WPL YW PARAMETRÓW EKOLOGICZNEGO PROCESU PRODUKCYJNEGO NA JAKOŚĆ~ FORMY CERAM][CZNEJ I ODLEWU W METODZIE WYTAPIANYCH MODELI

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "WPL YW PARAMETRÓW EKOLOGICZNEGO PROCESU PRODUKCYJNEGO NA JAKOŚĆ~ FORMY CERAM][CZNEJ I ODLEWU W METODZIE WYTAPIANYCH MODELI"

Transkrypt

1 14/41 Solidification of Metais and Alloys, Y e ar 1999, Volume l, Book No. 41 Krzepnięcie Metali i Stopów, Rok 1999, Rocznik l, Nr 41 PAN- Katowice PL ISSN WPL YW PARAMETRÓW EKOLOGICZNEGO PROCESU PRODUKCYJNEGO NA JAKOŚĆ~ FORMY CERAM][CZNEJ I ODLEWU W METODZIE WYTAPIANYCH MODELI HARA TYM Roman 1, KAR WIŃSKI Aleksander 2 1 Wydział Inżynierii Produkcji, Politechnika Warszawska, 2 Zakład Technologii, Instytut Odlewnictwa w Krakowie. Streszczenie Przeprowadzono analizę jakości form ceramicznych i odlewów precyzyjnych wykonanych ze stopu AK9 w aspekcie poprawy warunków ekologicznych procesu produkcyjnego jak; obniżenie ilości szkodliwych zanieczyszczeń powietrza w odlewni oraz zmniejszenie zanieczyszczeń poza odlewnią przez obn iżenie en e rgochłonności wytwarzanych odlewów. Udowodniono, że wzrost jakości wyrobu (odlewu) w kolejnej fazie procesu wytwarzania może być dokonany przy jednoczesnej poprawie warunków pracy w odlewni precyzyjnej i zmniejszeniu szkodliwych czynników poza odlewnią (w skali globalnej - krajowej). Wstęp Od czasu światowego kryzysu energetycznego, który miał miejsce w latach siedemdziesiątych XX wieku, wszystkie kraje są zainteresowane obniżeniem energochłonności podczas produkcji wyrobów. Nadmierne zu;tycie energii negatywnie wpływa na środowisko przyrodnicze. Przemysł energetyczny jest główną przyczyną zanieczyszczenia powietrza [ l ]. Podstawowym źródłem powstawania takich zanieczyszczeń jak tlenki siarki, węgla i azotu jest przemysł energetyczny (50 do 60% zanieczyszczeń). Energochłonność przemysłu w Polsce jest jedną z najwyższych w świecie (rysunek 1). Energochłonność wytwarzanych wyrobów przemysłowych najbardziej efektywnie można zmniejszyć w fazie projektowania poprzez zmniejszenie ilości użytego materiału na jednostkę wyrobu i w fazie produkcji przez zastosowanie mniej energochłonnej technologii.

2 107 lkgpu..:: 251.) M., l'aństwa Rysunek l. Energochłonn o ść przemys łu maszynowego w różnych państwach. Figure l. The national differences in the level of the consumption of energy in machine industry. Energochłonność wytwarzania danego odlewu będziemy mierzyć ilością energii włożonej w każdą fazę procesu produkcyjnego. Im więcej faz wyodrębnimy tym energochłonność będzie dokładniej obliczona. Z uwagi na objętość referatu obliczenie energochłonno ś ci będzie bardziej ogólne z uwzględnieniem aspektu ekologicznego. Energochłonność całkowita (skumulowana) powinna być sumą czterech strumieni energii [ 2 ]. Energochłonność skumulowanajest wtedy sumą : l. nośników energii, 2. energii włożonej w produkcję surowców i materiałów technologicznych, 3. energii włazonej w urządzenia i maszyny technologiczne, 4. energii siły roboczej. Jakość formy ceramicznej w aspekcie ekologii. Forma ceramiczna w metodzie wytapianych modeli jest formą nie dzieloną, wi e lowarstwową wykonaną przez nakładanie kolejnych warstw na model woskowy. Wykonanie formy ceramicznej jest jedną z główny ch operacji wykonania odlewu precyzyjnego. Proces wykonania odlewu dzielimy najczęściej na pięć główn y ch operacji technologicznych (rysunek 2). Zaliczamy do nich: ~ wykonanie matrycy, najc zę śc iej metalowej, do wytwarzania modeli woskowych, ~ wykonanie modeli woskowych, ~ wykonanie form ceramicznych (wraz z wytapianiem modeli woskowych wygrzewanie form ceramicznych), ~ topienie metalu i zalewanie form ceramicznych, ~ wykańczanie odlewów.

3 108 Rysunek 2. Uproszczony schemat technologiczny w metodzie wytapianych modeli. Figure 2. The technological scheme in investment casting process. Proces był monitorowany podczas wykonania modelu woskowego (rysunek 3) na bazie, którego sporządzono następnie formę ceramiczną i odlew. 1vVVVVll l ~t (U -q Rys unek 3. K sz tałt monitorowanego odlewu. Figure 3. The shape o f casing monitored. Podstawowymi parametrami technologicznymi w procesie wykonania formy ceramicznej, które później głównie wpływają na jakość odlewu, są: a) dokładne odwzorowanie kształtu modelu, b) własności wytrzymałościowe formy ceramicznej, c) przepuszczalność formy ceramicznej. W pracy [ 3 ] udowodniono, że zastosowanie "wodnego" spoiwa krzemianowego EKOSIL [ 4 ] zamiast spoiwa na bazie krzemianu etylu pozwoli na

4 109 dokładniejsze odwzorowanie kształtu modelu (rysunek 3) przez wykonaną przy jego zastosowaniu formę ceramiczną. Jednocześnie zamiana krzemianu etylu na EKOSIL poprawi warunki pracy w odlewni przez wyeliminowanie toksycznych krzemianu etylu i alkoholu etylowego. Biorąc pod uwagę fakt, że choroby zawodowe w znaczący sposób wpływają na długość życia ludzkiego w Polsce [ 6 ], które jest jednym z najniższych (dla mężczyzn) w Europie, każda poprawa warunków pracy w odlewni nie jest bez znaczenia. Na rysunku 4 przedstawiono wytrzymałość form ceramicznych, natomiast na rysunku 5 porównano przepuszczalność form ceramicznych wykonanych na spoiwach krzemianowych (z użyciem krzemianu etylu) oraz spoiwie EKOSTL...J ifj o ~ LlJ 0.. o ~ ifj ~ ~ L ~ Rysunek 4. Wytrzymałość na zginanie form ceramicznych wykonanych z udziałem różnych spoiw. Figure 4. Bending strength o f ceramie moulds designed with different binders. Rysunek 5. Przepuszczalność form ceramicznych wykonanych z udziałem różnych spoiw. Figure 5. Permeability ofceramic moulds designed with different binders. Do pomiarów wytrzymałości i przepuszczalności form ceramicznych użyto różne rodzaje spoiw krzemianowych, aktualnie stosowane w polskich odlewniach precyzyjnych, oraz materiały kwarcowe krystaliczne. Pomiary prowadzono według metod opisanych we wcześniejszych publikacjach [1,7]. Energochłonność wykonania odlewów ze stopu AK 9 w zależności od rodzaju użytego spoiwa. W naszym przypadku obliczymy tylko energochłonność technologii konkretnego odlewu precyzyjnego Eor. bez obliczania cząstkowych energii pozyskania i

5 110 przetwarzania surowców i materiałów zawartych w gotowym wyrobie (np. nie uwzględniono energii wtórnej zawartej w złomie obiegowym). Energochłonność E 0 p będzie równa: Eor = E Went + E wm + E FC + E w cm + E wo Odlew (rysunek 3) jest wykonany z AK 9 ma masę 65 gram. Masa zestawu - 25 sztuk odlewów z układem wlewowo - zasilającym wynosi około 2650 gram. Zakładając l 0% braków i uzysk około 62%, ustalamy, że odlew ma masę obliczeniową potrzebną do określenia zapotrzebowania na ciekły metal około 116 gram. Proces wykonywania odlewów był następujący; model wykonano z mieszanki parafinowo - stearynowej z dodatkiem wosku Montana. Formy ceramiczne sporządzono na bazie krzemianu etylu i zolu kwasu krzemowego nakładanych naprzemiennie oraz krystalicznych materiałów kwarcowych. Odlewy zalewano grawitacyjnie, do form o wysokości 320 mm i o temperaturze 320 C, ciekłym metalem o temperaturze 725 C. Energochłonność w poszczególnych operacjach procesu wytwarzania odlewów [ 1 ], przy równoważniku l kwh= 9,3 MJ (zgodnie z literaturą [ 5 ]), była następująca: l. E wm 1 - Energochłonność wykonania matrycy do wytwarzania modeli woskowych - dla matrycy metalowej o masie l,5 kg, wykonanej metodą obróbki skrawaniem wynosi kj. Zakładając wykonanie w niej sztuk modeli, dla l kg odlewów E wm 1 będzie równa około 2,25 kj, II. E WM -Energochłonność wykonania modelu woskowego - wynosi 33 I0,74 kj na I kg odlewów wykonanych ze stopu AK 9, III. E re- En ergochłonnoś ć wykonania formy ceramicznej- dla l kg odlewów wynosi 25237,9 kj, IV. E wcm - Energochłonność wytapiania ciekłego metalu i zalewania formy ceramicznej ciekłym metalem - dla I kg odlewów wynosi 8364,2 JeJ, V. E wo- Energochłonność wykańczania odlewu wraz z ohróbką cieplną - wynosi 8356,9 kj. Energochłonność całkowita Eor"" kj (wariant I). Zastosowanie spoiwa EKOSIL na formy ceramiczne przy grawitacyjnym zalewaniu, ze względu na wyższą wytrzymałość i lepszą przepuszczalność, daje możliwość użycia wyższych wlewów głównych w formach ceramicznych. W wyniku tego otrzymamy zwiększenie uzysku z 62 do 68% (wariant II procesu ). Zastosowanie spoiwa EKOSIL na formy ceramiczne w przypadku wykonywania odlewu ze stopu AK 9 metodą podciśnieniową (proces CLA) spowoduje dalsze zwiększenie uzysku z 68 do 82% (wariant III procesu). W związku z powyższym, szacunkowo obliczona calkowita energochłonność odlewu E 0 p dla wariantu II (na l kg odlewu) wyniesie E 0 r 11 = 43225,8 kj oraz dla wariantu III otrzymamy Eopm= 39199,6 kj.

6 III Analiza wyników W wyniku wprowadzenia "wodnego" spoiwa EKOSIL w miejsce krzemianu etylu i Sikopu zostanie zmniejszona energochłonność całk owita odlewu EoP dla wariantu II (w porównaniu do wariantu l) o około 2016 kj oraz dla wariantu III o około 6072 kj. Jednocześnie badania odlewów ze stopu AK 9 prowadzone w Politechnice Warszawskiej wykazały, że poprawiła się znacznie jakość ich powierzchni; R. (dla wariantu I) wynosi od około 3 do 5 11m zaś wariantu III R."" 0,9 do 2,0 wn. Ponadto gdyby p rzyjąć, że połowę roc?..nej produkcji odlewów precyzyjnych w Polsce (czyli około 480 ton) wykonać w wariancie III zamiast w I to uzyskano by roczne oszczędności energii rzędu 2428* I 0 3 MJ ( kwh). Dzięki temu można by zmniejszyć szkodliwe zanieczyszczenie środowiska ograniczając np. emisję do atmosfery S0 2 i N0 2 o około kilkaset ton za ś C0 2 o około kilka tysięcy ton rocznie. Wnioski l. Zastosowanie EKOSILU jako spoiwa w odlewnictwie precyzyjnym w kraju spowoduje roczne oszczędności energii około 2,61 * 10 3 kwh, przy jednoczesnej poprawie jakości formy ceramicznej i odlewów precyzyjnych. 2. Oszczędności energii przy obniżeniu energochłonności wytwarzanych odlewów związane są również ze zmniejszeniem emisji szkodliwych zanieczyszczeń do atmosfery takich jak S0 2 N0 2 i C0 2 Spowoduje to poprawę warunków ochrony środowiska naturalnego. Literatura [l] Roman Haratym, Andrzej Kolasa: "Ekologiczne wytwarzanie części maszyn" Oficyna Wydawnicza Politechniki Warszawskiej, Warszawa, 1997 [2] Aleksander Sala: "Zmniejszenie energochłonności " Wydawnictwo MCNEMT Radom, 1993, [3] Aleksander Karwiński, Roman Haratym: "Jakość form ceramicznych w procesie wytapianych modeli" Acta Metallurgica Slovacia, Koszyce, 1999, [4] Zbigniew Adamczyk, Aleksander Karwiński, Jerzy Stachańczyk : Zgłoszenie patentowe nr P [5] Praca zbiorowa GUS, Rocznik Statystyczny RP ZWS Warszawa 1998, [6] Praca zbiorowa GUS Ochrona Środowiska ZWS Warszawa 1998 [7] Aleksander Karwiński: "Nowoczesne metody badań laboratoryjnych w odlewnictwie precyzyjnym" - materiały szkoleniowe dla pracowników odlewni precyzyjnych, Instytut Odlewnictwa, Kraków, Recenzował : Marcin Perzyk

JAKOŚĆ ODLEWÓW W PROCESIE REPLICAST CS W ASPEKCIE OCHRONY ŚRODOWISKA. R. HARATYM 1 Wyższa Szkoła Ekologii i Zarządzania Wawelska 14, 02-061 Warszawa

JAKOŚĆ ODLEWÓW W PROCESIE REPLICAST CS W ASPEKCIE OCHRONY ŚRODOWISKA. R. HARATYM 1 Wyższa Szkoła Ekologii i Zarządzania Wawelska 14, 02-061 Warszawa 15/13 Archives of Foundry, Year 2004, Volume 4, 13 Archiwum Odlewnictwa, Rok 2004, Rocznik 4, Nr 13 PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 JAKOŚĆ ODLEWÓW W PROCESIE REPLICAST CS W ASPEKCIE OCHRONY ŚRODOWISKA R.

Bardziej szczegółowo

BADANIE DOKŁADNOŚCI WYMIAROWEJ W METODZIE ZGAZOWYWANYCH MODELI

BADANIE DOKŁADNOŚCI WYMIAROWEJ W METODZIE ZGAZOWYWANYCH MODELI 118/18 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2006, Rocznik 6, Nr 18 (2/2) ARCHIVES OF FOUNDRY Year 2006, Volume 6, N o 18 (2/2) PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 BADANIE DOKŁADNOŚCI WYMIAROWEJ W METODZIE ZGAZOWYWANYCH

Bardziej szczegółowo

DOKŁADNOŚĆ WYMIAROWA ODLEWÓW PRECYZYJNYCH DLA PROCESU WYPALANYCH MODELI

DOKŁADNOŚĆ WYMIAROWA ODLEWÓW PRECYZYJNYCH DLA PROCESU WYPALANYCH MODELI 11/18 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 006, Rocznik 6, Nr 18 (/) ARCHIVES OF FOUNDRY Year 006, Volume 6, N o 18 (/) PAN Katowice PL ISSN 164-5308 DOKŁADNOŚĆ WYMIAROWA ODLEWÓW PRECYZYJNYCH DLA PROCESU WYPALANYCH

Bardziej szczegółowo

Jakość odlewów w procesie wytapianych modeli oraz Replicast CS w aspekcie ekologii

Jakość odlewów w procesie wytapianych modeli oraz Replicast CS w aspekcie ekologii ARCHIVES of FOUNDRY ENGINEERING Published quarterly as the organ of the Foundry Commission of the Polish Academy of Sciences ISSN (1897-3310) Volume 10 Special Issue 2/2010 151 155 28/2 Jakość odlewów

Bardziej szczegółowo

PRÓBA ZASTOSOWANIA PARAMETRÓW KRZYWEJ UDZIAŁU MATERIAŁOWEGO DO OPISU MIKROGEOMETRII POWIERZCHNI ODLEWÓW PRECYZYJNYCH

PRÓBA ZASTOSOWANIA PARAMETRÓW KRZYWEJ UDZIAŁU MATERIAŁOWEGO DO OPISU MIKROGEOMETRII POWIERZCHNI ODLEWÓW PRECYZYJNYCH 72/14 Archives of Foundry, Year 2004, Volume 4, 14 Archiwum O dlewnictwa, Rok 2004, Rocznik 4, Nr 14 PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 PRÓBA ZASTOSOWANIA PARAMETRÓW KRZYWEJ UDZIAŁU MATERIAŁOWEGO DO OPISU

Bardziej szczegółowo

CENA DOKŁADNOŚCI TYTANOWYCH ODLEWÓW ENDOPROTEZ

CENA DOKŁADNOŚCI TYTANOWYCH ODLEWÓW ENDOPROTEZ DOI: 10.2478/v10077-008-0016-3 D. Myszka, R. Haratym, K. Skalski 1 Politechnika Warszawska, Wydział Inżynierii Produkcji, Instytut Technologii Materiałowych, 1 Politechnika Warszawska, Wydział Inżynierii

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIE DRUKU 3D

ZASTOSOWANIE DRUKU 3D ZASTOSOWANIE DRUKU 3D w odlewnictwie autoryzowany przedstawiciel 3D Lab s.c. 02-949 Warszawa // ul. Ostra 13C T/F: (+48 22) 885 63 23 // M: +48 505 10 10 33 Formy odlewnicze z piasku kwarcowego Budowa

Bardziej szczegółowo

PROJEKT - ODLEWNICTWO

PROJEKT - ODLEWNICTWO W celu wprowadzenia do produkcji nowego wyrobu konieczne jest opracowanie dokumentacji technologicznej, w której skład wchodzą : rysunek konstrukcyjny gotowego wyrobu, rysunek koncepcyjny sposobu odlewania,

Bardziej szczegółowo

IKiFP im. J. Habera PAN

IKiFP im. J. Habera PAN IKiFP im. J. Habera PAN Określenie parametrów technologicznych procesu wykonywania odlewów ze stopów Ti z udziałem materiałów cyrkonowych i itrowych oraz wykonanie modelowych odlewów 15.04.2014 30.09.2014

Bardziej szczegółowo

Odlewnicze procesy technologiczne Kod przedmiotu

Odlewnicze procesy technologiczne Kod przedmiotu Odlewnicze procesy technologiczne - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Odlewnicze procesy technologiczne Kod przedmiotu 06.1-WM-MiBM-TM-P-01_15 Wydział Kierunek Wydział Mechaniczny Mechanika

Bardziej szczegółowo

Nowa ekologiczna metoda wykonywania odlewów z żeliwa sferoidyzowanego lub wermikularyzowanego w formie odlewniczej

Nowa ekologiczna metoda wykonywania odlewów z żeliwa sferoidyzowanego lub wermikularyzowanego w formie odlewniczej PROJEKT NR: POIG.01.03.01-12-061/08 Badania i rozwój nowoczesnej technologii tworzyw odlewniczych odpornych na zmęczenie cieplne Nowa ekologiczna metoda wykonywania odlewów z żeliwa sferoidyzowanego lub

Bardziej szczegółowo

Metalurgia - Tematy Prac magisterskich - Katedra Tworzyw Formierskich, Technologii Formy, Odlewnictwa Metali Nieżelaznych

Metalurgia - Tematy Prac magisterskich - Katedra Tworzyw Formierskich, Technologii Formy, Odlewnictwa Metali Nieżelaznych Metalurgia - Tematy Prac magisterskich - Katedra, Technologii Formy, Odlewnictwa Metali Nieżelaznych 2015-2016 Tematy Prac magisterskich Technologii Formy 2015-2016 Lp. Nazwisko i Imię dyplomanta Temat

Bardziej szczegółowo

Technologie wytwarzania. Opracował Dr inż. Stanisław Rymkiewicz KIM WM PG

Technologie wytwarzania. Opracował Dr inż. Stanisław Rymkiewicz KIM WM PG Technologie wytwarzania Opracował Dr inż. Stanisław Rymkiewicz KIM WM PG Technologie wytwarzania Odlewanie Metalurgia proszków Otrzymywanie monokryształów Otrzymywanie materiałów superczystych Techniki

Bardziej szczegółowo

Recykling złomu obiegowego odlewniczych stopów magnezu poprzez zastosowanie innowacyjnej metody endomodyfikacji

Recykling złomu obiegowego odlewniczych stopów magnezu poprzez zastosowanie innowacyjnej metody endomodyfikacji PROJEKT NR: POIG.01.01.02-00-015/09 Zaawansowane materiały i technologie ich wytwarzania Recykling złomu obiegowego odlewniczych stopów magnezu poprzez zastosowanie innowacyjnej metody endomodyfikacji

Bardziej szczegółowo

Tematy Prac Inżynierskich Pracownia Technologii Formy

Tematy Prac Inżynierskich Pracownia Technologii Formy Tematy Prac Inżynierskich y 2014-2015 Lp. Nazwisko i Imię dyplomanta Temat pracy Opiekun pracy Miejsce praktyki 1 Badania procesu wysychania nowych powłok ochronnych metodą rezystancyjną 2 Marta Zmarzła

Bardziej szczegółowo

OBRÓBKA CIEPLNA SILUMINU AK132

OBRÓBKA CIEPLNA SILUMINU AK132 52/22 Archives of Foundry, Year 2006, Volume 6, 22 Archiwum Odlewnictwa, Rok 2006, Rocznik 6, Nr 22 PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 OBRÓBKA CIEPLNA SILUMINU AK132 J. PEZDA 1 Akademia Techniczno-Humanistyczna

Bardziej szczegółowo

Lp. Nazwisko i Imię dyplomanta

Lp. Nazwisko i Imię dyplomanta Metalurgia - Tematy Prac inżynierskich - Katedra, y, Odlewnictwa Metali Nieżelaznych 05-06 Tematy Prac Inżynierskich y 05-06 3 5 Zespół dwuosobowy 6 Badania procesu wysychania nowych powłok ochronnych

Bardziej szczegółowo

Metalurgia Tematy Prac Magisterskich Katedra Inżynierii Procesów Odlewniczych Rok akademicki 2016/2017

Metalurgia Tematy Prac Magisterskich Katedra Inżynierii Procesów Odlewniczych Rok akademicki 2016/2017 Metalurgia Tematy Prac Magisterskich Katedra Inżynierii Procesów Odlewniczych Rok akademicki 0/0 Pracownia Maszyn Odlewniczych i Konstrukcji Odlewów Madej Kamil Badanie wpływu parametrów I i II fazy odlewania

Bardziej szczegółowo

MODYFIKACJA SILUMINU AK20. F. ROMANKIEWICZ 1 Politechnika Zielonogórska,

MODYFIKACJA SILUMINU AK20. F. ROMANKIEWICZ 1 Politechnika Zielonogórska, 42/44 Solidification of Metals and Alloys, Year 2000, Volume 2, Book No. 44 Krzepnięcie Metali i Stopów, Rok 2000, Rocznik 2, Nr 44 PAN Katowice PL ISSN 0208-9386 MODYFIKACJA SILUMINU AK20 F. ROMANKIEWICZ

Bardziej szczegółowo

Emisja zanieczyszczeń do powietrza w Firmie Oponiarskiej Dębica S.A. w latach

Emisja zanieczyszczeń do powietrza w Firmie Oponiarskiej Dębica S.A. w latach Emisja zanieczyszczeń do powietrza w Firmie Oponiarskiej Dębica S.A. w latach 1997-2007 Konferencja Stan Środowiska w podkarpackim Rzeszów; 04.12.2008r. 13-01-2009 T.C. DĘBICA S.A. (2) Firma Oponiarska

Bardziej szczegółowo

Metalurgia - Tematy Prac Inżynierskich - Katedra Tworzyw Formierskich, Technologii Formy, Odlewnictwa Metali Nieżelaznych

Metalurgia - Tematy Prac Inżynierskich - Katedra Tworzyw Formierskich, Technologii Formy, Odlewnictwa Metali Nieżelaznych Metalurgia - Tematy Prac Inżynierskich - Katedra, y, Odlewnictwa Metali Nieżelaznych 2016-2017 Lp. 1 2 3 4 5 6 7 8 Nazwisko i Imię dyplomanta Temat pracy Badania stanu powierzchni surowej odlewów przemysłowych

Bardziej szczegółowo

METODY UKŁADU RÓWNAŃ BILANSOWYCH OKREŚLANIA WSKAŹNIKÓW SKUMULOWANEJ EMISJI ZANIECZYSZCZEŃ I SKUMULOWANEGO ZUŻYCIA WODY DLA POJEDYNCZEGO WYROBU

METODY UKŁADU RÓWNAŃ BILANSOWYCH OKREŚLANIA WSKAŹNIKÓW SKUMULOWANEJ EMISJI ZANIECZYSZCZEŃ I SKUMULOWANEGO ZUŻYCIA WODY DLA POJEDYNCZEGO WYROBU PRACE INSTYTUTU TECHNIKI BUDOWLANEJ - KWARTALNIK nr 1 (113) 2000 BUILDING RESEARCH INSTITUTE - QUARTERLY No 1 (113) 2000 Jan Górzyński* METODY UKŁADU RÓWNAŃ BILANSOWYCH OKREŚLANIA WSKAŹNIKÓW SKUMULOWANEJ

Bardziej szczegółowo

MODYFIKACJA BRĄZU SPIŻOWEGO CuSn4Zn7Pb6

MODYFIKACJA BRĄZU SPIŻOWEGO CuSn4Zn7Pb6 12/40 Solidification of Metals and Alloys, Year 1999, Volume 1, Book No. 40 Krzepnięcie Metali i Stopów, Rok 1999, Rocznik 1, Nr 40 PAN Katowice PL ISSN 0208-9386 MODYFIKACJA BRĄZU SPIŻOWEGO CuSn4Zn7Pb6

Bardziej szczegółowo

CIĄGŁE ODLEWANIE ALUMINIUM A ASPEKTY OCHRONY ŚRODOWISKA

CIĄGŁE ODLEWANIE ALUMINIUM A ASPEKTY OCHRONY ŚRODOWISKA 18/20 Archives of Foundry, Year 2006, Volume 6, 20 Archiwum Odlewnictwa, Rok 2006, Rocznik 6, Nr 20 PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 CIĄGŁE ODLEWANIE ALUMINIUM A ASPEKTY OCHRONY ŚRODOWISKA J. ŚLIWAKOWSKI

Bardziej szczegółowo

Opisy efektów kształcenia dla modułu

Opisy efektów kształcenia dla modułu Karta modułu - Projektowanie form dla odlewnictwa artystycznego i precyzyjnego 1 / 5 Nazwa modułu: Projektowanie form dla odlewnictwa artystycznego i precyzyjnego Rocznik: 2012/2013 Kod: OM-2-212-s Punkty

Bardziej szczegółowo

Dr hab. inż. Jan Duda. Wykład dla studentów kierunku Zarządzanie i Inżynieria Produkcji

Dr hab. inż. Jan Duda. Wykład dla studentów kierunku Zarządzanie i Inżynieria Produkcji Automatyzacja i Robotyzacja Procesów Produkcyjnych Dr hab. inż. Jan Duda Wykład dla studentów kierunku Zarządzanie i Inżynieria Produkcji Podstawowe pojęcia Automatyka Nauka o metodach i układach sterowania

Bardziej szczegółowo

PL B1. Sposób kucia półfabrykatu zwłaszcza do wytwarzania wyrobów płaskich z jednym żebrem o zarysie trójkątnym

PL B1. Sposób kucia półfabrykatu zwłaszcza do wytwarzania wyrobów płaskich z jednym żebrem o zarysie trójkątnym PL 215504 B1 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 215504 (13) B1 Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (21) Numer zgłoszenia: 395408 (22) Data zgłoszenia: 22.06.2011 (51) Int.Cl.

Bardziej szczegółowo

FOTOELEKTRYCZNA REJESTRACJA ENERGII PROMIENIOWANIA KRZEPNĄCEGO STOPU

FOTOELEKTRYCZNA REJESTRACJA ENERGII PROMIENIOWANIA KRZEPNĄCEGO STOPU 13/8 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 23, Rocznik 3, Nr 8 Archives of Foundry Year 23, Volume 3, Book 8 PAN - Katowice PL ISSN 1642-538 FOTOELEKTRYCZNA REJESTRACJA ENERGII PROMIENIOWANIA KRZEPNĄCEGO STOPU Z. NIEDŹWIEDZKI

Bardziej szczegółowo

KOMPUTEROWE PLANOWANIE PRODUKCJI ODLEWÓW PRECYZYJNYCH SYSTEMEM ERP

KOMPUTEROWE PLANOWANIE PRODUKCJI ODLEWÓW PRECYZYJNYCH SYSTEMEM ERP 54/17 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2005, Rocznik 5, Nr 17 Archives of Foundry Year 2005, Volume 5, Book 17 PAN - Katowice PL ISSN 1642-5308 KOMPUTEROWE PLANOWANIE PRODUKCJI ODLEWÓW PRECYZYJNYCH SYSTEMEM ERP

Bardziej szczegółowo

BADANIA SKURCZU LINIOWEGO W OKRESIE KRZEPNIĘCIA I STYGNIĘCIA STOPU AlSi 6.9

BADANIA SKURCZU LINIOWEGO W OKRESIE KRZEPNIĘCIA I STYGNIĘCIA STOPU AlSi 6.9 25/19 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2006, Rocznik 6, Nr 19 Archives of Foundry Year 2006, Volume 6, Book 19 PAN - Katowice PL ISSN 1642-5308 BADANIA SKURCZU LINIOWEGO W OKRESIE KRZEPNIĘCIA I STYGNIĘCIA STOPU

Bardziej szczegółowo

Przemysł cementowy w Polsce

Przemysł cementowy w Polsce Przemysł cementowy w Polsce Przemysł cementowy w Polsce, pod względem wielkości produkcji znajduje się na siódmym miejscu wśród europejskich producentów cementu. Głęboka modernizacja techniczna, jaka miała

Bardziej szczegółowo

ODLEWNICTWO CIŚNIENIOWE METALI I FORMOWANIE WTRYSKOWE TWORZYW SZTUCZNYCH

ODLEWNICTWO CIŚNIENIOWE METALI I FORMOWANIE WTRYSKOWE TWORZYW SZTUCZNYCH ODLEWNICTWO CIŚNIENIOWE METALI I FORMOWANIE WTRYSKOWE TWORZYW SZTUCZNYCH Zbigniew Bonderek, Stefan Chromik Kraków 2006 r. WYDAWNICTWO NAUKOWE AKAPIT Recenzenci: Prof. Dr hab. Inż. Józef Dańko Prof. Dr

Bardziej szczegółowo

WYKORZYSTANIE TECHNOLOGII MODELI CIEPLNIE ZGAZOWYWANYCH DO WYKONANIA ODLEWÓW STOSOWANYCH W GEOTECHNICE. Instytut Odlewnictwa w Krakowie,

WYKORZYSTANIE TECHNOLOGII MODELI CIEPLNIE ZGAZOWYWANYCH DO WYKONANIA ODLEWÓW STOSOWANYCH W GEOTECHNICE. Instytut Odlewnictwa w Krakowie, 120/18 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2006, Rocznik 6, Nr 18 (2/2) ARCHIVES OF FOUNDRY Year 2006, Volume 6, N o 18 (2/2) PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 WYKORZYSTANIE TECHNOLOGII MODELI CIEPLNIE ZGAZOWYWANYCH

Bardziej szczegółowo

SYSTEM INFORMATYCZNEGO WSPOMAGANIA ZARZĄDZANIA GOSPODARKĄ MATERIAŁAMI WSADOWYMI W ODLEWNI PRIMA-ŁÓDŹ

SYSTEM INFORMATYCZNEGO WSPOMAGANIA ZARZĄDZANIA GOSPODARKĄ MATERIAŁAMI WSADOWYMI W ODLEWNI PRIMA-ŁÓDŹ 4/12 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2004, Rocznik 4, Nr 12 Archives of Foundry Year 2004, Volume 4, Book 12 PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 SYSTEM INFORMATYCZNEGO WSPOMAGANIA ZARZĄDZANIA GOSPODARKĄ MATERIAŁAMI

Bardziej szczegółowo

ŻELIWNE ŁOŻYSKA ŚLIZGOWE ODPORNE NA ZUŻYCIE ŚCIERNE

ŻELIWNE ŁOŻYSKA ŚLIZGOWE ODPORNE NA ZUŻYCIE ŚCIERNE 19/39 Solidification of Metals and Alloys, Year 1999, Volume 1, Book No. 39 Krzepnięcie Metali i Stopów, Rok 1999, Rocznik 1, Nr 39 PAN Katowice PL ISSN 0208-9386 ŻELIWNE ŁOŻYSKA ŚLIZGOWE ODPORNE NA ZUŻYCIE

Bardziej szczegółowo

BADANIA SKURCZU LINIOWEGO W OKRESIE KRZEPNIĘCIA I STYGNIĘCIA STOPU AlSi 5.4

BADANIA SKURCZU LINIOWEGO W OKRESIE KRZEPNIĘCIA I STYGNIĘCIA STOPU AlSi 5.4 9/18 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2006, Rocznik 6, Nr 18 (1/2) ARCHIVES OF FOUNDRY Year 2006, Volume 6, N o 18 (1/2) PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 BADANIA SKURCZU LINIOWEGO W OKRESIE KRZEPNIĘCIA I STYGNIĘCIA

Bardziej szczegółowo

PL B1. POLWAX SPÓŁKA AKCYJNA, Jasło, PL BUP 21/12. IZABELA ROBAK, Chorzów, PL GRZEGORZ KUBOSZ, Czechowice-Dziedzice, PL

PL B1. POLWAX SPÓŁKA AKCYJNA, Jasło, PL BUP 21/12. IZABELA ROBAK, Chorzów, PL GRZEGORZ KUBOSZ, Czechowice-Dziedzice, PL PL 214177 B1 RZECZPOSPOLITA POLSKA (12) OPIS PATENTOWY (19) PL (11) 214177 (13) B1 (21) Numer zgłoszenia: 394360 (51) Int.Cl. B22C 1/02 (2006.01) C08L 91/08 (2006.01) Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej

Bardziej szczegółowo

Obliczenie efektu ekologicznego zadania Remont dachu z ociepleniem budynku szkoły Zespół Szkół nr 1 w Kędzierzynie - Koźlu

Obliczenie efektu ekologicznego zadania Remont dachu z ociepleniem budynku szkoły Zespół Szkół nr 1 w Kędzierzynie - Koźlu ul. Partyzantów 26c/12, 47-220 Kędzierzyn - Koźle pracownia : Al. Jana Pawła II 4 p.210, 47-220 Kędzierzyn - Koźle tel. / fax (077) 484055 NIP 749 109 04-98 Temat: Obliczenie efektu ekologicznego zadania

Bardziej szczegółowo

Sytuacja odlewnictwa na świecie, w Europie i w Polsce

Sytuacja odlewnictwa na świecie, w Europie i w Polsce Jerzy J. Sobczak Elżbieta Balcer Agnieszka Kryczek Sytuacja odlewnictwa na świecie, w Europie i w Polsce - 1 - ŚWIAT Produkcja odlewów 2012 Wielkość globalnej produkcji odlewów 101,3 mln ton Wzrost w stosunku

Bardziej szczegółowo

Karta (sylabus) modułu/przedmiotu [Inżynieria Materiałowa] Studia I stopnia

Karta (sylabus) modułu/przedmiotu [Inżynieria Materiałowa] Studia I stopnia Karta (sylabus) modułu/przedmiotu [Inżynieria Materiałowa] Studia I stopnia Przedmiot: Metalurgia i technologie odlewnicze Rodzaj przedmiotu: Obowiązkowy Kod przedmiotu: IM 1 N 0 6-0_0 Rok: I Semestr:

Bardziej szczegółowo

ZRÓWNOWAŻONA OCENA NA PRZYKŁADZIE MATERIAŁU TERMOIZOLACYJNEGO

ZRÓWNOWAŻONA OCENA NA PRZYKŁADZIE MATERIAŁU TERMOIZOLACYJNEGO ZRÓWNOWAŻONA OCENA NA PRZYKŁADZIE MATERIAŁU TERMOIZOLACYJNEGO Zrównoważony rozwój informacje ogólne EKOLOGICZNE środowisko naturalne Zrównoważone warunki życia SPOŁECZNE oddziaływania i warunki socjalne

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA OPOLSKA WYDZIAŁ BUDOWNICTWA Katedra Inżynierii Materiałów Budowlanych Laboratorium Materiałów Budowlanych. Raport LMB 326/2012

POLITECHNIKA OPOLSKA WYDZIAŁ BUDOWNICTWA Katedra Inżynierii Materiałów Budowlanych Laboratorium Materiałów Budowlanych. Raport LMB 326/2012 POLITECHNIKA OPOLSKA WYDZIAŁ BUDOWNICTWA Katedra Inżynierii Materiałów Budowlanych Laboratorium Materiałów Budowlanych Raport 326/2012 WDROŻENIE WYNIKÓW BADAŃ WYTRZYMAŁOŚCI BETONU NA ŚCISKANIE ORAZ GŁĘBOKOŚCI

Bardziej szczegółowo

ANALIZA KRZEPNIĘCIA I BADANIA MIKROSTRUKTURY PODEUTEKTYCZNYCH STOPÓW UKŁADU Al-Si

ANALIZA KRZEPNIĘCIA I BADANIA MIKROSTRUKTURY PODEUTEKTYCZNYCH STOPÓW UKŁADU Al-Si 53/22 Archives of Foundry, Year 2006, Volume 6, 22 Archiwum Odlewnictwa, Rok 2006, Rocznik 6, Nr 22 PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 ANALIZA KRZEPNIĘCIA I BADANIA MIKROSTRUKTURY PODEUTEKTYCZNYCH STOPÓW UKŁADU

Bardziej szczegółowo

Rok akademicki: 2015/2016 Kod: MME-1-714-s Punkty ECTS: 5. Poziom studiów: Studia I stopnia Forma i tryb studiów: -

Rok akademicki: 2015/2016 Kod: MME-1-714-s Punkty ECTS: 5. Poziom studiów: Studia I stopnia Forma i tryb studiów: - Nazwa modułu: Gospodarka energetyczna Rok akademicki: 2015/2016 Kod: MME-1-714-s Punkty ECTS: 5 Wydział: Inżynierii Metali i Informatyki Przemysłowej Kierunek: Metalurgia Specjalność: - Poziom studiów:

Bardziej szczegółowo

REJESTRACJA PROCESÓW KRYSTALIZACJI METODĄ ATD-AED I ICH ANALIZA METALOGRAFICZNA

REJESTRACJA PROCESÓW KRYSTALIZACJI METODĄ ATD-AED I ICH ANALIZA METALOGRAFICZNA 22/38 Solidification of Metals and Alloys, No. 38, 1998 Krzepnięcie Metali i Stopów, nr 38, 1998 PAN Katowice PL ISSN 0208-9386 REJESTRACJA PROCESÓW KRYSTALIZACJI METODĄ ATD-AED I ICH ANALIZA METALOGRAFICZNA

Bardziej szczegółowo

WPŁYW DODATKÓW STOPOWYCH NA WŁASNOŚCI STOPU ALUMINIUM KRZEM O NADEUTEKTYCZNYM SKŁADZIE

WPŁYW DODATKÓW STOPOWYCH NA WŁASNOŚCI STOPU ALUMINIUM KRZEM O NADEUTEKTYCZNYM SKŁADZIE WYDZIAŁ ODLEWNICTWA AGH Oddział Krakowski STOP XXXIV KONFERENCJA NAUKOWA Kraków - 19 listopada 2010 r. Marcin PIĘKOŚ 1, Stanisław RZADKOSZ 2, Janusz KOZANA 3,Witold CIEŚLAK 4 WPŁYW DODATKÓW STOPOWYCH NA

Bardziej szczegółowo

OCENA STANU FORM WILGOTNYCH I SUSZONYCH METODĄ ULTRADŹWIĘKOWĄ. J. Zych 1. Wydział Odlewnictwa Akademia Górniczo-Hutnicza im. S. Staszica w Krakowie

OCENA STANU FORM WILGOTNYCH I SUSZONYCH METODĄ ULTRADŹWIĘKOWĄ. J. Zych 1. Wydział Odlewnictwa Akademia Górniczo-Hutnicza im. S. Staszica w Krakowie SUSZONYCH METODĄ ULTRADŹWIĘKOWĄ J. Zych 1 Wydział Odlewnictwa Akademia Górniczo-Hutnicza im. S. Staszica w Krakowie 1. Wprowadzenie Stan formy odlewniczej przygotowanej do zalewania to zespół cech, opisujących

Bardziej szczegółowo

Rozwój technologii żeliwa ADI w Polsce

Rozwój technologii żeliwa ADI w Polsce Rozwój technologii żeliwa ADI w Polsce instytut odlewnictwa Kraków 2009 Opracowanie redakcyjne Marta Konieczna, Adam Kowalski, Józef Turzyński Skład komputerowy Agnieszka Fiutowska Projekt okładki i opracowanie

Bardziej szczegółowo

dr inż. Cezary SENDEROWSKI

dr inż. Cezary SENDEROWSKI Wojskowa Akademia Techniczna Wydział Nowych Technologii i Chemii Katedra Zaawansowanych Materiałów i Technologii Rodzaj studiów: studia inżynierskie Kierunek: mechanika i budowa maszyn Specjalność: wszystkie

Bardziej szczegółowo

METODA SZYBKIEGO PROTOTYPOWANIA WOSKOWYCH MODELI ŁOPATEK W MATRYCACH SILIKONOWYCH

METODA SZYBKIEGO PROTOTYPOWANIA WOSKOWYCH MODELI ŁOPATEK W MATRYCACH SILIKONOWYCH 116/18 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2006, Rocznik 6, Nr 18 (2/2) ARCHIVES OF FOUNDRY Year 2006, Volume 6, N o 18 (2/2) PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 METODA SZYBKIEGO PROTOTYPOWANIA WOSKOWYCH MODELI ŁOPATEK

Bardziej szczegółowo

Techniki wytwarzania - odlewnictwo

Techniki wytwarzania - odlewnictwo Techniki wytwarzania - odlewnictwo Główne elementy układu wlewowego Układy wlewowe Struga metalu Przekrój minimalny Produkcja odlewów na świecie Odbieranie ciepła od odlewów przez formę Krystalizacja Schematyczne

Bardziej szczegółowo

MECHANICZNYCH STOPU CHROMO-KOBALTOWEGO W ZALEśNO NOŚCI OD TECHNOLOGII ODLEWANIA. Joanna Wasylów

MECHANICZNYCH STOPU CHROMO-KOBALTOWEGO W ZALEśNO NOŚCI OD TECHNOLOGII ODLEWANIA. Joanna Wasylów ANALIZA WŁAŚCIWOW CIWOŚCI MECHANICZNYCH STOPU CHROMO-KOBALTOWEGO W ZALEśNO NOŚCI OD TECHNOLOGII ODLEWANIA Joanna Wasylów Błędy podczas projektowania, modelowania i odlewania szkieletu koryguje się w kolejnych

Bardziej szczegółowo

WYKORZYSTANIE TECHNOLOGII RAPID PROTOTYPING W ODLEWNICTWIE PRECYZYJNYM

WYKORZYSTANIE TECHNOLOGII RAPID PROTOTYPING W ODLEWNICTWIE PRECYZYJNYM 117/18 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2006, Rocznik 6, Nr 18 (2/2) ARCHIVES OF FOUNDRY Year 2006, Volume 6, N o 18 (2/2) PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 WYKORZYSTANIE TECHNOLOGII RAPID PROTOTYPING W ODLEWNICTWIE

Bardziej szczegółowo

EKSPERYMENTALNE MODELOWANIE STYGNIĘCIA ODLEWU W FORMIE

EKSPERYMENTALNE MODELOWANIE STYGNIĘCIA ODLEWU W FORMIE 64/14 Archives of Foundry, Year 2004, Volume 4, 14 Archiwum Odlewnictwa, Rok 2004, Rocznik 4, Nr 14 PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 EKSPERYMENTALNE MODELOWANIE STYGNIĘCIA ODLEWU W FORMIE A. STUDNICKI 1

Bardziej szczegółowo

ROZKŁAD TWARDOŚCI I MIKROTWARDOŚCI OSNOWY ŻELIWA CHROMOWEGO ODPORNEGO NA ŚCIERANIE NA PRZEKROJU MODELOWEGO ODLEWU

ROZKŁAD TWARDOŚCI I MIKROTWARDOŚCI OSNOWY ŻELIWA CHROMOWEGO ODPORNEGO NA ŚCIERANIE NA PRZEKROJU MODELOWEGO ODLEWU 35/9 Archives of Foundry, Year 2003, Volume 3, 9 Archiwum Odlewnictwa, Rok 2003, Rocznik 3, Nr 9 PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 ROZKŁAD TWARDOŚCI I MIKROTWARDOŚCI OSNOWY ŻELIWA CHROMOWEGO ODPORNEGO NA

Bardziej szczegółowo

PRZEGLĄD ODLEWNICTWA T

PRZEGLĄD ODLEWNICTWA T PRZEGLĄD ODLEWNICTWA T. 60-2010 SPIS TREŚCI Nr 1/2 8 Obliczanie optymalnej ilości powietrza dmuchu do żeliwiaków koksowych - zimny dmuch, z normalną zawartością tlenu (rozwiązanie stuletniego problemu

Bardziej szczegółowo

2.1. Projekt Inteligentna Energia dla Europy 2.2. Rozwój gospodarczy PKB 2.3. Zużycie i ceny energii 2.4. Zużycie i ceny energii c.d. 2.5.

2.1. Projekt Inteligentna Energia dla Europy 2.2. Rozwój gospodarczy PKB 2.3. Zużycie i ceny energii 2.4. Zużycie i ceny energii c.d. 2.5. 2.1. Projekt Inteligentna Energia dla Europy 2.2. Rozwój gospodarczy PKB 2.3. Zużycie i ceny energii 2.4. Zużycie i ceny energii c.d. 2.5. Zużycie i ceny energii c.d. 2.6. Wskaźniki makroekonomiczne 2.7.

Bardziej szczegółowo

GNIAZDO FORMIERSKIE Z WIELOZAWOROWĄ GŁOWICĄ IMPULSOWĄ

GNIAZDO FORMIERSKIE Z WIELOZAWOROWĄ GŁOWICĄ IMPULSOWĄ GNIAZDO FORMIERSKIE Z WIELOZAWOROWĄ GŁOWICĄ IMPULSOWĄ Tadeusz Mikulczyński Zdzisław Samsonowicz Mirosław Ganczarek *Instytut Technologii Maszyn i Automatyzacji Politechniki Wrocławskiej Janusz Polański

Bardziej szczegółowo

MASZYNY ODLEWNICZE Casting machines and mechanisms PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

MASZYNY ODLEWNICZE Casting machines and mechanisms PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu Kierunek: Zarządzanie i Inżynieria Produkcji Rodzaj przedmiotu: specjalnościowy Rodzaj zajęć: Wyk., Sem. MASZYNY ODLEWNICZE Casting machines and mechanisms Poziom studiów: studia II stopnia

Bardziej szczegółowo

Metalurgia - Tematy Prac Magisterskich Katedra Inżynierii Procesów Odlewniczych

Metalurgia - Tematy Prac Magisterskich Katedra Inżynierii Procesów Odlewniczych Metalurgia - Tematy Prac Magisterskich Katedra Inżynierii Procesów 0-0 Pracownia Mechanizacji, Automatyzacji i Projektowania Odlewni Lp. Nazwisko i Imię Temat pracy Opiekun pracy Miejsce Algorytm bilansowania

Bardziej szczegółowo

Kompozyty i nanokompozyty ceramiczno-metalowe dla przemysłu lotniczego i samochodowego (KomCerMet)

Kompozyty i nanokompozyty ceramiczno-metalowe dla przemysłu lotniczego i samochodowego (KomCerMet) Instytut Metalurgii i Inżynierii Materiałowej im. Aleksandra Krupkowskiego Polskiej Akademii Nauk w Krakowie informuje o realizacji projektu: Kompozyty i nanokompozyty ceramiczno-metalowe dla przemysłu

Bardziej szczegółowo

Opis przedmiotu: Ochrona środowiska w transporcie

Opis przedmiotu: Ochrona środowiska w transporcie Opis przedmiotu: Ochrona środowiska w transporcie Kod przedmiotu Nazwa przedmiotu TR.SIS408 Ochrona środowiska w transporcie Wersja przedmiotu 2013/14 A. Usytuowanie przedmiotu w systemie studiów Poziom

Bardziej szczegółowo

TECHNOLOGIA ŻYWNOŚCI CZ. 1 PODSTAWY TECHNOLOGII ŻYWNOŚCI

TECHNOLOGIA ŻYWNOŚCI CZ. 1 PODSTAWY TECHNOLOGII ŻYWNOŚCI TECHNOLOGIA ŻYWNOŚCI CZ. 1 PODSTAWY TECHNOLOGII ŻYWNOŚCI Praca zbiorowa pod red. Ewy Czarnieckiej-Skubina SPIS TREŚCI Rozdział 1. Wiadomości wstępne 1.1. Definicja i zakres pojęcia technologia 1.2. Podstawowe

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp 9 ROK 2008

Spis treści. Wstęp 9 ROK 2008 Spis treści Wstęp 9 I. METALE I ICH STOPY 1. Wprowadzenie nowoczesnych metod do badań odlewów i materiałów odlewniczych z wykorzystaniem nowej aparatury, będącej na wyposażeniu Zespołu Laboratoriów Badawczych.

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu ODLEWNICTWO STOPÓW ŻELAZA Casting of ferrous alloys Kierunek: Zarządzanie i Inżynieria Produkcji Management and Engineering of Production Rodzaj przedmiotu: specjalnościowy Poziom studiów:

Bardziej szczegółowo

FILTRACJA STALIWA SYMULACJA PROCESU NA PRZYKŁADZIE ODLEWU O MASIE 700 KG. S. PYSZ 1, J. STACHAŃCZYK 2 Instytut Odlewnictwa w Krakowie

FILTRACJA STALIWA SYMULACJA PROCESU NA PRZYKŁADZIE ODLEWU O MASIE 700 KG. S. PYSZ 1, J. STACHAŃCZYK 2 Instytut Odlewnictwa w Krakowie 65/18 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2006, Rocznik 6, Nr 18 (1/2) ARCHIVES OF FOUNDRY Year 2006, Volume 6, N o 18 (1/2) PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 FILTRACJA STALIWA SYMULACJA PROCESU NA PRZYKŁADZIE ODLEWU

Bardziej szczegółowo

MODELOWANIE PARAMETRÓW PROCESU ENERGOOSZCZĘDNEJ PRODUKCJI ELEMENTÓW KONSTRUKCJI BUDOWLANYCH METALOWYCH

MODELOWANIE PARAMETRÓW PROCESU ENERGOOSZCZĘDNEJ PRODUKCJI ELEMENTÓW KONSTRUKCJI BUDOWLANYCH METALOWYCH Budownictwo o zoptymalizowanym potencjale energetycznym Tadeusz BOBKO Politechnika Częstochowska Piotr CAŁUSIŃSKI Częstochowa MODELOWANIE PARAMETRÓW PROCESU ENERGOOSZCZĘDNEJ PRODUKCJI ELEMENTÓW KONSTRUKCJI

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIE ODLEWANIA ODŚRODKOWEGO DO WYKONYWANIA CIENKOŚCIENNYCH ODLEWÓW PRECYZYJNYCH

ZASTOSOWANIE ODLEWANIA ODŚRODKOWEGO DO WYKONYWANIA CIENKOŚCIENNYCH ODLEWÓW PRECYZYJNYCH 125/18 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2006, Rocznik 6, Nr 18 (2/2) ARCHIVES OF FOUNDRY Year 2006, Volume 6, N o 18 (2/2) PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 ZASTOSOWANIE ODLEWANIA ODŚRODKOWEGO DO WYKONYWANIA CIENKOŚCIENNYCH

Bardziej szczegółowo

Badania właściwości mieszanek woskowych stosowanych w technologii wytapianych modeli nowe metody badań

Badania właściwości mieszanek woskowych stosowanych w technologii wytapianych modeli nowe metody badań A R C H I V E S of F O U N D R Y E N G I N E E R I N G Published quarterly as the organ of the Foundry Commission of the Polish Academy of Sciences ISSN (1897-3310) Volume 12 Special Issue 1/2012 199 204

Bardziej szczegółowo

REDUXCO. Katalizator spalania. Leszek Borkowski DAGAS sp z.o.o. D/LB/6/13 GreenEvo

REDUXCO. Katalizator spalania. Leszek Borkowski DAGAS sp z.o.o. D/LB/6/13 GreenEvo Katalizator spalania DAGAS sp z.o.o Katalizator REDUXCO - wpływa na poprawę efektywności procesu spalania paliw stałych, ciekłych i gazowych w różnego rodzaju kotłach instalacji wytwarzających energie

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Kierunek: Kompozyty odlewane Zarządzanie i Inżynieria Produkcji Production Engineering and Management Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy Poziom studiów: studia II stopnia Rodzaj zajęć: Wyk.

Bardziej szczegółowo

PRZEGLĄD ODLEWNICTWA R

PRZEGLĄD ODLEWNICTWA R PRZEGLĄD ODLEWNICTWA R. 62-2012 SPIS TREŚCI nr 1/2 10 Sytuacja odlewnictwa w Polsce i na świecie - stan aktualny i prognozy / J. J. Sobczak, E. Balcer, A. Kryczek 28 Jakie są perspektywy rynku metali ziem

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIE SZYBKIEGO PROTOTYPOWANIA DO WY- TWARZANIA ODLEWANYCH ENDOPROTEZ TYTANO- WYCH O SPECJALNIE UKSZTAŁTOWANEJ GEOMETRII POWIERZCHNI

ZASTOSOWANIE SZYBKIEGO PROTOTYPOWANIA DO WY- TWARZANIA ODLEWANYCH ENDOPROTEZ TYTANO- WYCH O SPECJALNIE UKSZTAŁTOWANEJ GEOMETRII POWIERZCHNI Dawid Myszka, Grzegorz Wróblewski, Jarosław Modzelewski, Roman Haratym, Aleksander Karwiński ZASTOSOWANIE SZYBKIEGO PROTOTYPOWANIA DO WY- TWARZANIA ODLEWANYCH ENDOPROTEZ TYTANO- WYCH O SPECJALNIE UKSZTAŁTOWANEJ

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY SPIEKANE (SPIEKI)

MATERIAŁY SPIEKANE (SPIEKI) MATERIAŁY SPIEKANE (SPIEKI) Metalurgia proszków jest dziedziną techniki, obejmującą metody wytwarzania proszków metali lub ich mieszanin z proszkami niemetali oraz otrzymywania wyrobów z tych proszków

Bardziej szczegółowo

TECHNOLOGIA MASZYN. Wykład dr inż. A. Kampa

TECHNOLOGIA MASZYN. Wykład dr inż. A. Kampa TECHNOLOGIA MASZYN Wykład dr inż. A. Kampa Technologia - nauka o procesach wytwarzania lub przetwarzania, półwyrobów i wyrobów. - technologia maszyn, obejmuje metody kształtowania materiałów, połączone

Bardziej szczegółowo

Doświadczenia z użyciem węgli procesowych w bentonicie

Doświadczenia z użyciem węgli procesowych w bentonicie ARCH IVES of FOUNDRY ENGINEERING Published quarterly as the organ of the Foundry Commission of the Polish Academy of Sciences ISSN (1897-3310) Volume 8 Special Issue 2/2008 31 35 6/2 Doświadczenia z użyciem

Bardziej szczegółowo

Materiały pomocnicze do projektowania TBM

Materiały pomocnicze do projektowania TBM Materiały pomocnicze projektowania TBM Oprac. Jerzy Z. Sobolewski Rozdz. 1. Projektowanie odlewów i odkuwek Rozdz. 2. Projektowanie uchwytów specjalnych obróbki skrawaniem Rozdz. 3. Projektowanie tłoczników

Bardziej szczegółowo

MIKROGEOMETRIA POWIERZCHNI ODLEWÓW Z ŻELIWA SFEROIDALNEGO WYKONANYCH METODĄ PEŁNEJ FORMY

MIKROGEOMETRIA POWIERZCHNI ODLEWÓW Z ŻELIWA SFEROIDALNEGO WYKONANYCH METODĄ PEŁNEJ FORMY 14/5 Archives of Foundry, Year 2002, Volume 2, 5 Archiwum O dlewnictwa, Rok 2002, Rocznik 2, Nr 5 PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 MIKROGEOMETRIA POWIERZCHNI ODLEWÓW Z ŻELIWA SFEROIDALNEGO WYKONANYCH METODĄ

Bardziej szczegółowo

1\:r.o:cpnięcie Metali i Stopów, Nr 33, 1997 PAN- Oddzial Katowice l' L ISSN 0208-9386

1\:r.o:cpnięcie Metali i Stopów, Nr 33, 1997 PAN- Oddzial Katowice l' L ISSN 0208-9386 33/32 Solidiiikation of Metllls and Alloys, No. 33, 1997 1\:r.o:cpnięcie Metali i Stopów, Nr 33, 1997 PAN- Oddzial Katowice l' L ISSN 0208-9386 KONCEPCJA STEROWANIA PROCESEM MECHANICZNEJ REGENERACJI OSNOWY

Bardziej szczegółowo

BADANIA MATERIAŁOWE ODLEWÓW GŁOWIC SILNIKÓW

BADANIA MATERIAŁOWE ODLEWÓW GŁOWIC SILNIKÓW 16/38 Solidification of Metals and Alloys, No. 38, 1998 Krzepnięcie Metali i Stopów, nr 38, 1998 PAN Katowice PL ISSN 0208-9386 BADANIA MATERIAŁOWE ODLEWÓW GŁOWIC SILNIKÓW ORŁOWICZ Władysław, OPIEKUN Zenon

Bardziej szczegółowo

Inżynieria bezpieczeństwa i ekologia transportu

Inżynieria bezpieczeństwa i ekologia transportu Opis przedmiotu Kod przedmiotu TR.SIS408 Nazwa przedmiotu Ochrona środowiska w transporcie Wersja przedmiotu 2015/16 A. Usytuowanie przedmiotu w systemie studiów Poziom kształcenia Studia I stopnia Forma

Bardziej szczegółowo

KATEDRA WYTRZYMAŁOŚCI MATERIAŁÓW I METOD KOMPUTEROWYCH MECHANIKI. Wydział Mechaniczny Technologiczny POLITECHNIKA ŚLĄSKA W GLIWICACH

KATEDRA WYTRZYMAŁOŚCI MATERIAŁÓW I METOD KOMPUTEROWYCH MECHANIKI. Wydział Mechaniczny Technologiczny POLITECHNIKA ŚLĄSKA W GLIWICACH KATEDRA WYTRZYMAŁOŚCI MATERIAŁÓW I METOD KOMPUTEROWYCH MECHANIKI Wydział Mechaniczny Technologiczny POLITECHNIKA ŚLĄSKA W GLIWICACH PRACA DYPLOMOWA MAGISTERSKA Obliczenie rozkładu temperatury generującego

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: PROJEKTOWANIE PROCESÓW TECHNOLOGICZNYCH Designing of technological processes Kierunek: Mechatronika Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy na specjalności: Systemy Sterowania Rodzaj zajęć: Ćwiczenia

Bardziej szczegółowo

WPŁYW WIELKOŚCI WYDZIELEŃ GRAFITU NA WYTRZYMAŁOŚĆ ŻELIWA SFEROIDALNEGO NA ROZCIĄGANIE

WPŁYW WIELKOŚCI WYDZIELEŃ GRAFITU NA WYTRZYMAŁOŚĆ ŻELIWA SFEROIDALNEGO NA ROZCIĄGANIE 15/12 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2004, Rocznik 4, Nr 12 Archives of Foundry Year 2004, Volume 4, Book 12 PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 WPŁYW WIELKOŚCI WYDZIELEŃ GRAFITU NA WYTRZYMAŁOŚĆ ŻELIWA SFEROIDALNEGO

Bardziej szczegółowo

Komputerowe narzędzia wspomagające prowadzenie i dokumentowanie oceny ryzyka przy projektowaniu maszyn

Komputerowe narzędzia wspomagające prowadzenie i dokumentowanie oceny ryzyka przy projektowaniu maszyn Komputerowe narzędzia wspomagające prowadzenie i dokumentowanie oceny ryzyka przy projektowaniu maszyn Opracowanie modelu narzędzi metodycznych do oceny ryzyka związanego z zagrożeniami pyłowymi w projektowaniu

Bardziej szczegółowo

Efektywność środowiskowa zrównoważonego rozwoju w łańcuchu dostaw

Efektywność środowiskowa zrównoważonego rozwoju w łańcuchu dostaw Efektywność środowiskowa zrównoważonego rozwoju w łańcuchu dostaw na przykładzie zakładu produkcji detergentów Henkel Polska w Raciborzu Od CSR komunikacyjnego do sustainability Warszawa, 4 października

Bardziej szczegółowo

WYBRANE BADANIA IMPULSOWEGO ZAGĘSZCZANIA MAS FORMIERSKICH

WYBRANE BADANIA IMPULSOWEGO ZAGĘSZCZANIA MAS FORMIERSKICH 33/38 Solitlifikation of Metais and Alloys, No. 33, 1997 Kr-.tctmi~cie Metali i S!oJlÓW, Nr 33, 1997 PAN- Oddział Katowice PL ISSN 0208-9386 WYBRANE BADANIA IMPULSOWEGO ZAGĘSZCZANIA MAS FORMIERSKICH Domżał

Bardziej szczegółowo

Spis treści Przedmowa

Spis treści Przedmowa Spis treści Przedmowa 1. Wprowadzenie do problematyki konstruowania - Marek Dietrich (p. 1.1, 1.2), Włodzimierz Ozimowski (p. 1.3 -i-1.7), Jacek Stupnicki (p. l.8) 1.1. Proces konstruowania 1.2. Kryteria

Bardziej szczegółowo

KONSPEKT DO KURSU NA TEMAT : Elementy utrzymujące protezy częściowe Belgijskiej firmy CEKA organizowany przez firmę Ciapdent

KONSPEKT DO KURSU NA TEMAT : Elementy utrzymujące protezy częściowe Belgijskiej firmy CEKA organizowany przez firmę Ciapdent KONSPEKT DO KURSU NA TEMAT : Elementy utrzymujące protezy częściowe Belgijskiej firmy CEKA organizowany przez firmę Ciapdent Opracował Tomasz Ciaputa - 1 - KONSPEKT KURSU Kim TEMAT: Wykonanie pracy z elementami

Bardziej szczegółowo

NAKŁADY ENERGII W ROLNICTWIE POLSKIM I ICH EFEKTYWNOŚĆ

NAKŁADY ENERGII W ROLNICTWIE POLSKIM I ICH EFEKTYWNOŚĆ Problemy Inżynierii Rolniczej nr 1/2009 Jan Pawlak Instytut Budownictwa, Mechanizacji i Elektryfikacji Rolnictwa w Warszawie Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie NAKŁADY ENERGII W ROLNICTWIE POLSKIM

Bardziej szczegółowo

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW ENERGETYKA

EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW ENERGETYKA Załącznik do uchwały Nr 000-8/4/2012 Senatu PRad. z dnia 28.06.2012r. EFEKTY KSZTAŁCENIA DLA KIERUNKU STUDIÓW ENERGETYKA Nazwa wydziału: Mechaniczny Obszar kształcenia w zakresie: Nauk technicznych Dziedzina

Bardziej szczegółowo

Energetyka odnawialna w procesie inwestycyjnym budowy zakładu. Znaczenie energii odnawialnej dla bilansu energetycznego

Energetyka odnawialna w procesie inwestycyjnym budowy zakładu. Znaczenie energii odnawialnej dla bilansu energetycznego Energetyka odnawialna w procesie inwestycyjnym budowy zakładu Znaczenie energii odnawialnej dla bilansu energetycznego Znaczenie energii odnawialnej dla bilansu energetycznego Wzrost zapotrzebowania na

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie węgla kamiennego. Warszawa, 18 grudnia 2013

Wykorzystanie węgla kamiennego. Warszawa, 18 grudnia 2013 Wykorzystanie węgla kamiennego Warszawa, 18 grudnia 2013 2 Zasoby kopalin energetycznych na świecie (stan na koniec 2012 r.) Ameryka Płn. 245/34/382 b. ZSRR 190/16/1895 Europa 90/3/150 Bliski Wschód 1/109/2842

Bardziej szczegółowo

Dr inż. Piotr Mikołajczak

Dr inż. Piotr Mikołajczak Dr inż. Piotr Mikołajczak Miejsce pracy: Instytut Technologii Materiałów, Zakład Odlewnictwa, Hala A15, Pokój nr 12 (Uwaga: wejście do Hali A15 od strony Centrum Mechatroniki MC) www.fs.put.poznan.pl,

Bardziej szczegółowo

Ćwiczenie 3 WPŁYW NASŁONECZNIENIA I TECHNOLOGII PRODUKCJI KRZEMOWYCH OGNIW FOTOWOLTAICZNYCH NA ICH WŁASNOŚCI EKSPLOATACYJNE

Ćwiczenie 3 WPŁYW NASŁONECZNIENIA I TECHNOLOGII PRODUKCJI KRZEMOWYCH OGNIW FOTOWOLTAICZNYCH NA ICH WŁASNOŚCI EKSPLOATACYJNE Ćwiczenie WPŁYW NASŁONECZNIENIA I TECHNOLOGII PRODUKCJI KRZEMOWYCH OGNIW FOTOWOLTAICZNYCH NA ICH WŁASNOŚCI EKSPLOATACYJNE Opis stanowiska pomiarowego Stanowisko do wyznaczania charakterystyk prądowo napięciowych

Bardziej szczegółowo

43/27 ZNACZENIE DOPUSZCZALNYCH STĘŻEŃ I WYCZUWALNOŚCI SUBSTANCJI SZKODLIWYCH DLA WARUNKÓW PRACY I ŚRODOWISKA NATURALNEGO. l.

43/27 ZNACZENIE DOPUSZCZALNYCH STĘŻEŃ I WYCZUWALNOŚCI SUBSTANCJI SZKODLIWYCH DLA WARUNKÓW PRACY I ŚRODOWISKA NATURALNEGO. l. 43/27 Solidification of Metais and Alloys, Year 2000, Volume 2, Book No. 43 Krzepnięcie Metali i Stopów, Rok 2000, Rocznik 2. Nr 43 PAN- Katowice PL ISSN 0208-9386 ZNACZENIE DOPUSZCZALNYCH STĘŻEŃ I WYCZUWALNOŚCI

Bardziej szczegółowo

POMIAR WILGOTNOŚCI MATERIAŁÓW SYPKICH METODĄ IMPULSOWĄ

POMIAR WILGOTNOŚCI MATERIAŁÓW SYPKICH METODĄ IMPULSOWĄ 160/18 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2006, Rocznik 6, Nr 18 (2/2) ARCHIVES OF FOUNDRY Year 2006, Volume 6, N o 18 (2/2) PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 POMIAR WILGOTNOŚCI MATERIAŁÓW SYPKICH METODĄ IMPULSOWĄ

Bardziej szczegółowo

PROCES WYGRZEWANIA WSTĘPNEGO FORM GIPSOWYCH DLA ODLEWNICTWA ARTYSTYCZNEGO

PROCES WYGRZEWANIA WSTĘPNEGO FORM GIPSOWYCH DLA ODLEWNICTWA ARTYSTYCZNEGO 27/17 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2005, Rocznik 5, Nr 17 Archives of Foundry Year 2005, Volume 5, Book 17 PAN - Katowice PL ISSN 1642-5308 PROCES WYGRZEWANIA WSTĘPNEGO FORM GIPSOWYCH DLA ODLEWNICTWA ARTYSTYCZNEGO

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Kierunek: Materiały formierskie Zarządzanie i inżynieria produkcji Moulding materials Rodzaj przedmiotu: specjalnościowy Rodzaj zajęć: Wyk. Ćwicz. Lab. Sem. Proj. Poziom studiów: studia

Bardziej szczegółowo

KOMPUTEROWE PROJEKTOWANIE PROCESU WYKONANIA ODLEWÓW DLA MOTORYZACJI PRZY ZASTOSOWANIU NOWEJ GENERACJI CIEKŁYCH MAS CERAMICZNYCH

KOMPUTEROWE PROJEKTOWANIE PROCESU WYKONANIA ODLEWÓW DLA MOTORYZACJI PRZY ZASTOSOWANIU NOWEJ GENERACJI CIEKŁYCH MAS CERAMICZNYCH MOTROL, 2006, 8, 101 109 KOMPUTEROWE PROJEKTOWANIE PROCESU WYKONANIA ODLEWÓW DLA MOTORYZACJI PRZY ZASTOSOWANIU NOWEJ GENERACJI CIEKŁYCH MAS CERAMICZNYCH Zakład Technologii Instytutu Odlewnictwa w Krakowie

Bardziej szczegółowo