Zastosowanie technologii Gas to Liquids

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Zastosowanie technologii Gas to Liquids"

Transkrypt

1 Spis treści 1. WYKAZ SKRÓTÓW I OZNACZEŃ WSTĘP BEZPIECZEŃSTWO ENERGETYCZNE CHARAKTERYSTYKA Pojęcie bezpieczeństwa energetycznego Wskaźniki bezpieczeństwa energetycznego BILANS PALIWOWO ENERGETYCZNY KRAJU Gaz ziemny kierunki dostaw i struktura zużycia Ropa naftowa kierunki dostaw i struktura zużycia BEZPIECZEŃSTWO ENERGETYCZNE POLSKI KRAJOWE ZASOBY GAZU ZIEMNEGO Wydobycie gazu ziemnego w Polsce Poszukiwania złóż gazu ziemnego Perspektywy odkrycia nowych złóż gazu ziemnego w Polsce Niezagospodarowane złoża gazu ziemnego w Polsce CHARAKTERYSTYKA TECHNOLOGII GAS TO LIQUIDS OPARTEJ NA PROCESIE FISCHERA TROPSCHA I JEJ ŚWIATOWE ZASTOSOWANIE Charakterystyka technologii Gas to Liquds Etapy wytwarzania paliw płynnych z gazu ziemnego Parametry gazu ziemnego wykorzystywanego w technologii Gas to Liquids Zalety paliw otrzymywanych w technologii Gas to Liquids Technologie produkcji paliw płynnych w oparciu o syntezę Fischera Tropsacha Ekonomiczne aspekty technologii Gas to Liquids MODEL OCENY MOŻLIWOŚCI ZASTOSOWANIA TECHNOLOGII GAS TO LIQUIDS DO ZAGOSPODAROWANIA KRAJOWYCH ZŁÓŻ GAZU ZIEMENGO Etap I ocena dostępnych zasobów i wyboru odpowiedniego wariantu technologii GTL Etap II analiza ekonomiczno-finansowa wyznaczenie elementarnych wielkości rachunku przepływów pieniężnych Etap III szczegółowa analiza wybranego wariantu PODSUMOWANIE I WNIOSKI KOŃCOWE SPIS LITERATURY SPIS TABEL SPIS RYSUNKÓW

2 2. WSTĘP Podstawowym zadaniem każdego państwa jest zapewnienie jego obywatelom bezpieczeństwa we wszystkich dziedzinach życia. Zwykle pod pojęciem bezpieczeństwa rozumiane jest zapewnienie bezpieczeństwa militarnego oraz bezpieczeństwa wewnętrznego, których atrybutami są wojsko oraz służby wewnętrzne, których zadaniem jest zapewnienie bezpieczeństwa fizycznego obywatelom, np. policja. Należy jednak mieć na uwadze, że wraz z rozwojem cywilizacyjnym, społecznym, gospodarczym zmieniają się obszary które, decydują o bezpieczeństwie państwa i jego obywateli. W XXI wieku jednym z głównych celów państw uprzemysłowionych, w tym także Polski, jest zapewnienie wszelkich niezbędnych środków, które pozwoliłyby na nieprzerwany rozwój gospodarczy. Przy obecnym rozwoju technologicznym, społecznym i gospodarczym jednym z głównych elementów zapewniającym stały i stabilny rozwój państw i społeczeństw jest dostęp do nośników energii. W 2011 roku zużyto na świecie Mtoe energii pierwotnej, z czego ponad 81% pokryte zostało przez paliwa kopalne, do których zaliczamy: gaz ziemny, ropę naftową, węgiel. Należy mieć na uwadze, że pomimo intensywnych badań i prac zmierzających do rozwoju alternatywnych źródeł energii, np. źródeł energii odnawialnej (OZE), paliwa kopalne będą przez najbliższe dziesięciolecia głównym źródłem pokrywającym zapotrzebowanie na energię. Wraz z postępującym rozwojem gospodarczym wzrasta znaczenie i rola surowców energetycznych. Rola ta ukierunkowana jest z jednej strony poziomem cywilizacyjnym i rozwojem technologicznym, z drugiej faktem nieodnawialności zasobów oraz ich nierównomiernym rozmieszczeniem w poszczególnych regionach świata. Transport surowców energetycznych stwarza sytuację zależności od ich dostaw, związaną ze sprawnością środków transportu oraz okolicznościami towarzyszącymi przemieszczaniu się surowca. Stad też surowce energetyczne należy traktować jako towar strategiczny w wymiarze politycznym 5

3 i gospodarczym, a więc jako istotny element szeroko pojętego bezpieczeństwa państwa. Zasoby surowców energetycznych zlokalizowane w poszczególnych państwach stanowią istotny element zapewniający bezpieczeństwo energetyczne tego państwa, a ich eksploatacja powinna być prowadzona w taki sposób, aby zapewnić jak największą efektywność. Mając na uwadze znaczenie paliw kopalnych, w szczególności ropy naftowej i gazu ziemnego, dla światowej gospodarki nieustannie prowadzone są prace poszukiwawcze w wyniku których dokumentowane są nowe złoża tych kopalin. Zważywszy, że część nowo odkrytych złóż gazu ziemnego zlokalizowanych jest w znacznej odległości od obecnych dróg transportu, rozwijane są technologie umożliwiające zagospodarowanie tych złóż. Należy zaznaczyć, że technologie te umożliwiają zagospodarowanie takich złóż gazu, których eksploatacja w sposób tradycyjny byłaby nieopłacalna. W niniejszej pracy autor stawia następującą tezę: Zastosowanie technologii Gas to Liquids (GTL) jako metody zagospodarowania nie eksploatowanych krajowych złóż gazu ziemnego pozwoli na zwiększenie krajowego bezpieczeństwa energetycznego w zakresie dostaw paliw płynnych. Ponadto celem autora jest głębsza analiza efektywności ekonomicznej zastosowania technologii GTL do zagospodarowania krajowych złóż gazu ziemnego. Autor zaproponował metodykę oceny efektywności ekonomicznej przedmiotowej technologii na etapie projektowania uwzględniającą estymację procesów stochastycznych oraz rozkładów zdefiniowanych zmiennych. Praca zawiera zarówno cel naukowy, jak i utylitarny. Celem naukowym jest stworzenie metodyki oceny możliwości zastosowania technologii GTL do zagospodarowania krajowych złóż gazu ziemnego, w której zachodzi konieczność jednoczesnego modelowania wielu zmiennych. Natomiast celem utylitarnym jest zaproponowanie schematu postępowania w trakcje przygotowywana przedmiotowej inwestycji. 6

4 W rozdziale trzecim (pierwszym jest Wykaz skrótów i odznaczeń, drugim niniejszy Wstęp) przybliżone zostało pojęcie bezpieczeństwa energetycznego. Scharakteryzowano istotę i znaczenie tego pojęcia, szczególną uwagę zwrócono na regulacje prawne z nim związane oraz przedstawiono główne składniki oraz warunki bezpieczeństwa energetycznego. Biorąc pod uwagę znaczenie tego pojęcia oraz jego złożoność przedstawiono wskaźniki bezpieczeństwa energetycznego, dzięki którym możliwe jest porównanie zmian zachodzących w branży paliwowoenergetycznej oraz ocena sytuacji energetycznej poszczególnych państw. W rozdziale czwartym przeanalizowano bilans paliwowo-energetyczny kraju. Zaprezentowana została struktura bilansu energetycznego Polski w okresie od 1999 roku do 2012 roku. Szczegółowo przedstawiono kierunki dostaw i strukturę zużycia gazu ziemnego w kraju w ww. okresie oraz scharakteryzowano istotne zmiany w tym zakresie jakie nastąpiły w ostatnich latach. Rozdział ten zawiera również charakterystykę rynku paliw płynnych w Polsce. Przedstawiono kierunki dostaw ropy naftowej i strukturę zużycia paliw płynnych w okresie od 1999 roku do 2012 roku. W rozdziale piątym przedstawiono wyniki analiz i obliczeń własnych autora dotyczących stanu bezpieczeństwa energetycznego Polski. Przedstawiono wartości wskaźników bezpieczeństwa energetycznego (które scharakteryzowano w rozdziale trzecim) Polski oraz ich zmienność w analizowanym okresie. Rozdział ten zawiera również analizę przyszłych wartości współczynników bezpieczeństwa energetycznego Polski przy założeniu realizacji prognozy zawartej w Polityce energetycznej Polski do 2030 roku. Ponadto zawiera on porównanie zależności Polski od importu surowców energetycznych na tle wybranych państw Unii Europejskiej w latach 1990 do 2012 roku. Rozdział szósty zawiera charakterystykę krajowych złóż gazu ziemnego, tj. ich rozmieszczenie, udokumentowane zasoby oraz wielkość wydobycia w okresie od 2000 do 2012 roku. Ponadto przedstawiono prowadzone obecnie poszukiwania złóż gazu ziemnego w kraju, zarówno złóż konwencjonalnych, jak i niekonwencjonalnych oraz perspektywy odkrycia nowych złóż gazu ziemnego. 7

5 Z przeprowadzonych analiz wynika, że w Polsce udokumentowanych jest około mld m 2 gazu ziemnego, które nie są przedmiotem eksploatacji. W rozdziale siódmym przedstawiono charakterystykę technologii GTL opartej na procesie Fischera Tropscha (F T). Przedstawiono etapy wytwarzania paliw płynnych z gazu ziemnego oraz ich zalety. Rozdział ten zawiera także przegląd stosowanych na świecie rozwiązań w technologii produkcji paliw płynnych w oparciu o syntezę F T oraz ekonomicznych aspektów tej technologii. Rozdział ósmy niniejszej rozprawy zawiera opracowaną przez autora metodykę, w tym analizę ekonomiczno-finansową, oceny możliwości zastosowania technologii GTL do zagospodarowania krajowych złóż gazu ziemnego, w której zachodzi konieczność jednoczesnego modelowania wielu zmiennych. Rozdział dziewiąty zawiera podsumowanie wyników analiz i wnioski końcowe. 8

6 9. PODSUMOWANIE I WNIOSKI KOŃCOWE Rozwój gospodarczy i społeczny pociąga za sobą wzrost zapotrzebowania na nośniki energii. Obecnie głównym źródłem pokrywającym światowe zapotrzebowanie na nośniki energii (ponad 80%) są paliwa kopalne (gaz ziemny, ropa naftowa, węgiel). Biorąc pod uwagę, że: rozmieszenie złóż paliw kopalnych na świecie jest nierównomierne, bardzo często paliwa kopalne, w szczególności gaz ziemny i ropa naftowa wykorzystywane są do realizacji celów politycznych państw będących eksporterami tych surowców, dostawy gazu ziemnego i ropy naftowej obarczone są z ryzykiem związanym ze szlakami transportu tych surowców, państwa uprzemysłowione podejmują wszelkie możliwe działania w celu zapewnienia sobie szeroko pojętego bezpieczeństwa energetycznego. Do działań tych należy zaliczyć, m.in.: prowadzenie prac poszukiwawczych, w rejonach które obecnie nie były eksplorowane, rozwój technologii zagospodarowania złóż gazu ziemnego zlokalizowanych w znacznej odległości od obecnych szlaków transportowych, lub złóż których zagospodarowanie w sposób tradycyjny jest nieopłacalne. Celem niniejszej pracy była odpowiedź na pytanie czy zastosowanie technologii GTL jako metody zagospodarowania nie eksploatowanych złóż krajowych złóż gazu ziemnego pozwoli na zwiększenie krajowego bezpieczeństwa energetycznego w zakresie paliw płynnych oraz analiza efektywności ekonomicznej zastosowania tej technologii. Na podstawie rozważań przedstawionych w niniejszej pracy można sformułować następujące wnioski: 1. Krajowy bilans paliwowo-energetyczny oparty jest głównie na paliwach kopalnych. W 2012 roku udział paliw kopalnych w bilansie energetycznym wyniósł pond 91%. W okresie od 1999 roku zmniejszeniu ulega udział węgla w bilansie, natomiast wzrasta udział OZE, gazu ziemnego i ropy naftowej. 110

7 W 1999 roku udział gazu zimnego w bilansie energetyczny wynosił niespełna 10%, ropy naftowej niespełna 20%, natomiast w 2012 roku odpowiednio 14% i 24,5%. 2. Zużycie gazu ziemnego w Polsce charakteryzuje się systematyczną tendencją wzrostową, w 2012 roku wyniosło ono 16,7 mld m 3. W okresie od 1999 roku krajowe zużycie gazu ziemnego wzrosło o 64%. Około 30% rocznego zużycia pochodzi z krajowego wydobycia, pozostałą ilość jest importowana. Mając na uwadze istniejąca infrastrukturę przesyłową, gaz ziemny jest importowany głownie z kierunku wschodniego, trwają jednak intensywne prace których celem jest dywersyfikacja kierunków dostaw gazu ziemnego. 3. Zużycie ropy naftowej w 2012 roku wyniosło 25,15 mln ton, w okresie od 1999 roku wzrosło o 36%. Krajowe wydobycie ropy naftowej pozwala na pokrycie jedynie około 3-5% rocznego zużycia. Większość jest importowana, głównie z kierunku wschodniego. 4. Analizując strukturę bilansu energetycznego Polski w okresie od 1999 roku do 2012 roku oraz strukturę dostaw nośników energii należy stwierdzić, że w analizowanym okresie zmniejszyła się samowystarczalność energetyczna Polski. W 2012 roku wynosiła ona 74,1% wobec 89,1 % w 1999 roku. W przypadku gazu ziemnego samowystarczalność Polski w 2012 roku wynosiła 28% wobec 33,4% w 1999 r. Polska w 2012 roku znajdowała się na czwartym miejscu w UE pod względem najniższej zależności od importu gazu ziemnego za Wielką Brytanią, Węgrami i Danią, która była eksporterem netto tego surowca. W przypadku ropy naftowej samowystarczalność utrzymuje się na poziomie około 3%. Pomimo tego, że Polska jest praktycznie w 100% uzależniona od importu ropy naftowej, to jej pozycja nie odbiega od innych państw UE. Pomimo tego, że wzrasta uzależnienie Polski od importu surowców energetycznych, nasz kraj jest jednym z najmniej uzależnionych od importu surowców energetycznych wśród wybranych państw Unii Europejskiej. Polskę znajduje się na trzecim (ex euquo ze Szwecją) miejscu wśród wybranych państw zaraz po Dani i Czechach. Mając na uwadze Politykę energetyczną Polski do 2030 roku należy stwierdzić, że uzależnienie Polski od importu gazu zimnego i ropy naftowej będzie wzrastać. 111

8 5. W Polsce nieustannie prowadzone są prace zmierzające do udokumentowania nowych złóż węglowodorów. W wyniku tych prac wzrasta ilość złóż gazu ziemnego które z przyczyn ekonomicznych nie są eksploatowane. Wg stanu na dzień 31 grudnia 2012 r. w Polsce udokumentowano 62 złoża o łącznych zasobach wydobywalnych 22,5 md m 3, które nie są eksploatowane. Należy mieć na uwadze, że skład gazu ziemnego w krajowych złożach jest zróżnicowany i zależy od rejonu w którym złoże zostało odkryte. Wykorzystując dostępną obecnie technologie GTL do zagospodarowania krajowych nieeksploatowanych złóż gazu ziemnego można wytworzyć około 9,5 mln ton paliw płynnych. Ilość ta pozwoliłaby na częściowe zmniejszenie uzależnienie od importu ropy naftowej. 6. W niniejszej pracy autor zaproponował model oceny możliwości zastosowania technologii GTL do zagospodarowania krajowych złóż gazu ziemnego na etapie projektowania, uwzględniając estymację procesów stochastycznych oraz rozkładów zdefiniowanych zmiennych. Model ten podzielono na trzy części: a. etap I ocena dostępnych zasobów i wybór odpowiedniego wariantu technologii GTL, b. etap II analiza ekonomiczno-finansowa, wyznaczenie elementarnych wielkości rachunku przepływów pieniężnych, c. etap III szczegółowa analiza wybranego wariantu. 7. Z przeprowadzonej analizy wrażliwości wynika, że największy wpływ na osiągnięte wyniki NPV posiadają następujące czynniki: a. cena gazu ziemnego - zgodnie z przyjętym rozkładem wpływa w 41,7% na otrzymane wyniki, b. cena paliw płynnych zgodnie z przyjętym rozkładem wpływa w 15,9% na otrzymane wyniki, c. wartość opałowa gazu ziemnego - zgodnie z przyjętym rozkładem wpływa w 13,6% na otrzymane wyniki. Z otrzymanych wyników wnioskować można, że opłacalność realizacji inwestycji polegającej na produkcji paliw płynnych z gazu ziemnego, przy użyciu technologii GTL jest uzależniona od sposobu pozyskania gazu 112

9 ziemnego tj. od jego ceny. Jeżeli gaz ziemny użyty w przedmiotowym procesie będzie pochodził z krajowego wydobycia, a jego cena odpowiadała będzie kosztom jego pozyskania (wydobycia) wówczas realizacja tej inwestycji jest opłacalna. Przeprowadzona analiza pokazuje, że aby realizacja tej inwestycji była opłacalna cena gazu ziemnego (koszt jego wydobycia) powinna być niższa niż 0,66 zł/m 3. Ponadto kluczowym dla całego przedsięwzięcia jest zaangażowanie się w realizowaną inwestycję przedsiębiorstwa, które zajmuje się poszukiwaniem złóż gazu ziemnego. Wówczas zysk z całej inwestycji generowany byłby na etapie produkcji paliw płynnych, a nie na etapie wydobycia gazu. Należy również zaznaczyć, że zastosowanie tej technologii pozwoli na zagospodarowanie złóż generowanie zysku, których eksploatacja w sposób tradycyjny tj. wydobycie i transport gazu sieciami przesyłowymi lub dystrybucyjnymi, jest nieopłacalny. Zastosowanie technologii GTL pozwoli na zwrot środków zaangażowanych w udokumentowanie tego złoża, w przeciwnym przypadku koszty te byłyby kosztami utraconymi. Natomiast w przypadku gdy, do produkcji paliw płynnych użyjemy gaz ziemny pozyskany na giełdzie gazu, po jego rynkowej cenie, wówczas realizacja tej inwestycji jest nieopłacalna. Na podstawie przeprowadzonej symulacji określono, że aby realizacja przedmiotowej inwestycji nie generowała, strat czynniki posiadające największy wpływ na jej wyniki finansowe tj., średnia cena gazu zimnego powinna być niższa o 48% lub średnia cena paliw płynnych powinny być wyższa o 62% od obecnych cen wolnorynkowych. 113

Energetyka odnawialna w procesie inwestycyjnym budowy zakładu. Znaczenie energii odnawialnej dla bilansu energetycznego

Energetyka odnawialna w procesie inwestycyjnym budowy zakładu. Znaczenie energii odnawialnej dla bilansu energetycznego Energetyka odnawialna w procesie inwestycyjnym budowy zakładu Znaczenie energii odnawialnej dla bilansu energetycznego Znaczenie energii odnawialnej dla bilansu energetycznego Wzrost zapotrzebowania na

Bardziej szczegółowo

Zapotrzebowanie krajowego sektora energetycznego na surowce energetyczne stan obecny i perspektywy do 2050 r.

Zapotrzebowanie krajowego sektora energetycznego na surowce energetyczne stan obecny i perspektywy do 2050 r. Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią Polskiej Akademii Nauk Zapotrzebowanie krajowego sektora energetycznego na surowce energetyczne stan obecny i perspektywy do 2050 r. Ogólnopolska Konferencja

Bardziej szczegółowo

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku założenia i perspektywy rozwoju sektora gazowego w Polsce

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku założenia i perspektywy rozwoju sektora gazowego w Polsce Polityka energetyczna Polski do 2050 roku założenia i perspektywy rozwoju sektora gazowego w Polsce Paweł Pikus Wydział Gazu Ziemnego, Departament Ropy i Gazu VII Forum Obrotu 2014 09-11.06.2014 r., Stare

Bardziej szczegółowo

Wybrane aspekty bezpieczeństwa energetycznego w projekcie nowej polityki energetycznej państwa. Lublin, 23 maja 2013 r.

Wybrane aspekty bezpieczeństwa energetycznego w projekcie nowej polityki energetycznej państwa. Lublin, 23 maja 2013 r. Wybrane aspekty bezpieczeństwa energetycznego w projekcie nowej polityki energetycznej państwa Lublin, 23 maja 2013 r. O czym będzie mowa Projekt nowej polityki energetycznej Polski (NPE) Bezpieczeństwo

Bardziej szczegółowo

System handlu emisjami a dywersyfikacja źródeł energii jako wyzwanie dla państw członkowskich Unii Europejskiej. Polski, Czech i Niemiec

System handlu emisjami a dywersyfikacja źródeł energii jako wyzwanie dla państw członkowskich Unii Europejskiej. Polski, Czech i Niemiec System handlu emisjami a dywersyfikacja źródeł energii jako wyzwanie dla państw członkowskich Unii Europejskiej. Porównanie strategii i doświadczeń Polski, Czech i Niemiec mgr Łukasz Nadolny Uniwersytet

Bardziej szczegółowo

WPŁYW PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ W ŹRÓDŁACH OPALANYCH WĘGLEM BRUNATNYM NA STABILIZACJĘ CENY ENERGII DLA ODBIORCÓW KOŃCOWYCH

WPŁYW PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ W ŹRÓDŁACH OPALANYCH WĘGLEM BRUNATNYM NA STABILIZACJĘ CENY ENERGII DLA ODBIORCÓW KOŃCOWYCH Górnictwo i Geoinżynieria Rok 35 Zeszyt 3 2011 Andrzej Patrycy* WPŁYW PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ W ŹRÓDŁACH OPALANYCH WĘGLEM BRUNATNYM NA STABILIZACJĘ CENY ENERGII DLA ODBIORCÓW KOŃCOWYCH 1. Węgiel

Bardziej szczegółowo

Rozwój energetyki gazowej w Polsce - szansa czy zagrożenie dla bezpieczeństwa energetycznego?

Rozwój energetyki gazowej w Polsce - szansa czy zagrożenie dla bezpieczeństwa energetycznego? Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią Polskiej Akademii Nauk Rozwój energetyki gazowej w Polsce - szansa czy zagrożenie dla bezpieczeństwa energetycznego? Adam Szurlej Jacek Kamiński Tomasz

Bardziej szczegółowo

PERSPEKTYWY WYKORZYSTANIA GAZU ZIEMNEGO DO PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ W POLSCE

PERSPEKTYWY WYKORZYSTANIA GAZU ZIEMNEGO DO PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ W POLSCE PERSPEKTYWY WYKORZYSTANIA GAZU ZIEMNEGO DO PRODUKCJI ENERGII ELEKTRYCZNEJ W POLSCE Paweł Bućko Konferencja Rynek Gazu 2015, Nałęczów, 22-24 czerwca 2015 r. Plan prezentacji KATEDRA ELEKTROENERGETYKI Stan

Bardziej szczegółowo

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku rola sektora ciepłownictwa i kogeneracji

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku rola sektora ciepłownictwa i kogeneracji Polityka energetyczna Polski do 2050 roku rola sektora ciepłownictwa i kogeneracji Tomasz Dąbrowski Dyrektor Departamentu Energetyki Warszawa, 22 października 2015 r. 2 Polityka energetyczna Polski elementy

Bardziej szczegółowo

PANEL EKONOMICZNY Zakres prac i wyniki dotychczasowych analiz. Jan Pyka. Grudzień 2009

PANEL EKONOMICZNY Zakres prac i wyniki dotychczasowych analiz. Jan Pyka. Grudzień 2009 PANEL EKONOMICZNY Zakres prac i wyniki dotychczasowych analiz Jan Pyka Grudzień 2009 Zakres prac Analiza uwarunkowań i czynników w ekonomicznych związanych zanych z rozwojem zeroemisyjnej gospodarki energii

Bardziej szczegółowo

Tendencje związane z rozwojem sektora energetyki w Polsce wspieranego z funduszy UE rok 2015 i co dalej?

Tendencje związane z rozwojem sektora energetyki w Polsce wspieranego z funduszy UE rok 2015 i co dalej? Miasto 2010 efektywność energetyczna w miastach Tendencje związane z rozwojem sektora energetyki w Polsce wspieranego z funduszy UE rok 2015 i co dalej? Elżbieta Bieńkowska Minister Rozwoju Regionalnego

Bardziej szczegółowo

Podstawowe informacje o spółce PKO BP

Podstawowe informacje o spółce PKO BP Podstawowe informacje o spółce PKO BP PKO BANK POLSKI S.A. jeden z najstarszych banków w Polsce. W opinii wielu pokoleń Polaków uważany jest za bezpieczną i silną instytucję finansową. Większościowym akcjonariuszem

Bardziej szczegółowo

Analiza zastosowania alternatywnych/odnawialnych źródeł energii

Analiza zastosowania alternatywnych/odnawialnych źródeł energii Analiza zastosowania alternatywnych/odnawialnych źródeł energii Artykuł 6 Dyrektywy KE/91/2002 o charakterystyce energetycznej budynków wprowadza obowiązek promowania przez kraje członkowskie rozwiązań

Bardziej szczegółowo

Analiza zastosowania alternatywnych/odnawialnych źródeł energii

Analiza zastosowania alternatywnych/odnawialnych źródeł energii Analiza zastosowania alternatywnych/odnawialnych źródeł energii Artykuł 6 Dyrektywy KE/91/2002 o charakterystyce energetycznej budynków wprowadza obowiązek promowania przez kraje członkowskie rozwiązań

Bardziej szczegółowo

PROF. DR HAB. INŻ. ANTONI TAJDUŚ

PROF. DR HAB. INŻ. ANTONI TAJDUŚ PROF. DR HAB. INŻ. ANTONI TAJDUŚ Kraje dynamicznie rozwijające produkcję kraje Azji Południowo-wschodniej : Chiny, Indonezja, Indie, Wietnam,. Kraje o niewielkim wzroście i o stabilnej produkcji USA, RPA,

Bardziej szczegółowo

Polityka energetyczna w UE a problemy klimatyczne Doświadczenia Polski

Polityka energetyczna w UE a problemy klimatyczne Doświadczenia Polski Polityka energetyczna w UE a problemy klimatyczne Doświadczenia Polski Polityka energetyczna w Unii Europejskiej Zobowiązania ekologiczne UE Zobowiązania ekologiczne UE na rok 2020 redukcja emisji gazów

Bardziej szczegółowo

PODZIĘKOWANIA... BŁĄD! NIE ZDEFINIOWANO ZAKŁADKI. PRZEDMOWA... BŁĄD! NIE ZDEFINIOWANO ZAKŁADKI. 3.1 WPROWADZENIE... BŁĄD! NIE ZDEFINIOWANO ZAKŁADKI.

PODZIĘKOWANIA... BŁĄD! NIE ZDEFINIOWANO ZAKŁADKI. PRZEDMOWA... BŁĄD! NIE ZDEFINIOWANO ZAKŁADKI. 3.1 WPROWADZENIE... BŁĄD! NIE ZDEFINIOWANO ZAKŁADKI. Spis treści PODZIĘKOWANIA... BŁĄD! NIE PRZEDMOWA... BŁĄD! NIE WPROWADZENIE... BŁĄD! NIE ROZDZIAŁ 1... BŁĄD! NIE RYNEK GAZU ZIEMNEGO ZASADY FUNKCJONOWANIA.... BŁĄD! NIE 1.1. RYNEK GAZU ZIEMNEGO ZMIANY STRUKTURALNE

Bardziej szczegółowo

Zarząd Morskiego Portu Gdańsk S.A. ul. Zamknięta 18 80 955 Gdańsk

Zarząd Morskiego Portu Gdańsk S.A. ul. Zamknięta 18 80 955 Gdańsk Zarząd Morskiego Portu Gdańsk S.A. ul. Zamknięta 18 80 955 Gdańsk Taryfa dla ciepła Zatwierdzona Uchwałą Zarządu ZMPG S.A. Nr 400/2013 z dnia 25.09.2013r. i obowiązuje od dnia 01.10.2013r. październik

Bardziej szczegółowo

ZASOBY SUROWCÓW ENERGETYCZNYCH POLSKI a

ZASOBY SUROWCÓW ENERGETYCZNYCH POLSKI a ZASOBY SUROWCÓW ENERGETYCZNYCH POLSKI a BEZPIECZEŃSTWO ENRGETYCZNE W HORYZONCIE 2050 ROKU Dr Michał Wilczyński Zdefiniujmy bezpieczeństwo energetyczne bezpieczeństwo dostaw tj. zapewnienie ciągłości i

Bardziej szczegółowo

Rynek energii. Taryfy przedsiębiorstw energetycznych

Rynek energii. Taryfy przedsiębiorstw energetycznych 8 Rynek energii Taryfy przedsiębiorstw energetycznych Z ostatniej chwili Biuletyn Branżowy URE Definicja taryfy (Prawo energetyczne) Taryfa zbiór cen i stawek opłat oraz warunków ich stosowania, opracowany

Bardziej szczegółowo

Rozdział 4. Bilans potrzeb grzewczych

Rozdział 4. Bilans potrzeb grzewczych ZZAAŁŁO ŻŻEENNIIAA DDO PPLLAANNUU ZZAAO PPAATTRRZZEENNIIAA W CCIIEEPPŁŁO,,, EENNEERRGIIĘĘ EELLEEKTTRRYYCCZZNNĄĄ II PPAALLIIWAA GAAZZOWEE MIIAASSTTAA ŻŻAAGAAŃŃ Rozdział 4 Bilans potrzeb grzewczych W-588.04

Bardziej szczegółowo

ZUŻYCIE ENERGII W ROLNICTWIE NA TLE INNYCH DZIAŁÓW GOSPODARKI W POLSCE I NA UKRAINIE

ZUŻYCIE ENERGII W ROLNICTWIE NA TLE INNYCH DZIAŁÓW GOSPODARKI W POLSCE I NA UKRAINIE ZUŻYCIE ENERGII W ROLNICTWIE NA TLE INNYCH DZIAŁÓW GOSPODARKI W POLSCE I NA UKRAINIE, dr inż. Jacek Skudlarski Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie dr Oksana Makarchuk National University

Bardziej szczegółowo

Wpływ rozbudowy krajowej infrastruktury gazowej na bezpieczeństwo energetyczne Polski Marcin Łoś Rafał Biały Piotr Janusz Adam Szurlej

Wpływ rozbudowy krajowej infrastruktury gazowej na bezpieczeństwo energetyczne Polski Marcin Łoś Rafał Biały Piotr Janusz Adam Szurlej Wpływ rozbudowy krajowej infrastruktury gazowej na bezpieczeństwo energetyczne Polski Marcin Łoś Rafał Biały Piotr Janusz Adam Szurlej Ogólnopolska Konferencja Naukowa "Bezpieczeństwo energetyczne na wspólnym

Bardziej szczegółowo

CP Energia. Prezentacja Grupy CP Energia niezależnego dystrybutora gazu ziemnego. Warszawa, grudzień 2009

CP Energia. Prezentacja Grupy CP Energia niezależnego dystrybutora gazu ziemnego. Warszawa, grudzień 2009 Prezentacja Grupy niezależnego dystrybutora gazu ziemnego Warszawa, grudzień 2009 Agenda Profil i strategia Grupy Realizacja celów emisji akcji serii G i I Rynek gazu ziemnego w Polsce 2 Profil i strategia

Bardziej szczegółowo

PROJEKT ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE GMINY WOŹNIKI NA LATA 2012-2030

PROJEKT ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE GMINY WOŹNIKI NA LATA 2012-2030 05. Paliwa gazowe 5.1. Wprowadzenie... 1 5.2. Zapotrzebowanie na gaz ziemny - stan istniejący... 2 5.3. Przewidywane zmiany... 3 5.4. Niekonwencjonalne paliwa gazowe... 5 5.1. Wprowadzenie W otoczeniu

Bardziej szczegółowo

UNIJNE CELE W ZAKRESIE EFEKTYWNOŚCI ENERGETYCZNEJ A BEZPIECZEŃSTWO ENERGETYCZNE POLSKI DO 2030 ROKU

UNIJNE CELE W ZAKRESIE EFEKTYWNOŚCI ENERGETYCZNEJ A BEZPIECZEŃSTWO ENERGETYCZNE POLSKI DO 2030 ROKU by WARSZAWA, 4 UNIJNE CELE W ZAKRESIE EFEKTYWNOŚCI ENERGETYCZNEJ A BEZPIECZEŃSTWO ENERGETYCZNE POLSKI DO ROKU MACIEJ BUKOWSKI ALEKSANDER ŚNIEGOCKI WARSZAWSKI INSTYTUT STUDIÓW EKONOMICZNYCH Al. JEROZOLIMSKIE

Bardziej szczegółowo

Polityka energetyczna Polski do 2030 roku

Polityka energetyczna Polski do 2030 roku Polityka energetyczna Polski do 2030 roku IV MIĘDZYNARODOWA KONFERENCJA MIASTO 2010 EFEKTYWNOŚĆ ENERGETYCZNA W MIASTACH Joanna Strzelec- Łobodzińska Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Gospodarki Struktura

Bardziej szczegółowo

Opłacalność odzysku ciepła w centralach wentylacyjnych

Opłacalność odzysku ciepła w centralach wentylacyjnych Opłacalność odzysku ciepła w centralach wentylacyjnych W oparciu o stworzony w formacie MS Excel kod obliczeniowy przeprowadzono analizę opłacalności stosowania wymienników krzyżowych, regeneratorów obrotowych,

Bardziej szczegółowo

KIERUNKI 2014 SEKTOR ENERGETYCZNY

KIERUNKI 2014 SEKTOR ENERGETYCZNY KIERUNKI 2014 SEKTOR ENERGETYCZNY Rola i wpływ energetyki na gospodarkę Wraz z efektem mnożnikowym energetyka tworzy 7,9% wartości dodanej; 612 tys. miejsc pracy bezpośrednio i w sektorach powiązanych;

Bardziej szczegółowo

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku. Warszawa, sierpień 2014 r.

Polityka energetyczna Polski do 2050 roku. Warszawa, sierpień 2014 r. Polityka energetyczna Polski do 2050 roku Warszawa, sierpień 2014 r. 2 Bezpieczeństwo Energetyczne i Środowisko Strategia BEiŚ: została przyjęta przez Radę Ministrów 15 kwietnia 2014 r. (rozpoczęcie prac

Bardziej szczegółowo

CENTRUM ENERGETYCZNO PALIWOWE W GMINIE. Ryszard Mocha

CENTRUM ENERGETYCZNO PALIWOWE W GMINIE. Ryszard Mocha CENTRUM ENERGETYCZNO PALIWOWE W GMINIE Ryszard Mocha ZASOBY ODNAWIALNYCH ŹRÓDEŁ ENERGII W POLSCE. BIOMASA Największe możliwości zwiększenia udziału OZE istnieją w zakresie wykorzystania biomasy. Załącznik

Bardziej szczegółowo

Rola gazu ziemnego w polityce energetycznej państwa

Rola gazu ziemnego w polityce energetycznej państwa MINISTERSTWO GOSPODARKI Departament Ropy i Gazu Rola gazu ziemnego w polityce energetycznej państwa Maciej Kaliski Warszawa, 27 stycznia 2010 r. Wprowadzenie Polski sektor energetyczny stoi obecnie przed

Bardziej szczegółowo

PERSPEKTYWICZNE WYKORZYSTANIE WĘGLA W TECHNOLOGII CHEMICZNEJ

PERSPEKTYWICZNE WYKORZYSTANIE WĘGLA W TECHNOLOGII CHEMICZNEJ PERSPEKTYWICZNE WYKORZYSTANIE WĘGLA W TECHNOLOGII CHEMICZNEJ SEMINARIUM STAN I PERSPEKTYWY ROZWOJU PRZEMYSŁU U CHEMICZNEGO W POLSCE Marek Ściążko WARSZAWA 15 MAJA 2012 1/23 STRATEGIA działalno alności

Bardziej szczegółowo

Uwarunkowania rozwoju gminy

Uwarunkowania rozwoju gminy AKTUALIZACJA PROJEKTU ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE DLA GMINY OPALENICA Część 05 Uwarunkowania rozwoju gminy W 854.05 2/8 SPIS TREŚCI 5.1 Główne czynniki decydujące

Bardziej szczegółowo

1. Stan istniejący. Rys. nr 1 - agregat firmy VIESSMAN typ FG 114

1. Stan istniejący. Rys. nr 1 - agregat firmy VIESSMAN typ FG 114 1. Stan istniejący. Obecnie na terenie Oczyszczalni ścieków w Żywcu pracują dwa agregaty prądotwórcze tj. agregat firmy VIESSMAN typ FG 114 o mocy znamionowej 114 kw energii elektrycznej i 186 kw energii

Bardziej szczegółowo

Uwarunkowania rozwoju gminy

Uwarunkowania rozwoju gminy AKTUALIZACJA PROJEKTU ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE W GMINIE PRUDNIK Część 05 Uwarunkowania rozwoju gminy W 835.05 2/8 SPIS TREŚCI 5.1 Główne czynniki decydujące

Bardziej szczegółowo

Daniel BORSUCKI DYREKTOR Zespołu Zarządzania Mediami KHW S.A. Katowice

Daniel BORSUCKI DYREKTOR Zespołu Zarządzania Mediami KHW S.A. Katowice NFOŚiGW Forum XLII Energia - Efekt Środowisko Nowe technologie pozyskania oraz zagospodarowania węgla kamiennego i metanu gwarantem bezpieczeństwa energetycznego UE i sporego efektu ekologicznego Daniel

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe PGNiG S.A. 4 kwartały y 2005 r. 2 marca 2006 roku

Wyniki finansowe PGNiG S.A. 4 kwartały y 2005 r. 2 marca 2006 roku Wyniki finansowe PGNiG S.A. 4 kwartały y 25 r. 2 marca 26 roku Podstawowe wyniki finansowe 3 GK PGNiG S.A. w mln, MSSF Przychody ze sprzedaży Zysk brutto Zysk netto EBITDA * EBITDA (leasing) ** Wyniki

Bardziej szczegółowo

3. Rezerwy i zasoby kopalnych surowców energetycznych

3. Rezerwy i zasoby kopalnych surowców energetycznych 3. Rezerwy i zasoby kopalnych surowców energetycznych Soliński J.: Światowe rezerwy surowców energetycznych na podstawie przeglądu przedstawionego podczas 18. Kongresu Energetycznego. Energetyka, nr 2,

Bardziej szczegółowo

MODEL ENERGETYCZNY GMINY. Ryszard Mocha

MODEL ENERGETYCZNY GMINY. Ryszard Mocha MODEL ENERGETYCZNY GMINY Ryszard Mocha PAKIET 3X20 Załącznik I do projektu dyrektywy ramowej dotyczącej promocji wykorzystania odnawialnych źródeł energii : w 2020 roku udział energii odnawialnej w finalnym

Bardziej szczegółowo

Gaz ziemny w Polsce i Unii Europejskiej

Gaz ziemny w Polsce i Unii Europejskiej Gaz ziemny w Polsce i Unii Europejskiej Gliwice, 25 września 2012 r. prof. dr hab. inż. Maciej KALISKI dr hab. inż. Stanisław NAGY, prof. AGH prof. zw. dr hab. inż. Jakub SIEMEK dr inż. Andrzej SIKORA

Bardziej szczegółowo

ZIELONA ENERGIA W POLSCE

ZIELONA ENERGIA W POLSCE ZIELONA ENERGIA W POLSCE Współczesny świat wymaga zmiany struktury wykorzystywanych źródeł energii pierwotnej. Wzrost popytu na surowce energetyczne, przy jednoczesnej rosnącej niestabilności warunków

Bardziej szczegółowo

Kohabitacja. Rola gazu w rozwoju gospodarki niskoemisyjnej

Kohabitacja. Rola gazu w rozwoju gospodarki niskoemisyjnej Kohabitacja. Rola gazu w rozwoju gospodarki niskoemisyjnej Marcin Lewenstein Dyrektor Biura Planowania Strategicznego PGNiG SA 18 listopada 2010 r. Warszawa Rynek gazu w Europie wnioski dla Polski Prognozy

Bardziej szczegółowo

gospodarki energetycznej...114 5.4. Cele polityki energetycznej Polski...120 5.5. Działania wspierające rozwój energetyki odnawialnej w Polsce...

gospodarki energetycznej...114 5.4. Cele polityki energetycznej Polski...120 5.5. Działania wspierające rozwój energetyki odnawialnej w Polsce... SPIS TREŚCI Wstęp... 11 1. Polityka energetyczna Polski w dziedzinie odnawialnych źródeł energii... 15 2. Sytuacja energetyczna świata i Polski u progu XXI wieku... 27 2.1. Wstęp...27 2.2. Energia konwencjonalna

Bardziej szczegółowo

WĘGIEL PALIWEM BEZ PRZYSZŁOŚCI. Dr Michał Wilczyński

WĘGIEL PALIWEM BEZ PRZYSZŁOŚCI. Dr Michał Wilczyński WĘGIEL PALIWEM BEZ PRZYSZŁOŚCI Dr Michał Wilczyński ZAKRES PUBLIKACJI O WĘGLU BRUNATNYM 1. Opis stanu górnictwa i energetyki węgla brunatnego w Polsce 2. Problemy środowiskowe, społeczne i gospodarcze

Bardziej szczegółowo

Opracował: Prof. dr hab. inż. Jacek Zimny, AGH Kraków, Polska Geotermalna Asocjacja - Przewodniczący. Sejm, 15 luty 2007

Opracował: Prof. dr hab. inż. Jacek Zimny, AGH Kraków, Polska Geotermalna Asocjacja - Przewodniczący. Sejm, 15 luty 2007 Energia zasobów odnawialnych Polski możliwości wykorzystania, zobowiązania międzynarodowe Nowa strategia bezpieczeństwa energetycznego Opracował: Prof. dr hab. inż. Jacek Zimny, AGH Kraków, Polska Geotermalna

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe Grupy PGNiG za I półrocze 2015. 14 sierpnia 2015r.

Wyniki finansowe Grupy PGNiG za I półrocze 2015. 14 sierpnia 2015r. Wyniki finansowe Grupy PGNiG za I półrocze 2015 14 sierpnia 2015r. W 1H mimo dużego spadku cen ropy wzrost wyniku EBITDA w Grupie PGNiG 24% 25% 15% 20% 23% 20 390 16 381 4,9 mld PLN - eliminacje pro forma

Bardziej szczegółowo

MODERNIZACJA SYSTEMU WENTYLACJI I KLIMATYZACJI W BUDYNKU ISTNIEJĄCYM Z WYKORZYSTANIEM GRUNTOWEGO WYMIENNIKA CIEPŁA

MODERNIZACJA SYSTEMU WENTYLACJI I KLIMATYZACJI W BUDYNKU ISTNIEJĄCYM Z WYKORZYSTANIEM GRUNTOWEGO WYMIENNIKA CIEPŁA MODERNIZACJA SYSTEMU WENTYLACJI I KLIMATYZACJI W BUDYNKU ISTNIEJĄCYM Z WYKORZYSTANIEM GRUNTOWEGO WYMIENNIKA CIEPŁA WSTĘP Rośnie nasza świadomość ekologiczna, coraz bardziej jesteśmy przekonani, że zrównoważony

Bardziej szczegółowo

TARYFA DLA CIEPŁA. NINIEJSZA TARYFA STANOWI ZAŁĄCZNIK DO DECYZJI PREZESA URE z dnia 24 października 2008 r. nr OGD (16)/ 2008/430/I/KK

TARYFA DLA CIEPŁA. NINIEJSZA TARYFA STANOWI ZAŁĄCZNIK DO DECYZJI PREZESA URE z dnia 24 października 2008 r. nr OGD (16)/ 2008/430/I/KK MIEJSKIE PRZEDSIĘBIORSTWO ENERGETYKI CIEPLNEJ Spółka z o.o. 14-300 Morąg ul. Przemysłowa 20 REGON: 510459057; NIP 741-145-44-699 KRS 0000071210 Bank Millennium 80 1160 2202 0000 0000 8752 8187 TARYFA DLA

Bardziej szczegółowo

Skojarzone układy Hewalex do podgrzewania ciepłej wody użytkowej i ogrzewania budynku

Skojarzone układy Hewalex do podgrzewania ciepłej wody użytkowej i ogrzewania budynku Skojarzone układy Hewalex do podgrzewania ciepłej wody użytkowej i ogrzewania budynku Układy grzewcze, gdzie konwencjonalne źródło ciepła jest wspomagane przez urządzenia korzystające z energii odnawialnej

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe Grupy PGNiG za 9 miesięcy 2015 r. 6 listopada 2015 r.

Wyniki finansowe Grupy PGNiG za 9 miesięcy 2015 r. 6 listopada 2015 r. Wyniki finansowe Grupy PGNiG za 9 miesięcy 2015 r. 6 listopada 2015 r. Czynniki wpływające na wynik finansowy Wzmocnienie USD i stabilnie EUR wobec PLN R/R W 3Q 2015 wskutek spadku cen ropy 9-miesięczna

Bardziej szczegółowo

05. PALIWA GAZOWE. Spis treści: 5.1. Stan istniejący Przewidywane zmiany... 1

05. PALIWA GAZOWE. Spis treści: 5.1. Stan istniejący Przewidywane zmiany... 1 05. PALIWA GAZOWE Spis treści: 5.1. Stan istniejący... 1 5.2. Przewidywane zmiany... 1 5.1. Stan istniejący Gmina Chrząstowice nie jest zgazyfikowana. Mieszkańcy korzystają z gazu bezprzewodowego, dostarczanego

Bardziej szczegółowo

Polityka energetyczna Polski do 2030 roku. Henryk Majchrzak Dyrektor Departamentu Energetyki Ministerstwo Gospodarki

Polityka energetyczna Polski do 2030 roku. Henryk Majchrzak Dyrektor Departamentu Energetyki Ministerstwo Gospodarki Polityka energetyczna Polski do 2030 roku Henryk Majchrzak Dyrektor Departamentu Energetyki Ministerstwo Gospodarki Uwarunkowania PEP do 2030 Polityka energetyczna Unii Europejskiej: Pakiet klimatyczny-

Bardziej szczegółowo

Analizy i opinie. Zmiany klimatu: wyzwania dla gospodarki. Redefinicja roli węgla w kształtowaniu bezpieczeństwa energetycznego

Analizy i opinie. Zmiany klimatu: wyzwania dla gospodarki. Redefinicja roli węgla w kształtowaniu bezpieczeństwa energetycznego Program: Klimat i Energia Analizy i opinie w cyklu: Zmiany klimatu: wyzwania dla gospodarki Nr 1(październik)/2009 Redefinicja roli węgla w kształtowaniu bezpieczeństwa energetycznego Honorata Nyga - Łukaszewska

Bardziej szczegółowo

Efektywność energetyczna budynków w Polsce - tracona szansa. Wojciech Stępniewski Kierownik projektu Klimat i energia WWF Polska

Efektywność energetyczna budynków w Polsce - tracona szansa. Wojciech Stępniewski Kierownik projektu Klimat i energia WWF Polska Efektywność energetyczna budynków w Polsce - tracona szansa Wojciech Stępniewski Kierownik projektu Klimat i energia WWF Polska Jak ograniczać emisję CO 2 do atmosfery Efektywność energetyczna przemysł

Bardziej szczegółowo

Wyniki finansowe Grupy PGNiG za 2015 rok. 4 marca 2016 r.

Wyniki finansowe Grupy PGNiG za 2015 rok. 4 marca 2016 r. Wyniki finansowe Grupy PGNiG za 2015 rok 4 marca 2016 r. Spadek cen ropy naftowej i gazu ziemnego obniżył EBITDA Grupy o 4% 6% 36 464 34 304 9% 4% 14% 24% 5,1 mld PLN - eliminacje pro forma przychodu i

Bardziej szczegółowo

Główne problemy. Wysokie koszty importu ropy: 1 mld dziennie w 2011 Deficyt w bilansie handlowym: ~ 2.5 % of PKB 7% wydatków gospodarstw domowych

Główne problemy. Wysokie koszty importu ropy: 1 mld dziennie w 2011 Deficyt w bilansie handlowym: ~ 2.5 % of PKB 7% wydatków gospodarstw domowych Pakiet "Czysta Energia dla u" Europejska strategia dotycząca paliw alternatywnych i towarzyszącej im infrastruktury Warszawa, 15 kwietnia 2013 Katarzyna Drabicka, Policy Officer, European Commission, DG

Bardziej szczegółowo

Wojciech Grządzielski, Adam Jaśkowski, Grzegorz Wielgus

Wojciech Grządzielski, Adam Jaśkowski, Grzegorz Wielgus SIEĆ DYSTRYBUCYJNA OGNIWEM STRATEGICZNEJ ROZBUDOWY SYSTEMU GAZOWEGO ZWIĘKSZAJĄCEGO BEZPIECZEŃSTWO DOSTAW GAZU ZIEMNEGO ORAZ STOPIEŃ DOSTĘPU SPOŁECZEŃSTWA DO SIECI Wojciech Grządzielski, Adam Jaśkowski,

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie kolektorów słonecznych na obiektach samorządowych

Zastosowanie kolektorów słonecznych na obiektach samorządowych Zastosowanie kolektorów słonecznych na obiektach samorządowych Wzrastające ceny gazu energii elektrycznej oraz innych ich nośników skłaniają do oszczędności. Ostatnie problemy z dostawcami gazu uświadamiają

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Produkcji. Notatka Informacyjna. Efektywność wykorzystania energii w latach 2002-2012

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Produkcji. Notatka Informacyjna. Efektywność wykorzystania energii w latach 2002-2012 Materiał na konferencję prasową w dniu 23 lipca 2014 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Departament Produkcji Notatka Informacyjna Efektywność wykorzystania energii w latach 2002-2012 Efektywność energetyczna

Bardziej szczegółowo

ELEKTROMOBILNOŚĆ WPROWADZENIE. Michał Kaczmarczyk, GLOBEnergia Zakopane, 26.06.2014

ELEKTROMOBILNOŚĆ WPROWADZENIE. Michał Kaczmarczyk, GLOBEnergia Zakopane, 26.06.2014 ELEKTROMOBILNOŚĆ WPROWADZENIE Michał Kaczmarczyk, GLOBEnergia Zakopane, 26.06.2014 DLACZEGO POTRZEBNA JEST DYSKUSJA? wyczerpywanie się stosowanych dotychczas źródeł energii problem ekologiczny (efekt cieplarniany)

Bardziej szczegółowo

Projekt założeń do planu zaopatrzenia w ciepło, energię elektryczną i paliwa gazowe gminy miejskiej Mielec Piotr Stańczuk

Projekt założeń do planu zaopatrzenia w ciepło, energię elektryczną i paliwa gazowe gminy miejskiej Mielec Piotr Stańczuk Projekt założeń do planu zaopatrzenia w ciepło, energię elektryczną i paliwa gazowe gminy miejskiej Mielec Piotr Stańczuk Małopolska Agencja Energii i Środowiska sp. z o.o. ul. Łukasiewicza 1, 31 429 Kraków

Bardziej szczegółowo

Na horyzoncie GAZ. Analiza scenariusza wykorzystania gazu ziemnego w polskim systemie elektroenergetycznym do 2035 r.

Na horyzoncie GAZ. Analiza scenariusza wykorzystania gazu ziemnego w polskim systemie elektroenergetycznym do 2035 r. Na horyzoncie GAZ. Analiza scenariusza wykorzystania gazu ziemnego w polskim systemie elektroenergetycznym do 235 r. Autor: dr inż. Artur Wyrwa, mgr inż. Ewa Zajda, mgr inż. Marcin Pluta AGH Akademia Górniczo-Hutnicza,

Bardziej szczegółowo

Rynek energii. Charakterystyka rynku gazu w Polsce

Rynek energii. Charakterystyka rynku gazu w Polsce 5 Rynek energii Charakterystyka rynku gazu w Polsce Źródła gazu ziemnego w Polsce Dostawy gazu na rynek krajowy, 2010 r. 7% 30% 63% Import z Federacji Rosyjskiej Wydobycie krajowe Import z innych krajów

Bardziej szczegółowo

Efektywność energetyczna najlepszym narzędziem do budowy bezpieczeństwa energetycznego Polski

Efektywność energetyczna najlepszym narzędziem do budowy bezpieczeństwa energetycznego Polski Efektywność energetyczna najlepszym narzędziem do budowy bezpieczeństwa energetycznego Polski Wojciech Stępniewski WWF Klimat i Energia Warszawa, Listopad 2009 Jak ograniczać emisję CO 2 do atmosfery Efektywność

Bardziej szczegółowo

Elbląskie Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej Spółka z o.o. w Elblągu Taryfa dla ciepła

Elbląskie Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej Spółka z o.o. w Elblągu Taryfa dla ciepła Elbląskie Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej Spółka z o.o. w Elblągu Taryfa dla ciepła 2015 r. SPIS TREŚCI CZĘŚĆ I Objaśnienia pojęć i skrótów używanych w taryfie. 3 CZĘŚĆ II Zakres działalności gospodarczej

Bardziej szczegółowo

Usytuowanie i regulacje prawne dotyczące biomasy leśnej

Usytuowanie i regulacje prawne dotyczące biomasy leśnej Usytuowanie i regulacje prawne dotyczące biomasy leśnej Wzywania stojące przed polską energetyką w świetle Polityki energetycznej Polski do 2030 roku Wysokie zapotrzebowanie na energię dla rozwijającej

Bardziej szczegółowo

Krzysztof Tchórzewski

Krzysztof Tchórzewski Krzysztof Tchórzewski Warszawa, 28 czerwca 2016 r. BM-I-0700-69/16BM-I-0700-69/16 Pan Marek Kuchciński Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację Pana

Bardziej szczegółowo

Mariusz Machajewski Wiceprezes Zarządu. 26 sierpnia 2010

Mariusz Machajewski Wiceprezes Zarządu. 26 sierpnia 2010 Skonsolidowane wyniki finansowe Grupy Kapitałowej Grupy LOTOS S.A. za II kwartał 2010 (MSSF) Mariusz Machajewski Wiceprezes Zarządu 26 sierpnia 2010 1 Q2 10 w liczbach 2 Pozycja rynkowa 3 Otoczenie rynkowe

Bardziej szczegółowo

Komitet Górnictwa Polskiej Akademii Nauk Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie 11 czerwca 2012 r. otwarta debata pt.:

Komitet Górnictwa Polskiej Akademii Nauk Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie 11 czerwca 2012 r. otwarta debata pt.: Komitet Górnictwa Polskiej Akademii Nauk Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie 11 czerwca 2012 r. otwarta debata pt.: Węgiel skarb czy przekleństwo dla gospodarki Polski? Wpływ polityki Unii Europejskiej

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie węgla kamiennego. Warszawa, 18 grudnia 2013

Wykorzystanie węgla kamiennego. Warszawa, 18 grudnia 2013 Wykorzystanie węgla kamiennego Warszawa, 18 grudnia 2013 2 Zasoby kopalin energetycznych na świecie (stan na koniec 2012 r.) Ameryka Płn. 245/34/382 b. ZSRR 190/16/1895 Europa 90/3/150 Bliski Wschód 1/109/2842

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr XLI-67/2010

Uchwała Nr XLI-67/2010 Uchwała Nr XLI-67/2010 Rady Miejskiej w Wołominie z dnia 11 października 2010 roku w sprawie: wyrażenia woli przystąpienia Gminy Wołomin do realizacji projektu inwestycyjnego pn. EKO Wołomin energia słoneczna,

Bardziej szczegółowo

MIEJSKA ENERGETYKA CIEPLNA Spółka z o.o. Os. Parkowe Mrągowo

MIEJSKA ENERGETYKA CIEPLNA Spółka z o.o. Os. Parkowe Mrągowo MIEJSKA ENERGETYKA CIEPLNA Spółka z o.o. Os. Parkowe 2 11-700 Mrągowo Taryfa dla ciepła NINIEJSZA TARYFA STANOWI ZAŁĄCZNIK DO DECYZJI PREZESA URE z dnia 14 października 2013 r. nr OGD-4210-33(17)/2013/329/XIII/BP

Bardziej szczegółowo

URE. Warszawa, dnia 22 września 2014 r.

URE. Warszawa, dnia 22 września 2014 r. URE Instrukcja wypełniania Załącznika nr 1 do formularza Opis techniczno - ekonomiczny projektowanej inwestycji w zakresie wytwarzania energii elektrycznej w wysokosprawnej kogeneracji - Analiza finansowa

Bardziej szczegółowo

PERSPEKTYWY ROZWOJU ENERGETYKI W WOJ. POMORSKIM

PERSPEKTYWY ROZWOJU ENERGETYKI W WOJ. POMORSKIM PERSPEKTYWY ROZWOJU ENERGETYKI W WOJ. POMORSKIM podstawowe założenia Dąbie 13-14.06.2013 2013-06-24 1 Dokumenty Strategiczne Program rozwoju elektroenergetyki z uwzględnieniem źródeł odnawialnych w Województwie

Bardziej szczegółowo

Sustainability in commercial laundering processes

Sustainability in commercial laundering processes Sustainability in commercial laundering processes Module 5 Energy in laundries Chapter 1 Źródła energii Powered by 1 Spis treści Źródła energii przegląd Rodzaje źródeł energii (pierwotne wtórne źródła)

Bardziej szczegółowo

Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej w Ełku Spółka z o.o Ełk, ul. Kochanowskiego 62 XI TARYFA DLA CIEPŁA r.

Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej w Ełku Spółka z o.o Ełk, ul. Kochanowskiego 62 XI TARYFA DLA CIEPŁA r. Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej w Ełku Spółka z o.o. 19-300 Ełk, ul. Kochanowskiego 62 XI TARYFA DLA CIEPŁA 2015 r. SPIS TREŚCI strona CZĘŚĆ I Objaśnienia pojęć i skrótów używanych w taryfie. 3 CZĘŚĆ

Bardziej szczegółowo

Międzynarodowe Targi Górnictwa, Przemysłu Energetycznego i Hutniczego KATOWICE 2015. Konferencja: WĘGIEL TANIA ENERGIA I MIEJSCA PRACY.

Międzynarodowe Targi Górnictwa, Przemysłu Energetycznego i Hutniczego KATOWICE 2015. Konferencja: WĘGIEL TANIA ENERGIA I MIEJSCA PRACY. Międzynarodowe Targi Górnictwa, Przemysłu Energetycznego i Hutniczego KATOWICE 2015 Konferencja: WĘGIEL TANIA ENERGIA I MIEJSCA PRACY Wprowadzenie Janusz Olszowski Górnicza Izba Przemysłowo-Handlowa Produkcja

Bardziej szczegółowo

Nakłady finansowe i korzyści wynikające z budowy różnych budynków energooszczędnych w POLSCE

Nakłady finansowe i korzyści wynikające z budowy różnych budynków energooszczędnych w POLSCE Nakłady finansowe i korzyści wynikające z budowy różnych budynków energooszczędnych w POLSCE dr inż. Arkadiusz Węglarz Krajowa Agencja Poszanowania Energii S.A. Krajowa Agencja Poszanowania Energii S.A.

Bardziej szczegółowo

Zadania do wykładu Rachunek efektywności projektów inwestycyjnych

Zadania do wykładu Rachunek efektywności projektów inwestycyjnych Zadania do wykładu Rachunek efektywności projektów inwestycyjnych Dorota Klim Instytut Nauk Ekonomicznych i Informatyki, Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Płocku E-mail address: klimdr@math.uni.ldz.pl

Bardziej szczegółowo

Wydział Mechaniczno-Energetyczny

Wydział Mechaniczno-Energetyczny Polska Geotermalna Asocjacja im. prof. J. Sokołowskiego Wydział Mechaniczno-Energetyczny Lokalna energetyka geotermalna jako podstawowy składnik OZE w procesie dochodzenia do samowystarczalności energetycznej

Bardziej szczegółowo

PERSPEKTYWY ROZWOJU ENERGETYKI W WOJ. POMORSKIM

PERSPEKTYWY ROZWOJU ENERGETYKI W WOJ. POMORSKIM PERSPEKTYWY ROZWOJU ENERGETYKI W WOJ. POMORSKIM podstawowe założenia Dąbie 13-14.06.2013 2013-06-12 1 Dokumenty Strategiczne Program rozwoju elektroenergetyki z uwzględnieniem źródeł odnawialnych w Województwie

Bardziej szczegółowo

AKTUALIZACJA ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE DLA OBSZARU MIASTA POZNANIA

AKTUALIZACJA ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE DLA OBSZARU MIASTA POZNANIA AKTUALIZACJA ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE DLA OBSZARU MIASTA POZNANIA Część 06 Uwarunkowania rozwoju miasta W 755.06 2/9 SPIS TREŚCI 6.1 Główne czynniki decydujące

Bardziej szczegółowo

Rozdział IV. Sytuacja obecna i prognozy rozwoju elektroenergetyki krajowej

Rozdział IV. Sytuacja obecna i prognozy rozwoju elektroenergetyki krajowej Rozdział IV. Sytuacja obecna i prognozy rozwoju elektroenergetyki krajowej 4.1 Zapotrzebowanie na energię elektryczną w Polsce Polska należy do krajów przechodzących głęboką transformację rynkową i w tym

Bardziej szczegółowo

Innowacyjne technologie a energetyka rozproszona.

Innowacyjne technologie a energetyka rozproszona. Innowacyjne technologie a energetyka rozproszona. - omówienie wpływu nowych technologii energetycznych na środowisko i na bezpieczeństwo energetyczne gminy. Mgr inż. Artur Pawelec Seminarium w Suchej Beskidzkiej

Bardziej szczegółowo

Warunki realizacji zadania

Warunki realizacji zadania Nazwa zadania: Wielowariantowa koncepcja techniczno-ekonomiczna rozbudowy i modernizacji elektrociepłowni Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia (warunki techniczne itp.): Przedmiotem niniejszego zadania

Bardziej szczegółowo

Finansowanie modernizacji oświetlenia energooszczędnego w budynkach użyteczności publicznej

Finansowanie modernizacji oświetlenia energooszczędnego w budynkach użyteczności publicznej Finansowanie modernizacji oświetlenia energooszczędnego w budynkach użyteczności publicznej Kongres Oświetleniowy LED Polska 2016 Warszawa, 5 października 2016 Katarzyna Grecka Bałtycka Agencja Poszanowania

Bardziej szczegółowo

GMINNA ENERGETYKA CIEPLNA Sp. z o.o. Osiedle Sikorskiego 13 A Skarszewy tel (0-58) fax (0-58) TARYFA DLA CIEPŁA

GMINNA ENERGETYKA CIEPLNA Sp. z o.o. Osiedle Sikorskiego 13 A Skarszewy tel (0-58) fax (0-58) TARYFA DLA CIEPŁA GMINNA ENERGETYKA CIEPLNA Sp. z o.o. Osiedle Sikorskiego 13 A 83-250 Skarszewy tel (0-58) 588-05-19 fax (0-58) 588-05-19 TARYFA DLA CIEPŁA SIERPIEŃ 2013 Spis treści Część I Część II Część III Część IV

Bardziej szczegółowo

EKOLOGICZNA OCENA CYKLU ŻYCIA W SEKTORZE PALIW I ENERGII. mgr Małgorzata GÓRALCZYK

EKOLOGICZNA OCENA CYKLU ŻYCIA W SEKTORZE PALIW I ENERGII. mgr Małgorzata GÓRALCZYK EKOLOGICZNA OCENA CYKLU ŻYCIA W SEKTORZE PALIW I ENERGII mgr Małgorzata GÓRALCZYK Polska Akademia Nauk, Instytut Gospodarki Surowcami Mineralnymi i Energią Pracownia Badań Strategicznych, ul. Wybickiego

Bardziej szczegółowo

MIEDŹ I SREBRO SREBRO Z DOLNEGO ŚLĄSKA STAWIA POLSKĘ NA PODIUM ŚWIATOWYCH POTENTATÓW 3. MIEJSCE NA ŚWIECIE!

MIEDŹ I SREBRO SREBRO Z DOLNEGO ŚLĄSKA STAWIA POLSKĘ NA PODIUM ŚWIATOWYCH POTENTATÓW 3. MIEJSCE NA ŚWIECIE! W 2014 R. WYDOBYCIE RUD MIEDZI W KGHM POLSKA MIEDŹ WYNIOSŁO 30 MLN TON Fot. KGHM Polska Miedź S.A. MIEDŹ I SREBRO SREBRO Z DOLNEGO ŚLĄSKA STAWIA POLSKĘ NA PODIUM ŚWIATOWYCH POTENTATÓW 3. MIEJSCE NA ŚWIECIE!

Bardziej szczegółowo

KONKURENCYJNOŚĆ POLSKIEGO WĘGLA NA RYNKU SUROWCÓW ENERGETYCZNYCH

KONKURENCYJNOŚĆ POLSKIEGO WĘGLA NA RYNKU SUROWCÓW ENERGETYCZNYCH KONKURENCYJNOŚĆ POLSKIEGO WĘGLA NA RYNKU SUROWCÓW ENERGETYCZNYCH Dr inż. LEON KURCZABINSKI Katowice, czerwiec, 2013 POZYCJA WĘGLA NA KRAJOWYM RYNKU ENERGII WĘGIEL = NIEZALEŻNO NOŚC ENERGETYCZNA ZALEŻNO

Bardziej szczegółowo

ENERGETYKA W FUNDUSZACH STRUKTURALNYCH. Mieczysław Ciurla Dyrektor Wydziału Rozwoju Gospodarczego Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego

ENERGETYKA W FUNDUSZACH STRUKTURALNYCH. Mieczysław Ciurla Dyrektor Wydziału Rozwoju Gospodarczego Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego ENERGETYKA W FUNDUSZACH STRUKTURALNYCH Mieczysław Ciurla Dyrektor Wydziału Rozwoju Gospodarczego Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego Regionalny Program Operacyjny Województwa Dolnośląskiego

Bardziej szczegółowo

Planowane regulacje prawne dotyczące wytwarzania energii ze źródeł odnawialnych, ze szczególnym uwzględnieniem mikro i małych instalacji

Planowane regulacje prawne dotyczące wytwarzania energii ze źródeł odnawialnych, ze szczególnym uwzględnieniem mikro i małych instalacji Planowane regulacje prawne dotyczące wytwarzania energii ze źródeł odnawialnych, ze szczególnym uwzględnieniem mikro i małych instalacji Kielce, dn. 7 marca 2014 r. 2 Wzywania stojące przed polską energetyką

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo dostaw gazu

Bezpieczeństwo dostaw gazu HES II Bezpieczeństwo dostaw gazu Marek Foltynowicz Listopad 2006 1 Bezpieczeństwo energetyczne Bezpieczeństwo energetyczne stan gospodarki umożliwiający pokrycie bieżącego i perspektywicznego zapotrzebowania

Bardziej szczegółowo

TARYFA DLA CIEPŁA. Spis treści: Część I. Objaśnienie pojęć i skrótów używanych w taryfie.

TARYFA DLA CIEPŁA. Spis treści: Część I. Objaśnienie pojęć i skrótów używanych w taryfie. TARYFA DLA CIEPŁA Spis treści: Część I. Objaśnienie pojęć i skrótów używanych w taryfie. Część II. Zakres prowadzonej przez Przedsiębiorstwo Energetyczne w Siedlcach Spółka z o.o. działalności gospodarczej

Bardziej szczegółowo

ALTERNATYWNY MODEL ENERGETYCZNY SZANSĄ ROZWOJU POLSKI

ALTERNATYWNY MODEL ENERGETYCZNY SZANSĄ ROZWOJU POLSKI Prof. dr hab. inż. Jacek Zimny Katedra Maszyn i Urządzeń Energetycznych Akademia Górniczo Hutnicza, Kraków ALTERNATYWNY MODEL ENERGETYCZNY SZANSĄ ROZWOJU POLSKI 1. Wstęp Minister Gospodarki (Rzeczpospolita,

Bardziej szczegółowo

PUCKA GOSPODARKA KOMUNALNA Spółka z o.o Puck ul. Zamkowa 6

PUCKA GOSPODARKA KOMUNALNA Spółka z o.o Puck ul. Zamkowa 6 PUCKA GOSPODARKA KOMUNALNA Spółka z o.o. 84 100 Puck ul. Zamkowa 6 Taryfa dla ciepła 2012 r. SPIS TREŚCI CZĘŚĆ I Objaśnienia pojęć i skrótów używanych w taryfie. 3 CZĘŚĆ II Zakres działalności gospodarczej

Bardziej szczegółowo

1. OBJAŚNIENIA POJĘĆ I SKRÓTÓW UŻYWANYCH W TARYFIE

1. OBJAŚNIENIA POJĘĆ I SKRÓTÓW UŻYWANYCH W TARYFIE 1. OBJAŚNIENIA POJĘĆ I SKRÓTÓW UŻYWANYCH W TARYFIE 1.1. Użyte w niniejszej taryfie określenia i skróty oznaczają: 1.2. ustawa - ustawę z dnia 10.04.1997 r. - Prawo energetyczne (Dz. U. z 2003 r. Nr 153,

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie pojemności cieplnej dużych systemów dystrybucji energii

Wykorzystanie pojemności cieplnej dużych systemów dystrybucji energii Wykorzystanie pojemności cieplnej dużych systemów dystrybucji energii Leszek Pająk, Antoni Barbacki pajak.leszek@gmail.com AGH Akademia Górniczo-Hutnicza Wydział Geodezji Górniczej i Inżynierii Środowiska

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp... 9

Spis treści. Wstęp... 9 Spis treści Wstęp........................................................ 9 ROZDZIAŁ 1 Badania nad bezpieczeństwem energetycznym w Polsce i zagranicą.. 13 1.1. Stan badań i główne podejścia badawcze......................

Bardziej szczegółowo