ZESZYT 1 CAŁA PRAWDA. O ODPADACH plastik.

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "ZESZYT 1 CAŁA PRAWDA. O ODPADACH plastik. www.recykling.org.pl"

Transkrypt

1 ZESZYT 1 CAŁA PRAWDA O ODPADACH plastik 1

2 Autorzy tekstów: Helena Duszek Olga Gawlik Mariusz Sołtysik Andrzej Szambelan oraz nauczyciele dolnośląskich placówek oświatowych Zespół redakcyjny: Anna Grzybowska Violetta Sołtysik Patrycja Szambelan Konsultacja metodyczna: Małgorzata Purgał-Szczepanik Opracowanie graficzne: Krzysztof Filipczyk Wydawca: Fundacja EkoRozwoju, ul. Białoskórnicza 26, Wrocław Prawa autorskie do Zeszytów: Stowarzyszenie Ekologiczne Eko-Unia, ul. Białoskórnicza 26, Wrocław Publikacja została przygotowana w ramach projektu Zamień Odpady na Kulturalne Wypady realizowanego przez Fundację EkoRozwoju FER, dofinansowana przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej oraz Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej we Wrocławiu 2

3 WPROWADZENIE Jeszcze sto lat temu większość świata nie znała terminu odpady. Produkty powstawały na bazie naturalnych surowców i jeśli przestawały być użyteczne dla człowieka, w sposób naturalny wkomponowywały się w obieg przyrody, ulegając stosunkowo szybkiemu rozkładowi. Odpady nie stanowiły większego problemu. Sytuacja zaczęła zmieniać się pod wpływem masowej produkcji i konsumpcji. Do gospodarki wprowadzono, często jednorazowe, syntetyczne produkty i opakowania, które wcześniej nie występowały w przyrodzie i których środowisko naturalne nie było w stanie szybko wchłonąć i rozłożyć. Ziemia różnych miejscach, głównie Ziemia w różnych miejscach, głównie W Unii Europejskiej, gdzie koordynacja polityki w państwach o wysokim poziomie masowej produkcji i konsumpcji, zaczęła być ekologicznej jest jednym z najważniejszych wspólnych zadań, powstało szereg dyrektyw, które zobowiązują państwa członkowskie do działania. Dyrek- zasypywana wielką ilością odpadów. Niemcy, wrażliwi na ochronę środowiska, tywy przewidują obowiązek wspierania przez rządy ukuli nawet termin określający to zjawisko przedsięwzięć na rzecz: cywilizacja jednorazowego użytku (Einwegwerfzivilisation). minimalizacji odpadów już na etapie projektowania nowych produktów czy też opakowań, wychodząc państ Obecny z założenia, model że najskuteczniejsza gospodarczy jest likwida świata powoduje, że problemem stały się także rosnące ilości odpadów, powstałe z produktów na bazie naturalnych surowców, takie jak: szkło, zużyty papier i tektura, opakowania metalowe, odpady organiczne (kompostowe) etc. Wszystkie te surowce, wymieszane i zanieczyszczone 3

4 w koszach gospodarstw domowych i na wysypiskach, stanowią coraz większy problem współczesnej cywilizacji. Tworzone w różnych miejscach globu coraz to nowe składowiska zajmują nieskażone tereny przyrodnicze, zanieczyszczają wody podziemne toksycznymi odciekami. Często też przyczyniają się do ocieplenia atmosfery Ziemi z powodu metanu, który powstaje podczas fermentacji odpadów organicznych. Jeśli dodamy do tego zjawiska nielegalnych wysypisk w lasach i na brzegach rzek i strumieni, zrozumiemy, dlaczego wiele państw próbuje zmierzyć się z tym narastającym problemem. W Unii Europejskiej, gdzie koordynacja polityki ekologicznej jest jednym z najważniejszych wspólnych zadań, powstało szereg dyrektyw, które zobowiązują państwa członkowskie do działania. Dyrektywy przewidują obowiązek wspierania przez rządy przedsięwzięć na rzecz: minimalizacji odpadów już na etapie projektowania nowych produktów czy też opakowań, wychodząc z założenia, że najskuteczniejsza jest likwidacja problemu u źródła, podziału (segregacji) powstających odpadów na frakcje, które stanowią surowce wtórne, zawrócenia wysegregowanych odpadów do obiegu gospodarczego (odzysk i recykling). 4

5 Celem tych działań jest powrót do gospodarki bezodpadowej albo do takiego zamykania obiegu gospodarczego, aby nie trzeba było tworzyć nowych wysypisk. W idealnym modelu gospodarczym wszystkie odpady są segregowane i nie trafiają na składowiska, ale ponownie do gospodarki. Taki model nie będzie możliwy bez aktywnych i świadomych obywateli. Dlatego powstał nasz projekt Cała prawda o odpadach. Projekt Cała prawda o odpadach odpowiada na potrzebę stworzenia kompleksowych materiałów począwszy od zagrożeń dla środowiska, poprzez możliwości recyklingu, po ich zagospodarowanie. Projekt ten stawia sobie za cel podniesienie świadomości nauczycieli i uczniów, a poprzez uczniów także rodziców. Głównym działaniem pozwalającym na osiągnięcie tego celu jest opracowanie i dostarczenie nauczycielom materiałów szkoleniowych w postaci pakietu złożonego z kilku zeszytów, poświęconych kolejno: papierowi, szkłu, odpadom niebezpiecznym, metalom, tworzywom sztucznym, kompostowi oraz sprzętowi elektrycznemu i elektronicznemu. Każdy zeszyt stanowi zbiór gotowych do wykorzystania konspektów lekcyjnych, pozytywnie zaopiniowanych przez metodyka i sprawdzonych merytorycznie przez fachowców w dziedzinie gospodarki odpadami największe polskie organizacje odzysku: Reba, Recal, a także przez Forum Opakowań Szklanych. 5

6 Przygotowane materiały szkoleniowe mogą służyć do przeprowadzenia działań szkoleniowych i konsultacji z nauczycielami. Materiały te mogą być wykorzystywane przez nauczycieli podczas lekcji biologii, przyrody, geografii, godzin wychowawczych. Z przyjemnością oddajemy do Państwa rąk trzecie już wydanie pakietu edukacyjnego Cała prawda o odpadach. Wierzymy, że materiały te będą pomocne w szerzeniu edukacji ekologicznej wśród młodzieży. To od niej będzie bowiem zależało, czy uda nam się w XXI wieku wrócić do przyjaznej naturze gospodarki, w której słowo odpad zniknie lub zostanie zastąpione słowem surowiec. Zespół redakcyjny 6

7 SPIS TREŚCI 1. Rodzaje i symbole tworzyw sztucznych 2. Butelki PET wygoda czy śmieć? 3. Polietylen nie taki straszny 4. PCW i jego wykorzystanie 5. Znikające butelki polimery biodegradowalne! 6. Jak nasza gmina realizuje obowiązek segregacji odpadów? 7. Tworzywa sztuczne za i przeciw! 8. Segregujemy plastik 9. Odpady plastikowe Co zbierać? Co wyrzucać? 7

8 1 Rodzaje i symbole tworzyw sztucznych Scenariusz do wykorzystania na lekcjach przyrody, biologii, geografii, godzinie wychowawczej. Cele: : przekazanie informacji na temat tworzyw sztucznych, ich podziału, zastosowania Cele kształcenia w kategoriach operacyjnych: Uczeń zapamiętuje: informacje na temat tworzyw sztucznych pojęcie tworzywa sztuczne symbole, jakie są umieszczane na produktach Uczeń rozumie: swoją decydującą rolę wobec środowiska symbole będące informacją, z czego dany produkt jest wykonany Uczeń umie: wyjaśnić pojęcie tworzywa sztuczne podać podział tych tworzyw wymienić przykłady tworzyw sztucznych wyjaśnić znaczenie segregacji tworzyw sztucznych odczytać i zrozumieć symbole umieszczane na produktach Postawy: Uczeń: doskonali umiejętność pracy w grupie jest świadomy swojej roli w przyrodzie szanuje przyrodę 8

9 2 Metody i formy pracy: pokaz, burza mózgów, pogadanka, układanka (dopasowanie nazwy do symboli), praca w grupach Materiały potrzebne do realizacji lekcji: folia polietylenowa produkty z: polietylenu (PE) polistyrenu (PS) polichlorku winylu (PCW) polipropylenu (PP) politereftalanu (PET) produkty z różnymi symbolami Przebieg zajęć: Sprawy porządkowe, zapoznanie uczniów z tematem lekcji. Omówienie tematu: nauczyciel pokazuje uczniom przyniesione przedmioty. Można aktywizować uczniów poprzez zadawanie pytań. Na przykład pokazując folię, nauczyciel może zapytać klasę: Co to jest? Gdzie możemy z tym się spotkać? Omawiając poszczególne tworzywa, należy podać ich symbole przyczepić kartki z symbolami do tablicy albo narysować symbole kredą. Podsumowanie tematu poprzez zadawanie kontrolnych pytań. Rozdanie uczniom układanki dotyczącej symboli. Zadaniem uczniów jest dopasowanie nazwy tworzywa do skrótu tej nazwy i do jego symbolu. Można rozdać uczniom przyniesione produkty z różnymi symbolami. Pozwoli to na utrwalenie wiedzy o tworzywach i ich oznaczeniach. Pomocna w tym może być układanka, którą ułożyli uczniowie

10 Materiał dla nauczyciela:? PODSTAWOWE INFORMACJE O TWORZYWACH SZTUCZNYCH Tworzywa sztuczne to materiały wytwarzane na podstawie polimerów syntetycznych lub naturalnych modyfikowanych z ewentualnym dodatkiem barwników, stabilizatorów, wypełniaczy, zmiękczaczy itp. Podstawowym elementem budowy tworzywa sztucznego jest wielkocząsteczkowy związek organiczny polimer. RODZAJE I SYMBOLE TWORZYW SZTUCZNYCH O właściwościach tworzyw decydują niewielkie ilości związków małocząsteczkowych oraz inne substancje dodawane do polimerów. ZNAKI NA OPAKOWANIACH Do podstawowych tworzyw zaliczamy: politereftalan etylenu (PET ) wykonuje się z niego butelki, wkładki do różnych pudełek, worki. polietylen (PE) zrobione są z niego reklamówki i delikatne folie, służące do opakowań spożywczych. polichlorek winylu (PVC, PCW) wykorzystywany jest m.in. do produkcji spodów do obuwia, odzieży ochronnej i przeciwdeszczowej. polietylen o niskiej gęstości (LDPE) stosowany jest w postaci folii do pakowania produktów cukierniczych (torebki, owinięcia, banderole), do pakowania mięsa, drobiu i wędlin. polipropylen (PP) wytwarza się z niego części urządzeń narażonych na korozję, butelki, folie, opakowania, naczynia odporne na sterylizację wrzątkiem. polistyren styropian (PS) wykorzystywany jest do produkcji tacek, kubków, korków, kapsli. 10

11 Można zademonstrować dzieciom na przykładach opakowań plastikowych po jogurtach, napojach, kosmetykach itp., że wszystkie mają te oznaczenia! WYJAŚNIENIE CELU OZNACZANIA WSZYSTKICH TWORZYW Tworzywa sztuczne są oznaczane po to, aby łatwiej segregować i odzyskiwać surowce, z których zostały wykonane. Dzięki temu mogą być one powtórnie przetworzone i wykorzystywane. Nie muszą lądować na wysypiskach. To zależy od każdego z nas! Przykładowa układanka dla utrwalenia symboli, którymi oznaczane są produkty. Zadaniem uczniów jest dopasowanie symboli do nazw tworzyw sztucznych i ich skrótów. Wskazane jest przygotowanie tylu egzemplarzy, aby była przynajmniej jedna na każdej ławce. RODZAJE I SYMBOLE TWORZYW SZTUCZNYCH 1 PET POLITEREFTALAN 2 HDPE POLIETYLEN DUŻEJ GĘSTOŚCI` 3 PVC POLICHLOREK WINYLU 4 LDPE POLIETYLEN MALEJ GĘSTOŚCI 5 PP POLIPROPYLEN ZADANIE DOMOWE: 1. Napisz, jaki jest cel oznaczania symbolami od 1 do 6 opakowań z tworzyw sztucznych. 2. Wyszukaj w domu pięć różnych opakowań i rozszyfruj, z jakiego tworzywa były wykonane. Źródła informacji: odpady opakowaniowe 11

12 2 Butelki PET wygoda czy śmieć? Scenariusz do wykorzystania na lekcjach przyrody, biologii, godzinie wychowawczej. Cele: : Uświadomienie uczniom wagi praktycznej ochrony środowiska. Na przykładzie recyklingu butelek PET pokazanie korzyści płynących z selektywnej zbiórki i zagospodarowania odpadów. Cele kształcenia w kategoriach operacyjnych: Uczeń zapamiętuje: podstawowe informacje na temat butelek PET i ich recyklingu informacje na temat zagrożeń dla środowiska związanych z nagromadzeniem odpadów informację, że butelka PET nie ulega rozkładowi przez 500 lat informację, że odzyskane odpady z tworzyw są cennym surowcem, który może być powtórnie wykorzystany Uczeń rozumie: wpływ działalności człowieka na stan środowiska korzyści związane z zagospodarowaniem odpadów wagę obywatelskiej obserwacji i działania na rzecz recy klingu w swojej gminie Uczeń umie: wyjaśnić pojęcia segregacja odpadów, recykling, surowce wtórne wyjaśnić znaczenie segregacji odpadów, w tym butelek PET, oraz wie, że odzyskane surowce mogą być ponownie wykorzystane w produkcji 12

13 wymienić podstawowe grupy odpadów powstających w gospodarstwie domowym segregować śmieci w zależności od surowca, z którego zostały wytworzone Postawy: Uczeń: współpracuje w grupie rówieśniczej, szanuje zdanie innych jest wrażliwy na środowisko przyrodnicze odzyskuje odpady z tworzyw sztucznych, oddaje je do recyklingu Metody i formy pracy: pogadanka, prosta praktyczna obserwacja ilości odpadów, zadanie domowe, dyskusja z klasą, praca indywidualna i w grupie Materiały potrzebne do realizacji lekcji: przyniesione przez uczniów i nauczyciela odpady plastikowe (w tym butelki PET) najlepiej samodzielnie wysortowane z domowych śmieci Uwaga: Na ok. tydzień przed planowaną lekcją należy zlecić uczniom zbieranie do osobnych, plastikowych worków tylko tych odpadów i śmieci domowych, które są wykonane z tworzyw sztucznych (zwłaszcza butelek PET). W przeddzień lekcji należy przypomnieć uczniom, żeby przynieśli zebrane odpady do szkoły. Trzeba także uprzednio znaleźć miejsce, gdzie odpady zostaną złożone po lekcji. Niektóre szkoły mają pojemniki do segregacji. W innym wypadku może to być najbliższy punkt segregacji. 13

14 Przebieg zajęć: Przekazanie podstawowych informacji: CO TO ZNACZY PET: PET jest to skrót nazwy tworzywa sztucznego, którego pełna nazwa brzmi politereftalan etylenu. Z tworzywa tego wykonuje się butelki do napojów. HISTORIA: Po raz pierwszy PET został opracowany do użycia w produkcji włókien syntetycznych przez British Calico Printers w 1941 roku. Prawa patentowe zostały sprzedane koncernom DuPont i ICI, które z kolei sprzedały wielu firmom prawa na poszczególnych obszarach. W latach pięćdziesiątych i sześćdziesiątych zastosowano go do produkcji folii, a w końcu lat sześćdziesiątych do przetwórstwa wtryskowego. Od połowy lat siedemdziesiątych coraz więcej tego tworzywa stosuje się do produkcji opakowań, głównie butelek do napojów. STATYSTYKA DOTYCZĄCA PET W POLSCE: Statystyki podają, iż Polacy wytwarzają rocznie 110 tys. ton butelek (dane z 2009 roku). Jedna tona to 25 tys. sztuk butelek. W skali kraju odzyskuje się z tego zaledwie 50 tys. ton rocznie. 1 2 Demonstracja i praktyczne działanie uczniów Na początku lekcji uczniowie powinni zademonstrować odpady z tworzyw sztucznych, które przynieśli z domu. W klasie należy usypać z nich stertę, żeby zobaczyć, jak szybko gromadzi się spora ilość surowców wtórnych. Po lekcji uczniowie odnoszą zebrane twor zywa do punktu segregacji odpadów. Jeżeli w szkole nie ma odpowiednich pojemników, można zrobić małą wycieczkę z uczniami do najbliższego punktu segregacji. 14

15 Dyskusja z elementami wykładu Uczniowie wymieniają zalety i wady opakowań PET. Nauczyciel wypisuje na tablicy to zestawienie. Uzupełnia je, korzystając z następujących informacji: Zalety opakowań PET: są lekkie, trwałe z uwagi na lekkość mniejsze są koszty transportu, zużycie paliw, a co za tym idzie, mniejsza jest emisja zanieczyszczeń niż w przypadku transportu znacznie cięższych opakowań szklanych możliwość wykorzystania gospodarczego 100% tych opakowań po zużyciu ich zawartości i odzyskaniu jako surowca wtórnego na przykład do przędzenia włókien do wyrobu tkanin z polaru. Ciekawe fizyczne i chemiczne właściwości politereftalanu etylenu: sztywność oraz twardość wysoka wytrzymałość, także w wysokiej temperaturze dobra ciągliwość dobra sklejalność i spawalność bardzo wysoka odporność na pełzanie niski i stały współczynnik tarcia bardzo wysoka odporność na ścieranie (porównywalna lub wyższa niż w przypadku poliamidów) bardzo dobra stabilność wymiarowa (lepsza niż w przypadku poliacetalu) doskonała odporność na zabrudzenia lepsza odporność na działanie kwasów obojętność fizjologiczna (wyroby z PET są dopuszczone do kontaktu z żywnością) wysoka odporność na działanie promieniowania wysokoenergetycznego (gamma oraz X) niska udarność (niższa niż w przypadku poliamidu i poliacetalu) 3 15

16 bardzo dobre właściwości izolujące elektryczość, dobra skrawalność i polerowalność odporność na rozcieńczone kwasy, środki czyszczące, liczne rozpuszczalniki WADY OPAKOWAŃ PET: w szybkim tempie zaśmiecają przyrodę lasy, rzeki, rowy, tereny miejskie wytwarzane są w ogromnych ilościach, najczęściej wykorzystywane jednorazowo i wyrzucane jako śmieci niezgniecione i nieprzetworzone wyroby z PET mają dużą objętość znacznie przyspieszają zapełnianie wysypisk, co powoduje zajmowanie kolejnych terenów przyrodniczych pod wysypiska bardzo długo (ok. 500 lat) rozkładają się w przyrodzie opakowania PET rozpowszechnione są na całym świecie, zarówno w krajach wysoko rozwiniętych, jak i najbiedniejszych; stały się źródłem pomnażania śmieci na wszystkich kontynentach, wszędzie tam, gdzie dociera cywilizacja. 4 Powtórne wykorzystanie odpadów z tworzyw sztucznych: RECYKLING TWORZYW SZTUCZNYCH I INNYCH ODPADÓW MA SENS. Można odzyskiwać np. butelki PET i powtórnie wykorzystywać jako surowiec do wytwarzania nowych produktów, takich jak: włókniny, w tym tkaniny z popularnego polaru listwy i łożyska ślizgowe prowadnice, koła zębate naczynia, butelki, opakowania niewielkie kształtki (np. przezroczyste klawisze) i obudowy urządzeń elektronicznych. 16

17 WNIOSEK Nie wyrzucać butelek PET i innych odpadów z tworzyw sztucznych do śmietników. Wkładać je do specjalnych pojemników na surowce wtórne! Wszyscy możemy to robić! RECYKLING to EKOLOGIA plus EKONOMIA Zadanie domowe: Polacy wytwarzają rocznie 110 tys. ton butelek PET (dane z 2009 roku), a jedna tona to 25 tys. sztuk, z czego roczny odzysk to tylko 50 tys. ton w skali kraju. Policz i zilustruj graficznie, ile butelek PET rocznie zużywamy, ile powtórnie wykorzystujemy, a ile wyrzucamy na wysypiska. 5 INFORMACJE DODATKOWE: Opis pracy zakładu odzyskującego PET (Elana w Toruniu) A. Dodatkowa segregacja innych odpadów Wśród odpadów PET znajdują się również pewne ilości innych tworzyw w postaci nakrętek, butelek po chemii gospodarczej oraz pozostałych odpadów. Po wyselekcjonowaniu zostają one przekazane firmom zajmującym się przerobem i utylizacją takich odpadów. B. Mycie butelek W linii myjącej wykorzystuje się wodę, która krąży w układzie, w obiegu zamkniętym. Ponowne wykorzystanie wody w procesie mycia płatków możliwe jest dzięki układowi ultrafiltracji. Układ ten uwalnia wodę z zanieczyszczeń, a przez to umożliwia jej ponowne wykorzystanie. Pozytywną cechą urządzeń jest ich niska energochłonność, możliwa dzięki zaawansowanym rozwiązaniom technicznym, niewymagającym podgrzewania krążącej w obiegu wody. C. Proces rozdrobnienia butelek PET Butelki PET dostarczane są do hali produkcyjnej z magazynu w postaci sprasowanych bel. Po rozpięciu bel butelki trafiają do bębna przesiewowego, gdzie następuje oddzielenie zanieczyszczeń mechanicznych. Dalsza segregacja butelek według rodzaju polimeru odbywa się na taśmach transmisyjnych. Tak przygotowane butelki PET poddawane są w młynie procesowi rozdrobnienia na płatki. 17

18 RECYRKULACJA BUTELEK W ELANA PET Zakład Elana PET jest w stanie przerobić 500 ton zużytych butelek PET miesięcznie. Powstaje z nich granulat PET, który ponownie może służyć do produkcji opakowań lub... nici z tworzyw sztucznych. W roku 2003 doszło do połączenia dwóch niezależnych spółek: ELANA PET sp. z o.o. i ELTECH sp. z o.o. Od tej pory istnieją jako jedna firma ELANA PET sp. z o.o., posiadająca status zakładu pracy chronionej. Zarówno ELANA PET, jak i ELTECH zostały utworzone w wyniku restrukturyzacji największego w Europie Środkowej producenta włókien poliestrowych toruńskich zakładów ELANA SA. ELANA PET powstała w 1996 roku, a jej celem miała być głównie produkcja polimeru butelkowego na skalę przemysłową oraz recykling odpadów z tworzyw sztucznych PET. Rok później powstała spółka ELTECH. Firma ta prowadziła kompleksową obsługę techniczną maszyn i urządzeń produkcyjnych ELANA SA. Jednym z profili działalności Elana PET jest recykling odpadów z tworzyw sztucznych PET. Od roku 1998 firma skupuje zużyte butelki z tworzyw sztucznych, które wykorzystuje do produkcji płatków oraz regranulatu PET. Pozysk surowca pozwala obecnie na usunięcie ze środowiska naturalnego około 500 ton butelek PET miesięcznie. ELANA PET odbiera zużyte butelki własnym transportem z terenu całej Polski. Dostawcami tego typu odpadów są zarówno przedsiębiorstwa komunalne, jak i prywatne firmy świadczące usługi w zakresie oczyszczania miast i wsi. Dostarczane do ELANA PET odpady muszą być odpowiednio przygotowane. Od swoich dostawców wymaga przede wszystkim sprasowania butelek w celu zmniejszenia objętości odpadu oraz, w miarę możliwości, segregacji butelek pod względem kolorów i zdejmowania nakrętek. 18

19 Odpady te są poddawane przerobowi w Zakładzie Recyklingu. Linia recyklingu Elany PET daje korzyści również osobom niepełnosprawnym zamieszkującym Toruń i jego okolice. Znalazły one zatrudnienie w naszej firmie, która posiada status zakładu pracy chronionej. Dla osób tych praca stanowi nie tylko źródło utrzymania, ale niejednokrotnie formę terapii i daje poczucie przynależności do społeczeństwa. Zakład Recyklingu zatrudnia 95 osoby, wśród których 85 to pracownicy o różnym stopniu niepełnosprawności. Osoby niepełnosprawne znalazły zatrudnienie również bezpośrednio przy segregacji butelek. Pozwala to zwiększyć stopień selekcji, a jednocześnie zagwarantować odpowiedni poziom jakości i czystości wyrobu wymagany przez naszych odbiorców. Dostarczane do Elana PET odpady muszą być odpowiednio przygotowane. Od swoich dostawców firma wymaga przede wszystkim sprasowania butelek, aby miały mniejszą objętość, oraz w miarę możliwości segregacji butelek pod względem kolorów i zdejmowania nakrętek. Odpady te są poddawane przerobowi w Zakładzie Recyklingu. Wszyscy pracownicy przed przyjęciem do pracy mają zapewniony pełen zakres badań wstępnych. Celem tych badań jest określenie ich przydatności zawodowej w związku z niepełnosprawnością i stanem zdrowia. Pracownicy mają możliwość korzystania z bezpłatnych usług rehabilitacyjnych. Ponadto mają zapewnioną doraźną i specjalistyczną opiekę lekarską. Użytkowane przez ELANA PET pomieszczenia pod względem wysokości, powierzchni, wentylacji naturalnej, oświetlenia naturalnego i elektrycznego oraz ogrzewania spełniają określone w tym zakresie wymagania. Odpowiadają one przepisom i zasadom bezpieczeństwa i higieny pracy, jak również uwzględniają potrzeby osób niepełnosprawnych w zakresie przystosowania stanowisk pracy, pomieszczeń higieniczno-sanitarnych i ciągów komunikacyjnych (Źródło: Elana PET dostęp ). 19

20 Źródła informacji: Recykling regularne wydawnictwo Przeglądu Komunalnego, Wydawnictwo Abrys sp. z o.o

21 3 Polietylen nie taki straszny Scenariusz do wykorzystania na lekcjach przyrody, geografii, biologii, chemii, fizyki, na godzinie wychowawczej. Cele: : Przekazanie informacji o polietylenie o jego historii, właściwościach oraz zastosowaniach Cele kształcenia w kategoriach operacyjnych: Uczeń zapamiętuje: przekazane informacje na temat polietylenu podział polietylenu Uczeń rozumie: potrzebę aktywnej ochrony przyrody przez powtórne wykorzystanie odpadów z tworzyw sztucznych Uczeń umie: krótko scharakteryzować polietylen wymienić jego właściwości i podział podać przykłady produktów wykonanych z omawianego tworzywastawy: Postawy: Uczeń: bierze czynny udział w ochronie środowiska rozpoznaje odpady z polietylenu 21

22 Metody i formy pracy: pogadanka, burza mózgów, rozsypanka, praca w grupach Materiały potrzebne do realizacji lekcji: przygotowane wcześniej rozsypanki (przykładowa w załączniku) kartki z bloku klej koperty Przebieg zajęć: Przywitanie, sprawy porządkowe. 1 2 Przedstawienie uczniom tematu. Przedstawienie krótkiej historii, właściwości oraz zastosowań omawianego tworzywa. 3 4 Rozdanie uczniom kopert z rozsypankami. W kopertach znajdują się wcześniej przygotowane karteczki z różnymi danymi. Uczniowie mają za zadanie wybrać prawidłowe wyrazy i dane oraz ułożyć je w odpowiednie grupy. Proponowana jest aktywizacja uczniów poprzez zadawanie pytań. Uczniowie z prawidłowo ułożonymi rozsypankami przyklejają je na kartkę bloku. Omówienie możliwości recyklingu polietylenu. 5 22

23 Materiał dla nauczyciela: POLIETYLEN CO TO TAKIEGO? Polietylen jest tworzywem o bardzo wysokim stopniu spolimeryzowania, dużej odporności na działanie kwasów, zasad, soli i większości związków organicznych i chemicznych. Jest giętki, woskowaty, przezroczysty, termoplastyczny. Traci elastyczność pod wpływem światła słonecznego i wilgoci. Posiada szereg ważnych technicznie właściwości do szerokiego stosowania w przemyśle i budowie maszyn. Właściwości te są uzależnione od różnego stopnia polimeryzacji. Polietylen wyróżnia się swoimi właściwościami ślizgowymi przy jednoczesnym zachowaniu bardzo wysokiej odporności na ścieranie. Odporność na korozję gwarantuje długi czas użytkowania elementów z niego wyprodukowanych, a przy tym nie wymagają one jakiejkolwiek konserwacji. Wyróżnia się 4 rodzaje polietylenu: HDPE (high density PE) charakteryzuje się dużą gęstością (łańcuchy nierozgałęzione zapewniają wysoką gęstość i dużą siłę oddziaływania międzycząsteczkowego), MdPE (medium density PE) o średniej gęstości, LDPE (low density PE) o niskiej gęstości (rozgałęzione łańcuchy polietylenu nie pasują do siebie, co powoduje mniejszą gęstość), LLDPE (linear low density PE) liniowy, o niskiej gęstości (krótkie, nierozgałęzione łańcuchy powstają w wyniku kopolimeryzacji etenu z alkenami o dłuższych łańcuchach. 23

24 TROCHĘ HISTORII: 1898 podczas ogrzewania diazometanu został po raz pierwszy zsyntetyzowany polietylen. Dokonał tego niemiecki chemik Hans von Pechman. Jego współpracownicy (Eugen Bamberger i Friedrich Tschimer) zbadali białą, woskowatą substancję i odkryli, że składa się ona z wielu grup CH 2 nazwali ją polietylen pierwsza synteza przeprowadzona na dużą skalę, odkryta przez Erica Fawcetta i Reginalda Gibsona. Polegała na działaniu skrajnie wysokim ciśnieniem na mieszaninę etenu i benzaldehydu, w wyniku czego otrzymano białą, woskowatą substancję. W związku z tym, że reakcja ta zainicjowana została śladową obecnością tlenu w aparaturze, była trudna do powtórzenia Michael Perrin przypadkowo odkrył wpływ tlenu na reakcję. I tak wysokociśnieniowa metoda syntezy polietylenu stała się podstawą przemysłowej produkcji LDPE Robert Banks i John Hogan odkryli właściwości pierwszego katalizatora, jakim był tlenek chromu (VI). Zastosowanie katalizatorów stało się krokiem milowym w późniejszej syntezie polietylenu. Pozwoliło to na polimeryzację etenu w łagodniejszych przedziałach temperatury i ciśnienia Karl Ziegler rozwinął proces oparty na użyciu chlorków tytanu, zwłaszcza chlorku tytanu (IV) (TiCl 4 ) i metaloorganicznych związków glinu, tj. trietyloglinu, Al(C 2 H 5 ) 3. Pozwalało to na syntezę w jeszcze łagodniejszych warunkach Walter Kaminsy i Hansjörg Sinn odkryli kolejny typ procesu katalitycznego, który był oparty na metalocenach tzw. sandwiczowych (lub kanapkowych), takich jak np. ferrocen. 24

25 CECHY POLIETYLENU Jego podstawowe właściwości to: wysoka wytrzymałość mechaniczna, wysoka elastyczność (odporność na uderzenia), stabilność wymiarowa (nie pochłania wody), dobre właściwości ślizgowe (samosmarowność), niski współczynnik ślizgowy, redukcja hałasu (tłumienie drgań), fizjologiczna nieszkodliwość, odporność na zarysowania, antystatyczność lub izolacyjność (w zależności od typu) oraz dobre właściwości adhezyjne (możliwość łączenia się powierzchniowego z innymi materiałami). Gdzie go można spotkać? Dzięki swoim właściwościom polietylen znalazł szerokie zastosowanie. Wykonane są z niego wykładziny blatów i stołów stosowanych w przemyśle spożywczym, sortownice, krajalnice, dozowniki, podkłady do wykrawania oraz przecinania, części maszyn mających kontakt z żywnością. Używany jest do wyrobu artykułów gospodarstwa domowego, wykładzin komór i kabin chłodniczych oraz części w urządzeniach chłodniczych. Inne gałęzie przemysłu również wykorzystują polietylen. Wykonuje się z niego m.in. elementy linii transportowych, wykładziny odporne na uderzenia, elementy instalacji uzdatniania wody oraz oczyszczalni ścieków, nisko oraz średnio obciążone części maszyn. Z polietylenu produkuje się również zabawki, takie jak lalki, grzechotki, piłki itp. KODY RECYKLINGU POLIETYLENU Polietylen może i powinien być odzyskiwany z odpadów. Oznaczenia, które są umieszczane na produktach lub na opakowaniach, mają ułatwiać odzyskiwanie polietylenu jako surowca do powtórnego wykorzystania. 25

26 Przykładowe rozsypanki: Zadaniem uczniów jest wybranie prawdziwych danych oraz ułożenie ich w prawidłowym zestawieniu (data, nazwiska naukowców, nazwa związku) H. von Pechman polietylen 1933 R. Dawkins 1998 E. Bamberger CH M. Gibson 2098 F. Tschimer C 2 H R. Gibson 1798 J. Perry C 2 H D. Attenborough W rozsypance dotyczącej właściwości znajduje się więcej niż jedna prawdziwa wiadomość. Są w niej również dane nieprawdziwe. Zadaniem uczniów jest poprawne wybranie właściwości polietylenu. giętki barwny twardy bezbarwny 2098 woskowaty odporny na działanie kwasów 2098 matowy nieodporny na działanie zasad wysoka wytrzymałość łatwo przepuszcza pary substancji organicznych niska wytrzymałość odporny na niską temperaturę Dodatkowe źródła informacji:

27 4 PCW i jego wykorzystanie Scenariusz do wykorzystania na lekcjach biologii, geografii, chemii, fizyki, na godzinie wychowawczej. Cele: : Przekazanie informacji o polichlorku winylu (PCW) i możliwości jego recyklingu Cele kształcenia w kategoriach operacyjnych: Uczeń zapamiętuje: podstawowe wiadomości na temat polichlorku winylu podstawowe pojęcia, takie jak: odpady, surowce wtórne, segregacja odpadów, recykling Uczeń rozumie: swój wpływ na otaczające środowisko Uczeń umie: rozpoznać odpady wykonane z PCW wyjaśnić pojęcia: segregacja odpadów, recykling wyjaśnić znaczenie segregowania odpadów wy: Postawy: Uczeń: współpracuje w grupie jest świadomy, że swym zachowaniem wpływa na obecny i przyszły stan środowiska 27

28 Metody i formy pracy: burza mózgów, pogadanka, praca w grupach Materiały potrzebne do realizacji lekcji: produkty z PCW (w miarę możliwości) lub ich zdjęcia przygotowane kartki z wypisanymi produktami wytworzonymi z polichlorku winylu, a także z innych tworzyw sztucznych dwa kartony brystolu, klej lub magnes (jeżeli mamy do dyspozycji tablicę magnetyczną), może być również zwykła tablica i kolorowa kredazwykła tablica i kolorowa kreda Przebieg zajęć: Przedstawienie tematu i celu lekcji. 1 2 Wprowadzenie do tematu lekcji poprzez zadawanie pytań. (Przykładowe pytania: Co to są odpady? Jak możemy je podzielić? Co to są surowce wtórne?) Przedstawienie tematu pogadanka (informacje o PCW, jego historii i zastosowaniach). Uczniowie dowiadują się, gdzie na co dzień możemy się spotkać z PCW. 3 4 Podział uczniów na dwie-trzy grupy. Rozdanie im kartek z wypisanymi produktami z tworzyw sztucznych. W widocznym miejscu przyczepiamy dwa kartony brystolu; na jednym piszemy nagłówek: Produkty z PCW, na drugim zaś: Inne produkty. Rozdajemy uczniom przygotowane wcześniej kartki z nazwami produktów i prosimy o dopasowanie 28

Odpady nadające się ponownego przetworzenia są odpowiednio oznakowane. Zwracajcie więc uwagę na znaki i symbole umieszczane na opakowaniach

Odpady nadające się ponownego przetworzenia są odpowiednio oznakowane. Zwracajcie więc uwagę na znaki i symbole umieszczane na opakowaniach Odpady nadające się ponownego przetworzenia są odpowiednio oznakowane. Zwracajcie więc uwagę na znaki i symbole umieszczane na opakowaniach JAKIE ZNACZENIE MAJĄ ZNAKI UMIESZCZONE NA OPAKOWANIACH Opakowanie

Bardziej szczegółowo

1. Logo 2. Kody 3. Pojemniki na odpady 4. Co nam daje segregacja śmieci 5. Co robić z odpadami 6. Składowanie 7. Utylizacja 8. Kompostowanie 9.

1. Logo 2. Kody 3. Pojemniki na odpady 4. Co nam daje segregacja śmieci 5. Co robić z odpadami 6. Składowanie 7. Utylizacja 8. Kompostowanie 9. 1. Logo 2. Kody 3. Pojemniki na odpady 4. Co nam daje segregacja śmieci 5. Co robić z odpadami 6. Składowanie 7. Utylizacja 8. Kompostowanie 9. Recykling 10. Zgnieć butelkę 11. Czy wiesz że 12. Używamy

Bardziej szczegółowo

CZY ZASYPIĄ NAS ŚMIECI? CZĘŚĆ II

CZY ZASYPIĄ NAS ŚMIECI? CZĘŚĆ II 5 CZY ZASYPIĄ NAS ŚMIECI? CZĘŚĆ II CELE OGÓLNE: zrozumienie roli człowieka w środowisku przyrodniczym poznanie zagrożeń dla środowiska ze strony człowieka uświadomienie własnej odpowiedzialności za stan

Bardziej szczegółowo

Zakład Gospodarki Odpadami Komunalnymi Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością CENNIK. za przyjęcie i zagospodarowanie odpadów w

Zakład Gospodarki Odpadami Komunalnymi Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością CENNIK. za przyjęcie i zagospodarowanie odpadów w Zakład Gospodarki Odpadami Komunalnymi Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością CENNIK za przyjęcie i zagospodarowanie odpadów w Zakładzie Gospodarki Odpadami Komunalnymi w Rzędowie RIPOK Obowiązuje od

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć - 45 min. Cel ogólny zajęć: Kształtowanie świadomości ekologicznej uczniów związanej z właściwym zagospodarowaniem odpadów.

Scenariusz zajęć - 45 min. Cel ogólny zajęć: Kształtowanie świadomości ekologicznej uczniów związanej z właściwym zagospodarowaniem odpadów. Scenariusz zajęć - 45 min. Grupa wiekowa: Szkoła podstawowa Temat: Jak zostać ekobohaterem? Cel ogólny zajęć: Kształtowanie świadomości ekologicznej uczniów związanej z właściwym zagospodarowaniem odpadów.

Bardziej szczegółowo

ŚRODOWISKO PONAD WSZYSTKO

ŚRODOWISKO PONAD WSZYSTKO ŚRODOWISKO PONAD WSZYSTKO ZASADY EKOLOGICZNE: Co zrobić żeby odpadów było jak najmniej? 1. Nie produkuj nowych odpadów, czyli: Kupuj tylko to, czego naprawdę potrzebujesz. Wybieraj produkty, które nie

Bardziej szczegółowo

Odpady, segregacja, recykling. Powiślańska Regionalna Agencja Zarządzania Energią Kwidzyn 2012

Odpady, segregacja, recykling. Powiślańska Regionalna Agencja Zarządzania Energią Kwidzyn 2012 Odpady, segregacja, recykling Powiślańska Regionalna Agencja Zarządzania Energią Kwidzyn 2012 Obecnie świat jest pokryty odpadami, coraz więcej kupujemy i coraz więcej wyrzucamy. Ilość odpadów rośnie wprost

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć - 45 min

Scenariusz zajęć - 45 min Scenariusz zajęć - 45 min Grupa wiekowa: Szkoła ponadgimnazjalna Temat: ODZYSKAJ - KORZYSTAJ Cel ogólny zajęć: Kształtowanie świadomości ekologicznej uczniów z zakresu gospodarki odpadami. Zapoznanie uczniów

Bardziej szczegółowo

TWORZYWA BIODEGRADOWALNE

TWORZYWA BIODEGRADOWALNE TWORZYWA BIODEGRADOWALNE Opracowały: Joanna Grzegorzek kl. III a TE Katarzyna Kołdras kl. III a TE Tradycyjne tworzywa sztuczne to materiały składające się z polimerów syntetycznych. Większość z nich nie

Bardziej szczegółowo

USTAWA ŚMIECIOWA oraz WYTYCZNE DYREKTYWY 94/62/EEC DOTYCZĄCEJ OPAKOWAŃ I ODPADÓW OPAKOWANIOWYCH. Wyk. Maria Anna Wiercińska

USTAWA ŚMIECIOWA oraz WYTYCZNE DYREKTYWY 94/62/EEC DOTYCZĄCEJ OPAKOWAŃ I ODPADÓW OPAKOWANIOWYCH. Wyk. Maria Anna Wiercińska USTAWA ŚMIECIOWA oraz WYTYCZNE DYREKTYWY 94/62/EEC DOTYCZĄCEJ OPAKOWAŃ I ODPADÓW OPAKOWANIOWYCH Wyk. Maria Anna Wiercińska SPIS TREŚCI 1. PODSTAWOWE POJĘCIA Odpady opakowaniowe Gospodarka odpadami opakowaniowymi

Bardziej szczegółowo

Odzysk i recykling założenia prawne. Opracowanie: Monika Rak i Mateusz Richert

Odzysk i recykling założenia prawne. Opracowanie: Monika Rak i Mateusz Richert Odzysk i recykling założenia prawne Opracowanie: Monika Rak i Mateusz Richert Odzysk Odzysk ( ) jakikolwiek proces, którego wynikiem jest to, aby odpady służyły użytecznemu zastosowaniu przez zastąpienie

Bardziej szczegółowo

TWORZYWA SZTUCZNE. Tworzywa sztuczne - co to takiego?

TWORZYWA SZTUCZNE. Tworzywa sztuczne - co to takiego? TWORZYWA SZTUCZNE Tworzywa sztuczne - co to takiego? To materiały składające się z polimerów syntetycznych (wytworzonych sztucznie przez człowieka i nie występujących w naturze) lub zmodyfikowanych polimerów

Bardziej szczegółowo

Segregacja śmieci jak to robić? Jak segregować odpady komunalne?

Segregacja śmieci jak to robić? Jak segregować odpady komunalne? Segregacja śmieci jak to robić? Jak segregować odpady komunalne? W związku z licznymi wątpliwościami jakie pojawiają się w trakcie segregacji odpadów przez mieszkańców nieruchomości, poniżej przedstawiono

Bardziej szczegółowo

Lokalny ekorozwój. Patrycja Bancerz Aleksandra Rudzińska

Lokalny ekorozwój. Patrycja Bancerz Aleksandra Rudzińska Lokalny ekorozwój { Patrycja Bancerz Aleksandra Rudzińska Spis treści 1. Charakterystyka środowiska Gminy Adamów 2. Ekorozwój w naszej Gminie: Segregacja śmieci Zbiórki makulatury Sprzątanie świata Zbiórka

Bardziej szczegółowo

Selektywna zbiórka odpadów na terenie Gminy Wilków

Selektywna zbiórka odpadów na terenie Gminy Wilków Selektywna zbiórka odpadów na terenie Gminy Wilków Segregacja odpadów, którą proponujemy rozpocząć od wyodrębnienia odpadów szklanych i tzw. frakcji suchej jest pierwszym krokiem do życia w czystym i zadbanym

Bardziej szczegółowo

R O Z P O R Z Ą D Z E N I E MINISTRA ŚRODOWISKA. z dnia... w sprawie oznaczania opakowań.

R O Z P O R Z Ą D Z E N I E MINISTRA ŚRODOWISKA. z dnia... w sprawie oznaczania opakowań. Projekt Z dnia 26 lipca 2002 r. R O Z P O R Z Ą D Z E N I E MINISTRA ŚRODOWISKA z dnia... w sprawie oznaczania opakowań. Na podstawie art. 6 ust. 5 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. o opakowaniach i odpadach

Bardziej szczegółowo

EKOLOGISTYKA Z A J Ę C I A 2 M G R I N Ż. M A G D A L E N A G R A C Z Y K

EKOLOGISTYKA Z A J Ę C I A 2 M G R I N Ż. M A G D A L E N A G R A C Z Y K EKOLOGISTYKA Z A J Ę C I A 2 M G R I N Ż. M A G D A L E N A G R A C Z Y K ĆWICZENIA 2 Charakterystyka wybranej działalności gospodarczej: 1. Stosowane surowce, materiały, półprodukty, wyroby ze szczególnym

Bardziej szczegółowo

Problematyka i nowe obowiązki gmin wynikające z nowelizacji ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Problematyka i nowe obowiązki gmin wynikające z nowelizacji ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach Problematyka i nowe obowiązki gmin wynikające z nowelizacji ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach Opracowanie: Magdalena Walkusz Inspektor ds. ochrony środowiska Anna Lasota Żabińska Podinspektor

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄ DZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia... w sprawie oznaczania opakowań.

ROZPORZĄ DZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia... w sprawie oznaczania opakowań. Projekt z dnia 3 października 2002 r. ROZPORZĄ DZENIE MINISTRA ŚRODOWISKA 1) z dnia... w sprawie oznaczania opakowań. Na podstawie art. 6 ust. 5 ustawy z dnia 11 maja 2001 r. o opakowaniach i odpadach

Bardziej szczegółowo

Do zbiórki makulatury służyć będą worki w kolorze niebieskim z napisem,,makulatura

Do zbiórki makulatury służyć będą worki w kolorze niebieskim z napisem,,makulatura JAK SEGREGOWAĆ ODPADY Mieszkańcy indywidulanych gospodarstw z terenu Gminy Kołaczyce prowadzący selektywną zbiórkę odpadów, zaopatrzeni zostali w worki foliowe, których przeznaczenie będzie określał ich

Bardziej szczegółowo

Zasady optymalnej segregacji

Zasady optymalnej segregacji W trosce o zapewnienie sprawnego dostosowania się do nowych reguł odbioru odpadów komunalnych, które zaczynają obowiązywać od 1 lipca 2013 r. poniżej prezentujemy: Zasady optymalnej segregacji Najlepszym

Bardziej szczegółowo

Proekologiczna instalacja pilotażowa do produkcji emulsji asfaltowych modyfikowanych nanostrukturami z polimerów odpadowych

Proekologiczna instalacja pilotażowa do produkcji emulsji asfaltowych modyfikowanych nanostrukturami z polimerów odpadowych Proekologiczna instalacja pilotażowa do produkcji emulsji asfaltowych modyfikowanych nanostrukturami z polimerów odpadowych Zagospodarowanie odpadów polimerowych przy produkcji nowatorskich emulsji asfaltowych

Bardziej szczegółowo

Recykling moda czy konieczność? Zadbaj o środowisko w gminie, w domu i w szkole. Marta Szczecińska, Kielce 2013 r.

Recykling moda czy konieczność? Zadbaj o środowisko w gminie, w domu i w szkole. Marta Szczecińska, Kielce 2013 r. Recykling moda czy konieczność? Zadbaj o środowisko w gminie, w domu i w szkole Marta Szczecińska, Kielce 2013 r. Światowe trendy: trash art, moda recyklingowa i upcycling Fakty Każdy mieszkaniec Polski

Bardziej szczegółowo

Projekt edukacyjny ko k -wo w jow o n w i n c i y. y.r E R a E k a t k y t wa w c a JA J

Projekt edukacyjny ko k -wo w jow o n w i n c i y. y.r E R a E k a t k y t wa w c a JA J Projekt edukacyjny Eko-wojownicy. REaktywacJA CZYM JEST ODPAD? Odpadem jest każda substancja lub przedmiot, których pozbywasz się, zamierzasz się pozbyć, lub do ich pozbycia się jesteś zobowiązany CO TRAFIA

Bardziej szczegółowo

Tak bardzo kochamy nasze lasy...??? Czyżby - skoro tak je zaśmiecamy!!!

Tak bardzo kochamy nasze lasy...??? Czyżby - skoro tak je zaśmiecamy!!! Odpady czy śmieci? W polskim prawie nie istnieje słowo śmieci, jednak w powszechnym użyciu jest ono nawet częściej stosowane niż słowo odpady. Co jest śmieciem, a co jest odpadem? Czy słowa te można traktować

Bardziej szczegółowo

Dlaczego zmieniono ustawę?

Dlaczego zmieniono ustawę? Dlaczego zmieniono ustawę? Nowe zapisy ustawy mają na celu dostosować gospodarkę odpadami komunalnymi do wymogów Unii Europejskiej. Głównym celem wprowadzanych zmian jest: uszczelnienie systemu wszyscy

Bardziej szczegółowo

Stanowisko Ministerstwa Środowiska w związku z ustalonymi zasadami segregowania odpadów. W związku z zapytaniami ze strony właścicieli nieruchomości

Stanowisko Ministerstwa Środowiska w związku z ustalonymi zasadami segregowania odpadów. W związku z zapytaniami ze strony właścicieli nieruchomości Stanowisko Ministerstwa Środowiska w związku z ustalonymi zasadami segregowania odpadów. W związku z zapytaniami ze strony właścicieli nieruchomości odnośnie ustalonych w gminach zasad segregowania odpadów

Bardziej szczegółowo

Justyna Marcych. Temat: Dlaczego trzeba sprzątać Ziemię? Ogólny cel nauczania: Kształtowanie przyjaznych postaw wobec środowiska przyrodniczego.

Justyna Marcych. Temat: Dlaczego trzeba sprzątać Ziemię? Ogólny cel nauczania: Kształtowanie przyjaznych postaw wobec środowiska przyrodniczego. Justyna Marcych Temat: Dlaczego trzeba sprzątać Ziemię? Ogólny cel nauczania: Kształtowanie przyjaznych postaw wobec środowiska przyrodniczego. Cele operacyjne: Uczeń: odróżnia odpady spożywcze i nieorganiczne,

Bardziej szczegółowo

ROCZNA ANALIZA STANU GOSPODARKI ODPADAMI NA TERENIE MIASTA I GMINY SZCZEBRZESZYN ZA 2014 ROK SZCZEBRZESZYN, KWIECIEŃ 2015 ROK

ROCZNA ANALIZA STANU GOSPODARKI ODPADAMI NA TERENIE MIASTA I GMINY SZCZEBRZESZYN ZA 2014 ROK SZCZEBRZESZYN, KWIECIEŃ 2015 ROK URZĄD MIEJSKI W SZCZEBRZESZYNIE ROCZNA ANALIZA STANU GOSPODARKI ODPADAMI NA TERENIE MIASTA I GMINY SZCZEBRZESZYN ZA 2014 ROK SZCZEBRZESZYN, KWIECIEŃ 2015 ROK Wprowadzenie Cel przygotowania analizy Niniejszy

Bardziej szczegółowo

Podstawowe wytyczne selektywnego zbierania odpadów komunalnych w Gminie Rojewo

Podstawowe wytyczne selektywnego zbierania odpadów komunalnych w Gminie Rojewo Podstawowe wytyczne selektywnego zbierania odpadów komunalnych w Gminie Rojewo KOLOR ŻÓŁTY TWORZYWA SZTUCZNE I OPAKOWANIA Z TWORZYW SZTUCZNYCH, METALE I OPAKOWANIA Z METALI; ZANIM WRZUCISZ OPRÓŻNIJ, ZGNIEĆ

Bardziej szczegółowo

Gospodarka Odpadami na terenie Gminy i Miasta Warta

Gospodarka Odpadami na terenie Gminy i Miasta Warta Gmina i Miasto Warta Gospodarka Odpadami na terenie Gminy i Miasta Warta Nowelizacja ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach z dnia 13 września 1996 roku nałożyła na gminę obowiązek wprowadzenia

Bardziej szczegółowo

CZYSTE ŚRODOWISKO PONAD WSZYSTKO segregujemy odpady

CZYSTE ŚRODOWISKO PONAD WSZYSTKO segregujemy odpady CZYSTE ŚRODOWISKO PONAD WSZYSTKO segregujemy odpady ODPADY Z NASZEGO KOSZA gazety, torebki papierowe, kartony, szklane butelki po napojach, słoiki, butelki i inne opakowania z tworzyw sztucznych, odpady

Bardziej szczegółowo

Scenariusz zajęć dla uczniów z kl. 0-III szkoły podstawowej I. Temat: Jak zostać EcoBohaterem?

Scenariusz zajęć dla uczniów z kl. 0-III szkoły podstawowej I. Temat: Jak zostać EcoBohaterem? Scenariusz zajęć dla uczniów z kl. 0-III szkoły podstawowej I. Temat: Jak zostać EcoBohaterem? II. Cel ogólny: Doskonalenie przez uczniów podczas zajęć umiejętności segregacji odpadów, kształtowanie świadomości

Bardziej szczegółowo

MOŻLIWOŚCI ZASTĄPIENIA PVC EKOLOGICZNYMI MATERIAŁAMI POLIESTROWA ALTERNATYWA

MOŻLIWOŚCI ZASTĄPIENIA PVC EKOLOGICZNYMI MATERIAŁAMI POLIESTROWA ALTERNATYWA MOŻLIWOŚCI ZASTĄPIENIA PVC EKOLOGICZNYMI MATERIAŁAMI POLIESTROWA ALTERNATYWA PRODUKCJA PVC Na etapie produkcji organiczne związki chloru powstają w znacznej ilości podczas procesu syntezy 2-chlorku etylenu

Bardziej szczegółowo

ZBIÓRKA SUROWCÓW WTÓRNYCH

ZBIÓRKA SUROWCÓW WTÓRNYCH ZBIÓRKA SUROWCÓW WTÓRNYCH KONKURS MIĘDZYSZKOLNY BATERIE TWORZYWA SZTUCZNE MAKULATURA PLASTIKOWE NAKRĄTKI ZBIÓRKA SUROWCÓW WTÓRNYCH KONKURS MIĘDZYSZKOLNY CELE I OCZEKIWANE REZULTATY: kształtowanie postaw

Bardziej szczegółowo

PLUSY I MINUSY OPAKOWAŃ GIĘTKICH XXI WIEKU. 50-lecie Wydziału Technologii Żywności SGGW w Warszawie 21.10.2011

PLUSY I MINUSY OPAKOWAŃ GIĘTKICH XXI WIEKU. 50-lecie Wydziału Technologii Żywności SGGW w Warszawie 21.10.2011 PLUSY I MINUSY OPAKOWAŃ GIĘTKICH XXI WIEKU 50-lecie Wydziału Technologii Żywności SGGW w Warszawie 21.10.2011 Mirosław Bohdan Warszawa Al. Jerozolimskie 202 Tel. 22 874 01 45 Fax 22 874 01 47 E-mail:mbohdan@emipak.com.pl

Bardziej szczegółowo

CZY TY TEŻ SEGREGUJESZ ODPADY?

CZY TY TEŻ SEGREGUJESZ ODPADY? CZY TY TEŻ SEGREGUJESZ ODPADY? Zeszyt ćwiczeń wspomagających edukację ekologiczną z zakresu gospodarki odpadami w gimnazjum SUCHE MOKRE Projekt pn. Budowa Zakładu Unieszkodliwiania Odpadów komunalnych

Bardziej szczegółowo

GOSPODARKA ODPADAMI W ŚWIETLE NOWEJ USTAWY O ODPADACH z dnia 14 grudnia 2012r (Dz. U. z 8 stycznia 2013 r., poz. 21)

GOSPODARKA ODPADAMI W ŚWIETLE NOWEJ USTAWY O ODPADACH z dnia 14 grudnia 2012r (Dz. U. z 8 stycznia 2013 r., poz. 21) GOSPODARKA ODPADAMI W ŚWIETLE NOWEJ USTAWY O ODPADACH z dnia 14 grudnia 2012r (Dz. U. z 8 stycznia 2013 r., poz. 21) Władysława Wilusz Kierownik Zespołu Gospodarki Odpadami PRZEPISY PRAWNE USTAWA O ODPADACH

Bardziej szczegółowo

SZKOLNE KOŁO PRZYRODNICZE

SZKOLNE KOŁO PRZYRODNICZE SZKOLNE KOŁO PRZYRODNICZE PROGRAM ZAJĘĆ Kamila Wyleżek ROK SZKOLNY 2015/2016 CHARAKTERYSTYKA PROGRAMU Program zajęć szkolnego koła przyrodniczego przeznaczony jest dla uczniów klas gimnazjum oraz I przysposabiającej

Bardziej szczegółowo

ZASADY GOSPODAROWANIA ODPADAMI KOMUNALNYMI W GMINIE STĘSZEW PRZEPISY PRAWNE

ZASADY GOSPODAROWANIA ODPADAMI KOMUNALNYMI W GMINIE STĘSZEW PRZEPISY PRAWNE ZASADY GOSPODAROWANIA ODPADAMI KOMUNALNYMI W GMINIE STĘSZEW PRZEPISY PRAWNE Przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy

Bardziej szczegółowo

Krajowy Program Gospodarki Odpadami

Krajowy Program Gospodarki Odpadami Krajowy Program Gospodarki Odpadami KPGO został sporządzony jako realizacja przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. Nr 62, poz. 628 oraz z 2002 r. Nr 41, poz. 365 i Nr 113, poz.

Bardziej szczegółowo

dyrektywa z dnia 19 kwietnia 2008 r. 2008/98/WE w sprawie odpadów, tzw. dyrektywa ramowa dyrektywa z dnia 16 lipca 1999 r. 999/31/WE w sprawie składowania odpadów, tzw. dyrektywa składowiskowa Zasady postępowania

Bardziej szczegółowo

POZIOM RECYKLINGU I PRZYGOTOWANIA DO PONOWNEGO UZYCIA (%) GMINA DAMNICA ROK

POZIOM RECYKLINGU I PRZYGOTOWANIA DO PONOWNEGO UZYCIA (%) GMINA DAMNICA ROK GOSPODARKA ODPADAMI Nowy system gospodarowania odpadami komunalnymi na terenie gminy Damnica nie obejmuje właścicieli nieruchomości niezamieszkałych (przedsiębiorstw, warsztatów, szkół, sklepów, budynków

Bardziej szczegółowo

Grupa wiekowa: Temat: Cel ogólny zajęć: Cele szczegółowe: Metody nauczania: Środki dydaktyczne: Przebieg zajęć:

Grupa wiekowa: Temat: Cel ogólny zajęć: Cele szczegółowe: Metody nauczania: Środki dydaktyczne: Przebieg zajęć: Scenariusz zajęć 30 min. Grupa wiekowa: Przedszkole (5 6-latki) Temat: Grzeczne dzieci segregują śmieci Cel ogólny zajęć: Rozwijanie u dziecka świadomości ekologicznej Cele szczegółowe: Dziecko: zna kolory

Bardziej szczegółowo

MATERIAŁ POMOCNICZY DO SCENARIUSZA SEGREGACJA WYśSZA RACJA. Co zbierać?

MATERIAŁ POMOCNICZY DO SCENARIUSZA SEGREGACJA WYśSZA RACJA. Co zbierać? Ośrodek Działań Ekologicznych Źródła Oddział w Warszawie Al. Niepodległości 186 00-608 Warszawa MATERIAŁ POMOCNICZY DO SCENARIUSZA SEGREGACJA WYśSZA RACJA STANDARDY SELEKTYWNEJ ZBIÓRKI ODPADÓW Co zbierać?

Bardziej szczegółowo

Nr lekcji. Liczba godzin. Temat lekcji. Zakres treści. Osiągnięcia ucznia

Nr lekcji. Liczba godzin. Temat lekcji. Zakres treści. Osiągnięcia ucznia Zespół Szkół Nr 5 w Zamościu Etap edukacyjny gimnazjum ZAJĘCIA TECHNICZNE Nauczyciel realizujący: Marzena Mazurek Szczegółowy rozkład materiału II rok nauki (5 godzin) Nr lekcji Temat lekcji Liczba godzin

Bardziej szczegółowo

Jak segregować Segregacja odpadów komunalnych Segregacji podlegają:

Jak segregować Segregacja odpadów komunalnych Segregacji podlegają: Jak segregować Segregacja odpadów komunalnych - czyli śmieci wytwarzanych w gospodarstwach domowych, biurach, urzędach, sklepach itp. polega na zbieraniu do specjalnie oznakowanych pojemników odpadów,

Bardziej szczegółowo

Czym zajmuje się ekologia?

Czym zajmuje się ekologia? Czym zajmuje się ekologia? Klasa: I gimnazjum Data przeprowadzenia lekcji: Prowadzący: Czas trwania lekcji: 45 minut.(jedna jednostka lekcyjna) I. Cele lekcji: a) poznawcze: zna pojęcia: ekologia, recykling,

Bardziej szczegółowo

GOSPODARKA ODPADAMI W GMINIE DĄBROWA BIAŁOSTOCKA

GOSPODARKA ODPADAMI W GMINIE DĄBROWA BIAŁOSTOCKA GOSPODARKA ODPADAMI W GMINIE DĄBROWA BIAŁOSTOCKA DLACZEGO POTRZEBNA JEST REWOLUCJA? Polska wstępując do Unii Europejskiej została zobowiązana do zagospodarowania śmieci zgodnie z unijnymi wytycznymi. Dlatego

Bardziej szczegółowo

Wyzwania w gospodarce odpadami komunalnymi w świetle strategii wyznaczonej w krajowym planie gospodarki odpadami

Wyzwania w gospodarce odpadami komunalnymi w świetle strategii wyznaczonej w krajowym planie gospodarki odpadami Wyzwania w gospodarce odpadami komunalnymi w świetle strategii wyznaczonej w krajowym planie gospodarki odpadami Lidia Sieja Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych Wrocław, marzec 2012 Dyrektywa ramowa

Bardziej szczegółowo

GOSPODARKA ODPADAMI KOMUNALNYMI W WOJEWÓDZTWIE MAZOWIECKIM W 2014 R.

GOSPODARKA ODPADAMI KOMUNALNYMI W WOJEWÓDZTWIE MAZOWIECKIM W 2014 R. URZĄD STATYSTYCZNY W WARSZAWIE ul. 1 Sierpnia 21, 02-134 Warszawa Informacja sygnalna Data opracowania: listopad 2015 r. Kontakt: e-mail:sekretariatuswaw@stat.gov.pl tel. 22 464-23-15 faks 22 846-76-67

Bardziej szczegółowo

System zbiórki i utylizacji odpadów medycznych w Polsce

System zbiórki i utylizacji odpadów medycznych w Polsce System zbiórki i utylizacji odpadów medycznych w Polsce Małgorzata Kędzierska Dept. Higieny Środowiska Główny Inspektorat Sanitarny Warszawa, 30.09.2008 r. Odpady medyczne - odpady powstające w związku

Bardziej szczegółowo

Projekt edukacyjny Lider Lokalnej Ekologii. temat ŚWIADOMY KONSUMENT. Szkoła Podstawowa nr 39 w Gdyni. rok szkolny 2014/2015

Projekt edukacyjny Lider Lokalnej Ekologii. temat ŚWIADOMY KONSUMENT. Szkoła Podstawowa nr 39 w Gdyni. rok szkolny 2014/2015 Projekt edukacyjny Lider Lokalnej Ekologii temat ŚWIADOMY KONSUMENT Szkoła Podstawowa nr 39 w Gdyni koordynator projektu mgr Agata Jurewicz rok szkolny 2014/2015 dyrektor szkoły mgr Sabina Dawidowska Plan

Bardziej szczegółowo

Janina Kawałczewska RCEE Płock

Janina Kawałczewska RCEE Płock Janina Kawałczewska RCEE Płock Konferencja realizowana jest w ramach projektu pn. Region płocki, Kujaw i Ziemi Kutnowskiej regionem świadomych ekologicznie współfinansowanego przez Narodowy Fundusz Ochrony

Bardziej szczegółowo

Praktyczny poradnik: Jak segregować odpady? Wykonały: Dominika Frejek Marta Firmanty

Praktyczny poradnik: Jak segregować odpady? Wykonały: Dominika Frejek Marta Firmanty Praktyczny poradnik: Jak segregować odpady? Wykonały: Dominika Frejek Marta Firmanty Definicje: Recykling - Proces odzyskiwania użytecznych surowców z odpadów. Segregacja - gromadzenie niektórych grup

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z zajęć technicznych dla klasy V do programu nauczania Jak to działa?

Wymagania edukacyjne z zajęć technicznych dla klasy V do programu nauczania Jak to działa? Wymagania edukacyjne z zajęć technicznych dla klasy V do programu nauczania Jak to działa? Temat. Od włókna do ubrania. To takie proste! Pokrowiec na telefon 3. Wszystko o papierze Zagadnienia, materiał

Bardziej szczegółowo

MOŻLIWOŚCI ROZWOJU SPALARNI ODPADÓW W POLSCE

MOŻLIWOŚCI ROZWOJU SPALARNI ODPADÓW W POLSCE MOŻLIWOŚCI ROZWOJU SPALARNI ODPADÓW W POLSCE VI MIĘDZYNARODOWA KONFERENCJA NOWA ENERGIA USER FRIENDLY 2010 Jean-Michel Kaleta Warszawa 18 czerwca 2010 Spis treści Strona Czy można spalać odpady komunalne?

Bardziej szczegółowo

DZIEŃ ZIEMI SCENARIUSZ ZAJĘĆ SKIEROWANY DO UCZNIÓW KLAS GIMNAZJALNYCH U I KLAS SPDP

DZIEŃ ZIEMI SCENARIUSZ ZAJĘĆ SKIEROWANY DO UCZNIÓW KLAS GIMNAZJALNYCH U I KLAS SPDP DZIEŃ ZIEMI SCENARIUSZ ZAJĘĆ SKIEROWANY DO UCZNIÓW KLAS GIMNAZJALNYCH U I KLAS SPDP Prowadzące: Radosława Langer-Skorupa, Agata Oszmaniec Pomoc: wolontariusze z PG1 Termin: 30 kwiecień 2014 r. (środa)

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z przedmiotu zajęcia techniczne dla klasy 6 szkoły podstawowej

Wymagania edukacyjne z przedmiotu zajęcia techniczne dla klasy 6 szkoły podstawowej Wymagania edukacyjne z przedmiotu zajęcia techniczne dla klasy 6 szkoły podstawowej Dział: Materiały włókiennicze 1 Rodzaje materiałów włókienniczych. 2 Pochodzenie i zastosowanie włókien 3 Wyrób tkanin

Bardziej szczegółowo

ZASADY SEGREGACJI ODPADÓW KOMUNALNYCH W PUNKCIE SELEKTYWNEGO ZBIERANIA ODPADÓW KOMUNALNYCH MAKULATURA I PAPIER

ZASADY SEGREGACJI ODPADÓW KOMUNALNYCH W PUNKCIE SELEKTYWNEGO ZBIERANIA ODPADÓW KOMUNALNYCH MAKULATURA I PAPIER ZASADY SEGREGACJI ODPADÓW KOMUNALNYCH W PUNKCIE SELEKTYWNEGO ZBIERANIA ODPADÓW KOMUNALNYCH MAKULATURA I PAPIER gazety i czasopisma katalogi i magazyny prospekty zeszyty papier szkolny i biurowy książki

Bardziej szczegółowo

TEMAT: Czy śmieci to problem? Recykling, to się nam opłaca!

TEMAT: Czy śmieci to problem? Recykling, to się nam opłaca! SCENARIUSZ AKCJI EDUKACYJNEJ RECYKLING TO SIĘ NAM OPŁACA PRZEPROWADZONEJ PRZEZ UCZNIÓW KLASY IIIA I IIIB SZKOŁY PODSTAWOWEJ W RYGLICACH DLA KOLEŻANEK I KOLEGÓW KLAS I - II TEMAT: Czy śmieci to problem?

Bardziej szczegółowo

NOWE ZASADY GOSPODARKI ODPADAMI W GMINIE CEGŁÓW

NOWE ZASADY GOSPODARKI ODPADAMI W GMINIE CEGŁÓW NOWE ZASADY GOSPODARKI ODPADAMI W GMINIE CEGŁÓW PO CO ZMIENIONO USTAWĘ O UTRZYMANIU CZYSTOŚCI I PORZĄDKU W GMINACH? Zmiany w systemie gospodarowania odpadami komunalnymi mają sprawić, że nikomu nie będzie

Bardziej szczegółowo

NOWY SYSTEM GOSPODARKI ODPADAMI KOMUNALNYMI NA TERENIE GMINY DUKLA

NOWY SYSTEM GOSPODARKI ODPADAMI KOMUNALNYMI NA TERENIE GMINY DUKLA NOWY SYSTEM GOSPODARKI ODPADAMI KOMUNALNYMI NA TERENIE GMINY DUKLA OBOWIĄZKI GMINY W ZAKRESIE GOSPODARKI ODPADAMI Gmina musi zapewnić czystość i porządek na swoim terenie tworząc warunki niezbędne do ich

Bardziej szczegółowo

Miejsce termicznych metod przekształcania odpadów w Krajowym Planie Gospodarki Odpadami

Miejsce termicznych metod przekształcania odpadów w Krajowym Planie Gospodarki Odpadami Miejsce termicznych metod przekształcania odpadów w Krajowym Planie Gospodarki Odpadami Doc dr Lidia Sieja INSTYTUT EKOLOGII TERENÓW UPRZEMYSŁOWIONYCH Katowice Bilans odpadów wytworzonych w 2004r Rodzaj

Bardziej szczegółowo

LIDER LOKALNEJ EKOLOGII

LIDER LOKALNEJ EKOLOGII LIDER LOKALNEJ EKOLOGII Temat w edycji 2014/2015 ŚWIADOMY KONSUMENT prowadzony przez Komunalny Związek Gmin Dolina Redy i Chylonki Zespół Szkół nr 9 Szkoła Podstawowa nr 31 ul. Chylońska 227 Gdynia Dyrektor

Bardziej szczegółowo

TME a Środowisko. Co dobrego robimy by chronić nasze środowisko???

TME a Środowisko. Co dobrego robimy by chronić nasze środowisko??? TME a Środowisko Co dobrego robimy by chronić nasze środowisko??? Zapraszamy do zapoznania się z przewodnikiem dotyczącym ochrony środowiska w TME. Mamy nadzieję, że prezentacja przybliży Wszystkim co

Bardziej szczegółowo

Z roku na rok produkujemy coraz więcej śmieci. Zastanawialiśmy się:

Z roku na rok produkujemy coraz więcej śmieci. Zastanawialiśmy się: Z roku na rok produkujemy coraz więcej śmieci. Zastanawialiśmy się: Postanowiliśmy zrealizować projekt w którym oszacujemy ilość śmieci produkowanych w skali rodziny i miasta Żmigród, opiszemy zagrożenia,

Bardziej szczegółowo

Cywilizacja śmieci szansa czy zagrożenie?

Cywilizacja śmieci szansa czy zagrożenie? - Cywilizacja śmieci szansa czy zagrożenie? Recykling odpadów odzysk surowców wtórnych z odpadów komunalnych Tarnów, 12 grudnia 2014 r. Projekt współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego

Bardziej szczegółowo

Analiza stanu gospodarki odpadami komunalnymi na terenie Miasta i Gminy Prabuty za 2014 r. Prabuty 30.04.2015r.

Analiza stanu gospodarki odpadami komunalnymi na terenie Miasta i Gminy Prabuty za 2014 r. Prabuty 30.04.2015r. Analiza stanu gospodarki odpadami komunalnymi na terenie Miasta i Gminy Prabuty za 2014 r. Prabuty 30.04.2015r. Nowy system gospodarki odpadami komunalnymi Celem wprowadzenia zmian w obowiązujących przepisach

Bardziej szczegółowo

Selektywna zbiórka i zagospodarowanie odpadów opakowaniowych w Gminie Miejskiej Kraków. Katowice, dnia 20 kwietnia 2016 r.

Selektywna zbiórka i zagospodarowanie odpadów opakowaniowych w Gminie Miejskiej Kraków. Katowice, dnia 20 kwietnia 2016 r. Selektywna zbiórka i zagospodarowanie odpadów opakowaniowych w Gminie Miejskiej Kraków Katowice, dnia 20 kwietnia 2016 r. W 1906 roku władze Miasta Krakowa powołały Miejski Zakład Oczyszczania, który dał

Bardziej szczegółowo

PSO zajęć technicznych dla klasy V do programu nauczania Jak to działa?

PSO zajęć technicznych dla klasy V do programu nauczania Jak to działa? PSO zajęć technicznych dla klasy V do programu nauczania Jak to działa? Temat Ocena niedostateczna Ocena dopuszczająca ( wym. konieczne) Ocena dostateczna ( wym. podstawowe) Ocena dobra ( wym. rozszerzające)

Bardziej szczegółowo

Segregując odpady dbasz o środowisko!

Segregując odpady dbasz o środowisko! Segregując odpady dbasz o środowisko! Każdy z nas lubi spędzać czas w czystym i miłym otoczeniu. Nie zastanawiamy się jednak co dzieje się z wyrzucanymi przez nas odpadami. Otóż odpady te, po wyselekcjonowaniu

Bardziej szczegółowo

Ekologia Termin znany od 1876 r. Greka: Oikos (dom, życie domowe) i logia (nauka)

Ekologia Termin znany od 1876 r. Greka: Oikos (dom, życie domowe) i logia (nauka) Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekologiczny znaczy trendy Czy opłaca się być eko? Dr Cezary Jastrzębski, mdc@neostrada.pl Wyższa Szkoła Ekonomii i Innowacji w Lublinie 6 maja 2013 r. Ekologia Termin

Bardziej szczegółowo

Punkty selektywnej zbiórki odpadów komunalnych reguluje jedynie kilka przepisów prawa. Brak reglamentacji w tym zakresie daje gminom dużą swobodę w

Punkty selektywnej zbiórki odpadów komunalnych reguluje jedynie kilka przepisów prawa. Brak reglamentacji w tym zakresie daje gminom dużą swobodę w Punkty selektywnej zbiórki odpadów komunalnych reguluje jedynie kilka przepisów prawa. Brak reglamentacji w tym zakresie daje gminom dużą swobodę w kształtowaniu PSZOK-ów. tworzą punkty selektywnego zbierania

Bardziej szczegółowo

Analiza stanu gospodarki odpadami komunalnymi na terenie Gminy Modliborzyce rok 2014

Analiza stanu gospodarki odpadami komunalnymi na terenie Gminy Modliborzyce rok 2014 Analiza stanu gospodarki odpadami komunalnymi na terenie Gminy Modliborzyce rok 2014 2015-04-30 Urząd Miejski w Modliborzycach Wprowadzenie Roczną analizę stanu gospodarki odpadami komunalnymi sporządzono

Bardziej szczegółowo

ORGANIZACJA SYSTEMU ODBIORU ODPADÓW

ORGANIZACJA SYSTEMU ODBIORU ODPADÓW Gospodarka odpadami komunalnymi w gminie Miasto Puławy ORGANIZACJA SYSTEMU ODBIORU ODPADÓW zbiórka odpadów niesegregowanych-do gromadzenia odpadów niesegregowanych w budownictwie wielorodzinnym przeznaczone

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z zajęć technicznych w klasie V. Ocenę dostateczną. który:

Wymagania edukacyjne z zajęć technicznych w klasie V. Ocenę dostateczną. który: Wymagania edukacyjne z zajęć technicznych w klasie V Dział podręcznika Temat lekcji Ocenę dopuszczającą Ocenę dostateczną Ocenę dobrą Ocenę bardzo dobrą otrzymuje uczeń, Ocenę celującą Lekcja organizacyjna.

Bardziej szczegółowo

POLITYKA EKOLOGICZNA PAŃSTWA W LATACH 2009 2012 Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2016. uchwała Sejmu z dnia 22 maja 2009 roku (M.P. 2009.34.501.

POLITYKA EKOLOGICZNA PAŃSTWA W LATACH 2009 2012 Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2016. uchwała Sejmu z dnia 22 maja 2009 roku (M.P. 2009.34.501. POLITYKA EKOLOGICZNA PAŃSTWA W LATACH 2009 2012 Z PERSPEKTYWĄ DO ROKU 2016 uchwała Sejmu z dnia 22 maja 2009 roku (M.P. 2009.34.501.) Proces transformacji ustrojowej Polski nie uwzględniał w swoim planie

Bardziej szczegółowo

Drugie rzeczy życie. Traktor jak żywy! Instrukcja na familyfun.go.com (źródło: http://zycierzeczy.pl/zabawka-z-butelek-pet.html)

Drugie rzeczy życie. Traktor jak żywy! Instrukcja na familyfun.go.com (źródło: http://zycierzeczy.pl/zabawka-z-butelek-pet.html) Drugie rzeczy życie Plastikowe butelki, puszki, kartony, kawałki starych mebli... Choć wydawałoby się, że do niczego się już nie przydadzą, z tych materiałów wciąż można zrobić coś niezwykłego. Bawiąc

Bardziej szczegółowo

Gospodarowanie odpadami komunalnymi w Gminie Szczebrzeszyn

Gospodarowanie odpadami komunalnymi w Gminie Szczebrzeszyn Gospodarowanie odpadami komunalnymi w Gminie Szczebrzeszyn Szanowny Mieszkańcu! Z dniem 01 stycznia 2012 roku weszła w życie znowelizowana ustawa z dnia 13 września 1996 roku o utrzymaniu czystości i porządku

Bardziej szczegółowo

Wszyscy wytwarzamy odpady i wszyscy wspólnie musimy dążyć do właściwego z nimi postępowania

Wszyscy wytwarzamy odpady i wszyscy wspólnie musimy dążyć do właściwego z nimi postępowania Urząd Miejski w Borku Wlkp. ul. Rynek 1, 63-810 Borek Wlkp. tel. 65 571 61 20 www.borekwlkp.pl Wszyscy wytwarzamy odpady i wszyscy wspólnie musimy dążyć do właściwego z nimi postępowania Jakie rodzaje

Bardziej szczegółowo

Podstawowe cele EU Kielce, 27 luty 2013

Podstawowe cele EU Kielce, 27 luty 2013 1 Nowe aspekty systemu zbierania i zagospodarowywania pokonsumpcyjnych odpadów opakowaniowych w świetle polskich zmian legislacyjnych -rola i odpowiedzialnośćproducenta w organizacji zbierania i przetwarzania

Bardziej szczegółowo

Ekologia i Oszczędności

Ekologia i Oszczędności Ekologia i Oszczędności B E L O W N I C E Dlaczego warto w pełni angażować się w recykling odpadów? Chronimy nasze otoczenie i własne zdrowie. Utrzymujemy naturalny stan przyrody. Obniżamy zapotrzebowanie

Bardziej szczegółowo

NA PRODUKTACH ŻYWNOŚCIOWYCH:

NA PRODUKTACH ŻYWNOŚCIOWYCH: EKOZNAKI Każdy z nas na co dzień ma wpływ na ilość oraz rodzaj wytwarzanych przez nasze gospodarstwa domowe odpadów. Do głównych elementów, które o tym decydują są codzienne zakupy. To jakie produkty wybierzemy,

Bardziej szczegółowo

Monika Peplińska. Plan wynikowy z wymaganiami edukacyjnymi przedmiotu zajęcia techniczne dla klasy VI szkoły podstawowej.

Monika Peplińska. Plan wynikowy z wymaganiami edukacyjnymi przedmiotu zajęcia techniczne dla klasy VI szkoły podstawowej. Klasa VIa Monika Peplińska Plan wynikowy z wymaganiami edukacyjnymi przedmiotu zajęcia techniczne dla klasy VI szkoły podstawowej Część techniczna Dział 6. Materiały włókiennicze 6.1 Rodzaje. wymienia

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 30 lipca 2010 r. w sprawie szczegółowego sposobu postępowania z odpadami medycznymi. zamknięcia.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 30 lipca 2010 r. w sprawie szczegółowego sposobu postępowania z odpadami medycznymi. zamknięcia. Dziennik Ustaw Nr 139 11199 Poz. 940 940 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA 1) z dnia 30 lipca 2010 r. w sprawie szczegółowego sposobu postępowania z odpadami medycznymi Na podstawie art. 7 ust. 4 ustawy

Bardziej szczegółowo

Uwaga! Nie trzeba myć kubeczków po jogurtach, opakowań po kosmetykach (chyba, Ŝe znajduje się w nich jeszcze sporo jedzenia)

Uwaga! Nie trzeba myć kubeczków po jogurtach, opakowań po kosmetykach (chyba, Ŝe znajduje się w nich jeszcze sporo jedzenia) Worek Ŝółty tworzywa sztuczne butelki plastikowe (PET) po wodzie i napojach czyste kanistry plastikowe (np. po wodzie demineralizowanej, po spryskiwaczach do szyb do samochodu) folia torebki tzw. reklamówki,

Bardziej szczegółowo

TECHNIK OCHRONY ŚRODOWISKA. Opracowała: mgr inż. Joanna Depta- Ładak

TECHNIK OCHRONY ŚRODOWISKA. Opracowała: mgr inż. Joanna Depta- Ładak TECHNIK OCHRONY ŚRODOWISKA Opracowała: mgr inż. Joanna Depta- Ładak Charakterystyka zawodu Technik ochrony środowiska koordynuje pracę w zakresie ochrony powietrza, wód, powierzchni ziemi, ochrony przed

Bardziej szczegółowo

PRZEGLĄD WSTĘPNY ( ŚRODOWISKOWY ) SZKOŁY DLA EKOROZWOJU

PRZEGLĄD WSTĘPNY ( ŚRODOWISKOWY ) SZKOŁY DLA EKOROZWOJU PRZEGLĄD WSTĘPNY ( ŚRODOWISKOWY ) SZKOŁY DLA EKOROZWOJU SZKOŁA: Miejscowość: Data: Autor: Fundacja Partnerstwo dla Środowiska ul. Św. Krzyża 5/6, 31 028 Kraków Tel./fax.: (012) 430 24 43, e mail: biuro@epce.org.pl

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA PROGRAMOWE DLA KLASY V

WYMAGANIA PROGRAMOWE DLA KLASY V WYMAGANIA PROGRAMOWE DLA KLASY V Temat Zagadnienia, materiał nauczania Wymagania podstawowe Uczeń: ROZDZIAŁ. MATERIAŁY I ICH ZASTOSOWANIE 1. Od włókna do ubrania 2. To takie proste! Pokrowiec na telefon

Bardziej szczegółowo

Szkolny projekt edukacyjny. Nasze dzieci segregują śmieci.

Szkolny projekt edukacyjny. Nasze dzieci segregują śmieci. Szkolny projekt edukacyjny Nasze dzieci segregują śmieci. Co to są odpady? Odpady oznaczają każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do ich pozbycia się jest

Bardziej szczegółowo

LOGISTYKA OPAKOWAŃ -1

LOGISTYKA OPAKOWAŃ -1 LOGISTYKA OPAKOWAŃ -1 Istota logistyki Z punktu widzenia jakości i ekologii, logistyka to filozofia systemów, koncepcji i procesów optymalnego czasowo-przestrzennego przemieszczania towarów i informacji

Bardziej szczegółowo

1. Rozporządzenie określa szczegółowy sposób postępowania z odpadami medycznymi polegający na:

1. Rozporządzenie określa szczegółowy sposób postępowania z odpadami medycznymi polegający na: Dz.U.07.162.1153 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA1) z dnia 23 sierpnia 2007 r. w sprawie szczegółowego sposobu postępowania z odpadami medycznymi (Dz. U. z dnia 8 września 2007 r.) Na podstawie art. 7 ust.

Bardziej szczegółowo

ANALIZA STANU GOSPODARKI ODPADAMI KOMUNALNYMI DLA GMINY KUTNO ZA ROK 2013

ANALIZA STANU GOSPODARKI ODPADAMI KOMUNALNYMI DLA GMINY KUTNO ZA ROK 2013 ANALIZA STANU GOSPODARKI ODPADAMI KOMUNALNYMI DLA GMINY KUTNO ZA ROK 2013 Opracowanie: Magdalena Stobienia Zatwierdził: Marzec 2014 I. Wstęp Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 10 ustawy z dnia 13 września 1996r.

Bardziej szczegółowo

W związku ze zmianą przepisów dotyczących gospodarowania odpadami komunalnymi od 1 lipca 2013 r. rusza nowy system gospodarowania odpadami

W związku ze zmianą przepisów dotyczących gospodarowania odpadami komunalnymi od 1 lipca 2013 r. rusza nowy system gospodarowania odpadami W związku ze zmianą przepisów dotyczących gospodarowania odpadami komunalnymi od 1 lipca 2013 r. rusza nowy system gospodarowania odpadami komunalnymi i zaczynają obowiązywać nowe zasady ich odbioru. Obowiązek

Bardziej szczegółowo

TMT 15. Ekologiczne oddzielanie metali ciężkich od ścieków

TMT 15. Ekologiczne oddzielanie metali ciężkich od ścieków TMT 15 Ekologiczne oddzielanie metali ciężkich od ścieków TMT 15 Ekologiczne oddzielanie metali ciężkich od ścieków Problem: Metale ciężkie zawarte w ściekach Rozwiązniem problemu jest: Strącanie za pomocą

Bardziej szczegółowo

Siła ekobiznesu. Spis treści: E K O L O G I A I B I Z N E S W J E D N Y M M I E J S C U. Siła ekobiznesu nr 1/2014. Odpady opakowaniowe

Siła ekobiznesu. Spis treści: E K O L O G I A I B I Z N E S W J E D N Y M M I E J S C U. Siła ekobiznesu nr 1/2014. Odpady opakowaniowe Nr 1/ 2014 (styczeń) Siła ekobiznesu E K O L O G I A I B I Z N E S W J E D N Y M M I E J S C U Numer 1/ 2014 Spis treści: 2 1 Nr 1/ 2014 (styczeń) Postępowanie z odpadami opakowaniowymi reguluje aktualnie

Bardziej szczegółowo

Przyrodę szanuję śmieci segreguję!

Przyrodę szanuję śmieci segreguję! Przyrodę szanuję śmieci segreguję! SELEKTYWNA ZBIÓRKA ODPADÓW W MIEŚCIE KOLNO PUNKT SELEKTYWNEGO ZBIERANIA ODPADÓW KOMUNALNYCH (PSZOK) Adres: Przedsiębiorstwo Usług Komunalnych w Kolnie, ul. Kolejowa 4a

Bardziej szczegółowo