raport Wolontariat pracowniczy w Polsce: w czym pomaga firmom i pracownikom?

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "raport Wolontariat pracowniczy w Polsce: w czym pomaga firmom i pracownikom?"

Transkrypt

1 raport 2011 Wolontariat pracowniczy w Polsce: w czym pomaga firmom i pracownikom? Badanie THINKTANK Sposoby angażowania zatrudnionych w wolontariat, bariery i korzyści Rekomendacje dla początkujących: jak zacząć? Wolontariat prezesów: do czego potrzeba lidera? Komunikacja: jak wciągać w pomaganie? E-wolontariat kompetencyjny: przyszłość w necie Wolontariat okiem praktyków: techniki pomagania koordynacja działań kreatywna komunikacja współpraca między organizacjami tworzenie sieci społecznych budowanie zespołów. partnerzy strategiczni partner merytoryczny

2 halo, Europa! Orange oficjalnym partnerem polskiej prezydencji w Radzie UE W Orange rozumiemy, jak ważnym wydarzeniem dla nas wszystkich jest objęcie przez Polskę prezydencji w Radzie Unii Europejskiej. Oddajemy do dyspozycji nasze najnowocześniejsze technologie, by Europa mogła porozumieć się bez trudu. Europa zmienia się z Orange. Orange_prezydencja_UE_206x265_v4.indd 1 8/8/11 5:45 PM

3 Główne wnioski Rekomendacje thinktank 1] Wolontariat pracowniczy w Polsce to w porównaniu z doświadczeniami światowymi nowe zjawisko. Angażowały się w niego do tej pory głównie duże korporacje, najczęściej przeszczepiając wzorce CSR-owe od swoich firm matek. Rzadziej na wdrożenie wolontariatu pracowniczego decydują się małe i średnie przedsiębiorstwa. Badania THINKTANK pokazują jednak, że wolontariat pracowniczy przynosi firmie wiele korzyści, m.in. zwiększa kompetencje i zaangażowanie pracowników. Pozytywnie wpływa także na wizerunek firmy, szczególnie wśród członków lokalnych społeczności, ale również pracowników i kandydatów do pracy (employer branding). Może być więc bardzo interesującym narzędziem zwiększania potencjału społecznego i zdolności organizacyjnej firmy. 2] Firmy, które rozpoczynają wolontariat, powinny zwracać uwagę przede wszystkim na zaangażowanie lidera firmy. Doświadczenia firm prowadzących projekty wolontariackie wskazują, że z punktu widzenia efektywności planowanych działań sens ma wpisanie wolontariatu w cele firmy, dostosowanie aktywności wolontariackich do strategii biznesowej przedsiębiorstwa oraz potrzeb i oczekiwań pracowników. Wolontariat napotyka też w firmach wiele nie do końca uświadamianych barier związanych m.in. ze stereotypowym postrzeganiem tej aktywności. Te bariery wejścia można jednak skutecznie zneutralizować. 3] Doświadczeni koordynatorzy wolontariatu pracowniczego kładą nacisk na budowanie spójnej infrastruktury wolontariatu w firmie, rekomendując zarazem docenianie oddolnych inicjatyw i spontaniczności wolontariuszy. Praktycy wolontariatu pracowniczego podkreślają, jak ważne jest tworzenie zespołów koordynujących w przedsiębiorstwie aktywność wolontariacką. Dobrą praktyką jest powierzenie zarządzania wolontariatem fundacji korporacyjnej realizującej misję społecznego zaangażowania firmy matki. Istotne znaczenie mają kreatywne metody komunikowania programów wolontariatu pracowniczego, które czynią go atrakcyjnym w oczach pracowników. Sens ma także tworzenie szerokich sojuszy z partnerami społecznymi, instytucjami publicznymi oraz innymi firmami.

4 raport spis treści REKOMENDACJE THINKTANK WolONTARIAT pracowników: bliższe spojrzenie 3 Rola lidera w pomaganiu. Dlaczego zaangażowanie lidera ma znaczenie? okrągły stół THINKTANK z udziałem liderów i ekspertów zaangażowanych w działania wolontariackie w firmie. WoloNTAriat pracowniczy. Wyniki badania THINKTANK. Doświadczenia, bariery, najlepsze praktyki. Sposoby angażowania pracowników w działania wolontariackie, przeszkody utrudniające jego wdrażanie, korzyści dla pracowników i firm. 9 rekomendacji dla przedsiębiorców stawiających pierwsze kroki w wolontariacie. Fotostory: firmowe pomaganie w obiektywie. Z pierwszej ręki 39 Najlepsze praktyki polskiego wolontariatu pracowniczego. JarosłAW Salamon (Grupa TP) o doświadczeniach z akcji Bajkowe kąciki Marek Januszewicz (Grupa TP) o wyborach między wolontariatem akcyjnym a kompetencyjnym w Grupie TP KATArzyna Lorecka (Microsoft) o tym, dlaczego warto działać w sojuszach Krzysztof Kaczmar (Fundacja Kronenberga) o tworzeniu struktury wspierającej wolontariat Ewa WojsłAWowicz (Fundacja Kronenberga) wyjaśnia, jakie są najlepsze praktyki w komunikowaniu wolontariatu Filip Pazderski (Instytut Spraw Publicznych) o głównych wadach i zaletach e-wolontariatu MarTA WalkowsKA-Lipko (Centrum Wolontariatu) o wartości ze współpracy z partnerami społecznymi. THINKTANK ul. Mińska 25, Warszawa tel , , faks Koncepcja redakcyjna raportu: Paweł Rabiej Kazimierz Żurek Koordynator wydawnictwa: Anna Chyckowska Dyrektor artystyczny publikacji: Katarzyna Zbytniewska Grafik: Kamil Sknadaj Dyrektor biura i koordynator projektów: Julitta Kołodziejek Biuro Reklamy i Fundraisingu THINKTANK Dyrektor: Marcin Dąbrowski tel. kom Urszula Borzym tel. kom Bartosz Piotrowski tel. kom Patryk Wójcik tel. kom Zakup prenumeraty magazynu THINKTANK i publikacji Justyna Budzyńska-Wasiak, tel , tel. kom Relacje z klientami i Klub THINKTANK Patrycja Iwińska-Szpuda, tel , tel. kom CyTATy, które pomagają THINKTANK Sp. z o.o. KRS , NIP , REGON Zarząd: Paweł Rabiej (prezes), dr Małgorzata Bonikowska (członek zarządu), Paweł Rafał Kaczanowski (członek zarządu) Nakład: 5500 egzemplarzy, druk: Taurus Partnerzy strategiczni: Partner merytoryczny: Opinie wyrażone w magazynie są opiniami autorów. Redakcja nie odpowiada za treść reklam i nie zwraca materiałów niezamówionych. Ilustracja na okładce: CORBIS Autorzy fot.: [s. 7] Achiwum autora, [s. 8] (materiały dla mediów), [s. 10] Maciej Jędrzejewski/grupa CODEX..

5 bliższe spojrzenie Badanie THINKTANK okrągły stół FOTOSTORY Wolontariat jako narzędzie CSR i sposób na uwalnianie energii pracowników. Jaki pożytek widzą dziś z wolontariatu firmy? Role liderów w tworzeniu programów wolontariatu pracowniczego. Dlaczego tak wiele zależy od przywódcy? Główne przeszkody we wprowadzaniu wolontariatu w firmach: stereotypy, pieniądze, ludzie? Emocje, energia, zaangażowanie co daje pracownikom pomaganie? 9 rekomendacji dla początkujących Podglądamy pomaganie: wolontariat w obiektywie.

6 Lider bardzo pomaga Wolontariat pracowniczy, angażując zarówno interesariuszy wewnętrznych, jak i zewnętrznych, przynosi firmom pożytek w różnych wymiarach. Jak zwykle o efektach decydują jednak ludzie, a konkretnie osobista postawa lidera firmy. TEKST> Tomasz Bieńkowski, Jadwiga Czartoryska, Marek Kosycarz, Marek Kuzaka, Paweł Łukasiak, Paweł Rabiej, Kazimierz Żurek Zaangażowanie polskich firm w społeczną odpowiedzialność biznesu ma w Polsce historię stosunkowo krótką mimo że CSR jako element refleksji nad działalnością firm pojawił się dość szybko, bo po rozpoczęciu polskiej transformacji gospodarczej. Po części wynika to z faktu, że rynek do bardziej zaawansowanych działań musiał zwyczajnie dojrzeć. W latach 90., na które przypadł ważny etap rozwoju polskiego kapitalizmu, liderzy i właściciele nowych firm skupieni byli na biznesie. W fazie założycielskiej trudno interesować się nadmiernie czymś innym niż pozyskanie ludzi, zdobycie rynków i wypracowanie zadowalających wyników. Start-up i firma w okresie rozruchu dostarczają też wystarczająco dużo energii i emocji, by angażować pracowników. Istnieją znane firmy zagraniczne (np. Kraft Foods), które zaczęły wprowadzać społeczną odpowiedzialność biznesu jako koncepcję działania i element własnej strategii. Takim przypadkom w opracowaniach specjalistycznych i prasie poświęcono wiele miejsca pisano o tworzeniu przez firmy strategii CSR, edukowaniu i dojrzewaniu do społecznej odpowiedzialności biznesu. Nieco mniej słychać jednak o szczególnym aspekcie CSR: o działaniach podejmowanych przez firmy na rzecz otoczenia i lokalnych społeczności. Tymczasem obecnie wiele działających w Polsce firm, które osiągnęły już stabilną pozycję rynkową, zaczęło rozglądać się wokół i dostrzegać swoje otoczenie. A także reagować na jego potrzeby. Analiza listy nagradzanych w polskiej edycji konkursu Przedsiębiorca roku (Entrepreneur of The Year) pokazuje, że niezwykle często horyzont czołowych polskich firm sięga znacznie poza biznes. Dostrzegają one swoje miejsce w świecie i znaczenie dla lokalnej społeczności, widzą również swój wpływ na lokalne otoczenie. Wiele z nich, w tym także firmy średniej wielkości, nie dysponuje strategiami CSR i nawet nie posługuje się tym terminem organizacje te prowadzą rozproszone działania na rzecz otoczenia, realizując w istocie (na dostępną sobie skalę) koncepcję społecznej odpowiedzialności biznesu. W taki sposób CSR w Polsce wniknął w inne firmy niż te największe. Ta szara strefa społecznej odpowiedzialności biznesu jest dość rozległa niewiele o niej słychać także dlatego, że mniejsze przedsiębiorstwa nie czują potrzeby, by swoje zaangażowanie i odpowiedzialność odpowiednio nagłaśniać. WolONTARIAT: szansa na rozwój CSR Wolontariat zajmuje w działaniach CSR szczególne miejsce. Po pierwsze, może być częścią społecznej odpowiedzialności firmy, którą warto przedstawić w portfolio firmowych działań.

7 raport 4 _ 5 Główna myśl _ 1 Wolontariat pracowniczy wpisuje się w nowy trend działań CSR, który polega na odchodzeniu od centralnego planowania i wspieraniu istniejących inicjatyw oddolnych. Jednocześnie jest potężnym narzędziem angażowania, zwiększa bowiem entuzjazm i kompetencje pracowników. _ 2 Doświadczenia polskich firm liderów wolontariatu oraz badania przeprowadzone przez THINKTANK dowodzą, że wolontariat może być skutecznym narzędziem wspierającym rozwój pracowników oraz wzrost ich motywacji, pomocnym przy budowie sieci relacji firmy z otoczeniem. _ 3 Warunek? Osobiste zaangażowanie liderów prezesów firm. To, czy lider czuje wolontariat, czy nie, w dużej mierze przesądza w Polsce o skuteczności programów wolontariackich w przedsiębiorstwach. Co więcej, taką, która odpowiada na najnowsze trendy strategiczne wspieranie przez firmę oddolnych inicjatyw podejmowanych przez interesariuszy. Po długiej fali tworzenia mniej lub bardziej adekwatnych strategii CSR najbardziej zaawansowane przedsiębiorstwa powoli wypracowują portfel działań, które pasują do ich charakteru. W koszyku tym dość często pojawia się wolontariat. Dla firm początkujących wolontariat jest zaś o tyle dobrym wyborem, że pozwala na wykorzystanie oddolnych działań oraz inicjatywy pracowników. Wolontariat pracowniczy jest często inicjowany przez pracowników firmy. Po drugie, wolontariat jest doskonałym narzędziem aktywizacji i angażowania zatrudnionych. Po dwóch dekadach transformacji firmy znajdują się na nieco innej trajektorii. Ich liderzy i właściciele patrzą szerzej i dalej, dostrzegają również wyzwania rozwojowe w otoczeniu. Menedżerowie często znużeni i wypaleni potrzebują nowych wyzwań. Pracownicy poszukują głębszego sensu pracy, a także poczucia, że poza życiem zawodowym mogą zrobić coś dobrego. Dla generacji Y (o której potrzebach w zakresie zaangażowania szerzej piszemy w raporcie specjalnym THINKTANK Kompetencje i zaangażowanie pracowników) inaczej niż dla generacji X bycie użytecznym, przyjaźń, udane życie rodzinne są ważniejsze niż duże pieniądze. To generacja, która już teraz inaczej patrzy na zaangażowanie i otoczenie. Wolontariat pozwala odzyskać zgaszoną energię jest polem, na którym pracownicy mogą realizować potrzebę poczucia głębszego sensu działania. Z doświadczeń polskich firm najmocniej zaangażowanych w wolontariat wynika, że uaktywnia on pracowników, silniej wiąże ich z firmą i z jej celami, pozwala lepiej poznać się pracownikom, powoduje, że sieci społeczne w organizacjach działają sprawniej. Te dwie zmienne: łatwość zastosowania wolontariatu jako sposobu zaangażowania społecznego firmy oraz jego wpływ na atmosferę i efektywność pracowników, powodują, że wolontariat może się stać znakomitym narzędziem CSR, obszarem masowego zaangażowania polskich firm w odpowiedzialny biznes. 64% W tylu firmach, które miały programy wolontariatu pracowniczego, zarząd zaangażował się w działania wolontariackie (2008). Obecnie ten odsetek może być znacznie wyższy. Źródło: Badania Centrum Wolontariatu.

8 43% Tylu pracowników niezaangażowanych w wolontariat deklaruje, że udział prezesa i osób zajmujących wysokie stanowiska w akcjach wolontariackich zachęciłby ich do działalności dobroczynnej. Źródło: Badania Centrum Wolontariatu, Sprzyja temu również to, że wbrew utyskiwaniom na niski poziom kapitału społecznego. Polacy chętnie angażują się w różne działania społeczne. W badaniach CBOS (2011) bezinteresowne działanie na rzecz innych zadeklarowała ponad połowa ankietowanych. 24 proc. pomaga innym poprzez organizacje, np. fundacje, stowarzyszenia czy parafie prowadzące działalność społeczną. Potencjał do angażowania pracowników w wolontariat zatem istnieje, co potwierdzają firmy. Pytanie: jak go uwolnić? Lider: klucz do sukcesu W tym kontekście istotna jest rola liderów i menedżerów organizacji. Badania przeprowadzone przez THINKTANK wskazują, że kluczowe znaczenie w tworzeniu i rozwijaniu projektów wolontariatu pracowniczego ma osobiste zaangażowanie lidera organizacji (bezpośredniego przełożonego lub szefa firmy). Wolontariat potrzebuje silnych, wyrazistych przywódców, którzy go poprowadzą. Pokazuje to przykład dużej polskiej firmy z branży finansowej, składającej się z dwóch podmiotów. Prezes jednego z nich aktywnie zaangażował się w wolontariat pracowniczy program ten przyciągnął w tej organizacji kilkuset pracowników. W drugiej, gdzie prezes nie wykazał zainteresowania tematem, wolontariat też się odbywa w działania zaangażowana jest jednak tylko jedna osoba. Promowaniem osobistego zaangażowania liderów w wolontariat zajęła się Koalicja Prezesi-Wolontariusze 2011, skupiająca prezesów firm zainteresowanych działaniami prospołecznymi. Jej inicjatorzy są zgodni, że pokazywanie przykładów szefów dzielących się swoim czasem, umiejętnościami i doświadczeniem na rzecz inicjatyw społecznie ważnych działa pozytywnie na pracowników zachęca ich do aktywności i podejmowania działań. Członkowie koalicji zobowiązali się m.in. do przepracowania co najmniej jednego dnia w roku jako wolontariusze, a także do promocji wolontariatu pracowniczego i społecznego zaangażowania w swoich firmach. Badania zrealizowane przez THINKTANK na temat wolontariatu pracowniczego wykazały, że w Polsce o powodzeniu projektów wolontariackich w dużej mierze decyduje postawa lidera. Dlatego THINKTANK zaprosił do udziału w okrągłym stole prezesów firm oraz fundacji zaangażowanych w wolontariat pracowniczy, a także specjalistów od społecznej odpowiedzialności biznesu. Poprosiliśmy ich o rekomendacje dla liderów firm, które chcą angażować się w wolontariat pracowniczy, a szerzej w działania prospołeczne. 1 Dostrzeż punkt zwrotny Nieduża, rozwijająca się firma, aby wziąć na siebie odpowiedzialność społeczną i zobaczyć siebie w szerszej społecznej układance, musi najpierw do tego dojrzeć osiągnąć pewną masę krytyczną, która umożliwi spojrzenie poza podstawowe cele, takie jak generowanie zysków, budowanie zespołu czy sieci sprzedaży. Potrzebny jest pewien margines komfortu poczucie, że firma jest stabilna, jest istotnym członkiem lokalnej społeczności, któremu powinno zależeć. Tak jak przedsiębiorczość zaczyna się od swoistego przekroczenia Rubikonu, tak pomaganie innym wymaga impulsu. W firmach zagranicznych działających w Polsce impulsem tym były zwykle wytyczne z centrali. Dla wielu polskich przedsiębiorstw, które są mocno zakorzenione w lokalnych Badania przeprowadzone przez THINKTANK wskazują, że kluczowe znaczenie w tworzeniu i rozwijaniu projektów wolontariatu pracowniczego ma osobiste zaangażowanie lidera organizacji. Wolontariat potrzebuje silnych, wyrazistych przywódców, którzy go poprowadzą.

9 raport 6 _ 7 społecznościach, bodziec ten najczęściej przychodził z otoczenia: od instytucji, administracji publicznej, kontrahentów. Dostrzeżenie punktu zwrotnego to główne zadanie lidera. To on powinien zdecydować, czy jego pozycja na rynku, a także stopień zaangażowania firmy w życie lokalnych społeczności uprawniają do wdrożenia wolontariatu pracowniczego. Lider ma wykazywać się tu dobrym słuchem. Ponieważ wolontariat może być sposobem na zmniejszenie wewnątrzfirmowych napięć, zwiększenie zaangażowania pracowników, a także pogłębienia więzi z otoczeniem lider powinien wyczuć właściwy moment, w którym organizacja dojrzała do wolontariatu albo wręcz go potrzebuje. Obserwacje dowodzą, że paradoksalnie trudniej jest większym podmiotom. W dużej, działającej wiele lat organizacji, zwłaszcza gdy charakteryzuje się ona wysokim poziomem biurokracji, a jej pracownicy są mało zaangażowani i nie identyfikują się z nią, znacznie trudniej niż w mniejszej firmie jest podjąć działania odpowiedzialne społecznie. Całe lata (tak było w przypadku wprowadzania wolontariatu w jednym z polskich banków) mogą trwać też analizy działów prawnych oceniających ryzyko zaangażowania społecznego pracowników szczególnie gdy brak regulacji prawnych dotyczących wolontariatu pracowniczego. Jednocześnie duże firmy częściej dysponują większymi budżetami, więc mogą przeznaczać większe sumy na działalność prospołeczną. Poziom zaangażowania to także decyzja lidera. 2 Uwzględnij kontekst. Wejdź od RAzu na poziom wolontariatu high-impact Niezależnie od branży, w której funkcjonuje firma, warto poszukiwać naturalnego kontekstu dla wolontariatu pracowniczego. Narzędzie stworzone przez FSG Social Impact Advisors i The Brookings Institution podpowiada, jaki rodzaj wolontariatu wybrać; podejmując decyzję, warto uwzględnić dwa czynniki: powiązanie wolontariatu ze strategią biznesową firmy oraz zaangażowanie zasobów organizacji (wiedzy i doświadczenia pracowników oraz technologii). Matryca ta (zob. s. 9) pozwala stwierdzić, że gdy np. pracownicy Kraft Foods w Dubaju przez pięć godzin tworzyli najdłuższą na świecie kanapkę (2,5 km długości), którą nakarmili ponad 10 tys. głodnych mieszkańców Dubaju (kanapka zawierała 500 kg serka do smarowania Kraft), ich działania wolontariackie wprawdzie łączyły się ze strategią biznesową firmy, ale nie angażowały kluczowych zasobów organizacji (lewe górne pole na wykresie). Okiem prezesa Duma z wolontariackich osiągnięć pracowników Społeczna odpowiedzialność biznesu nie jest traktowana w Grupie TP jako moda na charytatywność, ale jest to element strategii rozwoju naszej firmy. Właśnie dlatego w Grupie TP stworzyliśmy program wolontariatu pracowniczego. Wolontariat pozwala pracownikom zdobyć nowe umiejętności, przede wszystkim interpersonalne, które potem mogą wykorzystać w firmie. Rozwija umiejętność pracy w zespole. Wzmacnia także poczucie satysfakcji zawodowej i lojalności wobec pracodawcy. Już nie pytamy więc, dlaczego w firmie promować wolontariat, ale zastanawiamy się, jak to robić efektywniej i lepiej. Sam również chcę dawać dobry przykład dlatego też zostałem wolontariuszem. Do tej pory ponad 7,5 tys. pracowników Grupy TP uczestniczyło w akcjach charytatywnych, edukacyjnych, pomocowych. Nasi pracownicy mogą liczyć na możliwość delegowania do pracy jako wolontariusz w czasie dnia pracy, na pomoc rzeczową, wsparcie logistyczne czy finansowe poprzez przyznanie grantów na realizację własnych pomysłów na lokalne projekty wolontariackie. Udział w inicjatywie Koalicja Prezesi-Wolontariusze 2011, a także rosnąca liczba pracowników angażujących się w wolontariat to dla mnie powód do dumy, zadowolenia oraz wyzwanie i poczucie odpowiedzialności. Maciej Witucki, prezes Grupy TP

10 Okiem prezesa Wolontariat przynosi korzyści Program wolontariatu pracowniczego w Citi Handlowy wdrożyliśmy w 2005 r. i od tego czasu rozwinął się on w największy tego typu program w Polsce. Był naturalną odpowiedzią na potrzeby naszych pracowników, a także wynikiem poszukiwań niestandardowych sposobów ich motywowania. Wielokrotnie publicznie mówiłem o zmieniających się realiach w dużych organizacjach, takich jak ta, którą kieruję. Ludzie coraz częściej poszukują w pracy głębszego sensu i konieczne staje się porzucenie tradycyjnego rozumienia roli lidera. Odkryłem, że moją rolą menedżera jest m.in. dawanie pracownikom poczucia, że dzięki firmie robią coś, co pozwala im odnaleźć wartości pozabiznesowe. Ostatnio zapytano mnie, czy ta sama osoba, która wytycza biznesowy kierunek rozwoju przedsiębiorstwa, powinna zachęcać swoich pracowników do zaangażowania niezwiązanego z działalnością firmy; zaangażowania, które często dotyka sfery życia prywatnego. Odpowiadam z perspektywy osoby, która zarządzając firmą, sama angażuje się w wolontariat uważam, że należy zachęcać pracowników do działania wolontariackiego i pamiętać o tym, że jest ono dobrowolne. Należy też ułatwiać im takie zaangażowanie. I choć często koszty, które generuje program wolontariatu, przykuwają uwagę, to nie zapominajmy o korzyściach, które z niego płyną. Poprzez wolontariat doskonalimy nasze działanie w zespole. Podobnie jak w miejscu pracy stawiamy cele i podejmujemy nowe wyzwania. Z jedną różnicą przyświecają temu motywacje niematerialne oraz chęć niesienia pomocy osobom, które potrzebują naszego wsparcia. Takie doświadczenia motywują do jeszcze lepszej pracy w środowisku zawodowym. Sławomir S. Sikora, prezes Citi Handlowy Innym typem będzie natomiast wolontariat polskiej firmy Altix, która na co dzień zajmuje się dystrybucją sprzętu elektronicznego dla osób niewidomych i niedowidzących, produkcją wypukłej grafiki, a także pomaga Fundacji Szansa dla Niewidomych poprzez organizację akcji społecznych, szkoleń, obsługę urządzeń informatycznych i teleinformatycznych czy poprzez wspieranie osób niepełnosprawnych współpracujących z fundacją. Tu mamy do czynienia z wolontariatem będącym integralnym elementem strategii przedsiębiorstwa i wykorzystującym jego zasoby (prawe górne pole wykresu). Ten wariant wolontariatu jest najbardziej efektywną metodą osiągania celów społecznych i biznesowych, o największym zasięgu społecznym. Angażuje bowiem zasoby merytoryczne przedsiębiorstwa, a zarazem dotyczy strategicznych motywacji biznesowych. 3 Doceń inicjatywy oddolne, ale ustal ramy instytucjonalne Od lidera zależy, czy przyjmie strategię wzmacniania samorzutnie podejmowanej przez pracowników działalności prospołecznej. W tym celu konieczne jest zrozumienie i wspieranie przez firmę osób zaangażowanych w wolontariat. Formy mogą być różne: ofiarowanie pracownikom jednego dnia w roku na wykonywanie celów dobroczynnych, przyznawanie grantów finansowych, a także np. umożliwienie wypowiedzenia się wolontariuszom w gazetce pracowniczej czy na portalu firmowym. Praktyka firm zaangażowanych w wolontariat dowodzi, że najlepsze efekty daje ustalenie ram instytucjonalnych, a następnie pozostawienie inicjatywy. Firma powinna postawić na spontaniczność. Infrastruktura i zasady nie mogą zabijać wewnętrznej motywacji do pomagania poprzez nadmierną biurokrację czy niewerbalny przymus. Nie może być tak, że pracownicy zaczynają konkurować w działaniach wolontariackich, by przypodobać się przełożonemu. To w oczywisty sposób zdewaluuje jego rolę w firmie i wypaczy właściwy cel pomoc beneficjentom. Znaczenie lidera w ustaleniu struktury i procedur jest fundamentalne to on tworzy klimat dla wolontariatu.

11 raport 8 _ 9 Wolontariat w strategii firmy Matryca zaangażowania w wolontariat Motywacje biznesowe Strategiczne (np. skupienie na klientach, interesariuszach, wpisywanie się w konkurencyjność, rozwój przywództwa) Ogólne (odpowiedzialność społeczna firmy, reputacja, morale pracowników) Tradycyjny wolontariat Wolontariat high-impact (o dużej sile oddziaływania) Źródło: Greg Hills and Adeeb Mahmud, Volunteering for Impact, Best Practices in International Corporate Volunteering", Niskie (np. niekorzystanie z technologii i wiedzy eksperckiej pracowników) Wysokie (np. transfer kompetencji, wykorzystanie technologii firmy) Zaangażowanie zasobów firmy 4 Przemów do elit firmy językiem korzyści Prezes nie jest jednak wszechmocny nawet jeśli będzie zachęcał kierowników do angażowania pracowników w wolontariat, nie pokona naturalnych barier psychologicznych, takich jak przekonanie, że podwładny jest w firmie po to, żeby budować jej zysk, a nie angażować w działalność prospołeczną w czasie pracy. Lider powinien więc włączyć się osobiście w przekonanie całej firmy, że zaangażowanie w wolontariat sprzyja różnym celom organizacji. To moment, w którym może ujawnić się jego rola dawcy wizji może sięgnąć tu po elementy wskazywania dalszych celów niż te bieżące. Taktyką może być korzystanie z języka korzyści i uzmysławianie szefom departamentów, że działania wolontariackie zintegrują pracowników, rozwiną ich umiejętności, a tym samym przysłużą się sukcesowi całego segmentu firmy, za który odpowiada menedżer. 84% Taki odsetek amerykańskich menedżerów chętnie biorących udział w akcjach charytatywnych uważa, że wolontariat gwarantuje długoterminowe korzyści dla społeczeństwa. Źródło: Deloitte Volunteer IMPACT Survey, 2010.

12 Okiem prezesa Wolontariat pracowniczy: gra warta świeczki Po co ci właściwie ten wolontariat? zapytał mnie prezes zaprzyjaźnionej firmy podczas spotkania. Zdziwiłem się. To ktoś jeszcze w dzisiejszych czasach zadaje takie pytania? Znajomy prezes popatrzył na mnie wyczekująco, licząc niewątpliwie na argumenty chwytające za serce. A ja odpowiedziałem w sposób całkowicie pragmatyczny: Bo w ten sposób powstaje energia. Wiem już z własnych doświadczeń, że zorganizowanie wolontariatu jest wyzwaniem, któremu nie każda firma chce i jest gotowa sprostać. Decydując się na wspieranie wolontariatu pracowniczego, kadra zarządzająca powinna zdawać sobie sprawę, że pracownicy angażują się często w działania wolontariackie w czasie pracy, a zatem są w niej nieobecni. Nie od razu udaje się zdobyć powszechną akceptację kadry menedżerskiej na taką aktywność. Budowanie kultury organizacyjnej z silnym elementem wolontariackim wymaga także dobrze pojętej konsekwencji ze strony kadry zarządzającej, w tym ich własnego zaangażowania się w prowadzone w firmie działania. Moim zdaniem wolontariat jest niesłychanie cennym narzędziem wspomagającym zarządzanie. Wspierając działania wolontariackie, rozwijamy motywację, integrację, tworzymy nowe relacje między pracownikiem a przełożonym, a także wzmacniamy komunikację wewnętrzną w firmie. Pamiętajmy też, że większość programów wolontariackich to z założenia długofalowe przedsięwzięcia. Potrzebujemy więc strategii, planu działań, w których chcemy wesprzeć naszych pracowników. Aby wolontariat był prowadzony w sposób spójny i konsekwentny, trzeba stworzyć sojusz wewnątrz organizacji, zbudzić zainteresowanie i zaangażować pracowników, nauczyć się słuchać ich pomysłów, wzmacniać ich zapał i osobiste, autentyczne zaangażowanie. Pomagać, a nie narzucać korporacyjne rozwiązania co na ogół wymaga czasu oraz umiejętności. Ogromne pokłady energii społecznej wyzwalane są zarówno w firmie, jak i w miejscach działania wolontariuszy, są jedną z największych i najtrwalszych społecznych wartości, jakie może wytworzyć funkcjonujące na wolnym rynku przedsiębiorstwo. Maciej Owczarek, prezes zarządu Enea SA, inicjator Koalicji Prezesi-Wolontariusze Odpowiedz na dylemat: dyskretne wsparcie czy osobiste DAWANIE przykładu? Przykład idzie z góry. Ale wzorem można być na kilka sposobów. Prezesi mają dwie możliwości: mogą subtelnie i bez rozgłosu wspierać zatrudnionych oraz eksponować siebie sobą dawać przykład. Wsparcie szefa firmy może być dyskretne i ograniczone do ściśle wybranych celów. Mowa tu np. o opisywanych wcześniej zmianach strategicznych, lobbingu wdrożenia odpowiednich ram instytucjonalnych w firmie czy inspirowaniu menedżerów. Działając z drugiej linii po cichu prezes może bardzo skutecznie wzmacniać struktury wolontariatu w organizacji. Dobrą praktyką jest postawienie na autentyzm. Zarządzający firmą, który wraz z innymi wolontariuszami pomaga w usuwaniu skutków powodzi, daje dobry przykład. Ale przecież nie będzie tego robił często, bo ma inne zadania. Taka jednorazowa akcja może w oczach pracowników prezentować się fałszywie i sprawiać wrażenie PR-owego przedsięwzięcia. Jeśli prezes decyduje się na pokazywanie pracownikom swojej działalności dobroczynnej, lepszym wyjściem jest cykliczne zaangażowanie, ale w dziedzinie, w której jest ekspertem. Przykładowo szef banku może dawać wykłady w szkole w zakresie edukacji finansowej czy stworzyć program dla studentów, poprzez który będzie uczył ich podstaw przedsiębiorczości. Taka forma wolontariatu ze strony szefa firmy będzie znacznie bardziej autentyczna. Lider powinien więc rozstrzygnąć, jakie jest jego osobiste zaangażowanie w wolontariat: czy

13 raport 10 _ 11 czuje się na tyle dobrze, by świecić przykładem, czy raczej woli popierać projekt, ale nie pokazywać się zbyt często na froncie. Rekomendacje te nie wyczerpują zapewne wszystkich sposobów działania lidera podczas aranżowania działań wolontariackich. Wydaje się jednak, że najważniejsze z nich dotyczy wspierania zaplecza strategicznego, instytucjonalnego, a także kadrowego promującego wolontariat. Na innym poziomie mieści się dawanie przykładu osobistego, które przemawia do wyobraźni pracowników i otoczenia, ale nie może być nieautentyczne. Wolontariat nie zawsze jest w firmach tematem łatwym: rodzi trudności organizacyjne, wymaga nakładów finansowych, spójnego, konsekwentnego działania i przede wszystkim wyłowienia inicjatyw pracowników, wokół których można zbudować aktywność innych. Nie każda firma chce lub jest gotowa temu sprostać. Liderzy w ogniskach entuzjazmu, które uruchamia wolontariat, dostrzegą jednak punkt wyjścia do szerszych zmian. Tym większa jest w inicjowaniu działań wolontariackich rola lidera uwolnienie nowej energii w firmie to jego zadanie. Optymiści będą widzieli, że szklanka jest do połowy pełna, pesymiści że jest do połowy pusta. Osoba, która dzieli się z innymi, dostrzeże w niej przede wszystkim szklankę wody i zacznie się rozglądać, kogo można nią napoić. 49% Taki procent osób na stanowiskach kierowniczych w Unii Europejskiej angażuje się w jakąś formę działalności prospołecznej. Źródło: Eurobarometr. Tekst powstał na podstawie dyskusji o kierunku rozwoju wolontariatu w Polsce, w której wzięli udział: Tomasz Bieńkowski (THINKTANK), Jadwiga Czartoryska (prezes Fundacji Orange), Marek Kosycarz (dyrektor ds. odpowiedzialności społecznej Microsoft Polska), Marek Kuzaka (prezes AMS), Paweł Łukasiak (prezes Akademii Rozwoju Filantropii w Polsce), Adam Niewiński (prezes Xelion), Paweł Rabiej (THINKTANK), Kazimierz Żurek (THINKTANK) oraz zespół Koalicji Prezesi-Wolontariusze 2011": Dagmara Kruczkowska, Beata Laudańska, Joanna Ornoch. Jeśli prezes decyduje się na pokazywanie pracownikom swojej działalności dobroczynnej, dobrym wyjściem jest cykliczne zaangażowanie, ale w dziedzinie, w której jest ekspertem. Szef banku np. może dawać wykłady w szkole w zakresie edukacji finansowej. Partner artykułu

14 rekomendacji 9Jak dla początkujących zacząć firmowy wolontariat? Nie warto wyważać otwartych drzwi. Przedstawiamy wnioski wysnute na podstawie przeprowadzonych przez THINKTANK badań, dyskusji i analiz, które pomogą wprowadzić do firmy ideę wolontariatu pracowniczego i dobrze go zrealizować. TEKST> Kazimierz Żurek 1] Znajdź odpowiedni moment i podejdź do wyzwania na poważnie W wolontariat pracowniczy trzeba zaangażować czas (koordynatora i pracowników) oraz pieniądze. Przy dobrym pomyśle wcale nie muszą to być gigantyczne kwoty, ale z pewnością wprowadzaniu wolontariatu pracowniczego w życie nie sprzyjają kryzysy i kłopoty finansowe firmy. Nie należy również inwestować w wolontariat pracowniczy w trakcie restrukturyzacji firmy czy w czasie dużych zmian personalnych wolontariat opiera się na ludziach i poważna rotacja pracowników zaburzy proces jego aktywizacji. Najlepiej wybrać moment stabilnego wzrostu organizacji, w którym może ona pozwolić sobie na dodatkową działalność. Wolontariat pracowniczy trzeba potraktować poważnie. To nie jest kwiatek do kożucha. Uruchomienie, a nawet zaplanowanie takiej aktywności rodzi bowiem różne oczekiwania pracowników, współpracujących z firmą partnerów oraz przede wszystkim potencjalnych beneficjentów. Połowiczne działania, niedokończone lub źle przeprowadzone projekty wolontariackie mogą przynieść więcej szkód niż korzyści stworzyć wrażenie, że firma nie dotrzymuje słowa lub lekceważy współpracowników, a działalność wolontariacką przeprowadza jedynie z powodu doraźnych wizerunkowych potrzeb. 2] Przekonaj decydentów i pracowników w firmie Dość kluczowe we wprowadzaniu wolontariatu jest przekonanie osób na stanowiskach zarządzających na wszystkich szczeblach kierowniczych. To ich inspiracja i przykład w największym stopniu oddziałują na motywację pracowników do aktywności wolontariackiej. Jeśli program wolontariacki nie ma wsparcia prezesa instytucji, raczej się nie powiedzie. To prezes powinien zdecydować, jak mógłby pokonywać główne bariery wejścia, czyli np. przyznać jeden dzień wolny dla pracowników na działania dobroczynne. Trzeba też znaleźć pracownika (lub nawet cały zespół), który będzie odpowiedzialny za organizację i koordynowanie wolontariatu. Jak mówić o wolontariacie, rozmawiając z decydentami? Przede wszystkim językiem korzyści. Argumentem mogą być prowadzone z sukcesem przez inne firmy programy wolontariatu pracowniczego i płynące z nich benefity. Jednocześnie przed rozpoczęciem akcji dobroczynnych warto zapytać, co na to pracownicy. Przedsiębiorstwa prowadzące od lat wolontariat robią m.in. badania ankietowe precyzujące, jakie działania wolontariackie byłyby dla pracowników najciekawsze i czy w ogóle w obecnej sytuacji zaangażowaliby się w nie.

15 raport 24 _ 25 Rekomendacje dla początkujących] 3] Wpisz wolontariat w cele firmy Nic nie stoi na przeszkodzie, żeby wolontariat pracowniczy wpisywał się w cele przedsiębiorstwa. Na najbardziej podstawowym poziomie może to oznaczać zgodność tematyczną wykonywanej aktywności z działalnością firmy, np. pracownicy banku mogą uczyć seniorów obsługi konta bankowego, a inżynierowie z firmy dostarczającej nowoczesne rozwiązania informatyczne założyć szybki internet w pobliskiej szkole. W korporacjach strategie wolontariatu pracowniczego sięgają jednak głębiej wpisują się w filozofię działalności firmy, odnosząc się do jej wartości. Czasem przedsiębiorstwa określają zaangażowanie społeczne nawet jako jeden z celów strategicznych. 4] Znajdź partnerów i beneficjentów Firmy rzadko przeprowadzają wolontariat pracowniczy samodzielnie. Zazwyczaj działają w porozumieniu z organizacją zewnętrzną (taką jak Centrum Wolontariatu), która zajmuje się koordynacją działań wolontariackich i wsparciem merytorycznym, lub tworzą przeznaczoną specjalnie do tego fundację (takie jak m.in. Fundacja Kronenberga przy Citi Handlowy czy Fundacja Orange). Mogą też współpracować z obiema instytucjami jednocześnie. Można oczywiście samodzielnie nawiązywać współpracę z lokalnymi partnerami. Na początek wystarczy research w internecie i próba wyselekcjonowania organizacji odpowiadających misji firmy oraz potrzebom pracowników. Przy tej okazji warto zastanowić się nad lokalizacją siedziby partnera i jej dostosowaniem do planowanych akcji i siedziby firmy. Wybrani partnerzy pomogą w dotarciu do beneficjentów i skutecznej komunikacji z nimi w trakcie akcji dobroczynnych i po nich. Można również zwrócić się do innych firm z pytaniem, czy nie chciałyby włączyć się w zaplanowane przedsięwzięcia mogą to być klienci albo inne przedsiębiorstwa, które mają już swoje programy wolontariatu. 5] Przeprowadź akcję promocyjną w firmie Promowanie wolontariatu w firmie może być przeprowadzone za pomocą mailingu, newslettera oraz narzędzi takich jak intranet czy specjalny portal dla wolontariuszy. Praktyka pokazuje, że komunikacja via internet, szczególnie w większych firmach, często nie jest skuteczna. Pracownicy są na nią uodpornieni, czasem mają zablokowane skrzynki i wiele maili do nich nie dociera. Przydatne może być pozyskiwanie telefonów wolontariuszy i informowanie ich o akcjach wolontariackich przez SMS-y. 6] Znajdź ambasadorów wolontariatu Bardzo ważnym elementem jest pozyskanie tzw. ambasadorów wolontariatu wśród pracowników firmy, czyli takich osób, które zaangażują się w wolontariat i będą go rozpowszechniać pocztą pantoflową. Krótki wywiad wśród pracowników może pokazać, że

16 [Rekomendacje dla początkujących wielu z nich już włącza się w różne działania wolontariackie poza czasem pracy choć nic o tym nie mówią i nie wiedzą, że firma może im pomóc w realizowaniu takich projektów. Koordynatorzy wolontariatu z firm podkreślają, że gdy zaczyna się akcję promocyjną wolontariatu w firmie, nagle okazuje się, że są w niej działające charytatywnie osoby, których nikt nie podejrzewałby o tego typu aktywność. Co ciekawe, praktyka dowodzi, że często to właśnie ci pracownicy są spiritus movens wprowadzania wolontariatu do firmy to ich głosy powodują, że zatrudnieni w działach PR, HR czy departamentach CSR zaczynają się zastanawiać nad uruchomieniem programu wolontariackiego. 7] Okres inkubacji zacznij od działań na małą skalę Jak pokazuje doświadczenie firm, wolontariat pracowniczy dobrze zacząć od zaplanowanego na jeden dzień wolontariatu akcyjnego. Jego efekty (np. na zdjęciach czy filmie) można potem zaprezentować przy okazji promocji kolejnych projektów. Do niewielkich działań z widocznymi rezultatami (np. remont przedszkola czy wystawienie sztuki razem z klubem seniora) będzie też łatwiej przekonać niezdecydowanych pracowników, którzy jeszcze ze zjawiskiem wolontariatu się nie spotkali. Należy także uważać z doborem beneficjentów pracownicy nieoswojeni np. z widokiem ciężko chorych pacjentów hospicjum mogą wynieść po takiej akcji traumatyczne przeżycia i zniechęcić się do dalszej działalności. Jeśli decydujemy się na taki rodzaj pomocy społecznej, warto zapewnić wcześniejsze szkolenie przy pomocy terapeutów i psychologów. Pomoże nam do nich dotrzeć fundacja, partner, z którymi współpracujemy. W pierwszej kolejności najlepiej jednak wybrać wolontariat bezpieczny zarówno dla pracowników, jak i beneficjentów. 8] Pokaż efekty działań pracownikom Jak zgodnie powtarzają sami wolontariusze i koordynatorzy, najlepszą motywacją dla nowicjuszy jest zaprezentowanie im efektów działań dotychczasowych akcji wolontariackich. Najlepiej robić to podczas eventów, spotkań firmowych chociażby przy okazji popularnych rocznych podsumowań czy imprez integracyjnych. W trakcie takich spotkań warto też zadbać o wyróżnienie i docenienie wolontariuszy (a przynajmniej liderów akcji). Nawet prosty dyplom, wydrukowany na eleganckim papierze, z podpisem prezesa, choć wydaje się symboliczną nagrodą jak przyznają sami wolontariusze daje wiele satysfakcji. 9] Zadbaj o kontynuację aktywności wolontariackiej Firmy z doświadczeniem w wolontariacie przyznają, że najtrudniejszy jest pierwszy krok. Po przeprowadzeniu pierwszych akcji i wyłonieniu ambasadorów wolontariatu sprawy często nabierają własnego biegu i pracownicy sami zaczynają zgłaszać się ze swoimi inicjatywami. Takie zaangażowanie może przełożyć się na stworzenie systemu grantowego i akcji konkursowej, powołanie specjalnej komisji oceniającej wnioski wolontariackie, stworzenie osobnego stanowiska dla pracownika zajmującego się wyłącznie działalnością charytatywną (czy szerzej CSR-ową), zawiązanie współpracy z organizacją wspomagającą wolontariat w firmie (taką jak Centrum Wolontariatu) lub wręcz założenie własnej, firmowej fundacji koordynującej całość działań dobroczynnych. Zapewnia to akcjom wolontariackim ciągłość. Rekomendacje powstały na podstawie badania Wolontariat pracowniczy. Sposoby angażowania pracowników, bariery, korzyści prowadzonego w okresie luty lipiec 2011 r. z udziałem ekspertów, liderów i wolontariuszy z kilkunastu firm prowadzących najbardziej zaangażowane projekty związane z wolontariatem w Polsce.

17 Archiwum Prenumerata Spotkania Newsletter Wydarzenia Sklep Blog Szkolenia Galeria MYŚLI O KTÓRYCH SIĘ MÓWI Źródło inspiracji dla liderów i menedżerów w biznesie i administracji publicznej. Polskie doświadczenia, studia przypadku, ekspertyzy i idee.

18 Badanie THINKTANK Wolontariat pracowniczy angażowanie pracowników bariery korzyści Badanie THINKTANK zidentyfikowało najważniejsze dobre praktyki stosowania wolontariatu pracowniczego. Czym się charakteryzują? Co przeszkadza we wdrażaniu wolontariatu w firmie? TEKST> Kazimierz Żurek Inicjatorem wolontariatu pracowniczego jest zwykle firma działania zaczynają się od świadomego kroku pracodawcy. Zdarza się jednak, że to pracownik sam zgłasza się do organizacji dobroczynnej, po czym prosi pracodawcę o wsparcie (finansowe albo organizacyjne). Firmy idą też niekiedy krok dalej: tworzą programy wolontariatu pracowniczego, które następnie promują w sektorze organizacji pozarządowych. W efekcie nawiązują stałą współpracę z jedną lub kilkoma organizacjami i zapraszają pracowników, by również oni zainwestowali w te działania czas oraz umiejętności. Beneficjentami pomocy są najczęściej wszelkiego rodzaju placówki edukacyjne i zajmujące się opieką nad dziećmi. Tę tendencję potwierdza raport badawczy Centrum Wolontariatu z 2008 r.: osoby zaangażowane w wolontariat najchętniej chcą pomagać dzieciom z placówek opiekuńczo- -wychowawczych. Na drugim miejscu respondenci wymieniali dzieci z ubogich rodzin, następnie społeczności lokalne oraz niepełnosprawnych. Potrzebujących jest wielu. Dylematy firm dotyczą więc raczej doboru beneficjentów, formy pomocy, okresu jej trwania i sposobu zaangażowania. Pod względem czasu trwania działania wolontariackie można podzielić na długo- i krótkoterminowe. Te pierwsze trwają stale (np. codziennie, co parę dni) przez kilka miesięcy: wolontariusz podejmuje długookresową współpracę z jedną konkretną fundacją. Taki wolontariat jest w polskich firmach rzadki, decyduje się na niego niewielu pracowników, przede wszystkim z powodu braku czasu. Większą popularnością cieszy się wolontariat krótkoterminowy. Ochotnicy z firm są angażowani do wspierania jednorazowej akcji, np. pomocy ofiarom powodzi. Pod względem rodzaju wolontariat możemy z kolei podzielić na kompetencyjny i akcyjny. W przypadku pierwszego mamy do czynienia z przekazywaniem wiedzy przez pracowników beneficjentom, a działalność edukacyjna ma zwykle ścisły związek ze specjalizacją firmy. Ten drugi to zazwyczaj właśnie akcje wolontariatu krótkoterminowego, zorganizowane najczęściej w formie zaplanowanych, jednorazowych zrywów. Projekt badawczy THINKTANK, przeprowadzony w okresie luty lipiec 2011, objął kilkanaście firm prowadzących zaangażowane akcje wolontariackie i miał na celu zidentyfikowanie dobrych praktyk wolontariatu pracowniczego w polskich firmach oraz nazwanie korzyści z niego wynikających, a także określenie, co w jego wdrażaniu i przeprowadzaniu może przeszkadzać. Doświadczenia firm najbardziej zaawansowanych w dziedzinie wolontariatu pokazują, że potrafi on w niezwykłym stopniu zwiększyć satysfakcję i zaangażowanie pracowników. Rozwija ich, pozwala wyjść poza codzienną rutynę i zdobyć nowe umiejętności (m.in. miękkie, organizacyjne czy dydaktyczne). Poprawia komunikację wewnątrz firmy oraz zwiększa wiedzę pracowników o problemach społecznych. Wpływa również na integrację pracowników z rodziną i wspomaganie wychowania. Przynosi także wymierne zyski firmom: główne korzyści z wolontariatu to lepsza współpraca z lokalnymi społecznościami, polepszenie wizerunku wobec interesariuszy oraz zwiększenie kapitału społecznego. Jako znaczącą korzyść firmy postrzegają też wzrost zaangażowania pracowników oraz rozwijanie przez wolontariat ich kompetencji menedżerskich i przywódczych.

19 raport 12 _ 13 Główne WNIOSKI Wolontariat najlepiej wprowadzać w firmie stopniowo. Kluczowe jest przekonanie zarządu, a najlepiej prezesa firmy, do idei wolontariatu i wyznaczenie osoby odpowiedzialnej za jego realizację (lub nawet całego zespołu). Jest wiele narzędzi zachęcających pracowników do wolontariatu: ułatwienia prawne i statutowe, specjalne narzędzia komunikacyjne i marketingowe promujące postawy wolontariackie w firmie. Wolontariat pracowniczy jest dla polskich firm skutecznym sposobem na nawiązanie współpracy firmy z lokalnymi społecznościami, co pozytywnie wpływa na jej kondycję biznesową. Jest też skutecznym narzędziem employer branding: wpływa na lojalność wobec firmy, a także czyni ją w oczach przyszłych pracowników bardziej atrakcyjną Wolontariat przynosi najlepsze efekty, gdy pracownicy angażują się w niego również w czasie pracy, a na przewidziane działania mają zaplecze w postaci środków gwarantowanych przez firmę. Główne bariery wejścia w wolontariat to przeszkody natury psychologicznej, prawnej i instytucjonalnej. Można je jednak skutecznie neutralizować. Zaangażowanie pracowników w akcje wolontariackie zwiększa w firmie poziom kapitału społecznego. Wolontariat buduje zaufanie, wpływa na wartości, ale przede wszystkim zmienia relacje między pracownikami.

20 Badanie THINKTANK JAK MĄDRZE ANGAŻOWAĆ PraCOWniKÓW W WOLonTariaT Każda z metod zachęcania pracowników do działań opiera się na założeniu, że firma aktywnie włącza się w koordynację programów i wspiera wolontariuszy. Zapewnia zatem pomoc finansową oraz organizacyjną, co jest warunkiem powodzenia wolontariatu w firmie i tylko wówczas stosowanie takich praktyk ma sens. 7DOBRYCH PRAKTYK 2 Inteligentna promocja 1 WolONTARIAT angażujący i szyty na miarę Z wypowiedzi badanych wynika, że firmy prowadzące projekty wolontariackie starają się łączyć je z szerszym angażowaniem pracowników. Przeprowadzają np. ilościowe badania pracownicze, które pomagają określić cele osobiste pracowników związane z ich zaangażowaniem (m.in. formy zaangażowania, preferowane grupy beneficjentów, ramy czasowe). Często organizują też warsztaty z przedstawicielami fundacji partnerskich to dobra okazja dla wolontariuszy, aby oswoić się ze światem organizacji non profit. Zapewniają także możliwie duży wybór projektów wolontariackich, o różnych stopniach trudności. Inną aktywność wolontariacką proponuje się początkującemu wolontariuszowi, inną liderowi, który przewodził już kilku projektom. Jednocześnie w firmach wprowadzane są programy autorskie: wolontariusze sami proponują akcje wolontariackie, w których chcieliby wziąć udział, a następnie je koordynują. To zwiększa ich zaangażowanie w projekty. W mojej firmie pracuje 80 proc. inżynierów, konserwatywnych [ ], których trudno zaangażować w jakąkolwiek działalność. Musieliśmy znaleźć ciekawą formę wolontariatu i sposób komunikowania, aby ich do tego zachęcić 1. 3 Dla skuteczności wolontariatu duże znaczenie ma komunikacja. Firmy promują zazwyczaj wolontariat za pomocą maila, newslettera oraz intranetu (np. specjalne portale dla wolontariuszy lub sieci korporacyjnej). Niektóre powiadamiają pracowników o akcjach SMS-em. Jedno z przedsiębiorstw promuje wolontariat przy użyciu wlepek rozklejanych w różnych miejscach firmy. Ta sama organizacja podczas realizacji wybranych projektów wolontariatu pracowniczego prezentuje jego reklamę na wygaszaczach ekranu w firmowych komputerach. Coraz popularniejsze staje się też zachęcanie do akcji charytatywnych poprzez media społecznościowe. Branding programu Przystępując do planowania promocji wolontariatu, firmy przygotowują nazwę programu odpowiadającą ich potrzebom niektóre przeprowadzają konkurs wśród pracowników. Stałą praktyką jest projektowanie logo, a nawet całej identyfikacji wizualnej, którą wykorzystuje się w materiałach firmowych upowszechniających wolontariat. Kolejnym rozwiązaniem stosowanym przez firmy są koszulki wkładane podczas akcji. Nagle w firmie pojawia się koszulka z akcji wolontariackiej sprzed dwóch, trzech lat. Jest wtedy silny sentyment, odżywają wspomnienia i opowieści 2.

3. WOLONTARIAT PRACOWNICZY A POLITYKA CSR FIRMY

3. WOLONTARIAT PRACOWNICZY A POLITYKA CSR FIRMY 3. WOLONTARIAT PRACOWNICZY A POLITYKA CSR FIRMY CSR BRAKUJĄCE OGNIWO KAPITALIZMU? CSR (Corporate Social Responsiblity) Społeczna Odpowiedzialność Biznesu Biznes Odpowiedzialny biznes to odpowiedzialność

Bardziej szczegółowo

Program Wolontariatu Pracowniczego Kredyt Banku i WARTY. TAK od serca. zaangażować? Szczecin, 19 listopada 2010

Program Wolontariatu Pracowniczego Kredyt Banku i WARTY. TAK od serca. zaangażować? Szczecin, 19 listopada 2010 Program Wolontariatu Pracowniczego Kredyt Banku i WARTY TAK od serca - dlaczego warto się zaangażować? Szczecin, 19 listopada 2010 Czym nie jest CSR? CSR to nie jest: wyłącznie filantropia i wspieranie

Bardziej szczegółowo

WOLONTARIAT ZMIENIA FIRMĘ. Program wolontariatu pracowniczego TAK od serca w Kredyt Banku

WOLONTARIAT ZMIENIA FIRMĘ. Program wolontariatu pracowniczego TAK od serca w Kredyt Banku WOLONTARIAT ZMIENIA FIRMĘ Program wolontariatu pracowniczego TAK od serca w Kredyt Banku Szczecin, 24 listopada 2011 Wolontariat pracowniczy Stworzenie możliwości i zachęcanie pracowników do nieodpłatnych,

Bardziej szczegółowo

INICJATYWY PROPRACOWNICZE

INICJATYWY PROPRACOWNICZE INICJATYWY PROPRACOWNICZE Wolontariat pracowniczy jako narzędzie budowania wartości firmy Mirella Panek-Owsiańska Prezes, Dyrektorka Generalna Forum Odpowiedzialnego Biznesu Krzysztof Kaczmar Dyrektor

Bardziej szczegółowo

2. RODZAJE WOLONTARIATU PRACOWNICZEGO

2. RODZAJE WOLONTARIATU PRACOWNICZEGO 2. RODZAJE WOLONTARIATU PRACOWNICZEGO ĆWICZENIE: CZYM WYRÓŻNIA SIĘ WOLONTARIAT PRACOWNICZY? Kto? Gdzie? Kiedy? WOLONTARIAT PRACOWNICZY TO DZIAŁANIE POLEGAJĄCE NA PODEJMOWANIU I WSPIERANIU PRZEZ PRZEDSIĘBIORCĘ

Bardziej szczegółowo

MANAGER CSR MODUŁY WARSZTATOWE

MANAGER CSR MODUŁY WARSZTATOWE MANAGER CSR MODUŁY WARSZTATOWE WARSZTAT C- A IDEA SPOŁECZNEJ ODPOWIEDZIALNOŚCI BIZNESU. PODSTAWY CSR. Skąd się wziął CSR? Historia społecznej odpowiedzialności biznesu. Koncepcja zrównoważonego rozwoju.

Bardziej szczegółowo

Firmowe media społecznościowe dla pracowników

Firmowe media społecznościowe dla pracowników Firmowe media społecznościowe dla pracowników Raport z badania Maciej Dymalski, Szymon Góralski Wrocław, 2012 ul. Więzienna 21c/8, 50-118 Wrocław, tel. 71 343 70 15, fax: 71 343 70 13, e-mail: biuro@rrcc.pl,

Bardziej szczegółowo

Standard HRD BP i jego konsekwencje dla sposobu definiowania projektów rozwojowych

Standard HRD BP i jego konsekwencje dla sposobu definiowania projektów rozwojowych Standard HRD BP i jego konsekwencje dla sposobu definiowania projektów rozwojowych Stowarzyszenie PSTD istnieje od 2005 roku i jest organizacją zrzeszającą profesjonalistów zajmujących się obszarem szkoleń.

Bardziej szczegółowo

Społeczna Odpowiedzialność Biznesu (CSR) perspektywa małego i średniego biznesu

Społeczna Odpowiedzialność Biznesu (CSR) perspektywa małego i średniego biznesu Społeczna Odpowiedzialność Biznesu (CSR) perspektywa małego i średniego biznesu Społeczna Odpowiedzialność Biznesu perspektywa małego i średniego biznesu Czy to tylko kwestia pieniędzy? Jak jest rozumiany

Bardziej szczegółowo

Generacja Y o mediach społecznościowych w miejscu pracy

Generacja Y o mediach społecznościowych w miejscu pracy Generacja Y o mediach społecznościowych w miejscu pracy Raport z badania Szymon Góralski Wrocław, 2013 ul. Więzienna 21c/8, 50-118 Wrocław, tel. 71 343 70 15, fax: 71 343 70 13, e-mail: biuro@rrcc.pl,

Bardziej szczegółowo

Wolontariat pracowniczy jako sposób na budowanie postaw partycypacyjnych w biznesie. Opracowała: Agnieszka Buczyńska

Wolontariat pracowniczy jako sposób na budowanie postaw partycypacyjnych w biznesie. Opracowała: Agnieszka Buczyńska Wolontariat pracowniczy jako sposób na budowanie postaw partycypacyjnych w biznesie Opracowała: Agnieszka Buczyńska CSR CO TO TAKIEGO? Odpowiedzialny biznes to dobrowolna strategia uwzględniająca społeczne,

Bardziej szczegółowo

Społeczna odpowiedzialność biznesu podejście strategiczne i operacyjne. Maciej Bieńkiewicz

Społeczna odpowiedzialność biznesu podejście strategiczne i operacyjne. Maciej Bieńkiewicz 2012 Społeczna odpowiedzialność biznesu podejście strategiczne i operacyjne Maciej Bieńkiewicz Społeczna Odpowiedzialność Biznesu - istota koncepcji - Nowa definicja CSR: CSR - Odpowiedzialność przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

Zaangażowanie społeczne instytucji finansowych w Polsce

Zaangażowanie społeczne instytucji finansowych w Polsce Zaangażowanie społeczne instytucji finansowych w Polsce Warszawa, 19 kwietnia 2011 r. 1 Kontekst badania W dotychczasowych czterech edycjach konkursu Liderzy Filantropii najwięcej uczestników reprezentowało

Bardziej szczegółowo

MIERZENIE EFEKTYWNOŚCI DZIAŁAŃ SPOŁECZNYCH

MIERZENIE EFEKTYWNOŚCI DZIAŁAŃ SPOŁECZNYCH MIERZENIE EFEKTYWNOŚCI DZIAŁAŃ SPOŁECZNYCH PRAKTYCZNE WYKORZYSTANIE MODELU LBG W FUNDACJACH KORPORACYJNYCH Warszawa, 11 września 2014r. Małgorzata Greszta, SGS Polska NASZA EKSPERCKA WIEDZA W ZAKRESIE

Bardziej szczegółowo

WPROWADZANIE INWESTORÓW POLSKICH NA RYNKI OBCE

WPROWADZANIE INWESTORÓW POLSKICH NA RYNKI OBCE WPROWADZANIE INWESTORÓW POLSKICH NA RYNKI OBCE SEKRETEM BIZNESU JEST WIEDZIEĆ TO, CZEGO NIE WIEDZĄ INNI Arystoteles Onassis SZANOWNI PAŃSTWO, Lubelskie Centrum Consultingu sp. z o. o. powstało w 2009 roku

Bardziej szczegółowo

Termin 09-10 maja 2013 r. Miejsce: sala szkoleniowa - Dolnośląska Izba Gospodarcza

Termin 09-10 maja 2013 r. Miejsce: sala szkoleniowa - Dolnośląska Izba Gospodarcza SZKOLENIE EFEKTYWNA ROZMOWA OCENIAJĄCA Termin 09-10 maja 2013 r. Miejsce: sala szkoleniowa - Dolnośląska Izba Gospodarcza Wrocław, dn. 27 marca 2013 r. ZAKRES OFERTY 1. Charakterystyka Human Partner Sp.

Bardziej szczegółowo

SZKOLENIA PR I KOMUNIKACJA BIZNESOWA. FUNDACJA ALL THAT ART! 26 i 27 października 2012 Wrocław

SZKOLENIA PR I KOMUNIKACJA BIZNESOWA. FUNDACJA ALL THAT ART! 26 i 27 października 2012 Wrocław 26 PAŹDZIERNIKA 2012 Od PR-owca do Konsultanta Komunikacji Biznesowej. Jak przekształcać PR w komunikację biznesową? HALINA FRAŃCZAK I TADEUSZ DULIAN DELOITTE Strategia komunikacji 1. Co to jest komunikacja

Bardziej szczegółowo

Zaangażowanie społeczne firm z branży paliwowej, energetycznej i wydobywczej w Polsce. Warszawa, 7 grudnia 2011 r.

Zaangażowanie społeczne firm z branży paliwowej, energetycznej i wydobywczej w Polsce. Warszawa, 7 grudnia 2011 r. Zaangażowanie społeczne firm z branży paliwowej, energetycznej i wydobywczej w Polsce Warszawa, 7 grudnia 2011 r. 1 Kontekst badania W tegorocznej edycji 4 firmy z 18 uczestników, w tym zwycięzca - PKN

Bardziej szczegółowo

CSR a konkurencyjność polskich przedsiębiorstw. Działania PARP w zakresie biznesu społecznie odpowiedzialnego

CSR a konkurencyjność polskich przedsiębiorstw. Działania PARP w zakresie biznesu społecznie odpowiedzialnego 2011 Małgorzata Jelińska CSR a konkurencyjność polskich przedsiębiorstw Działania PARP w zakresie biznesu społecznie odpowiedzialnego Szczecin, 23.11.2011 r. Definicja CSR zgodnie z ISO 26000 Społeczna

Bardziej szczegółowo

Cele kluczowe W dziedzinie inwestowania w zasoby ludzkie W zakresie wzmacniania sfery zdrowia i bezpieczeństwa

Cele kluczowe W dziedzinie inwestowania w zasoby ludzkie W zakresie wzmacniania sfery zdrowia i bezpieczeństwa Cele kluczowe Idea społecznej odpowiedzialności biznesu jest wpisana w wizję prowadzenia działalności przez Grupę Kapitałową LOTOS. Zagadnienia te mają swoje odzwierciedlenie w strategii biznesowej, a

Bardziej szczegółowo

Społeczna odpowiedzialność banków

Społeczna odpowiedzialność banków Społeczna odpowiedzialność banków Maria Młotek Forum Odpowiedzialnego Biznesu, organizacja, która propaguje ideę społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw w Polsce, definiuje odpowiedzialny biznes jako:

Bardziej szczegółowo

WOLONTARIAT PROPOZYCJA WSPÓŁPRACY

WOLONTARIAT PROPOZYCJA WSPÓŁPRACY Człowiek jest wspaniałą istotą nie z powodu dóbr, które posiada, ale jego czynów. Nie ważne jest to co się ma, ale czym się dzieli z innymi - Jan Paweł II PROPOZYCJA WSPÓŁPRACY WOLONTARIAT - program społeczny

Bardziej szczegółowo

Sprzedaż: żmudna praca dla wytrwałych czy droga do kariery? Badanie dotyczące postrzegania zawodu sprzedawcy (w Polsce).

Sprzedaż: żmudna praca dla wytrwałych czy droga do kariery? Badanie dotyczące postrzegania zawodu sprzedawcy (w Polsce). Sprzedaż: żmudna praca dla wytrwałych czy droga do kariery? Badanie dotyczące postrzegania zawodu sprzedawcy (w Polsce). Od kilkunastu lat, kiedy Polska znalazła się w warunkach wolnorynkowych, liczba

Bardziej szczegółowo

Generacja Y o mediach społecznościowych w pracy

Generacja Y o mediach społecznościowych w pracy Generacja Y o mediach społecznościowych w pracy Raport z badania sierpień 2013 r. O badaniu Media społecznościowe powoli zmieniają organizacje. Nie dzieje się to tak szybko, jak się spodziewano kilka lat

Bardziej szczegółowo

Polskie fundacje korporacyjne - najważniejsze fakty Wyniki badania 2012

Polskie fundacje korporacyjne - najważniejsze fakty Wyniki badania 2012 Polskie fundacje korporacyjne - najważniejsze fakty Wyniki badania 2012 Warszawa, listopad 2012 O badaniu i o prezentacji Najważniejsze informacje zebrane w badaniach: ilościowym i jakościowym (lipiec-wrzesień

Bardziej szczegółowo

Wprowadzenie do tematyki społecznej odpowiedzialności biznesu dla małych i średnich przedsiębiorstw

Wprowadzenie do tematyki społecznej odpowiedzialności biznesu dla małych i średnich przedsiębiorstw Wprowadzenie do tematyki społecznej odpowiedzialności biznesu dla małych i średnich przedsiębiorstw Niniejszy przewodnik został stworzony jako część paneuropejskiej kampanii informacyjnej na temat CSR

Bardziej szczegółowo

www.wolontariatrodzinny.pl

www.wolontariatrodzinny.pl Wolontariat rośnie w siłę! W porównaniu z wcześniejszymi badaniami odsetek wolontariuszy zwiększył się z 20 proc. w 2011 r. do aż 26 proc. w 2013 r.!!! Czapiński J., Błędowski P. (2013). Stan społeczeństwa

Bardziej szczegółowo

Skorzystanie z funduszy venture capital to rodzaj małżeństwa z rozsądku, którego horyzont czasowy jest z góry zakreślony.

Skorzystanie z funduszy venture capital to rodzaj małżeństwa z rozsądku, którego horyzont czasowy jest z góry zakreślony. Skorzystanie z funduszy venture capital to rodzaj małżeństwa z rozsądku, którego horyzont czasowy jest z góry zakreślony. Jedną z metod sfinansowania biznesowego przedsięwzięcia jest skorzystanie z funduszy

Bardziej szczegółowo

III sektor oczami wielkopolskich organizacji

III sektor oczami wielkopolskich organizacji III sektor oczami wielkopolskich organizacji Opracowanie: Ewa Gałka, Justyna Schaefer-Kurkowiak Zaprosić wiarę na pyry z gzikiem można tylko w Wielkopolsce. Województwo wielkopolskie ma wiele cech, którymi

Bardziej szczegółowo

ODPOWIEDZIĄ NA TO WYZWANIE SĄ PROGRAMY ROZWOJOWE BPP PROFESSIONAL EDUCATION.

ODPOWIEDZIĄ NA TO WYZWANIE SĄ PROGRAMY ROZWOJOWE BPP PROFESSIONAL EDUCATION. W DZISIEJSZYCH REALIACH RYNKOWYCH POJEDYNCZE SZKOLENIE TO ZA MAŁO, ABY FIRMA DZIĘKI NIEMU OSIĄGNĘŁA POŻĄDANY EFEKT. ODPOWIEDZIĄ NA TO WYZWANIE SĄ PROGRAMY ROZWOJOWE BPP PROFESSIONAL EDUCATION. Prospekt

Bardziej szczegółowo

2016 CONSULTING DLA MŚP. Badanie zapotrzebowania na usługi doradcze

2016 CONSULTING DLA MŚP. Badanie zapotrzebowania na usługi doradcze 2016 CONSULTING DLA MŚP Badanie zapotrzebowania na usługi doradcze 1 O raporcie Wraz ze wzrostem świadomości polskich przedsiębiorców rośnie zapotrzebowanie na różnego rodzaju usługi doradcze. Jednakże

Bardziej szczegółowo

Jak zadbać o dobre relacje

Jak zadbać o dobre relacje KONFERENCJA Dolnośląski rynek pracy dziś i jutro Jak zadbać o dobre relacje pracowniczedobre praktyki CSR Artur Mazurkiewicz heapmail Internet Solutions sp. z o.o. Wałbrzych, 18.10.2012 r. CSR (Corporate

Bardziej szczegółowo

dialog przemiana synergia

dialog przemiana synergia dialog przemiana synergia SYNERGENTIA. Wspieramy Klientów w stabilnym rozwoju, równoważącym potencjał ekonomiczny, społeczny i środowiskowy przez łączenie wiedzy, doświadczenia i rozwiązań z różnych sektorów.

Bardziej szczegółowo

oferta dla Marketingu

oferta dla Marketingu ! oferta dla Marketingu Warsztaty współpracy Marketing - Sprzedaż. Szkolenia kompetencyjne dla Działu Marketingu. Doradztwo przetargowe i efektywna współpraca z Agencją.. WARSZTATY WSPÓŁPRACY MARKETING

Bardziej szczegółowo

MODEL KOMPETENCYJNY DYREKTORA

MODEL KOMPETENCYJNY DYREKTORA MODEL KOMPETENCYJNY DYREKTORA JAKO NARZĘDZIE WSPOMAGAJĄCE ZARZĄDZANIE PLACÓWKĄ ZARZĄDZANIE PO WROCŁAWSKU prof. UWr Kinga Lachowicz-Tabaczek Instytut Psychologii Uniwersytetu Wrocławskiego, HR Projekt Wrocław

Bardziej szczegółowo

Społecznej odpowiedzialności biznesu można się nauczyć

Społecznej odpowiedzialności biznesu można się nauczyć Społecznej odpowiedzialności biznesu można się nauczyć Maciej Cieślik Korzyści płynące z wprowadzania strategii społecznej odpowiedzialności biznesu w przedsiębiorstwach mają wymiar nie tylko wizerunkowy.

Bardziej szczegółowo

KONKURS HEROSI ORGANIZACJI WSPARCIE DLA KADRY ZARZĄDZAJĄCEJ I DZIAŁÓW HR

KONKURS HEROSI ORGANIZACJI WSPARCIE DLA KADRY ZARZĄDZAJĄCEJ I DZIAŁÓW HR PROPOZYCJA UDZIAŁU W PROJEKCIE DORADCZO-SZKOLENIOWYM PROPOZYCJA UDZIAŁU W PROJEKCIE DORADCZO-SZKOLENIOWYM WSPÓŁFINANSOWANYM ZE ŚRODKÓW UNII EUROPEJSKIEJ KONKURS HEROSI ORGANIZACJI WSPARCIE DLA KADRY ZARZĄDZAJĄCEJ

Bardziej szczegółowo

BIZNES_IDEE_PAOSTWO_ROZWÓJ THINKTANK P U B L I S H I N G

BIZNES_IDEE_PAOSTWO_ROZWÓJ THINKTANK P U B L I S H I N G BIZNES_IDEE_PAOSTWO_ROZWÓJ THINKTANK P U B L I S H I N G PROPOZYCJA WSPÓŁPRACY BADANIA THINKTANK OFERTA WSPÓŁPRACY W PROJEKTACH ANALITYCZNYCH I BADAWCZYCH WSPÓLNA REALIZACJA BADAO, ANALIZ I DYSKUSJI THINKTANK:

Bardziej szczegółowo

Otwieramy firmę żeby więcej zarabiać

Otwieramy firmę żeby więcej zarabiać Otwieramy firmę żeby więcej zarabiać Mężczyzna, w wieku do 40 lat, wykształcony, chcący osiągać wyższe zarobki i być niezależny taki portret startującego polskiego przedsiębiorcy można nakreślić analizując

Bardziej szczegółowo

SET DLA PROFESJONALISTÓW

SET DLA PROFESJONALISTÓW Jesteśmy członkiem: Pomagamy: SET DLA PROFESJONALISTÓW SZKOLENIA BEZPŁATNE Temat: BUDOWANIE I ROZWÓJ EFEKTYWNYCH STRUKTUR TRENERSKICH Informator dla Uczestnika " Stwarzamy możliwości do rozwoju kreując

Bardziej szczegółowo

Oferta dla III sektora

Oferta dla III sektora Stowarzyszenie Młodych Profesjonalistów Extremum Oferta dla III sektora Stowarzyszenie Młodych Profesjonalistów Extremum ul. Garncarska 2/9, 61-817 Poznań tel. 501 684 242 e-mail: extremum@extremum.org.pl

Bardziej szczegółowo

na trzydniowe warsztaty rozwijające kluczowe umiejętności menedżerskie

na trzydniowe warsztaty rozwijające kluczowe umiejętności menedżerskie I warsztat Zarządzanie zorientowane na rezultat AKADEMIA START UP MANAGER Projekt Akademia Start Up Manager, czyli wszystko czego potrzebujesz, aby skutecznie i profesjonalnie działać jako początkujący

Bardziej szczegółowo

SET DLA PROFESJONALISTÓW

SET DLA PROFESJONALISTÓW Jesteśmy członkiem: Pomagamy: SET DLA PROFESJONALISTÓW SZKOLENIA BEZPŁATNE Temat: PROJEKTOWANIE EFEKTYWNYCH SZKOLEŃ I PROCESÓW ROZWOJOWYCH Informator dla Uczestnika " Stwarzamy możliwości do rozwoju kreując

Bardziej szczegółowo

PR to nie potwór. Po co firmie PR?

PR to nie potwór. Po co firmie PR? Oferta W swojej codziennej pracy pomagamy firmom w budowaniu dobrego wizerunku i wzmocnieniu pozycji marki. Staramy się wykorzystać jak najwięcej dostępnych form i narzędzi komunikacji, aby dotrzeć z informacją

Bardziej szczegółowo

Raport z przeprowadzonej ewaluacji w obszarze współpracy szkoły z rodzicami

Raport z przeprowadzonej ewaluacji w obszarze współpracy szkoły z rodzicami Raport z przeprowadzonej ewaluacji w obszarze współpracy szkoły z rodzicami Zespół ewaluacyjny w składzie: A. Czajkowski, D. Stokłosa, K. Zawarska przygotował i przeprowadził ewaluację dotyczącą współpracy

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN UCZESTNICTWA W KONKURSIE GRANTOWYM PROGRAMU WOLONTARIATU PRACOWNICZEGO CEMEX POLSKA

REGULAMIN UCZESTNICTWA W KONKURSIE GRANTOWYM PROGRAMU WOLONTARIATU PRACOWNICZEGO CEMEX POLSKA REGULAMIN UCZESTNICTWA W KONKURSIE GRANTOWYM PROGRAMU WOLONTARIATU PRACOWNICZEGO CEMEX POLSKA ORGANIZATOR 1. Organizatorem konkursu grantowego programu wolontariatu pracowniczego zwanego w dalszej części

Bardziej szczegółowo

FOTO. Dlaczego pomagają? pracownicy Citi Handlowy o ich zaangażowaniu w wolontariat

FOTO. Dlaczego pomagają? pracownicy Citi Handlowy o ich zaangażowaniu w wolontariat FOTO Dlaczego pomagają? pracownicy Citi Handlowy o ich zaangażowaniu w wolontariat O BADANIU Badanie uczestników Programu Wolontariatu Pracowniczego Citi Handlowy zostało przeprowadzone przez Fundację

Bardziej szczegółowo

BADANIA OPINII PRACOWNIKÓW W PRAKTYCE ZARZĄDZANIA

BADANIA OPINII PRACOWNIKÓW W PRAKTYCE ZARZĄDZANIA BADANIA OPINII PRACOWNIKÓW W PRAKTYCE ZARZĄDZANIA 1 1. WPROWADZENIE Każdy, kto zarządza organizacją, doskonale wie, jak wiele czynników zarówno wewnętrznych, jak i zewnętrznych wpływa na funkcjonowanie

Bardziej szczegółowo

Przywództwo sytuacyjne w organizacji LEAN

Przywództwo sytuacyjne w organizacji LEAN Opis Co to jest przywództwo? Przywództwo sytuacyjne w organizacji LEAN Jest to proces pozytywnego wpływu - nie manipulacji - aby pomóc zespołowi zrealizować cele. Praktyka przywództwa sytuacyjnego mówi:

Bardziej szczegółowo

Czy odpowiedzialny biznes zmieni polskie firmy? Prezentacja wyników badania kondycji dużych przedsiębiorstw

Czy odpowiedzialny biznes zmieni polskie firmy? Prezentacja wyników badania kondycji dużych przedsiębiorstw Prezentacja wyników badania kondycji dużych przedsiębiorstw Jeszcze przed kryzysem opinie liderów światowego biznesu wskazywały rosnący potencjał tego obszaru zarządzania. Odpowiedzialne zarządzanie (CR)

Bardziej szczegółowo

oferta dla Agencji Szkolenia eksperckie Klient-Agencja. Szkolenia kompetencyjne dla Agencji.

oferta dla Agencji Szkolenia eksperckie Klient-Agencja. Szkolenia kompetencyjne dla Agencji. oferta dla Agencji Szkolenia eksperckie Klient-Agencja. Szkolenia kompetencyjne dla Agencji. Sesje coachingu współpracy połączonych zespołów Klient-Agencja. SZKOLENIA EKSPERCKIE KLIENT - AGENCJA System

Bardziej szczegółowo

COACHING OFERTA CENTRUM SZKOLENIOWEGO. SASMA EUROPE Warsaw, Poland www.sas-ma.org sasma@sas-ma.org. SASMA Make your world a safer place

COACHING OFERTA CENTRUM SZKOLENIOWEGO. SASMA EUROPE Warsaw, Poland www.sas-ma.org sasma@sas-ma.org. SASMA Make your world a safer place COACHING OFERTA CENTRUM SZKOLENIOWEGO SASMA EUROPE Warsaw, Poland www.sas-ma.org sasma@sas-ma.org SASMA Make your world a safer place SASMA Make your world a safer place COACHING - CO TO WŁAŚCIWIE OZNACZA?

Bardziej szczegółowo

współpraca się opłaca

współpraca się opłaca współpraca się opłaca POSTRZEGANIE WSPÓŁPRACY Z ORGANIZACJAMI POZARZĄDOWYMI PRZEZ PRZEDSIĘBIORSTWA SPOŁECZNIE ODPOWIEDZIALNE dr Marta Karwacka 1 co robię... BADAM DORADZAM PISZĘ WYKŁADAM 2 współpraca międzysektorowa

Bardziej szczegółowo

SZKOLENIA. ul. Sienna 72/16 00-833 Warszawa Tel./Fax. (022) 890 21 35

SZKOLENIA. ul. Sienna 72/16 00-833 Warszawa Tel./Fax. (022) 890 21 35 ul. Sienna 72/16 00-833 Warszawa Tel./Fax. (022) 890 21 35 Adresaci szkolenia Budowanie Modeli Kompetencji Szkolenie to przeznaczone jest dla menedżerów i pracowników działów zarządzania zasobami ludzkimi,

Bardziej szczegółowo

Bariery rozwoju sektora MSP

Bariery rozwoju sektora MSP 1 Wrocław, grudzień 2008 2 Co czwarty właściciel firmy już czuje się dotknięty przez kryzys, kolejne 40 procent przedsiębiorców liczy się z jego konsekwencjami. Dla sektora MSP największy problem to dziś

Bardziej szczegółowo

PROGRAM SZKOLNEGO WOLONTARIATU

PROGRAM SZKOLNEGO WOLONTARIATU PROGRAM SZKOLNEGO WOLONTARIATU Chcemy Pomagać Ważny jest rodzaj pomocy, którą się oferuje, ale jeszcze ważniejsze od tego jest serce, z jakim tej pomocy się udziela Jan Paweł II 1 Okres nauki w szkole

Bardziej szczegółowo

1. Co mogą robić uczelnie, by zwiększać liczbę miejsc na praktykach wysokiej jakości dla swoich studentów? [pytanie do pracodawców]

1. Co mogą robić uczelnie, by zwiększać liczbę miejsc na praktykach wysokiej jakości dla swoich studentów? [pytanie do pracodawców] 1. Co mogą robić uczelnie, by zwiększać liczbę miejsc na praktykach wysokiej jakości dla swoich studentów? [pytanie do pracodawców] Obligatoryjny udział pracodawców na etapie przygotowania programów studiów

Bardziej szczegółowo

ośrodek dialogu i analiz Nowe idee zarządzania i przywództwa

ośrodek dialogu i analiz Nowe idee zarządzania i przywództwa ośrodek dialogu i analiz Nowe idee zarządzania i przywództwa Inspirujące koncepcje dla liderów administracji i biznesu, które pomagają działać efektywniej 2014 Przywództwo błękitnego oceanu Jak sprzedać

Bardziej szczegółowo

Zasady działania Szerokiego Porozumienia na rzecz Umiejętności Cyfrowych w Polsce zainaugurowanego 3 lipca 2013 r.

Zasady działania Szerokiego Porozumienia na rzecz Umiejętności Cyfrowych w Polsce zainaugurowanego 3 lipca 2013 r. Zasady działania Szerokiego Porozumienia na rzecz Umiejętności Cyfrowych w Polsce zainaugurowanego 3 lipca 2013 r. Wstęp Szerokie Porozumienie na rzecz Umiejętności Cyfrowych jest nieformalnym, dobrowolnym

Bardziej szczegółowo

Wolontariat pracowniczy

Wolontariat pracowniczy Wolontariat pracowniczy Warszawa 6 marca 2010 Opiekun wolontariatu w Polsce MISJA PROGRAMU Misja programu Wolontariat Pracowniczy budowanie lokalnego partnerstwa pomiędzy zaangażowanym społecznie środowiskiem

Bardziej szczegółowo

Wzrost adaptacyjności mikro, małych i średnich przedsiębiorstw poprzez zarządzanie strategiczne

Wzrost adaptacyjności mikro, małych i średnich przedsiębiorstw poprzez zarządzanie strategiczne POLSKI ZWIĄZEK PRYWATNYCH PRACODAWCÓW TURYSTYKI LEWIATAN I INSTYTUT TURYSTYKI W KRAKOWIE SP. Z O. O. ZAPRASZAJĄ PRZEDSIĘBIORCÓW I ICH PRACOWNIKÓW DO UDZIAŁU W PROJEKCIE Wzrost adaptacyjności mikro, małych

Bardziej szczegółowo

Oferta dla uczelni. Stowarzyszenie Młodych Profesjonalistów Extremum. www.extremum.org.pl

Oferta dla uczelni. Stowarzyszenie Młodych Profesjonalistów Extremum. www.extremum.org.pl Stowarzyszenie Młodych Profesjonalistów Extremum Oferta dla uczelni Stowarzyszenie Młodych Profesjonalistów Extremum ul. Garncarska 2/9, 61-817 Poznań tel. 501 684 242 e-mail: extremum@extremum.org.pl

Bardziej szczegółowo

Lp. Kompetencja Poziom operacyjny Opis kompetencji

Lp. Kompetencja Poziom operacyjny Opis kompetencji Lp. Kompetencja Poziom operacyjny Opis kompetencji 1 Najwyższa jakość działania [kultura osobista, lojalność, prawość i uczciwość, dbałość o ład i porządek, terminowość] Wyznacza oczekiwania dbając o ład

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie informacją i angażująca komunikacja w procesie łączenia spółek - integracja Grupy Aster z UPC Polska

Zarządzanie informacją i angażująca komunikacja w procesie łączenia spółek - integracja Grupy Aster z UPC Polska Beata Stola Dyrektor Personalny i Administracji Magdalena Selwant Różycka Kierownik ds. Komunikacji Biznesowej Zarządzanie informacją i angażująca komunikacja w procesie łączenia spółek - integracja Grupy

Bardziej szczegółowo

EWALUACJA WEWNĘTRZNA 2012/2013. Postrzeganie przedszkola w środowisku lokalnym oraz promowanie wartości wychowania przedszkolnego.

EWALUACJA WEWNĘTRZNA 2012/2013. Postrzeganie przedszkola w środowisku lokalnym oraz promowanie wartości wychowania przedszkolnego. EWALUACJA WEWNĘTRZNA 2012/2013 Postrzeganie przedszkola w środowisku lokalnym oraz promowanie wartości wychowania przedszkolnego. 1 Zadania szczegółowe: 1. Określenie przedmiotu, kryteriów, pytań kluczowych

Bardziej szczegółowo

efektywności Twojej firmy i pozwoli na osiągnięcie

efektywności Twojej firmy i pozwoli na osiągnięcie Chcesz ukierunkować i nadać tempo rozwojowi Twoich pracowników? OCENA PRACOWNICZA 360 STOPNI. METODA SPRZĘŻENIA ZWROTNEGO. + czym jest ocena 360 stopni? + co jest przedmiotem pomiaru? + kto dokonuje oceny?

Bardziej szczegółowo

Fundacje korporacyjne i ich fundatorzy IV. Seminarium Forum Darczyńców w Polsce z cyklu Standardy działania fundacji korporacyjnych

Fundacje korporacyjne i ich fundatorzy IV. Seminarium Forum Darczyńców w Polsce z cyklu Standardy działania fundacji korporacyjnych Fundacje korporacyjne i ich fundatorzy IV. Seminarium Forum Darczyńców w Polsce z cyklu Standardy działania fundacji korporacyjnych Bogdan Benczak, Prezes Zarządu Fundacji PZU Izabela Rakuć-Kochaniak,

Bardziej szczegółowo

Raport z badań ankietowych uczestników zajęć w ramach projektu Tydzień próby - mój sposób na rozwój zrównoważony

Raport z badań ankietowych uczestników zajęć w ramach projektu Tydzień próby - mój sposób na rozwój zrównoważony Raport z badań ankietowych uczestników zajęć w ramach projektu Tydzień próby - mój sposób na rozwój zrównoważony Opracowanie: Agata Rudnicka Łódź 2014 1 Badania ankietowe przeprowadzone zostały we wrześniu

Bardziej szczegółowo

Biznesplan. Budowa biznesplanu

Biznesplan. Budowa biznesplanu BIZNESPLAN Biznesplan dokument zawierający ocenę opłacalności przedsięwzięcia gospodarczego [. Sporządzany na potrzeby wewnętrzne przedsiębiorstwa, jest także narzędziem komunikacji zewnętrznej m.in. w

Bardziej szczegółowo

Projekt: Szansa drzemie w zmianie nowoczesne ZZL

Projekt: Szansa drzemie w zmianie nowoczesne ZZL Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Projekt: Szansa drzemie w zmianie nowoczesne ZZL Opis szkoleń planowanych do realizacji w ramach projektu

Bardziej szczegółowo

Consulting. Sourcing. Communication PEOPLE CENTER

Consulting. Sourcing. Communication PEOPLE CENTER Consulting Sourcing Communication PEOPLE CENTER PEOPLE CENTER NASZA Misja Misją People Center jest indywidualne i partnerskie podejście do każdego klienta i świadczenie usług na najwyższym poziomie. Gwarantujemy,

Bardziej szczegółowo

Społeczna odpowiedzialność biznesu w firmach sektora MŚP doświadczenia i perspektywy

Społeczna odpowiedzialność biznesu w firmach sektora MŚP doświadczenia i perspektywy Społeczna odpowiedzialność biznesu w firmach sektora MŚP doświadczenia i perspektywy Aleksandra Wanat Konferencja Rozwój przedsiębiorczości w województwie śląskim w kontekście CSR Katowice 22 listopada

Bardziej szczegółowo

Lista najczęściej zadawanych pytań i odpowiedzi na temat Programu Wolontariatu Pracowniczego Grupy Górażdże Aktywni i Pomocni

Lista najczęściej zadawanych pytań i odpowiedzi na temat Programu Wolontariatu Pracowniczego Grupy Górażdże Aktywni i Pomocni Lista najczęściej zadawanych pytań i odpowiedzi na temat Programu Wolontariatu Pracowniczego Grupy Górażdże Aktywni i Pomocni Czym jest Program Wolontariatu Pracowniczego Grupy Górażdże Aktywni i pomocni?

Bardziej szczegółowo

KARTA projektu Współpraca Urzędu m.st. Warszawy i sektora nauki

KARTA projektu Współpraca Urzędu m.st. Warszawy i sektora nauki KARTA projektu Współpraca Urzędu m.st. Warszawy i sektora nauki Projekt zakłada utworzenie międzybiurowego systemu UM i sektora nauki, który: urzędnikom, którzy do tej pory nie współpracowali, a chcą zacząć

Bardziej szczegółowo

OCENA ANKIETY WERYFIKACYJNEJ W ZAKRESIE UZYSKANIA CERTYFIKATU ORGANIZACJA SPOŁECZNIE ZAANGAŻOWANA

OCENA ANKIETY WERYFIKACYJNEJ W ZAKRESIE UZYSKANIA CERTYFIKATU ORGANIZACJA SPOŁECZNIE ZAANGAŻOWANA Lp. I Informacje o Organizacji OCENA ANKIETY WERYFIKACYJNEJ W ZAKRESIE UZYSKANIA CERTYFIKATU ORGANIZACJA SPOŁECZNIE ZAANGAŻOWANA Pensjonat Reymontówka*** Ul. Nędzy Kubińca 170 34-511 Kościelisko II Informacje

Bardziej szczegółowo

CSR drogą do zrównoważonego rozwoju

CSR drogą do zrównoważonego rozwoju CSR drogą do zrównoważonego rozwoju CSR drogą do zrównoważonego rozwoju Jesteśmy jedną z dziesięciu największych agencji pracy i doradztwa personalnego w Polsce. Na rynku działamy od 2006 r. Kapitał firmy

Bardziej szczegółowo

PROGRAM SZKOLENIA Czy skończyły się już czwórki skuteczny Manager IT

PROGRAM SZKOLENIA Czy skończyły się już czwórki skuteczny Manager IT PROGRAM SZKOLENIA Czy skończyły się już czwórki skuteczny Manager IT Idea Projektu. Czas trwania: 2 dni (14godz.) Rola menedżera IT jest kluczowa w każdej organizacji. To menedżer ma wpływ na kształtowanie

Bardziej szczegółowo

Kierunek: Zarządzanie. Specjalność: Biznes odpowiedzialny społecznie

Kierunek: Zarządzanie. Specjalność: Biznes odpowiedzialny społecznie Kierunek: Zarządzanie Specjalność: Zakres przedmiotowy Menedżer CSR Strategia CSR (Corporate Social Responsibility) Planowanie Organizowanie Wdrażanie Pomiar efektów Identyfikacja oczekiwań społecznych

Bardziej szczegółowo

Przedsiębiorczość i przedsiębiorczość społeczna.

Przedsiębiorczość i przedsiębiorczość społeczna. Przedsiębiorczość i przedsiębiorczość społeczna. ekspert: Szymon Medalion prowadząca: Marzena Szewczyk-Nelson Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Programu Operacyjnego Pomoc

Bardziej szczegółowo

Kwestionariusz. dla potrzeb realizacji benchmarkingu klastrów w Polsce edycja 2012. 1. Nazwa klastra...

Kwestionariusz. dla potrzeb realizacji benchmarkingu klastrów w Polsce edycja 2012. 1. Nazwa klastra... Załącznik nr 2 do ZZW Kwestionariusz dla potrzeb realizacji benchmarkingu klastrów w Polsce edycja 2012 A. CHARAKTERYSTYKA KLASTRA 1. Nazwa klastra... 2. Rok utworzenia klastra (podjęcia inicjatywy lub

Bardziej szczegółowo

WNIOSEK ZGŁOSZENIOWY Nr... * / 2015

WNIOSEK ZGŁOSZENIOWY Nr... * / 2015 WNIOSEK ZGŁOSZENIOWY Nr... * / 2015 w kategorii Strategia społecznego zaangażowania Uprawnione do złożenia wniosku zgłoszeniowego są przedsiębiorstwa prywatne i państwowe oraz fundacje firm mających siedzibę

Bardziej szczegółowo

Praktyki zarządzania talentami w Polsce. Badanie House of Skills, 2015

Praktyki zarządzania talentami w Polsce. Badanie House of Skills, 2015 Praktyki zarządzania talentami w Polsce Badanie House of Skills, 2015 Co badaliśmy? Jakie zmiany dokonały się w ramach zarządzania talentami na polskim rynku w ciągu ostatnich 10 lat? Jakie praktyki i

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE MARKĄ. Doradztwo i outsourcing

ZARZĄDZANIE MARKĄ. Doradztwo i outsourcing ZARZĄDZANIE MARKĄ Doradztwo i outsourcing Pomagamy zwiększać wartość marek i maksymalizować zysk. Prowadzimy projekty w zakresie szeroko rozumianego doskonalenia organizacji i wzmacniania wartości marki:

Bardziej szczegółowo

SET DLA PROFESJONALISTÓW

SET DLA PROFESJONALISTÓW Jesteśmy członkiem: Pomagamy: SET DLA PROFESJONALISTÓW SZKOLENIA BEZPŁATNE Temat: COACHING W ORGANIZACJI Wdrażanie i zwiększanie efektywności coachingu w biznesie. Informator dla Uczestnika " Stwarzamy

Bardziej szczegółowo

OFERTA NA BADANIA I ANALIZY DOTYCZĄCE ORGANIZACJI POZARZĄDOWYCH ORAZ AKTYWNOŚCI OBYWATELSKIEJ

OFERTA NA BADANIA I ANALIZY DOTYCZĄCE ORGANIZACJI POZARZĄDOWYCH ORAZ AKTYWNOŚCI OBYWATELSKIEJ OFERTA NA BADANIA I ANALIZY DOTYCZĄCE ORGANIZACJI POZARZĄDOWYCH ORAZ AKTYWNOŚCI OBYWATELSKIEJ Stowarzyszenie Klon/Jawor to wiodąca polska organizacja zajmująca się badaniami sektora pozarządowego. Naszą

Bardziej szczegółowo

Biznes plan innowacyjnego przedsięwzięcia

Biznes plan innowacyjnego przedsięwzięcia Biznes plan innowacyjnego przedsięwzięcia 1 Co to jest biznesplan? Biznes plan można zdefiniować jako długofalowy i kompleksowy plan działalności organizacji gospodarczej lub realizacji przedsięwzięcia

Bardziej szczegółowo

Wyróżniający Standard Obsługi Klienta (SOK)

Wyróżniający Standard Obsługi Klienta (SOK) (SOK) Zyskaj trwałą przewagę na konkurencyjnym rynku dzięki doskonałej obsłudze Klienta Oferta procesu wdrożenia SOK Kłopoty, koszty, utrata Klientów Brak standardów obsługi powoduje kłopoty, a potem dodatkowe

Bardziej szczegółowo

Szanowni Państwo, Koordynator Festiwalu BOSS

Szanowni Państwo, Koordynator Festiwalu BOSS Szanowni Państwo, w imieniu Fundacji Studenckie Forum Business Centre Club zwracamy się do Państwa z ofertą współpracy przy projekcie Festiwal BOSS. Mamy nadzieję, że poniższa oferta będzie dla Państwa

Bardziej szczegółowo

POLSKA AGENCJA INFORMACJI I INWESTYCJI ZAGRANICZNYCH

POLSKA AGENCJA INFORMACJI I INWESTYCJI ZAGRANICZNYCH POLSKA AGENCJA INFORMACJI I INWESTYCJI ZAGRANICZNYCH Wytyczne OECD dla Przedsiębiorstw Wielonarodowych Prezentacja Programu KPK OECD promującego Wytyczne, przedstawienie wyników ankiety oceniającej zgodność

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie talentami w polskich przedsiębiorstwach - wyniki badań

Zarządzanie talentami w polskich przedsiębiorstwach - wyniki badań Zarządzanie talentami w polskich przedsiębiorstwach - wyniki badań Informacja o badaniu Pomimo trudnej sytuacji na rynku pracy, zarówno polskie jak i międzynarodowe przedsiębiorstwa coraz częściej dostrzegają

Bardziej szczegółowo

Znaczenie Strategii Rozwoju Uniwersytetu Warszawskiego dla realizacji projektów PO WER.

Znaczenie Strategii Rozwoju Uniwersytetu Warszawskiego dla realizacji projektów PO WER. Wojciech Lasota (BWR), koordynacja procesu tworzenia strategii jednostek UW Znaczenie Strategii Rozwoju Uniwersytetu Warszawskiego dla realizacji projektów PO WER. Znaczenie Strategii Rozwoju Uniwersytetu

Bardziej szczegółowo

Sprawdzian z pomagania -doświadczenia Fundacji Orange w ewaluacji

Sprawdzian z pomagania -doświadczenia Fundacji Orange w ewaluacji Sprawdzian z pomagania -doświadczenia Fundacji Orange w ewaluacji Fundacja korporacyjna jako instytucja ucząca się rola mechanizmów ewaluacji VII. Seminarium Forum Darczyńców w Polsce, 11 września 2014

Bardziej szczegółowo

Raport miesiąca - Identyfikacja z firmą

Raport miesiąca - Identyfikacja z firmą Raport miesiąca - Identyfikacja z firmą Większość osób w wieku produkcyjnym pracuje, ale każdy z nas może mieć inny stosunek do swojej firmy. Dla jednych chodzenie do pracy to konieczność, nieprzyjemny

Bardziej szczegółowo

Wyzwania w komunikacji z POKOLENIEM

Wyzwania w komunikacji z POKOLENIEM Y Wyzwania w komunikacji z POKOLENIEM Szymon Góralski Pokolenie Y rosnące wyzwanie dla firm Niezależnie od dyskusji, czy pokolenie Y w ogóle istnieje, najmłodsza grupa pracowników stanowi rosnące wyzwanie

Bardziej szczegółowo

Badania podstawą działań PARP na rzecz przedsiębiorców

Badania podstawą działań PARP na rzecz przedsiębiorców 2011 Anna Tarnawa Kierownik Sekcji Badań i Analiz Departament Rozwoju Przedsiębiorczości i Innowacyjności Badania podstawą działań PARP na rzecz przedsiębiorców Warszawa, 22 listopada 2011 r. Działalność

Bardziej szczegółowo

Kwestionariusz dla :

Kwestionariusz dla : Wsparcie Przedsiębiorczości Społecznej w Europie Kwestionariusz dla : osób prowadzących przedsiębiorstwa społeczne ekspertów/trenerów z obszaru ekonomii społecznej, przedsiębiorczości i zarządzania osób

Bardziej szczegółowo

Studia podyplomowe Collegium Civitas w partnerstwie z CSRinfo. Studia podyplomowe. Manager CSR. www.civitas.edu.pl/collegium/manager-csr

Studia podyplomowe Collegium Civitas w partnerstwie z CSRinfo. Studia podyplomowe. Manager CSR. www.civitas.edu.pl/collegium/manager-csr Studia podyplomowe Collegium Civitas w partnerstwie z CSRinfo Studia podyplomowe Manager CSR www.civitas.edu.pl/collegium/manager-csr NAJLEPSZY PROGRAM STUDIÓW PODYPLOMOWYCH CSR W POLSCE Cztery przemyślane

Bardziej szczegółowo

Oferta dla biur karier

Oferta dla biur karier Stowarzyszenie Młodych Profesjonalistów Extremum Oferta dla biur karier Stowarzyszenie Młodych Profesjonalistów Extremum ul. Garncarska 2/9, 61-817 Poznań tel. 501 684 242 e-mail: extremum@extremum.org.pl

Bardziej szczegółowo

łączy, uczy, inspiruje

łączy, uczy, inspiruje łączy, uczy, inspiruje Fundacja Orange działa na rzecz nowoczesnej edukacji dzieci i młodzieży. Poprzez twórcze inicjatywy zachęcamy młodych do zdobywania wiedzy, udziału w kulturze, budowania społeczności

Bardziej szczegółowo