guzik urodził się 7 kwietnia 1925 r. w Izydorówce, w dawnym województwie stanisławowskim. Szkołę

Bardziej szczegółowo

Jak motywować uczniów do nauki

Jak motywować uczniów do nauki Jak motywować uczniów do nauki Właściwa nagroda/ pochwała zawiera konkretne i precyzyjne informacje, które dokładnie wskazują, co dziecko osiągnęło, w czym się poprawiło docenianie nie tylko końcowego

Bardziej szczegółowo

629-35 - 69, 628-37 - 04. 621-07 - 57, 628-90 - 17 INTERNET: http://www.korpo.pol.pl/cbos E-mail: cbos@pol.pl

629-35 - 69, 628-37 - 04. 621-07 - 57, 628-90 - 17 INTERNET: http://www.korpo.pol.pl/cbos E-mail: cbos@pol.pl CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT ZESPÓŁ REALIZACJI BADAŃ 629-35 - 69, 628-37 - 04 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 621-07 - 57, 628-90 - 17 INTERNET: http://www.korpo.pol.pl/cbos

Bardziej szczegółowo

Anioły zawsze są obok ciebie i cały czas coś do

Anioły zawsze są obok ciebie i cały czas coś do Anioły zawsze są obok ciebie i cały czas coś do ciebie mówią zwłaszcza wtedy, kiedy się do nich modlisz. Ich subtelny głos, który dociera do nas w postaci intuicyjnych odczuć i myśli ciężko usłyszeć w

Bardziej szczegółowo

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-46 - 92, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

raport z badania przeprowadzonego na zlecenie firmy Danone i Forum Odpowiedzialnego Biznesu

raport z badania przeprowadzonego na zlecenie firmy Danone i Forum Odpowiedzialnego Biznesu Odpowiedzialny biznes to przede wszystkim uczciwe postępowanie raport z badania przeprowadzonego na zlecenie firmy Danone i Forum Odpowiedzialnego Biznesu Współcześnie coraz więcej mówi się na świecie

Bardziej szczegółowo

Lawrence W. Reed. Czy Jezus był Socjalistą? Rendering Unto Caesar: Was Jesus a Socialist? Wydawnictwo: MESODECOR Jakub Kozieł

Lawrence W. Reed. Czy Jezus był Socjalistą? Rendering Unto Caesar: Was Jesus a Socialist? Wydawnictwo: MESODECOR Jakub Kozieł Lawrence W. Reed Czy Jezus był Socjalistą? Rendering Unto Caesar: Was Jesus a Socialist? Wydawnictwo: MESODECOR Jakub Kozieł Oryginał angielski: Rendering Unto Caesar: Was Jesus a Socialist? Copyright

Bardziej szczegółowo

Trochę o... przebaczaniu. ...Panie, ile razy mam przebaczyć, jeśli mój brat zawini względem mnie? Czy aż siedem razy? FORMACJA B3!

Trochę o... przebaczaniu. ...Panie, ile razy mam przebaczyć, jeśli mój brat zawini względem mnie? Czy aż siedem razy? FORMACJA B3! Trochę o... przebaczaniu...panie, ile razy mam przebaczyć, jeśli mój brat zawini względem mnie? Czy aż siedem razy? FORMACJA B3! ...Jezus mu odrzekł: Nie mówię ci, że aż siedem razy, lecz aż siedemdziesiąt

Bardziej szczegółowo

Warszawa, październik 2009 BS/134/2009 WZORY I AUTORYTETY POLAKÓW

Warszawa, październik 2009 BS/134/2009 WZORY I AUTORYTETY POLAKÓW Warszawa, październik 2009 BS/134/2009 WZORY I AUTORYTETY POLAKÓW We współczesnym społeczeństwie dość często mówi się o upadku autorytetów. Poruszane są kwestie braku wzorów osobowych zarówno w działalności

Bardziej szczegółowo

PREZENTACJA FIRMY. 10/2013 WWW.TRANSPORTERS.PL

PREZENTACJA FIRMY. 10/2013 WWW.TRANSPORTERS.PL PREZENTACJA FIRMY. 10/2013 WWW.TRANSPORTERS.PL Kiedy inne dzieci trzymały w swoich małych piąstkach grzechotki, my mocno ściskaliśmy gałki do zmiany biegów i kierownice samochodzików. Kiedy nasi nastoletni

Bardziej szczegółowo

Wywiady z pracownikami Poczty Polskiej w Kleczewie

Wywiady z pracownikami Poczty Polskiej w Kleczewie Wywiady z pracownikami Poczty Polskiej w Kleczewie Dnia 22 października 2014 roku przeprowadziliśmy wywiad z naczelnik poczty w Kleczewie, panią Kulpińską, która pracuje na tym stanowisku ponad 30 lat.

Bardziej szczegółowo

To My! W numerze: Wydanie majowe! Redakcja gazetki: Lektury - czy warto je czytać Wiosna - czas na zabawę Strona patrona Dzień MAMY Święta Krzyżówka

To My! W numerze: Wydanie majowe! Redakcja gazetki: Lektury - czy warto je czytać Wiosna - czas na zabawę Strona patrona Dzień MAMY Święta Krzyżówka To My! Wydanie majowe! W numerze: Lektury - czy warto je czytać Wiosna - czas na zabawę Strona patrona Dzień MAMY Święta Krzyżówka Redakcja gazetki: redaktor naczelny - Julia Duchnowska opiekunowie - pan

Bardziej szczegółowo

Jak patrzymy na testy czyli Jak punkt widzenia zależy od punktu siedzenia. Click Piotr Kałuski to edit Master subtitle style

Jak patrzymy na testy czyli Jak punkt widzenia zależy od punktu siedzenia. Click Piotr Kałuski to edit Master subtitle style Jak patrzymy na testy czyli Jak punkt widzenia zależy od punktu siedzenia Click Piotr Kałuski to edit Master subtitle style Punkty widzenia Zespół Testów Manager Projektu Użytkownik końcowy Zespół Testów

Bardziej szczegółowo

ZAPIS STENOGRAFICZNY. Wspólne posiedzenie Komisji Obrony Narodowej (97.) oraz Komisji Zdrowia (97.) w dniu 21 maja 2015 r.

ZAPIS STENOGRAFICZNY. Wspólne posiedzenie Komisji Obrony Narodowej (97.) oraz Komisji Zdrowia (97.) w dniu 21 maja 2015 r. ZAPIS STENOGRAFICZNY Wspólne posiedzenie Komisji Obrony Narodowej (97.) oraz Komisji Zdrowia (97.) w dniu 21 maja 2015 r. VIII kadencja Porządek obrad: 1. Rozpatrzenie wniosków zgłoszonych na 75. posiedzeniu

Bardziej szczegółowo

Pieniądze dla matek I kwartału. Maj 2013. TNS maj 2013 K.038/13

Pieniądze dla matek I kwartału. Maj 2013. TNS maj 2013 K.038/13 Maj 2013 Informacja o badaniu Termin badania: 11-16 maja 2013 r. Próba: ogólnopolska, reprezentatywna próba 1000 mieszkańców Polski w wieku 15 i więcej lat. Cytowanie, publiczne odtwarzanie, kopiowanie

Bardziej szczegółowo

Istotą naszego powołania jest tak całkowite oddanie się Bogu, byśmy byli jego ślepym narzędziem do wszystkiego, do czego tylko Bóg nas zechce użyć.

Istotą naszego powołania jest tak całkowite oddanie się Bogu, byśmy byli jego ślepym narzędziem do wszystkiego, do czego tylko Bóg nas zechce użyć. o. Walerian Porankiewicz Istotą naszego powołania jest tak całkowite oddanie się Bogu, byśmy byli jego ślepym narzędziem do wszystkiego, do czego tylko Bóg nas zechce użyć. To całkowite oddanie się Bogu

Bardziej szczegółowo

Minęły dwa lata od pierwszego wydania książki o energetycznym

Minęły dwa lata od pierwszego wydania książki o energetycznym Przedmowa Minęły dwa lata od pierwszego wydania książki o energetycznym oczyszczaniu domu. Od tej pory tysiące ludzi korzysta z rytuałów w niej opisanych, by uwolnić swój dom i świadomość od dawnych obciążeń

Bardziej szczegółowo

30 Najskuteczniejszych Afirmacji Pieniędzy i Bogactwa. Mark Hubert Kamerton Skuteczne Afirmacje www.skuteczneafirmacje.com

30 Najskuteczniejszych Afirmacji Pieniędzy i Bogactwa. Mark Hubert Kamerton Skuteczne Afirmacje www.skuteczneafirmacje.com 30 Najskuteczniejszych Afirmacji Pieniędzy i Bogactwa Mark Hubert Kamerton Skuteczne Afirmacje www.skuteczneafirmacje.com Witaj. Chciałbym dzisiaj podzielić się z Tobą moim kilkunastoletnim doświadczeniem

Bardziej szczegółowo

Spis treści Wstęp... 3 Raport w Liczbach... 3 Powody przyjazu Ukraińców do Polski... 4 Otwartość Polaków na pracowników z Ukrainy...

Spis treści Wstęp... 3 Raport w Liczbach... 3 Powody przyjazu Ukraińców do Polski... 4 Otwartość Polaków na pracowników z Ukrainy... Spis treści Wstęp... 3 Raport w Liczbach... 3 Powody przyjazu Ukraińców do Polski... 4 Otwartość Polaków na pracowników z Ukrainy... 4 Elementy, które zaskoczyły Ukraińców po przyjeździe do Polski... 4

Bardziej szczegółowo

WOLNE WYBORY I OKRĄGŁY STÓŁ Autor: Marcin Wierzbicki, kl. III d

WOLNE WYBORY I OKRĄGŁY STÓŁ Autor: Marcin Wierzbicki, kl. III d WOLNE WYBORY I OKRĄGŁY STÓŁ Autor: Marcin Wierzbicki, kl. III d Wolne wybory Wybory parlamentarne w Polsce w 1989 roku (tzw. wolne wybory) odbyły się w dniach 4 i 18 czerwca 1989. Zostały przeprowadzone

Bardziej szczegółowo

Deficyt publiczny - jak mu zaradzić piątek, 07 października 2011 20:10 - Poprawiony sobota, 19 kwietnia 2014 16:28

Deficyt publiczny - jak mu zaradzić piątek, 07 października 2011 20:10 - Poprawiony sobota, 19 kwietnia 2014 16:28 Z Olgierdem Bagniewskim*, szefem zespołu analityków niemieckiego instytutu East Stock Informationsdienste GmbH w Hamburgu, rozmawia Iwona Bartczak. I.B.: Brak równowagi finansów publicznych jest znanym

Bardziej szczegółowo

DZIESIĘĆ jakże nowoczesnych PRZYKAZAŃ

DZIESIĘĆ jakże nowoczesnych PRZYKAZAŃ Patryk Rutkowski DZIESIĘĆ jakże nowoczesnych PRZYKAZAŃ Problem z Dekalogiem Znacznej części katolików, zwłaszcza tej która odwiedza Kościół jedynie przy okazji większych uroczystości, wydaje się, że chrześcijaństwo

Bardziej szczegółowo

Wydanie specjalne gazetki szkolnej Na szóstkę. z okazji. Ogólnopolskiego Dnia Praw Dziecka. obchodzonego 20 listopada

Wydanie specjalne gazetki szkolnej Na szóstkę. z okazji. Ogólnopolskiego Dnia Praw Dziecka. obchodzonego 20 listopada Wydanie specjalne gazetki szkolnej Na szóstkę z okazji Ogólnopolskiego Dnia Praw Dziecka obchodzonego 20 listopada Chcesz dowiedzieć się, jakie masz prawa i obowiązki?! A do tego wygrać nagrodę? Nic prostszego!

Bardziej szczegółowo

Zakres rozszerzony - moduł 36 Prawa człowieka. Janusz Korzeniowski

Zakres rozszerzony - moduł 36 Prawa człowieka. Janusz Korzeniowski Zakres rozszerzony - moduł 36 Prawa człowieka Opracowanie: Janusz Korzeniowski nauczyciel konsultant ds. edukacji obywatelskiej w Zachodniopomorskim Centrum Doskonalenia Nauczycieli 1 Spis slajdów Idea

Bardziej szczegółowo

BRONISŁAW KOMOROWSKI Nasz Prezydent

BRONISŁAW KOMOROWSKI Nasz Prezydent BRONISŁAW KOMOROWSKI Szanowni Państwo, Od pięciu lat, dzięki poparciu milionów Polek i Polaków, mam zaszczyt służyć Polsce jako Prezydent RP. Obiecywałem Państwu, że będę reprezentował wszystkich Polaków,

Bardziej szczegółowo

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-5 - 69, 628-7 - 04 69-46 - 92, 625-76 - 2 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-50 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo