Brama do Raju Śniadanie pod morwą

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Brama do Raju Śniadanie pod morwą"

Transkrypt

1 Brama do Raju Toskania to jedno z najmodniejszych miejsc na świecie. Jeżeli należysz do artystycznej bohemy Nowego Jorku lub jesteś finansowym rekinem z Wall Street po prostu wypada ci mieć tu gdzieś letni domek albo w najgorszym razie wpaść podczas wakacji do Florencji czy San Giminiano. Polacy przyjeżdżają tu rzadko. A szkoda. Do Monacone przyjechaliśmy w samym środku nocy. Kiedy już nasza zakurzona alfa wdrapała się krętą, żwirową drogą na szczyt stromego wzgórza w świetle reflektorów wyłonił się kamienny dom w towarzystwie zmarszczonych morw i pękatej palmy. Klucz czekał na nas pod wycieraczką, a w lodówce kwaskowate śliwki i białe wino o egzotycznym smaku - prezent od Sergia, naszego gospodarza. Choć zmęczeni podróżą, siedzieliśmy jeszcze długo na rozgrzanych, schodach z białego piaskowca gapiąc się bezmyślnie w rozgwieżdżone niebo i migocące wokoło świetliki. Gdzieś w dole widać było ciepłe światła średniowiecznego Asciano i tylko niecałe 20 minut najładniejszą drogą świata, zwaną Strada Panoramica, dzieliło nas od legendarnej Sieny. A wszędzie unosił się odurzający zapach gelsomino, które spływało z murów siedemsetletniego domu i szczekanie wiejskich psów. Śniadanie pod morwą Żar upalnego poranka obudził mnie dość wcześnie. Podwójne drewniane okiennice, były tak nagrzane, że omal nie poparzyłem sobie rąk. Ponieważ dziewczyny jeszcze spały, pojechaliśmy do miasteczka z Jackiem, młodym doktorem po rzymskim uniwersytecie, który przez jakiś czas był naszym przewodnikiem. "Ulice zalegała gruba warstwa kurzu; po niej, skrzypiąc, powoli toczyły się ciężkie wozy zaprzężone w woły; w upalne południe wszystko było białe; różowe ściany domów, pył wapienny, widoczna za niego tarcza słońca, a nawet niebo" - tak swoją wizytę w Asciano gdzieś na początku wieku wspominał mój ulubiony rosyjski podróżnik i historyk sztuki Paweł Muratow. Dziś pozostały w tym niewielkim miasteczku skrytym za wysokimi murami już tylko różowe ściany domów i żar lejący się z nieba. Kurz i skrzypiące wozy zastąpiły samochody i ruchliwe skutery. Na małym placyku rozgrzanym do białości znaleźliśmy bez trudu zupełnie pustą kawiarenkę z tradycyjną zasłoną z paciorków zamiast drzwi. W umiarkowanie chłodnej sali wypiliśmy znakomite capucino zagryzając słodkimi rogalikami bez kremu, czyli cornetto senza crema. A potem pośpieszne zakupy w pobliskim Coop'ie (to sieć popularnych w Toskanii supermarketów) i wreszcie śniadanie, o jakim marzyliśmy wszyscy od dawna. Na okrągłym, kamiennym stoliku, przed domem, w cieniu morw pojawiły się talerze z wyśmienitą, toskańską mozzarellą (robioną z mleka śmiesznych białych krów z długimi rogami o nazwie buffala), na którą Jacek nałożył dojrzałe włoskie pomidory posypane świeżutką bazylią, którą ucięliśmy z ogródka. Do tego tylko piekielnie słona cieniutko pokrojona szynka parmeńska, i dla odmiany niesłony, ale jeszcze ciepły chleb prosto z piekarni oraz znakomita, ale to palce lizać - oliwa. A każde dziecko w Toskanii wie, że różne są na świecie dobre oliwy, ale ta toskańska, jest zupełnie poza konkurencją. Na deser wrąbaliśmy jeszcze słodkiego melona i niebo w gębie. Śniadanie jak widać niezbyt wymyślne, ale zapewniam wszystkich niedowiarków - warto spróbować.

2 Krajobrazy księżycowe Nasyceni owocami spod bezchmurnego nieba Italii mogliśmy już spokojnie zapakować się w samochód i wyjechać krętą drogą na pierwsze spotkanie z krajobrazem. Ciekawi byliśmy przy tym niesłychanie jako że toskański etap naszej podróży przejechaliśmy w nocy i jedynym dostępnym nam widokiem były wyrośnięte przydrożne chaszcze. I chociaż zjeździliśmy później Toskanię wzdłuż i wszerz, zaklinam się na wszystkie świętości, że takich widoków jak w okolicach Asciano, czy to jadąc w kierunku Montalcino, Sieny, Trequandy czy Montepulciano nie zobaczycie nigdzie. Co ciekawe ten pagórkowaty krajobraz wydaje się na pierwszy rzut oka okropnie monotonny, a nawet banalny. Nie ma tu urwistych szczytów, strzelistych świerków, czy stromych przepaści. Nie ma morza rozbijającego się o skały, a rzeki są z reguły wyschnięte. Toskański krajobraz jest właściwe niesłychanie ascetyczny, i w tym właśnie tkwi jego prawdziwa siła. Sekret Toskanii to pogodna harmonia. Oto przed naszym wzrokiem roztacza się jak okiem sięgnąć aż po horyzont świat górzystych wzniesień rodem z księżyca. A wszystko w różnych odcieniach żółci i rdzy ściętego zboża, czerni wypalonych pól, szarości wapiennych stoków zwanych crete, brązu i czerni brył zaoranej tłustej, ziemi o najbardziej niezwykłej fakturze jaką można sobie tylko wyobrazić. Ten świat pełen prostoty i wewnętrznego spokoju uzupełniają grupki starych jak świat, wysmukłych cyprysów, przycupniętych na wzniesieniach, a gdzie indziej prowadzących wąskimi rzędami wzdłuż alejek do wiekowych kamiennych fattorii na szczyty wzgórz. Owe domy, których daty powstania nie pamiętają najstarsi mieszkańcy też wyglądają jak naturalne cząstki krajobrazu, jakby zrosły się z tymi wzgórzami od zarania dziejów. A gdy zapada zmierzch toskańskie wzgórza zamieniają się w fale wzburzonego morza, zamarłe w bezruchu. Na ich grzbietach tam i ówdzie widać światełka fattorii, a większe skupiska światełek oznaczają małe miasteczka. Drogą chianti Krajobraz Toskanii nie wszędzie jest jednak taki sam. Gdy wyruszysz drogą Chianti wyżej na północ w okolicę Rady, Gaiole Chianti, Greve znika gdzieś ten niezwykły element kolorystyczny, a brązy i żółcie zboża zastępują zielenie winorośli, oliwnych gajów, które królują tu bezapelacyjnie przeplatane niskopiennymi dębami i piniami. "Rozkosz, którą odczuwamy spijając owe niezliczone w swojej różnorodności wina włoskie sprawia, że nie mniej często błogosławimy za nie ów ukochany przez bogów kraj, niż za wszystkie oglądane w nich skarby sztuki - pisał Muratow. Toskania to cesarstwo chianti classico, mocnego garbnikowego włoskiego wina. Długi czas niedoceniane w świecie, produkowane w różnych warunkach i na różne sposoby dziś przeżywa swój prawdziwy renesans. Szczególne właściwości chianti zawdzięcza glebie, będącej mieszaniną ilastych łupków, piasków i skał pokrytej warstwą wapienia. To właśnie one dają zapach fiołków i lukrecji. Reguły produkcji wymyślił w ubiegłym wieku przedstawiciel jednej z najświetniejszej rodzin toskańskich, wybitny polityk i posiadacz ziemski Bettino Ricasoli. Otóż według barona aby wyprodukować dobre wino należało użyć proc. czarnych winogron zwanych Sangiovese; proc. białych winogron Trebbiano Toscano i Malvasia del Chianti, które dają winu aromat i w końcu 10 do 30 proc. czarnych Canaiolo, które m.in. służą winu do nadania właściwego koloru.

3 Te przepisy zostały zatwierdzone w 1967 roku, kiedy to wdano przepisy wprowadzające DOC (Denominazione di origine controllata - gwarantowane miejsce pochodzenia, niezbędne dla utrzymania jakości chiantii. Jak pisze Tessa Caponi-Borawska w swojej świetnej "Kuchni pachnącej bazylią" z biegiem lat okazało się, że taka formuła prowadzi do pewnych problemów związanych z procesem dojrzewania a mianowicie moszcz z białych winogron dojrzewa szybciej niż z czarnych. W rezultacie nowe przepisy wydane w 1987 ustalają nowe proporcje winogron wzmacniając czarne kosztem białych. I tak Chiantii Classico zawiera obecnie od 70 do 90 proc. Sangiovese, 5-10 Canaiolo, 2-5 proc. Trebbiano i Malvasia i do 10 proc. innych mniej istotnych szczepów. Baron i brolio Postanowiliśmy chwycić byka za rogi i naszą przygodę z chianti rozpoczęliśmy od samego barona Ricasoli, którego urokliwy zameczek niczym z disneyowskich kreskówek, mieści się na wzgórzu otoczonym ze wszystkich stron plantacjami winogron, gdzieś pomiędzy Asciano, a Greve. U stóp wzgórza znajduje się duża nowoczesna winiarnia oraz co warto podkreślić przestronna enoteca, czyli miejsce gdzie się wina smakuje i kupuje. Degustację zaczyna się zwykle od win białych, po czym dociera do roczników bardziej szlachetnych i cenionych aby skończyć na wyróżniającym się winie oznaczonym mianem riserva. Po takiej degustacji prowadzenie samochodu krętymi drogami Toskanii może się okazać ryzykowne więc lepiej uważać. My w każdym razie pozostaliśmy do dziś pod wielkim wrażeniem "Brolio riservy z 1993" oraz wybitnego chardonney rocznik 1996, których dwie butelki mam jeszcze w swoim kredensie. Niestety ceny tych trunków nie należą do najniższych i należy się liczyć z wydatkiem rzędu 23 tys. lirów, czyli w granicy 50 zł. Zapewniam jednak, że warto. W przeciwnym razie pozostają nam zawsze tańsze wina stołowe szczególnie całkiem niezłe białe Ricasoli, których cena nie przekracza 7 tys lirów czyli ok. 14 zł. Po czym objuczeni paczkami i zaopatrzeni w firmowe termometry (do pomiaru temperatury wina) ruszamy dalej. Słowo o drogach Tutaj warto wtrącić słowo o oznaczeniach włoskich dróg i poruszających się po nich kierowcach, chociaż wyrażenie "poruszających" nie oddaje właściwie istoty sprawy. Dużo trafniej byłoby powiedzieć gnających na oślep lub szalejących. Otóż drogi w Toskanii są oznakowane delikatnie mówiąc niefrasobliwie. Typowy przykład; po dokładnym przestudiowaniu mapy jedziemy sobie niemal z zamkniętymi oczami do miejscowości Arezzo, aby podziwiać niezwykłe freski Pierra della Francesco. Jednak tuż po opuszczeniu granic naszego Asciano napotykamy na skrzyżowanie, którego na naszej mapie nie ma. Na tym skrzyżowaniu znajdują się trzy drogowskazy, wskazujące jak się łatwo domyśleć trzy różne kierunki. Kłopot w tym, że ani jeden - Arezzo (warto wiedzieć, że przed wjazdem do miasteczka jest drogowskaz na Arezzo). Jak nakazywałaby logika kierujemy się więc na miejscowość o wdzięcznej nazwie Montevarchi, przez którą jak wynikało z mapy powinniśmy i tak przejeżdżać. Rozumowanie słuszne ale nie do końca. Dojechaliśmy bowiem do Arezzo, ale była to najbardziej okrężna, kręta, górzysta i wąska droga jaką tylko można sobie wyobrazić. W rezultacie odcinek, który powinniśmy pokonać w kwadrans jechaliśmy półtorej godziny. Nienajlepsze oznakowania, rekompensują częściowo sami Toskańczycy zawsze mili i chętni pomocy. "Fellow me" - usłyszeliśmy od młodego chłopaka w miejscowości o śmiesznej nazwie Poggibonsi, gdzie nie mogliśmy odnaleźć drogi. Potem przejechaliśmy kilka dobrych kilometrów zanim kierowca zawrócił pomachał nam ręką i pojechał w swoją stronę: jak się okazało odwrotną.

4 Gorzej na samej drodze jako że krwiści Toskańczycy jeżdżą jak kompletni wariaci, i zdaje się za punkt honoru biorą sobie wyprzedzanie wolno toczących się po ich drogach turystów. Zajeżdżanie drogi bez włączonego kierunkowskazu albo odwrotnie kierunkowskaz włączony bez wymijania jest tutaj chlebem codziennym. Całe w tym szczęście, że są naprawdę dobrymi kierowcami w przeciwnym razie trup słałby się tak gęsto jak pod Stalingradem. Od Chiantii do Brunello Spędziliśmy sporo czasu tłukąc się po tych krętych drogach Toskanii od Montalcino po Greve, aby oglądać krajobrazy i przede wszystkim odwiedzić duże i małe winnice z nieodpartą zamiarem wypróbowania różnych rodzajów miejscowego wina. Nie zawsze były to doświadczenie dobre. Często ich jakość rozczarowywała, a wygórowana cena odbijała się niekorzystnie na naszych portfelach. Czasami było odwrotnie i pod w miarę niską ceną ukrywały się wyśmienite trunki. Takim przykładem jest Clemente z 1995r, czy nieco droższe Nippozzano riserva z Nieco rozczarowało nas natomiast okrzyczane Vino Nobile z Montepulciano, którego niegdyś nie mógł się ponoć nachwalić Henry James. Za każdym razem jednak spotykaliśmy się z wielką życzliwością właścicieli, którzy nie wierzyli zupełnie, że widzą u siebie prawdziwych Polaków, zamiast zaglądających do nich najczęściej Amerykanów, Niemców, czy Brytyjczyków. Patrzyli na nas z niedowierzaniem, jakby widzieli Pigmejów lub Eskimosów. Potem "Papa Giovanni Paolo", "Boniek", "Walesa" i enoteki były dla nas otwarte i miłe. My z kolei poszukując prawdziwych toskańskich smaków dziwiliśmy się niesłychanie, kiedy w jakiejś kompletnej wydawałoby się dziurze, do której trudno wprost dojechać krętą żwirową drogą próbowaliśmy typowe, regionalne chianti po czym przemiła sprzedawczyni informowała nas, że cała plantacja należy akurat do amerykańskiego milionera z Kalifornii. Bo Amerykanie, a szczególnie bogaci Amerykanie, są zakochani w Toskanii. Czasami mieliśmy wrażenie, że jest ich tu więcej niż Włochów. Wyposażeni w grube przewodniki okupują muzea, kościoły, najdroższe restauracje i sklepy. O Toskanii więcej ukazuje się pewnie książek w Nowym Jorku niż we Florencji czy Rzymie. Czy pracujesz na Wall Street, czy należysz do literackiej bohemy wypada mieć po prostu letni domek w Toskanii, albo przynajmniej wpaść tu na wakacje. Wielu zamożnych Amerykanów ma tu swoje winnice i rezydencje. Największa należy do Banfiego producenta innego sławnego wina Toskanii - Brunnello di Montalcino. Znajduje się w pobliżu miasteczka Montalcino na górzystej ziemi sieneńskiej. Prawdziwym twórcą Brunello był biolog, malarz i towarzysz walk Garibaldiego - Ferrucio Biondi-Santi. Wbrew tradycji toskańskiej zaczął wytwarzać wino wyłącznie ze szczepu Sangiovese. Po wielu latach selekcji wyhodował odmianę o małych jagodach z dość grubą skórką bogatą w wartości smakowe i barwniki. Wnuk Ferrucia Franco Biondi-Santi tak opowiada o Brunello w Wielkiej księdze win świata: to wino rubinowe o odcieniu granatu i charakterystycznym silnym zapachu, wytrawne i zarazem rozgrzewające, troszkę garbnikowe w młodości ale pełne harmonijne i trwałe". Odpady służą do wyrobu całkiem przyzwoitego Rosso di Montalcino. Wkrótce za przykładem Biodi-Santich poszło 138 innych wytwórców oraz inwestorzy z Ameryki. Największym z nich jest Banfi. Jego winiarnia jedna z pięciu największych na świecie i enoteca mieści się, a gdzieżby indziej, w zamku na szczycie wzgórza pośród ogromnej plantacji winogron. U Banfich Degustacja odbywa się tu w ogromnym klimatyzowanym hollu, wypełnionym gablotami z winem. Na pokaźnej ladzie leżą suszone śliwki i ciasteczka. Zestaw winny jest nieco różny dla różnych gości. My zdecydowaliśmy się na zwiedzanie fabryki zwieńczone szaleńczo drogim jak

5 na nasze kieszenie obiadem w zamkowej restauracji (około 50 Euro od osoby) - znaleźliśmy się więc w sytuacji uprzywilejowanej. Tym bardziej, że wycieczka była dość skromna; oprócz nas zjawiła się bowiem czteroosobowa rodzina amerykańskiego eksportera Brunello, naturalnie z pochodzenia Włocha. Oprócz tradycyjnego zestawu mieliśmy okazję wypróbować znakomitego bruta, a degustacja przeciągała się w nieskończoność. W końcu znaleźliśmy się jednak za solidnym stołem zamkowej restauracji. Przed każdym z nas, nawet moją trzynastoletnią córką Ritą stanęły fantastycznie długie rzędy kieliszków różnej wielkości i kształtu błyszczące ponętnie w płomieniach świec. Gdzieś ze ścian dobiegł nas kwartet smyczkowy Mozarta i już kelner o aparycji żigolaka podawał nam bruschettę: opiekane grzanki z pomidorami i sosem oraz crostini, czyli kanapki z mieloną wątróbką i siekaną cebulą. Do tego butelka białej dobrze schłodzonej Sereny i melon z szynką toskańską. Potem Sauppa di Farro, czyli zupa z soczewicy i butelka Centine Toscana. Wreszcie danie główne - cinghiale, czyli niesłychanie krucha, choć jak na mój gust nieco nazbyt słona pieczeń z dzika z ziemniakami zapiekanymi z rozmarynem i butelka uroczego Pinot Nero z 1995 roku. Teraz przyszła kolej na rozpływające się w ustach, słone i kruche owcze sery "peccorino romano" i główne wino dnia Brunello di Montalcino z 1993 roku - małżeństwo, trzeba przyznać, wyjątkowo udane. Na koniec deser, malutkie ciasteczka i rewelacyjne lody z jagodami, które w niewiarygodnym tempie spałaszowała Rita. Gorzej poszło nam ze słodkim Moscadello di Montalcino, przy którym ogłosiliśmy z Jackiem kapitulację i biała flaga zawisła nad naszym stołem. Na szczęście niczym nie zrażony kelner podał mimo wszystko znakomitą kawę i nie ustępują jej grappę di Montalcino, wódkę z winogron, za której przyczyną zdecydowaliśmy się zrezygnować ze zwiedzania miejscowego muzeum winiarstwa. Ale wpaść do Sieny? - czemu nie. Siena moja miłość Niewiele wiedziałem o Sienie zanim znaleźliśmy się tam w środku upalnego lata. Owszem, czytałem o palio, szalonym wyścigu konnym wokół rynku, gdzie regułą jest brak reguł, o niezwykłej katedrze zwanej z włoska Duomo z białoczarnego kamienia, o dumnej historii i bezwzględnych zmaganiach z Florencją o prymat w środkowej Italii. Wszystkie przewodniki dawały jednak pierwszeństwo Florencji rodzinnym mieście Michała Anioła, gdzie zostawili swoje genialne działa Brunelleschi, Giotto, Leonardo, Ghiberti, Donatello i wielu, wielu innych. To właśnie we Florencji przecież niespełna dziesięć lat po bitwie pod Grunwaldem w 1420 roku, sławny Ghiberti wygrał z dwoma geniuszami Donatellem i Brunelleschim konkurs na ozdobienie drzwi do katedralnego prezbiterium. Właśnie te drzwi nazywane później przez Michała Anioła "Bramą do raju" są uznawane przez wielu specjalistów za pierwsze dzieło renesansu. To właśnie tutaj we Florencji u Ufizzich znajduje się najbardziej nieprawdopodobny zbiór malarstwa renesansowego jaki można sobie tylko wyobrazić. Dlaczego więc wciąż wracam myślami do Sieny? Może dlatego, że nie ma tam chodników, a tuż za bramą miasta wita nas wszechobecny cień za sprawą wąskich średniowiecznych uliczek, na których wysokie kamienice zatrzymują niczym wielkie miodowe rolety palące słońce. A może ze względu na najbardziej niezwykły rynek świata, jakim jest sieneński il Campo, w kształcie muszli, ceglany, wklęsły i rozgrzany słońcem, na którym można położyć się i zasnąć tuż obok cudnej fontanny Gaia, czyli "radosna" dzieła genialnego Jacoba della Quarcia. A może to dumna i straszna historia tego "najbardziej szalonego z miast toskańskich". Założonego ok. 30 roku przed naszą erą, które swój największy tryumf przeżyło w 1260 roku kiedy to jego wojska rozgromiły pod Montaperti znacznie liczniejsze oddziały wiecznie wrogiej i opływającej w złocie Florencji. Niestety Sieneńczykom nie udało się wykorzystać tego sukcesu,

6 o wszystkim przesądziła chybiona koalicja z gibelinami i międzynarodowy sukces florena. Ostateczną klęskę przeżyli w 1555 roku podczas florenckiego oblężenia. ale warto wiedzieć w jakim stylu; po wielu miesiącach bohaterskiej obrony, kiedy brakowało już żywności wyprawili jeszcze szalony karnawał! Po honorowej kapitulacji wielu mieszkańców opuściło miasto, które nigdy nie wróciło już do dawnej świetności. Dziś liczy ok. 60 tys mieszkańców o połowę mniej niż w okresie swojej największej prosperity. Na każdej uliczce czuje się jednak wielkiego ducha tamtych czasów. Cóż, to miasto wydało dziewięciu papieży i choć trudno w to uwierzyć ok. pół tysiąca świętych i błogosławionych. Magiczne miejsca Nic dziwnego, że nad miastem góruje niepodzielnie Duomo magiczna katedra wykonana z pasów białoczarnego marmuru na najwyższym z trzech znajdujących się w mieście wzgórz. Od 1284 roku budował ją genialny rzeźbiarz Giovanni Pisano, syn sławnego Niccolo Pisano. W trójkę z nie mniej uzdolnionym Arnofem di Cambio wykonali też przepiękną kazalnicę w Duomo, a wiele lat później już sam Giovanni niezwykłą jej siostrę w Pizie. Ich dzieła były pierwszymi promieniami renesansu w Toskanii i na świecie. Sama katedra miała przewyższać swoim rozmachem florencką i zajmować cały obecny plac Jacoba della Quarci. Gdyby te plany się powiodły byłaby to jedna z największych świątyń chrześcijaństwa. Przeszkodziła w tym czarna śmierć, która gdzieś w 1348 zabrało ze sobą dwie trzecie miasta. I chociaż po tych marzeniach pozostała jedynie fasada ciągnąca się wzdłuż placu, katedra jest wciąż fascynująca. Z tą swoją pogodną fasadą z różowawego kamienia, gdzie aż gęsto od aniołów, zwierząt i świętych uśmiechających się w sierpniowym słońcu i zaskakującym, mistycznym wnętrzem: czarne i białe pasy marmuru prowadzą wzrok aż do sklepienia skąpanego w błękicie i złocie. Nie ustępuje mu w niczym posadzka, wykonana niezwykle trudną techniką tarsia. Przez dwa wieki pracowało nad nią wielu wybitnych mistrzów od Giovanniego di Stefano, po Domenico Beccafumiego. I chociaż w trakcie naszego pobytu w większości była zakryta, widoczne fragmenty dały nam przedsmak całości. W kolorze słońca Ale prawdziwa Siena to wąskie uliczki zapadające się w dół lub nagle biegnące do góry niczym alpejskie ścieżki, pełne wielkich kolorowych chorągwi z herbami poszczególnych 17 contrade, czyli dzielnic. To urocze zakątki, restauracje, zaskakujące okiennice i prawdziwe dzieła sztuki jakim potrafią być zwykłe drzwi. To także ćwiczenia do palio gdzie na podwórkach gromadzą się młodzi ludzie by godzinami przy dźwiękach bębnów uprawiać iście cyrkową sztukę przerzucania sztandarów w powietrzu przy ekwilibrystycznych ewolucjach. To wyłożone miodową cegłą sieneńską il Campo, na którym przesuwa się wielki cień smukłej wieży Piazza Publico Torre Mangia, dziesiątki fontann i placyków. A malarstwo? Szkoła sieneńska. Chociaż mniej znani nad Wisłą niż wielcy mistrzowie Florencji nie ustępują im wielkością swojej wizji ani warsztatu. Nieprzypadkowo Zbigniew Herbert porównując sławnego Giotta, do jego sieneński rówieśnika Duccia dając plamę pierwszeństwa temu drugiemu. Każdy kto zobaczy skąpaną w złocie "Maestę" Duccia nie będzie się temu dziwił. Nie zapomni też nigdy mistycznego "Zwiastowania" Simone Martiniego z wysmukłym aniołem Gabrielem o przepięknych kolorowych skrzydłach i subtelnie przestraszoną Matką Boską, pejzażów Ambrogio Lorenzettiego, czy madonn Sunsetty. I zawsze będzie do nich wracał jak do włoskiego wina, serów, niesłonego chleba i małych skąpanych w słońcu miasteczek tkwiących dumnie na wzgórzach za obronnymi murami, w

7 żółciach i ciepłych brązach satrych cegieł. Lukka, San Giminiano, Greve, Monatlcino, Radda, Pienza.. Miasto cudów Właśnie Pienza. Dawno, dawno temu wieś Corsignano, w której urodził się papież Pius II, wcześniej Juliusz Sylwiusz Piccolomini. Niczym ruchem czarodziejskiej różdżki przemienił zapadłą wioskę w piękne miasto. W oszałamiającym tempie zaprojektował je i wybudował Bernardo Rossellini. I wszystko tak zostało do dziś; najpełniejszy obraz quatrocenta, jaki można sobie wyobrazić. Ciemnobrązowy kamień, renesansowe studnie dziedzińce z loggiami, zaułki, nawet herby i tablice zachowały się idealnie kpiąc sobie z czasu. Niestety, jak to czasem bywa z cudami, po śmierci papieża miasto wyludniło się i wymarło strasząc pustkami. Dziś liczy 2,5 tys mieszkańców, co zalicza ją podobno do średniej klasy wiosek. Muratow napisał, że nie mógłby tam spędzić nocy, bo śniłby duchy przeszłości. Ale my odwrotnie, lubiliśmy tam jeździć. Może dlatego, że skierowaliśmy tam swoje pierwsze kroki po przyjeździe do Toskanii. Był deszczowy poranek woda lśniła na kamiennych uliczkach, w zaułkach i na płatkach róż. Jednym z nich o romantycznej nazwie l'amore doszliśmy na krawędź murów i przed naszymi oczami roztoczył się za cieniutką warstwą mgiełki wspaniały krajobraz z wygasłym wulkanem Monte Amiata w tle. Do tego zapach platanów, błyszcząca w słońcu katedra jakby wystająca z murów. Czysta harmonia. I jeszcze coś dla ciała - niezapomniane zakupy w sklepie z serami: peccorino toscano. Trzymane w popiele, okrągłe owcze sery kruche, rozpływające się w ustach jakby stworzone do chianti. Nigdzie nie widziałem takiego wyboru jak w Pienzy. Miasto niespodzianek Przeciwieństwem tej "zastygłej i pełnej sztuczności" jak piszą w przewodnikach, a mojej ulubionej Pienzy, jest wesoła i gwarna Cortona. Nie można jej nie polubić. Dojeżdża się tarasowato krętą drogą niczym na alpejski szczyt. Dla mnie zostanie na zawsze miastem niespodzianek. Począwszy od Piazza Garibaldi na którym odpoczywaliśmy w cieniu platanów oglądając z góry niekończące się obszary zielonej Valdachi, aż po rozlane w błękicie Lago Trasimeno. Zajadaliśmy się przy tym kanapkami z mozzarelą, gdy oto nieoczekiwanie jakiś długowłosy młodzian moczący nogi w fontannie, zaczął grać na saksofonie. Po chwili dołączył do niego drugi i trzeci i tak rozpoczął się całkiem surrealistyczny koncert saksofonistów z nogami w fontannie, od czasu do czasu przerywany oklaskami licznie zgromadzonych turystów. Potem spacer przez wąskie i gwarne uliczki Cortony, gdzie aż roi się najróżniejszych sprzedawców: od hipisów targujących znaczkami, po murzynów oferujących kły afrykańskich zwierząt, bębny naciągnięte rybimi pęcherzami i mahoniowe figurki słoni. Do tego co krok antykwariaty niestety koszmarnie drogie. Wreszcie miniaturowe Museo Diocesano, którego nie powinno się w żadnym razie przeoczyć zaskakująco znakomite z świetnymi obrazami Signorellego oraz Fra Angelico. Dalej kościoły: piękny choć niszczejący San Francesco, potem niedaleko San Nicolo i San Domenico, wreszcie mój ulubiony, lecz w nienajlepszym stanie, Santa Maria del Calcinaio według projektu Giorgia di Martini z Po takiej wycieczce odpoczywaliśmy na ciepłych schodach skrytych w cieniu okazałego Pallazzo del Comune. Leniwie piliśmy colę patrząc na targujących głośno sprzedawców, gdy nagle z wąskiej Via Nazionale dobiegł do nas rosnący gwar i chwilę później wyłonił się dziwny orszak siwych i nieco otyłych murzynów w marynarskich czapeczkach, którym przewodził cudak w brązowym cylindrze i czarnych okrągłych okularach, przepasany złocistoczarną szarfą z napisem Olimpia Brass Band. Okazało się, że zjawili się prosto z Nowego Orleanu, a grali jazzowe standardy tak, że wywołali wśród turystów prawdziwą falę entuzjazmu.

8 Jezioro osobliwości Wracając z Cortony przejeżdża się niedaleko Lago Trasimeno, trzeciego pod względem wielkości jeziora Włoch. W pewnym sensie przypomina Cortonę kryje się w nim bowiem niejedna niespodzianka. Pewnego upalnego dnia (a właściwie nie było innych) poczułem nieodpartą ochotę żeby się w nim wykąpać. Po długich i bezowocnych poszukiwaniach jakiekolwiek dzikiej lub zagospodarowanej plaży znaleźliśmy wreszcie kamping z widocznym na oko dostępem do wody. Jezioro piękne w oddali widać wyspę z zameczkiem, a przy tym ogromna trawiasta plaża. Udało nam się przekonać recepcjonistę, że wchodzimy tylko na chwilę i za moment byłem już w wodzie. Zdziwiłem się co prawda, że pływam sam, gdy dookoła kłębi się tłum turystów, ale nic nie wyciągnęłoby mnie wówczas z kąpieli. Cóż to było bowiem za boskie uczucie, przecinać kraulem spokojną jak lustro taflę jeziora Trasymeńskiego, nad którym doszło do słynnej bitwy Hannibala z armią rzymską pod Cannami! Niestety trwało krótko. Nie dłużej bowiem, niż po 10 sekundach poczułem łaskotanie po brzuchu i piersiach, po czym nagle gąszcz podwodnych roślin otoczył mnie ze wszystkich stron i omal nie sparaliżował ruchów. W panice zawróciłem do brzegu narażając się przy okazji na niewybredne docinki grupki rozbawionych turystów. Śmiech, śmiechem, ale gdy nie ma w pobliżu basenu z kąpielami nie jest w Toskanii wesoło. Baseny są nieduże i drogie, jeziora zarośnięte, a morza odległe. Kiedy jednak czas pozwoli warto wybrać się na wybrzeże morza Liguryjskiego do Parku Maremma. Trzeba trochę zaczekać na wstęp ponieważ liczba odpoczywających jest ograniczona. Jednak zapewniam, że już po pierwszej wizycie na tej wąskiej plaży wyrwanej z piniowego lasu, gdzie cykady bywają głośniejsze od szumu fal - Adriatyk stanie się dla was bajorem, na które nie warto tracić czasu. Jeszcze inaczej "Skarby ich ducha nie powinny nam przesłaniać szczodrych darów ich słońca i ziemi. Podróżny nie pojmie Toskanii czy Lacjum jeśli nie skosztuje soku winnic toskańskich, czy latyńskich przetrawionych iskrami boskiego ognia, który spadł na ziemię". Tak pisał wiele lat temu Paweł Muratow i tak musi napisać każdy kto chce prawdę jakąś o Italii wyrazić. My przyjechaliśmy do Toskanii nie tylko po żeby podziwiać dzieła sztuki i krajobrazy, ale również "zakosztować" miejscowych win i kuchni. Rzadko było nas stać na tak wykwintne dania jak u Banfich. Korzystając jednak pełną garścią z miejscowych przepisów oraz pomocy naszych przemiłych gospodarzy wypróbowaliśmy i pichciliśmy różne rodzaje makaronów, których jest niewiarygodna liczba, którym często akompaniują najróżniejsze przystawki i sałatki. Prawdziwą mistrzynią okazała się w tym względzie żona naszego gospodarza Liscia. Nigdy chyba nie zapomnę jej kolacji. Zaczęło się od crostini, czyli jak już pisałem, maleńkich kanapek z siekaną wątróbką i specyficznym sosem. Były wyborne, więc spałaszowałem ich tak dużo, że z trudem już potem pokonałem znakomitą, a delikatną pastę pomidorową, do której Liscia sama zrobiła szeroki makaron. A wtedy dopiero Sergio przyniósł zarumienione na ceglanym ruszcie kiełbaski z dzika, po których przyszła kolej na... polędwicę z grila, a potem jeszcze ciasto, lody i naturalnie nieodzowne w takich sytuacjach słodkie melony. Gdyby nie wino Sergia pewnie dokonałbym tam żywota i niech to będzie nauką dla pochopnych podróżnych, którzy rozsmakują się w przystawkach. Włosi jeść bowiem uwielbiają, spędzają na tym sporo czasu i mają znakomicie opracowaną strategię; dlatego lepiej się dostosować do nich. Podczas siesty, czyli gdzieś między godziną 12.30, a ulice pustoszeją, sklepy zamykają podwoje, stacje paliwowe

9 przypominają wymarłe punkty, a ty biedny turysto spotkasz na rozgrzanym włoskim placu, wyłącznie innych turystów. A zamiast włóczyć się po mieście możesz przecież zjeść sobie w cieniu morw lekką pastę z dobrze schłodzonym winem i pójść spać. Toskania poza wszystkimi wspomnianymi atrakcjami, najbardziej zachwyca przedziwną błogością ducha i ciała, utęsknioną harmonią, której bezskutecznie poszukujemy w naszej polskiej, zabieganej codzienności. Romek Góralski

Toskania. Słońce i włoska kuchnia

Toskania. Słońce i włoska kuchnia Toskania Słońce i włoska kuchnia Plan wyjazdu Miejsce: Włochy Region: Toskania Dzień 1: Polska Wiedeń okolice Bolonii Dzień 2: Bolonia Siena San Gimignano Montecatini Dzień 3: Montecatini Piza Chianti

Bardziej szczegółowo

Chianti La Piuma Smak prawdziwej Toskanii NOWOŚĆ W OFERCIE!!! KULTOWE WINO PROSTO W WŁOCH

Chianti La Piuma Smak prawdziwej Toskanii NOWOŚĆ W OFERCIE!!! KULTOWE WINO PROSTO W WŁOCH Chianti La Piuma Smak prawdziwej Toskanii NOWOŚĆ W OFERCIE!!! KULTOWE WINO PROSTO W WŁOCH Dlaczego Chianti La Piuma??? bo KONSUMENCI kochają Włochy, Włochy a Włochy to historyczna kraina winem płynąca

Bardziej szczegółowo

OFERTA WYJAZDU SZKOLENIOWO STUDYJNEGO DO TOSKANII

OFERTA WYJAZDU SZKOLENIOWO STUDYJNEGO DO TOSKANII OFERTA WYJAZDU SZKOLENIOWO STUDYJNEGO DO TOSKANII fot. istock 27 maja-5 czerwca 2016 Fundacja Rozwoju Bankowości Spółdzielczej www.frbs.org.pl SZANOWNI PAŃSTWO Fundacja Rozwoju Bankowości Spółdzielczej

Bardziej szczegółowo

TOSKANIA W WIELU ODSŁONACH

TOSKANIA W WIELU ODSŁONACH Zaprasza na program TOSKANIA W WIELU ODSŁONACH Palio w Sienie Steki w Cortonie Wino w Castello di Bibbione czyli kwintesencja Toskanii podczas niepowtarzalnego wyjazdu! Toskania to kraina, którą należy

Bardziej szczegółowo

TOSKANIA. 28 kwietnia - 4 maja 2017

TOSKANIA. 28 kwietnia - 4 maja 2017 TOSKANIA 28 kwietnia - 4 maja 2017 Koloryt Toskanii Wzgórza pokryte winnicami, smukłe cyprysy rosnące pomiędzy polami, gaje oliwne i urzekające średniowieczne miasteczka na wzniesieniach, słynne zabytki

Bardziej szczegółowo

Korzenie Europy cz. III Rok szkolny 2016/2017 część I Średniowiecze i Odrodzenie

Korzenie Europy cz. III Rok szkolny 2016/2017 część I Średniowiecze i Odrodzenie Korzenie Europy cz. III Rok szkolny 2016/2017 część I Średniowiecze i Odrodzenie Projekt adresowany jest tylko do zainteresowanych dzieci, uczestników dwóch poprzednich wycieczek docelowa grupa nie więcej

Bardziej szczegółowo

Garda Classico Groppello D.O.C.

Garda Classico Groppello D.O.C. Garda Classico Groppello D.O.C. Serwować w temp. 18-20 C. Garda Classico Groppello Marsadri wyprodukowane z winogron: Groppello typowych w Valtenesi. Intesywna czerwień z granatowymi refleksami. W ustach

Bardziej szczegółowo

WYCIECZKA SZKOLNA AUSTRIA - WŁOCHY. Wpisany przez Administrator czwartek, 23 czerwca :32

WYCIECZKA SZKOLNA AUSTRIA - WŁOCHY. Wpisany przez Administrator czwartek, 23 czerwca :32 Jeżeli chcielibyśmy przedostać się z Polski do kraju, który z lotu ptaka przypomina dość ładny, damski but, będziemy zmuszeni wybrać się w długą podróż autokarem, poprzez inne europejskie państwa. Jednym

Bardziej szczegółowo

WYJAZD DO TURCJI W RAMACH PROJEKTU COMENIUS EURO VILLAGES

WYJAZD DO TURCJI W RAMACH PROJEKTU COMENIUS EURO VILLAGES WYJAZD DO TURCJI W RAMACH PROJEKTU COMENIUS EURO VILLAGES PONIEDZIAŁEK, 13.05 Wczesnym porankiem nasz grupa składająca się z czterech uczniów klasy trzeciej i dwóch opiekunów udała się na lotnisko w Balicach,

Bardziej szczegółowo

CHORWACJA HOTEL DUBRAVKA *** nasza propozycja na Lato 2016

CHORWACJA HOTEL DUBRAVKA *** nasza propozycja na Lato 2016 CHORWACJA HOTEL DUBRAVKA *** nasza propozycja na Lato 2016 Hotel Dubravka *** Hotel Dubravka *** Atuty oferty Atrakcyjna oferta cenowa hotelu. Położony tuż przy złocistej plaży z długim wybrzeżem oraz

Bardziej szczegółowo

Joanna Charms. Domek Niespodzianka

Joanna Charms. Domek Niespodzianka Joanna Charms Domek Niespodzianka Pomysł na lato Była sobie panna Lilianna. Tak, w każdym razie, zwracała się do niej ciotka Małgorzata. - Dzień dobry, Panno Lilianno. Czy ma Panna ochotę na rogalika z

Bardziej szczegółowo

Friulano DOC Colli Orientali del Friuli

Friulano DOC Colli Orientali del Friuli ZESTAW WIGILIJNY 1 Friulano DOC Colli Orientali del Friuli Wino: Friulano DOC Colli Orientali del Friuli. Winnica: COMELLI. Szczep winorośli: Friulano 100%. Pochodzenie: Włochy, Friulia, Nimis. Dane techn.:

Bardziej szczegółowo

Prosto znad morza... 3m

Prosto znad morza... 3m Prosto znad morza... 3m Grzegorz Kapłon Za oknem pogoda pozostawia wiele do życzenia - zimno, ponuro, warunki tylko dla odważnych lub narciarzy, ale postanowiliśmy przypomnieć kilka wspaniałych chwil z

Bardziej szczegółowo

Wieczór Albański. Butrintit i Zamek Lekursi

Wieczór Albański. Butrintit i Zamek Lekursi Wieczór Albański Specjalnie dla Państwa w każdą niedzielę odbywa się wieczór albański przy dźwiękach tradycyjnej polifonicznej muzyki. Cały wieczór to degustacja wspaniałych albańskich potraw oraz niezwykle

Bardziej szczegółowo

Relacja z pobytu na Majorce

Relacja z pobytu na Majorce Relacja z pobytu na Majorce Nasza podróż zaczęła się 27 lipca w Krakowie, skąd wyjechałyśmy na zagraniczne praktyki. Lot by pełen wrażeń i po około 3 godz. byłyśmy na miejscu, czyli w miejscowości Palma

Bardziej szczegółowo

z m i ł o ś c i d o s ł o d k o ś c i w w w. e v e a n d s w e e t. p l Podobno każdy z nas ma jakiś talent. Jeżeli tak jest, to moim jest pieczenie

z m i ł o ś c i d o s ł o d k o ś c i w w w. e v e a n d s w e e t. p l Podobno każdy z nas ma jakiś talent. Jeżeli tak jest, to moim jest pieczenie Podobno każdy z nas ma jakiś talent. Jeżeli tak jest, to moim jest pieczenie doskonałych słodkości. Ten talent to również moja pasja, którą od dawna dzielę się z tymi których kocham, rodziną i przyjaciółmi.

Bardziej szczegółowo

MOJA RELACJA Z KURSU W DUBLINIE

MOJA RELACJA Z KURSU W DUBLINIE MOJA RELACJA Z KURSU W DUBLINIE Po przyjeździe do Dublina to było ł jedno z pierwszych miejsc, jakie zobaczyłam. ł I miałam je oglądać codziennie przez dwa tygodnie. Znalazłam się w sercu Dublina. Ten

Bardziej szczegółowo

BURSZTYNOWY SEN. ALEKSANDRA ADAMCZYK, 12 lat

BURSZTYNOWY SEN. ALEKSANDRA ADAMCZYK, 12 lat BURSZTYNOWY SEN ALEKSANDRA ADAMCZYK, 12 lat Jestem bursztynnikiem. Myślę, że dobrym bursztynnikiem. Mieszkam w Gdańsku, niestety, niewiele osób mnie docenia. Jednak jestem znany z moich dziwnych snów.

Bardziej szczegółowo

Pamiętnik szalonego nauczyciela cz. VIII (ostatnia) Napisała: Dorota Pąchalska Rok szkolny 2014/2015

Pamiętnik szalonego nauczyciela cz. VIII (ostatnia) Napisała: Dorota Pąchalska Rok szkolny 2014/2015 Pamiętnik szalonego nauczyciela cz. VIII (ostatnia) Napisała: Dorota Pąchalska Rok szkolny 2014/2015 Dnia 4 marca zapadła decyzja, że wracam do pracy. Nie było mnie przez pół roku! Mimo to, nie straciłam

Bardziej szczegółowo

PRAWDZIWA CEGŁA WYPALANA TRADYCYJNIE

PRAWDZIWA CEGŁA WYPALANA TRADYCYJNIE PŁYTKI Z RĘCZNIE FORMOWANEJ CEGŁY PRAWDZIWA CEGŁA WYPALANA TRADYCYJNIE Wygodne fotele, ogień w kominku i piękne, stare cegły na ścianach kto z nas choć raz nie zamarzył o takiej aranżacji przestrzeni?

Bardziej szczegółowo

Jaki jest Twój ulubiony dzień tygodnia? Czy wiesz jaki dzień tygodnia najbardziej lubią Twoi bliscy?

Jaki jest Twój ulubiony dzień tygodnia? Czy wiesz jaki dzień tygodnia najbardziej lubią Twoi bliscy? Kogo podziwiasz dzisiaj, a kogo podziwiałeś w przeszłości? Jaki jest Twój ulubiony dzień tygodnia? Czy wiesz jaki dzień tygodnia najbardziej lubią Twoi bliscy? Jaka jest Twoja ulubiona potrawa? Czy wiesz

Bardziej szczegółowo

Copyright 2015 Monika Górska

Copyright 2015 Monika Górska 1 To jest moje ukochane narzędzie, którym posługuję się na co dzień w Fabryce Opowieści, kiedy pomagam swoim klientom - przede wszystkim przedsiębiorcom, właścicielom firm, ekspertom i trenerom - w taki

Bardziej szczegółowo

Ł AZIENKI K RÓLEWSKIE

Ł AZIENKI K RÓLEWSKIE Ł AZIENKI K RÓLEWSKIE Pałac na Wyspie Pałac Myślewicki Biały Domek Stara Pomarańczarnia Podchorążówka Stara Kordegarda Amfiteatr Stajnie i wozownie Wejścia do Łazienek Królewskich 2 3 O CO TU CHODZI? Kto

Bardziej szczegółowo

Igor Siódmiak. Moim wychowawcą był Pan Łukasz Kwiatkowski. Lekcji w-f uczył mnie Pan Jacek Lesiuk, więc chętnie uczęszczałem na te lekcje.

Igor Siódmiak. Moim wychowawcą był Pan Łukasz Kwiatkowski. Lekcji w-f uczył mnie Pan Jacek Lesiuk, więc chętnie uczęszczałem na te lekcje. Igor Siódmiak Jak wspominasz szkołę? Szkołę wspominam bardzo dobrze, miałem bardzo zgraną klasę. Panowała w niej bardzo miłą atmosfera. Z nauczycielami zawsze można było porozmawiać. Kto był Twoim wychowawcą?

Bardziej szczegółowo

Cha-re XIII BIAŁE WINO WYTRAWNE. Winnice Jaworek Miękinia

Cha-re XIII BIAŁE WINO WYTRAWNE. Winnice Jaworek Miękinia WINNICE JAWOREK W położonej na Dolnym Śląsku Miękini, sąsiadującej z Wrocławiem i Środą Śląską miejscem historycznych upraw winorośli, w roku 2001 zostały założone przez Ewę i Lecha Jaworków Winnice Jaworek.

Bardziej szczegółowo

Podopieczni Fundacji Dziecięca Fantazja, Szymon i Natalia, spotkali się z Papieżem na Placu Św. Piotra w Rzymie RELACJA Z PODRÓŻY

Podopieczni Fundacji Dziecięca Fantazja, Szymon i Natalia, spotkali się z Papieżem na Placu Św. Piotra w Rzymie RELACJA Z PODRÓŻY Podopieczni Fundacji Dziecięca Fantazja, Szymon i Natalia, spotkali się z Papieżem na Placu Św. Piotra w Rzymie RELACJA Z PODRÓŻY 17-letnia Natalia z woj. dolnośląskiego od 6 lat zmaga się ze złośliwym

Bardziej szczegółowo

tradycja, historia, obyczaje kultura Ernest Bryll poeta, pisarz, autor tekstów piosenek, dziennikarz, tłumacz i krytyk filmowy, także dyplomata. Autor licznych tomików poezji, sztuk scenicznych, oratoriów,

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO TRASACH PODMIEJSKICH MPK LUBLIN

PRZEWODNIK PO TRASACH PODMIEJSKICH MPK LUBLIN PRZEWODNIK PO TRASACH PODMIEJSKICH MPK LUBLIN Niniejszy przewodnik, podzielony na pięć części, oprowadzi was po dosyć licznych niegdyś trasach podmiejskich obsługiwanych przez lubelską komunikację miejską.

Bardziej szczegółowo

Różowe wino półwytrawne 2013 Jaworek Rose Winnice Jaworek Miękinia

Różowe wino półwytrawne 2013 Jaworek Rose Winnice Jaworek Miękinia WINNICE JAWOREK W położonej na Dolnym Śląsku Miękini, sąsiadującej z Wrocławiem i Środą Śląską miejscem historycznych upraw winorośli, w roku 2001 zostały założone przez Ewę i Lecha Jaworków Winnice Jaworek.

Bardziej szczegółowo

STARY TESTAMENT. JÓZEF I JEGO BRACIA 11. JÓZEF I JEGO BRACIA

STARY TESTAMENT. JÓZEF I JEGO BRACIA 11. JÓZEF I JEGO BRACIA JÓZEF I JEGO BRACIA 51 Jakub miał wielu synów. Było ich dwunastu. Jakub kochał wszystkich, ale najbardziej kochał Józefa. Może to dlatego, że Józef urodził się, kiedy Jakub był już stary. Józef był mądrym

Bardziej szczegółowo

1 / 6. Kraj: Włochy Region: Toskania Standard: 5 Ilość osób: 16+ Liczba sypialni: 8 Liczba łazienek: 8+3 Basen: tak. Zabytkowa willa dla dużych grup

1 / 6. Kraj: Włochy Region: Toskania Standard: 5 Ilość osób: 16+ Liczba sypialni: 8 Liczba łazienek: 8+3 Basen: tak. Zabytkowa willa dla dużych grup Kod: IRTO02 Zabytkowa willa dla dużych grup Do tej zabytkowej willi (700m2) prowadzi długi podjazd otoczony stuletnimi cyprysami. Willa w swoim pierwotnym kształcie została wybudowana w czasach średniowiecznych,

Bardziej szczegółowo

Dzięki ćwiczeniom z panią Suzuki w szkole Hagukumi oraz z moją mamą nauczyłem się komunikować za pomocą pisma. Teraz umiem nawet pisać na komputerze.

Dzięki ćwiczeniom z panią Suzuki w szkole Hagukumi oraz z moją mamą nauczyłem się komunikować za pomocą pisma. Teraz umiem nawet pisać na komputerze. Przedmowa Kiedy byłem mały, nawet nie wiedziałem, że jestem dzieckiem specjalnej troski. Jak się o tym dowiedziałem? Ludzie powiedzieli mi, że jestem inny niż wszyscy i że to jest problem. To była prawda.

Bardziej szczegółowo

Co pamiętam jeszcze z mojej podróży po Azji?

Co pamiętam jeszcze z mojej podróży po Azji? Co pamiętam jeszcze z mojej podróży po Azji? Choć było to tak dawno, wydawało mi się, że pamiętam wszystko. A tymczasem, kiedy czytam moje notatki z podróży, okazuje się, że nie pamiętałam już prawie niczego.

Bardziej szczegółowo

Karta win włoskich Oferta win włoskich obowiązuje od 15.01.2015 r. do wyczerpania zapasów.

Karta win włoskich Oferta win włoskich obowiązuje od 15.01.2015 r. do wyczerpania zapasów. Włoskie smaki Karta win włoskich Oferta win włoskich obowiązuje od 15.01.2015 r. do wyczerpania zapasów. Przedstawiamy Państwu kolekcję starannie wybranych włoskich win. Czerwone i białe, od wytrawnych

Bardziej szczegółowo

Wycieczki fakultatywne z Majorki

Wycieczki fakultatywne z Majorki Wycieczki fakultatywne z Majorki CAVES DRACH I PORTO CRISTO (półdniowa) Wyjazd do Porto Cristo, gdzie zobaczymy słynne Jaskinie Drach, których całkowita długość wynosi dwa kilometry. Największą atrakcją

Bardziej szczegółowo

Uprzejmie prosimy o podanie źródła i autorów w razie cytowania.

Uprzejmie prosimy o podanie źródła i autorów w razie cytowania. Tytuł: Marzenie Franka Kupki Tekst: Anna Cwojdzińska Ilustracje: Aleksandra Bugajewska Wydanie I, lipiec 2012 Text copyright Anna Cwojdzińska Illustration copyright Aleksandra Bugajewska Uprzejmie prosimy

Bardziej szczegółowo

INCENTIVE NA MALCIE Dzień 1 Dzień 2

INCENTIVE NA MALCIE Dzień 1 Dzień 2 INCENTIVE NA MALCIE Dzień 1 Zbiórka na lotnisku w Warszawie na dwie godziny przed wylotem, spotkanie z pilotem grupy. Przelot na Maltę. Transfer do hotelu. Zakwaterowanie. Spotkanie w informacyjne w hotelu

Bardziej szczegółowo

MAŁA JADWINIA nr 11. o mała Jadwinia p. dodatek do Jadwiżanki 2 (47) Opracowała Daniela Abramczuk

MAŁA JADWINIA nr 11. o mała Jadwinia p. dodatek do Jadwiżanki 2 (47) Opracowała Daniela Abramczuk o mała Jadwinia p MAŁA JADWINIA nr 11 Opracowała Daniela Abramczuk Zdjęcie na okładce Julia na huśtawce pochodzą z książeczki Julia święta Urszula Ledóchowska za zgodą Wydawnictwa FIDES. o Mała Jadwinia

Bardziej szczegółowo

Wieczorem nasi hiszpańscy koledzy i koleżanki z niecierpliwością czekali, aby nas zabrać do swoich domów.

Wieczorem nasi hiszpańscy koledzy i koleżanki z niecierpliwością czekali, aby nas zabrać do swoich domów. W dniach 9-13 lutego grupa naszych uczennic i nauczycieli uczestniczyła w spotkaniu w ramach programu edukacyjnego Comenius Europe-Different Houses- One Community. Tym razem udaliśmy się do przepięknego

Bardziej szczegółowo

Czy znacie kogoś kto potrafi opowiadać piękne historie? Ja znam jedną osobę, która opowiada nam bardzo piękne, czasem radosne, a czasem smutne

Czy znacie kogoś kto potrafi opowiadać piękne historie? Ja znam jedną osobę, która opowiada nam bardzo piękne, czasem radosne, a czasem smutne Czy znacie kogoś kto potrafi opowiadać piękne historie? Ja znam jedną osobę, która opowiada nam bardzo piękne, czasem radosne, a czasem smutne historie. Tą osobą jest Maryja, mama Pana Jezusa. Maryja opowiada

Bardziej szczegółowo

Akcja Rodacy Bohaterom we Lwowie Marzec 2012

Akcja Rodacy Bohaterom we Lwowie Marzec 2012 Akcja Rodacy Bohaterom we Lwowie Marzec 2012 Na koniec marca 2012 kolejny raz odwiedziliśmy naszych przyjaciół ze Lwowa. Tym razem jednak paczki nie wyruszyły z naszego biura. Miejscem zbiórki była stolica

Bardziej szczegółowo

TRZECIOKLASIŚCI W WARSZAWIE!!!

TRZECIOKLASIŚCI W WARSZAWIE!!! TRZECIOKLASIŚCI W WARSZAWIE!!! W DNIACH 27 29 CZERWCA 2015 UCZNIOWIE KLAS TRZECICH A-B-C-D WRZAZ Z WYCHOWAWCAMI POJECHALI NA WYCIECZKĘ DO WARSZAWY. Przeczytajcie recenzję Kingi z IIID, obejrzyjcie zdjęcia

Bardziej szczegółowo

Pan Toti i urodzinowa wycieczka

Pan Toti i urodzinowa wycieczka Aneta Hyla Pan Toti i urodzinowa wycieczka Biblioteka szkolna 2014/15 Aneta Hyla Pan Toti i urodzinowa wycieczka Biblioteka szkolna 2014/15 P ewnego dnia, gdy Pan Toti wszedł do swojego domku, wydarzyła

Bardziej szczegółowo

Mam jednak nadzieję, że te ćwiczenia Ci się przydadzą :)

Mam jednak nadzieję, że te ćwiczenia Ci się przydadzą :) Przygotowałam dla Ciebie trzy ćwiczenia, które mogą pomóc Ci pisać w oryginalny sposób. Niestety, każdy z nas inaczej postrzega oryginalność dlatego ja zajęłam się tylko tym, co udało mi się rozpracować.

Bardziej szczegółowo

STARY TESTAMENT. JÓZEF I JEGO BRACIA 11. JÓZEF I JEGO BRACIA

STARY TESTAMENT. JÓZEF I JEGO BRACIA 11. JÓZEF I JEGO BRACIA JÓZEF I JEGO BRACIA 53 Jakub miał wielu synów. Było ich dwunastu. Jakub kochał wszystkich, ale najbardziej kochał Józefa. Może to dlatego, że Józef urodził się, kiedy Jakub był już stary. Józef był mądrym

Bardziej szczegółowo

Copyright 2015 Monika Górska

Copyright 2015 Monika Górska 1 Wiesz jaka jest różnica między produktem a marką? Produkt się kupuje a w markę się wierzy. Kiedy używasz opowieści, budujesz Twoją markę. A kiedy kupujesz cos markowego, nie zastanawiasz się specjalnie

Bardziej szczegółowo

Pod hiszpańskim niebem

Pod hiszpańskim niebem Pod hiszpańskim niebem 7 dni z Erasmusem ciężko jest z całego pobytu na stypendium opisać tylko siedem dni moja erasmusowa przygoda trwała ich dokładnie sto dziewięćdziesiąt sześć i każdy z tych dni był

Bardziej szczegółowo

Working holiday Kreta 2013

Working holiday Kreta 2013 Working holiday Kreta 2013 Drogi studencie, jeżeli kiedykolwiek zastanawiałeś się nad pracą za granicą, która pozwoli Ci w zdobyciu doświadczenia i rozwoju Twoich umiejętności społecznych, a także przyniesie

Bardziej szczegółowo

PODRÓŻE - SŁUCHANIE A2

PODRÓŻE - SŁUCHANIE A2 PODRÓŻE - SŁUCHANIE A2 (Redaktor) Witam państwa w audycji Blisko i daleko. Dziś o podróżach i wycieczkach będziemy rozmawiać z gośćmi. Zaprosiłem panią Iwonę, panią Sylwię i pana Adama, żeby opowiedzieli

Bardziej szczegółowo

KONSPEKT ZAJĘĆ RUCHOWYCH W GRUPIE 4 LATKÓW

KONSPEKT ZAJĘĆ RUCHOWYCH W GRUPIE 4 LATKÓW KONSPEKT ZAJĘĆ RUCHOWYCH W GRUPIE 4 LATKÓW Data: 13.02.2014r. Nauczyciel prowadzący: Klaudia Tatar TEMAT: Podróż do Lodowej Krainy. CELE: - wykonuje podskoki zachowując odpowiednią postawę ciała. - reaguje

Bardziej szczegółowo

VIVA ITALIA!!! Zobaczyć Wenecję i umrzeć... Już podczas rejsu statkiem mogliśmy podziwiać panoramę tego uroczego miasta od strony rzeki.

VIVA ITALIA!!! Zobaczyć Wenecję i umrzeć... Już podczas rejsu statkiem mogliśmy podziwiać panoramę tego uroczego miasta od strony rzeki. VIVA ITALIA!!! Zobaczyć Wenecję i umrzeć... Już podczas rejsu statkiem mogliśmy podziwiać panoramę tego uroczego miasta od strony rzeki. Gdy wysiedliśmy z tramwaju wodnego, spacerowaliśmy po ulicach Wenecji,

Bardziej szczegółowo

Francja, Paryż - Wieża Montaparnasse, najbrzydszy budynek we Francji

Francja, Paryż - Wieża Montaparnasse, najbrzydszy budynek we Francji Wieża Montparnasse wieża i należące do niej centrum handlowe powstałe w latach 1969-1972, w centrum dzielnicy Montparnasse, na avenue du Maine 33 w Paryżu (dzisiejszy odpowiednik SkyTower we Wrocławiu.

Bardziej szczegółowo

Miłosne Wierszyki. Noc nauczyła mnie marzyć. Gwiazdy miłością darzyć. Deszcz nauczył mnie szlochać A ty nauczyłeś mnie kochać!

Miłosne Wierszyki. Noc nauczyła mnie marzyć. Gwiazdy miłością darzyć. Deszcz nauczył mnie szlochać A ty nauczyłeś mnie kochać! Miłosne Wierszyki Noc nauczyła mnie marzyć. Gwiazdy miłością darzyć. Deszcz nauczył mnie szlochać A ty nauczyłeś mnie kochać! Miłość jedyna jest Miłość nie zna końca Miłość cierpliwa jest zawsze ufająca

Bardziej szczegółowo

Alpejskie przełęcze. Wyprawa motocyklowa przez Austrię, Włochy, Szwajcarię Biuro podróży Papagayo. 2014 ALPEJSKIE PRZEŁĘCZE

Alpejskie przełęcze. Wyprawa motocyklowa przez Austrię, Włochy, Szwajcarię Biuro podróży Papagayo. 2014 ALPEJSKIE PRZEŁĘCZE Alpejskie przełęcze Wyprawa motocyklowa przez Austrię, Włochy, Szwajcarię Biuro podróży Papagayo. 2014 $1 Najsłynniejsze alpejskie przełęcze na motocyklu Grossglocker - Passo Falzarego - Passo di Stelvio

Bardziej szczegółowo

Odkrywam Muzeum- Zamek w Łańcucie. Przewodnik dla osób ze spektrum autyzmu

Odkrywam Muzeum- Zamek w Łańcucie. Przewodnik dla osób ze spektrum autyzmu Odkrywam Muzeum- Zamek w Łańcucie Przewodnik dla osób ze spektrum autyzmu Dzisiaj odwiedzę Muzeum- Zamek w Łańcucie! Zamek w Łańcucie był domem dwóch rodzin. Zamek wybudował czterysta lat temu książę Stanisław

Bardziej szczegółowo

Geneza. Plan wydarzeń

Geneza. Plan wydarzeń Geneza Geneza Pomysł napisania opowiadania o Lampo powstał, kiedy Roman Pisarski poznał historię psa, która została opisana we włoskiej gazecie. Plan wydarzeń 1. Pies przyjeżdża do Marittimy. 2. Zawiadowca

Bardziej szczegółowo

SP Klasa VI, temat 55

SP Klasa VI, temat 55 Noc betlejemska Noc, w którą na świat przyszedł Jezus, Józef i Maryja byli w podróży, dlatego że cesarz rzymski, [który rządził Palestyną] nakazał, aby każdy poszedł do miasta, gdzie się urodził, i tam

Bardziej szczegółowo

Uwaga, niebezpieczeństwo w sieci!

Uwaga, niebezpieczeństwo w sieci! W samo południe 14 Uwaga, niebezpieczeństwo w sieci! przed czytaniem 1. W internecie można znaleźć wiele rzeczy. W internecie, czyli właściwie gdzie? Opracujcie hasło INTERNET na podstawie własnych skojarzeń

Bardziej szczegółowo

marek porąbka mój adriatyk Patronat honorowy nad projektem: Konsul Honorowy Republiki Chorwacji w Krakowie Paweł Włodarczyk

marek porąbka mój adriatyk Patronat honorowy nad projektem: Konsul Honorowy Republiki Chorwacji w Krakowie Paweł Włodarczyk marek porąbka mój adriatyk Patronat honorowy nad projektem: Konsul Honorowy Republiki Chorwacji w Krakowie Paweł Włodarczyk Agnieszka Kamińska Zarząd Krajowy Towarzystwo Polsko-Chorwackie z siedzibą przy

Bardziej szczegółowo

Najlepsza Pozycja Seksualna. oswieconykochanek.pl pozycjeseksualne.pl autor: Brunet

Najlepsza Pozycja Seksualna. oswieconykochanek.pl pozycjeseksualne.pl autor: Brunet Najlepsza Pozycja Seksualna oswieconykochanek.pl pozycjeseksualne.pl autor: Brunet Najlepsza pozycja seksualna. Daje zarówno tobie jak i partnerce maksymalne przeżycia. - do stosowania jeśli chcesz mieć

Bardziej szczegółowo

LUBIN OCZAMI MŁODEGO ROWERZYSTY. Imię i nazwisko autora: MARCEL ŚWIĄTEK Szkoła Podstawowa nr 10 w Lubinie klasa IV e Opiekun autora: Andrzej Olek

LUBIN OCZAMI MŁODEGO ROWERZYSTY. Imię i nazwisko autora: MARCEL ŚWIĄTEK Szkoła Podstawowa nr 10 w Lubinie klasa IV e Opiekun autora: Andrzej Olek LUBIN OCZAMI MŁODEGO ROWERZYSTY Imię i nazwisko autora: MARCEL ŚWIĄTEK Szkoła Podstawowa nr 10 w Lubinie klasa IV e Opiekun autora: Andrzej Olek Lubin to moje miasto. Tu się urodziłem, tu chodzę do szkoły,

Bardziej szczegółowo

SZKOŁA PODSTAWOWA NAUCZANIE ZINTEGROWANE KLASA I-III. Treści nauczania

SZKOŁA PODSTAWOWA NAUCZANIE ZINTEGROWANE KLASA I-III. Treści nauczania NAUCZANIE ZINTEGROWANE KLASA I-III Treści nauczania NAUCZANIE ZINTEGROWANE KLASA I-III BLOK TEMATYCZNY: Ja i moja rodzina. 1. Mój portret 2. Jestem członkiem rodziny 3. Ulubione zabawki i zabawy moich

Bardziej szczegółowo

108 I. ODMIANA RZECZOWNIKA, PRZYMIOTNIKA I ZAIMKA OSOBOWEGO. V. Proszę podpisać obrazki. PRZYKŁAD: 6 ciastek 4 ciastka

108 I. ODMIANA RZECZOWNIKA, PRZYMIOTNIKA I ZAIMKA OSOBOWEGO. V. Proszę podpisać obrazki. PRZYKŁAD: 6 ciastek 4 ciastka V. Proszę podpisać obrazki. 6 ciastek 4 ciastka 1.... 2.... 3.... 4.... 5.... 6.... 7.... 8.... 9.... 10.... 108 I. ODMIANA RZECZOWNIKA, PRZYMIOTNIKA I ZAIMKA OSOBOWEGO 11.... 12.... 13.... 14.... 15....

Bardziej szczegółowo

Francuski szyk, elegancja i wytworność smaku

Francuski szyk, elegancja i wytworność smaku Bacalis Minervois AOC Francuski szyk, elegancja i wytworność smaku Roquatelle Corbieres AOC FRANCJA Wciąż budzi zazdrość winiarskiego świata. Pomimo postępu jakie poczyniły inne kraje winiarskie, nigdzie

Bardziej szczegółowo

"Podbój" Mazur :) Autor (źródło): Danuta Orzołek czwartek, 07 lipca :26 - Poprawiony wtorek, 12 lipca :17

Podbój Mazur :) Autor (źródło): Danuta Orzołek czwartek, 07 lipca :26 - Poprawiony wtorek, 12 lipca :17 27 czerwca br. wyjechaliśmy na podbój Mazur. W wycieczce uczestniczyło 36 osób grupa dzieci niepełnosprawnych z opiekunami. Pogoda była piękna, humor dopisywał i jak się później okazało, wiele zobaczyliśmy.

Bardziej szczegółowo

MAŁY PABLO I DWIE ŚWINKI

MAŁY PABLO I DWIE ŚWINKI ROBERT MAICHER MAŁY PABLO I DWIE ŚWINKI Poleca: SuperKid.pl Zapewnij dzieciom dobry start! Copyright by Robert Maicher Data: 03.02.2008 Tytuł: Mały Pablo i dwie świnki Autor: Robert Maicher Wydanie I Seria:

Bardziej szczegółowo

Dawno temu leśną krainą

Dawno temu leśną krainą Dawno temu leśną krainą rządził poczciwy, stary król Kanut Wielki. Mieszkał w wielkim, kamiennym zamku, otoczonym lasami, pełnymi dzikich zwierząt. D D d d Król Kanut mieszkał w zamku razem ze swoją rodziną:

Bardziej szczegółowo

ŻYCIE BEZ PASJI JEST NIEWYBACZALNE

ŻYCIE BEZ PASJI JEST NIEWYBACZALNE 1 ŻYCIE BEZ PASJI JEST NIEWYBACZALNE 2 Padał deszcz. Mówią, że podczas deszczu dzieci się nudzą. Nie oni. Ukradkiem wzięli rowery i postanowili pojechać przed siebie: -myślisz, że babcia nas widziała?

Bardziej szczegółowo

BIAŁE WINO WYTRAWNE. Winnice Jaworek Miękinia

BIAŁE WINO WYTRAWNE. Winnice Jaworek Miękinia WINNICE JAWOREK W położonej na Dolnym Śląsku Miękini, sąsiadującej z Wrocławiem i Środą Śląską miejscem historycznych upraw winorośli, w roku 2001 zostały założone przez Ewę i Lecha Jaworków Winnice Jaworek.

Bardziej szczegółowo

Kolejny udany, rodzinny przeszczep w Klinice przy ulicy Grunwaldzkiej w Poznaniu. Mama męża oddała nerkę swojej synowej.

Kolejny udany, rodzinny przeszczep w Klinice przy ulicy Grunwaldzkiej w Poznaniu. Mama męża oddała nerkę swojej synowej. Kolejny udany, rodzinny przeszczep w Klinice przy ulicy Grunwaldzkiej w Poznaniu. Mama męża oddała nerkę swojej synowej. 34-letnia Emilia Zielińska w dniu 11 kwietnia 2014 otrzymała nowe życie - nerkę

Bardziej szczegółowo

ERASMUS COVILHA, PORTUGALIA

ERASMUS COVILHA, PORTUGALIA ERASMUS COVILHA, PORTUGALIA UNIVERSIDADE DA BEIRA INTERIOR SEMESTR ZIMOWY 2014/2015 JOANNA ADAMSKA WSTĘP Cześć! Mam na imię Asia. Miałam przyjemność wziąć udział w programie Erasmus. Spędziłam 6 cudownych

Bardziej szczegółowo

Akcja edukacja. zadania treningowe z Języka polskiego ZESTAW 8. Zadanie 1. Mama Majki miała na imię A. Lineczka. B. Marysia. C. Aldona. D. Halina.

Akcja edukacja. zadania treningowe z Języka polskiego ZESTAW 8. Zadanie 1. Mama Majki miała na imię A. Lineczka. B. Marysia. C. Aldona. D. Halina. zadania treningowe z Języka polskiego Akcja edukacja ZESTAW 8. Irena Landau Uszy do góry Dzwoniła ciocia Aldona i odwołała przyjazd Reni. Mama nacisnęła w telefonie specjalny guzik i głos cioci było słychać

Bardziej szczegółowo

Restauracja Sarmacka to najlepszy wybór na początek wycieczki po Sandomierzu!

Restauracja Sarmacka to najlepszy wybór na początek wycieczki po Sandomierzu! Restauracja Sarmacka to najlepszy wybór na początek wycieczki po Sandomierzu! Doskonała lokalizacja Restauracja Sarmacka przy Hotelu Sarmata położona jest 50 metrów od Bramy Opatowskiej, głównego wejścia

Bardziej szczegółowo

We wrześniu 2006 roku doświadczyliśmy, że może nie wszystkie, jednak nasze drogi, prowadzą do Rzymu!

We wrześniu 2006 roku doświadczyliśmy, że może nie wszystkie, jednak nasze drogi, prowadzą do Rzymu! We wrześniu 2006 roku doświadczyliśmy, że może nie wszystkie, jednak nasze drogi, prowadzą do Rzymu! 16 września 2006 roku wyjechaliśmy do Włoch na ośmiodniową wycieczkę, o charakterze pielgrzymki. 40-osobowa

Bardziej szczegółowo

Tajemnica Poland Exclusive

Tajemnica Poland Exclusive Tajemnica Poland Exclusive Odkrycie POLAND EXCLUSIVE The Finest Hotel & Restaurants Collection to elitarna grupa ekskluzywnych hoteli i restauracji w Polsce dla koneserów. Misją grupy jest propagowanie

Bardziej szczegółowo

Chłopcy i dziewczynki

Chłopcy i dziewczynki Chłopcy i dziewczynki Maja leżała na plaży. Zmarzła podczas kąpieli w morzu i cała się trzęsła. Mama Zuzia owinęła ją ręcznikiem. Maja położyła się na boku i przesypuje piasek w rączce. Słońce razi ją

Bardziej szczegółowo

Praktyczna realizacja rozporządzeń UE dotyczących produktów regionalnych i tradycyjnych na przykładzie Toskanii. Toskańskie wina

Praktyczna realizacja rozporządzeń UE dotyczących produktów regionalnych i tradycyjnych na przykładzie Toskanii. Toskańskie wina Toskańskie wina Chianti i Chianti Classico Toskania to bez wątpienia cesarstwo Chianti. Ba, Toskania, całe Włochy chlubią się tym winem, które i pod względem produkcji i pod względem znajomości marki za

Bardziej szczegółowo

Wędrówki odbędą się 8-mego i 10-stego listopada (sobota i poniedziałek).

Wędrówki odbędą się 8-mego i 10-stego listopada (sobota i poniedziałek). Plan wędrówek XXI Ogólnopolskiego Zlotu Harcerzy Akademików i Wędrowników Diablak W ramach zlotu przewidzieliśmy dla was wędrówki górskie i nie tylko. Nowy Targ leży na Podhalu, z którego blisko jest do

Bardziej szczegółowo

Praca z rodzicami dziecka i nastolatka z ADHD

Praca z rodzicami dziecka i nastolatka z ADHD Praca z rodzicami dziecka i nastolatka z ADHD K A T A R Z Y N A O R K I S Z S T O W A R Z Y S Z E N I E N A R Z E C Z D Z I E C I Z N A D P O B U D L I W O Ś C I Ą P S Y C H O R U C H O W Ą Moment narodzenia

Bardziej szczegółowo

AURVIN PREMIUM QUALITY CABERNET SAUVIGNON

AURVIN PREMIUM QUALITY CABERNET SAUVIGNON skarb Mołdawii w segmencie win Premium AURVIN PREMIUM QUALITY CABERNET SAUVIGNON CZERWONE WINO PÓŁWYTRAWNE Znakomita nowość w ofercie TiM S.A. AURVIN PREMIUM QUALITY CABERNET SAUVIGNON CZERWONE WINO PÓŁWYTRAWNE

Bardziej szczegółowo

WYCIECZKI PO OSTROWIE TUMSKIM

WYCIECZKI PO OSTROWIE TUMSKIM WYCIECZKI PO OSTROWIE TUMSKIM 1 sierpnia godz. 13.00 Cuda i twórcy. Wycieczka z wielkim uszanowaniem. 2 sierpnia godz. 16.00 8 sierpnia godz. 12.00 9 sierpnia godz. 16.00 15 sierpnia godz. 15.00 16 sierpnia

Bardziej szczegółowo

Wycieczka do Gersheim

Wycieczka do Gersheim Wycieczka do Gersheim Na specjalne zaproszenie Pana Hansa Bollingera -dyrektora Gesamtschule Gersheim, prezesa Stowarzyszenia "Spotkania na Granicy" oraz Stowarzyszenia VEUBE - Spohns Haus, grupa siedmiu

Bardziej szczegółowo

Cienków Niżny, ujście Białej Wisełki i Wylęgarnia Przemysław Borys, 22.08.15, 9:30-13:30

Cienków Niżny, ujście Białej Wisełki i Wylęgarnia Przemysław Borys, 22.08.15, 9:30-13:30 Cienków Niżny, ujście Białej Wisełki i Wylęgarnia Przemysław Borys, 22.08.15, 9:30-13:30 Ilustracja 1: Wycieczkę zaczynamy po zjechaniu na Czarne (jak nad zalew). Jeszcze przed Wylęgarnią, trochę za wodospadem

Bardziej szczegółowo

PONIEDZIAŁEK, 11 marca 2013

PONIEDZIAŁEK, 11 marca 2013 PONIEDZIAŁEK, 11 marca 2013 Poniedziałek był naszym pierwszym dniem w szkole partnerskiej (przylecieliśmy w niedzielę wieczorem). Uczniowie z pozostałych krajów jeszcze nie dojechali, więc był to bardzo

Bardziej szczegółowo

W czasach Jezusa Chrystusa Palestyna liczyła ok. mln mieszkańców.

W czasach Jezusa Chrystusa Palestyna liczyła ok. mln mieszkańców. 1 Zanim wyruszysz w wędrówkę śladami Chrystusa, przygotuj ważne informacje o Ziemi Zbawiciela. Opracuj podręczny Przewodnik po Ziemi Świętej, uzupełniając brakujące informacje. Położenie Palestyny Ziemia

Bardziej szczegółowo

OFICJALNY PARTNER BILETOWY PKOL NA IGRZYSKA OLIMPIJSKIE RIO 2016 21 24/05/2015 BORDEAUX KRAINA WINEM PŁYNĄCA

OFICJALNY PARTNER BILETOWY PKOL NA IGRZYSKA OLIMPIJSKIE RIO 2016 21 24/05/2015 BORDEAUX KRAINA WINEM PŁYNĄCA 21 24/05/2015 BORDEAUX KRAINA WINEM PŁYNĄCA DZIEŃ 1 21.05.2015 05:00 Zbiórka na lotnisku Okęcie w Warszawie; spotkanie z opiekunem Grupy 06:30 Wylot do Bordeaux via Paryż 11:10 Przylot na lotnisko w Bordeaux

Bardziej szczegółowo

Magdalena Bladocha. Marzenie... Gimnazjum im. Jana Pawła II w Mochach

Magdalena Bladocha. Marzenie... Gimnazjum im. Jana Pawła II w Mochach Magdalena Bladocha Marzenie... Gimnazjum im. Jana Pawła II w Mochach Dawno, dawno temu, a może całkiem niedawno. Za siedmioma morzami i za siedmioma górami, a może całkiem blisko tuż obok ciebie mieszkała

Bardziej szczegółowo

Norwegia - w krainie fiordów

Norwegia - w krainie fiordów Norwegia - w krainie fiordów Opis Cena od: 5000 PLN Liczba dni: 8 dni Kraj: Norwegia Norwegia jest miejscem niezwykłym, w którym przyroda urzeka swoją nieskazitelnością i czystością. Wiele tam miejsc w

Bardziej szczegółowo

Podróże w czasie. Autor: Maja Kleiber Ilustracje: Maja Kleiber

Podróże w czasie. Autor: Maja Kleiber Ilustracje: Maja Kleiber Podróże w czasie Autor: Maja Kleiber Ilustracje: Maja Kleiber 1 Rozdział I Opowieści dziadka Ludwika Pewnego zwyczajnego, zimowego wieczoru, jak każdego dnia dziadek zaprosił nas przed kominek i zaczął

Bardziej szczegółowo

- Dorota Szylak, II DST

- Dorota Szylak, II DST Jestem studentką Dwujęzykowych Studiów dla Tłumaczy i razem z moimi przyjaciółkami miałyśmy możliwość wyjazdu w ramach programu Erasmus do najstarszego miasta w Hiszpanii - Kadyksu. Wybór okazał się niezwykle

Bardziej szczegółowo

Powtórzenie wiadomości o czasowniku

Powtórzenie wiadomości o czasowniku Powtórzenie wiadomości o czasowniku 1. Cele lekcji a) Wiadomości Uczeń: zna definicję czasownika, wymienia kategorie osoby, liczby, rodzaju, czasu i trybu, zna różnice między czasownikami dokonanymi i

Bardziej szczegółowo

1 dzień Wylot z Polski do Delhi z przesiadką w jednym z azjatyckich portów.

1 dzień Wylot z Polski do Delhi z przesiadką w jednym z azjatyckich portów. 1 dzień Wylot z Polski do Delhi z przesiadką w jednym z azjatyckich portów. 2 dzień Przylot do stolicy Indii Delhi. Ten dzień poświęcimy na aklimatyzację i zapoznanie się z indyjskimi realiami. Udamy się

Bardziej szczegółowo

Wina włoskie z regionu Marche prosto od producenta. Oferta Win

Wina włoskie z regionu Marche prosto od producenta. Oferta Win Wina włoskie z regionu prosto od producenta Oferta Win Szanowni Państwo, Vinnica Polini jest spółką utworzoną przez włoskich producentów wina pochodzących z regionu prowincja Ascoli Piceno, właścicieli

Bardziej szczegółowo

Wiersz Horrorek państwowy nr 3 Ania Juryta

Wiersz Horrorek państwowy nr 3 Ania Juryta Wiersz Horrorek państwowy nr 3 Ania Juryta Nie wiem zupełnie jak to się stało, że w końcu zdać mi się to udało... Wszystko zaczęło się standardowo: Samo południe plac manewrowy... Słońce jak zwykle zaciekle

Bardziej szczegółowo

EXPO MEDIOLAN 03-06.06.2015. osoba do kontaktu:

EXPO MEDIOLAN 03-06.06.2015. osoba do kontaktu: EXPO MEDIOLAN 2015 03-06.06.2015 osoba do kontaktu: Ecco Business Szymon Konkel ul. 10 Lutego 5, Gdynia 81-366 tel.: 58 766 62 40 kom.: 695 793 521 e-mail: szymon.konkel@eccobusiness.pl 2 EXPO MEDIOLAN

Bardziej szczegółowo

Moje pierwsze wrażenia z Wielkiej Brytanii

Moje pierwsze wrażenia z Wielkiej Brytanii Moje pierwsze wrażenia z Wielkiej Brytanii Polska Szkoła Sobotnia im. Jana Pawla II w Worcester Opracował: Maciej Liegmann 30/03hj8988765 03/03/2012r. Wspólna decyzja? Anglia i co dalej? Ja i Anglia. Wielka

Bardziej szczegółowo

Comenius wyjazd do Włoch. Jagoda Kazana 6a Alicja Rotter 6a

Comenius wyjazd do Włoch. Jagoda Kazana 6a Alicja Rotter 6a Comenius wyjazd do Włoch Jagoda Kazana 6a Alicja Rotter 6a Spis treści: Przylot Przylot Dzień w szkole Nasi gospodarze rozpoczynali lekcje o godz. 8.00. My uczestniczyliśmy w dwóch lekcjach: plastyce i

Bardziej szczegółowo

Ośrodek Szkoleniowo - Wypoczynkowy Ministerstwa Sprawiedliwości Albrechtówka. Albrechtówka

Ośrodek Szkoleniowo - Wypoczynkowy Ministerstwa Sprawiedliwości Albrechtówka. Albrechtówka Ośrodek Szkoleniowo Wypoczynkowy w Kazimierzu Dolnym malowniczo położony na skarpie wiślanej, jest jednym z najpiękniejszych miejsc na trasie Kazimierz Męćmierz. W otoczeniu lasu, ciszy i spokoju każdy

Bardziej szczegółowo

Indeksy: Nikkei 225, S&P 500, Nasdaq 100

Indeksy: Nikkei 225, S&P 500, Nasdaq 100 Komentarz dzienny, Środa, 28 marca 2007r. Indeksy: Nikkei 225, S&P 500, Nasdaq 100 Towary: złoto Środa przyniosła kolejne spadki dla głównych indeksów w Tokio i Nowym Jorku. Opublikowane w USA dane na

Bardziej szczegółowo

22% produkt miesiąca. 89,00 69,00 zł/kg. ser rebel z mango. Zapraszamy na degustację serów lub wędlin: 19.06, 26.06, i od godziny 15:00

22% produkt miesiąca. 89,00 69,00 zł/kg. ser rebel z mango. Zapraszamy na degustację serów lub wędlin: 19.06, 26.06, i od godziny 15:00 SERY I WĘDLINY DLA CENIĄCYCH DOBRY SMAK Zapraszamy na degustację serów lub wędlin: 19.06, 26.06, 03.07 i 10.07 od godziny 15:00 NR 6/2015 Oferta ważna od 18.06 Do 15.07.2015 Obowiązuje w Delikatesach Alma

Bardziej szczegółowo