ŹRÓDŁA ARCHIWALNE DO TRZECIEGO POWSTANIA ŚLĄSKIEGO PRZECHOWYWANE W CENTRALNYM ARCHIWUM WOJSKOWYM

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "ŹRÓDŁA ARCHIWALNE DO TRZECIEGO POWSTANIA ŚLĄSKIEGO PRZECHOWYWANE W CENTRALNYM ARCHIWUM WOJSKOWYM"

Transkrypt

1 Bolesław Woszczyński ŹRÓDŁA ARCHIWALNE DO TRZECIEGO POWSTANIA ŚLĄSKIEGO PRZECHOWYWANE W CENTRALNYM ARCHIWUM WOJSKOWYM Minęło pięćdziesiąt lat od chwili, kiedy to na Górnym Śląsku po raz trzeci wybuchło powstanie 1. W maju 1921 roku, po przegranym plebiscycie 2, lud tej dzielnicy stanął do walki o zjednoczenie z Macierzą. Usilne i bohaterskie zmagania oddziałów powstańczych z przemocą pruską w rezultacie końcowym miały poważny wpływ na ostateczną decyzję w sprawie ustalenia polsko-niemieckiej granicy na Górnym Śląsku 3. Trzecie powstanie śląskie, trwające od 3 maja do 5 lipca 1921 roku, było najlepiej zorganizowane, a w swej strukturze opierało się przede wszystkim na wzorach wojskowych. Zostało ono też stosunkowo najpełniej potraktowane w literaturze historycznej, która ukazała się po drugiej wojnie światowej 4. Powstanie to znalazło swoje odbicie w wojskowych przekazach archiwalnych. 1 Pierwsze powstanie śląskie wybuchło w nocy z 17 na 18 sierpnia 1919 r. i zakończyło się 24 sierpnia; drugie trwało od 19 do 25 sierpnia 1920 r. 2 Plebiscyt odbył się r. Wzięło w nim udział głosujących, z czego wypowiedziało się za pozostawieniem Górnego Śląska w granicach Niemiec, a za powrotem do Polski. K. P o p i o ł e k, Trzecie śląskie powstanie, Katowice 1946, s ; T. J ę d r u s z c z a k, Polityka Polski w sprawie Górnego Śląska , Warszawa 1958, s Dnia r. Liga Narodów podjęła decyzję, na podstawie której Polsce przyznane zostały powiaty: pszczyński, katowicki, prawie cały rybnicki i część innych oraz Królewska Huta, jednak bez Zabrza, Gliwic i Bytomia. W granicach państwa polskiego znalazło się blisko 250 tys. Niemców, w granicach państwa niemieckiego blisko 530 tys. Polaków. W. S z e w c z y k, Powstania śląskie, Katowice 1961, s Najpełniejszy przegląd literatury przedmiotu podaje T. J ę d r u s z c z a k, Historiografia polska o powstaniach śląskich, Najnowsze Dzieje Polski. Materiały i studia z okresu , t. 1, Ponadto w ostatnich latach ukazało się kilka nowych pozycji, a min.: K. P o p i o ł e k, Geneza III powstania śląskiego, [w:] Powstania śląskie. Materiały z Sesji Naukowej, zorganizowanej w 40 rocznicę III powstania śląskiego,

2 * Zachowane w Centralnym Archiwum Wojskowym akta do interesującego nas problemu zgromadzone zostały w latach międzywojennych. Już wówczas przystąpiono do porządkowania akt wytworzonych przez władze i oddziały powstańcze. W wyniku długotrwałych prac zespoły archiwalne zostały opracowane i otrzymały inwentarz ciągły 5. W okresie drugiej wojny światowej materiały archiwalne spotkał tragiczny los. Część akt uległa zniszczeniu zaraz w pierwszych dniach wojny. Inne przepadły bezpowrotnie po wywiezieniu przez okupantów zasobu aktowego Archiwum Wojskowego do Oliwy 6. Materiały uratowane, są dziś dostępne do badań naukowych. W miarę możliwości wybrane źródła dotyczące powstań śląskich ogłaszane są drukiem przez zainteresowane instytucje 7. Trzecie powstanie śląskie znalazło w zasadzie najpełniejsze odbicie w materiałach archiwalnych. Zachowane teczki akt, ujęte w inwentarzu, obrazują działalność władz powstańczych oraz poszczególnych oddziałów zbrojnych. Pomimo dużych strat w aktach, badacz może prześledzić wydarzenia, jakie w tym okresie rozegrały się na ziemi śląskiej. Katowice 1963; T. J ę d r u s z c z a k, Powstania śląskie , Katowice 1966; M. W r z o s e k, Walki o Zębowice podczas III powstania śląskiego w 1921 r., Wojskowy Przegląd Historyczny nr 4, 1961; Tegoż, Trzecie powstanie śląskie. Warszawa 1970; J. W y g l e n d a, Plebiscyt i powstania śląskie, Opole 1966; W. R y ż e w s k i, Organizacja i siła bojowa wojsk powstańczych w III powstaniu śląskim. Zaranie Śląskie nr 1a, 1961; Tegoż, Przyczynek do genezy III powstania śląskiego, Zaranie Śląskie nr 3, 1967; S. B a c z y ń s k i, Tajne organizacje wojskowe na Górnym Śląsku w latach na tle sytuacji ogólnej, Najnowsze Dzieje Polski. Materiały i studia z okresu , t. 13, 1968 r. 5 Należy stwierdzić, że dziś inwentarz ten nie może w pełni zadowolić badacza. Często powtarzające się określenia korespondencja (od nr do nr) oraz sprawy różne uniemożliwiają zorientowanie się w faktycznej zawartości poszczególnych jednostek archiwalnych. 6 Szczegółowo problem ten omawia L. T e t e r, Losy archiwaliów wojskowych okresu międzywojennego. Wybrane zagadnienia z teorii i praktyki wojskowej służby archiwalnej, Warszawa 1967, s Ponadto: L. L e w a n d o w i c z, Do czego służyły hitlerowcom polskie archiwa wojskowe, Żołnierz Wolności nr 274, W latach pięćdziesiątych wykonana została kwerenda dla Śląskiego Instytutu Naukowego w Katowicach w celu ogłoszenia drukiem źródeł do omawianego zagadnienia. Dotychczas ukazały się dwa tomy Źródeł do dziejów powstań śląskich (I powstanie tom 1, cz. 1, Wrocław Warszawa Kraków 1963; II powstanie tom 2, Wrocław Warszawa Kraków 1970). Zapowiedziane jest też opracowanie i ogłoszenie drukiem wybranych źródeł do trzeciego powstania śląskiego. Również w tym tomie znajdą się materiały przechowywane w Centralnym Archiwum Wojskowym. Por. też: Sprawy polskie na konferencji pokojowej w Paryżu w 1919 r. Dokumenty i materiały, t. 2, Warszawa 1967.

3 W poszukiwaniach archiwalnych sięgnąć należy przede wszystkim do akt wytworzonych przez poszczególne komórki organizacyjne N a c z e l n e j K o m e n d y W o j s k P o w s t a ń c z y c h 8. Wśród zachowanych 200 jednostek archiwalnych występują źródła o różnorodnym charakterze. Na uwagę zasługują wszelkiego rodzaju materiały dotyczące spraw organizacyjnych. Wśród nich wymienić należy rozkazy organizacyjne i zarządzenia władz naczelnych w sprawie formowania oddziałów powstańczych oraz korespondencję z tym związaną. Materiałem uzupełniającym będą etaty oraz projekty organizacyjne opracowane przez władze powstańcze 9. O formowaniu i organizacji oddziałów mówią też poszczególne punkty niektórych Dzienników Rozporządzeń Władz Powstańczych, które zachowały się w tym zespole. Z wymienioną problematyką związane są również rozkazy wydawane przez wodza naczelnego 10. Ta grupa przekazów źródłowych zasługuje na podkreślenie; pozwala poznać strukturę organizacyjną zarówno władz powstańczych, jak i samych oddziałów walczących. W wytworze kancelaryjnym poszczególnych komórek Naczelnej Komendy występują materiały archiwalne odzwierciedlające przebieg działań bojowych od chwili wybuchu powstania w nocy z 2 na 3 maja 1921 roku. O tych sprawach mówią zarządzenia i rozkazy operacyjne wydawane dla jednostek podległych. Przekazy źródłowe dotyczą kierunków uderzenia, możliwości działania oraz dyslokacji grup powstańczych. Zachowały się w pojedynczych wypadkach meldunki sytuacyjne nadesłane z terenu, informujące o przebiegu wydarzeń na poszczególnych odcinkach 11. Podają one sytuację poranną i wieczorną oddziałów własnych, stan siły zbrojnej, straty oraz ilość zdobytego sprzętu. W meldunkach tych zawarte są też informacje o 8 Naczelna Komenda Wojsk Powstańczych, jako najwyższy organ wojskowy w czasie trzeciego powstania śląskiego, utworzona została r. na miejsce dotychczas działającego Dowództwa Obrony Plebiscytu. Rozwiązana po likwidacji powstania, r. Encyklopedia Wojskowa, t. 8, Warszawa 1989, s. 24; Mała Encyklopedia Wojskowa, t. 2, Warszawa 1970, s Strukturę władz powstańczych oraz szczegółowy przebieg działań bojowych podaje W. R y ż e w s k i, Czyn zbrojny Polaków w powstaniach śląskich, [w:] Z postępowych tradycji oręża polskiego , Warszawa Najwięcej tego typu materiałów zachowało się w teczkach Rozkazy te, jak też i rozporządzenia, ukazywały się drukiem. Naczelnym wodzem od r. był ppłk Maciej Mielżyński (ps. Nowina-Doliwa). Następnie stanowisko to objął Kazimierz Zenkteller (ps. Warwas). 11 W grupie akt Naczelnej Komendy występują meldunki obrazujące sytuację bojową w miesiącu czerwcu 1921 r. W oparciu o te materiały opracowane były biuletyny, a następnie komunikaty sytuacyjne dla wojsk powstańczych. Por sygn i

4 nieprzyjacielu. Do interesujących zaliczyć należy plany i szkice sytuacyjne opracowane przez władze naczelne 12. Problematykę operacyjną omawiają również rozkazy ogłaszane drukiem w dziennikach rozporządzeń. Dotyczą one sytuacji na danym odcinku działań, przerwania ognia, przegrupowań oddziałów. Inne rozkazy zawierają podziękowania skierowane do dowódców i powstańców, w których dokonuje się podsumowania dotychczasowego przebiegu walk oraz wytycza się dalsze kierunki działania. Na uwagę w tym dziale zasługują odezwy do powstańców ogłoszone w pierwszych dniach działań, postanowienia dotyczące obrony linii demarkacyjnej i rozkazy o zaniechaniu akcji destrukcyjnych na czas trwania pertraktacji w sprawie zawieszenia broni 13. Badacza mogą zainteresować archiwalia dotyczące uzbrojenia powstańców. Problematyką tą zajmował się specjalny referat uzbrojenia Naczelnej Komendy Wojsk Powstańczych. O sytuacji panującej na tym odcinku informowano w meldunkach i korespondencji. Zachowały się (niekompletne) raporty stanu uzbrojenia i meldunki o zużyciu amunicji przez poszczególne jednostki 14. Obok zagadnień bojowych, w archiwaliach znalazła również odbicie problematyka personalna. Należy jednak stwierdzić, że przeważająca ilość akt tego rodzaju przepadła bezpowrotnie. Okupant interesował się tymi materiałami, wydzielił je z zespołu, do którego już nigdy nie powróciły. Obecnie brak wykazów pełnej obsady personalnej poszczególnych dowództw, które przechowywane były w zespole Naczelnej Komendy. Przepadło wiele rozkazów nominacyjnych, ksiąg ewidencyjnych oraz spisów, które figurowały w inwentarzu z lat międzywojennych 15. W tej sytuacji wartość poznawczą ma każde nawet drobne źródło zachowane w zespole, a dotyczące 12 W tym zespole zachowała się jednostka archiwalna zawierająca szkice i plany dyslokacji oddziałów taborowych na terenie objętym powstaniem. Badacz może również odczytać przebiegające linie frontowe. Por. sygn W większości wypadków odezwy zostały ogłoszone w Dzienniku Rozporządzeń Naczelnej Władzy na Górnym Śląsku nr 1 z dnia r. (sygn ). Rozkaz o przerwaniu akcji destrukcyjnych ukazała się z datą r. (sygn ). 14 Raporty i korespondencja z maja i czerwca 1921 r. (sygn ). 15 Dla przykładu podaje się treść wybranych jednostek archiwalnych, które przepadły bezpowrotnie: spisy i przydziały oficerskie ( ), akta personalne ( ), wnioski awansowe ( ), wykazy oficerów sądowych ( ), spisy jednostek organizacyjnych wraz z obsadą personalną ( ), tajne akta oficerskie ( ), wykazy pracowników szefostwa kolejnictwa ( ), imienne wykazy strat osobowych ( ).

5 tego problemu. Tak więc wymienić można pojedyncze rozkazy oficerskie, personalne i nominacyjne Naczelnej Komendy Wojsk Powstańczych; w jednostkach archiwalnych poszczególnych referatów i wydziałów znajdują się pojedyncze wnioski awansowe i skorowidze osobowe. Na uwagę zasługują raporty stanu osobowego i z tym związana korespondencja. Wiele informacji dotyczących obsady personalnej dostarczyć mogą również rozkazy dzienne 16. W zespole władzy naczelnej skromnie reprezentowana jest działalność służby zdrowia. Niewielka ilość raportów i sprawozdań mówi o stanie chorych. Kilka krótkich informacji nawiązuje do działalności kolumn sanitarnych. Zachowało się tylko jedno sprawozdanie omawiające działalność szpitala polowego w Lublińcu w okresie trwania trzeciego powstania śląskiego 17. Z tą problematyką związana jest również korespondencja. Z grupy akt sądowych wymienić można rejestry spraw karnych, spisy aresztowanych wraz z indeksem alfabetycznym. Ponadto materiałem poznawczym mogą być raporty o wykroczeniach i przewinieniach. Na uwagę zasługuje dziennik sądu polowego grupy północnej 18. Inne przekazy źródłowe dotyczą sprzętu taborowego i transportu. Występujące w zespole raporty informują o stanie wyposażenia oddziałów w pojazdy mechaniczne i tabor konny. Ponadto są zapotrzebowania na samochody, zestawienia ogólne i szczegółowe. Na uwagę zasługują szkice dyslokacyjne oddziałów wyposażonych w sprzęt taborowy. W luźnej formie występują informacje o rekwizycjach koni i pojazdów mechanicznych oraz pokwitowania zdawczo-odbiorcze. Z materiałów kancelaryjnych w tej grupie zachowały się księgi ewidencji koni oraz korespondencja. Materiałem pomocniczym przy poszukiwaniach archiwalnych w zespole Naczelnej Komendy Wojsk Powstańczych są księgi magazynowe, spisy wydanego sprzętu i umundurowania. W grupie spraw gospodarczych zachowały się raporty o 16 Por. m.in. sygn , 256, Patrz sygn O działalności sanitariatu w okresie trzeciego powstania wspomina S. B a c z y ń s k i, Tajne organizacje..., s Por. też.: K. B r o ż e k, Służba sanitarna grupy południowej w III powstaniu śląskim. Nowiny nr 20 (556), Sygn

6 stanie wyposażenia nadsyłane z jednostek, zestawienia finansowe, rachunki i kwity kasowe 19. Wśród wytworu kancelaryjnego znajdują się dzienniki pism wchodzących i wychodzących, kwitariusze i o różnej treści administracyjno-gospodarczej telegramy. Występują również schematy połączeń telefonicznych oraz pojedyncze rozkazy i instrukcje demobilizacyjne. Dużą wartość poznawczą mają materiały archiwalne powstałe w wyniku działalności Wydziału Prasowego Naczelnej Komendy Wojsk Powstańczych. W tej grupie przekazów źródłowych znalazły się komunikaty prasowe donoszące o działaniach bojowych. Wymienić należy również sprawozdania polityczne informujące o sytuacji w Europie 20. Ponadto zainteresować mogą zachowane egzemplarze Powstańca 21, na łamach którego publikowane były niektóre zarządzenia i rozkazy władz naczelnych, meldunki oraz komunikaty bojowe. O zbrodniczej działalności Niemców w stosunku do rodzin powstańców mówią protokoły przesłuchań świadków. Zachowały się też maszynopisy artykułów przygotowanych do druku, korespondencja z czytelnikami oraz księgi kancelaryjne redakcji 22. Badacza zainteresować mogą również jednostki archiwalne zawierające grupę rozkazów o charakterze organizacyjno-porządkowym, wydanych przez dowództwa jednostek francuskich, stacjonujących na terenie objętym powstaniem Wszystkie sprawy gospodarcze regulowała kompania sztabowa przy Naczelnym Dowództwie Wojsk Powstańczych. Por. sygn W zespole akt zachowały się sprawozdania polityczne o numeracji od 15 do 72 (sygn ). 21 Powstaniec pismo redagowane początkowo przy dowództwie grupy wschodniej, a następnie przez wydział prasowy NKWP. Bliższe szczegóły podaje L. R e g o r o w i c z, Prasowy organ powstańczy Powstaniec, Polska Zachodnia nr 121, Ponadto: F. S z y m i c z e k, Polska i niemiecka prasa na Górnym Śląsku w okresie powstań i plebiscytu, [w:] Powstania śląskie. Materiały z Sesji Naukowej..., s Najpełniejszy materiał zgromadzony jest w teczkach Raporty prasowe: l; sprawozdania polityczne: Wśród różnych notatek redakcyjnych są też pojedyncze protokóły przesłuchania świadków (sygn ). 23 Rozkazy te zachowały się w j. francuskim oraz w tłumaczeniu polskim (sygn ). W lutym 1920 r. władzę zwierzchnią na terenie Śląska, aż do rozstrzygnięcia plebiscytowego, przejęła Komisja Międzysojusznicza. Równocześnie wkroczyły wojska francuskie, włoskie i angielskie. Problem ten szczegółowo omawiają: K. P o p i o ł e k, Trzecie śląskie powstanie. Katowice 1946, s ; T. J ę d r u s z c z a k, Polityka Polski w sprawie Górnego Śląska , Warszawa 1958, s ; J. W y g l e n d a, Plebiscyt..., s Ponadto: J. P r z e w ł o c k i, Międzysojusznicza Komisja Rządząca i Plebiscytowa , Wrocław Kraków Warszawa 1970.

7 Kolejny zespół związany z trzecim powstaniem śląskim to akta d o w ó d z t w a g r u p y p ó ł n o c n e j. Materiały zgromadzone są w 153 jednostkach archiwalnych. Na czoło wytworu kancelaryjnego dowództwa wysuwają się akta o charakterze organizacyjno-operacyjnym. Wymienić można tu więc rozkazy organizacyjne dotyczące struktury samego dowództwa, jak i formowania jednostek podległych. Wartość poznawczą mają etaty, spisy oddziałów czy zestawienia sił osobowych grupy. Wiele informacji o przebiegu działań dostarczają rozkazy operacyjne, meldunki sytuacyjne i komunikaty bojowe ogłaszane przez dowództwo grupy 24. Sprawy personalne i stany liczebne oddziałów mają odbicie w pięciodniowych raportach, rozkazach dziennych, spisach ewidencyjnych i korespondencji. Na uwagę zasługują instrukcje organizacyjne dla oddziałów podległych. Dane o nieprzyjacielu zawierają meldunki wywiadowcze. W zespole tym zachowały się również informacje o sprzęcie taborowym, spisy broni i amunicji, wykazy zakładów sanitarnych działających na terenie grupy północnej, raporty transportów chorych i rannych. Ponadto są szkice łączności przewodowej, telegramy oraz rozkazy dzienne dowództwa jazdy i jednostek podległych 25. O udziale artylerii grupy pomocnej w działaniach powstańczych donosi historia baterii (sygn ). Przebieg działalności d o w ó d z t w a g r u p y p o ł u d n i o w e j reprezentują akta przechowywane w 151 jednostkach archiwalnych. Charakter tych źródeł swoją treścią zbliżony jest do wytworu kancelaryjnego poprzedniego zespołu. Tak więc i tutaj występują rozkazy organizacyjne oraz dzienne zarówno władz zwierzchnich, własne jak i jednostek podległych 26. Wartość poznawczą mają szkice sytuacyjne i schematy dyslokacyjne. Na uwagę zasługują meldunki i 24 Rozkazy operacyjne pochodzą z maja r. (sygn ). Komunikaty bojowe i meldunki sytuacyjne dotyczą przede wszystkim wydarzeń z czerwca 1921 r. (sygn , 46 47). Szczegółowe omówienie przebiegu wydarzeń bojowych podaje M. W r z o s e k, Działania bojowe grupy Północ w czasie III powstania śląskiego w 1921 r., Zaranie Śląskie nr 3, Są to rozkazy podgrup: Bogdan (sygn ), Linke (sygn ), Butrym (sygn l) oraz dowództwa obozu górnośląskiego w Jarocinie (sygn ). Podgrupę Butrym omawia M. W r z o s e k, Działania bojowe podgrupy Butrym podczas III powstania śląskiego w 1921 r. Sobótka nr 1, W tym rozkazy dzienne i wewnętrzne Dowództwa Etapu (sygn ) oraz dowództw pułków: 2 (sygn ), 4 (sygn ) i 14 (sygn ).

8 komunikaty sytuacyjne, informujące między innymi o nastrojach wśród oddziałów własnych. Materiałem poznawczym mogą być też raporty wywiadowcze zawierające wiele interesujących danych o nieprzyjacielu oraz protokoły przesłuchania jeńców. W poszukiwaniach archiwalnych nie można pominąć licznie zachowanych komunikatów prasowych, w których zawarte są streszczenia omówienia różnych artykułów zamieszczanych na łamach prasy polskiej i zagranicznej, a dotyczące problematyki śląskiej. W grupie akt obrazujących działalność popularyzatorską wśród oddziałów powstańczych znajdują się zarządzenia, komunikaty i raporty o pracy kulturalnooświatowej 27. W zespole tym zachowały się też raporty o stanie uzbrojenia, księgi materiałowe, wykazy broni i amunicji. Sprawy gospodarcze reprezentowane są przez odpowiednie zarządzenia władz, rachunki i kwity finansowe, karty zaopatrzenia oraz wykazy żołdu. Wśród materiałów kancelaryjnych znajdują się rozkazy podróży, dzienniki podawcze i drobna korespondencja w sprawach organizacyjnoadministracyjnych. Różnorodny materiał występuje w kolejnym zespole archiwalnym d o w ó d z t w i e g r u p y w s c h o d n i e j. O sprawach związanych z organizacją i działaniami tego związku mówią przekazy źródłowe zgromadzone w 128 jednostkach archiwalnych 28. Na czoło ważniejszych materiałów wysuwają się rozkazy organizacyjne informujące o strukturze i przeobrażeniu oddziałów wchodzących w skład grupy. Z tym też związane są etaty dla jednostek oraz zarządzenia dyslokacyjne 29. Podobne informacje zawierają również rozkazy dzienne, stosunkowo licznie zachowane w zespole. Zmagania bojowe oddziałów powstańczych grupy wschodniej znalazły swoje odbicie w rozkazach operacyjnych. Są to nie tylko rozkazy własne dla jednostek 27 Na szczególną uwagę zasługuje instrukcja oświatowa wydana przez naczelne władze powstańcze w czerwcu 1921 r. (sygn ). Inne materiały do pracy kulturalno-oświatowej sygn Według inwentarza w zespole tym były 152 jednostki archiwalne. Tak więc straty bezpowrotne tego zespołu zamykają się liczbą 24 jednostek archiwalnych. Wśród utraconych materiałów znajdują się m.in. spisy osobowe, ewidencja oraz wykaz zwolnionych oficerów i szeregowców (sygn , 75, 80, 129, 148). 29 Wśród tych materiałów por.: rozkaz NKWP w sprawie organizacji piechoty (sygn ), rozkazy organizacyjne i dyslokacyjne poszczególnych formacji (sygn , 2, 144), etaty i O de B (sygn i 90).

9 podległych, ale i władz naczelnych niekiedy przekazywane za pomocą technicznych środków łączności 30. Przebieg działań obrazują meldunki i raporty sytuacyjne. W kilku jednostkach archiwalnych zachowały się materiały prawie z całego okresu powstania, od 6 maja do 7 lipca. Występujące w postaci rękopisów i maszynopisów meldunki oraz raporty sytuacyjne informują o położeniu oddziałów i przebiega wydarzeń na całym odcinku działania grupy 31. Omawianej problematyki dotyczyły też komunikaty sytuacyjne, pojedyncze referaty prasowe oraz telegramy nadsyłane do dowództwa przez jednostki podległe. Zainteresować mogą również zarządzenia w sprawie obrony i fortyfikacji terenu przemysłowego, szkice i plany działań bojowych. W zespole tym stosunkowo najpełniej zachowały się meldunki stacji radiotelegraficznych, rozkazy służby łączności, szkice sieci łączności oraz korespondencja z tym związana. Stan liczebny grupy obrazują raporty pięciodniowe oraz fragmentaryczne zestawienia imienne oddziałów. Sprawy gospodarcze mają odbicie w odpowiednich zarządzeniach, raportach magazynowych, rozliczeniach finansowych, zestawieniach kasowych, pokwitowaniach na wydane umundurowanie, księgach materiałowych, zamówieniach, zapotrzebowaniach na odpowiedni sprzęt, wykazach inwentarzowych i drobnej korespondencji. W zespole tym badacz znajdzie też źródła wytworzone przez jednostki podległe, a mianowicie: 7 pp (sygn ), 11 pp (sygn ), 12 pp (sygn ), 16 pp (sygn i 31). Są to przede wszystkim rozkazy, meldunki oraz raporty stanu osobowego i uzbrojenia. Inny charakter mają raporty informujące o przebiegu rokowań z przedstawicielami Komisji Międzysojuszniczej (7 8 czerwca) w sprawie zawieszenia broni na poszczególnych odcinkach działań (sygn ) oraz szczegółowy raport o działaniach bojowych w okolicach Kędzierzyna, nadesłany przez dowódcę 1 dywizji w dniu 14 czerwca (sygn ). 30 Por. m.in.: rozkaz operacyjny władz naczelnych z r. (sygn ), juzogramy i korespondencja operacyjna z NKWP (sygn ), fonogramy i rozmowy juzowe (sygn ), telefonogramy (sygn ). 31 Raporty sytuacyjne ukazywały się w godzinach porannych i wieczornych. W zasadzie tego rodzaju materiał zachował się najpełniej właśnie w tym zespole (sygn ).

10 Kolejny zespół archiwalny to akta jedynej d y w i z j i g ó r n o ś l ą s k i e j działającej w trzecim powstaniu. Niewielki wytwór kancelaryjny tego związku taktycznego zgromadzony jest w 38 jednostkach archiwalnych. W tym wypadku zachowały się wszystkie te przekazy źródłowe, które jeszcze w okresie poprzedzającym wojnę zgromadzone zostały w Archiwum Wojskowym. Liczące od kilkunastu do kilkudziesięciu kart teczki akt zawierają różnorodne archiwalia dotyczące działania dywizji. Na czoło wysuwają się rozkazy organizacyjne własne oraz władz zwierzchnich (sygn , 22). O sprawach dyslokacyjnych i etatowych donosiły rozkazy tajne (sygn ). Przebieg wydarzeń bojowych 1 dywizji obrazują zachowane rozkazy operacyjne, meldunki sytuacyjne wydawane dwukrotnie w ciągu dnia (rano i wieczorem). Te ostatnie źródła informują o położeniu oddziałów własnych i nieprzyjaciela, przebiegu działań oraz stratach osobowych i w sprzęcie. Niejednokrotnie donoszą też o nastrojach wśród powstańców 32. Wartość poznawczą mają takie archiwalia, jak: rozkazy w sprawie organizacji sieci łączności, meldunki i sprawozdania wywiadowcze, telefonogramy, raporty stanu uzbrojenia, spisy materiału taborowego, wykazy ewidencyjne koni oraz dzienniki kancelaryjne. Zainteresować mogą ponadto rozkazy szefa inżynierii i saperów, meldunki o wykonanych zadaniach oraz jedyne sprawozdanie z działalności komórki gospodarczej dywizji (sygn ). W grupie zespołów znajdują się akta 16 p u ł k ó w p i e c h o t y, zorganizowanych i działających w czasie trzeciego powstania 33. Mniejsze lub większe zespoły tych jednostek liczące w sumie 615 teczek akt zawierają źródła, które mogą być pomocne w badaniach historycznych. W wytworze kancelaryjnym wszystkich tych zespołów występują rozkazy dzienne informujące m.in. o sprawach organizacyjnych, personalnych i 32 Meldunki sytuacyjne, które przechowywane są w zespole akt 1 dywizji górnośląskiej dotyczą sytuacji bojowej przede wszystkim z okresu czerwca 1921 r. (sygn ); pochodzące z początkowych dni powstania zachowały się fragmentarycznie w dowództwie grupy wschodniej (sygn ) oraz Naczelnej Komendzie Wojsk Powstańczych (sygn ). 33 Pułki te często obok właściwej numeracji nosiły też nazwy swoich dowódców (np. pułk Cymsa 2 pp; pułk Rataja 6 pp) lub miejscowości, w której były organizowane (pułk rybnicki 5 pp; pułk tarnogórski 8 pp).

11 gospodarczych. Przebieg działań ma swoje odbicie w rozkazach operacyjnych, meldunkach sytuacyjnych i wywiadowczych, komunikatach bojowych i sprawozdaniach okresowych. Z innych przekazów źródłowych wymienić można raporty stanu uzbrojenia, zapotrzebowania na broń, informacje o sieci łączności, telefonogramy, raporty stanu osobowego i wnioski nominacyjne, akta dotyczące gospodarki pułkowej (księgi materiałowe i mundurowe, raporty magazynowe, rozliczenia finansowe, karty żołdu), księgi kancelaryjne oraz korespondencję. Na uwagę zasługują fragmentarycznie zachowane w poszczególnych zespołach mapy i szkice sytuacyjne (sygn ; ), historie i kroniki pododdziałów (sygn :28; ; ), spisy ewidencyjne (sygn ; ; ) i raporty oświatowe (sygn ). W kilku zespołach (m.in. 4 i 5 pp) znajdują się kopie rozkazów operacyjnych i dziennych oraz odezw i zarządzeń władz zwierzchnich, a mianowicie: rozkaz NKWP o zaprzestaniu działań zaczepnych i komunikaty sytuacyjne (sygn ), odezwy do powstańców z wyrazem uznania za postawę bojową w czasie walk (sygn ; ). W okresie działań powstańczych władze wojskowe powołały odpowiednie k o m e n d y p o w i a t ó w (etapów) i p l a c ó w. W Centralnym Archiwum Wojskowym zachowała się grupa 17 zespołów obejmująca akta 8 komend powiatowych 34 wraz z podległymi trzydziestoma komendami placów. Wśród 231 jednostek archiwalnych występują rozkazy władz zwierzchnich 35, rozkazy dzienne własne, raporty sytuacyjne i wywiadowcze (sygn ), informacje o wypadkach nadzwyczajnych. Na uwagę zasługują też raporty rejonowe i kopalniane, zarządzenia organizacyjno-administracyjne, protokóły przesłuchań aresztowanych oraz akta o charakterze gospodarczym (kwity finansowe, zapotrzebowania materiałowe, zezwolenia na posiadanie broni). Stwierdzić należy, że w niektórych wypadkach akta wykraczają poza granicę zakończenia powstania (5 lipca) i łączą się już z jego likwidacją (sygn ). 34 Są to komendy powiatowe: Bytom, Katowice, Kędzierzyn, Lubliniec, Pszczyna, Rozbark, Rybnik i Zabrze. Poszczególne zespoły akt liczą od kilku do kilkunastu jednostek archiwalnych. 35 Rozkazy Naczelnej Komendy Wojsk Powstańczych występują m.in. wśród akt Komendy Powiatu Zabrze (sygn ) oraz Komend Placu w Karbowej (sygn ) i Szopienicach (sygn ).

12 Zachowały się również akta wojskowych k o m e n d d w o r c ó w. W zespole liczącym 105 jednostek archiwalnych zgromadzono wytwór kancelaryjny 13 komend. Akta te, jak i poprzednich zespołów, mają wartość poznawczą i mogą być wykorzystane w pracy badawczej. Są wśród nich rozporządzenia władz powstańczych w sprawie ruchu kolejowego 36, rozkazy dzienne poszczególnych komend dworcowych, okólniki, wykazy transportów wojskowych, ewidencja pociągów, plany mostów kolejowych (sygn ), raporty stanu broni i amunicji, listy przewozowe oraz korespondencja w sprawach personalnych i gospodarczych. Zachował się jeden dziennik pracy Wojskowej Komendy Dworca Łabędy z czerwca 1921 roku (sygn ). * * * Problematyka związana z trzecim powstaniem śląskim ma swoje odbicie również w innych zespołach archiwalnych przechowywanych w Centralnym Archiwum Wojskowym 37. Tak więc badacz może czynić poszukiwania wśród przekazów źródłowych wytworzonych w roku 1921 przez komórki naczelnych władz wojskowych, a szczególnie: Oddział I Sztabu Generalnego (komunikaty informacyjne), Oddział II Sztabu Generalnego (meldunki i korespondencja), Gabinet Ministra Spraw Wojskowych (komunikaty prasowe, korespondencja z władzami powstańczymi). Fragmentaryczny materiał w postaci telefonogramów oraz komunikatów sytuacyjnych zachował się w zespole akt Inspektoratu Armii nr IV Kraków. Zagadnienia o charakterze polityczno-wojskowym występują w odpisach sporządzonych jeszcze w okresie międzywojennym, a przechowywanych obecnie w 36 Por. akta Wojskowej Komendy Dworca: Bytom (sygn ), Chebzie (sygn ), Lubliniec (sygn ) i Orzesze (sygn ). 37 Na uwagę badacza zasługują też zespoły akt przechowywane w innych archiwach na terenie kraju (m.in. Archiwum Akt Nowych, Wojewódzkie Archiwum Państwowe w Katowicach). Przeważają tam źródła dotyczące spraw politycznych, gospodarczych i społecznych. Por. K. P o p i o ł e k, Materiały archiwalne do dziejów trzeciego powstania śląskiego, Zaranie Śląskie nr 1-a spec., 1961, s

13 kolekcji pt. Teki Baczyńskiego. W kilkunastu jednostkach archiwalnych zgromadzony został interesujący materiał do badań naukowych (depesze, sprawozdania o sytuacji polityczno-wojskowej na Górnym Śląsku, raporty, komunikaty, memoriały i korespondencja). Sięgnąć można też do tzw. Tek Laudańskiego, w których zachowały się źródła o podobnym charakterze. Ponadto materiał uzupełniający występuje również w drobnych zespołach archiwalnych przechowywanych w CAW. I tak np. wśród akt 10 pułku piechoty znajdują się zarządzenia i rozkazy władz wojskowych dotyczące już samej likwidacji trzeciego powstania śląskiego. Ostatnio w Centralnym Archiwum Wojskowym przystąpiono do porządkowania i opracowania dokumentacji aktowej, którą otrzymano w ramach rewindykacji ze Związku Radzieckiego. Wstępne rozpoznania pozwalają stwierdzić, że wśród tych materiałów zawarte są fragmentaryczne informacje o zagadnieniach związanych z trzecim powstaniem śląskim.

AKTA ZESPOŁÓW JEDNOSTEK OCHRONY Z LAT 1944 1945. 1. Uwagi wstępne

AKTA ZESPOŁÓW JEDNOSTEK OCHRONY Z LAT 1944 1945. 1. Uwagi wstępne Czesław Tokarz AKTA ZESPOŁÓW JEDNOSTEK OCHRONY Z LAT 1944 1945 1. Uwagi wstępne Stosunkowo najmniej liczną grupę aktową jednostek bojowych z lat 1944 1945, przechowywanych w Centralnym Archiwum Wojskowym,

Bardziej szczegółowo

SPIS ARTYKUŁÓW OGŁOSZONYCH W NUMERACH 1 5 BIULETYNU. Nr 1, 1969

SPIS ARTYKUŁÓW OGŁOSZONYCH W NUMERACH 1 5 BIULETYNU. Nr 1, 1969 SPIS ARTYKUŁÓW OGŁOSZONYCH W NUMERACH 1 5 BIULETYNU Nr 1, 1969 Rola i zadania wojskowej służby archiwalnej (Leszek Lewandowicz) Postępowanie z zespołami otwartymi w świetle wytycznych Naczelnej Dyrekcji

Bardziej szczegółowo

ŹRÓDŁA DO DZIEJÓW POWSTAŃ ŚLĄSKICH ( ) PRZECHOWYWANE W CENTRALNYM ARCHIWUM WOJSKOWYM

ŹRÓDŁA DO DZIEJÓW POWSTAŃ ŚLĄSKICH ( ) PRZECHOWYWANE W CENTRALNYM ARCHIWUM WOJSKOWYM Bożena Panecka ŹRÓDŁA DO DZIEJÓW POWSTAŃ ŚLĄSKICH (1919 1921) PRZECHOWYWANE W CENTRALNYM ARCHIWUM WOJSKOWYM Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie aktualnego stanu źródeł archiwalnych do dziejów

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY ARCHIWALNE CAW DOTYCZĄCE STANÓW LICZEBNYCH WOJSKA W LATACH Zarys organizacyjno-prawny

MATERIAŁY ARCHIWALNE CAW DOTYCZĄCE STANÓW LICZEBNYCH WOJSKA W LATACH Zarys organizacyjno-prawny Kazimierz Bar MATERIAŁY ARCHIWALNE CAW DOTYCZĄCE STANÓW LICZEBNYCH WOJSKA W LATACH 1918 1939 1. Zarys organizacyjno-prawny W związku z dekretem Rady Regencyjnej Królestwa Polskiego z dnia 12 października

Bardziej szczegółowo

WYKAZ MIKROFILMÓW POWSTANIA ŚLĄSKIE 1919 1921. Lp. Tytuł Rok Sygn. BŚ Sygn. Inst. MF 9579 5 spisy imienne obozu w Oświęcimiu

WYKAZ MIKROFILMÓW POWSTANIA ŚLĄSKIE 1919 1921. Lp. Tytuł Rok Sygn. BŚ Sygn. Inst. MF 9579 5 spisy imienne obozu w Oświęcimiu WYKAZ MIKROFILMÓW POWSTANIA ŚLĄSKIE 1919 1921 Lp. Tytuł Rok Sygn. BŚ Sygn. Inst. 1. Główne Dowództwo Milicji Górnośląskiej 1919-1920 MF 9575 1 raporty 2. Główne Dowództwo Milicji Górnośląskiej 1919 MF

Bardziej szczegółowo

ZESPÓŁ AKT DOWÓDZTWA ARTYLERII Z LAT Zarys organizacyjny

ZESPÓŁ AKT DOWÓDZTWA ARTYLERII Z LAT Zarys organizacyjny Janusz Gzyl ZESPÓŁ AKT DOWÓDZTWA ARTYLERII Z LAT 1951 1956 1. Zarys organizacyjny Opracowany na lata 1949 1955 plan rozwoju wojska, przewidywał znaczną rozbudowę artylerii zarówno naziemnej, jak i przeznaczonej

Bardziej szczegółowo

Maria Baran Archiwalia organów kontroli administracji wojskowej okresu międzywojennego.

Maria Baran Archiwalia organów kontroli administracji wojskowej okresu międzywojennego. BIBLIOGRAFIA WAŻNIEJSZYCH PUBLIKACJI OGŁOSZONYCH DRUKIEM PRZEZ PRACOWNIKÓW WOJSKOWEJ SŁUŻBY ARCHIWALNEJ Maria Baran Archiwalia organów kontroli administracji wojskowej okresu międzywojennego. [W:] Wybrane

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY ARCHIWALNE DOWÓDZTWA WOJSK PANCERNYCH I ZMOTORYZOWANYCH LUDOWEGO WOJSKA POLSKIEGO Zarys organizacyjny

MATERIAŁY ARCHIWALNE DOWÓDZTWA WOJSK PANCERNYCH I ZMOTORYZOWANYCH LUDOWEGO WOJSKA POLSKIEGO Zarys organizacyjny Henryk Fabijański MATERIAŁY ARCHIWALNE DOWÓDZTWA WOJSK PANCERNYCH I ZMOTORYZOWANYCH LUDOWEGO WOJSKA POLSKIEGO 1944 1945 1. Zarys organizacyjny Powstanie Dowództwa Wojsk Pancernych i Zmotoryzowanych WP

Bardziej szczegółowo

Zespół akt Oddziału Personalnego WP, obok materiałów własnych zawiera odziedziczone po wojnie akta oddziałów i komórek personalnych instytucji i do-

Zespół akt Oddziału Personalnego WP, obok materiałów własnych zawiera odziedziczone po wojnie akta oddziałów i komórek personalnych instytucji i do- Roman Leszek Polkowski ZAWARTOŚĆ AKTOWA ZESPOŁU ODDZIAŁU PERSONALNEGO WOJSKA POLSKIEGO 1944 1945 Jeden z najbogatszych w materiały zespołów spośród tych, których inwentarze ukazały się ostatnio drukiem

Bardziej szczegółowo

AKTA WYTWORZONE W WYNIKU DZIAŁALNOŚCI WICEMINISTRÓW SPRAW WOJSKOWYCH Zarys rozwoju organizacyjnego

AKTA WYTWORZONE W WYNIKU DZIAŁALNOŚCI WICEMINISTRÓW SPRAW WOJSKOWYCH Zarys rozwoju organizacyjnego Kazimierz Bar AKTA WYTWORZONE W WYNIKU DZIAŁALNOŚCI WICEMINISTRÓW SPRAW WOJSKOWYCH 1919 1939 Zarys rozwoju organizacyjnego Ministerstwo Spraw Wojskowych zostało utworzone 26 października 1918 roku przez

Bardziej szczegółowo

ZAWARTOŚĆ AKTOWA ZESPOŁÓW DOWÓDZTW DYWIZJI PIECHOTY LUDOWEGO WOJSKA POLSKIEGO Z LAT WOJNY

ZAWARTOŚĆ AKTOWA ZESPOŁÓW DOWÓDZTW DYWIZJI PIECHOTY LUDOWEGO WOJSKA POLSKIEGO Z LAT WOJNY Alina Miętek ZAWARTOŚĆ AKTOWA ZESPOŁÓW DOWÓDZTW DYWIZJI PIECHOTY LUDOWEGO WOJSKA POLSKIEGO Z LAT WOJNY 1943 1945 Spośród wszystkich rodzajów wojsk najpoważniejszą siłę bojową w ostatniej wojnie światowej

Bardziej szczegółowo

AKTA INSTYTUCJI NAUKOWO-SZKOLNYCH MINISTERSTWA SPRAW WOJSKOWYCH Z LAT 1918 1921

AKTA INSTYTUCJI NAUKOWO-SZKOLNYCH MINISTERSTWA SPRAW WOJSKOWYCH Z LAT 1918 1921 Danuta Duszak AKTA INSTYTUCJI NAUKOWO-SZKOLNYCH MINISTERSTWA SPRAW WOJSKOWYCH Z LAT 1918 1921 W latach 1918 1921 w składzie Ministerstwa Spraw Wojskowych istniały trzy instytucje o charakterze naukowo-szkolnym,

Bardziej szczegółowo

ZAWARTOŚĆ AKTOWA ZESPOŁÓW SZKÓŁ OFICERSKICH LUDOWEGO WOJSKA POLSKIEGO 1943 1945. 1. Uwagi wstępne

ZAWARTOŚĆ AKTOWA ZESPOŁÓW SZKÓŁ OFICERSKICH LUDOWEGO WOJSKA POLSKIEGO 1943 1945. 1. Uwagi wstępne Czesław Tokarz ZAWARTOŚĆ AKTOWA ZESPOŁÓW SZKÓŁ OFICERSKICH LUDOWEGO WOJSKA POLSKIEGO 1943 1945 1. Uwagi wstępne Ludowe Wojsko Polskie, którego zalążkiem, były regularne jednostki utworzone na terenie Związku

Bardziej szczegółowo

PUŁKI PIECHOTY LUDOWEGO WOJSKA POLSKIEGO ( )

PUŁKI PIECHOTY LUDOWEGO WOJSKA POLSKIEGO ( ) Anna Gąsiorowska PUŁKI PIECHOTY LUDOWEGO WOJSKA POLSKIEGO (1943 1945) W niniejszym omówieniu uwzględniono zawartość aktową wytworzoną przez kancelarie pułków piechoty wchodzących w skład 1 pierwszych dziesięciu

Bardziej szczegółowo

ZAWARTOŚĆ AKTOWA ZESPOŁÓW SZKÓŁ OFICERSKICH LUDOWEGO WOJSKA POLSKIEGO UWAGI WSTĘPNE

ZAWARTOŚĆ AKTOWA ZESPOŁÓW SZKÓŁ OFICERSKICH LUDOWEGO WOJSKA POLSKIEGO UWAGI WSTĘPNE Czesław Tokarz ZAWARTOŚĆ AKTOWA ZESPOŁÓW SZKÓŁ OFICERSKICH LUDOWEGO WOJSKA POLSKIEGO 1943 1945 1. UWAGI WSTĘPNE Ludowe Wojsko Polskie, którego zalążkiem, były regularne jednostki utworzone na terenie Związku

Bardziej szczegółowo

ARCHIWALIA DOWÓDZTWA 1 KORPUSU POLSKICH SIŁ ZBROJNYCH W ZSRR. 1. Sprawy organizacyjne

ARCHIWALIA DOWÓDZTWA 1 KORPUSU POLSKICH SIŁ ZBROJNYCH W ZSRR. 1. Sprawy organizacyjne Wiesław Bernaś ARCHIWALIA DOWÓDZTWA 1 KORPUSU POLSKICH SIŁ ZBROJNYCH W ZSRR 1. Sprawy organizacyjne Na mocy decyzji Państwowego Komitetu Obrony Związku Radzieckiego z dnia 10 sierpnia 1943 roku przystąpiono

Bardziej szczegółowo

ZESPÓŁ AKT 3 ARMII WOJSKA POLSKIEGO ( r.) 1. Zarys organizacyjny

ZESPÓŁ AKT 3 ARMII WOJSKA POLSKIEGO ( r.) 1. Zarys organizacyjny Jan Szostak ZESPÓŁ AKT 3 ARMII WOJSKA POLSKIEGO (6.10. 15.11.1944 r.) 1. Zarys organizacyjny Plan rozbudowy Wojska Polskiego nakreślony w preliminarzu wydatków na utrzymanie wojska w okresie od 1 września

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY ARCHIWALNE JEDNOSTEK ZAPASOWYCH PIECHOTY Z OKRESU Zagadnienia organizacyjne

MATERIAŁY ARCHIWALNE JEDNOSTEK ZAPASOWYCH PIECHOTY Z OKRESU Zagadnienia organizacyjne Anna Gąsiorowska MATERIAŁY ARCHIWALNE JEDNOSTEK ZAPASOWYCH PIECHOTY Z OKRESU 1943 1945 1. Zagadnienia organizacyjne Sformowanie Armii Polskiej w ZSRR 1 wymagało stałego dopływu przeszkolonych, w możliwie

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA AKT SAMODZIELNYCH BRYGAD ZAPOROWYCH Z LAT PRZECHOWYWANYCH W CENTRALNYM ARCHIWUM WOJSKOWYM

CHARAKTERYSTYKA AKT SAMODZIELNYCH BRYGAD ZAPOROWYCH Z LAT PRZECHOWYWANYCH W CENTRALNYM ARCHIWUM WOJSKOWYM Czesław Tokarz CHARAKTERYSTYKA AKT SAMODZIELNYCH BRYGAD ZAPOROWYCH Z LAT 1944 1945 PRZECHOWYWANYCH W CENTRALNYM ARCHIWUM WOJSKOWYM Stosunkowo liczną grupę aktową w zasobach Centralnego Archiwum Wojskowego

Bardziej szczegółowo

OPRACOWANIA DOTYCZĄCE WOJNY POLSKO-SOWIECKIEJ W ZBIORACH CENTRALNEGO ARCHIWUM WOJSKOWEGO

OPRACOWANIA DOTYCZĄCE WOJNY POLSKO-SOWIECKIEJ W ZBIORACH CENTRALNEGO ARCHIWUM WOJSKOWEGO Jerzy Ciesielski OPRACOWANIA DOTYCZĄCE WOJNY POLSKO-SOWIECKIEJ 1919 1920 W ZBIORACH CENTRALNEGO ARCHIWUM WOJSKOWEGO Centralne Archiwum Wojskowe gromadzi i przechowuje w zasadzie tylko akta wytworzone przez

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA AKT JEDNOSTEK INŻYNIERYJNO-SAPERSKICH LWP Z LAT Uwagi wstępne

CHARAKTERYSTYKA AKT JEDNOSTEK INŻYNIERYJNO-SAPERSKICH LWP Z LAT Uwagi wstępne Henryk Fabijański CHARAKTERYSTYKA AKT JEDNOSTEK INŻYNIERYJNO-SAPERSKICH LWP Z LAT 1943 1945 1. Uwagi wstępne Równolegle z formowaniem związków taktycznych i operacyjnych ludowego Wojska Polskiego tworzono

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY ARCHIWALNE DO DZIEJÓW LOTNICTWA LWP W LATACH Zarys organizacyjny

MATERIAŁY ARCHIWALNE DO DZIEJÓW LOTNICTWA LWP W LATACH Zarys organizacyjny Michał Klimecki MATERIAŁY ARCHIWALNE DO DZIEJÓW LOTNICTWA LWP W LATACH 1943 1945 1. Zarys organizacyjny W Centralnym Archiwum Wojskowym przechowywany jest materiał źródłowy do dziejów lotnictwa LWP w okresie

Bardziej szczegółowo

ZESPOŁY AKT JEDNOSTEK KAWALERII Problemy organizacyjne

ZESPOŁY AKT JEDNOSTEK KAWALERII Problemy organizacyjne Tadeusz Kowalczyk ZESPOŁY AKT JEDNOSTEK KAWALERII 1944 1947 1. Problemy organizacyjne Druga wojna światowa była ostatnią, w której kawalerii używano na większą skalę, jako rodzaju broni. Niemal we wszystkich

Bardziej szczegółowo

JEDNOSTKI ZAPASOWE RODZAJÓW WOJSK Z LAT WOJNY ORAZ ICH AKTA. 1. Uwagi wstępne

JEDNOSTKI ZAPASOWE RODZAJÓW WOJSK Z LAT WOJNY ORAZ ICH AKTA. 1. Uwagi wstępne Anna Gąsiorowska JEDNOSTKI ZAPASOWE RODZAJÓW WOJSK Z LAT WOJNY ORAZ ICH AKTA 1. Uwagi wstępne Problematyka działalności i wytworu kancelaryjnego jednostek zapasowych występowała już na łamach Biuletynu.

Bardziej szczegółowo

ARCHIWALIA OBRAZUJĄCE POMOC MATERIAŁOWĄ ZSRR DLA LWP W LATACH 1943 1945 * * *

ARCHIWALIA OBRAZUJĄCE POMOC MATERIAŁOWĄ ZSRR DLA LWP W LATACH 1943 1945 * * * Czesław Tokarz ARCHIWALIA OBRAZUJĄCE POMOC MATERIAŁOWĄ ZSRR DLA LWP W LATACH 1943 1945 W kwietniu 1943 r. działający na terenie Związku Radzieckiego Związek Patriotów Polskich wszczął, uwieńczone powodzeniem,

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY ŹRÓDŁOWE CENTRALNEGO ARCHIWUM WOJSKOWEGO DOTYCZĄCE OCHRONY GRANIC PRL W LATACH 1945 1948

MATERIAŁY ŹRÓDŁOWE CENTRALNEGO ARCHIWUM WOJSKOWEGO DOTYCZĄCE OCHRONY GRANIC PRL W LATACH 1945 1948 Rozalia Markowska MATERIAŁY ŹRÓDŁOWE CENTRALNEGO ARCHIWUM WOJSKOWEGO DOTYCZĄCE OCHRONY GRANIC PRL W LATACH 1945 1948 Po wyzwoleniu ziem polskich powstała konieczność zapewnienia bezpieczeństwa i stabilizacji

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA AKT DEPARTAMENTU INTENDENTURY MINISTERSTWA SPRAW WOJSKOWYCH

CHARAKTERYSTYKA AKT DEPARTAMENTU INTENDENTURY MINISTERSTWA SPRAW WOJSKOWYCH Zbigniew Rzeszótko CHARAKTERYSTYKA AKT DEPARTAMENTU INTENDENTURY MINISTERSTWA SPRAW WOJSKOWYCH 1918 1939 Dekretem z dnia 26 października 1918 roku Rada Regencyjna Królestwa Polskiego przekształciła Komisję

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA AKT DEPARTAMENTU TECHNICZNEGO ORAZ DEPARTAMENTU V INŻYNIERII I SAPERÓW MINISTERSTWA SPRAW WOJSKOWYCH Z LAT

CHARAKTERYSTYKA AKT DEPARTAMENTU TECHNICZNEGO ORAZ DEPARTAMENTU V INŻYNIERII I SAPERÓW MINISTERSTWA SPRAW WOJSKOWYCH Z LAT Kazimierz Bar CHARAKTERYSTYKA AKT DEPARTAMENTU TECHNICZNEGO ORAZ DEPARTAMENTU V INŻYNIERII I SAPERÓW MINISTERSTWA SPRAW WOJSKOWYCH Z LAT 1918 1934 1. Organizacja i zawartość aktowa Departamentu Technicznego

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA AKT SZTABU GENERALNEGO WP Z LAT Zarys organizacyjny

CHARAKTERYSTYKA AKT SZTABU GENERALNEGO WP Z LAT Zarys organizacyjny Wiesława Hiller CHARAKTERYSTYKA AKT SZTABU GENERALNEGO WP Z LAT 1945 1950 Zarys organizacyjny Po zakończeniu działań wojennych nastąpiła konieczność reorganizacji i rozbudowa Wojska Polskiego, dostosowana

Bardziej szczegółowo

Biuletyn Informacji Publicznej Instytutu Pamięci Narodowej

Biuletyn Informacji Publicznej Instytutu Pamięci Narodowej Biuletyn Informacji Publicznej Instytutu Pamięci Narodowej Źródło: http://ipn.jskinternet.pl/bip/rejestry-ewidencje-arc/kategorie/18,akta-wojskowych-organow-bezpieczenstwa-panstwa-u zyczone-przez-centralne-archiwum.html

Bardziej szczegółowo

REMBERTÓW W CZASIE BITWY WARSZAWSKIEJ W ŚWIETLE DOKUMENTÓW CAW

REMBERTÓW W CZASIE BITWY WARSZAWSKIEJ W ŚWIETLE DOKUMENTÓW CAW Grzegorz Socik REMBERTÓW W CZASIE BITWY WARSZAWSKIEJ W ŚWIETLE DOKUMENTÓW CAW Odradzające się Wojsko Polskie już od pierwszych chwil swego istnienia musiało toczyć walki w obronie państwa, które dopiero

Bardziej szczegółowo

ROLA RZECZOWEGO WYKAZU AKT W KSZTAŁTOWANIU NARASTAJĄCEGO ZASOBU ARCHIWALNEGO PROPOZYCJA OPRACOWYWANIA I STOSOWANIA W KANCELARII WOJSKOWEJ

ROLA RZECZOWEGO WYKAZU AKT W KSZTAŁTOWANIU NARASTAJĄCEGO ZASOBU ARCHIWALNEGO PROPOZYCJA OPRACOWYWANIA I STOSOWANIA W KANCELARII WOJSKOWEJ Jan Micewicz A r t y k u ł d y s k u s y j n y ROLA RZECZOWEGO WYKAZU AKT W KSZTAŁTOWANIU NARASTAJĄCEGO ZASOBU ARCHIWALNEGO PROPOZYCJA OPRACOWYWANIA I STOSOWANIA W KANCELARII WOJSKOWEJ Istniejące współcześnie

Bardziej szczegółowo

AKTA BIURA PERSONALNEGO MINISTERSTWA SPRAW WOJSKOWYCH Zarys organizacyjny

AKTA BIURA PERSONALNEGO MINISTERSTWA SPRAW WOJSKOWYCH Zarys organizacyjny Tadeusz Wawrzyński AKTA BIURA PERSONALNEGO MINISTERSTWA SPRAW WOJSKOWYCH 1927 1939 Zarys organizacyjny W dniu 17 lutego 1927 roku z rozkazu ministra Spraw Wojskowych został zlikwidowany Oddział V Personalny

Bardziej szczegółowo

ARCHIWALIA DEPARTAMENTU UZUPEŁNIEŃ MINISTERSTWA SPRAW WOJSKOWYCH Zarys rozwoju organizacyjnego

ARCHIWALIA DEPARTAMENTU UZUPEŁNIEŃ MINISTERSTWA SPRAW WOJSKOWYCH Zarys rozwoju organizacyjnego Ewa Tarkota ARCHIWALIA DEPARTAMENTU UZUPEŁNIEŃ MINISTERSTWA SPRAW WOJSKOWYCH 1928 1939 1. Zarys rozwoju organizacyjnego Od 6 sierpnia 1928 roku rozpoczęło swoją działalność Biuro Uzupełnień, powołane rozkazem

Bardziej szczegółowo

ARCHIWALIA DOWÓDZTWA WOJSK LOTNICZYCH Zarys organizacyjny

ARCHIWALIA DOWÓDZTWA WOJSK LOTNICZYCH Zarys organizacyjny Jan Szostak ARCHIWALIA DOWÓDZTWA WOJSK LOTNICZYCH 1945 1949 1. Zarys organizacyjny Dynamiczny rozwój i wejście do działań bojowych w połowie 1944 roku oddziałów i związków taktycznych lotnictwa WP sprawiły,

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY ŹRÓDŁOWE OBRAZUJĄCE DZIAŁALNOŚĆ SĄDÓW WOJSKOWYCH LUDOWEGO WOJSKA POLSKIEGO W OKRESIE WOJNY

MATERIAŁY ŹRÓDŁOWE OBRAZUJĄCE DZIAŁALNOŚĆ SĄDÓW WOJSKOWYCH LUDOWEGO WOJSKA POLSKIEGO W OKRESIE WOJNY Alina Miętek MATERIAŁY ŹRÓDŁOWE OBRAZUJĄCE DZIAŁALNOŚĆ SĄDÓW WOJSKOWYCH LUDOWEGO WOJSKA POLSKIEGO W OKRESIE WOJNY 1943 1945 Jedną z zasadniczych funkcji sądownictwa wojskowego jest oddziaływanie na żołnierzy

Bardziej szczegółowo

AKTA FORMACJI GRANICZNYCH Z LAT W ARCHIWUM WOJSK OCHRONY POGRANICZA

AKTA FORMACJI GRANICZNYCH Z LAT W ARCHIWUM WOJSK OCHRONY POGRANICZA Adam Gnieciak AKTA FORMACJI GRANICZNYCH Z LAT 1918 1939 W ARCHIWUM WOJSK OCHRONY POGRANICZA Archiwum Wojsk Ochrony Pogranicza gromadzi, opracowuje i udostępnia akta formacji, których działalność związana

Bardziej szczegółowo

Opis wystawy W 90-tą rocznicę Powstania Wielkopolskiego Grupa Leszno

Opis wystawy W 90-tą rocznicę Powstania Wielkopolskiego Grupa Leszno Głównym celem wystawy, zgodnie z koncepcją dr. Eugeniusza Śliwińskiego (Muzeum Okręgowe w Lesznie) i Barbary Ratajewskiej (Archiwum Państwowe w Lesznie) jest ukazanie przyczyn i okoliczności zrywu powstańczego,

Bardziej szczegółowo

WERYFIKACJA KLAUZUL TAJNOŚCI DOKUMENTÓW ARCHIWALNYCH WOJSKA POLSKIEGO WYTWORZONYCH PRZED DNIEM 10 MAJA 1990 ROKU

WERYFIKACJA KLAUZUL TAJNOŚCI DOKUMENTÓW ARCHIWALNYCH WOJSKA POLSKIEGO WYTWORZONYCH PRZED DNIEM 10 MAJA 1990 ROKU Bogusław Stachula WERYFIKACJA KLAUZUL TAJNOŚCI DOKUMENTÓW ARCHIWALNYCH WOJSKA POLSKIEGO WYTWORZONYCH PRZED DNIEM 10 MAJA 1990 ROKU Art. 21 ust. 1 oraz art. 86 ust. 2 ustawy z 22 stycznia 1999 roku o ochronie

Bardziej szczegółowo

CZTERDZIEŚCI LAT CENTRALNEGO ARCHIWUM WOJSKOWEGO

CZTERDZIEŚCI LAT CENTRALNEGO ARCHIWUM WOJSKOWEGO Zygmunt Baranowski CZTERDZIEŚCI LAT CENTRALNEGO ARCHIWUM WOJSKOWEGO Już po raz czterdziesty drugi ludowe Wojsko Polskie obchodzi swoje święto. 12 października 1943 roku żołnierze 1 Dywizji Piechoty im.

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY DO DZIEJÓW 2 ARMII WOJSKA POLSKIEGO Zagadnienia organizacyjne

MATERIAŁY DO DZIEJÓW 2 ARMII WOJSKA POLSKIEGO Zagadnienia organizacyjne Józef Milewski MATERIAŁY DO DZIEJÓW 2 ARMII WOJSKA POLSKIEGO 1944 1945 1. Zagadnienia organizacyjne Latem 1944 roku, z chwilą wkroczenia 1 Armii Polskiej w ZSRR u boku Armii Czerwonej na ziemie polskie,

Bardziej szczegółowo

Spis tresci. Wykaz 11 Wstçp 13

Spis tresci. Wykaz 11 Wstçp 13 Spis tresci Wykaz 11 Wstçp 13 Uzasadnienie wyboru problematyki badawczej 2. i teza pracy 16 3. uzytych w tytule i dalszych czesciach 17 4. Zastosowane metody badawcze 19 5. Struktura pracy 20 1. i dzialania

Bardziej szczegółowo

Obóz Rothesay i podobóz Tighnabruaich a) Personalne dot. przydziałów Armii w ZSRR, pociągów pancernych b) Personalne, dot. przydziałów w A

Obóz Rothesay i podobóz Tighnabruaich a) Personalne dot. przydziałów Armii w ZSRR, pociągów pancernych b) Personalne, dot. przydziałów w A 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 Oddział Personalny Sztabu NW Sprawy ewidencyjne, listy weryfikacyjne, spisy oficerskie, wykaz obsady władz centralnych, sprawa gen. Kalkusa Sprawy ewidencyjne,

Bardziej szczegółowo

UWAGI O STRUKTURALNO-RZECZOWO-CHRONOLOGICZNYM UKŁADZIE AKT

UWAGI O STRUKTURALNO-RZECZOWO-CHRONOLOGICZNYM UKŁADZIE AKT Wiesław Bernaś, Zdzisław Lisek UWAGI O STRUKTURALNO-RZECZOWO-CHRONOLOGICZNYM UKŁADZIE AKT Układ strukturalno-chronologiczno-rzeczowy akt przyjęty został w Centralnym Archiwum Wojskowym podczas opracowywania

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY ARCHIWALNE 1 KORPUSU PANCERNEGO Z LAT

MATERIAŁY ARCHIWALNE 1 KORPUSU PANCERNEGO Z LAT Henryk Fabijański MATERIAŁY ARCHIWALNE 1 KORPUSU PANCERNEGO Z LAT 1944 1945 Problematyka dotycząca działań bojowych 1 korpusu pancernego z najeźdźcą hitlerowskim znalazła już swoje odbicie w kilku publikacjach

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY I STUDIA. Tomasz Matuszak (Warszawa) 9 Dywizja Piechoty w latach w zasobie aktowym Centralnego Archiwum Wojskowego

MATERIAŁY I STUDIA. Tomasz Matuszak (Warszawa) 9 Dywizja Piechoty w latach w zasobie aktowym Centralnego Archiwum Wojskowego MATERIAŁY I STUDIA Tomasz Matuszak (Warszawa) 9 Dywizja Piechoty w latach 1919-1939 w zasobie aktowym Centralnego Archiwum Wojskowego W zasobie Centralnego Archiwum Wojskowego znajduje się wiele ciekawych

Bardziej szczegółowo

Karpacki Oddział Straży Granicznej

Karpacki Oddział Straży Granicznej Karpacki Oddział Straży Granicznej Źródło: http://www.karpacki.strazgraniczna.pl/ko/komenda/izba-tradycji/17648,izba-tradycji.html Wygenerowano: Czwartek, 19 października 2017, 23:53 Izba Tradycji Autor:

Bardziej szczegółowo

Polskie Państwo podziemne Przygotowała: Katarzyna Kossakowska Klasa III A

Polskie Państwo podziemne Przygotowała: Katarzyna Kossakowska Klasa III A Polskie Państwo podziemne 1939-1945 Przygotowała: Katarzyna Kossakowska Klasa III A FLAGA POLSKIEGO PAŃSTWA PODZIEMNEGO Polskie Państwo Podziemne (w skrócie PPP) to tajne struktury Państwa Polskiego istniejące

Bardziej szczegółowo

ć ć Ę ż Ą ż ż Ź ć Ę Ą ż Ą ć ż ć ć ż ż ć Ę ż ż ć ż ć

ć ć Ę ż Ą ż ż Ź ć Ę Ą ż Ą ć ż ć ć ż ż ć Ę ż ż ć ż ć ć ć Ł ć ć ć Ę ż Ą ż ż Ź ć Ę Ą ż Ą ć ż ć ć ż ż ć Ę ż ż ć ż ć ż ćż Ń ż ż ż ż ż ż ż ż Ź ż ż ż ć ć ż Ę Ń ć ż Ą ż Ś ż ż ć ć Ź ć ć ż ż Ź ż ć Ę Ń Ź ż ć ć ż Ń Ł ć ć ć Ż ż ć ć ż Ź ż Ę Ą ż ż ćż ż ż ć ż ż ż ć ć ż

Bardziej szczegółowo

MIASTO GARNIZONÓW

MIASTO GARNIZONÓW 1920 1939 MIASTO GARNIZONÓW 18. PUŁK UŁANÓW POMORSKICH 64 i 65 PUŁK PIECHOTY 16 PUŁK ARTYLERII LEKKIEJ, Do 1927 r. WYŻSZA SZKOŁA LOTNICZA (PRZENIESIONA POTEM DO DĘBLINA ] Od 1928 r. - LOTNICZA SZKOŁA STRZELANIA

Bardziej szczegółowo

ARCHIWALIA GŁÓWNEGO ZARZĄDU INFORMACJI MON

ARCHIWALIA GŁÓWNEGO ZARZĄDU INFORMACJI MON Wanda Roman ARCHIWALIA GŁÓWNEGO ZARZĄDU INFORMACJI MON Dnia 30 września 1944 roku Naczelnego Dowódca Wojska Polskiego, gen. Michał Rola-Żymierski podpisał rozkaz i ustawę o Zarządzie Informacji Naczelnego

Bardziej szczegółowo

POWSTANIE, ROZWÓJ I DZIAŁALNOŚĆ CENTRALNEGO ARCHIWUM WOJSKOWEGO W LATACH

POWSTANIE, ROZWÓJ I DZIAŁALNOŚĆ CENTRALNEGO ARCHIWUM WOJSKOWEGO W LATACH Wanda Roman POWSTANIE, ROZWÓJ I DZIAŁALNOŚĆ CENTRALNEGO ARCHIWUM WOJSKOWEGO W LATACH 1945 1990 Początki organizacyjne obecnego Centralnego Archiwum Wojskowego sięgają 1944 roku. W ramach Wojskowego Instytutu

Bardziej szczegółowo

DOWÓDZTWA FRONTÓW Zarys organizacyjny

DOWÓDZTWA FRONTÓW Zarys organizacyjny Tadeusz Wawrzyński DOWÓDZTWA FRONTÓW 1919 1920 1. Zarys organizacyjny Odradzające się po 123 latach zaborów Państwo Polskie musiało od początku swego istnienia toczyć ciężkie walki w obronie granic z wieloma

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE Nr 9/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 17 marca 2016 r.

ZARZĄDZENIE Nr 9/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 17 marca 2016 r. Centralne Archiwum Wojskowe Warszawa, dnia 21 marca 2016 r. Poz. 32 ZARZĄDZENIE Nr 9/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 17 marca 2016 r. w sprawie postępowania z materiałami archiwalnymi i dokumentacją

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁY DO DZIEJÓW JEDNOSTEK ARMII POLSKIEJ W ZSRR

MATERIAŁY DO DZIEJÓW JEDNOSTEK ARMII POLSKIEJ W ZSRR Roman Leszek Polkowski MATERIAŁY DO DZIEJÓW JEDNOSTEK ARMII POLSKIEJ W ZSRR Pojęcie 1 Armia Polska w ZSRR, często niesłusznie utożsamiane z 1 Armią Wojska Polskiego, obejmowało wszystkie polskie jednostki,

Bardziej szczegółowo

SAMODZIELNY BATALION KOBIECY I JEGO AKTA Z LAT

SAMODZIELNY BATALION KOBIECY I JEGO AKTA Z LAT Bożena Szmagaj SAMODZIELNY BATALION KOBIECY I JEGO AKTA Z LAT 1943 1945 Udział kobiet w wojnie wyzwoleńczej narodu polskiego był zjawiskiem powszechnym. W obozach koncentracyjnych kobiety wiodły walkę

Bardziej szczegółowo

Ą Ł Ę Ń Ą Ó ŚĆ Ś ć Ó ń ć ŚĆ ć ć

Ą Ł Ę Ń Ą Ó ŚĆ Ś ć Ó ń ć ŚĆ ć ć ń Ą Ą Ł Ę Ń Ą Ó ŚĆ Ś ć Ó ń ć ŚĆ ć ć Ś Ó ć ć ć ć Ż Ę Ż Ś Ć ń ć ń ć ć ć Ż Ż Ć ć Ż ć ć ć ć ć Ż Ż Ś Ć ń Ć Ó ć Ś Ś Ź ć ć ń ć ć Ż ć ć Ć Ż ń ć ć Ś Ć ć ŚĆ ć ć Ś ć Ż ć ć Ż ŚĆ Ś ń Ś Ż Ś ń Ż ń Ś ŹĆ Ś Ś Ś ń Ś ć Ó

Bardziej szczegółowo

METODY, FORMY I ZASADY UDOSTĘPNIANIA AKT W ARCHIWACH WOJSKOWYCH W ŚWIETLE NAJNOWSZYCH DOŚWIADCZEŃ

METODY, FORMY I ZASADY UDOSTĘPNIANIA AKT W ARCHIWACH WOJSKOWYCH W ŚWIETLE NAJNOWSZYCH DOŚWIADCZEŃ Leszek Lewandowicz METODY, FORMY I ZASADY UDOSTĘPNIANIA AKT W ARCHIWACH WOJSKOWYCH W ŚWIETLE NAJNOWSZYCH DOŚWIADCZEŃ Korzystanie z materiałów archiwalnych przechowywanych w archiwach wojskowych oraz metody

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 14 sierpnia 2013 r. Poz DECYZJA Nr 230/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 14 sierpnia 2013 r.

Warszawa, dnia 14 sierpnia 2013 r. Poz DECYZJA Nr 230/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 14 sierpnia 2013 r. Warszawa, dnia 14 sierpnia 2013 r. Poz. 212 Zarząd Organizacji i Uzupełnień P1 DECYZJA Nr 230/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 14 sierpnia 2013 r. w sprawie zasad budowy struktur dowództw i innych

Bardziej szczegółowo

WYBRANE ARCHIWALIA DOTYCZĄCE PIERWSZEGO ETAPU REORGANIZACJI POKOJOWEJ LUDOWEGO WOJSKA POLSKIEGO W 1945 R.

WYBRANE ARCHIWALIA DOTYCZĄCE PIERWSZEGO ETAPU REORGANIZACJI POKOJOWEJ LUDOWEGO WOJSKA POLSKIEGO W 1945 R. Czesław Tokarz WYBRANE ARCHIWALIA DOTYCZĄCE PIERWSZEGO ETAPU REORGANIZACJI POKOJOWEJ LUDOWEGO WOJSKA POLSKIEGO W 1945 R. Zgromadzone w Centralnym Archiwum Wojskowym akta stanowią poważną bazę źródłową

Bardziej szczegółowo

INFORMATOR O ARCHIWUM INSTYTUCJI MINISTERSTWA OBRONY NARODOWEJ I ARCHIWACH RODZAJÓW WOJSK

INFORMATOR O ARCHIWUM INSTYTUCJI MINISTERSTWA OBRONY NARODOWEJ I ARCHIWACH RODZAJÓW WOJSK Kazimierz Banaszek INFORMATOR O ARCHIWUM INSTYTUCJI MINISTERSTWA OBRONY NARODOWEJ I ARCHIWACH RODZAJÓW WOJSK Po wydaniu w 1996 roku Informatora o zasobie CAW zdecydowano, aby podjąć prace nad przygotowaniem

Bardziej szczegółowo

Wstęp do inwentarza. Zespołu/ zbioru: KOLEKCJA OSOBISTA STANISŁAWA OKOŃSKIEGO

Wstęp do inwentarza. Zespołu/ zbioru: KOLEKCJA OSOBISTA STANISŁAWA OKOŃSKIEGO ARCHIWUM OŚRODKA KARTA 02-536 Warszawa ul. Narbutta 29 Wstęp do inwentarza Zespołu/ zbioru: KOLEKCJA OSOBISTA STANISŁAWA OKOŃSKIEGO 1905-1908; 1912-1913; 1915; 1917-1919; 1922;1925; 1930-1932; 1939; 1945;

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA MATERIAŁÓW ARCHIWALNYCH DO DZIAŁALNOŚCI WYŻSZEGO SZKOLNICTWA WOJSKOWEGO W OKRESIE MIĘDZYWOJENNYM

CHARAKTERYSTYKA MATERIAŁÓW ARCHIWALNYCH DO DZIAŁALNOŚCI WYŻSZEGO SZKOLNICTWA WOJSKOWEGO W OKRESIE MIĘDZYWOJENNYM Kazimierz Bar CHARAKTERYSTYKA MATERIAŁÓW ARCHIWALNYCH DO DZIAŁALNOŚCI WYŻSZEGO SZKOLNICTWA WOJSKOWEGO W OKRESIE MIĘDZYWOJENNYM Do organizacji szkół wojskowych i szkolenia wojska oraz kadr wojskowych przystąpiono

Bardziej szczegółowo

Źródła do dziejów polskiej Policji Państwowej i więziennictwa okresu międzywojennego przechowywane we lwowskim archiwum historycznym

Źródła do dziejów polskiej Policji Państwowej i więziennictwa okresu międzywojennego przechowywane we lwowskim archiwum historycznym DZIEJE NAJNOWSZE, ROCZNIK XXXVIII 2006, 4 PL ISSN 0419-8824 Piotr Sykut Toruń Źródła do dziejów polskiej Policji Państwowej i więziennictwa okresu międzywojennego przechowywane we lwowskim archiwum historycznym

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 9 października 2013 r. Poz. 246. DECYZJA Nr 296/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ. z dnia 9 października 2013 r.

Warszawa, dnia 9 października 2013 r. Poz. 246. DECYZJA Nr 296/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ. z dnia 9 października 2013 r. Warszawa, dnia 9 października 2013 r. Poz. 246 Zarząd Organizacji i Uzupełnień P1 DECYZJA Nr 296/MON MINISTRA OBRONY NARODOWEJ z dnia 9 października 2013 r. w sprawie wdrożenia do eksploatacji użytkowej

Bardziej szczegółowo

Ś ń Ó Ł Ą Ę Ą Ń Ó Ś Ż Ę ń ń Ń Ł Ą ń

Ś ń Ó Ł Ą Ę Ą Ń Ó Ś Ż Ę ń ń Ń Ł Ą ń Ł Ł Ń Ń Ś ń Ó Ł Ą Ę Ą Ń Ó Ś Ż Ę ń ń Ń Ł Ą ń Ą Ł ń Ś Ś ć ń ć ć ń ć ć ć ŚĆ Ż ć ć ń ń ć ń Ż Ć ń ć ć ć ń ć ć ć ć ć ń ć ć Ż ć ń ć ć Ę ć ć ć ń ć ń Ą ć Ą Ó ć ć Ą ć ć ć ń Ł ć ć ń ć ć Ś Ć Ć Ć Ć Ć Ć ć Ć Ć Ć Ż ć

Bardziej szczegółowo

ZAWARTOŚĆ AKTOWA ZESPOŁU AKT DEPARTAMENTU KAWALERII MINISTERSTWA SPRAW WOJSKOWYCH

ZAWARTOŚĆ AKTOWA ZESPOŁU AKT DEPARTAMENTU KAWALERII MINISTERSTWA SPRAW WOJSKOWYCH Andrzej Wrona ZAWARTOŚĆ AKTOWA ZESPOŁU AKT DEPARTAMENTU KAWALERII MINISTERSTWA SPRAW WOJSKOWYCH Początek rozwoju organizacyjnego Departamentu Kawalerii MSWojsk. datuje się od 22 sierpnia 1921 roku. Wówczas

Bardziej szczegółowo

Ó ń ń ń ń ń ź Ł ć ć ź ć ź ć ć ź ź ć Ó ń ć ń ć Ą ź ć ć ź ń ń ń Ę Ś Ł ć ń ń ń Ó Ó Ó Ó Ą Ó ź ć Ó ź ń ć ź ź Ę Ś ć Ę Ż Ś ź Ć ć ź ć ć ń ź ć Ł Ł Ó Ś ć ć ź ć Ś ń Ł Ó Ś ć Ś Ś ć Ó Ś ź ń ź ź ń Ę Ę ń Ó ń ń ź ź ń

Bardziej szczegółowo

ń ń ń ż ć Ł ż ż ń ż Ą ń Ż ż

ń ń ń ż ć Ł ż ż ń ż Ą ń Ż ż Ł ż ż Ż ć Ź ź ż ń ń Ż ń ń ń ż ć Ł ż ż ń ż Ą ń Ż ż ń ń ż ć ć ń Ó ż Ł Ł ż ż Ł ć Ó ć ć ż ż ć ć ć ż ć ć Ó ż Ź Ż ć ź ż Ó ć ć ń Ł ń ń ń ć Ś ż Ź Ź Ł ż ż ć ź Ź ć ć Ż Ó ń ć ć ń Ż ż ż Ą Ż ż Ź Ż ć ż Ó Ź ź Ą Ż Ł ż

Bardziej szczegółowo

Ść ć Ż ć Ż Ś ć ż ń ż Ż ć Ś Ż ń

Ść ć Ż ć Ż Ś ć ż ń ż Ż ć Ś Ż ń ć Ę ć Ę Ę Ż Ść ć Ż ć Ż Ś ć ż ń ż Ż ć Ś Ż ń ń Ż ż Ń ć ń Ó ć Ę Ż ć ć Ś Ż Ż ż Ż Ż Ż ń ż ż Ż Ż ż Ż Ż ć ć Ż ń ń ć ć ć ż Ś Ł ż Ę Ż ć ć ć ń Ż ń Ł ń ż ć ć Ż ż Ó ć ć ń ć Ż Ż ń ń ń ż Ż ć Ż ż Ż Ó ż Ż ć ż ż Ę Ż Ż

Bardziej szczegółowo

Ż Ń Ś Ł Ó Ś ń Ż ń ć Ż ć ń ź Ż ć ć ć ń ń ć Ż Ż ć

Ż Ń Ś Ł Ó Ś ń Ż ń ć Ż ć ń ź Ż ć ć ć ń ń ć Ż Ż ć ń Ż Ę Ń ń ń ć Ę ź ń ń ń ć Ż Ś Ż Ż Ń Ś Ł Ó Ś ń Ż ń ć Ż ć ń ź Ż ć ć ć ń ń ć Ż Ż ć Ż ć ń ń ń ć Ż ń ć ń ń Ó Ń ź ń ń Ś Ś Ż ć ć ć ć Ż ć ć ń ć ń Ż ć Ó Ż Ż Ż ć Ą ć Ó Ł Ą Ą Ó Ń ń ń ć ć ć ć ń ń ć Ń Ś ć Ś Ż ć ń Ż

Bardziej szczegółowo

Ą Ś Ó

Ą Ś Ó Ó ź ź Ó Ą ć Ą Ś Ó Ś Ę Ś Ł Ź ć Ś ć Ź Ę Ś Ą Ó Ó ź ć ć Ź Ź Ę ć ź ź Ń Ł Ź Ź ź Ń Ź ć Ś Ę Ą Ś Ź Ń Ń ć Ó Ś Ś ź Ź Ź Ą Ń Ą ź Ń Ł Ń Ń Ń ź Ń ć ć ć ź ć Ś Ń ć ć Ę ć Ę ć Ę Ź Ś Ó Ź Ę Ś Ę Ź Ó Ź Ę Ń ć ź Ź Ó Ę ć Ś Ź Ń ć

Bardziej szczegółowo

ż ć Ń Ł Ż Ść Ść ć Ż Ść Ż ć ć Ż ź Ś ć ć Ó ć ć Ść

ż ć Ń Ł Ż Ść Ść ć Ż Ść Ż ć ć Ż ź Ś ć ć Ó ć ć Ść ć Ż ż Ę ż ć Ń Ł Ż Ść Ść ć Ż Ść Ż ć ć Ż ź Ś ć ć Ó ć ć Ść Ż Ść Ż ć Ż Ż Ż ż Ż ć Ł Ś Ż Ś ć Ż ć Ż ż ź Ż Ś ć ć ć ć Ó ć Ż Ść Ż ć ć Ż ż Ł Ż Ę ć ć ć Ż ć ć Ż ż ż ć Ż Ż ć Ł ć Ż Ć Ż Ż Ś Ż Ż Ż ć Ż ć ż ć Ż Ś Ż ć Ł ć

Bardziej szczegółowo

UWAGI NA TEMAT MATERIAŁÓW ŹRÓDŁOWYCH DO DZIEJÓW FORMOWANIA ARMII POLSKIEJ W ZSRR (kwiecień lipiec 1944)

UWAGI NA TEMAT MATERIAŁÓW ŹRÓDŁOWYCH DO DZIEJÓW FORMOWANIA ARMII POLSKIEJ W ZSRR (kwiecień lipiec 1944) Roman Leszek Polkowski UWAGI NA TEMAT MATERIAŁÓW ŹRÓDŁOWYCH DO DZIEJÓW FORMOWANIA ARMII POLSKIEJ W ZSRR (kwiecień lipiec 1944) Omówienie źródeł archiwalnych poprzedzić należy kilkoma uwagami na temat literatury

Bardziej szczegółowo

ć ć Ę Ó Ś ż ż Ś ż ż ż Ęć ż ć ć ż ż

ć ć Ę Ó Ś ż ż Ś ż ż ż Ęć ż ć ć ż ż Ń ć Ś ż ź ź ź ć ć Ę Ó Ś ż ż Ś ż ż ż Ęć ż ć ć ż ż Ę Ę ć ć ż Ł ż ź ż ż ż ć ż ż Ś ć ż ż ż Ś Ę ż Ó ć Ą ż ż ż ż ż ć ż ć ż ć Ą Ą ć Ę Ś Ś Ł ć ż ż ż Ł Ś Ś Ł ż Ę Ę ż ć Ę Ę ż ż ż Ł Ś ż ć ż ż ż ż Ś ż ż ć Ę ż ż ż

Bardziej szczegółowo

Ł Ę Ż Ą Ęć Ń Ń Ł Ę

Ł Ę Ż Ą Ęć Ń Ń Ł Ę Ł Ł Ł Ń Ń Ł Ę Ż Ą Ęć Ń Ń Ł Ę Ł ć ć ć ź ć ć ź ć ć ć ć Ś Ś Ł ć ć ć Ę Ą ć ć Ź ć ć Ó ć ć ź Ł Ń ć Ś ć ć ć ć ć ć ć Ń Ę ć ć ć Ś Ś ć Ę ź Ń Ę ć Ń ć ź ć Ń ć ć ć ć ć ć ć Ę ź ć ć ć ć ć ć ć ŚĆ ć ź ć ć Ł ć ź Ą ć ć Ą

Bardziej szczegółowo

ś ś Ż ś Ń Ń Ę Ł ć ś Ł

ś ś Ż ś Ń Ń Ę Ł ć ś Ł Ń Ń ś Ń ś ś Ż ś Ń Ń Ę Ł ć ś Ł Ń ś ś Ą ś Ł ś Ń Ą ść ś ś ść ć ś ź ść ść Ą Ń ść ś ść Ń ś ś ć Ń ś ć ć ć Ń Ł Ń ć Ń Ł Ę ś Ł Ł ć ś ź ć ś ś ć ść ś Ł ś Ł Ł Ń Ń Ś ść ś ś ś ść ć Ń ść ść ś ś ść ś ś ś ś ć Ń ść Ł ś

Bardziej szczegółowo

ń ż ń ń Ą ń ż ż ń ż ż ż Ż ń Ą ń

ń ż ń ń Ą ń ż ż ń ż ż ż Ż ń Ą ń Ł Ą Ę ż ż ż ż Ó ż Ż Ż Ę Ż Ą Ż Ż ż Ś Ż Ś ń ż ń ń Ą ń ż ż ń ż ż ż Ż ń Ą ń Ę Ó Ł Ś ż ż Ę Ę ż Ó ż Ś Ę ń ń ń ż ń ń Ę Ę ń ż Ą ń Ś Ś Ę ń Ż Ę Ę ż ń ń ń ń ż Ę ń ń ń ń Ł Ę ń ń ń ń ż Ę ż ż ż Ź ż Ż ż Ż ż ż Ę ń Ę ż

Bardziej szczegółowo

ć ę ę ć ę Ś ę Ń ę ź ę ę ę Ś ę ę ę Ó Ł Ł Ę Ą ę

ć ę ę ć ę Ś ę Ń ę ź ę ę ę Ś ę ę ę Ó Ł Ł Ę Ą ę ć ę ę Ł Ą Ś Ś ę Ś ę ę ć ć ę ę ę ę ć Ś ć ę ę ć ę Ś ę Ń ę ź ę ę ę Ś ę ę ę Ó Ł Ł Ę Ą ę Ą ę Ą ę ć ę ć Ą ć ę ć ć ę Ę ę Ś Ą Ł Ó ę ć ę ę ę ę Ą ć ęć ę ć ę ę ę ę ę ę ę ę ę ę ę ę ę ę ę ę ę ę ę ę Ą ę ę ę ę Ń ę Ó

Bardziej szczegółowo

Ś ź Ś Ś

Ś ź Ś Ś Ś ź Ś Ś Ę Ż Ę ź Ł Ą ź ź Ę ź Ą Ą Ę Ó Ś Ś Ś Ę Ś ź Ś Ś ź ź ź ź Ę Ą Ż Ą ź ź ź Ę ź Ę Ś ź ź ŚĆ Ś Ś ź ź Ą Ą Ą Ą ź ź ź Ż Ś Ą Ś Ą Ś Ń Ś Ą Ż Ś Ń Ś Ą Ą Ę Ś Ą ź ź ź Ą ź ź ź Ą Ż Ą Ą Ę ź Ę Ź ź ź Ą Ś Ą ź ź Ę ź Ą ź Ć

Bardziej szczegółowo