RAPORT. ODPOWIEDZIALNY BIZNES W POLSCE 100 dobrych przyk adów PODSUMOWANIE. Forum Odpowiedzialnego Biznesu

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "RAPORT. ODPOWIEDZIALNY BIZNES W POLSCE 100 dobrych przyk adów PODSUMOWANIE. Forum Odpowiedzialnego Biznesu"

Transkrypt

1 RAPORT ODPOWIEDZIALNY BIZNES W POLSCE 100 dobrych przyk adów PODSUMOWANIE Forum Odpowiedzialnego Biznesu

2 RAPORT ODPOWIEDZIALNY BIZNES W POLSCE PODSUMOWANIE SPIS TREÂCI Jaki by rok 2004 dla odpowiedzialnego biznesu w Polsce komentarz Forum Odpowiedzialnego Biznesu Kluczowe wnioski z badania co Polacy sàdzà o odpowiedzialnym biznesie? : Akcjonariusze Etyka biznesu Marketing i komunikacja Ochrona Êrodowiska Pracownicy i pracodawcy Zaanga owanie spo eczne Zarzàdzanie Kluczowe wnioski z obszarów tematycznych Najwa niejsze trendy w odpowiedzialnym biznesie w Polsce w 2004 roku.. 9 Raport jest zbiorem ponad 100 dobrych przyk adów firm wybranych spoêród 200 zebranych. Znalaz y si w nim informacje o oko o 130 firmach dzia ajàcych w Polsce. NowoÊcià trzeciej edycji raportu jest uk ad tematyczny przyk adów zosta y zaprezentowane w siedmiu obszarach: Akcjonariusze (7 przyk adów), Etyka biznesu (9), Marketing i komunikacja (15), Ochrona Êrodowiska (13), Pracownicy i pracodawcy (13), Zaanga owanie spo eczne (44) oraz Zarzàdzanie (3). Razem 104 przyk ady. Zaanga owanie spo eczne zdecydowanie wybija si spoêród innych ze wzgl du na du à liczb i ró norodnoêç przyk adów, dlatego ten obszar podzielono na dodatkowe sekcje: Bezpieczeƒstwo ruchu drogowego (8 przyk adów), Edukacja (17), Integracja spo eczna (9), Rozwój regionalny (4) oraz Zdrowie (4). Ka dy z obszarów sk ada si z kilku cz Êci: wst pu, który opisuje merytoryczne podstawy danego obszaru tematycznego, komentarza odpowiada na pytania co wydarzy o si w roku 2004 oraz jakie wyzwania stojà przed odpowiedzialnym biznesem w 2005 roku, przyk adów modelowych wyró niajàce si i godne polecenia dzia ania odpowiedzialne spo ecznie oraz przyk adów firm, które stanowià g ównà cz Êç ka dego obszaru tematycznego. Na stronach raportu obok przyk adów znalaz y si tak e wybrane cytaty z mediów dotyczàce CSR (Corporate Social Responsibility) oraz ciekawostki. Dodatkowo w pierwszej cz Êci raportu zaprezentowano artyku y, które przedstawiajà poglàd Forum Odpowiedzialnego Biznesu na rozwój CSR w Polsce oraz w skrócie podejmujà temat CSR w Unii Europejskiej, ma ych i Êrednich przedsi biorstw w kontekêcie rozwoju CSR i raportowania spo ecznego. W drugiej cz Êci znalaz o si badanie dotyczàce rozumienia zagadnieƒ odpowiedzialnego biznesu przez polskie spo eczeƒstwo, przeprowadzone na zlecenie firmy Danone i Forum Odpowiedzialnego Biznesu. W trzeciej cz Êci raportu pokazano wydarzenia, które mia y miejsce w 2004 roku: konferencje, seminaria, raporty, badania, kodeksy, regulacje, konkursy, kampanie spo eczne oraz publikacje. Zosta y wybrane te wydarzenia, które nie sà bezpoêrednio zwiàzane z zaanga owaniem firm, stanowià jednak wa ny element rozwoju odpowiedzialnego biznesu w Polsce. Raport Odpowiedzialny biznes w Polsce 2004, wydany w lutym 2005 przez Forum Odpowiedzialnego Biznesu, jest podsumowaniem zaanga owania firm w realizacj zasad odpowiedzialnego biznesu oraz inicjatyw organizacji, które kszta tujà warunki do dzia ania firm w tym obszarze w Polsce. Raport ma do odegrania wa nà rol jest materia em, który promuje standardy spo ecznej odpowiedzialnoêci oraz inspiruje przedsi biorstwa do podejmowania dzia aƒ pro spo ecznych. Tegoroczny raport jest ju trzecià edycjà i powsta na podstawie materia ów otrzymanych od firm, organizacji pozarzàdowych, z serwisów prasowych oraz we wspó pracy z Polskim Forum Corporate Governance i Fundacjà Partnerstwo dla Ârodowiska.

3 Jaki by rok 2004 dla odpowiedzialnego biznesu w Polsce? Komentarz Forum Odpowiedzialnego Biznesu KOMENTARZ Rok 2004 up ynà na pewno pod has em edukacji w odpowiedzialnym biznesie wêród ró nych Êrodowisk i gremiów. Debaty i dyskusje na temat odpowiedzialnego biznesu wkroczy y na nowy tor. W wielu Êrodowiskach nie dyskutuje si ju nad tym czy warto odpowiedzialnie prowadziç biznes, ale jak go prowadziç, a poruszane zagadnienia majà coraz bardziej praktyczny wymiar. Widaç wyraênie pewne kierunki zainteresowaƒ infrastruktura etyczna (tajniki etyki), zaanga owanie spo eczne (cykl seminariów dla przedsi biorców) czy marketing (etyczne problemy marketingu). Nareszcie w Polsce, podobnie jak i w innych krajach Unii Europejskiej, poprzez inauguracj Europejskiej Kampanii, debata nt. CSR zacz a równie dotyczyç sektora ma ych i Êrednich przedsi biorstw. Mówiàc o edukacji nie sposób nie podkreêliç tutaj du ej aktywnoêci Êrodowisk studenckich. W wielu miastach odby y si organizowane w aênie przez studentów debaty i seminaria, a sieç organizacji z nami wspó pracujàcych w ramach studenckiej Ligi Odpowiedzialnego Biznesu zacz a si intensywnie rozwijaç w 2004 roku. Czy by ros o nowe pokolenie mened erów, Êwiadomych i zaanga owanych spo ecznie? Warto równie wspomnieç o dwóch innych wydarzeniach w Êwiecie edukacji spo ecznej odpowiedzialnoêci biznesu. Wy sza Szko a Europejska im. J. Tischnera uruchomi a pierwsze w Polsce studia podyplomowe dla mened erów zwiàzane z zagadnieniem odpowiedzialnego biznesu Zarzàdzanie projektami spo ecznymi w firmie. Pierwsza edycja studiów w aênie si zakoƒczy a, a krakowska szko a ju planuje nast pne. Kiedy kolejne uczelnie zdecydujà si uruchomiç podobne kierunki? Byç mo e inspiracjà b dzie konkurs przeznaczony dla polskich uczelni w ramach programu Stowarzyszenia Mened erów w Polsce Etycznie do Europy. Pierwsza edycja cieszy a si dosyç du ym zainteresowaniem uczelni, które licznie nades a y swoje programy nauczania etyki biznesu. Zadaç mo na sobie pytania czy ta ogromna iloêç spotkaƒ i dyskusji wp ywa na ÊwiadomoÊç polskich konsumentów? Czy etyczny i spo ecznie odpowiedzialny biznes mo e liczyç na przychylnoêç klientów w Polsce? Odpowiedê znajdziemy w opublikowanym przez Instytut Spraw Publicznych raporcie z badaƒ ÂwiadomoÊç ekonomiczna spo eczeƒstwa i wizerunek biznesu. Przeprowadzone przez Instytut badania pokazujà w jakim stopniu Polacy sà wra liwi na ró nego rodzaju aspekty spo ecznego zaanga owania firm. Okazuje si, e pozytywnemu nastawieniu wobec firmy i w konsekwencji wyborowi jej produktów sprzyja przede wszystkim jej zaanga owanie w dzia alnoêç spo ecznà. Ponad dwie trzecie ankietowanych (68%) deklaruje, e zdarzy o im si wybraç firm, poniewa cz Êç dochodów ze sprzeda y by a przeznaczona na jakiê wa ny cel spo eczny np. dobroczynny. Mniejszà rol w wyborach konsumenckich odgrywa proekologiczne podejêcie firmy oraz wspieranie przez nià kultury i sportu. Prawie po owa (49%) badanych osób przyznaje, e do zakupu jakiegoê produktu sk oni a jà troska firmy o Êrodowisko naturalne np. poprzez stosowanie opakowaƒ z surowców wtórnych lub nie testowanie produktów na zwierz tach. Czy firmy w Polsce sà gotowe odpowiedzieç pozytywnie na te rosnàce oczekiwania klientów? Coroczny raport Odpowiedzialny biznes w Polsce przygotowywany przez Forum zdaje si jednoznacznie odpowiadaç, e tak. Z roku na rok dostajemy coraz wi cej ciekawych przyk adów: d ugofalowych i innowacyjnych, wspólnych przedsi wzi ç firm z partnerami spo ecznymi. Coraz cz Êciej sà to inicjatywy, które w znaczàcy sposób przyczyniajà si do rozwiàzywania problemów wa nych dla spo eczeƒstwa nie b dàc tylko pomys em na strategi PR firmy. Tegoroczny raport jest tego kolejnym przyk adem. Na usta ciênie si pytanie - skoro jest tak dobrze, to dlaczego jest tak êle? Cz Êç odpowiedzi znajdziemy pewnie podczas codziennej lektury gazet. Kolejna ju afera i komisja Êledcza, raporty o amaniu praw pracowniczych czy nie wywiàzywaniu si firm ze swoich zobowiàzaƒ itd. przyk ady mo na mno yç. Patrzàc na badania przeprowadzone wêród firm widaç dosyç du y rozdêwi k pomi dzy deklaracjami, a faktycznymi dzia aniami firm. W naszym poprzednim raporcie cytowaliêmy badania przeprowadzone wspólnie z Bankiem Âwiatowym. Najbardziej uderzajàcym wynikiem by zdecydowany wzrost wra liwoêci etycznej wêród mened erów. A 99% mened erów uwa a, e wa ne lub nawet bardzo wa ne jest, aby ich firma kierowa a si zasadami etycznymi w swoim dzia aniu. Du a cz Êç z nich jest przekonana, e etyczne dzia anie sprzyja sukcesowi w biznesie, poprzez podnoszenie kultury organizacyjnej wewnàtrz firmy i reputacji na zewnàtrz. Jak takie deklaracje przek adajà si na codziennà praktyk pokazuje raport Centrum Etyki Biznesu, gdzie 2/3 badanych firm deklaruje, e nie prowadzi adnych szkoleƒ z etyki biznesu, a w blisko 80% firmach za standardy etyczne uznaje si normy w w w. o d p o w i e d z i a l n y b i z n e s. p l 2

4 WNIOSKI Z BADANIA zwyczajowe i brak w nich spisanych dokumentów, które regulowa yby te zagadnienia. Skàd wi c pracownicy majà czerpaç wiedz i dobre praktyki? Skàd majà wiedzieç jakie zachowania sà akceptowalne w firmie, a jakich na pewno trzeba unikaç, bo jest to poni ej standardów etycznych? Jak widaç z codziennych doniesieƒ normy zwyczajowe nie sà chyba wystarczajàce. Jest oczywiêcie grupa firm (wed ug badaƒ ok. 30%), w których mened erowie coraz lepiej rozumiejà, e spo eczna odpowiedzialnoêç biznesu to ca oêciowy styl zarzàdzania, który potrzebuje strategii jak ka de inne dzia ania w firmie. Wiedzà równie, e budowanie strategii CSR wymaga zaanga owania wszystkich kluczowych grup, a ju na pewno pracowników, by g oszone zasady faktycznie mog y funkcjonowaç. Czy to jednak wystarczy, aby zrekompensowaç ten negatywny wizerunek biznesu w mediach i w powszechnej percepcji polskiego spo eczeƒstwa? Bo jeêli jest tak, e sà firmy (nawet jeêli to jest tylko cz Êç ca ego sektora biznesu), które post pujà rzetelnie i uczciwie, dbajà o swoje otoczenie i aktywnie wspierajà rozwój spo eczny w Polsce, a z drugiej strony jest rosnàca grupa konsumentów, dla których to ma znaczenie, to jak zrobiç, aby i jedno i drugie sta o si normà? Jak przekonywaç firmy, e uczciwoêç pop aca? Co si musi zmieniç? Odpowiedzi jest pewnie wiele, ale w tej chwili kluczem dla nas jest sprzyjajàcy klimat spo eczny zarówno wewn trzny na poziomie pracowników, jak i zewn trzny w szerokim otoczeniu. Wszyscy chcielibyêmy, aby w Polsce ka demu y o si lepiej, ale wszyscy musimy nad tym pracowaç - razem. Kluczem do sukcesu jest wspó praca, bo w dzisiejszym z o onym Êwiecie nikt samotnie nie jest w stanie zdobywaç szczytów gór. A my potrzebujemy i firm, i ich pracowników, i organizacji, i przedstawicieli mediów, i rzàdu. Pierwsze kroki zosta y ju poczynione. Kilka dni temu uda o si zorganizowaç spotkanie inaugurujàce prace nad za o eniami do wspólnej strategii spo ecznej odpowiedzialnoêci biznesu. Spotkanie z udzia em Pana Wicepremiera Jerzego Hausnera, przedstawicieli kilku ministerstw, najwa niejszych organizacji biznesowych i pozarzàdowych, jak równie mediów, instytucji mi dzynarodowych i oczywiêcie biznesu - jest wa nym pierwszym krokiem. ycz sobie i Paƒstwu, aby rok 2005 pozwoli zrobiç nam kilka kolejnych. Wszystkim jest nam to bardzo potrzebne. Kluczowe wnioski z badania Co Polacy sàdzà o odpowiedzialnym biznesie? Coraz wi cej mówi si na Êwiecie o odpowiedzialnym biznesie oraz o anga owaniu si firm w dzia alnoêç spo ecznà. Zjawisko to obecne ju jakiê czas na Zachodzie, w Polsce jest nowe. Dlatego interesujàce jest jak Polacy postrzegajà odpowiedzialnoêç biznesu i jakie motywy przypisujà firmom podejmujàcym tego typu dzia alnoêç. Aby odpowiedzieç na powy sze pytania na zlecenie firmy Danone i Forum Odpowiedzialnego Biznesu przeprowadzono badanie omnibusowe na ogólnopolskiej reprezentatywnej próbie Polaków (n=1025). Badanie zrealizowa a w dniach Pracownia Badaƒ Spo ecznych w Sopocie. Kluczowe wnioski z badania: - Zdecydowana wi kszoêç Polaków uznaje za odpowiedzialny biznes dzia ania o charakterze etycznym powiàzane z biznesem, czyli uczciwe post powanie wobec pracowników, kontrahentów i klientów (68,8% badanych). - Przypisywane uczciwego post powania biznesowego uczciwoêci kierownictwa (w porównaniu do motywu wynikajàcego z op acalnoêci dla firmy) cz Êciej mo na zaobserwowaç u kobiet, ni u m czyzn. - Odpowiedzialne prowadzenie biznesu jest cz Êciej przypisywane firmom paƒstwowym, ni prywatnym oraz polskim, ni zagranicznym - Osoby cz Êciej przypisujà wi kszà odpowiedzialnoêç typowi firmy, w której sami pracujà: post powanie w sposób odpowiedzialny firmie paƒstwowej cz Êciej przypisujà osoby pracujàce w takiej firmie. I odwrotnie, wi kszà odpowiedzialnoêç firmie prywatnej przypisujà osoby pracujàce w takim typie przedsi biorstwa. w w w. o d p o w i e d z i a l n y b i z n e s. p l 3

5 Akcjonariusze Przyk ady w obszarze Akcjonariusze nie sà bezpoêrednio zwiàzane z firmami najcz Êciej sà to inicjatywy instytucji, którym zale y na tworzeniu warunków rozwoju dobrych praktyk w zakresie adu korporacyjnego w Polsce. Dlatego znalaz y si w nim Nagrody IR Magazine, Zasady Dobrych Praktyk stworzone przez Komitet Dobrych Praktyk przy Gie dzie Papierów WartoÊciowych, ocena adu korporacyjnego przygotowana przez Polski Instytut Dyrektorów oraz ranking nadzoru korporacyjnego przeprowadzony przez Polskie Forum Corporate Governance. Pozosta e przyk ady dotyczà ju firm: Komitety Rady Nadzorczej w Banku Zachodnim WBK oraz zasady adu korporacyjnego w OFE ING NN. Maciej Dzier anowski, Kierownik Obszaru Badawczego w Instytucie Badaƒ nad Gospodarkà Rynkowà, wspó organizator Polskiego Forum Corporate Governance twierdzi, e...w Polsce tematyka nadzoru korporacyjnego nie przyciàga a w roku 2004 tak silnego zainteresowania jak w latach wczeêniejszych i to pomimo procesu modyfikacji gie dowych Dobrych praktyk dla spó ek publicznych. Dobra koniunktura gie dowa sprawi a zapewne, e uwaga bardziej koncentrowa a si na potencjalnych zyskach ni ryzykach zwiàzanych z nadzorem korporacyjnym. Nie by o tak e powa niejszego kryzysu wiarygodnoêci na rynku. Dopiero prze om roku i sprawa gwarancji zatrudnienia i odpraw dla kierownictwa i pracowników spó ek energetycznych pokaza y negatywne efekty niedoceniania wagi i s abej egzekucji nadzoru korporacyjnego tym razem w sektorze spó ek z udzia em skarbu paƒstwa. Dzier anowski uwa a, e problem egzekwowania rzeczywistego stosowania najlepszych praktyk nadzoru korporacyjnego jest jednak szerszy i dotyczy tak e spó ek publicznych notowanych na GPW. (...) Jakkolwiek mo emy pochwaliç si wysokim odsetkiem pozytywnych deklaracji spó ek odnoênie stosowania oficjalnych Dobrych praktyk, to doêwiadczenia IBnGR/PFCG w zakresie ratingu nadzoru korporacyjnego wskazujà, e spó ki bardzo cz sto deklarujà przestrzeganie danej zasady, nawet je eli zamieszczony komentarz Êwiadczy, i dzia ajà niezgodnie z jej duchem. Etyka biznesu Etyka biznesu najbardziej kojarzy si z kodeksami etycznymi i dlatego nie bez powodu w raporcie znalaz y si przyk ady takich kodeksów, np. w International Paper Kwidzyn, Kompanii Piwowarskiej czy rozpocz cie prac nad kodeksem w Elektrociep owniach Wybrze e S.A. Pojawi y si równie kodeksy etyczne zwiàzane z bezpoêrednià dzia alnoêcià firm: np. Canal+ Cyfrowy i jego Karta zasad przyjmowania do emisji reklam adresowanych do dzieci czy Kodeks Etyczny Dziennikarzy w VFP Communication. Warto tu równie wymieniç program Przejrzysta Polska Agory, którego celem jest promowanie uczciwoêci i skutecznoêci w samorzàdach, a który ujmuje temat etyki biznesu szerzej ni tylko w kontekêcie konkretnej firmy. Prof. dr hab. Wojciech Gasparski, Dyrektor Centrum Etyki Biznesu, jednostki wspólnej Instytutu Filozofii i Socjologii PAN oraz Wy szej Szko y Przedsi biorczoêci i Zarzàdzania im. Leona Koêmiƒskiego w Warszawie, podkreêla, e...rzeczpospolita zrobi a w roku 2004 rzecz niezmiernie wa nà dla dzia alnoêci gospodarczej uchwalona zosta a ustawa o swobodzie dzia alnoêci gospodarczej (lipiec 2004 r.) zawierajàca dwa wa ne artyku y traktujàce o uczciwoêci, dobrych obyczajach oraz moralnoêci publicznej: (...) Art. 17. Przedsi biorca wykonuje dzia alnoêç gospodarczà na zasadach uczciwej konkurencji i poszanowania dobrych obyczajów oraz s usznych interesów konsumentów. Art. 18. Przedsi biorca jest obowiàzany spe niaç okreêlone przepisami prawa warunki wykonywania dzia alnoêci gospodarczej, w szczególnoêci dotyczàce ochrony przed zagro eniem ycia, zdrowia ludzkiego i moralnoêci publicznej, a tak e ochrony Êrodowiska. Ponadto opublikowany zosta raport z pierwszych ogólnopolskich badaƒ nad etycznoêcià firm przeprowadzonych na losowej próbie 800 firm. Wyniki badaƒ wskazujà m.in., e nieetycznych zachowaƒ w biznesie mo na uniknàç zawsze (41%), w wi kszoêci przypadków (45%), przeciwnego zdania jest jedynie 13%. - JeÊli tak znaczny procent respondentów jest tego zdania, to nale y udzieliç pomocy przez tworzenie w Polsce infrastruktury etycznej dostarczajàcej elementów wspierajàcych dobre praktyki w dzia alnoêci gospodarczej, twierdzi prof. Gasparski. Badanie zosta o przeprowadzone na zlecenie Zespo u Badawczego Etyki ycia Gospodarczego IFiS PAN przez specjalistyczny Zespó Realizacji Badaƒ IFiS PAN we wspó pracy z TNS OBOP. w w w. o d p o w i e d z i a l n y b i z n e s. p l 4

6 Marketing i komunikacja Pawe Prochenko, prezes Fundacji Komunikacji Spo ecznej uwa a, e...pozytywnà tendencjà minionego roku by o dostosowywanie strategii CSR koncernów mi dzynarodowych do wymagaƒ kulturowych miejscowych rynków. Godne uwagi sà programy korporacyjne nastawione na wspieranie lokalnych dzia aƒ organizacji spo ecznych. Przyk adem mo e byç firma Danone lub HP, które realizujà programy grantowe. Dzi ki temu wspierana jest idea aktywizacji i rozwoju spo eczeƒstwa obywatelskiego. Firmy te otwierajà si na wspó prac i partnerstwo i nie konkurujà o ÊwiadomoÊç odbiorców z organizacjami spo ecznymi. Niestety, wcià sporadycznie realizowane by y kampanie przez firmy w partnerstwie z organizacjami spo ecznymi - twierdzi Prochenko. Do takiej wspó pracy najbardziej przekonane sà firmy z bran y marketingowej i wydawniczej. Wymieniç mo na wiele tego typu inicjatyw, np. kampania IAA - Pij mleko! B dziesz wielki" Praca Gruppy66 Ogilvy dla fundacji KARAN, ClearChannel wspó pracujàcy z fundacjà Nasza Ziemia, Rowland Communication specjalizujàca si w kampaniach na rzecz zwierzàt wraz z fundacjà Pegasus czy Wydzia em Medycyny Weterynaryjnej Uniwersytetu Warmiƒsko- Mazurskiego, Saachi & Saachi z Polskà Akcjà Humanitarnà czy Helpcards, które wspó pracowa o z fundacjà Wspólna Droga. Marketing i komunikacja zawiera sporo, bo a 15 przyk adów. W ramach szeroko rozumianego marketingu spo ecznego firmy wybierajà dwie Êcie ki. Po pierwsze sà to kampanie spo eczne, które coraz cz Êciej sà realizowane we wspó pracy z medium (agencja reklamowa np. Saachi & Saachi, Rowland Communications, grupa wydawnicza - Polskapresse) oraz z organizacjami pozarzàdowymi. Wymieniç tu mo na takie kapanie spo eczne jak: wsparcie PAH przez Aukcje24.pl, Ekologicznie poprosz Clear Chanel Poland, Wioski Dzieci cie CR Media, Akcja36 firmy Lilly Polska, kampania Tata i ja firmy WOMIR-SPA (producenta wody Dobrawa) oraz akcja spo eczna Masz prawo wiedzieç grupy wydawniczej Polskapresse. Druga Êcie kà jest marketing zaanga owany spo ecznie (tzw. CRM Caused Related Marketing), który pozwala firmom jednoczeênie realizowaç cele wewn trzne, np. wy szy wynik ze sprzeda y oraz zewn trzne rozwiàzywanie lub przynajmniej nag aênianie wa nych problemów spo ecznych w Polsce. CRM wykorzystujà du e firmy FMCG - Podziel si posi kiem firmy Danone czy Podaruj dzieciom s oƒce Procter & Gamble i Nareszcie w domu firmy Shell, ale tak e mniejsze, np. firma Cartalia.com i jej akcja Helpcards: yczenia pomagajà tu i teraz. Ochrona Êrodowiska Marketing i komunikacja zawiera sporo, bo a 15 przyk adów. W Ochrona Êrodowiska jest kojarzona jako najstarszy obszar, z którego wywodzi si idea zrównowa onego rozwoju, a który w konsekwencji przeistoczy si w szerzej pojmowany CSR (Corporate Social Responsibility OdpowiedzialnoÊç Spo eczna Biznesu). Przyk ady w tym obszarze charakteryzujà si kompleksowoêcià, mo na powiedzieç, e zawierajà si w nim wszystkie rodzaje dzia aƒ odpowiedzialnych spo ecznie tyle, e dotyczàcà one ochrony Êrodowiska. Dlatego pojawi y si tu przyk ady kampanii marketingowych, np. Rok ubra Banku Pekao S.A., projekt Wodniczka RMC Polska czy konkurs ekologiczny W harmonii z przyrodà firmy Hewlett-Packard. Mo na te znaleêç wiele przyk adów zaanga owania spo ecznego: promocja proekologicznej gospodarki odpadami wêród mieszkaƒców Targówka w Warszawie w ramach projektu EKO Domek firmy IKEA czy program Czyste Êrodowisko komfort na co dzieƒ firmy Metsä Tissue, pog biajàcy edukacj ekologicznà wêród dzieci w regionie gdzie znajduje si firma. Po trzecie w obszarze tym znalaz y si przyk ady dzia aƒ firm, które integrujà partnerów spo ecznych, a same dzielà si swoimi kompetencjami, np. Karta Ziemi Toyoty w Wa brzychu czy Czysty Biznes firmy BP. Po czwarte wreszcie znalaz y si przyk ady firm, które prowadzà polityk pro-êrodowiskowà i zosta y za te dzia ania wyró nione, np. nagroda Panteon Polskiej Ekologii dla DHL Express i Âwiadectwo Czystej Produkcji dla Kompanii Piwowarskiej. Rafa Serafin, Dyrektor Fundacji Partnerstwo dla Ârodowiska podkreêla, e coraz wyraêniej widaç, i firmy próbujà usprawniaç w asnà dzia alnoêç i anga owaç si w swoim bezpoêrednim otoczeniu bàdê oddzia ywaç na swoich klientów i pracowników w sposób trwa y. Przyk ady IKEA i Kompanii Piwowarskiej pokazujà, e jednorazowe projekty i akcyjnoêç ekologiczna przechodzà powoli do historii. Liczà si d ugotrwa e dzia ania, które sà wkomponowane w strategi rozwoju firmy. Wspó praca pomi dzy firmami a organizacjami pozarzàdowymi, samorzàdami oraz innymi partnerami polega coraz rzadziej na transferze funduszy na cele dobroczynne zwiàzane z ochronà Êrodowiska. Przyk ady Ricoha, BP czy te Toyoty pokazujà, e lepiej mo na wykorzystaç Êrodki i wi cej mo na osiàgnàç poprzez wypracowanie formu y trwa ej wspó pracy z partnerami spo ecznymi, która polega na dzieleniu wiedzy, know-how, ryzyka i kosztów realizacji przedsi wzi ç proekologicznych. Wed ug Serafina ciekawym zjawiskiem jest fakt, e wspó praca z organizacjami pozarzàdowymi coraz bardziej opiera si na w w w. o d p o w i e d z i a l n y b i z n e s. p l 5

7 wspólnym pozyskiwaniu Êrodków publicznych i pomocowych na rzecz projektów ekologicznych na szczeblu lokalnym. Najcz Êciej sà to Êrodki, które mogà, ale nie muszà, trafiç do danego regionu bàdê miejscowoêci. Inspirujàcym przyk adem tego zjawiska jest wspó praca Toyota Manufacturing Poland w Wa brzychu, która w àczy a si w program inspirowania i pomagania mieszkaƒcom aktywnie anga owaç si w praktyczne dzia ania na rzecz poprawy przestrzeni publicznych wokó miejscowych szkó. Firma pozyska a licznych partnerów spo ecznych i samorzàdowych, aby wspólnie z nimi pozyskaç Êrodki zewn trzne, a sama skupi a si na dostarczaniu pomocy merytorycznej w zakresie bhp, zarzàdzania projektami oraz prowadzenia kontaktów z mediami. Pracownicy i pracodawcy Sekcja Pracownicy i pracodawcy, choç zawiera 13 przyk adów, to w przypadku 6 programów wolontariatu pracowniczego, opisy sà bardzo rozbudowane. Wynika to zapewne z faktu, e wolontariat jest bardzo szerokim modelem, który mo e spe niaç podwójnà rol - narz dzia HR, które wspiera rozwój i motywacj pracowników oraz elementu zaanga owania spo ecznego firmy. Programy wolontariatu pracowniczego nabierajà charakteru d ugofalowych projektów, które przestajà byç pojedynczymi akcjami bez celów i mierzalnych rezultatów. Pozosta e przyk ady dotyczà wewn trznych rozwiàzaƒ, które majà wp ynàç zarówno na rozwój i motywacj pracowników jak i na efektywnoêç organizacji przyk adem mo e tu byç Forum Pracownika firmy Provident i Interactive Pro Bono firmy Janmedia. Inne dotyczà udogodnieƒ i wsparcia dla pracowników poêrednio lub bezpoêrednio zwiàzanych z firmà np. ubezpieczenie dla konsultantek Avonu oraz wytyczne bezpiecznego u ywania samochodów s u bowych w BP. Joanna Malinowska-Parzyd o, Dyrektor ds. zasobów ludzkich w firmie Presspublica, wydawcy dziennika Rzeczpospolita" oraz wiceprezes Polskiego Stowarzyszenia Zarzàdzania Kadrami zauwa a, e nast puje odejêcie od traktowania pracowników w kategorii kosztów czy zasobów na rzecz postrzegania ich jako kluczowego ogniwa budowania wartoêci przedsi biorstwa. RoÊnie rola innowacyjnoêci i wdra ania nowych produktów jako g ównych motorów konkurencji i metody utrzymania lojalnoêci klientów oraz ludzi stanowiàcych o potencjale firmy, wyraênie wzros o tak e przekonanie o roli strategii wojny o talenty jako jednego z kluczowych czynników sukcesu firmy. Niedawno, gdy Êwiat walczy o talenty, w Polsce s ychaç by o powszechnà rad ; jak si Panu/-i nie podoba praca.... Przyspieszenie wzrostu, inwestycje, zwi kszone tempo dzia ania i walka o lojalnoêç klienta nagle wyostrzy y aspekt ludzki. w w w. o d p o w i e d z i a l n y b i z n e s. p l 6

8 Zaanga owanie spo eczne Oceniajàc globalnie struktur i wielkoêç poszczególnych obszarów tematycznych, widaç wyraêne dysproporcje, które wskazujà na kierunki rozwoju CSR w Polsce. Zdecydowanie najwi kszà sekcjà jest Zaanga owanie spo eczne na 104 przyk ady w ca ym raporcie, w tym obszarze znalaz y si a 44. Jest to prawdopodobnie wynik uto samiania odpowiedzialnoêci spo ecznej ze spo ecznym zaanga owaniem biznesu. Mo na z atwoêcià zauwa yç, e w ramach obszaru Zanga owanie spo eczne znalaz y si w wi kszoêci du e firmy. Jest to zwiàzane z tym, e wcià jeszcze programy te sà kojarzone z olbrzymimi nak adami finansowymi, na które staç tylko du ych. A przecie ma e i Êrednie firmy mogà równie efektywnie wspieraç swoje lokalne spo ecznoêci nie wydajàc du ych pieni dzy, a cz sto dodatkowo czerpaç korzyêci z efektów tego wsparcia. Pawe ukasiak, prezes Akademii Rozwoju Filantropii w Polsce, zauwa a, e Spo eczne zaanga owanie biznesu (Corporate Community Involvement, CCI) jest poj ciem w szym ni spo eczna odpowiedzialnoêç biznesu (Corporate Social Responsibility, CSR). I choç CCI mo e byç cz Êcià szerszej strategii CSR to przez polskie firmy najcz Êciej traktowane jest priorytetowo. Wyodr bnione projekty czy strategie spo ecznego zaanga owania firmy, nawet jeêli wià à si z innymi polami aktywnoêci, nie stanowià pe nej strategii CSR. To wa na konstatacja. CCI ma prawo do samodzielnego istnienia i rozwoju, bowiem poprzez swà medialnoêç jest najcz Êciej zauwa anà dziedzinà CSR i staje si lokomotywà nap dzajàcà zainteresowanie obywateli tà tematykà. Edukacja Obszar Zaanga owania spo ecznego jest na tyle ró norodny, e przyk ady zosta y przedstawione w kilku podsekcjach. Najwi cej programów realizowano w zakresie edukacji. Firmy wykorzystujà swoje mocne strony by wspieraç innych. Przyk adem mo e tu byç Praktyka dla logistyka firmy DHL Express czy programy Telekomunikacji Polskiej S.A. zwiàzane z Internetem. Inne firmy wspierajà ró ne grupy spo eczne wykorzystujàc swoje zasoby finansowe, rzeczowe i ludzkie, jak np. w ramach Pracowni Umiej tnoêci Polskiej Telefonii Cyfrowej i Ikonki frmy Microsoft. Niektóre programy w zakresie edukacji sà bezpoêrednio zwiàzane z podstawowà dzia alnoêcià firmy, np. pomoc Kredyt Banku udzielona ma ym i Êrednim przedsi biorstwom w pozyskiwaniu finansowania z UE czy Soboty z technikà firmy DaimlerChrysler AP. Czasem sà to problemy, które firma identyfikuje po prostu jako wa ne np. Promowanie ludzkich dokonaƒ firmy Prima S.A. oraz program dotyczàcy rozwijania przedsi biorczoêci GZE Vattenfall. Bezpieczeƒstwo ruchu drogowego Innà licznà sekcjà jest Bezpieczeƒstwo ruchu drogowego. Cz Êç firm realizuje programy zwiàzane z bezpieczeƒstwem dzieci na drogach, np. 3M, Alstom, Renault i Statoil. Innym pomys em jest oznakowanie pojazdów wykorzystane w akcji Noc stop firmy BP czy taƒsze taksówki dla kobiet. Integracja spo eczna Kolejnà sekcjà jest Integracja spo eczna firmy definiujà problemy spo eczne i realizujà programy, które majà zapobiec wykluczeniu spo ecznemu integracja zawodowa niepe nosprawnych (Fundacja Integralia), rodzicielstwo zast pcze (Koalicja Ernst & Young), osoby zaka one HIV (GlaxoSmithKline), bezdomnoêç samotnych matek (J.W. Construction), dzieci niepe nosprawne (Prokom) i rehabilitacja osób niepe nosprawnych (PTC). Rozwój regionalny, Zdrowie Pozosta e dwie sekcje to Rozwój regionalny i Zdrowie. W ramach pierwszej z nich firmy realizujà bardzo ciekawe projekty, które wspierajà rozwój regionów, np. poprzez konkursy gminne Banku BISE czy Lig Inicjatyw Powiatowych Citibanku Handlowego S.A. Interesujàcym projektem jest program partnerstwa publiczno-prywatnego, zainicjowany przez PKN Orlen na bazie swoich doêwiadczeƒ firma stworzy a otwarte porozumienie, z którego mogà korzystaç kolejne regiony w Polsce. W ramach obszaru Zdrowie znalaz y si m.in. projekty, które sà bezpoêrednio zwiàzane z dzia alnoêcià firmy np. ksià ka S odkiego nowego ycia firmy Novo Nordisk dotyczàca cukrzycy czy program pro-mineralizacji szkliwa firmy Procter & Gamble. w w w. o d p o w i e d z i a l n y b i z n e s. p l 7

9 Zarzàdzanie Tomasz Do gowski, prof. Szko y G ównej Handlowej, zauwa a, e ÊwiadomoÊç problematyki spo ecznej odpowiedzialnoêci biznesu i etyki biznesu, a zw aszcza potrzeby budowania strategii przedsi biorstwa i zarzàdzania nim z uwzgl dnieniem tych zasad, wreszcie szans zwiàzanych z tego rodzaju strategiami, jest ciàgle niewielka. Dlaczego?(...) Dla wielu spo eczna odpowiedzialnoêç i etyka biznesu to wcià jeszcze nie tyle kwestia szans zwiàzanych z wejêciem w nowy wymiar konkurencyjnoêci, innowacyjnoêci i orientacji na jakoêç, co raczej kosztów i k opotów oraz zb dnego i ma o konstruktywnego moralizowania. Do gowski twierdzi tak e, e spo eczna odpowiedzialnoêç biznesu nie mo e byç w przysz oêci w d ugookresowej strategii przedsi biorstw sprowadzana tylko do sfery zainteresowaƒ dzia u kadr (HRM) i Public Relations. Konieczne jest wi ksze zainteresowanie nià na poziomie CEO. Wskazane jest silniejsze ni dotàd i bardziej konstruktywne zainteresowanie tà problematykà naszych polityków i mediów. Obszar Zarzàdzanie jest najskromniej reprezentowany w raporcie - tylko 3 przyk ady dotyczàce norm raportowania spo ecznego i wymogów dotyczàcych CSR, jakie firmy powinny spe niaç. W Unii Europejskiej zwraca si szczególnà uwag na wprowadzanie zasad CSR do codziennej praktyki biznesowej, by wszystkie obszary tematyczne odpowiedzialnego biznesu tworzy y spójnà ca oêç i by y bazà do stworzenia kompleksowej strategii CSR. Tak ma a liczba przyk adów jest uderzajàca - pokazuje jasno, e firmy w Polsce patrzà na odpowiedzialny biznes raczej przez pryzmat wybranych obszarów, zamiast tworzyç spójnà, kompleksowà strategi i w ten sposób budowaç przewag konkurencyjnà na rynku. Kluczowe wnioski z obszarów tematycznych 1. Prawie po owa przyk adów w raporcie dotyczy zaanga owania spo ecznego (44 na 104). Jest to prawdopodobnie wynik uto samiania odpowiedzialnoêci spo ecznej ze spo ecznym zaanga owaniem biznesu, oraz tego, e zaanga owanie spo eczne biznesu jako zewn trzny wymiar odpowiedzialnego biznesu, jest przez firmy w Polsce dobrze znane i realizowane od wielu lat. Ponadto firmy cz sto rozpoczynajà swoje zaanga owanie spo eczne od programów spo ecznych, poniewa sà one najbardziej widocznym przejawem odpowiedzialnego biznesu, dopiero póêniej zaczynajà myêleç o CSR jako o ca oêciowej strategii. 2. Najmniej dobrych przyk adów w obszarze Zarzàdzanie firmy w Polsce patrzà na CSR raczej przez pryzmat wybranych obszarów, zamiast tworzyç spójnà, kompleksowà strategi i w ten sposób budowaç przewag konkurencyjnà na rynku. Odpowiedzialny biznes jest mniej postrzegany jako wewn trzna strategia poprawy efektywnoêci firmy, a bardziej jako element kreowania wizerunku. 5. Miejsce jednorazowych projektów w zakresie ekologii zajmujà d ugotrwa e dzia ania, które sà wkomponowane w strategi rozwoju firmy. Wspó praca pomi dzy firmami a organizacjami pozarzàdowymi, samorzàdami polega coraz rzadziej na transferze funduszy na cele dobroczynne zwiàzane z ochronà Êrodowiska, a coraz cz Êciej na wypracowaniu formu y trwa ej wspó pracy z partnerami spo ecznymi, polegajàcej na dzieleniu si wiedzà, know-how, ryzykiem i kosztami realizacji przedsi wzi ç proekologicznych. 6. W ramach szeroko rozumianego marketingu spo ecznego firmy wybierajà dwie Êcie ki: kampanie spo eczne, które coraz cz Êciej sà realizowane we wspó pracy z medium oraz z organizacjami pozarzàdowymi oraz marketing zaanga owany spo ecznie (tzw. CRM Caused Related Marketing), który pozwala firmom jednoczeênie realizowaç cele wewn trzne, np. wy szy wynik ze sprzeda y oraz zewn trzne rozwiàzywanie lub przynajmniej nag aênianie wa nych problemów spo ecznych w Polsce. 3. Przyk ady w obszarze Akcjonariusze nie sà bezpoêrednio zwiàzane z firmami najcz Êciej sà to inicjatywy instytucji, którym zale y na tworzeniu warunków rozwoju dobrych praktyk w zakresie adu korporacyjnego w Polsce. 4. Pojawi y si kodeksy etyczne zwiàzane z bezpoêrednià dzia alnoêcià firm: Kodeks Etyczny Dziennikarzy oraz Karta zasad przyjmowania do emisji reklam adresowanych do dzieci. 7. Wzrost zainteresowania tworzeniem programów wolontariatu pracowniczego w firmach jako elementu polityki HR. Programy wolontariatu pracowniczego nabierajà charakteru d ugofalowych projektów, które przestajà byç pojedynczymi akcjami bez celów i mierzalnych rezultatów. w w w. o d p o w i e d z i a l n y b i z n e s. p l 8

10 Najwa niejsze trendy w odpowiedzialnym biznesie w Polsce w 2004 roku 1. Rozwój edukacji CSR Pierwsze w Polsce studia podyplomowe dla mened erów zwiàzane z zagadnieniem odpowiedzialnego biznesu Zarzàdzanie projektami spo ecznymi w firmie uruchomione przez Szko Europejskà im. J. Tischnera Inauguracja Ligi Odpowiedzialnego Biznesu sieci organizacji studenckich organizujàcych cykle seminariów i wydarzeƒ dla studentów zainteresowanych CSR prowadzonych przez Forum we wspó pracy z PricewatehousCoopers Pierwsza edycja konkursu dla uczelni wy szych na programy nauczania etyki biznesu og oszona przez Stowarzyszenie Mened erów w Polsce 2. Ukaza y si raporty i badania na temat etycznoêci firm oraz postaw klientów wobec odpowiedzialnych firm Raport z badaƒ ÂwiadomoÊç ekonomiczna spo eczeƒstwa i wizerunek biznesu opublikowany przez Instytut Spraw Publicznych, odpowiada na pytanie czy etyczny i spo ecznie odpowiedzialny biznes mo e liczyç na przychylnoêç klientów w Polsce Badanie Zespo u Badawczego Etyki ycia Gospodarczego IFiS PAN oraz Centrum Etyki Biznesu WSPIZ im. L. Koêmiƒskiego, dotyczàce etycznoêci firm 3. Rosnàce zainteresowanie konsumentów zachowaniem firm na rynku Wyniki badaƒ przeprowadzonych przez Instytut Spraw Publicznych, z których wynika rosnàca sk onnoêç polskich konsumentów do uwzgl dniania wymiaru etycznego czy spo ecznego zaanga owania firmy przy podejmowaniu decyzji o zakupie danego produktu Zaanga owanie Urz du Ochrony Konkurencji i Konsumentów w promowanie zagadnieƒ odpowiedzialnego biznesu wêród konsumentów 4. Zaanga owanie rzàdu w debat na temat rozwoju idei odpowiedzialnego biznesu w Polsce Inauguracja prac nad za o eniami do strategii spo ecznej odpowiedzialnoêci biznesu w Polsce i stworzenia koalicji promujàcej temat w Polsce 5. Rosnàce zainteresowanie mediów tematem Liczniejsze publikacje w mediach i sta a obecnoêç tematu w postaci specjalnych dodatków (Tygodnik Powszechny) czy cyklicznej rubryki (Gazeta Prawna) Strategia promocji i nagradzania dobrych przyk adów (Filary Polskiej Gospodarki) 6. Wi ksze zainteresowanie zagadnieniem spo ecznej odpowiedzialnoêci w sektorze ma ych i Êrednich przedsi biorstw Konferencje w ramach Kampanii Europejskiej realizowane przez Krajowà Izb Gospodarczà Coraz liczniejsze seminaria i dyskusje na temat warunków i mo liwoêci wdra ania idei odpowiedzialnego biznesu w ma ych i Êrednich firmach Wi ksza iloêç przyk adów ma ych i Êrednich firm w raporcie za rok Rosnàce zainteresowanie organizacji biznesu w tworzenie i promowanie kodeksów i uregulowaƒ bran owych zwiàzanych z odpowiedzialnym biznesem Konferencja Przysz oêç samoregulacji w Polsce i Europie, prezentujàca przyk ady polskich i europejskich regulacji bran owych Kodeksy dobrych praktyk powstajàce coraz cz Êciej w ró nych bran ach gospodarki (np.: PR, deweloperzy) 8. Firmy ch tniej dzielà si swoimi doêwiadczeniami z realizacji projektów i w stosunku do lat poprzednich znacznie atwiej uzyskaç informacje o zaanga owaniu firmy Coraz wi cej firm posiada informacje o swoich projektach i strategii odpowiedzialnego biznesu na stronach internetowych lub umieszcza jako cz Êç sk adowà raportu rocznego w w w. o d p o w i e d z i a l n y b i z n e s. p l 9

11 Forum Odpowiedzialnego Biznesu ul. MyÊliwiecka 10/2, Warszawa, Tel. +48 [22] , Tel./fax: +48 [22] PARTNERZY STRATEGICZNI FORUM:

18,2% 13,6% 9,1% 4,5% przestrzeganie norm etycznych

18,2% 13,6% 9,1% 4,5% przestrzeganie norm etycznych Stowarzyszenie Środowisko dla Niepełnosprawnych Eko Salus zrealizowało kolejny projekt z zakresu społecznej odpowiedzialności biznesu: Zainwestuj w Świat zobacz, że warto, współfinansowany z programu grantowego

Bardziej szczegółowo

społeczna odpowiedzialność biznesu?

społeczna odpowiedzialność biznesu? SPOŁECZNA ODPOWIEDZIALNOŚĆ BIZNESU WARSZTATY DLA NAUCZYCIELI PRZEDSIĘBIORCZOŚCI 31 stycznia 2012 r. dr Justyna Szumniak-Samolej Samolej mgr Maria Roszkowska-Śliż 1. WPROWADZENIE Z czym kojarzy się Państwu

Bardziej szczegółowo

Proces wprowadzania nowo zatrudnionych pracowników

Proces wprowadzania nowo zatrudnionych pracowników Proces wprowadzania nowo zatrudnionych pracowników poradnik dla bezpoêredniego prze o onego wprowadzanego pracownika WZMOCNIENIE ZDOLNOÂCI ADMINISTRACYJNYCH PROJEKT BLIèNIACZY PHARE PL03/IB/OT/06 Proces

Bardziej szczegółowo

Co to jest społeczna odpowiedzialność biznesu (CSR)?

Co to jest społeczna odpowiedzialność biznesu (CSR)? Co to jest społeczna odpowiedzialność biznesu (CSR)? Społeczna odpowiedzialność to etyczne prowadzenie biznesu, zgodne z oczekiwaniami i potrzebami otoczenia firmy, uczciwość w stosunku do interesariuszy.

Bardziej szczegółowo

Normy szansą dla małych przedsiębiorstw. Skutki biznesowe wdrożenia norm z zakresu bezpieczeństwa w małych firmach studium przypadków

Normy szansą dla małych przedsiębiorstw. Skutki biznesowe wdrożenia norm z zakresu bezpieczeństwa w małych firmach studium przypadków IV Ogólnopolska Konferencja Normalizacja w Szkole Temat wiodący Normy wyrównują szanse Łódzkie Centrum Doskonalenia Nauczycieli i Kształcenia Praktycznego Łódź, ul. Kopcińskiego 29 Normy szansą dla małych

Bardziej szczegółowo

JOB TRAININGS POWSTAŁ W ODPOWIEDZI NA ROSNĄCĄ POTRZEBĘ PROFESJONALNEGO KONSULTINGU SZKOLENIOWEGO DEDYKOWANEGO ZESPOŁOM RÓŻNORODNYM.

JOB TRAININGS POWSTAŁ W ODPOWIEDZI NA ROSNĄCĄ POTRZEBĘ PROFESJONALNEGO KONSULTINGU SZKOLENIOWEGO DEDYKOWANEGO ZESPOŁOM RÓŻNORODNYM. JOB TRAININGS POWSTAŁ W ODPOWIEDZI NA ROSNĄCĄ POTRZEBĘ PROFESJONALNEGO KONSULTINGU SZKOLENIOWEGO DEDYKOWANEGO ZESPOŁOM RÓŻNORODNYM. Job Trainings jest częścią Grupy Job. Nasze działania z zakresu zarządzania

Bardziej szczegółowo

Społecznie odpowiedzialni. Strategie społecznej odpowiedzialności w województwie opolskim

Społecznie odpowiedzialni. Strategie społecznej odpowiedzialności w województwie opolskim III Spotkanie Grupy Sterującej Ewaluacją I Monitoringiem Społecznie odpowiedzialni. Strategie społecznej odpowiedzialności w województwie opolskim Badanie w ramach projektu pn. Opolskie Obserwatorium Terytorialne

Bardziej szczegółowo

Zobacz to na własne oczy. Przyszłość już tu jest dzięki rozwiązaniu Cisco TelePresence.

Zobacz to na własne oczy. Przyszłość już tu jest dzięki rozwiązaniu Cisco TelePresence. Informacje dla kadry zarządzającej Zobacz to na własne oczy. Przyszłość już tu jest dzięki rozwiązaniu Cisco TelePresence. 2010 Cisco i/lub firmy powiązane. Wszelkie prawa zastrzeżone. Ten dokument zawiera

Bardziej szczegółowo

Metody wyceny zasobów, źródła informacji o kosztach jednostkowych

Metody wyceny zasobów, źródła informacji o kosztach jednostkowych Metody wyceny zasobów, źródła informacji o kosztach jednostkowych by Antoni Jeżowski, 2013 W celu kalkulacji kosztów realizacji zadania (poszczególnych działań i czynności) konieczne jest przeprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Program Aktywności Lokalnej dla Gminy Michałowice wskazuje na problemy związane

Program Aktywności Lokalnej dla Gminy Michałowice wskazuje na problemy związane Ι. WPROWADZENIE Program Aktywności Lokalnej dla Gminy Michałowice wskazuje na problemy związane z funkcjonowaniem społeczności lokalnych i grup społecznych oraz wyznacza kierunki działań, mających na celu

Bardziej szczegółowo

Klub Absolwenta rozwiązuje, obecnie najpoważniejsze problemy z jakimi spotykają się obecnie młodzi ludzie:

Klub Absolwenta rozwiązuje, obecnie najpoważniejsze problemy z jakimi spotykają się obecnie młodzi ludzie: Klub Absolwenta Klub Absolwenta rozwiązuje, obecnie najpoważniejsze problemy z jakimi spotykają się obecnie młodzi ludzie: Pierwszy, problem wysokiego bezrobocia wśród absolwentów uczelni wyższych (gwarancja

Bardziej szczegółowo

Strategia rozwoju kariery zawodowej - Twój scenariusz (program nagrania).

Strategia rozwoju kariery zawodowej - Twój scenariusz (program nagrania). Strategia rozwoju kariery zawodowej - Twój scenariusz (program nagrania). W momencie gdy jesteś studentem lub świeżym absolwentem to znajdujesz się w dobrym momencie, aby rozpocząć planowanie swojej ścieżki

Bardziej szczegółowo

Aby powsta unikalny obiekt architektury potrzebna jest wizja i ludzie, którzy wcielà jà w ycie. HRK Real Estate & Construction

Aby powsta unikalny obiekt architektury potrzebna jest wizja i ludzie, którzy wcielà jà w ycie. HRK Real Estate & Construction LUDZIE TO FUNDAMENT Aby powsta unikalny obiekt architektury potrzebna jest wizja i ludzie, którzy wcielà jà w ycie. Misjà HRK Real Estate & Construction jest pozyskiwanie specjalistów, którzy stanà si

Bardziej szczegółowo

MANAGER CSR MODUŁY WARSZTATOWE

MANAGER CSR MODUŁY WARSZTATOWE MANAGER CSR MODUŁY WARSZTATOWE WARSZTAT C- A IDEA SPOŁECZNEJ ODPOWIEDZIALNOŚCI BIZNESU. PODSTAWY CSR. Skąd się wziął CSR? Historia społecznej odpowiedzialności biznesu. Koncepcja zrównoważonego rozwoju.

Bardziej szczegółowo

Kraków, 28 października 2008 r.

Kraków, 28 października 2008 r. Możliwości pozyskiwania środków na projekty związane z rynkiem pracy w ramach PO KL Kacper Michna Wojewódzki Urząd d Pracy w Krakowie Kraków, 28 października 2008 r. 1 Działanie anie 6.1 Poprawa dostępu

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN BIURA KARIER EUROPEJSKIEJ WYŻSZEJ SZKOŁY PRAWA I ADMINISTRACJI

REGULAMIN BIURA KARIER EUROPEJSKIEJ WYŻSZEJ SZKOŁY PRAWA I ADMINISTRACJI REGULAMIN BIURA KARIER EUROPEJSKIEJ WYŻSZEJ SZKOŁY PRAWA I ADMINISTRACJI I. POSTANOWIENIA OGÓLNE 1 1. Biuro Karier Europejskiej Wyższej Szkoły Prawa i Administracji w Warszawie, zwane dalej BK EWSPA to

Bardziej szczegółowo

Sergiusz Sawin Innovatika

Sergiusz Sawin Innovatika Podsumowanie cyklu infoseminariów regionalnych: Siedlce, 16 lutego 2011 Płock, 18 lutego 2011 Ostrołęka, 21 lutego 2011 Ciechanów, 23 lutego 2011 Radom, 25 lutego 2011 Sergiusz Sawin Innovatika Projekt

Bardziej szczegółowo

Satysfakcja pracowników 2006

Satysfakcja pracowników 2006 Satysfakcja pracowników 2006 Raport z badania ilościowego Listopad 2006r. www.iibr.pl 1 Spis treści Cel i sposób realizacji badania...... 3 Podsumowanie wyników... 4 Wyniki badania... 7 1. Ogólny poziom

Bardziej szczegółowo

Jak zostać przedsiębiorcą, czyli własna firma za unijne pieniądze Anna Szymańska Wiceprezes Zarządu DGA S.A. Poznań, 20 kwietnia 2016 r.

Jak zostać przedsiębiorcą, czyli własna firma za unijne pieniądze Anna Szymańska Wiceprezes Zarządu DGA S.A. Poznań, 20 kwietnia 2016 r. Jak zostać przedsiębiorcą, czyli własna firma za unijne pieniądze Anna Szymańska Wiceprezes Zarządu DGA S.A. Poznań, 20 kwietnia 2016 r. UWAGA w obecnej perspektywie UE maksymalna kwota dotacji nie przekracza

Bardziej szczegółowo

Gaz łupkowy w województwie pomorskim

Gaz łupkowy w województwie pomorskim Gaz łupkowy w województwie pomorskim 1 Prezentacja wyników badania Samorządów, partnerów Samorządu Województwa Pomorskiego oraz koncesjonariuszy Charakterystyka grup 2 18% 82% Samorządy Partnerzy SWP n=63

Bardziej szczegółowo

Opinie mieszkańców Lubelszczyzny o zmianach klimatu i gazie łupkowym. Raport z badania opinii publicznej

Opinie mieszkańców Lubelszczyzny o zmianach klimatu i gazie łupkowym. Raport z badania opinii publicznej Opinie mieszkańców o zmianach klimatu i gazie łupkowym Raport z badania opinii publicznej Lena Kolarska-Bobińska, członek Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii w Parlamencie Europejskim, Platforma

Bardziej szczegółowo

Europejski Dzień e-aktywności Obywatelskiej

Europejski Dzień e-aktywności Obywatelskiej Europejski Dzień e-aktywności Obywatelskiej Przekaż swoją opinię Unii Europejskiej! Projekt dofinansowany w ramach programu Europa dla Obywateli Unii Europejskiej POWITANIE Dlaczego dobrze, że tu jestem?

Bardziej szczegółowo

Wynagrodzenia i świadczenia pozapłacowe specjalistów

Wynagrodzenia i świadczenia pozapłacowe specjalistów Wynagrodzenia i świadczenia pozapłacowe specjalistów Wynagrodzenia i podwyżki w poszczególnych województwach Średnie podwyżki dla specjalistów zrealizowane w 2010 roku ukształtowały się na poziomie 4,63%.

Bardziej szczegółowo

POWIATOWY PROGRAM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ NA LATA 2011-2013

POWIATOWY PROGRAM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ NA LATA 2011-2013 POWIATOWY PROGRAM AKTYWNOŚCI LOKALNEJ NA LATA 2011-2013 Diagnoza: Pomoc społeczna jest zespołem działań mających na celu wspomaganie osób i rodzin w przezwyciężaniu trudnych sytuacji życiowych, których

Bardziej szczegółowo

1. Od kiedy i gdzie należy złożyć wniosek?

1. Od kiedy i gdzie należy złożyć wniosek? 1. Od kiedy i gdzie należy złożyć wniosek? Wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego będzie można składać w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w Puławach. Wnioski będą przyjmowane od dnia

Bardziej szczegółowo

POWIATOWY URZĄD PRACY

POWIATOWY URZĄD PRACY POWIATOWY URZĄD PRACY ul. Piłsudskiego 33, 33-200 Dąbrowa Tarnowska tel. (0-14 ) 642-31-78 Fax. (0-14) 642-24-78, e-mail: krda@praca.gov.pl Załącznik Nr 3 do Uchwały Nr 5/2015 Powiatowej Rady Rynku Pracy

Bardziej szczegółowo

Za àcznik 1. Uk adanka Prawa dziecka

Za àcznik 1. Uk adanka Prawa dziecka Za àcznik 1. Uk adanka Prawa dziecka Artyku 12. Prawo do wyra ania swoich poglàdów Artyku 13. Swoboda wypowiedzi i informacji Artyku 16. PrywatnoÊç, honor, reputacja Artyku 17. Dost p do informacji i mediów

Bardziej szczegółowo

Jak wdrażanie innowacji w przedsiębiorstwach wpływa na ich bieżącą działalność oraz pozycję rynkową? - przykład FAKRO -

Jak wdrażanie innowacji w przedsiębiorstwach wpływa na ich bieżącą działalność oraz pozycję rynkową? - przykład FAKRO - Jak wdrażanie innowacji w przedsiębiorstwach wpływa na ich bieżącą działalność oraz pozycję rynkową? - przykład FAKRO - Firma FAKRO FAKRO jest prywatna firmą rodzinną powstałą w 1991 r. Właścicielem oraz

Bardziej szczegółowo

Wynagrodzenia a wyniki pracy

Wynagrodzenia a wyniki pracy Wynagrodzenia a wyniki pracy Olech Bestrzyński Kierownik ds. wynagrodzeń - Kompania Piwowarska S.A. Plan Kontekst Kompania Piwowarska jako organizacja oparta na markach Wizja i priorytety strategiczne

Bardziej szczegółowo

Wielkopolski Ośrodek Ekonomii Społecznej - oferta wsparcia i współpracy

Wielkopolski Ośrodek Ekonomii Społecznej - oferta wsparcia i współpracy Strona1 Wielkopolski Ośrodek Ekonomii Społecznej - oferta wsparcia i współpracy Wielkopolski Ośrodek Ekonomii Społecznej (WOES) to Ośrodek Wsparcia Ekonomii Społecznej Wysokiej Jakości akredytowany przez

Bardziej szczegółowo

PR Forum 2007. Badania CAWI i CAPIBUS: 11 października 14 listopada 2007. Przygotowane dla Związku Firm Public Relations. Olga Wagner, MB SMG/KRC

PR Forum 2007. Badania CAWI i CAPIBUS: 11 października 14 listopada 2007. Przygotowane dla Związku Firm Public Relations. Olga Wagner, MB SMG/KRC PR Forum 2007 Badania CAWI i CAPIBUS: 11 października 14 listopada 2007 Przygotowane dla Związku Firm Public Relations Autor: Współpraca: Koordynacja: Olga Wagner, MB SMG/KRC Joanna Delbar, Telma Group

Bardziej szczegółowo

Przedsiębiorstw Energetycznych w świetle II badań ankietowych

Przedsiębiorstw Energetycznych w świetle II badań ankietowych Społeczna Odpowiedzialność Przedsiębiorstw Energetycznych w świetle II badań ankietowych Wstępne wyniki badań II Ogólnopolska Konferencja Odpowiedzialność sektora energetycznego a wyzwania społeczno gospodarcze

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN ZADANIA KONKURENCJI CASE STUDY V OGOLNOPOLSKIEGO KONKURSU BEST EGINEERING COMPETITION 2011

REGULAMIN ZADANIA KONKURENCJI CASE STUDY V OGOLNOPOLSKIEGO KONKURSU BEST EGINEERING COMPETITION 2011 REGULAMIN ZADANIA KONKURENCJI CASE STUDY V OGOLNOPOLSKIEGO KONKURSU BEST EGINEERING COMPETITION 2011 Cel zadania: Zaplanować 20-letni plan rozwoju energetyki elektrycznej w Polsce uwzględniając obecny

Bardziej szczegółowo

PROGRAM NR 2(4)/T/2014 WSPIERANIE AKTYWNOŚCI MIĘDZYNARODOWEJ

PROGRAM NR 2(4)/T/2014 WSPIERANIE AKTYWNOŚCI MIĘDZYNARODOWEJ PROGRAM NR 2(4)/T/2014 WSPIERANIE AKTYWNOŚCI MIĘDZYNARODOWEJ IMiT 2014 1 1. CELE PROGRAMU Program ma na celu podnoszenie kwalifikacji zawodowych artystów tańca oraz doskonalenie kadry pedagogicznej i badawczo-naukowej

Bardziej szczegółowo

1.1. SPIS TREÂCI SEGREGATOR

1.1. SPIS TREÂCI SEGREGATOR Cz Êç 1, rozdzia 1, str. 1 1.1. Spis treêci segregator 1.1. SPIS TREÂCI SEGREGATOR 1. PRZEWODNIK 1.1. Spis treêci segregator 1.2. Spis treêci p yta CD 1.3. Wykaz piktogramów 2. ISO 9000 2.1. Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

Zaproszenie Usługa realizowana w ramach Projektu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości Zarządzanie kompetencjami w MSP

Zaproszenie Usługa realizowana w ramach Projektu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości Zarządzanie kompetencjami w MSP Zaproszenie Usługa realizowana w ramach Projektu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości Zarządzanie kompetencjami w MSP Szanowni Państwo, Mam przyjemność zaprosić Państwa firmę do udziału w Usłudze

Bardziej szczegółowo

Społecznie odpowiedzialne zamówienia publiczne

Społecznie odpowiedzialne zamówienia publiczne Społecznie odpowiedzialne zamówienia publiczne Doświadczenia projektu Lepsza Przyszłość Ekonomii Społecznej Małgorzata Lublińska Warszawa, 19 czerwca 2012 roku Lepsza Przyszłość Ekonomii Społecznej Europejska

Bardziej szczegółowo

Twój rodzaj CV. Jak wybrać odpowiedni rodzaj CV w zależności od doświadczenia i celu zawodowego?

Twój rodzaj CV. Jak wybrać odpowiedni rodzaj CV w zależności od doświadczenia i celu zawodowego? Twój rodzaj CV Jak wybrać odpowiedni rodzaj CV w zależności od doświadczenia i celu zawodowego? Odpowiedz sobie na pytanie: Na czym polega fenomen dobrego CV jakie informacje powinny być widoczne w dokumencie

Bardziej szczegółowo

RAPORT Z EWALUACJI WEWNĘTRZNEJ. w Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w Bełżycach. w roku szkolnym 2013/2014

RAPORT Z EWALUACJI WEWNĘTRZNEJ. w Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w Bełżycach. w roku szkolnym 2013/2014 RAPORT Z EWALUACJI WEWNĘTRZNEJ w Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w Bełżycach w roku szkolnym 2013/2014 WYMAGANIE PLACÓWKA REALIZUJE KONCEPCJĘ PRACY Bełżyce 2014 SPIS TREŚCI: I Cele i zakres ewaluacji

Bardziej szczegółowo

Gospodarka niskoemisyjna rola WFOŚiGW w Gdańsku

Gospodarka niskoemisyjna rola WFOŚiGW w Gdańsku Gospodarka niskoemisyjna rola WFOŚiGW w Gdańsku Źródło: Energa Operator Marcin Gregorowicz Gdańsk 06.05.2016r. WFOŚ finansowanie inwestycji Dofinansowania Pierwszeństwo w finansowaniu projektów inwestycyjnych

Bardziej szczegółowo

Nie racjonalnych powodów dla dopuszczenia GMO w Polsce

Nie racjonalnych powodów dla dopuszczenia GMO w Polsce JANUSZ WOJCIECHOWSKI POSEŁ DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO WICEPRZEWODNICZĄCY KOMISJI ROLNICTWA I ROZWOJU WSI Tekst wystąpienia na Konferencji: "TRADYCYJNE NASIONA - NASZE DZIEDZICTWO I SKARB NARODOWY. Tradycyjne

Bardziej szczegółowo

Wsparcie sektora nauki i innowacyjnych przedsiębiorstw w latach 2014-2020 - załoŝenia krajowego programu operacyjnego Marcin Łata Dyrektor Departamentu Zarządzania Programami Konkurencyjności i Innowacyjności

Bardziej szczegółowo

Efektywna strategia sprzedaży

Efektywna strategia sprzedaży Efektywna strategia sprzedaży F irmy wciąż poszukują metod budowania przewagi rynkowej. Jednym z kluczowych obszarów takiej przewagi jest efektywne zarządzanie siłami sprzedaży. Jak pokazują wyniki badania

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 24.05.2012 r.

Warszawa, 24.05.2012 r. Relacje administracji rz dowej z otoczeniem na przyk adzie dwóch projektów realizowanych przez Departament S by Cywilnej KPRM Warszawa, 24.05.2012 r. Zakres projektów realizowanych przez DSC KPRM W latach

Bardziej szczegółowo

Szkoła Podstawowa nr 1 w Sanoku. Raport z ewaluacji wewnętrznej

Szkoła Podstawowa nr 1 w Sanoku. Raport z ewaluacji wewnętrznej Szkoła Podstawowa nr 1 w Sanoku Raport z ewaluacji wewnętrznej Rok szkolny 2014/2015 Cel ewaluacji: 1. Analizowanie informacji o efektach działalności szkoły w wybranym obszarze. 2. Sformułowanie wniosków

Bardziej szczegółowo

Raport zrównoważonego rozwoju Kompanii Piwowarskiej 2012

Raport zrównoważonego rozwoju Kompanii Piwowarskiej 2012 Raport zrównoważonego rozwoju Kompanii Piwowarskiej 2012 Raport obejmuje dane za rok finansowy F12 (12 miesięcy od 1 kwietnia 2011 r. do 31 marca 2012 r.), chyba że w treści wskazano inaczej. Raport został

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZANIE PROJEKTAMI dr Magdalena Klimczuk-Kochańska

ZARZĄDZANIE PROJEKTAMI dr Magdalena Klimczuk-Kochańska ZARZĄDZANIE PROJEKTAMI dr Magdalena Klimczuk-Kochańska 1. WPROWADZENIE DO ZARZĄDZANIA PROJEKTAMI 1 RODZAJE DZIAŁAŃ REALIZOWANYCH W PRZEDSIĘBIORSTWIE CHARAKTERYSTYKA I RODZAJE DZIAŁAŃ W PRZEDSIĘBIORSTWIE

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z realizacji dzia Rocznego Planu Wspomagania

Sprawozdanie z realizacji dzia Rocznego Planu Wspomagania Za cznik nr 13 Sprawozdanie z realizacji dzia Rocznego Planu Wspomagania w obszarze: Efekty Oferta : Rodzice s partnerami szko y w projekcie: Bezpo rednie wsparcie rozwoju szkó poprzez wdro enie zmodernizowanego

Bardziej szczegółowo

Dlaczego warto inwestować w promocję projektu od chwili jego narodzin

Dlaczego warto inwestować w promocję projektu od chwili jego narodzin Dlaczego warto inwestować w promocję projektu od chwili jego narodzin Aneta Prymaka, Dorota Stojda Dział Informacji i Marketingu Centrum Nauki Kopernik W promocję projektu warto zainwestować w celu: znalezienia

Bardziej szczegółowo

INSTYTUCJE WYMIARU SPRAWIEDLIWOŚCI WARSZAWA, LIPIEC 2000

INSTYTUCJE WYMIARU SPRAWIEDLIWOŚCI WARSZAWA, LIPIEC 2000 CBOS CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-58 - 95, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

Raport_Inter_2009_converted52:Layout 1 4/20/09 1:02 PM Page 18 Ubezpieczenia {

Raport_Inter_2009_converted52:Layout 1 4/20/09 1:02 PM Page 18 Ubezpieczenia { { Ubezpieczenia Klienci InterRisk SA Vienna Insurance Group to zarówno osoby fizyczne, jak firmy, przedsiębiorstwa i szkoły. Oferujemy im ponad 150 produktów ubezpieczeniowych. Nasze ubezpieczenia zapewniają

Bardziej szczegółowo

Budowanie współpracy z organizacjami pozarządowymi. Agnieszka Wróblewska

Budowanie współpracy z organizacjami pozarządowymi. Agnieszka Wróblewska Budowanie współpracy z organizacjami pozarządowymi Agnieszka Wróblewska RAZEM JESTEŚMY NAJSILNIEJSI WDROŻENIE MODELU WSPÓŁPRACY W 6 GMINACH POWIATU ŁUKOWSKIEGO Projekt zakłada wdrażanie na poziomie gminy

Bardziej szczegółowo

Regulamin Konkursu Start up Award 9. Forum Inwestycyjne 20-21 czerwca 2016 r. Tarnów. Organizatorzy Konkursu

Regulamin Konkursu Start up Award 9. Forum Inwestycyjne 20-21 czerwca 2016 r. Tarnów. Organizatorzy Konkursu Regulamin Konkursu Start up Award 9. Forum Inwestycyjne 20-21 czerwca 2016 r. Tarnów 1 Organizatorzy Konkursu 1. Organizatorem Konkursu Start up Award (Konkurs) jest Fundacja Instytut Studiów Wschodnich

Bardziej szczegółowo

Ogólne bezpieczeƒstwo produktów

Ogólne bezpieczeƒstwo produktów Ogólne bezpieczeƒstwo produktów !?! PRODUKT to rzecz ruchoma: nowa lub u ywana, naprawiana lub regenerowana, przeznaczona do u ytku konsumentów lub co do której istnieje prawdopodobieƒstwo, e mo e byç

Bardziej szczegółowo

Spis treêci. Księgarnia PWN: Pod red. Jerzego Olędzkiego i Dariusza Tworzydło - Public relations. Wst p... 11. CZ Âå I. Podstawy public relations

Spis treêci. Księgarnia PWN: Pod red. Jerzego Olędzkiego i Dariusza Tworzydło - Public relations. Wst p... 11. CZ Âå I. Podstawy public relations Księgarnia PWN: Pod red. Jerzego Olędzkiego i Dariusza Tworzydło - Public relations Wst p................................................................................................. 11 CZ Âå I. Podstawy

Bardziej szczegółowo

ZASADY REKLAMOWANIA USŁUG BANKOWYCH

ZASADY REKLAMOWANIA USŁUG BANKOWYCH Załącznik do uchwały KNF z dnia 2 października 2008 r. ZASADY REKLAMOWANIA USŁUG BANKOWYCH Reklama i informacja reklamowa jest istotnym instrumentem komunikowania się z obecnymi jak i potencjalnymi klientami

Bardziej szczegółowo

INSTRUKCJA DLA UCZESTNIKÓW ZAWODÓW ZADANIA

INSTRUKCJA DLA UCZESTNIKÓW ZAWODÓW ZADANIA INSTRUKCJA DLA UCZESTNIKÓW ZAWODÓW 1. Zawody III stopnia trwają 150 min. 2. Arkusz egzaminacyjny składa się z 2 pytań otwartych o charakterze problemowym, 1 pytania opisowego i 1 mini testu składającego

Bardziej szczegółowo

raport z badania przeprowadzonego na zlecenie firmy Danone i Forum Odpowiedzialnego Biznesu

raport z badania przeprowadzonego na zlecenie firmy Danone i Forum Odpowiedzialnego Biznesu Odpowiedzialny biznes to przede wszystkim uczciwe postępowanie raport z badania przeprowadzonego na zlecenie firmy Danone i Forum Odpowiedzialnego Biznesu Współcześnie coraz więcej mówi się na świecie

Bardziej szczegółowo

www.naszanatura2000.pl

www.naszanatura2000.pl 1 Biuro Projektu Stowarzyszenie Tilia ul. Przysiecka 13, 87-100 Toruń Tel./fax: 6 67 60 8 e-mail: tilia@tilia.org.pl www.tilia.org.pl Szkoła Leśna na Barbarce www.szkola-lesna.torun.pl www.naszanatura2000.pl

Bardziej szczegółowo

Oświadczenie o stanie kontroli zarz ądczej Starosty Powiatu Radomszcza ńskiego za rok 2014

Oświadczenie o stanie kontroli zarz ądczej Starosty Powiatu Radomszcza ńskiego za rok 2014 Oświadczenie o stanie kontroli zarz ądczej Starosty Powiatu Radomszcza ńskiego za rok 2014 (rok, za który sk ładane jest o świadczenie) DzialI Jako osoba odpowiedzialna za zapewnienie funkcjonowania adekwatnej,

Bardziej szczegółowo

Fundacja Zielony Przylądek. Brogi 2, 95 082 Dobroń

Fundacja Zielony Przylądek. Brogi 2, 95 082 Dobroń Fundacja Zielony Przylądek Brogi 2, 95 082 Dobroń Sprawozdanie finansowe za okres 01.01.2014 31.12.2014 SPIS TREŚCI: WSTĘP OŚWIADCZENIE I. BILANS II. III. RACHUNEK WYNIKÓW INFORMACJA DODATKOWA 1 OŚWIADCZENIE

Bardziej szczegółowo

Społeczny udział. wtworzeniu lokalnego prawa

Społeczny udział. wtworzeniu lokalnego prawa Projekt wspó finansowany ze Êrodków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Spo ecznego Społeczny udział wtworzeniu lokalnego prawa Lepiej współdecydować niż protestować, gdy już inni podjęli

Bardziej szczegółowo

KOMUNIKATzBADAŃ. Zainteresowanie Konkursem Chopinowskim NR 154/2015 ISSN 2353-5822

KOMUNIKATzBADAŃ. Zainteresowanie Konkursem Chopinowskim NR 154/2015 ISSN 2353-5822 KOMUNIKATzBADAŃ NR 154/2015 ISSN 2353-5822 Zainteresowanie Konkursem Chopinowskim Przedruk i rozpowszechnianie tej publikacji w całości dozwolone wyłącznie za zgodą. Wykorzystanie fragmentów oraz danych

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR IV/20/2015 RADY GMINY PRZELEWICE. z dnia 24 lutego 2015 r.

UCHWAŁA NR IV/20/2015 RADY GMINY PRZELEWICE. z dnia 24 lutego 2015 r. UCHWAŁA NR IV/20/2015 RADY GMINY PRZELEWICE z dnia 24 lutego 2015 r. w sprawie zasad i standardów wzajemnego informowania się jednostek samorządu terytorialnego i organizacji pozarządowych o planach, zamierzeniach

Bardziej szczegółowo

KRAJOWY REJESTR SĄDOWY. Stan na dzień 21.02.2016 godz. 15:49:48 Numer KRS: 0000354958

KRAJOWY REJESTR SĄDOWY. Stan na dzień 21.02.2016 godz. 15:49:48 Numer KRS: 0000354958 Strona 1 z 5 CENTRALNA INFORMACJA KRAJOWEGO REJESTRU SĄDOWEGO KRAJOWY REJESTR SĄDOWY Stan na dzień 21.02.2016 godz. 15:49:48 Numer KRS: 0000354958 Informacja odpowiadająca odpisowi aktualnemu Z REJESTRU

Bardziej szczegółowo

Strategia zarządzania kapitałem ludzkim Biznes społecznie odpowiedzialny (CSR)

Strategia zarządzania kapitałem ludzkim Biznes społecznie odpowiedzialny (CSR) Strategia zarządzania kapitałem ludzkim Biznes społecznie odpowiedzialny (CSR) To koncepcja, według, której firmy dobrowolnie prowadzą działalność uwzględniającą interesy społeczne i ochronę środowiska,

Bardziej szczegółowo

Badanie Kobiety na kierowniczych stanowiskach Polska i świat wyniki

Badanie Kobiety na kierowniczych stanowiskach Polska i świat wyniki Badanie Kobiety na kierowniczych stanowiskach i świat wyniki Badanie Manpower Kobiety na kierowniczych stanowiskach zostało przeprowadzone w lipcu 2008 r. w celu poznania opinii dotyczących kobiet pełniących

Bardziej szczegółowo

Lokalny Program Rewitalizacji Miasta BYCZYNA na lata 2015-2020

Lokalny Program Rewitalizacji Miasta BYCZYNA na lata 2015-2020 Rewitalizacja zgodnie z definicją, jaką podaje słownik języka polskiego to odbudowa zniszczonych budynków lub dzielnic miasta. Samo słowo rewitalizacja z łaciny oznacza re- na powrót + vita- życie = ożywienie

Bardziej szczegółowo

RAPORT. ODPOWIEDZIALNY BIZNES W POLSCE 100 dobrych przyk adów. Forum Odpowiedzialnego Biznesu

RAPORT. ODPOWIEDZIALNY BIZNES W POLSCE 100 dobrych przyk adów. Forum Odpowiedzialnego Biznesu RAPORT ODPOWIEDZIALNY BIZNES W POLSCE 100 dobrych przyk adów Forum Odpowiedzialnego Biznesu Koordynator wydania: Oksana Krzy owska Redakcja: Oksana Krzy owska, Tomasz Potocki Wspó praca: Ma gorzata Greszta,

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego ZAPYTANIE OFERTOWE

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego ZAPYTANIE OFERTOWE Legnica, dnia 22.05.2015r. ZAPYTANIE OFERTOWE na przeprowadzenie audytu zewnętrznego projektu wraz z opracowaniem raportu końcowego audytu w ramach projektu, współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej

Bardziej szczegółowo

ROZPORZÑDZENIE RADY MINISTRÓW. z dnia 18 marca 2009 r. w sprawie wynagradzania pracowników samorzàdowych

ROZPORZÑDZENIE RADY MINISTRÓW. z dnia 18 marca 2009 r. w sprawie wynagradzania pracowników samorzàdowych Dziennik Ustaw Nr 50 4541 Poz. 398 398 ROZPORZÑDZENIE RADY MINISTRÓW z dnia 18 marca 2009 r. w sprawie wynagradzania pracowników samorzàdowych Na podstawie art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE Nr 18/2009 WÓJTA GMINY KOŁCZYGŁOWY z dnia 4 maja 2009 r.

ZARZĄDZENIE Nr 18/2009 WÓJTA GMINY KOŁCZYGŁOWY z dnia 4 maja 2009 r. ZARZĄDZENIE Nr 18/2009 WÓJTA GMINY KOŁCZYGŁOWY z dnia 4 maja 2009 r. w sprawie ustalenia Regulaminu Wynagradzania Pracowników w Urzędzie Gminy w Kołczygłowach Na podstawie art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia

Bardziej szczegółowo

Bezpieczeństwo społeczne

Bezpieczeństwo społeczne Bezpieczeństwo społeczne Potrzeby współczesnego społeczeństwa w zakresie bezpieczeństwa Potrzeba - odczuwany brak czegoś i chęć jego zaspokojenia. W literaturze znana jest hierarchia potrzeb według Maslowa

Bardziej szczegółowo

PROCEDURA PRZEGLĄDU I MONITORINGU KODEKSU ETYCZNEGO PRACOWNIKÓW POWIATOWEGO CENTRUM POMOCY RODZINIE W KOŁOBRZEGU

PROCEDURA PRZEGLĄDU I MONITORINGU KODEKSU ETYCZNEGO PRACOWNIKÓW POWIATOWEGO CENTRUM POMOCY RODZINIE W KOŁOBRZEGU PROCEDURA PRZEGLĄDU I MONITORINGU KODEKSU ETYCZNEGO PRACOWNIKÓW POWIATOWEGO CENTRUM POMOCY RODZI W KOŁOBRZEGU PROCEDURA COROCZNEGO PRZEGLĄDU WEWNĘTRZNEGO I STAŁEGO MONITORINGU KODEKSU ETYCZNEGO PRZEZ PRACOWNIKÓW

Bardziej szczegółowo

Regulamin Zarządu Pogórzańskiego Stowarzyszenia Rozwoju

Regulamin Zarządu Pogórzańskiego Stowarzyszenia Rozwoju Regulamin Zarządu Pogórzańskiego Stowarzyszenia Rozwoju Art.1. 1. Zarząd Pogórzańskiego Stowarzyszenia Rozwoju, zwanego dalej Stowarzyszeniem, składa się z Prezesa, dwóch Wiceprezesów, Skarbnika, Sekretarza

Bardziej szczegółowo

Human Resource. Benchmarking. Saratoga. Kompleksowa analiza kluczowych mierników efektywnoêci HR w Polsce

Human Resource. Benchmarking. Saratoga. Kompleksowa analiza kluczowych mierników efektywnoêci HR w Polsce Human Resource Benchmarking Kompleksowa analiza kluczowych mierników efektywnoêci HR w Polsce Pomiar efektywnoêci Zarzàdzania Kapita em Ludzkim Baza danych najwa niejszych wskaêników efektywnoêci HR Saratoga

Bardziej szczegółowo

Nasz kochany drogi BIK Nasz kochany drogi BIK

Nasz kochany drogi BIK Nasz kochany drogi BIK https://www.obserwatorfinansowy.pl/tematyka/bankowosc/biuro-informacji-kredytowej-bik-koszty-za r Biznes Pulpit Debata Biuro Informacji Kredytowej jest jedyną w swoim rodzaju instytucją na polskim rynku

Bardziej szczegółowo

Raport z badania organizacji członkowskich Federacji MAZOWIA 2009

Raport z badania organizacji członkowskich Federacji MAZOWIA 2009 Badanie przeprowadzono w 2 etapach w I kwartale 2009 roku: rozesłano ankietę do organizacji członkowskich (4 zwroty) i przeprowadzono wywiady z organizacjami członkowskimi ( 14 wywiadów w siedzibach organizacji).

Bardziej szczegółowo

Temat badania: Badanie systemu monitorowania realizacji P FIO 2014-2020

Temat badania: Badanie systemu monitorowania realizacji P FIO 2014-2020 Temat badania: Badanie systemu monitorowania realizacji P FIO 2014-2020 Charakterystyka przedmiotu badania W dniu 27 listopada 2013 r. Rada Ministrów przyjęła Program Fundusz Inicjatyw Obywatelskich na

Bardziej szczegółowo

Polityka informacyjna Braniewsko-Pasłęckiego Banku Spółdzielczego z siedzibą w Pasłęku

Polityka informacyjna Braniewsko-Pasłęckiego Banku Spółdzielczego z siedzibą w Pasłęku Załącznik do Uchwały Zarządu B-PBS z s. w Pasłęku Nr 3/2015 z dn. 15.01.2015r. Zatwierdzone: Uchwała Rady Nadzorczej B-PBS z s. w Pasłęku Nr 5/2015 z dn. 26.02.2015r. Polityka informacyjna Braniewsko-Pasłęckiego

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z II warsztatów

Sprawozdanie z II warsztatów Sprawozdanie z II warsztatów 28 lutego 2015 roku odbyły się drugie warsztaty w ramach projektu realizowanego przez Stowarzyszenie Warnija w partnerstwie z Gminą Olsztyn, Forum Rozwoju Olsztyna OLCAMP,

Bardziej szczegółowo

FUNDACJA EUROPEJSKI INSTYTUT INŻYNIERII BIOMEDYCZNEJ

FUNDACJA EUROPEJSKI INSTYTUT INŻYNIERII BIOMEDYCZNEJ FUNDACJA EUROPEJSKI INSTYTUT INŻYNIERII BIOMEDYCZNEJ (fragment statutu) Celem Fundacji jest: a) tworzenie efektu synergii pomiędzy projektami realizowanymi na poziomie krajowym i w innych regionach; b)

Bardziej szczegółowo

Monitorowanie polityki rozwoju - zadania obserwatoriów

Monitorowanie polityki rozwoju - zadania obserwatoriów Departament Koordynacji Strategii i Polityk Rozwoju Monitorowanie polityki rozwoju - zadania obserwatoriów Agnieszka Dawydzik Dyrektor Departamentu Koordynacji Strategii i Polityk Rozwoju Opole, 10 grudnia

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie projektami. wykład 1 dr inż. Agata Klaus-Rosińska

Zarządzanie projektami. wykład 1 dr inż. Agata Klaus-Rosińska Zarządzanie projektami wykład 1 dr inż. Agata Klaus-Rosińska 1 DEFINICJA PROJEKTU Zbiór działań podejmowanych dla zrealizowania określonego celu i uzyskania konkretnego, wymiernego rezultatu produkt projektu

Bardziej szczegółowo

Oferta Usługa szkoleniowo doradcza z zakresu zarządzania przez kompetencje w MSP

Oferta Usługa szkoleniowo doradcza z zakresu zarządzania przez kompetencje w MSP Usługa szkoleniowo doradcza z zakresu zarządzania przez Szanowni Państwo, Mamy przyjemność zaprosić Państwa firmę do udziału w usłudze szkoleniowodoradczej z zakresu zarządzania kompetencjami w MSP, realizowanej

Bardziej szczegółowo

Piotr Błędowski Instytut Gospodarstwa Społecznego Szkoła Główna Handlowa. Warszawa, 18.11.2010 r.

Piotr Błędowski Instytut Gospodarstwa Społecznego Szkoła Główna Handlowa. Warszawa, 18.11.2010 r. Zadania polityki pomocy społecznej i polityki rynku pracy w zwalczaniu wykluczenia społecznego Piotr Błędowski Instytut Gospodarstwa Społecznego Szkoła Główna Handlowa Warszawa, 18.11.2010 r. Piotr B dowski2010

Bardziej szczegółowo

Analiza wyników sondaŝu na temat zatrudniania osób niepełnosprawnych

Analiza wyników sondaŝu na temat zatrudniania osób niepełnosprawnych Analiza wyników sondaŝu na temat zatrudniania osób niepełnosprawnych Celem badania było pozyskanie informacji wśród pracodawców na temat czynników oraz barier w zatrudnianiu osób niepełnosprawnych w firmach,

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR X/143/2015 RADY MIEJSKIEJ WAŁBRZYCHA. z dnia 27 sierpnia 2015 r. w sprawie utworzenia Zakładu Aktywności Zawodowej Victoria w Wałbrzychu

UCHWAŁA NR X/143/2015 RADY MIEJSKIEJ WAŁBRZYCHA. z dnia 27 sierpnia 2015 r. w sprawie utworzenia Zakładu Aktywności Zawodowej Victoria w Wałbrzychu UCHWAŁA NR X/143/2015 RADY MIEJSKIEJ WAŁBRZYCHA z dnia 27 sierpnia 2015 r. w sprawie utworzenia Zakładu Aktywności Zawodowej Victoria w Wałbrzychu Na podstawie art. 18 ust 2 pkt 9 lit. h ustawy z dnia

Bardziej szczegółowo

PROGRAM PRAKTYKI ZAWODOWEJ. Kierunek studiów: PSYCHOLOGIA. Edycja 2014

PROGRAM PRAKTYKI ZAWODOWEJ. Kierunek studiów: PSYCHOLOGIA. Edycja 2014 PROGRAM PRAKTYKI ZAWODOWEJ Kierunek studiów: PSYCHOLOGIA Specjalność: PSYCHOLOGIA DIALOGU MIĘDZYLUDZKIEGO Studia: STACJONARNE/ NIESTACJONARNE I. ORGANIZACJA PRAKTYKI Edycja 2014 1. Praktyka zawodowa na

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WSPÓŁPRACY GMINY STASZÓW Z ORGANIZACJAMI POZARZĄDOWYMI ORAZ PODMIOTAMI PROWADZĄCYMI DZIAŁALNOŚĆ POśYTKU PUBLICZNEGO NA ROK 2009

PROGRAM WSPÓŁPRACY GMINY STASZÓW Z ORGANIZACJAMI POZARZĄDOWYMI ORAZ PODMIOTAMI PROWADZĄCYMI DZIAŁALNOŚĆ POśYTKU PUBLICZNEGO NA ROK 2009 Załącznik Nr 1 do uchwały Nr XLIII/356/08 Rady Miejskiej w Staszowie z dnia 23. 12.2008r sprawie przyjęcia Programu współpracy Gminy Staszów z organizacjami pozarządowymi oraz podmiotami prowadzącymi działalność

Bardziej szczegółowo

Regulamin Programu Ambasadorów Kongresów Polskich

Regulamin Programu Ambasadorów Kongresów Polskich Regulamin Programu Ambasadorów Kongresów Polskich 1. W oparciu o inicjatywę Stowarzyszenia Konferencje i Kongresy w Polsce (SKKP) oraz zadania statutowe Polskiej Organizacji Turystycznej (POT) i działającego

Bardziej szczegółowo

Główne wyniki badania

Główne wyniki badania 1 Nota metodologiczna Badanie Opinia publiczna na temat ubezpieczeń przeprowadzono w Centrum badania Opinii Społecznej na zlecenie Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w dniach od 13 do 17 maja 2004

Bardziej szczegółowo

A. Kwestie przekrojowe

A. Kwestie przekrojowe Propozycje i postulaty kujawsko-pomorskich organizacji pozarządowych do Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Kujawsko-Pomorskiego 2014-2020 Sierpień 2013 roku Wskazane poniżej postulaty i propozycje

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN KOMISJI ETYKI BANKOWEJ

REGULAMIN KOMISJI ETYKI BANKOWEJ REGULAMIN KOMISJI ETYKI BANKOWEJ Warszawa kwiecień 2013 Przyjęty na XXV Walnym Zgromadzeniu ZBP w dniu 18 kwietnia 2013 r. 1. Komisja Etyki Bankowej, zwana dalej Komisją, działa przy Związku Banków Polskich

Bardziej szczegółowo

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ

CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ CENTRUM BADANIA OPINII SPOŁECZNEJ SEKRETARIAT OŚRODEK INFORMACJI 629-35 - 69, 628-37 - 04 693-46 - 92, 625-76 - 23 UL. ŻURAWIA 4A, SKR. PT.24 00-503 W A R S Z A W A TELEFAX 629-40 - 89 INTERNET http://www.cbos.pl

Bardziej szczegółowo

POSTANOWIENIE. SSN Jerzy Kwaśniewski

POSTANOWIENIE. SSN Jerzy Kwaśniewski Sygn. akt III SK 45/11 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w składzie : Dnia 22 maja 2012 r. SSN Jerzy Kwaśniewski w sprawie z powództwa Polskiego Związku Firm Deweloperskich przeciwko Prezesowi Urzędu Ochrony

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XLI/447/2013 RADY MIEJSKIEJ GÓRY KALWARII. z dnia 28 maja 2013 r.

UCHWAŁA NR XLI/447/2013 RADY MIEJSKIEJ GÓRY KALWARII. z dnia 28 maja 2013 r. UCHWAŁA NR XLI/447/2013 RADY MIEJSKIEJ GÓRY KALWARII z dnia 28 maja 2013 r. w sprawie przyjęcia programu działań wspierających rodziny wielodzietne zamieszkałe na terenie Gminy Góra Kalwaria Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Formularz F-4.2.3-01-01-01 Druk firmowy Nr wydania: 03 Data wydania: 22-09-2014

Formularz F-4.2.3-01-01-01 Druk firmowy Nr wydania: 03 Data wydania: 22-09-2014 Instrument: Realizacja niektórych przedsięwzięć w zakresie promocji i wspierania eksportu lub sprzedaży na rynku wewnętrznym UE ( PRZEDSIĘWZIĘCIA PROMOCYJNE ). Cel główny wsparcia Wymagania Udzielanie

Bardziej szczegółowo

DZENIE RADY MINISTRÓW

DZENIE RADY MINISTRÓW Dz. U. 2007 Nr 210, poz. 1522 ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW z dnia 31 października 2007 r. w sprawie udzielania pomocy de minimis na uzyskanie certyfikatu wyrobu wymaganego na rynkach zagranicznych Na

Bardziej szczegółowo