Diagnoza i know-how zjawiska bezdomności na warszawskich dworcach pkp s.a.

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Diagnoza i know-how zjawiska bezdomności na warszawskich dworcach pkp s.a."

Transkrypt

1 MARIUSZ WOJTOWICZ Diagnoza i know-how zjawiska bezdomności na warszawskich dworcach pkp s.a.

2 Na okładce wykorzystano zdjęcia autorstwa Olgi Cieślar Projekt, skład i łamanie: TEKST Projekt, Łódź

3 Spis Treści Wprowadzenie... 5 Osoby bezdomne przebywające na terenie dworca... 9 Ocena wyników projektu Relacje z osobami bezdomnymi Relacje wewnątrz ekipy streetworkerów między ekipami i z innymi pracownikami stowarzyszenia zaangażowanymi w projekt Relacje między rżónymi organizacjami współpracującymi w szeroko rozumianym systemie pomocy społecznej, relacje z otoczeniem Konkluzje Bibliografia Przykładowy raport z patrolu na dworcu warszawa-wschodnia Przykładowy raport-karta z kontaktu Przykładowy raport-karta z ponownego kontaktu Przykładowy raport-karta z indywidualnego kontaktu przykładowy grafik patroli streetworkerów... 36

4

5 Wprowadzenie NINIEJSZE OPRACOWANIE ma na celu ocenę zjawiska bezdomności dworcowej na podstawie działań przeprowadzonych w ramach projektu Zmniejszenie skali bezdomności na dworcach kolejowych oraz ich otoczeniu zrealizowanego przez Stowarzyszenie Otwarte Drzwi i współfinansowanego przez Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej w okresie od 1 czerwca do 31 grudnia 2014 r. W centrum działań znalazła się usługa streetworkingu stanowiąca metodę pracy skierowanej do osób bezdomnych pozostających poza systemem pomocy instytucjonalnej i/lub przebywających w tak zwanych miejscach niemieszkalnych. Głównymi adresatami projektu były osoby bezdomne przebywające w przestrzeni warszawskich dworców: Wschodniego, Centralnego i Zachodniego. Projekt objął osoby obojga płci, bez ograniczeń wiekowych, pochodzące z terenu całej Polski, ale też zza granicy. Usługa streetworkingu na warszawskich dworcach została wdrożona według standardów opracowanych w ramach systemowego projektu Tworzenie i Rozwijanie Standardów Pomocy i Integracji Społecznej, zawartych w modelu Gminny Standard Wychodzenia z Bezdomności. Model ten określa, że misją streetworkingu jest tworzenie pomostu pomiędzy osobą bezdomną a społeczeństwem, pozwalającego przywrócić osobie bezdomnej możliwość pełnienia ról społecznych oraz odtworzyć dobrostan psychiczny, społeczny i bytowy poprzez docieranie do osób bezdomnych przebywających w miejscach niemieszkalnych oraz pracę z nimi, wykorzystującą ich zasoby i potencjał środowiska lokalnego, podejmowaną w kierunku pozytywnych zmian, rozumianych jako chęć zmiany sposobu życia 1. Szczegółowe cele projektu: Zmiana kondycji życiowej osób bezdomnych przebywających na dworcach (m.in. poprzez skorzystanie z form pomocy społecznej, prozatrudnieniowej, psychologicznej, prawnej, przystąpienie do indywidualnego programu wychodzenia z bezdomności). 1 Stenka R., Olech P., Browarczyk Ł. (red.), Model Gminny Standard Wychodzenia z Bezdomności, Gdańsk 2014, s

6 Wyposażenie pracowników socjalnych w umiejętności pracy metodą streetworkera. Opracowanie diagnozy i know-how rozwiązania zjawiska bezdomności na warszawskich dworcach PKP S.A. Zmiana stereotypowego postrzegania osób bezdomnych i kształtowanie wrażliwości społecznej wspierającej proces ograniczania i zapobiegania bezdomności. W celu realizacji powyższych celów, do projektu zostało zaangażowanych dwudziestu pracowników socjalnych, dziesięciu wolontariuszy będących studentami różnych warszawskich uczelni, sami bezdomni uczestniczący w programie wychodzenia z bezdomności (w ramach innych działań Stowarzyszenia), jeden koordynator projektu, jeden pracownik socjalny koordynujący działania streetworkerów, trener i superwizor (autor niniejszego opracowania). Pierwszy etap projektu zrealizowany w lipcu i sierpniu 2014 r., trwający 54 godziny, polegał na szkoleniach teoretycznych i praktycznych połączonych z organizacją wizyt na warszawskich dworcach i w ich otoczeniu, miał na celu zapoznanie przyszłych streetworkerów z miejscami ich przyszłej działalności. Ponadto zostało zorganizowane ośmiogodzinne szkolenie z zakresu samoobrony. Chcąc zmienić stereotypowe postrzeganie osób bezdomnych i zachęcić do współpracy pracowników PKP S.A. i ochroniarzy, przewidziano też osiemnaście godzin szkolenia dla powyższej grupy (po sześć godzin na każdym z dworców). Zdjęcie: Katarzyna Wnuk Zajęcia praktyczne zaczęły się we wrześniu 2014 r., a zakończyły na początku stycznia br. W tym okresie zostało przeprowadzonych 160 patroli streetworkerskich, trwających łącznie 640 godzin. Zostały zorganizowane stałe grupy patrolowe, każda złożona z trzech osób: dwoje pracowników socjalnych i jeden wolontariusz. Grupy te, wyposażone w identyfikatory, wychodziły na patrole w następujących dniach i godzinach: Dw. Wschodni: wtorki (17:00 21:00), czwartki (16:30 20:30), piątki (17:00 21:00), soboty (8:30 12:30). Dw. Centralny: poniedziałki (17:00 21:00), wtorki (18:00 22:00), czwartki (17:00 21:00), soboty (17:00 21:00). Dw. Zachodni: wtorki (17:00 21:00), niedziele (17:00 21:00). 6

7 Dodatkową i początkowo nieplanowaną w ramach projektu usługą było wydawanie ciepłych posiłków, odzieży i butów na terenie pustostanów przy ulicy Młocińskiej 13/15 w Warszawie. Teren ten został udostępniony przez Zakład Gospodarstwa Nieruchomościami w Dzielnicy Wola M.st. Warszawy. Miało to miejsce od września do końca grudnia, w każdą niedzielę w godzinach 12:00 13:30. Zdjęcie: Olga Cieślar Niniejsza diagnoza została opracowana na podstawie: Dokumentów sporządzanych systematycznie przez streetworkerów (160 raportów i 272 karty kontaktu przykład w załączniku), Wywiadów pogłębionych z trzema streetworkerami, Rozmów z ochroniarzami pełniącymi dyżury na dworcach, policją, pracownikami firm sprzątających i handlowcami z terenu dworca, Rozmów z pracownikami PKP S.A., Notatek sporządzanych w trakcie superwizji streetworkerów. 7

8 Zdjęcia: Katarzyna Wnuk 8

9 Osoby Bezdomne Przebywające Na Terenie Dworca PROJEKT NIE MIAŁ NA CELU PROWADZENIA BADAŃ, lecz był skoncentrowany na praktycznych działaniach. Poniżej opisano cechy charakterystyczne osób bezdomnych, mając na uwadze przede wszystkim przedstawienie słabych punktów oferowanych usług, tak, by móc przeprowadzić działania korygujące w razie kontynuacji projektu. Punktem odniesienia były realne potrzeby spotkanych bezdomnych, zarówno te deklarowane przez nich samych, jak i zaobserwowane przez uczestników projektu. Bezdomność jest skrajną formą wykluczenia społecznego, współistniejącą z takimi zjawiskami jak: choroby i zaburzenia psychiczne, niepełnosprawność, brak pracy, przestępczość, uzależnienia itp. Bezdomność dworcowa jest zjawiskiem typowym dla obszarów miejskich, występującym zwłaszcza w okresie zimowym. Dworce kolejowe stanowią atrakcyjne dla bezdomnych miejsce ze względu na dużą ilość odpadków pozostawianych przez podróżnych (resztki jedzenia i napoi, niedopałki papierosów, puszki i przedmioty, które można oddać na Zdjęcie: Katarzyna Wnuk 9

10 Zdjęcie: Olga Cieślar złom), ale też ze względu na możliwość schronienia się i możliwości zarobkowe (żebranie i działania nielegalne). Niektórzy bezdomni postrzegają dworce jako miejsca bezpieczne ze względu na stały monitoring i ochronę. Pracownicy ochrony nie zawsze dążą do usunięcia bezdomnych z dworca. Ich zachowanie jest różne w zależności od dworca, ale też od stanu psychofizycznego danego bezdomnego przebywającego na terenie dworca, od wrażliwości poszczególnych pracowników i od panujących warunków atmosferycznych. Na wszystkich warszawskich dworcach regułą jest usuwanie osób nietrzeźwych lub zachowujących się niewłaściwie. Na przykład ochroniarze Dworca Zachodniego wydają się być najbardziej otwarci bezdomni mogą korzystać z dworcowej poczekalni, zwykle nie są wypraszani. Zimą bezdomni mogą korzystać z tak zwanej nocnej poczekalni, gdzie na ogół śpią. Na Dworcu Centralnym i Wschodnim takiego miejsca nie ma. Na dworcach Wschodnim i Zachodnim bezdomni są zdecydowanie bardziej widoczni. Specyfika pracy streetworkerów różniła się w zależności od tego, do jakich dworców zostali oddelegowani. Dworzec Centralny jest znacznie większy od pozostałych dyżury tam obejmowały także okolice Pałacu Kultury i Nauki, stacji metra Centrum i Dworca Śródmieście. W tych okolicach nie ma miejsc, w których bezdomni mogliby się ukryć i spać. Na Dworcu Zachodnim, gdzie jest więcej terenów nieużytkowych i pustostanów, sytuacja jest inna. 10

11 Ponadto na Dworcu Centralnym bezdomni nie mają żadnego miejsca, w którym mogliby przebywać, są za każdym razem wypraszani przez ochronę nie mają możliwości korzystania z poczekalni, korytarzy ani peronów. Biorąc pod uwagę cały teren, na którym odbywały się patrole streetworkerów, na Dworcu Centralnym liczba bezdomnych wydaje się większa i bardziej zmienna. Jest to spowodowane możliwościami, jakie daje otoczenie Dworca Centralnego (np. możliwości zarobkowania poprzez pomoc w parkowaniu samochodów) oraz jego centralnym położeniem. Mimo że liczba bezdomnych na Dworcu Centralnym wydaje się większa, są oni bardziej rozproszeni i przez to mniej widoczni. Wiąże się to z faktem, że na Dworcu Centralnym jest dużo więcej ludzi, nie tylko pasażerów czekających na pociąg, ale też osób, które przechodzą przez teren dworca, aby dostać się do Centrum Handlowego. Ogólnie rzecz biorąc, sytuacja na dworcach Centralnym i Wschodnim, w kwestii obecności bezdomnych uległa zmianie po zakończeniu w 2012 roku prac modernizacyjnych, w wyniku których powstało więcej punktów handlowych, a także ochroniarzy, funkcjonariuszy policji i kamer. Podczas czterech miesięcy prowadzenia dyżurów streetworkerzy nawiązali kontakty z 272 osobami bezdomnymi, z czego 79 procent stanowili mężczyźni, a 21 kobiety. KOBIETY 21% MĘŻCZYŹNI 79% Źródło: opracowanie Katarzyny Wnuk Przy analizie powyższych danych należy zaznaczyć, że w okresie od września do listopada obecność bezdomnych kobiet była wyższa niż wynika to z oficjalnych statystyk, które określają, że spośród 30,7 tys. osób bezdomnych 80% stanowili mężczyźni ( osób), 14,2% kobiety (4.361 osób) a 5% dzieci (1.538) 2. W grudniu, kiedy temperatura na zewnątrz spadła (należy jednak zaznaczyć, że temperatury w zimie 2014 r. były dużo wyższe od średniej charakterystycznej dla tego okresu), zmalała liczba kobiet, co spowodowało, że wartości rzeczywiste 2 Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej Departament Pomocy i Integracji Społecznej, sprawozdanie z realizacji działań na rzecz ludzi bezdomnych w województwach w roku 2012, s. 8, Warszawa

12 zbliżyły się znacznie do tych podawanych w oficjalnych opracowaniach. Z raportu wynika, że od września do końca listopada, wśród bezdomnych, z którymi nawiązano kontakt, 61% stanowili mężczyźni, a 39% kobiety. Można na tej podstawie wysunąć hipotezę, że bezdomne kobiety, w okresie zimowym, łatwiej znajdują schronienie w ośrodkach pomocy lub na własną rękę. Potrafią być bardziej zmotywowane w poszukiwaniu schronienia. U niektórych bezdomnych mężczyzn obserwuje się rodzaj bohaterskiego zachowania, którego nie zaobserwowano u kobiet, polegającego na przekonaniu, że sami dadzą sobie radę, co znajduje potwierdzenie w raportach sporządzanych przez streetworkerów: twierdzi, że przystosował się do przebywania na dworcu, nie chce iść do noclegowni. Utrzymuje, że jest w stanie przetrwać bez konserwacji w temperaturze do -30 stopni Celsjusza. Mówił o tym z wielką dumą. (Dw. Centralny). Przy analizie liczb należy brać pod uwagę fakt, że spotkania odbywały się z inicjatywy streetworkerów, którzy na etapie nawiązania kontaktu podchodzili do osób bezdomnych, identyfikując je intuicyjnie na podstawie ich wyglądu zewnętrznego i zachowania. Większość z tych osób była rzeczywiście bezdomna. Nie można jednak wykluczyć, że przy zastosowaniu tej metody jakieś osoby bezdomne zostały pominięte. W opisie osób bezdomnych przebywających na terenie dworców, podane dane są przybliżone, ponieważ, co już podkreślono, streetworkerzy nie wręczali bezdomnym standardowych kwestionariuszy służących do badań naukowych. Informacje zostały zgromadzone na podstawie kart kontaktów oraz raportów opracowanych na podstawie swobodnych rozmów między streetworkerami a osobami bezdomnymi. Był to świadomy wybór z uwagi na fakt, że kontakt z ankieterem spowodowałby powstanie większych barier w relacjach z osobami bezdomnymi. W kwestii średniej wieku spotkanych osób, wynosi ona około 50 lat, chociaż występują tu duże odstępstwa: spotkano osoby bardzo młode (najmłodsza miała 23 lat), ale i takie, które miały ponad 60 lat (najstarszy 72 lata). Około dwóch trzecich spotkanych osób nie ma wykształcenia lub ma wykształcenie podstawowe lub zasadnicze zawodowe. Większość z nich nie pracuje i pochodzi spoza Warszawy. Co do powodów bezdomności, większość rozmówców wskazała jako główny powód brak lub utrata pracy, następnym był konflikty rodzinne i rozpad rodziny, śmierć współmałżonka lub bliskiej osoby (partner, dziecko), eksmisje, problemy związane z uzależnieniami (głównie z alkoholem), opuszczenie zakładów karnych lub instytucji opiekuńczo-wychowawczych. Z pogłębionej analizy wynika, że w większości przypadków powodem bezdomności jest kumulacja różnych czynników, prowadząca do procesu stopniowej degradacji psychicznej i fizycznej osoby, która adaptuje się do życia na ulicy ze wszystkimi tego konsekwencjami. Wkrótce potem następuje proces wieloczynnikowego i wielopłaszczyznowego wykluczenia społecznego, który doprowadza do coraz głębszej marginalizacji, niemożności samodzielnego zaspokajania podstawowych potrzeb z zakresu higieny osobistej, czy znalezienia miejsca do spania. Mniej problematyczne okazuje się zdobywanie pożywienia, ponieważ w Warszawie działa wiele organizacji zajmujących się przygotowywaniem posiłków dla bezdomnych, a także ze względu na fakt, że często na dworcu bezdomni otrzymują jedzenie od pasażerów czekających na pociąg. Jeden z bezdomnych, w rozmowie ze streetworkerem, stwierdził: w Warszawie jeżeli ktoś jest głodny, to znaczy, że musi być głupi. (Dw. Centralny). 12

13 Zdjęcie: Olga Cieślar W kwestii relacji istniejących wśród samych bezdomnych można wyróżnić trzy kategorie. Pierwsza stanowi samotnych bezdomnych, którzy z mniej lub bardziej świadomego wyboru pozostają w całkowitej izolacji. Niektórzy z nich zdają się przejawiać zaburzenia psychiczne, przez co praca z nimi jest szczególnie trudna. Pozostali wolą być sami z powodu negatywnych doświadczeń w kontaktach z innymi bezdomnymi. Kolejna grupa, to bezdomni spędzający dzień w małych dwu-trzyosobowych grupach. Osoby te pomagają sobie wzajemnie. W niektórych przypadkach w nocy śpią na zmianę w celu zwiększenia swojego bezpieczeństwa. W okolicach dworca Wschodniego i Zachodniego są grupy bezdomnych żyjących razem w namiotach lub innych prowizorycznych schronieniach, ukrytych przed wzrokiem przechodniów. Często spędzają dzień w samotności w poszukiwaniu środków pozwalających na dostęp do napojów alkoholowych. Następnie spotykają się wieczorem, by razem kontynuować spożywanie alkoholu. Rano wracają w okolice dworca. Istnieją też pary bezdomnych pozostające w relacjach afektywnych. Zazwyczaj są to pary żyjące bez ślubu w trudnych warunkach mieszkaniowych i materialnych. Poniżej przytoczono kilka cytatów z raportów sporządzonych przez streetworkerów, które ukazują różnorodność przypadków: 13

14 Osoby, które straciły pracę/bezrobotni: jego największym problemem jest praca, twierdzi, że praca rozwiązałaby wszystko. (Dw. Zachodni). Osoby, które straciły bliskich: gdy mówił o żonie, to płakał. Po jej śmierci (była w 4 miesiącu ciąży) stał się osobą bezdomną. (Dw. Centralny). Byli żołnierze: powiedział nam, że jest byłym żołnierzem ONZ, służył w Syrii i Afganistanie. Nie chciał o tym opowiadać, ale zabił 17 osób oraz niechcący dziecko, dziewczynkę. Wciąż pamięta jej imię. Nie może sobie poradzić z tą traumą. Ma pretensje do Państwa o to, jak traktuje byłych żołnierzy. (Dw. Centralny). Osoby młode: podała, że jest bezdomną od kilku dni, w związku z tym, że jej partner trafił do zakładu karnego. Ma 23 lata. (Dw. Zachodni). Kobiety: starsza kobieta, ok. 65 lat, cała ubrana na biało, w białym kapeluszu, zadbana. Siedzi w poczekalni dworca, jakby czekała na pociąg, ma jednak dziwnie dużo toreb, w których są poukładane pojemniczki, żywność, ubrania. (Dw. Wschodni). Wychowankowie domów dziecka: był wychowywany w domu dziecka. Jako mieszkaniec stolicy jest na liście oczekujących na mieszkanie socjalne. Nie wierzy, że kiedyś je dostanie. (Dw. Wschodni). Uchodźcy: kobiety przyjechały do Warszawy z Krymu, uciekając przed wojną. Były zdezorientowane. (Dw. Centralny). Osoby chore psychicznie: po rozmowie z nami wróciła do dalszego powolnego spaceru i oddała mocz w kącie korytarza. Zauważyli to ochroniarze. Dostała upomnienie, kazali jej sobie pójść. Można powiedzieć, że przymykają oko na mającą problemy ze zdrowiem psychicznym starszą panią o kuli. (Dw. Centralny). Osoby niepełnosprawne: na ulicy od 20 lat. Zna wszystkie ośrodki i jadłodajnie. Jest na wózku inwalidzkim. Ma amputowane obie stopy. Chciałby być w całodobowym ośrodku, gdzie by się ktoś nim zajął. Gdziekolwiek już był, musiał ośrodek opuścić po 6 miesiącach, a potrzebuje już na stałe opieki tak deklaruje. (Dw. Centralny). Osoby uzależnione od alkoholu: nie chce już nic od życia, lubi pić wódkę, nie chce tego zmieniać. Śpi tam, gdzie go zastanie noc, w różnych miejscach. Na dzień dzisiejszy jest mu dobrze, nikogo nie krzywdzi, pije sobie, bo lubi, nie chce tego zmienić. (Dw. Wschodni). Uzależnienie od alkoholu i innych substancji psychoaktywnych dotyczy większości spotkanych osób. Chodzi o problem, który, jak wynika z obserwacji, zwiększa ryzyko zostania bezdomnym. Wielu bezdomnych alkoholików spędza dzień na zdobywaniu pieniędzy na alkohol. Wśród większości naszych rozmówców (pracowników PKP S.A., ochroniarzy pełniących dyżury na dworcach, pracowników firm sprzątających i sklepikarzy) panuje przekonanie, że uzależnienie od alkoholu jest głównym powodem bezdomności i że fakt bycia bezdomnym jest wynikiem świadomej samodzielnej decyzji związanej z chęcią picia. Jest to jednak stereotyp uproszczający zjawisko bezdomności. Mimo że deklaruje to wielu bezdomnych, wolny wybór jest często jedynie pretekstem pozwalającym na ochronę własnej godności. Problem jest dużo bardziej złożony, cechuje się wieloma aspektami, począwszy od niedoborów afektywnych występujących już w okresie dzieciństwa, do braku ról społecznych i zawodowych. Historie życia większości bezdomnych, z którymi streetworkerzy nawiązali kontakt, wydają 14

15 się potwierdzać interpretację zjawiska bezdomności sformułowaną przez R. Castel a i przedstawioną przez autora niniejszego opracowania w publikacji zatytułowanej Pomoc społeczna dla osób bezdomnych w Weronie studium przypadku 3. Francuski socjolog wprowadził pojęcie disafiliation (stopniowe zrywanie więzi społecznych), na podstawie którego określa stan bezdomności, kładąc nacisk przede wszystkim na stan deprywacji potrzebnych kontaktów z innymi, a nie niemożność zaspokojenia potrzeb materialnych. Stan disafiliation można opisać, stosując dwa podstawowe kryteria: z jednej strony następuje stopniowa utrata więzi z pierwotnymi i wtórnymi grupami społecznymi, z drugiej jest brak dostępu do rynku pracy, co jest niezwykle istotne, bowiem działalność zawodowa służy nie tylko zaspokojeniu potrzeb materialnych, lecz stanowi podstawowe narzędzie integracji społecznej i budowania własnej tożsamości. Obszar integracji społecznej wyznaczony na poniższym wykresie dwoma osiami pokazuje jasno, że im bardziej stabilna jest praca, tym wyższy jest poziom integracji społecznej. MOCNE WIĘZI SPOŁECZNE OBSZAR POMOCY SPOŁECZNEJ OBSZAR INTEGRACJI SPOŁECZNEJ INTEGRACJA PRZEZ PRACĘ Długotrwale bezrobotni Bezrobotni Umowy śmieciowe Umowa na czas nieokreślony Służba publiczna Disaffiliation ZERWANE WIĘZI SPOŁECZNE OBSZAR KRUCHOŚCI BEZDOMNOŚĆ Źródło: N Guillton, przemówienie akademickie z 2001 w ramach M.A in Comparative European Social Studies (MACESS) w Hogeschool Maastricht. 3 M. Wojtowicz, Wybrane aspekty międzynarodowej polityki społecznej: pomoc społeczna i aktywna integracja, w: M. Grewiński, J. Krzyszkowski (red.), Warszawa 2012, s

16 W obszarze kruchości społecznej osoba może mieć stabilną sytuację zawodową, ale słabe więzi społeczne. Tak się dzieje w przypadku rozpadu rodziny, co może mieć wpływ na równowagę psychiczną jednostki. We współczesnym świecie, gdzie zagrożenia społeczne są bardzo duże, niezwykle łatwo jest przejść z obszaru kruchości społecznej do stanu disafiliation. Zjawisko to coraz częściej dotyka osób wykształconych, mających solidne zasoby społeczne i kulturalne. Rola streetworkerów polega przede wszystkim na pomocy osobie bezdomnej w przejściu z obszaru kruchości i desafiliiation do obszaru integracji społecznej, przechodząc przez obszar pomocy społecznej. 16

17 Ocena Wyników Projektu JAK PODKREŚLONO W POPRZEDNIM ROZDZIALE, zjawisko bezdomności jest bardzo złożone, przez co trudne do zdefiniowania, monitorowania i zwalczania. Wszystkie rodzaje bezdomności wydają się mieć jeden wspólny mianownik: problemy z więziami społecznymi. Przyczyny, które prowadzą do coraz większego wykluczenia społecznego osób bezdomnych, wynikają przede wszystkim z postępującego zaburzenia relacji w określonym kontekście społecznym, co ze względu na kumulowanie się problemów pogłębia dodatkowo sytuację danej osoby. Zarówno z tego powodu, jak i z konieczności podjęcia działań na wielu płaszczyznach, system wsparcia powinien opierać się i koncentrować przede wszystkim na relacjach. To podstawa działań streeworkingowych, które często stanowią pierwszy krok w wychwyceniu osób żyjących na ulicy i narażonych na ryzyko skrajnego wykluczenia. Biorąc pod uwagę jak ważne są relacje, również z punktu widzenia podejmowanych działań, oceny wyników projektu dokonano w oparciu o następujące rodzaje relacji: 1. Relacje z osobami bezdomnymi, 2. Relacje wewnątrz ekipy streetworkerów, pomiędzy ekipami i z innymi pracownikami Stowarzyszenia zaangażowanymi w projekcie, 3. Relacje pomiędzy różnymi organizacjami współpracującymi w szeroko rozumianym systemie pomocy społecznej, relacje z otoczeniem. Przed zajęciem się oceną zarówno silnych, jak i słabych stron zrealizowanego projektu należy podkreślić, że według modelu Gminny Standard Wychodzenia z Bezdomności obszarami pracy streetworkera są: Badanie środowiska, w tym poszukiwanie i docieranie do osób bezdomnych, czyli zapoznanie się i uzyskanie informacji o środowisku osób bezdomnych. Obecność, monitoring, czyli samodzielne wejście w środowisko osób bezdomnych, z wykorzystaniem wiedzy i wcześniej zdobytych umiejętności. Nawiązanie kontaktu z osobą bezdomną i próba nawiązania z nią relacji. 17

18 Budowanie i utrzymywanie relacji, w tym tworzenie i realizacja planu zmian, poznawanie potrzeb oraz deficytów (niedoborów) osób bezdomnych. Zakończenie relacji, czyli wygaszanie kontaktu z osobą bezdomną. Interwencja, czyli działania mające na celu ochronę zdrowia i życia osób bezdomnych. Redukcja szkód, czyli działania mające na celu zminimalizowanie negatywnych skutków ryzykownych i szkodliwych zachowań. Badanie środowiska Obecność, monitoring Nawiązanie kontaktu Budowanie i utrzymanie relacji, w tym tworzenie i realizacja planu Zakończenie relacji Interwencja Redukcja szkód Źródło: Model GSWB Mimo pozornej etapowości działań, streetworking jest pewnego rodzaju procesem, w którym jednocześnie mogą zachodzić wszystkie wymienione działania, np. już podczas badania środowiska może dojść do interwencji, nawiązania kontaktu i budowania relacji. 1. RELACJE Z OSOBAMI BEZDOMNYMI Przeprowadzony projekt, biorąc pod uwagę 272 nawiązane kontakty, w ramach których nastąpiło 102 ponownych kontaktów, przyniósł następujące wyniki, które z pewnością można uznać za pozytywne: 11 osób wyrobiło dowód osobisty: Czekał już na nas przed dworcem. Bardzo chciał się pochwalić kartką na odbiór zdjęć do dowodu osobistego. Obiecał, że w piątek pojedzie do Urzędu Dzielnicy, aby złożyć wniosek o wydanie dowodu osobistego. Był z siebie bardzo dumny, my z niego też (Dw. Wschodni). 14 osób podjęło pracę dzięki pomocy agencji zatrudnienia Stowarzyszenia Otwarte Drzwi, 18

19 Zdjęcie: Katarzyna Wnuk 16 osób przystąpiło do Indywidualnego Programu Wychodzenia z Bezdomności, 20 osób podjęło leczenie, korzystając z opieki medycznej, 7 osób zostało przyjętych do schroniska lub do hospicjum, 17 osób skorzystało z porad prawnych, 15 osób objęto wsparciem psychologicznym, wydano 840 ciepłych posiłków w ramach mobilnego punktu wydawania ciepłego posiłku przy ul. Młocińskiej 13/15 w Warszawie, przekazano 102 paczki zawierające m.in. odzież, obuwie, środki higieniczne i opatrunkowe. Z pewnością pozytywnym aspektem projektu były działania podjęte w obszarze budowania i utrzymywania relacji. Jak stwierdził jeden z relacjonujących swoją pracę streetworkerów: sami bezdomni byli zaskoczeni, że istnieją osoby, które się nimi interesują i chcą im pomóc. Że nie jest to akcja jednorazowa albo cykliczna pomoc polegająca głównie na rozdawnictwie napojów czy jedzenia. Nie było do tej pory na warszawskiej ulicy usługi, która dedykowałaby czas głównie dla bezdomnych. Była to nie tylko akcja informacyjna, ale także rozmowa o ich problemach. Czasami mieli po prostu potrzebę wygadania się. Bardzo często mówili nam, że taka rozmowa bardzo im pomaga. Mówili, że nie mają takich osób, spoza swojego kręgu bezdomnych, które by się nimi zainteresowały i udzieliły im tak profesjonalnego wsparcia. Potwierdzeniem tego są także słowa osób bezdomnych, którzy w rozmowie ze streetworkerami na początku grudnia 2014 r. wyrazili swoje zaniepokojenie zakończeniem patroli dworcowych oraz zakończeniem akcji wydawania ciepłego posiłku i odzieży przy ul. Młocińskiej 13/15 w Warszawie (Dw. Wschodni, Raport nr 48 z dnia załącznik). 19

20 Zdjęcie: Olga Cieślar Jednym z najlepszych aspektów projektu był profesjonalizm zaangażowanych osób, zarówno pracowników socjalnych jak i wolontariuszy. Profesjonalne podejście było zauważalne również w wypełnianiu dokumentacji, co pozwoliło na zachowanie ciągłości w wymianie informacji na temat świadczonych usług oraz na monitorowanie całego projektu. Przepływ informacji jest bardzo ważnym aspektem usług o charakterze socjalnym. Przepływ informacji był ułatwiony przez prostotę zastosowanego narzędzia: założono trzy adresy owe, jeden dla każdego dworca, na które streetworkerzy wysyłali sukcesywnie raporty i karty kontaktu. Skrzynki były dostępne dla wszystkich. Należy jednak zaznaczyć, że nie wszystkim ekipom streetworkerów udało się dostarczyć na czas sporządzone raporty. Poniżej przytoczono wypowiedzi streetworkerów i bezdomnych, które potwierdzają, że projekt przyniósł pozytywne efekty w obszarze budowania i utrzymania relacji. Był bardzo wzmocniony rozmową z nami, dziękował i cieszył się, że są jeszcze ludzie tacy jak my (Dw. Centralny). Powiedział, że cieszy się, że nas spotkał i mógł z nami porozmawiać. Dał nam puszkę CocaColi na drogę i życzył miłego dnia (Dw. Centralny). Podobny wydźwięk ma wypowiedź jednego ze streetworkerów, który w trakcie wywiadu opisuje strategię przyjętą w celu przekonania bezdomnego, by zajął się swoim uzależnieniem 20

21 od alkoholu: z jednym bezdomnym uzależnionym od alkoholu spotkaliśmy się wielokrotnie. Wydawało się, że bardzo mu zależało na kontaktach z nami, ale w pewnym momencie, po wielu podjętych próbach przekonywania go, aby przestał pić, powiedzieliśmy mu, że jeżeli nie pójdzie na terapię odwykową, to my przestaniemy się z nim kontaktować. To był trochę taki szantaż z naszej strony, ale zadziałał. Mężczyzna zobaczył, że kolejne osoby dawały mu jakieś warunki. Wiemy, że robili to także jego syn i jego przyjaciółka, a my byliśmy kolejnymi osobami, które go motywowały i wspierały. Był to jeden z naszych sukcesów. Co do słabych punktów projektu, najistotniejszym jest ten związany z niemożliwością zaspokojenia większości potrzeb spotkanych bezdomnych. Mimo wysiłku w zakresie motywacji i empowerment (wzmocnienia) ze strony streetworkerów, nie udało się zrealizować ani wdrożyć planu działań stymulujących faktyczny proces zmiany. Z jednej strony przeszkodą był krótki czas trwania projektu, z drugiej przede wszystkim braki na poziomie systemu usług oferowanych w Warszawie oraz brak współpracy między organizacjami działającymi w tym sektorze. Problem został opisany w dalszej części niniejszego opracowania dotyczącej współpracy międzyorganizacyjnej. Inne zmiany, które mogłyby wpłynąć korzystnie na poprawę usług w zakresie relacji między streetworkerami a bezdomnymi dotyczą czasu organizacji patroli. Z punktu widzenia ciągłości w utrzymaniu relacji i pracy motywacyjnej, lepsze efekty przyniosłaby obecność tego samego patrolu dwa razy w tygodniu, a nie raz, jak to przewidziano w projekcie. Jeśli w kolejnej edycji przewidziano by cztery miesiące pracy w terenie, sugerujemy, by podzielić 10 ekip na 2 grupy pracujące po 2 miesiące (5 ekip przez 2 pierwsze miesiące i 5 przez 2 kolejne), podwajając w ten sposób liczbę tygodniowych patroli dla każdej ekipy. Ponadto wydaje się, że 4 godziny pracy w terenie dla jednego patrolu to zbyt długo. Wystarczą 3, zwłaszcza na Dworcu Wschodnim i Zachodnim. Na Centralnym mogą zostać 4 godziny, biorąc pod uwagę większy obszar działania. Kolejnym krytycznym punktem jest organizacja pracy w terenie od września do grudnia. Wszyscy streetworkerzy mieli poczucie przerwanej misji, ponieważ ich praca zakończyła się w środku zimy. Sugerujemy przeniesienie działań na okres od listopada do lutego. Ostatni aspekt dotyczący czasu wiąże się z godzinami pracy. W projekcie przewidziano jeden poranny patrol w sobotę rano. Należy jednak zaznaczyć, że wynikało to także z dyspozycyjności streetworkerów, którzy poproszeni o wskazanie czasu, jakim dysponują, zadeklarowali godziny wieczorne. O ile z jednej strony działania wieczorne, zwłaszcza kiedy jest bardzo zimno, mogą przynieść dodatkowy efekt w postaci zapobiegania zagrożenia życia nietrzeźwych bezdomnych, którzy zasnęliby na ulicy, to jednak z drugiej strony, rano pracuje się zdecydowanie lepiej. Bezdomni są jeszcze trzeźwi i bardziej otwarci na podejmowanie tematów związanych z leczeniem i próby aktywizacji mającej na celu wyjście z bezdomności. Z tego powodu sugerujemy zwiększenie liczby porannych patroli. Co do usługi związanej z dystrybucją posiłków, odzieży i obuwia przy ul. Młocińskiej, została ona oceniona pozytywnie z punktu widzenia liczby obecnych bezdomnych (średnio 54 osoby każdej niedzieli). Dobrze, że można było zorganizować tę usługę z dala od dworca. W ten sposób bezdomni spotkani przez patrole i zaproszeni na posiłek, musieli podjąć pewien wysiłek aby tam dotrzeć. Początkowo usługa była świadczona w nieodpowiednich warunkach 21

MARIUSZ WOJTOWICZ KATARZYNA WNUK

MARIUSZ WOJTOWICZ KATARZYNA WNUK MARIUSZ WOJTOWICZ KATARZYNA WNUK Diagnoza i know-how zjawiska bezdomności na warszawskich dworcach pkp s.a. Na okładce wykorzystano zdjęcia autorstwa Olgi Cieślar Projekt, skład i łamanie: TEKST Projekt,

Bardziej szczegółowo

Liczenie osób bezdomnych w Gorzowie Wlkp.

Liczenie osób bezdomnych w Gorzowie Wlkp. Liczenie osób bezdomnych w Gorzowie Wlkp. Badanie dot. liczenia osób bezdomnych przebywających w Gorzowie Wlkp. zostało przeprowadzone w nocy 7/8 lutego 2013 r. W badaniu uczestniczyli: funkcjonariusze

Bardziej szczegółowo

Wyniki ankiety luty 2007 Profil osoby bezdomnej mieszkańca Domu Brata Alberta w Gorzowie Wlkp.

Wyniki ankiety luty 2007 Profil osoby bezdomnej mieszkańca Domu Brata Alberta w Gorzowie Wlkp. eksmisja rozwód utrata pracy opuszczenie zakładu karnego konflikty rodzinne stan zdrowia wypadek losowy Wyniki ankiety luty 7 Profil osoby bezdomnej mieszkańca Domu Brata Alberta w Gorzowie Wlkp. Przeprowadzone

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR /2008 RADY MIEJSKIEJ W ŚRODZIE WIELKOPOLSKIEJ. z dnia..2008 roku

UCHWAŁA NR /2008 RADY MIEJSKIEJ W ŚRODZIE WIELKOPOLSKIEJ. z dnia..2008 roku UCHWAŁA NR /2008 RADY MIEJSKIEJ W ŚRODZIE WIELKOPOLSKIEJ z dnia..2008 roku w sprawie uchwalenia programu pod nazwą "Program rozwiązywania problemów bezdomności Gminy Środa Wielkopolska na lata 2009-2020"

Bardziej szczegółowo

Cel nr 3: Wsparcie działań profilaktycznych oraz integracji i aktywizacji społecznozawodowej

Cel nr 3: Wsparcie działań profilaktycznych oraz integracji i aktywizacji społecznozawodowej Załącznik Nr 2 Program wspierający powrót osób bezdomnych do społeczności, Edycja 2012 Cele regionalne wskazane przez Wydziały Polityki Społecznej Urzędów Wojewódzkich I. Województwo świętokrzyskie: Cel

Bardziej szczegółowo

Program osłonowy na rzecz osób bezdomnych i zagrożonych bezdomnością na terenie miasta Częstochowy w latach 2014-2020

Program osłonowy na rzecz osób bezdomnych i zagrożonych bezdomnością na terenie miasta Częstochowy w latach 2014-2020 Program osłonowy na rzecz osób bezdomnych i zagrożonych bezdomnością na terenie miasta Częstochowy w latach 2014-2020 Joanna Zielińska Koordynator Zespołu Pomocy Osobom Bezdomnym i Grupom Wybranym Miejski

Bardziej szczegółowo

ANKIETA METRYCZKA. Czy jest Pani/Pan mieszkańcem Gminy Miękinia. tak, od kiedy... nie. Wiek: 18-30 31-40 41-50 51- i więcej

ANKIETA METRYCZKA. Czy jest Pani/Pan mieszkańcem Gminy Miękinia. tak, od kiedy... nie. Wiek: 18-30 31-40 41-50 51- i więcej ANKIETA W związku z rozpoczęciem prac nad projektem Strategii Rozwiązywania Problemów Społecznych dla Gminy Miękinia uprzejmie prosimy o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania, które będą bardzo pomocne

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE KOŃCOWE z wykonania zadania publicznego. STREETWORKER CZŁOWIEK ZAUFANIA (tytuł zadania publicznego)

SPRAWOZDANIE KOŃCOWE z wykonania zadania publicznego. STREETWORKER CZŁOWIEK ZAUFANIA (tytuł zadania publicznego) SPRAWOZDANIE KOŃCOWE z wykonania zadania publicznego STREETWORKER CZŁOWIEK ZAUFANIA (tytuł zadania publicznego) w okresie od 1.07.2012 do 31.12.2012 określonego w umowie nr WPS.VI.1092012 zawartej w dniu

Bardziej szczegółowo

Priorytety promocji zdrowia psychicznego dla Powiatu Kieleckiego na lata 2012 2015

Priorytety promocji zdrowia psychicznego dla Powiatu Kieleckiego na lata 2012 2015 Załącznik nr 1 do Programu Ochrony Zdrowia Psychicznego Powiatu Kieleckiego na lata 2012-2015 Priorytety promocji zdrowia psychicznego dla Powiatu Kieleckiego na lata 2012 2015 Na podstawie Rozporządzenia

Bardziej szczegółowo

V. Województwo lubuskie: Cel nr 1: Usamodzielnianie osób bezdomnych poprzez podjęcie profesjonalnych działań aktywizacyjnych, społeczno-zawodowych i

V. Województwo lubuskie: Cel nr 1: Usamodzielnianie osób bezdomnych poprzez podjęcie profesjonalnych działań aktywizacyjnych, społeczno-zawodowych i Załącznik Nr 2 Program wspierający powrót osób bezdomnych do społeczności, Edycja 2013 Cele regionalne wskazane przez Wydziały Polityki Społecznej Urzędów Wojewódzkich I. Województwo świętokrzyskie: Cel

Bardziej szczegółowo

3. Chorzy psychicznie, w rozumieniu ustawy o ochronie zdrowia psychicznego

3. Chorzy psychicznie, w rozumieniu ustawy o ochronie zdrowia psychicznego Działania Klubu Integracji Społecznej od 2010 roku. TUTUŁ PROGRAMU Zwiększenie szans na zatrudnienie i podniesienie kompetencji społecznych poprzez stworzenie kompleksowego systemu wsparcia dla osób zagrożonych

Bardziej szczegółowo

KONTRAKT SOCJALNY narzędziem w realizacji projektów systemowych

KONTRAKT SOCJALNY narzędziem w realizacji projektów systemowych KONTRAKT SOCJALNY narzędziem w realizacji projektów systemowych Podstawa prawna Ustawa o pomocy społecznej z dnia 12 marca 2004r. (Dz. U. Nr 64, poz. 593, z późn. zm.) Rozporządzenie Ministra Polityki

Bardziej szczegółowo

Polityka miasta w zakresie ograniczania bezdomności Stan przygotowań noclegowni do zimy

Polityka miasta w zakresie ograniczania bezdomności Stan przygotowań noclegowni do zimy Polityka miasta w zakresie ograniczania bezdomności Stan przygotowań noclegowni do zimy Gorzowskie Centrum Pomocy Rodzinie PAŹDZIERNIK 2015 Wstęp Problem bezdomności można pojmować dziś jako zjawisko masowe,

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ POLITYKI SPOŁECZNEJ STAN PRZYGOTOWAŃ DO SEZONU ZIMOWEGO 2014/2015

WYDZIAŁ POLITYKI SPOŁECZNEJ STAN PRZYGOTOWAŃ DO SEZONU ZIMOWEGO 2014/2015 WYDZIAŁ POLITYKI SPOŁECZNEJ STAN PRZYGOTOWAŃ DO SEZONU ZIMOWEGO 2014/2015 2 Bezdomność w świetle prawa osoba bezdomna osoba niezamieszkująca w lokalu mieszkalnym w rozumieniu przepisów o ochronie praw

Bardziej szczegółowo

Najważniejsze wyniki badań socjodemograficznych dla województwa pomorskiego Lata 2003-2009

Najważniejsze wyniki badań socjodemograficznych dla województwa pomorskiego Lata 2003-2009 Najważniejsze wyniki badań socjodemograficznych dla województwa pomorskiego Lata 3-9 1. Bezdomność w Województwie pomorskim to podobnie jak w całym województwie pomorskim problem typowo męski w roku 9

Bardziej szczegółowo

na podstawie działalności Punktu Pośrednictwa Pracy Wolontarystycznej CENTERKO Łódź, dn. 05.06.2013 r.

na podstawie działalności Punktu Pośrednictwa Pracy Wolontarystycznej CENTERKO Łódź, dn. 05.06.2013 r. na podstawie działalności Punktu Pośrednictwa Pracy Wolontarystycznej CENTERKO Łódź, dn. 05.06.2013 r. Kim jesteśmy? PPPW CENTERKO TO INTEGRACYJNE BIURO POŚREDNICTWA PRACY WOLONTARYSTYCZNEJ O ZASIĘGU LOKALNYM

Bardziej szczegółowo

str. 16 Poniedziałek, 16 grudnia 2013 www.waszdzienpodniu.pl GMINA WOLSZTYN WALKA O PRZETRWANIE widzimy osobę bezdomną, potrzebującą reagujmy! Wystarczy jeden telefon np. do Ośrodka Pomocy Społecznej,

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XXXV/369/2013 RADY MIASTA SANDOMIERZA. z dnia 4 grudnia 2013 r. w sprawie przyjęcia Gminnego Programu Wychodzenia z Bezdomności.

UCHWAŁA NR XXXV/369/2013 RADY MIASTA SANDOMIERZA. z dnia 4 grudnia 2013 r. w sprawie przyjęcia Gminnego Programu Wychodzenia z Bezdomności. UCHWAŁA NR XXXV/369/2013 RADY MIASTA SANDOMIERZA z dnia 4 grudnia 2013 r. w sprawie przyjęcia Gminnego Programu Wychodzenia z Bezdomności. Na podstawie art.18 ust.2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990r.

Bardziej szczegółowo

MÓJ DOM BEZ PRZEMOCY - program działań profilaktycznych i edukacyjnych dla ofiar przemocy przebywających w Domach dla Samotnych Matek z Dziećmi Markot

MÓJ DOM BEZ PRZEMOCY - program działań profilaktycznych i edukacyjnych dla ofiar przemocy przebywających w Domach dla Samotnych Matek z Dziećmi Markot MÓJ DOM BEZ PRZEMOCY - program działań profilaktycznych i edukacyjnych dla ofiar przemocy przebywających w Domach dla Samotnych Matek z Dziećmi Markot Projekt realizowany w okresie: czerwiec 2014 listopad

Bardziej szczegółowo

Model Gminy Standard Wychodzenia z Bezdomności - Podsumowanie 2010-2014 26-27.03.2014 Warszawa. Piotr Olech PFWB;

Model Gminy Standard Wychodzenia z Bezdomności - Podsumowanie 2010-2014 26-27.03.2014 Warszawa. Piotr Olech PFWB; Model Gminy Standard Wychodzenia z Bezdomności - Podsumowanie 2010-2014 26-27.03.2014 Warszawa Piotr Olech PFWB; Rezultaty: Rekomendacje: Ok 100 ekspertów standardy Podręcznik Model GSWB Strategia wdrażania

Bardziej szczegółowo

w Legnicy Sprawozdanie z działalności Ośrodka Interwencji Kryzysowej przy Powiatowym Centrum Pomocy Rodzinie w Legnicy za 2013 rok

w Legnicy Sprawozdanie z działalności Ośrodka Interwencji Kryzysowej przy Powiatowym Centrum Pomocy Rodzinie w Legnicy za 2013 rok Ośrodek Interwencji Kryzysowej w Legnicy Sprawozdanie z działalności Ośrodka Interwencji Kryzysowej przy Powiatowym Centrum Pomocy Rodzinie w Legnicy za 2013 rok Legnica, styczeń 2014 r. SEKRETARIAT (076)

Bardziej szczegółowo

Sztum. Miasto i Gmina

Sztum. Miasto i Gmina Miasto i Gmina Sztum ANKIETA Szanowni Państwo, chcąc poznać Państwa potrzeby i oczekiwania została przygotowana ankieta, której celem jest zebranie opinii na temat Gminy Sztum i jej mieszkańców. Ankieta

Bardziej szczegółowo

Wyniki ankiety wrzesień 2010 Profil osoby bezdomnej mieszkańca Domu Brata Alberta w Gorzowie Wlkp.

Wyniki ankiety wrzesień 2010 Profil osoby bezdomnej mieszkańca Domu Brata Alberta w Gorzowie Wlkp. Wyniki ankiety wrzesień 2010 Profil osoby bezdomnej mieszkańca Domu Brata Alberta w Gorzowie Wlkp. Przeprowadzone badanie ankietowe miało na celu uzyskanie odpowiedzi na pytanie: Jacy są mieszkańcy Domu

Bardziej szczegółowo

Narzędzie pracy socjalnej nr 15 Wywiad z osobą uzależnioną od alkoholu 1 Przeznaczenie narzędzia:

Narzędzie pracy socjalnej nr 15 Wywiad z osobą uzależnioną od alkoholu 1 Przeznaczenie narzędzia: Narzędzie pracy socjalnej nr 15 Wywiad z osobą uzależnioną od alkoholu 1 Przeznaczenie narzędzia: Etap I (1b) Ocena / Diagnoza (Pogłębienie wiedzy o sytuacji związanej z problemem osoby/ rodziny) Zastosowanie

Bardziej szczegółowo

GMINNY PROGRAM WSPIERANIA RODZINY W GMINIE LUBAWA NA LATA 2012 2014

GMINNY PROGRAM WSPIERANIA RODZINY W GMINIE LUBAWA NA LATA 2012 2014 Załącznik do uchwały Nr XIX/119/12 Rady Gminy Lubawa z dnia 31 października 2012r. GMINNY PROGRAM WSPIERANIA RODZINY W GMINIE LUBAWA NA LATA 2012 2014 1 Spis treści Wstęp. 3 1. Diagnoza środowiska lokalnego..

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR IX/50/15 RADY MIEJSKIEJ W CZERWIEŃSKU. z dnia 24 czerwca 2015 r. w sprawie przyjęcia Gminnego Progamu Wspierania Rodziny na lata 2015-2017

UCHWAŁA NR IX/50/15 RADY MIEJSKIEJ W CZERWIEŃSKU. z dnia 24 czerwca 2015 r. w sprawie przyjęcia Gminnego Progamu Wspierania Rodziny na lata 2015-2017 UCHWAŁA NR IX/50/15 RADY MIEJSKIEJ W CZERWIEŃSKU z dnia 24 czerwca 2015 r. w sprawie przyjęcia Gminnego Progamu Wspierania Rodziny na lata 2015-2017 Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca

Bardziej szczegółowo

Cel strategiczny nr 1: Wzmacnianie instytucji rodziny. Cel operacyjny: Poprawa kompetencji i umiejętności wychowawczych rodziców

Cel strategiczny nr 1: Wzmacnianie instytucji rodziny. Cel operacyjny: Poprawa kompetencji i umiejętności wychowawczych rodziców Wydział / jednostka organizacyjna (pełna nazwa, adres) Cel strategiczny nr 1: Wzmacnianie instytucji rodziny Cel operacyjny: Poprawa kompetencji i umiejętności wychowawczych rodziców Działanie Podnoszenie

Bardziej szczegółowo

Wyniki ankiety MIESZKAŃCY wrzesień 2006.

Wyniki ankiety MIESZKAŃCY wrzesień 2006. Wyniki ankiety MIESZKAŃCY wrzesień 6. Przeprowadzone badanie ankietowe miało na celu uzyskanie odpowiedzi na pytanie: Jacy są mieszkańcy Domu Brata Alberta w Gorzowie Wlkp. Badanie zostało przeprowadzone

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE Z REALIZACJI GMINNEGO PROGRAMU WSPIERANIA RODZINY ZA ROK 2014

SPRAWOZDANIE Z REALIZACJI GMINNEGO PROGRAMU WSPIERANIA RODZINY ZA ROK 2014 SPRAWOZDANIE Z REALIZACJI GMINNEGO PROGRAMU WSPIERANIA RODZINY ZA ROK 2014 2015r. I. Wprowadzenie Wdrażanie modelowych rozwiązań pracy z rodziną wieloproblemową, w szczególności rozwój pracy socjalno-

Bardziej szczegółowo

Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 roku prawo zamówień publicznych (tekst jednolity Dz. U. z 2010r., Nr 113 poz.759 z późn. zm.);

Ustawa z dnia 29 stycznia 2004 roku prawo zamówień publicznych (tekst jednolity Dz. U. z 2010r., Nr 113 poz.759 z późn. zm.); Załącznik do uchwały Nr XII/56/2011 Rady Gminy Bojszowy z dnia 28.11.2011r. GMINNY PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH NA 2012 ROK Podstawę prawną opracowania programu stanowi:

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XXX.287.2013 RADY MIASTA EŁKU. z dnia 26 marca 2013 r.

UCHWAŁA NR XXX.287.2013 RADY MIASTA EŁKU. z dnia 26 marca 2013 r. UCHWAŁA NR XXX.287.2013 RADY MIASTA EŁKU z dnia 26 marca 2013 r. zmieniająca uchwałę w sprawie przyjęcia Miejskiego Programu Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie Gminy Miasta Ełk na lata 2010-2015. Na

Bardziej szczegółowo

Priorytety i kierunki działań miejskiej polityki społecznej wobec rodziny

Priorytety i kierunki działań miejskiej polityki społecznej wobec rodziny RODZINY Priorytety i kierunki działań miejskiej polityki społecznej wobec rodziny Wersja do konsultacji społecznych Opracowanie: Anna Szymczak Skład grupy roboczej RODZINA 1. Anna Szymczak, lider grupy

Bardziej szczegółowo

Raport z badania dotyczącego potrzeb szkoleniowych pracowników Urzędów Pracy. 1. Wstęp. 2. Dane ilościowe

Raport z badania dotyczącego potrzeb szkoleniowych pracowników Urzędów Pracy. 1. Wstęp. 2. Dane ilościowe Raport z badania dotyczącego potrzeb szkoleniowych pracowników Urzędów Pracy 1. Wstęp Niniejszy raport został opracowany celem przedstawienia potrzeb szkoleniowych pracowników Urzędów Pracy w całej Polsce

Bardziej szczegółowo

STRATEGIA ROZWOJU STOWARZYSZENIA MONAR NA LATA 2014-2020

STRATEGIA ROZWOJU STOWARZYSZENIA MONAR NA LATA 2014-2020 STRATEGIA ROZWOJU STOWARZYSZENIA MONAR NA LATA 2014-2020 PREAMBUŁA Celem nadrzędnym Stowarzyszenia Monar jest prowadzenie działalności społecznie użytecznej, ochrona zdrowia społeczeństwa, świadczenie

Bardziej szczegółowo

Standardy Grupy ds. Zdrowia. Spotkanie ogólnopolskie partnerów projektu Standardy w Pomocy Warszawa, 27 września 2011

Standardy Grupy ds. Zdrowia. Spotkanie ogólnopolskie partnerów projektu Standardy w Pomocy Warszawa, 27 września 2011 Standardy Grupy ds. Zdrowia Spotkanie ogólnopolskie partnerów projektu Standardy w Pomocy Warszawa, 27 września 2011 Cel główny Cel główny: optymalny stan zdrowia osób bezdomnych (świadczeniobiorców) utrzymanie

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE Z REALIZACJI PROGRAMU ZNAJDŹ SWOJE MIEJSCE

SPRAWOZDANIE Z REALIZACJI PROGRAMU ZNAJDŹ SWOJE MIEJSCE Śrem, 5 maja 2007 roku SPRAWOZDA Z REALIZACJI PROGRAMU ZNAJDŹ SWOJE MIEJSCE Środowiskowy program reintegracji społecznej i zawodowej osób bezdomnych Znajdź swoje miejsce realizowany był w miesiącu kwietniu

Bardziej szczegółowo

Wskaźniki do ewaluacji i monitorowania Programu. Cel główny : Wzmocnienie Rodziny w funkcjonowaniu społecznym

Wskaźniki do ewaluacji i monitorowania Programu. Cel główny : Wzmocnienie Rodziny w funkcjonowaniu społecznym Wskaźniki do ewaluacji i monitorowania Programu Cel główny : Wzmocnienie Rodziny w funkcjonowaniu społecznym 1. Zwiększenie umiejętności opiekuńczo-wychowawczych rodziny, w szczególności poprzez: Działania

Bardziej szczegółowo

Ogólnopolskie badanie liczby osób bezdomnych w nocy 7 na 8 lutego 2013 r.

Ogólnopolskie badanie liczby osób bezdomnych w nocy 7 na 8 lutego 2013 r. Ogólnopolskie badanie liczby osób bezdomnych w nocy na 8 lutego 2013 r. Technika badawcza: ankieta Narzędzie badawcze: kwestionariusz ankiety Przedmiot badany: osoby bezdomne w Ostródzie Podmioty biorące

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR... RADY MIEJSKIEJ W CZERWIEŃSKU. z dnia... 2015 r. w sprawie przyjęcia Gminnego Progamu Wspierania Rodziny na lata 2015-2017

UCHWAŁA NR... RADY MIEJSKIEJ W CZERWIEŃSKU. z dnia... 2015 r. w sprawie przyjęcia Gminnego Progamu Wspierania Rodziny na lata 2015-2017 Projekt z dnia 11 czerwca 2015 r. Zatwierdzony przez... UCHWAŁA NR... RADY MIEJSKIEJ W CZERWIEŃSKU z dnia... 2015 r. w sprawie przyjęcia Gminnego Progamu Wspierania Rodziny na lata 2015-2017 Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Cel strategiczny nr 1

Cel strategiczny nr 1 Cel strategiczny nr 1 OCENA MOŻLIWOŚCI SKUTECZNEGO REAGOWANIA NA POJAWIAJĄCE SIĘ PROBLEMY SPOŁECZNE 1.Analiza efektywności działań zmierzających do rozwiązania lokalnych problemów społecznych oraz świadczonej

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR V/24/15 RADY GMINY RZECZENICA z dnia 29 stycznia 2015 roku

UCHWAŁA NR V/24/15 RADY GMINY RZECZENICA z dnia 29 stycznia 2015 roku UCHWAŁA NR V/24/15 RADY GMINY RZECZENICA z dnia 29 stycznia 2015 roku w sprawie uchwalenia Gminnego Programu ds. Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych na rok 2015" Na podstawie art. 4 1 ust.

Bardziej szczegółowo

ANKIETA PROBLEMY SPOŁECZNE W OPINII MIESZKAŃCÓW

ANKIETA PROBLEMY SPOŁECZNE W OPINII MIESZKAŃCÓW ANKIETA PROBLEMY SPOŁECZNE W OPINII MIESZKAŃCÓW 1. Jakie są największe atuty gminy? (proszę podać 2. Co Pani / Pana zdaniem w największym stopniu ogranicza możliwości rozwojowe gminy? (proszę podać 3.

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z realizacji działań na rzecz ludzi bezdomnych w województwie.. w roku 2012. Tablice sprawozdania jednorazowego w SAC 1 DPS-IV-32-IR/2013

Sprawozdanie z realizacji działań na rzecz ludzi bezdomnych w województwie.. w roku 2012. Tablice sprawozdania jednorazowego w SAC 1 DPS-IV-32-IR/2013 Sprawozdanie z realizacji działań na rzecz ludzi bezdomnych w województwie. w roku 2012 Tablice sprawozdania jednorazowego w SAC 1 DPS-IV-32-IR/2013 UWAGI: 1. Informacje z tabel dotyczą okresu sprawozdawczego:

Bardziej szczegółowo

PROJEKT REALIZOWANY W NOWYM SĄCZU W OKRESIE OD DNIA 01.01.2015 ROKU DO DNIA 31.12.2015 ROKU

PROJEKT REALIZOWANY W NOWYM SĄCZU W OKRESIE OD DNIA 01.01.2015 ROKU DO DNIA 31.12.2015 ROKU Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr Rady Miasta Nowego Sącza z dnia PROJEKT SOCJALNY SĄDECKA POMOCNA DŁOŃ PROJEKT REALIZOWANY W NOWYM SĄCZU W OKRESIE OD DNIA 01.01.2015 ROKU DO DNIA 31.12.2015 ROKU PROJEKTODAWCA

Bardziej szczegółowo

Priorytet 3: Promocja zatrudnienia, w tym przeciwdziałanie bezrobociu, łagodzenie skutków bezrobocia i aktywizacja zawodowa bezrobotnych

Priorytet 3: Promocja zatrudnienia, w tym przeciwdziałanie bezrobociu, łagodzenie skutków bezrobocia i aktywizacja zawodowa bezrobotnych Priorytet 3: Promocja zatrudnienia, w tym przeciwdziałanie bezrobociu, łagodzenie skutków bezrobocia i aktywizacja zawodowa bezrobotnych Analiza SWOT 56 MOCNE STRONY 1. Wzrost środków na aktywne formy

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr XVI/99/2012 Rady Gminy Żukowice z dnia 29 maja 2012 r. w sprawie: przyjęcia Gminnego Programu Wspierania Rodziny na lata

UCHWAŁA Nr XVI/99/2012 Rady Gminy Żukowice z dnia 29 maja 2012 r. w sprawie: przyjęcia Gminnego Programu Wspierania Rodziny na lata UCHWAŁA Nr XVI/99/2012 Rady Gminy Żukowice z dnia 29 maja 2012 r. w sprawie: przyjęcia Gminnego Programu Wspierania Rodziny na lata 2012-2014 Na podstawie art. 179 ust. 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r.

Bardziej szczegółowo

Narzędzie pracy socjalnej nr 16 Wywiad z osobą współuzależnioną 1 Przeznaczenie narzędzia:

Narzędzie pracy socjalnej nr 16 Wywiad z osobą współuzależnioną 1 Przeznaczenie narzędzia: Narzędzie pracy socjalnej nr 16 Wywiad z osobą współuzależnioną 1 Przeznaczenie narzędzia: Etap I (1b) Ocena / Diagnoza (Pogłębienie wiedzy o sytuacji związanej z problemem osoby/ rodziny) Zastosowanie

Bardziej szczegółowo

Studium Psychoterapii Uzależnień Vis Salutis-Akredytacja PARPA

Studium Psychoterapii Uzależnień Vis Salutis-Akredytacja PARPA Studium Psychoterapii Uzależnień Vis Salutis-Akredytacja PARPA Informacje o usłudze Numer usługi 2016/02/03/7294/2820 Cena netto 6 300,00 zł Cena brutto 6 300,00 zł Cena netto za godzinę 0,00 zł Cena brutto

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z realizacji zadań z zakresu wspierania rodziny za 2013 rok

Sprawozdanie z realizacji zadań z zakresu wspierania rodziny za 2013 rok Sprawozdanie z realizacji zadań z zakresu wspierania rodziny za 2013 rok Smołdzino, marzec 2014 1 Na podstawie art. 179. Ustawy z dn. 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z działalności Punktu Pomocy Kryzysowej przy Miejsko Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w Trzciance za rok 2013 976 porad 283 osoby

Sprawozdanie z działalności Punktu Pomocy Kryzysowej przy Miejsko Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w Trzciance za rok 2013 976 porad 283 osoby Sprawozdanie z działalności Punktu Pomocy Kryzysowej przy Miejsko Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w Trzciance za rok 2013 Specjaliści terapii uzależnień i współuzależnienia zatrudnieni w Punkcie Pomocy

Bardziej szczegółowo

Powiatowy Program Opieki nad Dzieckiem i Rodziną Powiatu Limanowskiego na lata: 2009-2014

Powiatowy Program Opieki nad Dzieckiem i Rodziną Powiatu Limanowskiego na lata: 2009-2014 Powiatowy Program Opieki nad Dzieckiem i Rodziną Powiatu Limanowskiego na lata: 2009-2014 Celem programu jest zapewnienie kompleksowej opieki oraz wsparcia dzieciom i rodzinom z terenu Powiatu Limanowskiego

Bardziej szczegółowo

GMINNY SYSTEM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE W BYTOWIE

GMINNY SYSTEM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE W BYTOWIE GMINNY SYSTEM PRZECIWDZIAŁANIA PRZEMOCY W RODZINIE W BYTOWIE Rozdział 1 Postanowienia ogólne 1. W celu efektywnego przeciwdziałania przemocy w rodzinie oraz zmniejszania jej negatywnych następstw w Ŝyciu

Bardziej szczegółowo

Projekt miał szeroki zasięg terytorialny. Obejmował uczestników z placówek oświatowych z 14 województw w kraju. Składał się z dwóch modułów:

Projekt miał szeroki zasięg terytorialny. Obejmował uczestników z placówek oświatowych z 14 województw w kraju. Składał się z dwóch modułów: Fundacja Rodzice Szkole ul. Marszałkowska 140/62c, 00-061 Warszawa tel.: 721 326 336, fax: (22) 398 48 04 www.rodziceszkole.edu.pl kontakt@rodziceszkole.edu.pl Nr KRS: 0000268115, REGON: 140781919, NIP:

Bardziej szczegółowo

PLACÓWKI W KTÓRYCH REALIZOWANO BADANIE

PLACÓWKI W KTÓRYCH REALIZOWANO BADANIE Edukator Analiza potrzeb osób doświadczających przemocy w rodzinie i korzystających z pomocy oraz wsparcia wybranych warszawskich organizacji pomocowych oraz ocena jakości usług świadczonych przez te placówki

Bardziej szczegółowo

Standard PRACY SOCJALNEJ. Toruń, 09.11.2011

Standard PRACY SOCJALNEJ. Toruń, 09.11.2011 Standard PRACY SOCJALNEJ Toruń, 09.11.2011 Definicja pracy socjalnej W obowiązującej obecnie w Polsce Ustawie o pomocy społecznej z dnia 12 marca 2004roku pojęcie praca socjalna jest definiowane: w art.6,

Bardziej szczegółowo

Fundacja Edukacji Europejskiej

Fundacja Edukacji Europejskiej Scenariusz Indywidualnego Wywiadu Pogłębionego (IDI) ankieta badawcza na potrzeby innowacyjnego projektu pn. młodzieży wykluczonej lub zagrożonej wykluczeniem społecznym współfinansowanego ze środków Unii

Bardziej szczegółowo

ANKIETA DLA MIESZKAŃCÓW

ANKIETA DLA MIESZKAŃCÓW ANKIETA DLA MIESZKAŃCÓW 1. Jakie są największe atuty gminy? (proszę podać 2. Co zaliczy Pan(-i) do słabych stron gminy? (proszę podać 3. Jakie problemy najbardziej uwidaczniają się w gminie? (proszę zaznaczyć

Bardziej szczegółowo

Czy w Biuletynie Zamówień Publicznych zostało zamieszczone ogłoszenie o zmianie ogłoszenia: tak.

Czy w Biuletynie Zamówień Publicznych zostało zamieszczone ogłoszenie o zmianie ogłoszenia: tak. Wyniki - Świadczenie usług schronienia wraz z wyżywieniem i zapewnienie niezbędnych warunków socjalnych dla bezdomnych osób dorosłych i dzieci - klientów Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Rumi Rumia:

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego LIDER: GMINA MIASTO KOSZALIN MIEJSKI OŚRODEK POMOCY SPOŁECZNEJ W KOSZALINIE PARTNER: GMINA MIASTO GDAŃSK

Bardziej szczegółowo

1. Praktyki zawodowe. 9.2. Praktyki zawodowe w II semestrze. 9.1. Praktyki zawodowe w I semestrze

1. Praktyki zawodowe. 9.2. Praktyki zawodowe w II semestrze. 9.1. Praktyki zawodowe w I semestrze 1. Praktyki zawodowe 9.1. Praktyki zawodowe w I semestrze 9.2. Praktyki zawodowe w II semestrze 9.1. Praktyki zawodowe w I semestrze Uszczegółowione efekty kształcenia Uczeń po zrealizowaniu zajęć potrafi.

Bardziej szczegółowo

KWESTIONARIUSZ ANKIETY

KWESTIONARIUSZ ANKIETY KWESTIONARIUSZ ANKIETY Płeć: Kobieta Mężczyzna Wiek: 18-25 lat 26-30 lat 31-35 lat 36-40 lat 41-50 lat powyżej 50 lat Okres prowadzenia przedsiębiorstwa: do 1 roku 1-3 lata 3-10 lat 10-20 lat powyżej 20

Bardziej szczegółowo

GMINNY PROGRAM WSPIERANIA RODZINY NA LATA 2013-2015

GMINNY PROGRAM WSPIERANIA RODZINY NA LATA 2013-2015 Załącznik do uchwały Nr XXVII/204/2013 Rady Gminy Kołczygłowy z dnia 11 marca 2013 r. GMINNY PROGRAM WSPIERANIA RODZINY NA LATA 2013-2015 Gmina Kołczygłowy I. Wprowadzenie Rodzina to podstawowa komórka

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA PROBLEMU SPOŁECZNEGO

CHARAKTERYSTYKA PROBLEMU SPOŁECZNEGO CHARAKTERYSTYKA PROBLEMU SPOŁECZNEGO RENE HABACHI O Bogu i ubóstwie nie można mówić inaczej niż z lękiem Stanowiska wobec bezdomności Reakcje na bezdomność W krajach wysoko rozwiniętych siła i różnorodność

Bardziej szczegółowo

Rola asystenta rodziny: wspomaganie rodziny w wypełnianiu podstawowych funkcji, w tym we wprowadzaniu w świat wartości

Rola asystenta rodziny: wspomaganie rodziny w wypełnianiu podstawowych funkcji, w tym we wprowadzaniu w świat wartości Rola asystenta rodziny: wspomaganie rodziny w wypełnianiu podstawowych funkcji, w tym we wprowadzaniu w świat wartości Małgorzata Ciczkowska-Giedziun Uniwersytet Warmińsko-Mazurski Katedra Pedagogiki Społecznej

Bardziej szczegółowo

Kolonowskie na lata 2013 2015

Kolonowskie na lata 2013 2015 UCHWAŁA NR XXX/248/13 RADY MIEJSKIEJ W KOLONOWSKIEM z dnia 24 czerwca 2013roku w sprawie uchwalenia 3-letniego Gminnego Program Wspierania Rodziny dla Gminy Kolonowskie na lata 2013 2015 Na podstawie art.

Bardziej szczegółowo

RGULAMIN KLUBU INTEGRACJI SPOŁECZNEJ W RUMI

RGULAMIN KLUBU INTEGRACJI SPOŁECZNEJ W RUMI RGULAMIN KLUBU INTEGRACJI SPOŁECZNEJ W RUMI RUMIA 2014 Spis treści Rozdział l Postanowienia ogólne. Rozdział 2 Cele działania i zadania Klubu. Rozdział 3 Organizacja Klubu. Rozdział 4 Korzystający z usług

Bardziej szczegółowo

Kielce, dnia 14 lutego 2013 r. Poz. 899 UCHWAŁA NR XXIV/268/2012 RADY MIASTA SANDOMIERZA. z dnia 19 grudnia 2012 r.

Kielce, dnia 14 lutego 2013 r. Poz. 899 UCHWAŁA NR XXIV/268/2012 RADY MIASTA SANDOMIERZA. z dnia 19 grudnia 2012 r. DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŚWIĘTOKRZYSKIEGO Kielce, dnia 14 lutego 2013 r. Poz. 899 UCHWAŁA NR XXIV/268/2012 RADY MIASTA SANDOMIERZA z dnia 19 grudnia 2012 r. w sprawie uchwalenia Gminnego Programu

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PROFILAKTYKI W SPECJALNYM OŚRODKU SZKOLNO WYCHOWAWCZYM NR 2 W PŁOCKU 2015-2018

PROGRAM PROFILAKTYKI W SPECJALNYM OŚRODKU SZKOLNO WYCHOWAWCZYM NR 2 W PŁOCKU 2015-2018 Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr 16/2015 Rady Pedagogicznej SOSW Nr 2 w Płocku z dn. 05 października 2015r. PROGRAM PROFILAKTYKI W SPECJALNYM OŚRODKU SZKOLNO WYCHOWAWCZYM NR 2 W PŁOCKU 2015-2018 Program Profilaktyki

Bardziej szczegółowo

ASYSTENTURA RODZINY WSPARCIE I POMOC

ASYSTENTURA RODZINY WSPARCIE I POMOC ASYSTENTURA RODZINY WSPARCIE I POMOC Idea asystentury rodziny Asystentura polega na towarzyszeniu rodzinie z dziećmi w poszukiwaniu rozwiązań trudnej sytuacji życiowej z wykorzystaniem: mocnych stron członków

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR IV/20/2015 RADY MIEJSKIEJ W ŻAROWIE. z dnia 23 stycznia 2015 r.

UCHWAŁA NR IV/20/2015 RADY MIEJSKIEJ W ŻAROWIE. z dnia 23 stycznia 2015 r. UCHWAŁA NR IV/20/2015 RADY MIEJSKIEJ W ŻAROWIE z dnia 23 stycznia 2015 r. w sprawie przyjęcia Gminnego Programu Przeciwdziałania Narkomanii w Gminie Żarów na 2015 rok Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15

Bardziej szczegółowo

WYŻSZA SZKOŁA PEDAGOGICZNA TWP W WARSZAWIE

WYŻSZA SZKOŁA PEDAGOGICZNA TWP W WARSZAWIE WYŻSZA SZKOŁA PEDAGOGICZNA TWP W WARSZAWIE Szanowna Pani, Szanowny Panie Zwracamy się do Pana/Pani w związku z podejmowaniem działań na rzecz Stworzenia standardu Superwizji pracy socjalnej, realizowanych

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z procesu konsultacyjnego projektu Programu Przeciwdziałania Narkomanii na lata 2016-2018

Sprawozdanie z procesu konsultacyjnego projektu Programu Przeciwdziałania Narkomanii na lata 2016-2018 Sprawozdanie z procesu konsultacyjnego projektu Programu Przeciwdziałania Narkomanii na lata 2016-2018 Prace nad projektem uchwały Programu Przeciwdziałania Narkomanii na lata 2016-2018 rozpoczęły się

Bardziej szczegółowo

Polskie fundacje korporacyjne - najważniejsze fakty Wyniki badania 2012

Polskie fundacje korporacyjne - najważniejsze fakty Wyniki badania 2012 Polskie fundacje korporacyjne - najważniejsze fakty Wyniki badania 2012 Warszawa, listopad 2012 O badaniu i o prezentacji Najważniejsze informacje zebrane w badaniach: ilościowym i jakościowym (lipiec-wrzesień

Bardziej szczegółowo

I. WPROWADZENIE Podsumowanie okresu 2005-2010

I. WPROWADZENIE Podsumowanie okresu 2005-2010 I. WPROWADZENIE Podsumowanie okresu 2005-2010 W latach 2005-2010 w przedsięwzięciach organizacyjnych, kierowanych do osób potrzebujących pomocy, znajdujących się w trudnej sytuacji życiowej oraz zaliczanych

Bardziej szczegółowo

PROGRAM GMINA KLUCZBORK DLA SENIORA NA LATA 2014-2016

PROGRAM GMINA KLUCZBORK DLA SENIORA NA LATA 2014-2016 PROGRAM GMINA KLUCZBORK DLA SENIORA NA LATA 2014-2016 WSTĘP 1. CEL PROGRAMU: Godne starzenie się poprzez aktywność społeczną i poprawę jakości życia. 2. REALIZATORZY PROGRAMU 3. ZASADY FINANSOWANIA ORAZ

Bardziej szczegółowo

WIZYTA W MONARZE W R A M A C H P R O J E K T U,, D O B R Y S T A R T

WIZYTA W MONARZE W R A M A C H P R O J E K T U,, D O B R Y S T A R T WIZYTA W MONARZE W R A M A C H P R O J E K T U,, D O B R Y S T A R T CO TO JEST MONAR? Stowarzyszenie MONAR działa na terenie całej Polski. W 2013 r. prowadziło 35 poradni profilaktyki i terapii uzależnień,

Bardziej szczegółowo

STATUT ŚRODOWISKOWEGO DOMU SAMOPOMOCY W ŁĘCZYCY

STATUT ŚRODOWISKOWEGO DOMU SAMOPOMOCY W ŁĘCZYCY Załącznik do Uchwały Nr XXIII/176/08 Rady Miasta Łęczyca z dnia 28 marca 2008 r. STATUT ŚRODOWISKOWEGO DOMU SAMOPOMOCY W ŁĘCZYCY Rozdział I Postanowienia ogólne 1 1. Środowiskowy Dom Samopomocy (Dom) w

Bardziej szczegółowo

ANKIETA do badań społecznych

ANKIETA do badań społecznych ANKIETA do badań społecznych 1. Jakie problemy społeczne uważa Pan/Pani za najważniejsze na terenie Państwa gminy? (prosimy zaznaczyć maksymalnie 3 odpowiedzi) Ubóstwo, niewydolność materialna rodziny

Bardziej szczegółowo

Regulamin Środowiskowego Domu Samopomocy działającego przy Domu Pomocy Społecznej w Browinie

Regulamin Środowiskowego Domu Samopomocy działającego przy Domu Pomocy Społecznej w Browinie Regulamin Środowiskowego Domu Samopomocy działającego przy Domu Pomocy Społecznej w Browinie Rozdział 1 Postanowienia ogólne 1.1. Regulamin Środowiskowego Domu Samopomocy, zwany dalej Regulaminem, określa

Bardziej szczegółowo

Projekt systemowy Będę pracownikiem

Projekt systemowy Będę pracownikiem Projekt systemowy Będę pracownikiem Od września 2008 roku Ośrodek Pomocy Społecznej w Sandomierzu realizuje projekt systemowy Będę pracownikiem który jest współfinansowany ze środków Unii Europejskiej

Bardziej szczegółowo

Priorytet 3: Promocja zatrudnienia, w tym przeciwdziałanie bezrobociu, łagodzenie skutków bezrobocia i aktywizacja zawodowa bezrobotnych

Priorytet 3: Promocja zatrudnienia, w tym przeciwdziałanie bezrobociu, łagodzenie skutków bezrobocia i aktywizacja zawodowa bezrobotnych Priorytet 3: Promocja zatrudnienia, w tym przeciwdziałanie bezrobociu, łagodzenie skutków bezrobocia i aktywizacja zawodowa bezrobotnych Analiza SWOT 62 MOCNE STRONY 1. Wzrost środków na aktywne formy

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN PROJEKTU. Aktywni od nowa. nr WND-POKL.07.02.01-08-007/12-00. Przepisy ogólne

REGULAMIN PROJEKTU. Aktywni od nowa. nr WND-POKL.07.02.01-08-007/12-00. Przepisy ogólne REGULAMIN PROJEKTU Aktywni od nowa nr WND-POKL.07.02.01-08-007/12-00 1 Przepisy ogólne 1. Regulamin określa zasady udziału w bezpłatnych szkoleniach realizowanych w ramach projektu nr WND-POKL.07.02.01-08-007/12-00

Bardziej szczegółowo

GMINNY PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH NA ROK 2009

GMINNY PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH NA ROK 2009 Załącznik do Uchwały Nr 172 Rady Miejskiej w Tuszynie z dnia 17 marca 2009r. I. Wstęp. GMINNY PROGRAM PROFILAKTYKI I ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH NA ROK 2009 Gminny program profilaktyki i rozwiązywania

Bardziej szczegółowo

Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w Zabrzu

Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w Zabrzu Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w Zabrzu ul. 3-go Maja 16, 1-800 Zabrze tel.: (032) 2777800; fax.: (032) 2777802 e-mail: mopr@zabrze.pol.pl NIP 68-19-5-905 Opracowanie wyników badania ankietowego osób

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z realizacji działań na rzecz ludzi bezdomnych w województwie.w roku 2014. Tablice sprawozdania jednorazowego w CAS 1 DPS-IV-52-IR/2015

Sprawozdanie z realizacji działań na rzecz ludzi bezdomnych w województwie.w roku 2014. Tablice sprawozdania jednorazowego w CAS 1 DPS-IV-52-IR/2015 Sprawozdanie z realizacji działań na rzecz ludzi bezdomnych w województwie.w roku 204 Tablice sprawozdania jednorazowego w CAS DPS-IV-52-IR/205 UWAGI:. Informacje z tabel dotyczą okresu sprawozdawczego:

Bardziej szczegółowo

Klub Integracji Społecznejprzy Ośrodku Pomocy Społecznej w Libiążu

Klub Integracji Społecznejprzy Ośrodku Pomocy Społecznej w Libiążu Klub Integracji Społecznejprzy Ośrodku Pomocy Społecznej w Libiążu Zjawisko marginalizacji i wykluczenia społecznego jest jednym z elementów strategicznych polityki społecznej państwa w zakresie rozwiązywania

Bardziej szczegółowo

CEL STRATEGICZNY 1. Podwyższenie poczucia bezpieczeństwa mieszkańcom gminy

CEL STRATEGICZNY 1. Podwyższenie poczucia bezpieczeństwa mieszkańcom gminy CEL STRATEGICZNY 1 Podwyższenie poczucia bezpieczeństwa mieszkańcom gminy 1. Wzrost bezpieczeństwa publicznego. 2. Wdrażanie sprawnego systemu informacji w sytuacjach kryzysowych. 3. Edukacja mieszkańców

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE Z EFEKTÓW PRACY OŚRODKA RODZINNEJ PIECZY ZASTĘPCZEJ W KIELCACH ZA ROK 2014

SPRAWOZDANIE Z EFEKTÓW PRACY OŚRODKA RODZINNEJ PIECZY ZASTĘPCZEJ W KIELCACH ZA ROK 2014 SPRAWOZDANIE Z EFEKTÓW PRACY OŚRODKA RODZINNEJ PIECZY ZASTĘPCZEJ W KIELCACH ZA ROK 2014 Ośrodek Rodzinnej Pieczy Zastępczej w Kielcach wyznaczony przez Prezydenta Miasta Kielce Pana Wojciecha Lubawskiego

Bardziej szczegółowo

Wyniki Ogólnopolskiego badania liczby osób bezdomnych na terenie województwa łódzkiego Edycja 2015

Wyniki Ogólnopolskiego badania liczby osób bezdomnych na terenie województwa łódzkiego Edycja 2015 Wyniki Ogólnopolskiego badania liczby osób bezdomnych na terenie województwa łódzkiego Edycja 2015 Bezdomność należy do jednego z problemów występujących w naszym społeczeństwie. Definicja osoby bezdomnej

Bardziej szczegółowo

PROGRAM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ GMINY SZEMUD

PROGRAM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ GMINY SZEMUD Załącznik do Uchwały nr XXIV/196/08 Rady Gminy Szemud z dnia 08 września 2008 r. PROGRAM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ GMINY SZEMUD NA LATA 2008 2013 Szemud 2008 SPIS TREŚCI: I. WSTĘP.. 3 II. III. IV. ZAŁOŻENIA

Bardziej szczegółowo

Główne powody udzielania osobom i rodzinom pomocy społecznej w województwie Lubuskim

Główne powody udzielania osobom i rodzinom pomocy społecznej w województwie Lubuskim Główne powody udzielania osobom i rodzinom pomocy społecznej w województwie Lubuskim Obserwatorium Integracji Społecznej Zielona Góra, sierpień r. Główne powody udzielania osobom i rodzinom pomocy społecznej

Bardziej szczegółowo

POWIATOWY PROGRAM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ AKTYWNOŚĆ I INTEGRACJA SZANSĄ NA LEPSZE JUTRO NA LATA 2009 2013

POWIATOWY PROGRAM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ AKTYWNOŚĆ I INTEGRACJA SZANSĄ NA LEPSZE JUTRO NA LATA 2009 2013 POWIATOWY PROGRAM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ AKTYWNOŚĆ I INTEGRACJA SZANSĄ NA LEPSZE JUTRO NA LATA 2009 2013 Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w Mrągowie 2009 rok 1 I. WPROWADZENIE 1. Założenia programowe: Ustawa

Bardziej szczegółowo

OBSZARY WSPÓŁPRACY NA RZECZ OSÓB WYKLUCZONYCH SPOŁECZNIE NA PRZYKŁADZIE CISTOR I MOPR W TORUNIU

OBSZARY WSPÓŁPRACY NA RZECZ OSÓB WYKLUCZONYCH SPOŁECZNIE NA PRZYKŁADZIE CISTOR I MOPR W TORUNIU OBSZARY WSPÓŁPRACY NA RZECZ OSÓB WYKLUCZONYCH SPOŁECZNIE NA PRZYKŁADZIE CISTOR I MOPR W TORUNIU Czym jest wykluczenie społeczne? Wykluczenie społeczne jest pojęciem przeciwstawnym do społecznego uczestnictwa

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XII/78/2008. RADY GMINY CZERNIKOWO z dnia 03 marca 2008 roku

UCHWAŁA NR XII/78/2008. RADY GMINY CZERNIKOWO z dnia 03 marca 2008 roku UCHWAŁA NR XII/78/2008 RADY GMINY CZERNIKOWO z dnia 03 marca 2008 roku w sprawie gminnego programu profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych w gminie Czernikowo Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt

Bardziej szczegółowo

4) Beneficjent wykorzystuje do realizacji usług aktywnej integracji następujące narzędzia:

4) Beneficjent wykorzystuje do realizacji usług aktywnej integracji następujące narzędzia: Załącznik nr 9 Szczegółowe obowiązki Beneficjenta wynikające z realizacji projektu w ramach Poddziałania 9.1.6 Programy aktywnej integracji osób i grup zagrożonych wykluczeniem społecznym tryb pozakonkursowy

Bardziej szczegółowo

Co z wolontariatem w Solcu Kujawskim?

Co z wolontariatem w Solcu Kujawskim? Co z wolontariatem w Solcu Kujawskim? Spotkanie informacyjno-konsultacyjne Solec Kujawski, 19 listopada 2014 roku I. Wolontariat Wolontariat to dobrowolna, bezpłatna, świadoma praca na rzecz innych lub

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR X/56/2015 Rady Gminy Kobylnica z dnia 19 marca 2015 roku

UCHWAŁA NR X/56/2015 Rady Gminy Kobylnica z dnia 19 marca 2015 roku UCHWAŁA NR X/56/2015 Rady Gminy Kobylnica z dnia 19 marca 2015 roku w sprawie przyjęcia sprawozdania z realizacji zadań z zakresu wspierania rodziny dla Gminy Kobylnica w roku 2014roku Na podstawie art.

Bardziej szczegółowo

Ankieta Problemy społeczne w środowisku lokalnym

Ankieta Problemy społeczne w środowisku lokalnym Ankieta Problemy społeczne w środowisku lokalnym Szanowni Państwo! W związku z rozpoczęciem prac nad Strategią Rozwiązywania Problemów Społecznych dla Gminy Gierałtowice uprzejmie prosimy o wypełnienie

Bardziej szczegółowo

Program promocji zdrowia psychicznego

Program promocji zdrowia psychicznego Program promocji zdrowia psychicznego Cel główny 1: Promocja zdrowia psychicznego i zapobieganie zaburzeniom psychicznym. Załącznik nr 1 Psychicznego Mieszkańców Gminy Bojszowy na lata 2011-2012 cel szczegółowy

Bardziej szczegółowo

Program promocji zdrowia psychicznego

Program promocji zdrowia psychicznego Załącznik nr 1 Psychicznego Mieszkańców Gminy Bojszowy na lata 2013-2015 Program promocji zdrowia psychicznego Cel główny 1: Promocja zdrowia psychicznego i zapobieganie zaburzeniom psychicznym. cel szczegółowy

Bardziej szczegółowo