PRACE JĘZYKOZNAWCZE 19

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "PRACE JĘZYKOZNAWCZE 19"

Transkrypt

1 PRACE JĘZYKOZNAWCZE 19 STUDIA POLONISTYCZNE pod redakcją Aliny Kowalskiej i Aleksandra Wilkonia Uniw ersytet Śląski Katowice 1991

2 Ekspansja przyimka poprzez w nowszej polszczyźnie W nowszej polszczyźnie obserwujemy ekspansję przyimka poprzez, który wypiera w niektórych funkcjach przez. Wykładnik morfologicznie rozbudowany, a więc dobitniejszy zastępuje przyimek prosty i wielofunkcyjny, można by więc tę wymianę zaliczyć do zmian precyzacyjnych, stanowiących przejaw semantyzacji składni, tendencji uznawanych przez Irenę Bajerową za jeden z kierunków zmian językowych1. Sama Bajerowa zamianę przyimków w określeniach przyimkowych do takich zmian zalicza2. Ekspansja poprzez wywołała sprzeciw użytkowników języka, częściowo skutecznie, domagali się od językoznawców udzielających porad językowych, by innowaq'ę tę potępili. Istotnie wydawnictwa poprawnościowe przestrzegają przed traktowaniem poprzez jako synonimu przez3. Spotkał się więc zrazu nowy przyimek z przyjęciem niechętnym jako innowaq'a nieuzasadniona funkcjonalnie. Wnikliwsze analizy semantyczne obocznych przyimków uwydatniły różnice znaczeniowe zachodzące między nimi i doprowadziły do wniosku, że bogatsze treściowo poprzez precyzyjniej wyraża niektóre relacje zbyt ogólnikowo sygnalizowane przez przez*. Wyodrębnienie w poprzez jego własnej funkcji znaczeniowo-stylistycznej wpłynęło na złagodzenie negatywnej opinii o wyrażeniach z tym przyimkiem; odtąd gani się tylko błędne określenia z nim i nadużywanie go. Czyni się wysiłki, by inwazję poprzez utrzymać w granicach wyznaczonych swoistością semantyczną. Starań tych nie wieńczy powodzenie, nowy przyimek często wykracza poza wyznaczone mu pole znaczeniowe. 1 Por. I. B aj e r o w a: Kształtowanie się systemu polskiego języka literackiego w X V III wieku. Wrocław Warszawa Kraków 1964, s Por. tamże, s Por. np. Słownik poprawnej polszczyzny. Red. W. Doroszewski. Warszawa 1963; W. Doroszewski: O kulturę słowa. T. 1. Warszawa 1962, s M. Kruczała: Oboczność przyimków przez" poprzez". Język Polski 1963, R. XLIII, s

3 Ekspansja poprzez dała powód do zreferowanych tu pobieżnie uwag poprawnościowych, kwestie normatywne dostatecznie oświetlone we wcześniejszych publikaq ach nie będą przedmiotem naszych rozważań. Nie kwestionując przedstawionych w nich opinii, chcemy proces szerzenia się poprzez opisać jako zmianę historycznojęzykową, zachodzącą w czasie życia starszej części współczesnego pokolenia Polaków; interesować nas będzie zatem mechanizm szerzenia się innowacji, jej uwarunkowania i chronologia. Nim przejdziemy do opisu przebiegu zmiany, uświadommy sobie, że wypierany przyimek przez należy do grupy przyimków rzadkich, a ponadto jego konkurent przejmować może tylko niektóre spośród licznych jego funkq'i. Mamy do czynienia ze zmianą o małym nasileniu tekstowym, więc by właściwie móc ocenić jej przebieg i zaawansowanie, spróbujmy ustalić wielkość obszaru wspólnego obu przyimkom. Są to: funkcja sposobowa przyczynić się przez politykę szczerej współpracy, przez lojalne wykonywanie zawartego traktatu; Zbieranie tekstów dokonywane było poprzez kierowaną rozmowę. funkcja lokalizująca droga prowadzi przez Andy; Poprzez chybotliwy m ost pontonowy posuwamy się z trudnością... W obrębie każdego z tych znaczeń poprzez możliwe jest tylko wycinkowo, w bardzo niewielkiej części kontekstów, poza tym zupełnie wyjątkowo wkracza w zakres funkcji temporalnej i incydentalnie kauzatywnej, a wcale nie dotyka podstawowej dla przez roli wyrażania dopełnienia sprawcy. Widać więc, że rywalizacja obejmuje jednostki nierównorzędne i obserwując jej przebieg, trzeba pamiętać, że dotyczy niewielkiej części wspólnego pola znaczeniowego. Jak dużej, tego nie da się precyzyjnie obliczyć, łatwiej oszacować wielkość tej części użyć przez, która nie podlega naciskowi w określeniach sprawcy. Nie znajdziemy jednak odnośnych danych w żadnym z publikowanych opracowań frekwencyjnych, informują one bowiem o częstości występowania leksemu globalnie, bez wnikania w jego zróżnicowanie funkcjonalne. Próba oszacowania, jaką część stanowią poszczególne grupy zastosowań przez, potrzebna jest także po to, by można było wyzyskać owe globalne dane przy ocenie nasilenia ekspansji poprzez.

4 Z powodów, które znajdą objaśnienie dalej, posłużę się tu trzema wyliczeniami zrobionymi na materiale prasowym niewspółczesnym (patrz: tabela 1). Funkcje wyrażeń z przez* T abela 1 Funkcja Okres dopełnienia sprawcy tempo raina sposobowa lokatywna kauzatywna inne razem XIX wiek rok rok Razem * Badania zasadnicze prasy XX wieku objęły po 7 pism wydawanych w różnych ośrodkach w każdym okresie. Stan przedwojenny ustalono na podstawie pism: A B C Warszawa 1939, Dziennik Polski Lwów 1939, Czas Kraków 1939, Kurier Poznański Poznań 1939, Polska Zbrojna Warszawa 1939, Polonia Katowice 1939, Słowo Narodowe Lwów 1939; stan powojenny: Dziennik Ludowy Warszawa 1945, Dziennik Polski Kraków 1945, Nowa Epoka Warszawa 1945, Odrodzenie Kraków 1945, Odra" Katowice 1945, Polska Zachodnia Poznań 1945, Zdrój Lublin Dane dla XDC wieku ustalono na podstawie materiałów zebranych do innej pracy: O. Wolińska: Język XIX-wiecznych wiadomosd prasowych. Katowice 1987; tam też znajduje się szczegółowa lista źródeł. Ponad połowę użyć p rzez stanowią określenia sprawcy strefa wyłączności tego przyimka, silnemu naporowi podlega w przybliżeniu połowa pozostałej części użyć (funkcje: sposobowa i lokalizująca) w świetle tego wyliczenia około 27% wszystkich użyć, przy czym i w tym obszarze akceptowalne zastosowania poprzez stanowić mogą margines. W sumie poprzez mogłoby wyprzeć przez zapewne nie więcej niż z 10 15% z nim wyrażeń. Istotnie taki poziom osiągnęło w analizowanej przez Halinę Zgółkową próbie współczesnej polszczyzny mówionej (z lat ), gdzie przyimek przez wystąpił 156 razy, a poprzez 20 razy, czyli drugi z wymienionych objął ponad 11% sumy użyć obu; jest to najwyższa z notowanych kiedykolwiek względna częstość poprzezs. W badaniach frekwencji wyrazów w prasie przeprowadzonych przez Walerego Pisarka poprzez wystąpiło 12 razy na 418 użyć przez, co daje mu 3% sumy; przez ma w słowniku prasowym rangę 18, a poprzez Podobne proporcje wystąpiły w badaniach słownika pięciu stylów współczesnego języka polskiego, w próbie z drobnych wiadomości prasowych na 291 użyć przez przypadło tylko 6 poprzez, tj. nieco ponad 2%7. 5 H. Zgółkowa: Funkcje syntaktyczne przyimków i wyrażeń przyimkowych we współczesnej połszczyźnie mówionej. Poznań 1980, s i Nie ma natomiast poprzez zupełnie w tekstach mówionych mieszkańców Łodzi, por. Wybór tekstów języka mówionego mieszkańców Łodzi i regionu łódzkiego. Red. M. Kamińska. Łódź 1989, a w krótkim wstępie znalazł się jeden przykład. 6 W. Pisarek: Frekwencja wyrazów tv prasie. Kraków I. Kurcz, A. Lewicki, J. Sambor, J. Woronczak: Słownictwo współczesnego języka polskiego. T. 2: Drobne wiadomości prasowe. Warszawa 1974.

5 Przytoczone dane o stanie współczesnym w odmianach języka oskarżanych 0 szerzenie konstrukgi z poprzez8 uzmysławiają nam, że niełatwo będzie odtworzyć historię zmiany o tak niewielkim zasięgu. Znajdujemy się w sytuacji paradoksalnej, wrażliwych czytelników rażą od dawna pojedyncze nawet użycia określeń z poprzez, protestują, domagają się potępienia ich. Prowadzi to do wytworzenia społecznego odczucia, że jest ich dużo, tymczasem systematyczne badania przynoszą ubogą dokumentaq'ę, dając wątłe podstawy do wnioskowania o przebiegu procesu. Z dobrze udokumentowanego artykułu Mariana Kruczały9 dowiadujemy się, że poprzez to przyimek nowy, który pojawił się w ostatniej ćwierci XIX wieku w utworach niektórych pisarzy i szerzył się w XIX wieku powoli. Potwierdziły to moje analizy XIX-wiecznych tekstów prasowych w obszernym materiale prasowym pochodzącym z ponad ćwierć setki pism z całego XIX wieku (zebranych na potrzeby innych badań, a przeglądniętych teraz w poszukiwaniu rywalizujących leksemów) przyimek poprzez nie wystąpił wcale. Wydaje się więc, że ustabilizowanie go jako leksemu scalonego 1 wydatniejsze rozszerzenie jego zasięgu przypada niewątpliwie na wiek XX. Scalanie postępowało powoli, o czym z przekąsem pisał K. Król w 1932 roku: Sprawiedliwość każe dodać, że miłośnicy owego poprzez mają z niem sami kłopot, bo nie wiedzą, jaką zastosować pisownię: poprzez czy po przez. 10 Wahania ortograficzne trwały jeszcze po wojnie. Pierwsze sygnały nadużywania poprzez pojawiają się w latach , nie dają one wszakże wyobrażenia o skali zjawiska niewątpliwie ledwie kiełkującego. Wówczas to dwaj stali recenzenci Poradnika Językowego, jeden niezależnie od drugiego, znajdują w tekstach autorów jak sami przyznają piszących na ogół dobrym językiem rzadkie usterki językowe, polegające na używaniu modnego i niby wytwornego poprzez. S. Skorupka wytyka 3 użycia artykułom naukowym B. Suchodolskiego, a K. Król przytacza 4 przykłady z różnych pozycji literackich i przekładów11. Narzekania powracają po wojnie, w 1949 roku czytelnik przysyła do Poradnika Językowego 7 przykładów rażących go wyrażeń z poprzez; o przykłady jest więc nietrudno, sam czytelnik twierdzi, że łatwiej niż o cokolwiek innego 12. Idąc tropem tych doniesień, spróbujmy porównać częstość występowania obu przyimków w prasie przedwojennej i tużpowojennej (por. tabelę 2). 8 Przypisuje się je bezpośredniemu lub pośredniemu wpływowi prasy, por. np. S.Skorupka: Pokłosie..., VII. Poradnik Językowy 1930, s M. Kruczała: Oboczność przyimków K. Król: Kwiatki bez woni. Poradnik Językowy 1932, s S. Skorupka: Pokłosie VII..., s ; K. Król: Pokłosie. Poradnik Językowy 1932, s i W. Doroszewski: Objaśnienie wyrazów i zwrotów. Poradnik Językowy 1949, s

6 Tabela 2 Oboczność przez I poprzez w prasie Okres przez poprzez udział poprzez [%] 1939 rok , rok ,1 Udział wyrażeń z poprzez wzrósł z niecałych 3% do ponad 5%, w świetle wcześniejszych rozważań ocenić musimy, że nie jest to zmiana mała. Także liczby bezwzględne uzmysławiają, że chodzi o różnicę istotną doszło do podwojenia częstości określeń z poprzez, a osiągnięty poziom okazał się nawet wyższy od stwierdzonego w prasie z lat sześćdziesiątych (według cytowanych list frekwencyjnych 2 3%). Zastanówmy się z kolei nad przyczynami obserwowanej ekspansji w ogóle i jej wojennego lub tużpowojennego przyśpieszenia. Czy istotnie, jak to sugerowano, w grę wchodzi niestaranność autorów tekstów pośpiesznie redagowanych? W przywoływanych już wcześniej uwagach o szerzeniu się wyrażeń z poprzez prócz ogólnikowego przypisywania go wpływowi prasy wymieniano i szczegółowsze powody uleganie modzie i niby wytworność nowych wyrażeń. Wiele wskazuje na to, że rozszerzanie innowacji powodowały potrzeby stylistyczne; po nowe wyrażenia sięgano celowo, dla wzmocnienia sugestywności wypowiedzi. Przykłady przedwojenne cytowane przez S. Skorupkę i K. Króla pochodzą z tekstów pisanych według opinii tychże recenzentów czystym i pięknym językiem, dobrze świadczącym o staranności i zdolnościach młodego pokolenia 13,,jasno i na ogół pięknym językiem 14-. Uważam te ogólne oceny za ważne, bo pozwalają sądzić, że wprowadzenie innowacji nie było rezultatem niąstaranności językowej, lecz wynikało z (nie zawsze słusznego) upatrywania w nowym przyimku środka dobitniejszego, wyrazistszego. Hipoteza ta znalazła potwierdzenie w toku analizy tekstów, w których poprzez występowało później. Znajdowałam je w artykułach publicystycznych znanych autorów Juliana Przybosia, Stanisława Piętaka, Jana Parandowskiego, Kazimierza Brandysa, Marii Zarębiny, Hanny Mortkowicz-Olczakowej, Marii Bechczyc-Rudnickiej, Zdzisława Łempickiego, Zdzisława Hierowskiego i innych, a więc w tekstach wychodzących spod wytrawnych i sprawnych piór. Ponadto stosunkowo często występowały w oficjalnych przemówieniach, deklaracjach programowych, okolicznościowych artykułach redakcyjnych ukazujących się z okazji różnych uroczystości. Sięgało się po nie w celach retorycznych i propagandowych, często wzmacniało powtórzeniem, por. 13 K. Król: Pokłosie..., s S. Skorupka: Pokłosie..., s. 11.

7 np.: fragment przemówienia E. Osóbki-Morawskiego na uroczystości sprowadzenia serca Chopina: Obok nas mieszka naród, który poprzez wiele wieków swych dziejów, poprzez barbarzyństwa, zbrodnie i zwyrodnialstwo swych dni ostatnich udowodnił, że nie jest godny pieśni Beethovena. Kultura materialna i techniczna tego narodu była jedną z najpotężniejszych w świecie. A jednak brak kultury duchowej doprowadził ten naród poprzez zbrodnie do nieszczęścia i pohańbienia. Zdrój 1945, nr 5 fragment artykułu redakcyjnego w rocznicę śmierci Wincentego Witosa: Wincenty Witos zwłaszcza poprzez Brześć to symbol buntu chłopskiego o wolność i demokrację, Wincenty Witos poprzez krwawy strajk chłopski to symbol walki o Polskę ludową i sprawiedliwą... fragment przemówienia K. Świerczewskiego: Dziennik Ludowy" 1945, nr 66 Z tą wiarą w sercu przekradaliśmy się poprzez granice ku płonącej ogniem sprawiedliwej wojny Hiszpanii. Poprzez wszystkie te lata pozostaliśmy wierni ideałom, za które przelewaliśmy krew w Hiszpanii. fragment artykułu Zdzisława Hierowskiego: Dziennik Ludowy 1945, nr 68 Opierając się na tej tradycji, musimy dotrzeć do tego ludu poprzez je] zasadnicze elementy, poprzez słowo polskie, polski obyczaj i obrzęd, poprzez wiarę i formy kultu religijnego. Odra 1945, nr 7 Przytoczone fragmenty uświadamiają, że określenia z poprzez występowały często w tekstach retorycznych i o zadaniach ekspresywnych, ich autorzy sądzili, że dzięki nowości i niezwykłości skuteczniej poruszą odbiorców. Fakt, że ekspansja poprzez jest rezuktatem dążności do wzmocnienia wyrazistości wypowiedzi, mógł mieć wpływ na sposób i tempo rozszerzania się innowacji. To właśnie z powodu obciążenia funkcją przyimek ten od początku uporczywie wykraczał poza granice należnego mu pola semantycznego, pojawiał się w tekstach szczególnie starannie (co nie znaczy udatnie) redagowanych, często w takich, których styl określilibyśmy jako podniosły czy nawet patetyczny. Jego nowość, wyrazistość i względna rzadkość dodawały mu dobitności i czyniły atrakcyjnym dla autorów tekstów obliczonych na szybki efekt. Jest więc możliwe, że wzmożone potrzeby poruszania i pozyskiwania czytelnika, występujące w czasie ostrych sporów o kształt powojennej Polski,

8 a więc w okresie poprzedzającym odzyskanie niepodległości, oraz skłonności do patetyzmu w publicystyce po wojnie spowodowały przyśpieszenie szerzenia się tej innowacji. Z czasem wartość emocjonalna przyimka uległa naturalnemu zatarciu, ale używany jest nadal, zwłaszcza w odmianie ofiq'alnej, jako oboczny, formalnie zdublowany wariant przez. O-iŁra BojiHHtCKa 3KCITAHCHS IIPEflJIO ra poprzez B EOJIEE HOBOM IIOJIŁCKOM A3LIKE P e iio M e ITpouecc ueajiehhoro pacnpocrpaheiihs npe^iora poprzez, Ha6,noAaeMuft c nocjieaneii HeTBepTH XIX sesa, yckopaerca b Bojiee hoboh (JiopMe rio.ibckoro snbika: b npecce 1945 roaa b «Ba na3a 6o,ibnie Bbrpaaceiniu c s t h m npe,anorom, le u nenocpeactbehho nepea bouhoh. Ha yckopehhe H3MeHeBHH mojith n o a.m m Bbipa3HTejxt>HocTb h 3KcnpeccHBHaa oicpacea BbipasceHHft c poprzez, 6jaro«apa netay ohh hmoah-th nprmehehhe b pnt0pn4ecknx TeKcrax c 4>yKiaiHe8 y6excaehha. Olga Wolińska THE EXPANSION OF THE PREPOSITION poprzez (Through) IN THE NEWER POLISH LANGUAGE Summary The process of slow broadening of usage of the preposition poprzez observed from the last ąuarter of the XIX century has been speede up in the newer Polish language usage, in the press sińce 1945 there are to be found twice as many expressions with this preposition than immediately before the war. This acceleration in the tempo of changes could be infulenced by the distinctness and expressive force of constructions with poprzez, due to which they have found a use in rhetorical texts and those designed to persuade.

Konsultacje obowiązkowe

Konsultacje obowiązkowe SYLABUS MODUŁU KSZTAŁCENIA Lp. Element Opis 1 Nazwa modułu Leksykologia i leksykografia 2 Instytut Humanistyczny 3 Kod PPWSZ - FP - 1 523 s 4 Kierunek, poziom i profil filologia polska, studia pierwszego

Bardziej szczegółowo

SYLLABUS. Leksykologia i leksykografia

SYLLABUS. Leksykologia i leksykografia SYLLABUS Lp. Element Opis 1 2 Nazwa Typ Leksykologia i leksykografia Obowiązkowy 3 Instytut Instytut Nauk Humanistyczno-Społecznych i Turystyki 4 5 Kod Kierunek, specjalność, poziom i profil PPWSZ-FP-1-45-s

Bardziej szczegółowo

Lista tematów na wewnętrzny egzamin maturalny z języka polskiego rok szkolny 2015/2016

Lista tematów na wewnętrzny egzamin maturalny z języka polskiego rok szkolny 2015/2016 Lista tematów na wewnętrzny egzamin maturalny z języka polskiego rok szkolny 2015/2016 Nr Literatura 1. Literackie wizje polskiego dworu. Omów temat w oparciu o wybrane utwory. 2. Polska, ale jaka? Przedstaw

Bardziej szczegółowo

W obrębie polskiego języka narodowego należy wydzielić dwa systemy:

W obrębie polskiego języka narodowego należy wydzielić dwa systemy: Wykład nr 2 W obrębie polskiego języka narodowego należy wydzielić dwa systemy: a) polszczyznę ogólną (zwaną literacką); b)polszczyznę gwarową (gwary ludowe). Jest to podział dokonany ze względu na zasięg

Bardziej szczegółowo

Kryteria oceniania uczniów z języka polskiego w klasie II gimnazjum

Kryteria oceniania uczniów z języka polskiego w klasie II gimnazjum Kryteria oceniania uczniów z języka polskiego w klasie II gimnazjum Ocenę CELUJĄCĄ otrzymuje uczeń, który w zakresie swych kompetencji polonistycznych spełnia wszystkie wymagania jak na ocenę bardzo dobrą,

Bardziej szczegółowo

Ocenę dostateczną. który:

Ocenę dostateczną. który: Wymagania edukacyjne z języka polskiego w klasie II gimnazjum Ocenę niedostateczną w zakresie swych kompetencji polonistycznych nie spełnia wymagań na ocenę dopuszczającą; - nie jest w stanie wykonać z

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne na poszczególne oceny z języka polskiego na III etapie edukacyjnym KLASA II

Wymagania edukacyjne na poszczególne oceny z języka polskiego na III etapie edukacyjnym KLASA II Wymagania edukacyjne na poszczególne oceny z języka polskiego na III etapie edukacyjnym KLASA II OCENĘ CELUJĄCĄ: otrzymuje uczeń, który w zakresie swych kompetencji polonistycznych spełnia wszystkie wymagania

Bardziej szczegółowo

www.gimtestok.pl Copyright by Wydawnictwo Lingo sp. j., Warszawa 2014 ISBN: 978-83-7892-243-8

www.gimtestok.pl Copyright by Wydawnictwo Lingo sp. j., Warszawa 2014 ISBN: 978-83-7892-243-8 Autor: Paweł Pokora Redaktor serii: Marek Jannasz Koncepcja graficzna serii: Teresa Chylińska-Kur, KurkaStudio Opracowanie graficzne: Piotr Korolewski www.gimtestok.pl Copyright by Wydawnictwo Lingo sp.

Bardziej szczegółowo

ZAKRES WYMAGAŃ EDUKACYJNYCH NA POSZCZEGÓLNE OCENY SZKOLNE

ZAKRES WYMAGAŃ EDUKACYJNYCH NA POSZCZEGÓLNE OCENY SZKOLNE ZAKRES WYMAGAŃ EDUKACYJNYCH NA POSZCZEGÓLNE OCENY SZKOLNE Ocena bieżąca postępów ucznia uwzględnia wszystkie cztery sprawności językowe, tj.: rozumienie ze słuchu, pisanie, czytanie, mówienie, oraz tzw.

Bardziej szczegółowo

FORMY SPRAWDZANIA WIADOMOŚCI I UMIEJĘTNOŚCI

FORMY SPRAWDZANIA WIADOMOŚCI I UMIEJĘTNOŚCI FORMY SPRAWDZANIA WIADOMOŚCI I UMIEJĘTNOŚCI Grupa A Praca klasowa: Odpowiedź ustna a) praca z tekstem nieliterackim b) wypracowanie Sprawdzian wiadomości i/lub umiejętności Grupa B Ustne Praca na lekcji,

Bardziej szczegółowo

Wstęp do translatoryki - opis przedmiotu

Wstęp do translatoryki - opis przedmiotu Wstęp do translatoryki - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Wstęp do translatoryki Kod przedmiotu 09.4-WH-JFZP-WDT-S16 Wydział Kierunek Wydział Humanistyczny Filologia / Filologia francuska

Bardziej szczegółowo

Klucz odpowiedzi i schemat punktowania arkusza GH-A1-042 Moda ma swoją historię

Klucz odpowiedzi i schemat punktowania arkusza GH-A1-042 Moda ma swoją historię Klucz odpowiedzi i schemat punktowania arkusza GH-A1-042 Moda ma swoją historię Nr zad. Odpowiedź poprawna Punkty 1. B 0 1 2. A 0 1 3. B 0 1 4. B 0 1 5. A 0 1 6. A 0 1 7. D 0 1 8. D 0 1 9. C 0 1 10. B

Bardziej szczegółowo

PRÓBNY EGZAMIN GIMNAZJALNY Z NOWĄ ERĄ 2015/2016 JĘZYK POLSKI

PRÓBNY EGZAMIN GIMNAZJALNY Z NOWĄ ERĄ 2015/2016 JĘZYK POLSKI PRÓBNY EGZAMIN GIMNAZJALNY Z NOWĄ ERĄ 2015/2016 JĘZYK POLSKI ZASADY OCENIANIA ROZWIĄZAŃ ZADAŃ Copyright by Nowa Era Sp. z o.o. Zadanie 1. (0 1) Wymagania szczegółowe 2) wyszukuje w wypowiedzi potrzebne

Bardziej szczegółowo

Wstęp do translatoryki - opis przedmiotu

Wstęp do translatoryki - opis przedmiotu Wstęp do translatoryki - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Wstęp do translatoryki Kod przedmiotu 09.4-WH-JFZP-WDT-S16 Wydział Kierunek Wydział Humanistyczny Filologia / Język francuski

Bardziej szczegółowo

MODUŁ KSZTAŁCENIA: Praktyczna nauka języka angielskiego: moduł 2

MODUŁ KSZTAŁCENIA: Praktyczna nauka języka angielskiego: moduł 2 Uniwersytet Śląski w Katowicach str. 1 Program kształcenia, załącznik nr 1. nazwa kierunku FILOLOGIA ANGIELSKA. poziom kształcenia drugi. profil kształcenia ogólnoakademicki 4. forma prowadzenia stacjonarne

Bardziej szczegółowo

Katedra Lingwistyki Formalnej, Uniwersytet Warszawski. Sprostowanie. do artykułu Andrzeja Markowskiego. Dwudziestolecie Rady Języka Polskiego

Katedra Lingwistyki Formalnej, Uniwersytet Warszawski. Sprostowanie. do artykułu Andrzeja Markowskiego. Dwudziestolecie Rady Języka Polskiego Janusz S. Bień Katedra Lingwistyki Formalnej, Uniwersytet Warszawski Warszawa jsbien@uw.edu.pl Sprostowanie do artykułu Andrzeja Markowskiego Dwudziestolecie Rady Języka Polskiego przy Prezydium PAN Słowa

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OCENIANIA DŁUŻSZYCH FORM WYPOWIEDZI PISEMNYCH NOTATKA. L.p. Kryteria oceny Punktacja

KRYTERIA OCENIANIA DŁUŻSZYCH FORM WYPOWIEDZI PISEMNYCH NOTATKA. L.p. Kryteria oceny Punktacja KRYTERIA OCENIANIA DŁUŻSZYCH FORM WYPOWIEDZI PISEMNYCH NOTATKA L. Kryteria oceny Punktacja Realizacja tematu 1 Zgodność całości tekstu z tematem 0 2 Kompozycja 2 Zachowanie spójności tekstu Język i styl

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA NIEMIECKIEGO KRYTERIA NA POSZCZEGÓLNE OCENY :

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA NIEMIECKIEGO KRYTERIA NA POSZCZEGÓLNE OCENY : WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA NIEMIECKIEGO KRYTERIA NA POSZCZEGÓLNE OCENY : OCENĘ CELUJĄCĄ otrzymuje uczeń, gdy: posiadł wiedzę i umiejętności znacznie wykraczające poza program nauczania w danej klasie

Bardziej szczegółowo

Znaleźć słowo trafne... Stylistyczno-komunikacyjny obraz współczesnej polszczyzny

Znaleźć słowo trafne... Stylistyczno-komunikacyjny obraz współczesnej polszczyzny Znaleźć słowo trafne... Stylistyczno-komunikacyjny obraz współczesnej polszczyzny NR 66 Aldona Skudrzyk Krystyna Urban Znaleźć słowo trafne... Stylistyczno-komunikacyjny obraz współczesnej polszczyzny

Bardziej szczegółowo

r. rok szkolny 2012/2013

r. rok szkolny 2012/2013 04.04.2013r. rok szkolny 2012/2013 Do sprawdzianu po szkole podstawowej przystąpiło 71 uczniów. Wszyscy uczniowie pisali sprawdzian w wersji standardowej. Struktura arkusza sprawdzającego umiejętności

Bardziej szczegółowo

TEMATY Z JĘZYKA POLSKIEGO NA MATURĘ USTNĄ na rok 2010/ 2011 w ZSP im. Orląt Lwowskich w Stopnicy

TEMATY Z JĘZYKA POLSKIEGO NA MATURĘ USTNĄ na rok 2010/ 2011 w ZSP im. Orląt Lwowskich w Stopnicy TEMATY Z JĘZYKA POLSKIEGO NA MATURĘ USTNĄ na rok 2010/ 2011 w ZSP im. Orląt Lwowskich w Stopnicy LITERATURA 1. "Żyć życiem innym niż większość". Twoje rozważania o wybranych bohaterach literackich idących

Bardziej szczegółowo

OCENA CELUJĄCA. Słuchanie: Uczeń:

OCENA CELUJĄCA. Słuchanie: Uczeń: Wymagania na poszczególne oceny z języka angielskiego dla uczniów Technikum Zawodowego, Zasadniczej Szkoły Zawodowej i Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych, Regionalnego Centrum Edukacji Zawodowej w

Bardziej szczegółowo

Kryteria oceniania z języka polskiego KLASA VI

Kryteria oceniania z języka polskiego KLASA VI Kryteria oceniania z języka polskiego KLASA VI OCENĘ CELUJĄCĄ otrzymuje uczeń, którego wiedza znacznie wykracza poza obowiązujący program nauczania: twórczo i samodzielnie rozwija własne uzdolnienia i

Bardziej szczegółowo

SYLABUS. politologia studia I stopnia

SYLABUS. politologia studia I stopnia Rzeszów, 1 październik 2014 r. SYLABUS Nazwa przedmiotu Nazwa jednostki prowadzącej przedmiot Kod przedmiotu Studia Kierunek studiów Poziom kształcenia Forma studiów Rodzaj przedmiotu Rok i semestr studiów

Bardziej szczegółowo

MODUŁ KSZTAŁCENIA: Praktyczna nauka języka angielskiego: moduł 4

MODUŁ KSZTAŁCENIA: Praktyczna nauka języka angielskiego: moduł 4 Uniwersytet Śląski w Katowicach str. 1 1. nazwa kierunku FILOLOGIA ANGIELSKA. poziom kształcenia pierwszy. profil kształcenia ogólnoakademicki 4. forma prowadzenia stacjonarne studiów MODUŁ KSZTAŁCENIA:

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWE KRYTERIA OCENIANIA DŁUŻSZEJ PRACY PISEMNEJ OCENA CELUJACA

SZCZEGÓŁOWE KRYTERIA OCENIANIA DŁUŻSZEJ PRACY PISEMNEJ OCENA CELUJACA SZCZEGÓŁOWE KRYTERIA OCENIANIA DŁUŻSZEJ PRACY PISEMNEJ OCENA CELUJACA orginalne, ciekawe i samodzielne ujęcie tematu materiał literacki wykracza poza treści programowe wnikliwa, pogłębiona interpretacja

Bardziej szczegółowo

Analiza wyników egzaminu gimnazjalnego 2014 r. Test humanistyczny język polski

Analiza wyników egzaminu gimnazjalnego 2014 r. Test humanistyczny język polski Analiza wyników egzaminu gimnazjalnego 2014 r. Test humanistyczny język polski Zestaw standardowy zawierał 22 zadania, w tym 20 zadań zamkniętych i 2 zadania otwarte. Wśród zadań zamkniętych dominowały

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OCENIANIA Z JĘZYKA POLSKIEGO W KLASACH IV - VI

KRYTERIA OCENIANIA Z JĘZYKA POLSKIEGO W KLASACH IV - VI KRYTERIA OCENIANIA Z JĘZYKA POLSKIEGO W KLASACH IV - VI rok szkolny 2016/2017 NAUCZYCIEL: mgr IWONA BOBOROWSKA mgr AGNIESZKA MIKULAK SZCZODRA mgr BOŻENA OLICHWER 1. OCENA CELUJĄCA: Uczeń opanował w 100

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN W KLASIE TRZECIEJ GIMNAZJUM W ROKU SZKOLNYM 2015/2016

EGZAMIN W KLASIE TRZECIEJ GIMNAZJUM W ROKU SZKOLNYM 2015/2016 EGZAMIN W KLASIE TRZECIEJ GIMNAZJUM W ROKU SZKOLNYM 2015/2016 CZĘŚĆ 1. JĘZYK POLSKI ZASADY OCENIANIA ROZWIĄZAŃ ZADAŃ ARKUSZ GH-P8 KWIECIEŃ 2016 Zadanie 1. (0 1) 2) wyszukuje w wypowiedzi potrzebne informacje

Bardziej szczegółowo

ZAKRES WYMAGAŃ EDUKACYJNYCH NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z JĘZYKA NIEMIECKIEGO Nauczyciel prowadzący: mgr Agnieszka Krzeszowiak, mgr Teresa Jaśkowska

ZAKRES WYMAGAŃ EDUKACYJNYCH NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z JĘZYKA NIEMIECKIEGO Nauczyciel prowadzący: mgr Agnieszka Krzeszowiak, mgr Teresa Jaśkowska ZAKRES WYMAGAŃ EDUKACYJNYCH NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z JĘZYKA NIEMIECKIEGO Nauczyciel prowadzący: mgr Agnieszka Krzeszowiak, mgr Teresa Jaśkowska Ocena bieżąca postępów ucznia uwzględnia wszystkie cztery

Bardziej szczegółowo

MODUŁ KSZTAŁCENIA: Praktyczna nauka języka angielskiego: moduł 2

MODUŁ KSZTAŁCENIA: Praktyczna nauka języka angielskiego: moduł 2 Uniwersytet Śląski w Katowicach str. 1 Program kształcenia, załącznik nr 1. nazwa kierunku FILOLOGIA ANGIELSKA. poziom kształcenia pierwszy 3. profil kształcenia ogólnoakademicki 4. forma prowadzenia stacjonarne

Bardziej szczegółowo

SZKOLNY SYSTEM OCENIANIA KLAS I III

SZKOLNY SYSTEM OCENIANIA KLAS I III SZKOLNY SYSTEM OCENIANIA KLAS I III w Szkole Podstawowej nr 2. im. Jana Pawła II w Twardogórze ZASADY OCENIANIA 1. Nauczyciele w pierwszym tygodniu każdego roku informują uczniów o wymaganiach edukacyjnych,

Bardziej szczegółowo

Lud Podolski, Głos Podola, Ziemia Podolska

Lud Podolski, Głos Podola, Ziemia Podolska Lud Podolski, Głos Podola, Ziemia Podolska Terytorium współczesnej Ukrainy zamieszkały przez liczne grupy nieukraińców Radziecki spadek - to spadek niepodległej Ukrainy i niepodległej Polski Ludność polska

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania z języków obcych dla klas IV VI szkoły podstawowej

Przedmiotowy system oceniania z języków obcych dla klas IV VI szkoły podstawowej Przedmiotowy system oceniania z języków obcych dla klas IV VI szkoły podstawowej 1. ZASADY OGÓLNE: Przedmiotowy system oceniania z języków obcych został opracowany zgodnie ze szczegółowymi warunkami i

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowe zasady oceniania z języka polskiego Opracowany przez mgr Katarzynę Krzyścin

Przedmiotowe zasady oceniania z języka polskiego Opracowany przez mgr Katarzynę Krzyścin Przedmiotowe zasady oceniania z języka polskiego Opracowany przez mgr Katarzynę Krzyścin I. Ocenianie bieżące z zajęć edukacyjnych służy monitorowaniu pracy ucznia. Ocena ma za zadanie przekazywać uczniowi

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OCENIANIA PODSTAWOWYCH SPRAWNOŚCI JĘZYKOWYCH

KRYTERIA OCENIANIA PODSTAWOWYCH SPRAWNOŚCI JĘZYKOWYCH KRYTERIA OCENIANIA PODSTAWOWYCH SPRAWNOŚCI JĘZYKOWYCH Kryteria oceny sprawności czytania ze zrozumieniem Ocenie podlegają wszystkie rodzaje czytania: szczegółowe, selektywne i całościowe. spełnia wszystkie

Bardziej szczegółowo

Szkoła Podstawowa Nr 45 z Oddziałami Integracyjnymi im. Jana Pawła II w Białymstoku Przedmiotowy system oceniania JĘZYK ANGIELSKI

Szkoła Podstawowa Nr 45 z Oddziałami Integracyjnymi im. Jana Pawła II w Białymstoku Przedmiotowy system oceniania JĘZYK ANGIELSKI Szkoła Podstawowa Nr 45 z Oddziałami Integracyjnymi im. Jana Pawła II w Białymstoku Przedmiotowy system oceniania JĘZYK ANGIELSKI Normy wymagań na oceny w klasie IV Ocena dopuszczająca W zakresie gramatyki

Bardziej szczegółowo

Sposoby sprawdzania i oceniania osiągnięć edukacyjnych uczniów

Sposoby sprawdzania i oceniania osiągnięć edukacyjnych uczniów Sposoby sprawdzania i oceniania osiągnięć edukacyjnych uczniów Umiejętności oceniane na lekcjach języka polskiego: mówienie (opowiadanie ustne- twórcze i odtwórcze); czytanie: o głośne i wyraziste, o ciche

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA POLSKIEGO

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA POLSKIEGO PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA POLSKIEGO 1. Szczegółowe wymagania na oceny śródroczne i roczne. Ocena niedostateczna nie zdobył podstawowych wiadomości i umiejętności określonych w podstawie programowej,

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z WARSZTATÓW MEDIALNYCH. Na przedmiocie warsztaty medialne uczeń otrzymuje oceny z następujących form:

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z WARSZTATÓW MEDIALNYCH. Na przedmiocie warsztaty medialne uczeń otrzymuje oceny z następujących form: WYMAGANIA EDUKACYJNE Z WARSZTATÓW MEDIALNYCH Na przedmiocie warsztaty medialne uczeń otrzymuje oceny z następujących form: 1) Wypowiedź ustna (przemówienie na wybrany temat) Przemówienie jest oceniane

Bardziej szczegółowo

PSO JEZYK POLSKI KL. IV - VI. a. konkretne wiadomości z kształcenia literackiego, kulturowego oraz nauki o języku i ortografii.

PSO JEZYK POLSKI KL. IV - VI. a. konkretne wiadomości z kształcenia literackiego, kulturowego oraz nauki o języku i ortografii. PSO JEZYK POLSKI KL. IV - VI I) OBSZARY AKTYWNOŚCI UCZNIÓW PODLEGAJĄCE OCENIE 1. WIEDZA a. konkretne wiadomości z kształcenia literackiego, kulturowego oraz nauki o języku i ortografii. 2. UMIEJĘTNOŚCI

Bardziej szczegółowo

JĘZYK POLSKI WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY ORAZ SPOSOBY SPRAWDZANIA OSIĄGNIĘĆ UCZNIA KLASA V

JĘZYK POLSKI WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY ORAZ SPOSOBY SPRAWDZANIA OSIĄGNIĘĆ UCZNIA KLASA V JĘZYK POLSKI WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY ORAZ SPOSOBY SPRAWDZANIA OSIĄGNIĘĆ UCZNIA KLASA V (ocenę wyższą otrzymuje uczeń, który spełnia wszystkie wymagania ocen niższych pozytywnych) OCENA

Bardziej szczegółowo

PRÓBNY EGZAMIN GIMNAZJALNY Z NOWĄ ERĄ 2016/2017 JĘZYK POLSKI

PRÓBNY EGZAMIN GIMNAZJALNY Z NOWĄ ERĄ 2016/2017 JĘZYK POLSKI PRÓBNY EGZAMIN GIMNAZJALNY Z NOWĄ ERĄ 2016/2017 JĘZYK POLSKI ZASADY OCENIANIA ROZWIĄZAŃ ZADAŃ Copyright by Nowa Era Sp. z o.o. Zadanie 1. (0 1) 2) wyszukuje w wypowiedzi potrzebne informacje [ ]. PP Zadanie

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Śląski w Katowicach str. 1 Wydział Filologiczny

Uniwersytet Śląski w Katowicach str. 1 Wydział Filologiczny Uniwersytet Śląski w Katowicach str. 1 Program kształcenia, załącznik nr nazwa kierunku FILOLOGIA ANGIELSKA 1. poziom kształcenia drugi. profil kształcenia ogólnoakademicki. forma prowadzenia niestacjonarne

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE JĘZYK POLSKI KLASA III GIMNAZJUM. (ocena: dostateczny)

WYMAGANIA EDUKACYJNE JĘZYK POLSKI KLASA III GIMNAZJUM. (ocena: dostateczny) 1 WYMAGANIA EDUKACYJNE JĘZYK POLSKI KLASA III GIMNAZJUM SPRAWNOŚCI WYMAGANIA KONIECZNE PODSTAWOWE ROZSZERZONE DOPEŁNIAJĄCE (ocena: dopuszczający) (ocena: dostateczny) (ocena: dobry) (ocena: bardzo dobry)

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OGÓLNE język polski klasa III. (ocena: dostateczny) UCZEŃ

KRYTERIA OGÓLNE język polski klasa III. (ocena: dostateczny) UCZEŃ 1 KRYTERIA OGÓLNE język polski klasa III SPRAWNOŚCI WYMAGANIA KONIECZNE PODSTAWOWE ROZSZERZONE DOPEŁNIAJĄCE (ocena: dopuszczający) (ocena: dostateczny) (ocena: dobry) (ocena: bardzo dobry) UCZEŃ SŁUCHANIE

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania z języków obcych: j. angielski, j. niemiecki, j. włoski, j. hiszpański, j. rosyjski

Przedmiotowy system oceniania z języków obcych: j. angielski, j. niemiecki, j. włoski, j. hiszpański, j. rosyjski Przedmiotowy system oceniania z języków obcych: j. angielski, j. niemiecki, j. włoski, j. hiszpański, j. rosyjski Nauczyciele uczący: mgr Joanna Kańska, mgr Aleksandra Dul, mgr Anna Nowak, mgr Ewa Lis,

Bardziej szczegółowo

Wymogi edukacyjne na poszczególne oceny z języka hiszpańskiego w klasie IIIA, IIIC

Wymogi edukacyjne na poszczególne oceny z języka hiszpańskiego w klasie IIIA, IIIC Wymogi edukacyjne na poszczególne oceny z języka hiszpańskiego w klasie IIIA, IIIC Wymogi edukacyjne na poszczególne oceny: celująca: Kryteria jak na ocenę bardzo dobrą, a ponadto zakres wiedzy i umiejętności

Bardziej szczegółowo

Tematy prezentacji na ustny egzamin maturalny. Matura 2014

Tematy prezentacji na ustny egzamin maturalny. Matura 2014 Tematy prezentacji na ustny egzamin maturalny. Matura 2014 1 Literatura 1. Alegoria jako sposób mówienia o rzeczywistości. Omów jej rolę, analizując wybrane 2. Apokaliptyczne wizje rzeczywistości. Przedstaw,

Bardziej szczegółowo

Schematy punktowania zadań do arkusza Błogosławiony trud

Schematy punktowania zadań do arkusza Błogosławiony trud Schematy punktowania zadań do arkusza Błogosławiony trud Klucz odpowiedzi do zadań zamkniętych 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. B C C D D A D D D B 11. 12. 13. 14. 15. 16. 17. 18. 19. 20. B B B B C D A D

Bardziej szczegółowo

Analiza wyników egzaminu gimnazjalnego 2013 r. Test humanistyczny język polski Test GH-P1-132

Analiza wyników egzaminu gimnazjalnego 2013 r. Test humanistyczny język polski Test GH-P1-132 Analiza wyników egzaminu gimnazjalnego 2013 r. Test humanistyczny język polski Test GH-P1-132 Zestaw zadań egzaminacyjnych z zakresu języka polskiego posłużył do sprawdzenia poziomu opanowania wiedzy i

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy System Oceniania. Język polski. Zespół Przedmiotowy Humanistyczny

Przedmiotowy System Oceniania. Język polski. Zespół Przedmiotowy Humanistyczny Przedmiotowy System Oceniania Język polski Zespół Przedmiotowy Humanistyczny 2012-09-03 Opracowanie: mgr Elżbieta Jawor mgr Agata Benduska mgr Ewa Król mgr Anna Adamuszek 1.Przedmiot oceny ucznia (wg wymagań

Bardziej szczegółowo

Kryteria ocen z języka polskiego dla klasy V szkoły podstawowej

Kryteria ocen z języka polskiego dla klasy V szkoły podstawowej Kryteria ocen z języka polskiego dla klasy V szkoły podstawowej 1. Kształcenie literackie i kulturalne: Ocena dopuszczająca- uczeń: - poprawnie czyta i wygłasza tekst poetycki - wyodrębnia elementy świata

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z języka polskiego Klasa III Gimnazjum

Wymagania edukacyjne z języka polskiego Klasa III Gimnazjum Wymagania edukacyjne z języka polskiego Klasa III Gimnazjum SPRAWNOŚCI WYMAGANIA KONIECZNE PODSTAWOWE ROZSZERZONE DOPEŁNIAJĄCE (ocena: dopuszczający) (ocena: dostateczny) (ocena: dobry) (ocena: bardzo

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO - POZIOM PODSTAWOWY

WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO - POZIOM PODSTAWOWY WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO - POZIOM PODSTAWOWY WIADOMOŚCI O EPOCE wiadomości Określa ramy czasowe i genezę nazwy epoki. Wymienia głównych reprezentantów omawianych kierunków literackich. Wymienia

Bardziej szczegółowo

SYLLABUS. Język wypowiedzi dziennikarskiej. Kierunek: filologia polska. specjalność: dziennikarska. poziom kształcenia: studia pierwszego

SYLLABUS. Język wypowiedzi dziennikarskiej. Kierunek: filologia polska. specjalność: dziennikarska. poziom kształcenia: studia pierwszego SYLLABUS Lp. Element Opis 1 2 Nazwa przedmiotu/ Typ przedmiotu/ Język wypowiedzi dziennikarskiej obowiązkowy 3 Instytut Instytut Nauk Humanistyczno-Społecznych i Turystyki 4 5 Kod przedmiotu/ Kierunek,

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA POLSKIEGO DLA KLAS 4-6 SZKOŁY PODSTAWOWEJ

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA POLSKIEGO DLA KLAS 4-6 SZKOŁY PODSTAWOWEJ 1 PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA POLSKIEGO DLA KLAS 4-6 SZKOŁY PODSTAWOWEJ Opracowany na podstawie: -Rozporządzenia MEN z dnia 19.04.1999r. w sprawie oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów.

Bardziej szczegółowo

Opinia dotycząca senackiego projektu ustawy o zmianie ustawy o języku polskim oraz o zmianie niektórych innych ustaw (druk nr 968)

Opinia dotycząca senackiego projektu ustawy o zmianie ustawy o języku polskim oraz o zmianie niektórych innych ustaw (druk nr 968) Opinia dotycząca senackiego projektu ustawy o zmianie ustawy o języku polskim oraz o zmianie niektórych innych ustaw (druk nr 968) Minister Edukacji Narodowej ceni każdą inicjatywę, dzięki której uczniowie

Bardziej szczegółowo

Teoria i praktyka przekładu - opis przedmiotu

Teoria i praktyka przekładu - opis przedmiotu Teoria i praktyka przekładu - opis przedmiotu Informacje ogólne Nazwa przedmiotu Teoria i praktyka przekładu Kod przedmiotu 09.4-WH-FRMP-TPP-Ć-S14_pNadGenBI5EN Wydział Kierunek Wydział Humanistyczny Filologia

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OCENIANIA W KLASIE I w roku szkolnym 2016/2017

KRYTERIA OCENIANIA W KLASIE I w roku szkolnym 2016/2017 EDUKACJA POLONISTYCZNA KRYTERIA OCENIANIA W KLASIE I w roku szkolnym 2016/2017 wypowiada myśli w formie wielozdaniowej, spójnej wypowiedzi ustnej zbudowanej ze zdań złożonych; z uwagą słucha długich wypowiedzi

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO

PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO Założenia ogólne PZO PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO w GIMNAZJUM 24 oceny odpowiadające poszczególnym poziomom oraz wymagania na poszczególne oceny, sposoby oceniania i techniki kontroli,

Bardziej szczegółowo

Gramatyka kontrastywna polsko-angielska. III rok filologii angielskiej studia niestacjonarne I stopnia, semestr II. Profil ogólnoakademicki 2012-2013

Gramatyka kontrastywna polsko-angielska. III rok filologii angielskiej studia niestacjonarne I stopnia, semestr II. Profil ogólnoakademicki 2012-2013 PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE I. KARTA PRZEDMIOTU: Gramatyka kontrastywna polsko-angielska III rok filologii angielskiej studia niestacjonarne I stopnia, semestr II Profil ogólnoakademicki 2012-2013 CEL PRZEDMIOTU

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA I WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO DLA KLASY VI

PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA I WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO DLA KLASY VI PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA I WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO DLA KLASY VI I. PRZEDMIOTOWE ZASADY OCENIANIA 1. Obszary podlegające ocenianiu: sprawdziany, zadania klasowe, dyktanda, kartkówki,

Bardziej szczegółowo

Bibliografie literackie online. oprac. dr Aneta Drabek

Bibliografie literackie online. oprac. dr Aneta Drabek Bibliografie literackie online oprac. dr Aneta Drabek Polska Bibliografia Literacka online Polska Bibliografia Literacka jest (z założenia) bieżącą bibliografia literacką. Ukazuje się od 1954 r., kiedy

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA - JĘZYK POLSKI KLASY I - III GIMNAZJUM

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA - JĘZYK POLSKI KLASY I - III GIMNAZJUM PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA - JĘZYK POLSKI KLASY I - III GIMNAZJUM Cele oceniania w przedmiocie: diagnozowanie umiejętności ucznia, dostarczanie informacji o wynikach nauczania rodzicom, motywowanie

Bardziej szczegółowo

III. ZAKRES WYMAGAŃ EDUKACYJNYCH NA POSZCZEGÓLNE OCENY SZKOLNE

III. ZAKRES WYMAGAŃ EDUKACYJNYCH NA POSZCZEGÓLNE OCENY SZKOLNE III. ZAKRES WYMAGAŃ EDUKACYJNYCH NA POSZCZEGÓLNE OCENY SZKOLNE Ocena bieżąca postępów ucznia uwzględnia wszystkie cztery sprawności językowe, tj.:, rozumienie ze słuchu, pisanie, czytanie, mówienie oraz

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OCEN Z JĘZYKA FRANCUSKIEGO NA ROK SZKOLNY 2015/2016

KRYTERIA OCEN Z JĘZYKA FRANCUSKIEGO NA ROK SZKOLNY 2015/2016 KRYTERIA OCEN Z JĘZYKA FRANCUSKIEGO NA ROK SZKOLNY 2015/2016 1. OCENA DOPUSZCZAJĄCA. Uczeń w ograniczonym zakresie opanował podstawowe wiadomości i umiejętności, które umożliwiają mu świadome korzystanie

Bardziej szczegółowo

Piotr Lewandowski. Creative writing. publicystycznych tekstów dziennikarskich. kreatywny wywiad dziennikarski

Piotr Lewandowski. Creative writing. publicystycznych tekstów dziennikarskich. kreatywny wywiad dziennikarski Piotr Lewandowski Creative writing publicystycznych tekstów dziennikarskich kreatywny wywiad dziennikarski Copyright by Piotr Lewandowski & e-bookowo Projekt okładki: Piotr Lewandowski ISBN 978-83-7859-561-8

Bardziej szczegółowo

Stylistyka i kultura języka WYKŁAD NR 4

Stylistyka i kultura języka WYKŁAD NR 4 Stylistyka i kultura języka WYKŁAD NR 4 Zasady składni 1. Informacje, które chcemy przekazać, można ująć w formie pełniejszej, zawierającej czasowniki, nazywanej zdaniem, albo w formie jakby telegraficznej,

Bardziej szczegółowo

Śląski Salon Maturzystów egzamin maturalny z języka polskiego 2008

Śląski Salon Maturzystów egzamin maturalny z języka polskiego 2008 Śląski Salon Maturzystów egzamin maturalny z języka polskiego 2008 Część ustna egzaminu Prezentacja temat wybrany ze szkolnej listy tematów przygotowanej na dany rok szkolny. Nauczyciel przygotowuje szkolną

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OCENIANIA W KLASIE II rok szkolny 2014/2015

KRYTERIA OCENIANIA W KLASIE II rok szkolny 2014/2015 KRYTERIA OCENIANIA W KLASIE II rok szkolny 2014/2015 EDUKACJA POLONISTYCZNA PISANIE - dba o prawidłowy i bardzo staranny kształt liter i cyfr; - potrafi samodzielnie napisać kilka zdań na każdy temat,

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne na poszczególne oceny śródroczne z języka polskiego dla klasy VI

Wymagania edukacyjne na poszczególne oceny śródroczne z języka polskiego dla klasy VI Wymagania edukacyjne na poszczególne oceny śródroczne z języka polskiego dla klasy VI OCENĘ CELUJĄCĄ otrzymuje uczeń, który: - twórczo oraz samodzielnie rozwija własne uzdolnienia i zainteresowania, -

Bardziej szczegółowo

Mówienie. Rozumienie ze słuchu

Mówienie. Rozumienie ze słuchu Kryteria oceniania z języka angielskiego Ocena celująca Stopień CELUJĄCY otrzymuje uczeń, który spełnia wszystkie kryteria potrzebne na ocenę bardzo dobrą, ponadto opanował wiadomości i umiejętności wykraczające

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA POLSKIEGO DLA KLAS 4-6 SZKOŁY PODSTAWOWEJ

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA POLSKIEGO DLA KLAS 4-6 SZKOŁY PODSTAWOWEJ PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA POLSKIEGO DLA KLAS 4-6 SZKOŁY PODSTAWOWEJ Opracowany na podstawie: -Rozporządzenia MEN z dnia 19.04.1999r. w sprawie oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów.

Bardziej szczegółowo

SZKOLNA LISTA TEMATÓW 2013/2014

SZKOLNA LISTA TEMATÓW 2013/2014 SZKOLNA LISTA TEMATÓW NA MATURĘ USTNĄ Z JĘZYKA POLSKIEGO 2013/2014 LITERATURA 1. Jednostka wobec nieustannych wyborów moralnych. Omów problem, analizując zachowanie wybranych bohaterów literackich 2. Obrazy

Bardziej szczegółowo

Ocenę wyższą otrzymuje uczeń, który spełnia wszystkie wymagania pozytywnych ocen niższych.

Ocenę wyższą otrzymuje uczeń, który spełnia wszystkie wymagania pozytywnych ocen niższych. Wymagania edukacyjne z języka polskiego dla kl. V Ocenę wyższą otrzymuje uczeń, który spełnia wszystkie wymagania pozytywnych ocen niższych. OCENA CELUJĄCA Wiedza ucznia znacznie wykracza poza obowiązujący

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO DLA KLASY VI

KRYTERIA OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO DLA KLASY VI Ocena celująca KRYTERIA OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO DLA KLASY VI Poziom kompetencji językowej ucznia wykracza poza wiadomości i umiejętności przewidziane dla klasy szóstej. - uczeń potrafi przyjąć

Bardziej szczegółowo

Egzamin Gimnazjalny z WSiP MAJ 2015 Analiza wyników próbnego egzaminu gimnazjalnego Część humanistyczna z zakresu języka polskiego Klasa 1

Egzamin Gimnazjalny z WSiP MAJ 2015 Analiza wyników próbnego egzaminu gimnazjalnego Część humanistyczna z zakresu języka polskiego Klasa 1 Egzamin Gimnazjalny z WSiP MAJ 2015 Analiza wyników próbnego egzaminu gimnazjalnego Część humanistyczna z zakresu języka polskiego Klasa 1 Arkusz egzaminu próbnego składał się z 22 zadań różnego typu.

Bardziej szczegółowo

4 egzemplarze bibliografii podpisane!!! lewy górny róg: imię i nazwisko. pod spodem: semestr VI TUZ

4 egzemplarze bibliografii podpisane!!! lewy górny róg: imię i nazwisko. pod spodem: semestr VI TUZ 4 egzemplarze bibliografii podpisane!!! lewy górny róg: imię i nazwisko pod spodem: semestr VI TUZ linijka odstępu i tłustym drukiem: temat prezentacji niżej tłustym drukiem: Literatura podmiotu: i wymieniamy

Bardziej szczegółowo

ZAKRES WYMAGAŃ EDUKACYJNYCH NA POSZCZEGÓLNE OCENY SZKOLNE Z JĘZYKA NIEMIECKIEGO DLA GRUP DSD II W KLASACH I III

ZAKRES WYMAGAŃ EDUKACYJNYCH NA POSZCZEGÓLNE OCENY SZKOLNE Z JĘZYKA NIEMIECKIEGO DLA GRUP DSD II W KLASACH I III ZAKRES WYMAGAŃ EDUKACYJNYCH NA PSZCZEGÓLNE CENY SZKLNE Z JĘZYKA NEMECKEG DLA GRUP DSD W KLASACH cena bieżąca postępów ucznia uwzględnia wszystkie cztery sprawności językowe, tj.: rozumienie ze słuchu,

Bardziej szczegółowo

Ewelina Kwapień Kształtowanie się zasobu leksykalnego polszczyzny XIX wieku rzeczowniki (na podstawie danych leksykograficznych)

Ewelina Kwapień Kształtowanie się zasobu leksykalnego polszczyzny XIX wieku rzeczowniki (na podstawie danych leksykograficznych) Ewelina Kwapień Kształtowanie się zasobu leksykalnego polszczyzny XIX wieku rzeczowniki (na podstawie danych leksykograficznych) Warszawa 2010, ss. 301 Zdawać by się mogło, że polszczyźnie XIX wieku poświęcono

Bardziej szczegółowo

1) 6 pkt. otrzymuje uczeń, który: wykazuje szczególne zainteresowanie treściami zajęć, korzysta

1) 6 pkt. otrzymuje uczeń, który: wykazuje szczególne zainteresowanie treściami zajęć, korzysta OCENY ŚRÓDROCZNE I ROCZNE UCZNIÓW KLAS I III 1. W klasach I III śródroczna i roczna ocena klasyfikacyjna jest oceną opisową. 2. Ocenianie bieżące ucznia w klasie pierwszej, drugiej i trzeciej (w pierwszym

Bardziej szczegółowo

SYSTEM OCENIANIA W KLASACH 4 6. Język angielski

SYSTEM OCENIANIA W KLASACH 4 6. Język angielski SYSTEM OCENIANIA W KLASACH 4 6 Język angielski Nauczanie języka angielskiego II etap edukacyjny w Szkole Podstawowej nr 2 w Twardogórze odbywa się wg programu DKW -404-59/99 dla podręczników Project 2,

Bardziej szczegółowo

Z JĘZYKA NIEMIECKIEGO

Z JĘZYKA NIEMIECKIEGO PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA NIEMIECKIEGO OCENIANIE Ocena końcowa jest wystawiana na podstawie średniej ważonej z minimum 3 (przy 1 godzinie tygodniowo) lub 5 (przy 2 lub 3 godzinach tygodniowo)

Bardziej szczegółowo

Analiza wyników egzaminu gimnazjalnego w części humanistycznej z zakresu języka polskiego przeprowadzonego w roku szkolnym 2013/2014

Analiza wyników egzaminu gimnazjalnego w części humanistycznej z zakresu języka polskiego przeprowadzonego w roku szkolnym 2013/2014 Analiza wyników egzaminu gimnazjalnego w części humanistycznej z zakresu języka polskiego przeprowadzonego w roku szkolnym 2013/2014 Tegoroczny egzamin gimnazjalny przeprowadzony był po raz trzeci na nowych

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania z języka polskiego dla klasy V. Szkoła Podstawowa nr 3 w Ozimku Wiesława Sękowska

Przedmiotowy system oceniania z języka polskiego dla klasy V. Szkoła Podstawowa nr 3 w Ozimku Wiesława Sękowska Szkoła Podstawowa nr 3 w Ozimku Wiesława Sękowska Przedmiotowy system oceniania z języka polskiego dla klasy V 1.Przedmiotem oceny z języka polskiego są: - opanowane wiadomości przewidziane w programie

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA OCEN Z JĘZYKA POLSKIEGO W KLASIE IV

KRYTERIA OCEN Z JĘZYKA POLSKIEGO W KLASIE IV KRYTERIA OCEN Z JĘZYKA POLSKIEGO W KLASIE IV OCENĘ CELUJĄCĄ, otrzymuje uczeń, którego wiedza znacznie wykracza poza obowiązujący program nauczania. - twórczo i samodzielnie rozwija własne uzdolnienia i

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA ANGIELSKIEGO 1. Każdy uczeń jest oceniany zgodnie z zasadami sprawiedliwości. 2. Ocenie podlegają następujące formy aktywności ucznia: - wypowiedź ustna - prace pisemne:

Bardziej szczegółowo

Aby otrzymać ocenę BARDZO DOBRĄ, uczeń:

Aby otrzymać ocenę BARDZO DOBRĄ, uczeń: WYMAGANIA EDUKACYJNE JĘZYK ANGIELSKI W KLASACH IV-VI SZKOŁA PODSTAWOWA NR 13 W SIEMIANOWICACH ŚLĄSKICH Aby otrzymać ocenę BARDZO DOBRĄ, uczeń: Gramatyka i słownictwo: Potrafi poprawnie operować prostymi

Bardziej szczegółowo

60 h seminarium - Nakład pracy studenta bilans punktów ECTS Obciążenie studenta

60 h seminarium - Nakład pracy studenta bilans punktów ECTS Obciążenie studenta Lp. Element Opis 1 Nazwa Seminarium dyplomowe 2 Typ obowiązkowy 3 Instytut Nauk Humanistyczno-Społecznych i Turystyki 4 Kod PPWSZ -FP-1-510-s Kierunek, kierunek: filologia polska 5 specjalność, specjalność:

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z języków obcych dla klas IV VI szkoły podstawowej oraz I III gimnazjum

Wymagania edukacyjne z języków obcych dla klas IV VI szkoły podstawowej oraz I III gimnazjum Wymagania edukacyjne z języków obcych dla klas IV VI szkoły podstawowej oraz I III gimnazjum 1. ZASADY OGÓLNE: Wymagania edukacyjne z języków obcych zostały opracowane zgodnie ze szczegółowymi warunkami

Bardziej szczegółowo

śledzi tok lekcji, zapamiętuje najważniejsze informacje;

śledzi tok lekcji, zapamiętuje najważniejsze informacje; SZCZEGÓŁOWE WYMAGANIA EDUKACYJNE Z JĘZYKA POLSKIEGO W KLASIE II w I okresie Ocenę dopuszczającą otrzymuje uczeń, który: opanował technikę czytania; śledzi tok lekcji, zapamiętuje najważniejsze informacje;

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA UKRAIŃSKIEGO W SZKOLE PODSTAWOWEJ

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA UKRAIŃSKIEGO W SZKOLE PODSTAWOWEJ PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA UKRAIŃSKIEGO W SZKOLE PODSTAWOWEJ Opracowała: Tetyana Ouerghi I. ZASADY: 1. Każdy uczeń jest oceniany zgodnie z zasadami sprawiedliwości. 2. Ocenie podlegają wszystkie

Bardziej szczegółowo

Test kompetencji pisali uczniowie klas drugich. Obejmował zadania wielokrotnego wyboru, wymagające krótkiej odpowiedzi oraz rozszerzonej odpowiedzi.

Test kompetencji pisali uczniowie klas drugich. Obejmował zadania wielokrotnego wyboru, wymagające krótkiej odpowiedzi oraz rozszerzonej odpowiedzi. Analiza testu kompetencji z historii w klasach drugich za I półrocze szkolne 2016/2017 Test kompetencji pisali uczniowie klas drugich. Obejmował zadania wielokrotnego wyboru, wymagające krótkiej odpowiedzi

Bardziej szczegółowo

Konspekt lekcji języka polskiego w kl. II LO

Konspekt lekcji języka polskiego w kl. II LO 1 Anna Adamska nauczyciel języka polskiego w Zespole Szkół Edukator w Zduńskiej Woli. Konspekt lekcji języka polskiego w kl. II LO Temat lekcji: Osobliwości słownikowe: homonimy, synonimy, antonimy. Cel

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia na ustny egzamin maturalny z języka polskiego w roku szkolnym 2014/2015 w Centrum Kształcenia Ustawicznego w Łomży.

Zagadnienia na ustny egzamin maturalny z języka polskiego w roku szkolnym 2014/2015 w Centrum Kształcenia Ustawicznego w Łomży. Zagadnienia na ustny egzamin maturalny z języka polskiego w roku szkolnym 2014/2015 w Centrum Kształcenia Ustawicznego w Łomży Literatura 1. Przedstaw, jak zmienia się konstrukcja bohatera tragicznego

Bardziej szczegółowo

Słowa jako zwierciadło świata

Słowa jako zwierciadło świata SYLLABUS Lp. Element Opis 1 2 Nazwa modułu Typ modułu Słowa jako zwierciadło świata do wyboru 3 Instytut Instytut Nauk HumanistycznoSpołecznych i Turystyki 4 5 Kod modułu Kierunek, specjalność, poziom

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA POLSKIEGO POZIOM PODSTAWOWY I POZIOM ROZSZERZONY

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA POLSKIEGO POZIOM PODSTAWOWY I POZIOM ROZSZERZONY PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA POLSKIEGO POZIOM PODSTAWOWY I POZIOM ROZSZERZONY I 1. W trakcie nauki szkolnej uczeń otrzymuje oceny za: a) prace pisemne: pracę klasową ( czytanie tekstu ze zrozumieniem,

Bardziej szczegółowo

Analiza wyników egzaminu maturalnego z języka polskiego 2014/2015. Poziom podstawowy

Analiza wyników egzaminu maturalnego z języka polskiego 2014/2015. Poziom podstawowy Analiza wyników egzaminu maturalnego z języka polskiego 2014/2015 Poziom podstawowy Analiza wyników egzaminu maturalnego z języka polskiego na poziomie podstawowym. Do egzaminu maturalnego w Technikum

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA POLSKIEGO DLA KLAS 4-6 SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 3 W ŁOWICZU W ROKU SZKOLNYM 2013/2014

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA POLSKIEGO DLA KLAS 4-6 SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 3 W ŁOWICZU W ROKU SZKOLNYM 2013/2014 1 PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z JĘZYKA POLSKIEGO DLA KLAS 4-6 SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 3 W ŁOWICZU W ROKU SZKOLNYM 2013/2014 A. Wiadomości. B. Umiejętności. C. Postawa ucznia i jego aktywność. I Przedmiotem

Bardziej szczegółowo