Publikacja sfinansowana ze środków Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego i Samorządu Województwa Kujawsko-Pomorskiego

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Publikacja sfinansowana ze środków Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego i Samorządu Województwa Kujawsko-Pomorskiego"

Transkrypt

1 Publikacja sfinansowana ze środków Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego i Samorządu Województwa Kujawsko-Pomorskiego

2 Bydgoski Festiwal Nauki szansa na wywoływanie pozadanych zmian edukacyjnych Zmiany, które zachodzą w Polsce, stawiają przed edukacją narodową nowe wymagania. Chęć sprostania im powoduje w edukacji, a zwłaszcza w naukach o niej, liczne debaty. Ich uczestnicy domagają się takiego systemu edukacji narodowej, który charakteryzuje wysoka efektywność. Podstawowym zadaniem edukacji i nauk o niej jest wywoływanie pożądanych zmian w osobowości dzieci, młodzieży i dorosłych. Tęsknota za zmianą, której się pożąda jest zdaniem Kazimierza Denka intrygującym przejawem ducha nauczyciela, począwszy od przedszkola, a skończywszy na uniwersytecie. Znajdujemy w niej miejsce dla wyobraźni, niecierpliwości i marzeń o prawdzie, dobru i pięknie osobistym i społecznym. Jeśli towarzyszy temu mądrość i wola czynu, wówczas zamierzona zmiana zaczyna przybierać realne kształty (2010). Zatem edukacja pojmowana jako istotny składnik, a zarazem narzędzie kształtowania społecznego i jednostkowego życia, wymaga nieustannego czuwania nad przebiegiem i skutkami wywoływanych zmian. To czuwanie to nic innego jak obserwowanie, kontrolowanie, wartościowanie i korygowanie podejmowanych działań. Wojciech Kojs uważa, że to także badanie zapotrzebowania na określone wiadomości, umiejętności i postawy oraz przygotowanie działań umożliwiających nie tylko zaspokajanie tych potrzeb, ale także ich kształtowanie (2010). Zapewne takie możliwości mają uczelnie wyższe, które odgrywają zasadniczą rolę dla przyszłości Europy oraz w przechodzeniu na gospodarkę i społeczeństwo oparte na wiedzy. Ośrodki akademickie mają zadanie wytwarzać, poznawać, przekazywać i upowszechniać wiedzę, ponadto są miejscem dialogu uczestników i zachodzącego w nim procesu. W nauce utwierdza się podgląd, że tradycyjne czynniki rozwoju (ziemia, zasoby, praca) ustępują miejsca wiedzy, a wolność mierzy się liczbą talentów i gdzie wzrost PKB pochodzi z przyrostu intelektu, a nie z odkrywanych bogactw naturalnych (P. Sztompka, 2009). Musimy sobie zdawać sprawę z tego, że przyszłość będzie należeć do osób kreatywnych i że za lat potrzebni będą w Polsce nie tylko kreatywni naukowcy, ale także kreatywni prezydenci miast, radni, posłowie czy generałowie. Dlatego system edukacji powinien dać szansę na rozwój kreatywności i system taki powinien być realizowany we wszystkich dziedzinach, w tym także akademickich. Nadchodzi czas, kiedy świadomi, iż nie udało się wszystkim zaszczepić chęci poznania, stajemy się silniejsi, wspierani przez tych, którzy poszli wraz z nami. Rodzi się w nas myśl, by zrobić coś jeszcze, że to, co do tej pory powstało, to za mało. Świadomi, że nie wszystkie marzenia związane z naszym zawodem się ziściły, nieugięci patrzymy z nadzieją w przyszłość. Nagle poszerzają się horyzonty i możliwości, a wraz z nimi nowe wyzwania i oczekiwania. Wraz z rozwojem świata, ewoluuje postrzeganie naszej zawodowej misji, nie tylko tej pisanej z małej litery, ale tej szerszej i głębszej. Ponadto zastanawiamy się, jak zachęcić do dalszej drogi edukacyjnej najmłodszych i młodzież, by nie zakończyli nauki na etapie gimnazjum. Jak sprawić, by nie wyemigrowali i zechcieli pozostać w ojczyźnie, tu się kształcić i pracować? Jak w końcu zaspokoić zwyczajną ludzką ciekawość świata? Jak dokonać tego wszystkiego, łącząc w jedno siły wszystkich pokoleń i zawodów wykładowców, doktorantów, asystentów i studentów? bydgoski festiwal nauki bydgoski festiwal nauki

3 rada programowa bydgoskiego festiwalu nauki Wszystkie te problemy i pytania stały się ogniwem narodzin Bydgoskiego Festiwalu Nauki. Oczywiście, należy pamiętać, iż pomysł powstał również na podwalinach corocznego święta Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego, którym były Dni Nauki. Idea Bydgoskiego Festiwalu Nauki powstała na bazie sześciu lat doświadczeń w organizacji Dni Nauki. To właśnie z inicjatywy Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego podjęto działania na rzecz integracji środowiska akademickiego Bydgoszczy i stworzenia nowego przedsięwzięcia, obejmującego swoim zasięgiem całe miasto i region. Celem organizatorów była nie tylko popularyzacja osiągnięć naukowych i technicznych, rozbudzenie zainteresowań kulturą i sztuką, ale również promocja naszego miasta i regionu. Chcieliśmy pokazać, że nauka nie powinna być postrzegana jako hermetyczna, niedostępna i niezrozumiała. Festiwal to także w naszym przekonaniu możliwość zainteresowania przemysłu i firm możliwościami zastosowań wyników badań i odkryć naukowych. Jak zwykle przy okazji tak szerokich planów, byliśmy pełni obaw. Zdawaliśmy sobie sprawę z tego, jak duże jest to przedsięwzięcie organizacyjne i logistyczne. Z upływem czasu nasze rozterki okazały się bezpodstawne. Mimo pracy po godzinach i nieprzespanych nocy, dzięki wytrwałej pracy wszystkich zainteresowanych, udało się! Festiwal przerósł nasze wyobrażenie o nim. Stał się wielkim i wspaniałym przejawem integracji akademickiego środowiska grodu nad Brdą. Idea Festiwalu wzniosła się ponad uczelniane mury. Połączyła w jedno siły trzech bydgoskich ośrodków naukowych: Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego, Uniwersytetu Technologiczno-Przyrodniczego i Wyższej Szkoły Gospodarki. UNIWERSYTET KAZIMIERZA WIELKIEGO prof. dr hab. Janusz Ostoja-Zagórski, Prorektor ds. Nauki i Współpracy z Zagranicą dr hab. Ewa Filipiak, prof. UKW, Koordynator Honorowy dr Maria Sobieszczyk, Koordynator UKW mgr inż. Grażyna Laskowska mgr Aniela Bekier-Jasińska mgr Agata Pluskota KOORDYNATOR DNIA WŁOSKIEGO dr Aneta Mancewicz BIURO ORGANIZACYJNE mgr Katarzyna Lutkowska UNIWERSYTET TECHNOLOGICZNO-PRZYRODNICZY prof. dr hab. inż. Wojciech Kapelański, Prorektor ds. Organizacji i Rozwoju mgr Jakub Kucharski WYŻSZA SZKOŁA GOSPODARKI dr Aleksandra Mreła, Dziekan Wydziału Technologicznego mgr Kinga Oczachowska mgr Bogna Blachowska bydgoski festiwal nauki bydgoski festiwal nauki

4 Przedsięwzięcie nie byłoby możliwe, gdyby nie zaangażowanie i rzetelność wszystkich uczestniczących w tworzenie festiwalowej oferty. Nad organizacją i sprawnym przebiegiem Bydgoskiego Festiwalu Nauki czuwały uczelniane Rady Programowe złożone z przedstawicieli wydziałów oraz administracji, natomiast nad koordynacją wszystkich przedsięwzięć czuwała powołana w tym celu Rada Programowa Festiwalu, złożona z przedstawicieli wszystkich uczelni organizujących Festiwal. W nasze działania włączone były wszystkie szczeble uniwersyteckie. Prace odbywały się w atmosferze przyjaźni, ale i wielkiej koncentracji. Każda godzina, każdy dzień, każda nowa burza mózgów rodziły gamę niesamowitych propozycji. Liczba wszystkich przedsięwzięć osiągnęła wartość trzycyfrową. Narodziło się uczucie, że wszystko, co robimy, to nasze wspólne piękne przedsięwzięcie, że to dopiero początek wspaniałej współpracy. Mogliśmy w końcu ziścić nasze plany, po prostu dać siebie innym. Ponadto w trzech uczelnianych campusach mogliśmy pokazać, jak można się bawić nauką, ogromem teorii i prawd. Pokazaliśmy, że nauka może być przyjemnym sposobem spędzania wolnego czasu. Z wielką radością zaprosiliśmy na tereny uczelni, aule, sale i ogrody wszystkich bydgoszczan. Dodatkowo u podstaw Festiwalu leżą kwestie ponadedukacyjne i ponadpaństwowe. Maria Dudzikowa zwraca uwagę na ideę wychowania specyficznie europejskiego. Przytacza słowa Listu otwartego do Europejczyków. Autorem przekazu jest intelektualista i filozof Denis de Rougemont. W przesłaniu czytamy, iż istotą idei jest: formowanie i popieranie ludzi zarazem wolnych i odpowiedzialnych, świadomych obowiązków wobec siebie, jako jednostek poszukujących własnego powołania, oraz obowiązków wobec społeczności, w której przyszło im żyć. Oto typ człowieka obdarzonego dynamiczną równowagą i zasługującego na miano osoby, który jest celem wszelkiego wychowania, nie tylko w Europie, ale dla Europy (2007). Zgodnie z duchem integracji europejskiej i innowacyjności, jeden dzień Festiwalu jest dniem poświęconym wybranemu krajowi. W tym roku wybrano wiedzę, historię i kulturę przyjaciół z Rzymu, Mediolanu i Wenecji czyli Włoch. Taki tematyczny dzień był okazją do pogłębiania więzi i przyjaźni między uczelniami. Był również szansą na przyszłe umowy partnerskie, które zaprocentują wymianą doświadczeń, osiągnięć czy wymianą pracowników lub studentów. Dzisiejszy świat zmienia się z każdą chwilą. Każda sekunda rodzi w ludziach nowe pomysły, odkrycia, wątpliwości, oczekiwania i wymagania. Naszym zadaniem jest im podołać, otworzyć umysły na nowe, kreatywne rozwiązania, gdyż zdajemy sobie sprawę z tego, że wiedza i mądrość ubożeją, jeśli nie służą innym. Dlatego w bogatej ofercie Festiwalu można było odnaleźć np.: wykłady, warsztaty integracyjne, konkursy, koncerty, wystawy, spotkania z ludźmi nauki i sztuki, pokazy filmów. W ofercie programowej nie zabrakło spraw trudnych i drażliwych, a niejednokrotnie podejmowane były tematy, które starały się być odpowiedzią na ważne dylematy społeczne. Podsumowując, należy niewątpliwie stwierdzić, że pierwszy Bydgoski Festiwal Nauki był formą kontaktu środowiska akademickiego ze społeczeństwem, zachętą do współpracy, ciekawą ofertą edukacyjną, z której mogli skorzystać wszyscy chętni, niezależnie od wieku i indywidualnych zainteresowań. Sadzę, że udało się nam wykazać, iż uczelnie nie kończą się na murach okalających ich budynki, są otwarte na współpracę ze środowiskiem i pełnią rolę edukacyjną, motywacyjną, opiniotwórczą i kulturotwórczą. Festiwal pokazał także, że uczelnie pozostają otwarte dla wszystkich chętnych, którzy dysponują wolnym czasem i chcą go spożytkować na własny rozwój intelektualny. Siedziby największych polskich ośrodków naukowych znajdują się w miastach, które wyróżniają osiągnięcia w dziedzinie nauki, sztuki i kultury. Pragniemy, by również nasze wspólne dokonania zostały zauważone. Droga ta jest trudna, lecz powoli i wytrwale nią podążamy. Siłą grodu nad Brdą nie są liczne historyczne zabytki, ruiny czy zamki, lecz ludzie. Ich wola poznania nowego, umiłowanie mądrości i wiedzy. Siłą bydgoskich uczelni wyższych są również oddani swej Alma Mater studenci. W ich szeregach działają wspaniali, młodzi ludzie, wolontariusze i przedstawiciele kół naukowych. Chcemy dać innym część naszych pasji, efektów i sukcesów. Zdajemy sobie sprawę też z tego, że nauka jest ważna dla przyszłości Polski. Naszym zadaniem jest pokazać jej możliwości i ograniczenia. Sądzę, że Bydgoski Festiwal Nauki pokazał, iż chcemy uczestniczyć w procesie kształtowania społeczeństwa dysponującego coraz większym zasobem i poziomem wiedzy i przekonał, że wiedza stoi w centrum najważniejszych procesów cywilizacyjnych. Czy nam się to udało? W imieniu organizatorów pierwszego Bydgoskiego Festiwalu Nauki zachęcam do lektury tego wydawnictwa, które jest swoistą relacją z trzech festiwalowych dni. dr Maria Sobieszczyk Koordynator Bydgoskiego Festiwalu Nauki z ramienia Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego bydgoski festiwal nauki bydgoski festiwal nauki

5 Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy jest dynamicznie rozwijającą się uczelnią, największą w mieście i drugą w regionie kujawsko-pomorskim zarówno pod względem liczby profesorów, oferowanych kierunków studiów i form kształcenia, jak również pod względem liczby studentów i absolwentów. Uniwersytet Kazimierza Wielkiego jest najmłodszym szerokoprofilowym uniwersytetem w kraju, powstał 1 września 2005 roku, ale stoi za nim czterdziestoletnia tradycja bydgoskich uczelni. Jej początki sięgają roku 1969, kiedy to utworzona została Wyższa Szkoła Nauczycielska, przekształcona pięć lat później w Wyższą Szkołę Pedagogiczną, a następnie w 2000 roku w Akademię Bydgoską im. Kazimierza Wielkiego. sterskich i doktoranckich. Uczestnicząc w światowej wymianie myśli i wartości, rozwija badania naukowe i kształci dla przyszłości w poszanowaniu wolności nauki i rzetelności wiedzy, a także godności człowieka i sprawiedliwości społecznej. Jako ośrodek refleksji intelektualnej nad zmieniającą się rzeczywistością i jako ośrodek kulturotwórczy, Uniwersytet uczestniczy w rozwoju, zwłaszcza miasta i regionu, służąc wiedzą o faktach, wartościach i sposobach działania w rozwiązywaniu najważniejszych problemów życia społecznego i gospodarczego oraz w działalności dla poprawy jakości życia mieszkańców. Wiedzę w naszym uniwersytecie przekazuje ponad 700 nauczycieli akademickich. Wśród nich jest około 150 profesorów, w tym ponad 60 tytularnych. Dużą uwagę poświęca się rozwojowi potencjału kadry, dlatego też pracownicy uczestniczą w szkoleniach, projektach, badaniach, współpracują z jednostkami polskimi i zagranicznymi. Obecnie kształcimy 15 tysięcy studentów, dużą grupę stanowią studenci z regionu i sąsiednich województw. Bogatą ofertę edukacyjną tworzy prawie 30 kierunków studiów i ponad 80 specjalności, realizowanych na trzech poziomach kształ- cenia: studiów licencjackich i inżynierskich (I stopnia), studiów magisterskich uzupełniających (II stopnia) oraz studiów doktoranckich (III stopnia). Uniwersytet prowadzi również prawie 30 studiów podyplomowych, poszerzających kwalifikacje i nadających nowe uprawnienia. Strukturę uczelni tworzy pięć wydziałów (Wydział Administracji i Nauk Społecznych, Wydział Humanistyczny, Wydział Matematyki, Fizyki i Techniki, Wydział Nauk Przyrodniczych, Wydział Pedagogiki i Psychologii), jednostki międzywydziałowe oraz ogólnouczelniane. Uczelnia posiada specjalistyczne, nowoczesne laboratoria, m.in. badań materiałowych i genetycznych, psychologiczne, pracownie komputerowe i sale wykładowe oraz ćwiczeniowe. Wspólnota Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego nie zapomina o własnym rozwoju, który jest podporządkowany wizji wieloprofilowego, autonomicznego uniwersytetu, uczestniczącego w nauce światowej, o silnej pozycji naukowej i prestiżu społecznym w kraju. Dążymy do uniwersytetu jako ośrodka wolnej wymiany myśli i wszechstronnych badań naukowych nad zmieniającym się światem, a także ośrodka otwartej i permanentnej edukacji oraz rozwoju całej wspólnoty w warunkach godnych i przyjaznych dla każdej jednostki. Wspólnota nasza pragnie działać i realizować wszystkie cele w oparciu o konsensus, z poszanowaniem różnorodności poglądów i reguł demokracji obowiązujących w funkcjonowaniu uniwersytetów, a także w zgodzie z aspiracjami środowisk naukowych naszego miasta oraz celami regionu i państwa. Uniwersytet Kazimierza Wielkiego prowadzi ponad 300 projektów badawczych, w tym statutowych, ministerialnych i zleconych. O dynamice i wysokim poziomie badań prowadzonych w uczelni świadczą m.in.: dorobek badawczy w postaci wysoko cenionych monografii i publikacji, liczne nagrody, wyróżnienia i stypendia. Środki na prowadzenie badań pozyskiwa- Uniwersytet Kazimierza Wielkiego, pielęgnując najlepsze tradycje i pomnażając dorobek przeszłości, podejmuje wszechstronne działania na rzecz nauki i edukacji zgodnie z potrzebami i aspiracjami obywateli oraz celami państwa. W dążeniu tym prowadzi badania naukowe oraz łączy kształcenie specjalistów dla rynku pracy z kształceniem liderów społecznych w ramach aktualnie istniejących wydziałów na poziomie studiów licencjackich, inżynierskich, magine są również z grantów Urzędu Marszałkowskiego, Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, Urzędu Wojewódzkiego i innych fundacji stypendialnych, stowarzyszeń działających na rzecz nauki. Pracownicy uczelni są również laureatami nagród Prezydenta Miasta. Uniwersytet Kazimierza Wielkiego aktywnie uczestniczy w 6 i 7 Programie Ramowym Badań, Rozwoju Technicznego i Prezentacji UE. Jednym z nich jest realizowany właśnie program: Sieć Doskonałości (Network of Excellence) EVOLTREE Ewolucja drzew jako determinantów różnorodności ekosystemów lądowych. Uniwersytet realizuje również projekty w ramach programów europejskich np. Lifelong Learning Programme (Comenius, Erasmus, Leonardo da Vinci, Grundtvig). UKW bierze udział w programie wymiany Erasmus, umożliwiającym wyjazdy studentom i pracownikom. W ramach współpracy zagranicznej podpisano 41 umów z uczelniami z 18 krajów, m.in. z: Bułgarii, Finlandii, Francji, Grecji, Hiszpanii, Litwy, Niemiec, Norwegii, Portugalii, Słowacji, Szwajcarii, Turcji, Węgier, Wielkiej Brytanii i Włoch. Dużą uwagę poświęca się rozwojowi potencjału kadry, dlatego też pracownicy uczestniczą w szkoleniach, projektach, badaniach, współpracują z innymi ośrodkami naukowymi z Polski. Naukowcy UKW są stypendystami m.in. Fundacji Nauki Polskiej, Fundacji Lanckrońskich, DAAD, KAAD, Munich Mycotoxin Scholarship for the Promotion of Qualification and Research In Area of Mycotoxinology. Zdobytą wiedzę poszerzają poprzez prowadzenie wspólnych badań i wymianę doświadczeń z wieloma ośrodkami zagranicznymi. Uniwersytet Kazimierza Wielkiego jest również miejscem chętnie odwiedzanym przez naukowców z ośrodków badawczych całego świata. Biorą oni udział nie tylko w prowadzonych na terenie Polski badaniach naukowych, ale również w organizowanych przez pracowników UKW konferencjach. bydgoski festiwal nauki bydgoski festiwal nauki

6 Uniwersytet Technologiczno-Przyrodniczy im. Jana i Jędrzeja Śniadeckich w Bydgoszczy jest uczelnią o 59-letniej tradycji. Jego początki związane są z powstaniem w 1951 roku, pierwszej w Bydgoszczy wyższej uczelni akademickiej Wieczorowej Szkoły Inżynierskiej. W początkowym okresie funkcjonowania uczelnia kształciła w systemie wieczorowym inżynierów chemików i mechaników. Po przekształceniu w Wyższą Szkołę Inżynierską, od 1964 roku, na czterech wydziałach technicznych nauka odbywała się w systemie stacjonarnym, wieczorowym i zaocznym. Idea utworzenia wyższych studiów rolniczych w Bydgoszczy zrealizowana została w drugiej połowie lat 60. poprzez utworzenie punktu konsultacyjnego Zawodowego Studium Zaocznego Wyższej Szkoły Rolniczej w Poznaniu, a następnie w 1969 roku filii tej uczelni. W 1972 roku, równolegle z przekształceniem WSR w Poznaniu w Akademię Rolniczą, nastąpiło usamodzielnienie jednostek organizacyjnych filii poprzez powołanie w Bydgoszczy Zamiejscowego Wydziału Rolniczego z Oddziałem Zootechnicznym. Na mocy rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 sierpnia 1974 r. nastąpiło połączenie tych dwóch uczelni w Akademię Techniczno-Rolniczą im. Jana i Jędrzeja Śniadeckich w Bydgoszczy. W roku 55-lecia uczelni, w 2006 roku, Sejm RP uchwalił ustawę o zmianie nazwy Akademii Techniczno-Rolniczej na Uniwersytet Technologiczno-Przyrodniczy. Uniwersytet Technologiczno-Przyrodniczy jest wieloprofilową uczelnią kształcącą inżynierów, jedyną w regionie integrującą nauki rolnicze i techniczne. W ciągu 59 lat mury uczelni opuściło ponad absolwentów. Absolwentami są m.in. światowej sławy projektant stadionu olimpijskiego w Sydney mgr inż. Edmund Obiała oraz kryptolog profesor Józef Pieprzyk. Obecnie na siedmiu wydziałach, w jednostkach międzywydziałowych oraz w administracji zatrudnionych jest 1300 pracowników, z czego 680 stanowią nauczyciele akademiccy; wśród nich 134 profesorów i doktorów habilitowanych. Na studiach stacjonarnych i niestacjonarnych oraz doktoranckich i podyplomowych kształci się około studentów. Konsekwentnie realizowany jest proces kształcenia nowoczesnych kadr inżynieryjno-technicznych poprzez uruchamianie nowych potrzebnych regionowi kierunków studiów, budowanie i rozszerzanie indywidualnego toku studiów, elastyczność procesu kształcenia, wdrażanie systemu ETCS oraz programów MostAR i MOSTECH, umożliwiających studentom odbywanie części studiów w innych uczelniach krajowych i zagranicznych. UTP zajmuje wysokie miejsca w rankingach wyższych uczelni, zwłaszcza w tych, w których oceniane jest przygotowanie absolwentów do zdobycia dobrej pracy. W 2006 roku w rankingu Newsweeka uczelnia uplasowała się na pierwszej pozycji wśród uczelni rolniczych i na czternastej pozycji w grupie uczelni wyższych (łącznie publiczne i niepubliczne). Wszystkie wydziały uniwersytetu posiadają uprawnienia do nadawania stopnia naukowego doktora, a trzy spośród nich (Mechaniczny, Rolniczy oraz Hodowli i Biologii Zwierząt) także do nadawania stopnia doktora habilitowanego z równoczesną możliwością przeprowadzania postępowania o nadanie tytułu naukowego profesora. Działalność naukowa i dydaktyczna oparta jest na współpracy z prawie wszystkimi krajowymi uczelniami technicznymi i rolniczymi oraz z wieloma ośrodkami zagranicznymi. Uczestniczymy w programach europejskich Socrates/Erasmus, Leonardo da Vinci, CEEPUS, COST i począwszy od piątej edycji w kolejnych Programach Ramowych. Władze uczelni prowadzą działania zmierzające do włączenia UTP w system Europejskiej Przestrzeni Badawczej, Europejskiego Obszaru Szkolnictwa Wyższego oraz w obszar funkcjonowania regionalnych i resortowych programów społecznogospodarczych. Pracownicy uczelni odnoszą liczne sukcesy związane z aplikacją wyników badań do praktyki. Dowodem tego są m.in. złote i srebrne medale na Światowych Targach Wynalazczości, Badań Naukowych i Nowych Technik w Brukseli, wyróżnienie za rozwiązania techniczne na Międzynarodowej Wystawie w Genewie, odznaki Premiera RP Zasłużony dla Wynalazczości, nagrody ministra rolnictwa i rozwoju wsi, wojewody kujawsko-pomorskiego, prezydenta Bydgoszczy oraz liczne patenty, wdrożenia i świadectwa autorskie. Wyniki prowadzonych badań publikowane są w renomowanych czasopismach ogólnopolskich i międzynarodowych. Uczelnia każdego roku jest organizatorem kilkudziesięciu konferencji naukowych. Sześciu pracowników uczelni dostąpiło zaszczytu najwyższej godności akademickiej tytułu doktora honoris causa. Dowodem autorytetu, jakim cieszą się pracownicy UTP w środowisku akademickim, jest liczny udział w gremiach najważniejszych dla polskiej nauki. Zmiana nazwy uczelni z Akademii Techniczno-Rolniczej na Uniwersytet Technologiczno-Przyrodniczy jest wynikiem spełnienia przez nią wymagań stawianych w nowej ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym uczelniom profilowanym oraz wyrazem aspiracji wyznaczania kierunków rozwoju nowoczesnej technice i rolnictwu. Ostatnie lata działalności UTP to okres dynamicznego rozwoju uczelni na wielu płaszczyznach. W 2007 r. otwarte zostało Regionalne Centrum Innowacyjności kompleks jednostek informacyjnych i szkoleniowych, dzięki czemu pełni ono funkcję ośrodka pośredniczącego między sferą badawczą a przedsiębiorstwami. Realizacja drugiego etapu RCI potrwa do 2013 roku i obejmuje powstanie 28 nowoczesnych laboratoriów badawczych w ramach struktur wszystkich wydziałów uczelni. Dzięki aktywnemu pozyskiwaniu funduszy europejskich możliwe jest sukcesywne wzmacnianie potencjału naukowego uniwersytetu. Także poszerzenie współpracy z otoczeniem gospodarczym UTP prowadzi do wzmocnienia jego pozycji w regionie jako instytucji mającej istotne znaczenie dla ekonomii Kujaw i Pomorza. Otwarcie Wydziału Zarządzania w 2007 r. zapoczątkowało poszerzanie oferty edukacyjnej uniwersytetu. W tym samym roku jako pierwszy tego typu kierunek w regionie zadebiutowało wzornictwo. Dzięki konsekwentnemu rozwijaniu możliwości edukacyjnych UTP wzbogaciło swą ofertę o architekturę i urbanistykę oraz nowatorską inżynierię biomedyczną, realizowaną we współpracy z Collegium Medicum UMK. U progu swego jubileuszu Uniwersytet Technologiczno-Przyrodniczy prowadzi wiele inicjatyw ukierunkowanych na lokalną społeczność. Ogromnym zainteresowaniem cieszy się Uniwersytet Dziecięcy. Mieszkańcy Bydgoszczy chętnie biorą udział w spotkaniach Kawiarenki Naukowej czy cyklicznie organizowanych koncertach jazzowych. Także imprezy plenerowe, takie jak Jarmark Dobrych Smaków czy Bieg Mostami Bydgoszczy, mają rzesze swoich fanów. 10 bydgoski festiwal nauki bydgoski festiwal nauki 11

7 Wyższa Szkoła Gospodarki w Bydgoszczy powstała w 1999 r. Początkowo działała pod nazwą Wyższa Pomorska Szkoła Turystyki i Hotelarstwa. Ze względu na znaczne poszerzenie oferty edukacyjnej w styczniu 2005 roku nastąpiła zmiana nazwy Uczelni na Wyższą Szkołę Gospodarki, która obowiązuje do dnia dzisiejszego. Wyższa Szkoła Gospodarki w Bydgoszczy to największa uczelnia niepubliczna w północnej Polsce. Jej oferta edukacyjna obejmuje m.in. 16 kierunków studiów i ponad 100 specjalności na studiach pierwszego i drugiego stopnia. Uczelnia prowadzi pięć kierunków studiów kończących się uzyskaniem dyplomu inżyniera, w tym inż. arch. Ponadto oferta edukacyjna dotyczy także studiów podyplomowych (ponad 60 specjalności), a także 190 kursów i szkoleń. Uczelnia posiada trzy wydziały w Bydgoszczy: Wydział Turystyki i Geografii, Wydział Technologiczny i Wydział Społeczno-Ekonomiczny, poza swoją główną siedzibą w Bydgoszczy dwa wydziały zamiejscowe w Malborku i Inowrocławiu, zamiejscowe ośrodki dydaktyczne oraz kilkanaście ośrodków regionalnych i punktów konsultacyjnych. Obecnie kształci się ponad studentów na studiach stacjonarnych i niestacjonarnych oraz ponad 1000 studentów studiów podyplomowych. Zgodnie z Misją Uczelni, obok dydaktyki, do głównych obszarów działalności Wyższej Szkoły Gospodarki w Bydgoszczy należy prowadzenie badań naukowych ukierunkowanych na potrzeby gospodarki i otoczenia społecznego, wspieranie rozwoju naukowego nauczycieli akademickich oraz upowszechnianie osiągnięć nauki poprzez organizowanie konferencji i seminariów naukowych. Od początku swego istnienia Wyższa Szkoła Gospodarki podejmowała działania zmierzające do zapewnienia warunków niezbędnych do prowadzenia badań naukowych oraz rozpowszechniania i popularyzacji ich wyników. Lista pozycji opublikowanych przez pracowników WSG obejmuje ponad 80 pozycji zwartych, wydanych przez Wydawnictwo Uczelniane, a także kilka serii wydawniczych polsko i anglojęzycznych. Nauczyciele akademiccy WSG publikują także w czasopismach naukowych wydawanych poza Uczelnią, w tym w czasopismach z tzw. Listy Filadelfijskiej. Uczelnia utworzyła ze środków własnych Uczelniany Fundusz Badań Naukowych, przeznaczony na finansowanie projektów naukowo-badawczych. Wyższa Szkoła Gospodarki prowadzi badania podstawowe i stosowane, a także prace badawczo-rozwojowe na rzecz instytucji i przedsiębiorstw województwa kujawsko-pomorskiego. Zostały określone priorytetowe obszary badawcze w Uczelni, do których należą m.in. gospodarka turystyczna, inżynieria finansowa, nowoczesne technologie informatyczne, rewitalizacja obszarów poprzemysłowych, a także tematyka związana ściśle z regionem, tj. Bydgosko-Toruński Obszar Metropolitarny oraz Bydgoski Węzeł Wodny. W ostatnich kilku latach zrealizowano około 30 projektów badawczych, finansowanych ze środków własnych i grantów MNiSW. Rozwój infrastruktury badawczej jest ściśle powiązany z podnoszeniem jakości procesu dydaktycznego oraz ww. priorytetami badawczymi. Poza badaniami naukowymi prowadzonymi w dziedzinie nauk ekonomicznych i nauk społecznych, szczególnie w takich obszarach, jak ekonomia i socjologia, pracownicy WSG podejmują coraz częściej działalność naukowo-badawczą w zakresie nauk matematyczno-przyrodniczych i technicznych. W kilku ostatnich latach prowadzone były badania m.in. nad zastosowaniem systemów informatycznych do procesów pomiarowych, wykorzystaniem sieci neuronowych do rozwiązywania zagadnień ruchu telekomunikacyjnego oraz bezpieczeństwa systemów informatycznych. Prowadzono również badania doświadczalne procesów związanych z gaszeniem pożarów z użyciem detonacyjnego rozpylania wody oraz we współpracy z ośrodkiem w Niemczech badano własności nanorurek węglowych. Trwa intensywny rozwój laboratoriów, zapewniających możliwości prowadzenia badań w dziedzinie towaroznawstwa, technologii żywności, automatyki przemysłowej i robotyki, elektroniki oraz badań materiałowych. Uczelnia posiada Fundusz Stypendiów Naukowych, przeznaczony na finansowanie rozwoju własnej kadry naukowej. system grantów konferencyjnych, w ramach których są finansowane wyjazdy pracowników na konferencje naukowe w Polsce i za granicą. W porozumieniu z partnerami naukowymi, utworzono dla młodych pracowników nauki system staży naukowych. Z kolei z partnerami biznesowymi, w szczególności z przedsiębiorstwami, utworzono staże mające na celu zintegrowanie tematyki badawczej, jaką podejmują młodzi pracownicy z potrzebami innowacyjnymi otoczenia gospodarczego. W działalność naukowo-badawczą WSG włączani są także studenci, czego przykładem jest czynny udział sześciorga studentów w pracach nad systemem informatycznym wspierającym badania neuropsychologiczne. Prace te zaowocowały powstaniem prac dyplomowych inżynierskich, których wyniki znalazły zastosowania praktyczne. W uczelni wypracowano systemowe wsparcie dla badań prowadzonych przez studentów i prac dyplomowych o charakterze aplikacyjnym. Wyższa Szkoła Gospodarki współpracuje z ponad 40 uczelniami zagranicznymi, w tym m.in. z Hochschule Heilbronn (Niemcy), Laurea University of Applied Sciences (Finlandia) i Uniwersytetem Toulouse II Le Mirail (Francja). W ramach LLP Erasmus rocznie przyjmuje około 20 studentów z uczelni partnerskich, a średnio 30 żaków WSG rocznie studiuje za granicą. Wymiana partnerska dotyczy również pracowników naukowo-dydaktycznych, uczelnia gości średnio 10 wykładowców z zagranicy rocznie, w zamian 10 pracowników Wyższej Szkoły Gospodarki dzieli się wiedzą ze studentami w uczelniach partnerskich. Uczelnia jest współzałożycielem Unii Akademickiej, powstałej w 2008 roku, która zrzesza 9 uczelni niepublicznych z całej Polski. 12 bydgoski festiwal nauki bydgoski festiwal nauki 13

8 patronat honorowy patron medialny sponsorzy PREZYDENT MIASTA BYDGOSZCZY SAMORZĄD WOJEWÓDZTWA KUJAWSKO-POMORSKIEGO partnerzy 1. Pomorska Brygada Logistyczna Aeroklub Bydgoski Akademia Muzyczna w Bydgoszczy Akademicka Przestrzeń Kulturalna Akademicki Inkubator Przedsiębiorczości AS Konsulting Sp. z o.o. Biuro Karier WSG Caffe Zetka CashFlow Club Centrum Edukacji i Pracy Młodzieży OHP w Bydgoszczy Citrus Tree Collegium Medicum UMK im. L. Rydygiera w Bydgoszczy Dom Pomocy Społecznej Promień Życia Flinston Grill Fundacja Art-House Komenda Wojewódzka Policji w Bydgoszczy Kujawsko-Pomorska Szkoła Wyższa w Bydgoszczy Leśny Park Kultury i Wypoczynku Muzeum Fotografii w Bydgoszczy Muzeum Okręgowe im. Leona Wyczółkowskiego w Bydgoszczy Pałac Młodzieży w Bydgoszczy Państwowa Wyższa Szkoła Informatyki i Przedsiębiorczości w Łomży Polskie Radio PiK Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna nr 2 w Bydgoszczy Stowarzyszenie Kucharzy Kujaw i Pomorza Stowarzyszenie Nauczycieli Przedmiotów Przyrodniczych i Technicznych Teatr Polski im. Hieronima Konieczki Towarzystwo Miłośników Miasta Bydgoszczy Uniwersytet Mikołaj Kopernika w Toruniu Wojewódzki Urząd Pracy w Toruniu, Oddział Bydgoszcz Wyższa Szkoła Środowiska w Bydgoszczy Zespół Szkół Medycznych im. dr. E. Warmińskiego 1 bydgoski festiwal nauki bydgoski festiwal nauki 1

9 bydgoszcz Bydgoszcz prawie 400 tys. stolica województwa kujawsko-pomorskiego, największe miasto na Kujawach. Jeden z najważniejszych ośrodków gospodarczych w Polsce. O jego sile świadczy 45 tys. firm działających w bardzo różnorodnych dziedzinach, a w szczególności w telekomunikacji, w przemyśle chemicznym, czy spożywczym. Niezwykła kombinacja dogodnego położenia komunikacyjnego, nowoczesnej gospodarki oraz bogatego otoczenia naukowo-technicznego i biznesowego lokują Bydgoszcz wśród miast wyróżniających się nowoczesnością gospodarki. Wiele międzynarodowych koncernów prowadzi tutaj swoją działalność. Wymienić można Alcatel-Lucent Technologies telekomunikacja (Francja USA), Tyco Electronics etektrotechnika (USA), Jabil elektrotechnika (USA), Atos Origin obsługa IT biznesu (Francja), Frosta mrożonki (Niemcy), Unilever środki piorące (Holandia Wielka Brytania). Również lokalne firmy zyskały uznanie w kraju i za granicą. Przykładami są: PESA Pojazdy Szynowe, jedna z największych firm w Europie produkująca wagony kolejowe, Jutrzenka czołowy producent słodyczy w Polsce, Zakłady Chemiczne Zachem producent organicznych i nieorganicznych półproduktów. O nowoczesności miasta świadczy liczna rzesza kształcącej się młodzieży, bowiem w Bydgoszczy studiuje ok. 45 tys. studentów. Ich obecność tworzy klimat miasta ludzi młodych i aktywnych. Nie sposób patrzeć na potencjał gospodarczy miasta, jego różnorodność bez zwrócenia uwagi na znaczenie rzek w jego rozwoju. Szczególnie widać to na przykładach zachowanych śluz na Kanale Bydgoskim i wspaniałych obiektów budownictwa przemysłowego. Perełką są bez wątpienia wspomniane śluzy, które stanowią unikatowe w skali światowej przykłady urządzeń hydrotechnicznych. Kanał wybudowany w końcu XVIII w. przypomina o bogatej historii, jaką pełnił w życiu miasta i Polski. Łączył on bowiem system rzeczny Europy Zachodniej z systemem rzecznym Europy Wschodniej. Transport rzeczny stał się kołem zamachowym gospodarki miasta w poprzednich stuleciach i do dzisiaj podziwiać można szereg zachowanych przykładów budownictwa przemysłowego związanego z wodą. Wiele pamiątek starej Bydgoszczy przetrwało w centrum miasta. Perłą jest Wyspa Młyńska, którą opływają zewsząd wody Brdy. Urodę malowniczego położenia Wyspy Młyńskiej podkreślają odbijające się w rzece fasady osiemnasto i dziewiętnastowiecznych spichrzy, Młynów Rothera, które stanowią niezatarte wspomnienie miasta sprzed kilkuset lat. Rozwój miasta nierozerwalnie połączony jest ze wzrostem zapotrzebowania na kulturę najwyższej jakości. Znakomite spektakle wystawiane na scenach Opery Nova i Teatru Polskiego przyciągają licznych miłośników sztuki. Bydgoszczanie chętnie uczestniczą w koncertach w Filharmonii Pomorskiej, w festiwalach muzycznych, jak np. Bydgoski Festiwal Operowy, Międzynarodowy Konkurs Młodych Pianistów Arthur Rubinstein in Memmoriam, Bydgoski Festiwal Muzyczny, Festiwal Prapremier i innych. Mieszkańcy miasta i ich goście często odwiedzają przytulne puby, kawiarnie i kluby muzyczne, delektując się niepowtarzalną ich atmosferą. Swoje zainteresowania kulturą bydgoszczanie łączą z miłością do sportu. Bydgoski sport to nie tylko ten wyczynowy, lokalny, aczkolwiek na najwyższym poziomie ogólnopolskim, ale znakomite europejskie czy światowe wydarzenia sportowe np. I Młodzieżowe Mistrzostwa Świata w Lekkiej Atletyce, Mistrzostwa Europy Juniorów w Lekkiej Atletyce, dwukrotnie Puchar Europy wieloboistów, SPAR Puchar Europy, turnieje światowe Grand Prix w siatkówce, Mistrzostwa Europy w koszykówce i inne. 16 bydgoski festiwal nauki bydgoski festiwal nauki 17

10 kujawsko-pomorskie Strategia Edukacji Województwa Kujawsko-Pomorskiego przyjęta przez Samorząd Województwa to m.in.: wdrożenie projektu pn. Program Indywidualizacji Procesu Nauczania i Wychowania uczniów klas I-III Szkół Podstawowych w Województwie Kujawsko-Pomorskim, ponad 5000 uczniów gimnazjów i szkół ponadgminazjalnych, którzy wzięli udział w projekcie pn. Regionalne Koła Fizyczne, Matematyczne, Informatyczne, realizowanym w partnerstwie z Uniwersytetem Mikołaja Kopernika w Toruniu, blisko 7 tys. uczniów klas V z 225 szkół podstawowych naszego województwa przystąpiło do projektu pn. Podnoszenie osiągnięć edukacyjnych uczniów szkół podstawowych województwa kujawsko-pomorskiego realizowanego przez Kujawsko-Pomorskie Centrum Edukacji Nauczycieli w Bydgoszczy. Do końca marca 2011 roku w ramach pięciomilionowego budżetu uczniowie będą mieli możliwość wzięcia udziału w zajęciach dodatkowych z matematyki, przyrody, informatyki i języka obcego, program wsparcia kujawsko-pomorskich nauczycieli realizowany przez KPCEN w Toruniu w ramach projektu pn. Klucz do uczenia. Dzięki ponad ośmiomilionowemu budżetowi projektu 3339 nauczycieli wszystkich szczebli kształcenia weźmie udział w specjalistycznych kursach doskonalących ich warsztat pracy, ponad 2000 uczniów techników branży: budowlanej, handlowej, hotelarskiej, mechanicznej weźmie udział w kursach języka obcego zawodowego oraz specjalistycznych kursach i praktykach zawodowych w ramach projektu pn. Nowa jakość kształcenia zawodowego w woj. kujawsko-pomorskim. Projekt o budżecie ponad 7 mln złotych zrealizuje KPCEN we Włocławku, projekt pn. W drodze do sukcesu. Za ponad 3 mln zł 919 dzieci w wieku lat z dysfunkcją wzroku, słuchu, ruchu i intelektualną w stopniu lekkim i z niezdiagnozowanymi trudnościami w nauce weźmie udział w zajęciach ICT, języki obce, bloku matematycznym i przyrodniczo-technicznym, budowa 14 przyszkolnych obserwatoriów astronomicznych Astro-Baza, przez co zwiększymy zainteresowanie uczniów astronomią oraz przedmiotami matematyczno-przyrodniczymi. W naszym regionie powstanie sieć obserwatoriów unikalna w skali Europy i świata, poszerzenie bazy edukacyjnej w Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym im. L. Braille a w Bydgoszczy. Do grudnia 2011 roku za blisko 5 mln zł stworzymy niezbędną infrastrukturę edukacyjno-dydaktyczną (sale, pomieszczenia dydaktyczne i warsztaty do praktycznej nauki zawodu). Dostosujemy obiekty do potrzeb uczniów niepełnosprawnych i ułatwi to dostosowanie się młodzieży do zmieniającej się sytuacji na rynku pracy, racjonalizacja gospodarki energetycznej poprzez termomodernizację budynków placówek oświatowych podległych Samorządowi Województwa Kujawsko-Pomorskiego. 18 bydgoski festiwal nauki bydgoski festiwal nauki 19

11 Inauguracja inauguracja Pierwszy Bydgoski Festiwal Nauki został uroczyście zainaugurowany 26 maja 2010 roku na Rybim Rynku w Bydgoszczy, w obecności władz miasta, władz rektorskich oraz licznie przybyłych mieszkańców. W przepięknej scenerii, tuż nad samą Brdą, organizatorzy Festiwalu zapewnili dzieciom, młodzieży oraz dorosłym wiele niespodzianek: pokazy eksperymentów, popisy taneczne, występy wokalne. Podczas koncertu można było zapoznać się z programem Festiwalu, zarejestrować się na warsztaty, zobaczyć zapowiedzi najciekawszych imprez. Oprawę muzyczną podczas inauguracji zapewnił zespół muzyczny EWI, złożony ze studentów Instytutu Edukacji Podczas inauguracji Festiwalu oczywiście nie mogło zabraknąć nauki, która przedstawiona w prosty i przystępny sposób przyciągnęła zarówno młodszych, jak i starszych widzów. Mnóstwo niezapomnianych emocji dostarczył Szalony Naukowiec, w rolę którego wcielił się słynny Patenciarz uczestnik polskiej edycji programu Mam Talent Marcin Marczewski. Doświadczenia przeprowadzane na scenie przez pracowników Pracowni Profesora Ciekawskiego wzbudziły emocje nawet u największych naukowych laików. Do najefektywniejszych eksperymentów z pewnością należała udana próba powtórzenia doświadczenia Jana Śniadeckiego, który w 1784 roku jako jeden z pierwszych w historii, wzniósł nad ziemię papierowy balon nagrzewany gorącym powietrzem. Po ponad 220 latach taka próba została z sukcesem powtórzona przez pracowników i studentów Uniwersytetu Technologiczno-Przyrodniczego. Uczestnicy mogli także zobaczyć, jak policjanci radzą sobie ze swoimi podopiecznymi czworonogami. Komenda Miejska Policji zaprezentowała tresurę psów policyjnych. Można było obserwować ćwiczenia z posłuszeństwa, czyli psią musztrę (np. chodzenie przy Muzycznej UKW. W programie znalazło się wiele atrakcji, w tym koncert połączonych chórów akademickich: Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego, Uniwersytetu Technologiczno-Przyrodniczego i Wyższej Szkoły Gospodarki. Pokaz tańców regionalnych zaprezentował Zespół Pieśni i Tańca Ziemi Bydgoskiej, a tancerze z Braterstwa Stylu Dance Studio pokazali techniki taneczne stylu breakedance. Zebrana na Rybim Rynku publiczność gorącymi oklaskami przyjęła występ studenckiej formacji tanecznej BE FREE działającej przy Wyższej Szkole Gospodarki. 20 bydgoski festiwal nauki bydgoski festiwal nauki 21

12 inauguracja nodze, pozostawanie w miejscu) i ćwiczenia obronne, polegające na ataku na pozoranta. Został także rozstrzygnięty konkurs plastyczny dla dzieci pt. Mama i Ja odkrywamy świat; konkurs cieszył się wielkim zainteresowaniem. Do Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego nadesłano łącznie 166 prac z 26 placówek, w tym z przedszkoli z Bydgoszczy, Bysławia, Chełmna, a nawet z Warszawy. Nagrody i wyróżnienia były przyznawane w dwóch kategoriach wiekowych: 3-4 lata, 5-6 lat. Jury wyłoniło prace z każdego przedszkola. Mali autorzy nagrodzonych i wyróżnionych w konkursie prac otrzymali pamiątkowe dyplomy, zaproszenia do JuraParku oraz inne upominki. Podczas wręczania nagród nie brakowało wzruszeń, szczęśliwe dzieci i dumne mamy jednogłośnie stwierdziły, że popołudnie na Rybim Rynku było doskonałym sposobem na uczczenie Dnia Matki. Inauguracja Bydgoskiego Festiwalu Nauki obfitowała w wiele atrakcji i niespodzianek, a przecież był to dopiero początek wielkiej przygody z nauką. Na uczestników czekały jeszcze dwa dni z licznymi wykładami, warsztatami i pokazami z różnych dziedzin i dla odbiorców w różnym wieku. 22 bydgoski festiwal nauki 23

13 dni festiwalowe Program pierwszego Bydgoskiego Festiwalu Nauki składał się z ponad 350 imprez. W campusach Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego, Uniwersytetu Technologiczno-Przyrodniczego oraz Wyższej Szkoły Gospodarki równolegle odbywały się zajęcia dla nauczycieli, studentów, licealistów, a także gimnazjalistów i uczniów szkół podstawowych. Festiwalowa oferta obfitowała w różnorodne zajęcia dla dzieci w wieku przedszkolnym i ich rodziców. Nie zabrakło atrakcji dla seniorów. Program został podzielony na kilka ścieżek tematycznych: humanistyczną, matematyczno-fizyczno-chemiczną, pedagogiczno-psychologiczną, przyrodniczą, technologiczną, artystyczną, dodatkowo program tworzyły: imprezy towarzyszące przygotowane przez partnerów, dzień tematyczny, który w roku 2010 był w całości poświęcony historii oraz kulturze Włoch. Zainteresowani mogli skorzystać z różnorodnych form prezentacji. Łącznie odbyło się 357 różnego typu zajęć: 111 wykładów (w tym wykłady z pokazem), 137 warsztatów, 109 pokazów, konkursów, przedstawień, koncertów, wycieczek, stoisk, wystaw. Liczba miejsc oferowanych na warsztatach wyniosła 7340, z czego wcześniejszej rezerwacji dokonały 4055 osoby. Podczas całego Bydgoskiego Festiwalu Nauki frekwencja wyniosła blisko osób. Uczestnicy nie zawiedli się, a tak bogata oferta programowa sprawiła, że każdy znalazł coś dla siebie. W ramach ścieżki humanistycznej uczestnicy Festiwalu mogli m.in. wziąć udział w wykładzie na temat procesów o czary w siedemnastowiecznej Bydgoszczy, dowiedzieli się, jak wydostać się z wyścigu szczurów i zdobyć niezależność finansową, a także jak zaplanować własną karierę. W trakcie Festiwalu można było poznać filmowe ścieżki Woody ego Allena, rozwinąć swoją kreatywność, dowiedzieć się, po co plotkujemy i jakie są społeczne funkcje plotki. Ścieżka matematyczno-fizyczno-chemiczna przyciągnęła nie tylko miłośników przedmiotów ścisłych, w ofercie znalazł się matematyczny bieg przełajowy, prezentacje interaktywnych eksperymentów fizycznych czy warsztaty dotyczące kongruencji wstępu do sztuki dowodzenia. Część imprez przybliżała nauki ścisłe na wesoło, chociażby pokaz chemia czy alchemia, wykłady: kwestia skali, czyli czy krasnoludki są na świecie, o tym jak energia wypływa z ogórka, dlaczego ptak lata, a ryba pływa. Bardzo dużą popularnością cieszyły się imprezy zorganizowane w ramach ścieżki pedagogiczno-psychologicznej. Uczestnicy dowiedzieli się, jak asertywnie bronić swoich praw i interesów, jakie są fakty i mity na temat autyzmu, jakie są metody nauczania języka obcego. Największą popularnością cieszyły się zajęcia o charakterze warsztatowym: zabawy sprzyjające rozwojowi w pierwszym roku życia, jak trenować umysł, by zachował dobrą formę, dyscyplina w klasie to jest możliwe, czarodziejski świat origami czy mind mapping kreowanie map mentalnych. Wśród uczestników Festiwalu nie zabrakło miłośników nauk przyrodniczych. Ścieżka przyrodnicza obfitowała w wiele atrakcji i niespodzianek. Można było wybrać się w rejs po drogach wodnych Bydgoszczy czy poznać tajemnice Ogrodu Botanicznego. W trakcie dni festiwalowych laboratoria i pracownie badawcze stały otworem dla wszystkich chętnych. Festiwal był okazją, aby zobaczyć mięśnie pod mikroskopem, tajemnicze ciałko Barra, poznać roztocza niewidzialne, lecz wszechobecne. Część zajęć odbyła się w plenerze, np.: mali botaniczni detektywi, sanitariusze i drapieżcy w przyrodzie, śladem owadów. Wiele emocji wzbudziły najnowsze technologie prezentowane w ramach ścieżki technologicznej: walki robotów mini sumo, pokazy możliwości robotów multimedialnych, mobilizacja robotów LEGO. Na uczestników czekały pokazy: sygnałów elektrycznych w formie akustycznej, uzdatniania wody, generatora napięć udarowych, pokaz powstawiana butelki z tworzywa, lewitacji elektromagnetycznej. Ścieżka artystyczna obfitowała nie tylko w koncerty, można było również skorzystać z bogatej oferty warsztatów (malarskie eksperymenty, rusz wyobraźnią zaprojektuj własną przestrzeń, warsztaty wokalne czy dla przyszłych didżejów) jak i wykładów (jazz historia, style i muzycy, odkryć Chopina na nowo, czy można podróżować bez aparatu fotograficznego). 24 bydgoski festiwal nauki bydgoski festiwal nauki 25

14 sciezka Humanistyczna sciezka Humanistyczna WYDZIAŁ ADMINISTRACJI I NAUK SPOŁECZNYCH KATEDRA INFORMACJI NAUKOWEJ I BIBLIOLOGII Przyjemności i pożytki z lektury prasy kobiecej dr Katarzyna Wodniak Przed 1989 rokiem prasa kobieca projektowana była odgórnie jako grupa czasopism, których profil miały kształtować zainteresowania i potrzeby czytelnicze kobiet, ich aktualne położenie społeczne, zaś na jej zawartości zaważyły rubryki poświęcone modzie, gospodarstwu domowemu, wychowaniu dzieci, problematyce rodziny. Jej istotną cechą było jak wówczas pisano stałe dążenie do podnoszenia wiedzy i poziomu kulturalnego kobiet, przy ustawicznym wzroście ich udziału w życiu społecznym i zawodowym. Zwłaszcza ostatnich uwag, mimo najlepszych chęci, nie da się odnieść do współczesnych wydawnictw tego rodzaju kierowanych do kobiet, na ogół ocenianych jako błahe i niepoważne, kojarzone z romansami, plotkami, horoskopami. Dziś jako prasa czasu wolnego mieszczą się one w rozległym obszarze kultury popularnej (masowej) i jako takie dostarczają głównie rozrywki. Przeznaczone dla szerokiego kręgu odbiorców, nastawione są na zaspokajanie potrzeb przeciętnego uczestnika kultury, a często same te potrzeby kreują, uciekając się do różnych strategii. Negatywny odbiór społeczny omawianych czasopism stoi w jawnej sprzeczności z ich pozycją na rynku prasy. Dzięki wysokim nakładom, zróżnicowanej i bogatej ofercie tytułów, imponującym wynikom sprzedaży oraz wskaźnikom czytelnictwa, prasa kobieca stanowi wiodący segment tego rynku. Jest przy tym najprężniej rozwijającym się sektorem komercyjnej kultury popularnej. Jak się okazuje, nie bez powodów: kobiety są bardziej rozczytaną częścią społeczeństwa (przodują także w zakresie czytelnictwa książek), one z reguły podejmują decyzje o zakupach i zarządzają domowym budżetem, ponadto lubią, gdy się im doradza, co odbierają jako przejaw troski i zainteresowania. Ich brakiem oporów w proszeniu o pomoc tłumaczy się pociąg do lektury popularnych czasopism, poradników w wersji książkowej, jak i podejmowanie różnych innych działań samopomocowych. Tego rodzaju skłonności tworzą z kobiety jeśli nie idealną, to na pewno potencjalną konsumentkę, o którą zabiegają wydawcy prasy kobiecej, specjaliści w zakresie marketingu, za ich pośrednictwem także producenci dóbr, towarów i usług. Z ich perspektywy kobieta stanowi cel (target) jawnych lub ukrytych działań marketingowych, w który starają się uderzyć, przyciągając jej uwagę. Nie chodzi wyłącznie o to, by kupiła ona dany egzemplarz czasopisma, wydając jednorazowo lub systematycznie kwotę od 2 do 10 złotych. Drenaż jej kieszeni sięga znacznie głębiej czytanie bądź przeglądanie ulubionego tytułu ma ją skłonić do nabycia tego, co jest na jego stronach lansowane, polecane, sprzedawane. Perswazja ta przebiega na różnych poziomach: czystej reklamy, tekstu sponsorowanego lub artykułu promocyjnego (o nieco ukrytych rzeczywistych intencjach nadawcy), przewija się w różnych gatunkach dziennikarskich, za pomocą których tworzy się mody na pewne zachowania, postawy, formy wypoczynku (spa, nordic walking), a nawet sprzedaje określony styl życia czy filozofię życiową. Oddziaływanie przekazów słownych wzmacnia materiał zdjęciowy i ilustracyjny; wszak są to pisma, które przemawiają obrazem. Właśnie potencjał reklamowy tkwiący w poszczególnych tytułach, wraz z wyznacznikami statusu społeczno-ekonomicznego odbiorczyń (wykształcenie, wiek, miejsce zamieszkania, zasobność portfela), stał się podstawą podziału rynku prasy kobiecej na trzy segmenty. Najwyższą półkę zajmują ekskluzywne katalogi reklamowe ( Twój Styl, Glamour, Pani, Elle ), rozbudzające aspiracje konsumpcyjne dobrze sytuowanych i wykształconych mieszkanek dużych miast. Ich podstawowym zadaniem jest wychowanie egoistycznych zakupoholiczek, dokonujących zakupów pod wpływem impulsu. Środkowa półka to tytuły praktyczno-poradnikowe ( Przyjaciółka, Kobieta i Życie, Pani Domu ), które lansują tzw. ideologię troski, opierającą się na szukaniu spełnienia w realizacji potrzeb innych członków rodziny. Najniższą półkę zajmują pisma plotkarskobrukowe lub bulwarowe ( Cienie i Blaski, Sukcesy i Porażki, Z życia wzięte ). Satysfakcja z ich czytania bywa porównywana do przyjemności z oglądania telewizyjnych oper mydlanych, dzięki którym doświadcza się silnych zastępczych przeżyć emocjonalnych, a towarzyszące im mechanizmy identyfikacji i zawiści mają dla czytelniczek znaczenie terapeutyczne. Niezależnie od rodzaju, wszystkie omawiane tu czasopisma tworzone z myślą o kobiecej adresatce mają dostarczyć jej w wyważonych proporcjach treści rozrywkowych (przyjemności) oraz poradnikowych (pożytki). W szerszym kontekście historycznym, raczej niedostrzeganym przez same zainteresowane, zawsze były one narzędziem socjalizacji kobiet, przekazując im wiedzę o pożądanych zachowaniach, normach społecznych i oczekiwaniach wobec nich, prezentowały też najbardziej atrakcyjne w danym momencie style życia i modele kobiecości przewidziane dla kobiet przez grupy sprawujące władzę. W opinii środowisk feministycznych są one wręcz postrzegane jako oręż kultury patriarchalnej służący ogłupianiu kobiet.

15 sciezka Humanistyczna KOŁO NAUKOWE PRAWO I SPOŁECZEŃSTWO Najgłośniejsze procesy, niewyjaśnione zbrodnie Martyna Damska, Marcin Grzybowski Większość z nas zgodzi się z tezą, że nic nie wciąga Czytelnika tak, jak dobry kryminał. Agata Christie twierdziła, że tajemnice zbrodni nigdy nie przestaną fascynować. Historia pełna jest mrocznych kart, które zapełnił człowiek krwią. Już Biblia wspomina o bratobójczym morderstwie Kain zabił Abla. Zbrodnia popychała zarówno mężczyzn, jak i kobiety do zdumiewających zachowań, które stwarzały łamigłówki nie do rozwikłania. Bestialstwo wielu z nich mroziło krew w żyłach niejednego z zatwardziałych śledczych. Oto niektóre z najgłośniejszych procesów i zbrodni, które na zawsze pozostaną w pamięci ludzkości. W zimie na przełomie lat 1691/1692 mieszkanki Salem: córka miejscowego pastora Betty Parris i jej kuzynka Abigail Williams zaczęły cierpieć na dziwne konwulsje i twierdzić, że zostały zaczarowane przez żebraczkę Sarę Goods, starą kobietę Sarę Osborne i murzyńską niewolnicę Titubę. Stopniowo objawy choroby zaczęły pojawiać się też u innych mieszkanek Salem Domniemane trzy czarownice osadzono w więzieniu. Liczba kolejnych osób oskarżanych o czarnoksięstwo rosła lawinowo Formalną podstawą do postawienia zarzutów okazała się wydana w roku 1542 Witchcraft Act ustawa o czarach. Od 20 stycznia do 29 października 1692 r. zanotowano 43 przypadki nawiedzenia, 167 osób oskarżono o czary, 19 osób zostało powieszonych; 1 zgnieciony kamieniami (Giles Corey odmowa przyznania się do winy), 3-13 osób zginęło w więzieniu. Proces zakończył się w styczniu 1693 r. Do 1954 r. nie wszyscy skazani na śmierć zostali formalnie uniewinnieni! Salem stało się wiecznym grobowcem oskarżonych bezpodstawnie i skazanych na śmierć w okrutnych cierpieniach. sciezka Humanistyczna William A. Crafts, Proces w Salem. Przesłuchanie opętanej Proces Zdzisława Marchwickiego fot. Kazimierz Seko, PAP Lato w Londynie w 1888 roku było bardzo gorące i to wcale nie za sprawą pogody. Mieszkańcy brytyjskiej stolicy żyli w strachu o własne życie, ponieważ wieczorami swoje żniwo zbierał tajemniczy seryjny morderca, zwany Kubą Rozpruwaczem. Jego pierwszą ofiarą była Mary Ann Nichols, zamordowana 31 sierpnia. Kolejnymi były: Annie Chapman, Elizabeth Stride, Catharine Eddowes i Mary Jane Kelly. Wszystkie pięć ofiar łączyła jedna wspólna cecha wykonywały najstarszy zawód świata, czyli prostytucję. Działania Kuby Rozpruwacza charakteryzowały się zadawaniem głębokich ran szyi, okaleczaniem genitaliów, usuwaniem organów wewnętrznych i masakrowaniem twarzy ofiar. Pomimo upływu ponad 120 lat od zabójstw nad Tamizą, nadal nie stwierdzono tożsamości tego seryjnego mordercy. Lista potencjalnych morderców jest bardzo długa. Niektóre hipotezy sięgają nawet do Pałacu Buckingham, gdyż podejrzenia padły na wnuka królowej Wiktorii Alberta Wiktora. Historia ta ma również połączenie z Polską, gdyż inna hipoteza wskazuje na urodzonego w Kielcach Józefa Lisa. 35. Prezydent Stanów Zjednoczonych Ameryki John Kennedy, w Dallas, w stanie Teksas, miał bardzo wielu przeciwników. Jednakże miało to się zmienić po wizycie 22 listopada 1963 roku. Kennedy ego, z małżonką Jackie, przywitał na lotnisku m.in. gubernator stanu John Connaly, który jechał potem w otwartej prezydenckiej limuzynie. Było przed godziną 12.30, gdy samochody miały minąć dwa zakręty, przejechać pod wiaduktami i wyjechać na autostradę, prowadzącą prosto do celu podróży. Po pokonaniu drugiego zakrętu i minięciu składnicy książek rozległ się pierwszy strzał, a potem następne, raniąc prezydenta i gubernatora. Prezydenta nie dało się uratować. Jako winnego zbrodni wskazano Lee Harvey Oswalda z przekonania komunistę,

16 sciezka Humanistyczna dawnego marines amerykańskiej armii. Niestety, nie doczekał się procesu, gdyż został zastrzelony przez niejakiego Jacka Ruby ego właściciela nocnego klubu, który w ten sposób chciał się zemścić i uchronić wdowę po prezydencie od przykrości. Zamach na Kennedy ego kryje wiele zagadek. Pierwszą z nich to pytanie, ilu było zamachowców. Pierwsze oficjalne śledztwo komisji Warrena wskazuje, że jeden, jednakże późniejsze prowadzone przez Kongres wykazało, że było ich dwóch. Rodzi to kolejne pytanie kim był drugi zamachowiec? I najważniejsze kto stał za zabójstwem? Tajne służby, FBI, Związek Radziecki, Kubańczycy? Tego śledztwo nie wskazało i nie wiadomo, czy kiedykolwiek świat się tego dowie. sciezka Humanistyczna WYDZIAŁ ADMINISTRACJI I NAUK SPOŁECZNYCH KATEDRA INFORMACJI NAUKOWEJ I BIBLIOLOGII Zdobienie książki w średniowieczu dr Bernardeta Iwańska-Cieślik John F. Kennedy (1961) Moment zamachu Lee Harvey Oswald Londyńczycy mieli Kubę Rozpruwacza, Polacy Wampira ze Śląska. W 1964 roku w Dąbrówce Małej dokonano pierwszego morderstwa Anny Mycek. Od tego czasu Wampirowi przypisano 21 ofiar. Komenda Wojewódzka Milicji Obywatelskiej powołała specjalną grupę o kryptonimie Anna. Sprawą tą zainteresowane były najwyższe władze partyjne PRL-u, gdyż jedną z ofiar była Jolanta Gierek spokrewniona z ówczesnym I sekretarzem PZPR. Stworzono hipotetyczny model sprawcy, posiadający pewne cechy. Na podstawie tego modelu wyłoniono ponad 200 prawdopodobnych sprawców. 6 stycznia 1972 roku aresztowano Zdzisława Marchwickiego, jednego z podejrzanych, po zawiadomieniu żony o znęcaniu się nad nią i dziećmi. W pokazowym śledztwie przypisano mu zbrodnie Wampira i skazano na karę śmierci. Dodatkowo w procesie skazani byli członkowie jego rodziny na kary więzienia. Sprawa ta do dziś budzi kontrowersje, twierdząc, że Marchwicki mógł być tylko kozłem ofiarnym. Krystian B., autor książki Amok, opisał w niej zbrodnię w sposób niezwykle realistyczny. Szczegóły niektórych szokowały, innych fascynowały. Jednakże autor popełnił jeden błąd. Śledczy prowadzący sprawę morderstwa Dariusza J. wpadli na trop telefonu ofiary na aukcji internetowej. Wystawiła go osoba podpisująca się nickiem Chris b. Śledczy po przeczytaniu książki Amok natrafili na kolejną poszlakę podobieństwo między opisaną historią a prawdziwym zabójstwem. B. tylko raz się przyznał do winy jednakże zeznań nie podpisał. Dariusz J. był kochankiem jego żony i miała to być zbrodnia z zazdrości. Zabójcę skazano na 25 lat więzienia. Koło Naukowe Bibliotekoznawców przygotowało na tegoroczny Bydgoski Festiwal Nauki warsztaty zatytułowane Zdobienie książki w średniowieczu. Miały one na celu przybliżeniae jednego z elementów bogatej historii książki, wykładanej w Katedrze Informacji Naukowej i Bibliologii (UKW Bydgoszcz). Od zawsze pasjonowało nas średniowiecze wraz ze swoją różnorodnością, mrokiem tortur, głębokością wiary chrześcijańskiej, pięknymi katedrami, a w szczególności z efektownymi księgami sporządzanymi na potrzeby liturgii, prywatnej modlitwy czy nauki. Najwspanialsze woluminy powstawały zazwyczaj w kręgach klasztonych i kościelnych. Etapy pracy nad nimi zostały przedstawione w wykładzie dr Aldony Chlewickiej, gdzie prelegentka zaprezentowała materiały, na których wykonywano rękopisy: pergamin, papier, wyrób skóry do oprawy, przygotowanie karty w celu zapisania tekstu, a później prac iluminatora nad ilustracjami. Kolejnym etapem było uformowanie bloku książki i przekazanie jej introligatorowi. Uzupełniem wykładu była prezentacja najstarszych szkół zajmujących się sztuką zdobienia rękopisów. Z kolei Koło Naukowe Bibliotekoznawców przygotowało dla grup wczesnoszkolnych warsztaty przybliżające zakres prac nad inicjałami, które wzbogacały średniowieczne księgi i poza funkcją zdobniczą miały również funkcję informacyjną o treści kodeksu. 0 1

17 sciezka Humanistyczna sciezka Humanistyczna Warsztaty Koła zostały podzielone na bloki, podczas których uczestnicy mieli do wykonania różne zadania. Na samym początku był krótki wstęp teoretyczny na temat zdobnictwa ksiąg, dla tych którzy nie zdążyli na wcześniejszy wykład. Następnie zaprezentowano w formie pokazu multimedialnego możliwości wypełniania średniowiecznych inicjałów na podstawie oryginalnych ilustracji, zaczerpniętych z fachowej literatury przedmiotu. Po tym adepci sztuki iluminatorskiej otrzymywali szablon inicjału ze zdobieniami zoomorficznymi lub roślinnymi. Do dyspozycji każdego z uczestników były kredki oraz flamastry, opcjonalne były również farby plakatowe. Po wykonaniu pierwszego zadania czekało ich o wiele trudniejsze przedsięwzięcie, ponieważ studenci przygotowali szablon niewypełnionego inicjału O, P lub D, gdzie wolną przestrzeń należało uzupełnić ilustracją, która kojarzyła się w sposób dowolny z tą literą. Młodzież wybierała takie elementy, jak oko, okulary, delfin, dom i inne. Pod koniec warsztatów, każda z prac została zaprezentowana na forum grupy, a młodzi iluminatorzy otrzymywali przygotowany przez organizatorów dyplom, który potwierdzał udział w warsztatach. Należy podkreślić, że zajęcia prowadzone przez studentów Informacji Naukowej i Bibliotekoznawstwa cieszyły się wyjątkową popularnością. Uczestniczyły w nich trzy grupy po 25 osób, w różnym wieku: od 8 do 13 lat. Pomimo tej rozpiętości wiekowej i znaczącej różnicy jakościowej w wykonywaniu inicjałów, zaangażowanie było identyczne w każdym zespole. Przebieg zajęć został zamieszczony na stronie Koła Naukowego Bibliotekoznawców: kinib.kolo.ukw.edu.pl WYDZIAŁ ADMINISTRACJI I NAUK SPOŁECZNYCH KATEDRA INFORMACJI NAUKOWEJ I BIBLIOLOGII Skarby bibliotek w Internecie mgr Paweł Marzec Dostęp do cyfrowych wersji różnego rodzaju cennych zbiorów bibliotecznych lub muzealnych jeszcze nigdy nie był tak prosty. Obecnie wystarczy średniej klasy komputer osobisty oraz dostęp do sieci Internet, a skarby bibliotek, muzeów czy galerii z całego świata stają się dostępne na wyciągnięcie ręki. Oczywiście, cały czas mówimy o możliwości obcowania z danymi obiektami w przestrzeni wirtualnej. Takie wycieczki mogą dla kapryśnych koneserów pozostawiać wiele do życzenia, jednak możliwości, jakie dają nam obecne rozwiązania technologiczne są coraz bliższe ideałowi. Kluczem do omawianych rozwiązań jest pojęcie digitalizacji. Określa się nim proces konwersji różnego rodzaju obiektów z postaci analogowej na postać cyfrową. Procesom digitalizacji mogą być poddawane książki, czasopisma, rękopisy, mapy, obrazy oraz nośniki audio-wideo. Digitalizację wykorzystuje się m.in. w projektach, których zadaniem jest ochrona dziedzictwa kulturowego ludzkości. Jej główną zaletą jest możliwość szybkiego kopiowania i taniego archiwizowania cyfrowych wersji zbiorów. Wartością dodaną jest także łatwość dostępu do tworzonych kolekcji dla szerokiej grupy odbiorców. ScanRobot automatyczny skaner do książek firmy TREVENTUS Mechatronics Projekty digitalizacji nie mogłyby być realizowane bez nowoczesnych urządzeń oraz odpowiedniego oprogramowania. Podstawowymi urządzeniami są skanery optyczne. Ich najważniejszym elementem jest matryca CCD (ang. Charge Coupled Device). Ta krzemowa płytka, która jest zbudowana z materiałów światłoczułych, służy do zbierania informacji o natężeniu światła odbitego od skanowanego obiektu.

18 sciezka Humanistyczna sciezka Humanistyczna Następnie w przetworniku analogowocyfrowym sygnał z matrycy jest przekształcany na postać zrozumiałą dla komputera. Rezultatem tego procesu są pliki graficzne z obrazem skanowanego materiału. Instytucje zajmujące się digitalizacją mają do dyspozycji profesjonalne skanery różnego typu. Zasada ich działania jest taka sama jak w skanerach płaskich, które powszechnie są używane w naszych domach. Różnice polegają na wykorzystywaniu czulszych matryc lub stosowaniu różnego rodzaju źródeł światła. Oprócz prostych skanerów płaskich w użyciu są także skanery wielkoformatowe, które skanują obiekty o rozmiarach np. A0. Istnieją także skanery bębnowe, w których skanowane obiekty umieszcza się na wirującym bębnie, poruszającym się pod matrycą światłoczułą oraz specjalne skanery do książek tzw. dziełowe. Stosuje się w nich technologię ruchomej kołyski, na której można umieścić książkę pod kątem np. 110 stopni rozwarcia stronnic. Pozwala to zminimalizować ryzyko niepotrzebnych uszkodzeń i zapewnia większą dokładność przechwytywanego obrazu. Istnieją też skanery automatyczne, które samoczynnie przewracają strony. Takie urządzenia potrafią skanować z szybkością nawet ok stron na godzinę. Możliwość wykorzystania profesjonalnych skanerów szybko dostrzegły różne instytucje, tworząc zbiory kolekcji cyfrowych. Przykładem może być projekt Google Books books.google.com. Udostępnia on użytkownikom na całym świecie cyfrowe obrazy fragmentów bądź niekiedy całych książek. Projekt ten, tworzony we współpracy z wydawcami oraz bibliotekami, oferuje dostęp do 7 milionów tytułów. Dużym międzynarodowym projektem, realizowanym pod patronatem Unii Europejskiej, jest The European Library Skupia on 43 europejskie biblioteki narodowe. Umożliwia wyszukiwanie informacji o wszystkich tych bibliotekach i ich zasobach. Oferuje również dostęp do ich bogatych zbiorów cyfrowych. W Polsce ważną inicjatywą jest Federacja Bibliotek Cyfrowych, która skupia 57 bibliotek cyfrowych fbc.pionier.net.pl. Łączna liczba wszystkich pozycji dostępnych w tych kolekcjach wynosi ponad 451 tys. publikacji. Wśród tego Biblia Gutenberga grona znajduje się także Kujawsko-Pomorska Biblioteka Cyfrowa kpbc.umk.pl. Tworzą ją najważniejsze biblioteki regionu, w tym również Biblioteka Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy. Lista realizowanych projektów zarówno w naszym kraju, jak i poza jego granicami jest oczywiście o wiele szersza. Z punktu widzenia użytkowników bibliotek cyfrowych najważniejszym aspektem jest dostęp do cyfrowych obrazów wielu cennych pozycji niedostępnych na co dzień szerszej publiczności. Za pośrednictwem specjalnych programów komputerowych i dostępu do Internetu możemy w każdej chwili na ekranie naszego domowego komputera obejrzeć takie skarby, jak Biblię Gutenberga, czy pierwsze wydanie dzieła Mikołaja Kopernika O obrotach sfer niebieskich. W cyfrowych zbiorach znajdziemy również cenne manuskrypty m.in.: Psałterz floriański najstarszy zachowany w całości zabytek języka polskiego, Księgę Henrykowską z XIII wieku, w której zapisano pierwsze zdanie w języku polskim oraz rękopisy muzyczne Fryderyka Chopina. W bibliotekach cyfrowych znajdują się też materiały graficzne np.: zbiory kartograficzne, ryciny, fotografie, itp. Celem gromadzenia tych zasobów jest przedstawienie dorobku kulturalnego ludzkości, tak więc dobór materiałów digitalizowanych jest bardzo szeroki. Na uwagę zasługuje sposób prezentacji tych obiektów. Użytkownicy mają w tym celu do dyspozycji wiele funkcjonalnych i użytecznych programów. Są to specjalistyczne przeglądarki, umożliwiające płynne przeglądanie poszczególnych kart zeskanowanych książek oraz powiększanie i obracanie obrazu. Coraz powszechniejsza staje się możliwość poszukiwania wybranych słów zawartych w tekstach danego obiektu. Istnieją także przeglądarki, które imitują na ekranie przewracanie kart książek oraz posiadają opcję lektora, który odczyta tekst cyfrowego obrazu, jak np. program Turning the pages, wykorzystywany w Bibliotece Brytyjskiej Fragment Atlasu Europy Gerarda Mercatora z 1570 roku, dostępny w Bibliotece Brytyjskiej Wszystkie te narzędzia i nowoczesne rozwiązania sprawiają, iż biblioteki cyfrowe stają się coraz bardziej powszechne. Umożliwiają korzystanie i podziwianie niedostępnych, a niezwykle cennych materiałów. Dzięki nim, skarby naszej kultury pokonują czas i przestrzeń, podkreślając znaczenie symbiozy tradycji i nowoczesności.

19 sciezka Humanistyczna WYDZIAŁ SPOŁECZNO-EKONOMICZNY KATEDRA SOCJOLOGII Podchody socjologiczne gra miejska dr Grzegorz Kaczmarek, mgr Paulina Bąk, mgr Alicja Chyła sciezka Humanistyczna socjologów po nadmuchaniu należało wypisać na nich nazwiska i tytuły podstawowych dzieł lub kategorii socjologicznych. A wcześniej trzeba było te zadania odnaleźć w bydgoskiej śródmiejskiej dżungli. Ślady nie były czytelne i jednoznaczne i zdarzało się niektórym uczestnikom błądzić po szemranych rewirach w poszukiwaniu faceta ze świecącymi wąsami czy ławeczki Mariana Rejewskiego, aby zrobić z nim sobie zdjęcie zbiorowe. Czas (społeczny) mknął niewiarygodnie szybko i na metę w budynku K kampusu WSG, pierwsze zespoły Późnym świtem (g. 9.10) 23 uczestników tajemnej gry miejskiej spotkało się w akwarium budynku K w WSG. Wcześniej zarejestrowali się na festiwalowej stronie i ogólnie zapoznali z regułami gry. Podzieleni na cztery zespoły według nieznanego klucza sprytnego kodu Eeee-ni-ma! dopełnili rytuału pozostawienia odcisków prawych dłoni na wielkich papierowych mapach. Leworęczni poczuli się niekomfortowo. Już było wiadomo, że rywalizacja będzie bezwzględna, a hasła równości szans i sprawiedliwości tylko pustymi frazesami. Choć w grze uczestniczyć mogły osoby bez względu na wiek, płeć, kolor skóry, miejsce zamieszkania itd., to nie one spowodować miały wkrótce ekstremalne napięcia i stać się przyczyną niejednego gofmanowskiego dramatu. W zasadzie, jedynym wymaganiem stawianym uczestnikom było legitymowanie się minimalną (bliżej niesprecyzowaną) niewiedzą/nierozumieniem socjologicznym. Nikt, nawet w najczarniejszych scenariuszach, nie przewidział natężenia ambicji i ukrytego pragnienia zwycięstwa na socjologiczno-miejskiej arenie. I to one, a nie tradycyjna ignorancja miały zdominować bezwzględną walkę o laur zwycięstwa. Socjologiczne brygady ruszyły galopem w przestrzeń Bydgoszczy. Pierwsze zadanie wydawało się dziecinnie łatwe: uzyskanie autentycznych kwestionariuszy z trzech instytucji: Urzędu Skarbowego, Wydziału Komunikacji UM oraz Poczty Polskiej. Dzięki systemowi GPS udało się je namierzyć w kilkanaście minut. Potem było już tylko ciężej i goręcej! Zmiana definicji sytuacji udokumentowana na filmie; przygotowanie pogłębionego wywiadu z żywym bydgoszczaninem; wykonanie portretów rodzinnych pojęć i kategorii socjologicznych: normy i roli społecznej; globalizacji; marginalizacji i samotności w wielkim mieście, itp. zadania młodzi adepci socjologii wykonywali z pasją i niewiarygodnie szybko. Czuwający nad przebiegiem podchodów, choć poruszali się rowerami, ledwo nadążali za pędzącymi brygadami i z trudem kontrolowali poprawność wykonania kolejnych zadań. A nie były to przelewki: zrobienie w balona 10 wybitnych przybyły już ok W kilkanaście minut później pojawiły się ostatnie zastępy miejskich socjologów. Ale prawdziwy finał dopiero miał się rozegrać i uruchomił nowe pokłady energii i pozaźródłowej wiedzy socjologicznej młodych mężczyzn i kobiet. Każda socjologiczna trupa musiała teraz zaprezentować i rozliczyć się z wykonanych zadań. Sąd konkursowy oceniał nie tylko czas, ilość i poprawność wykonanych zadań, ale ich innowacyjność, a nawet bezczelność i odwagę rzuconą na szaniec bydgoskiej socjologii miasta. Walka była zażarta i momentami bezwzględna, chociaż zgodna z rycerską tradycją. Do ostatniej prezentacji nie było wiadomo, kto zwycięży. Wreszcie jest! Jest zwycięzca! Jak to w socjologii zwycięzca zbiorowy: zabawa; (homo ludens); pomysłowość (homo sapiens); bez kompleksów ( homo erectus?) ciekawy świata i często zapracowany (homo viator i homo faber) = homo sociologicus! Żeby tak wszystkie zajęcia wyzwalały tyle adrenaliny i pasji!

20 sciezka Humanistyczna WYDZIAŁ SPOŁECZNO-EKONOMICZNY INSTYTUT KULTUROZNAWSTWA Karnawał w kulturze dr Marcin Kowalczyk sciezka Humanistyczna tów. Często występowała tu tzw. błazeńska koronacja. Podczas tego obrzędu wybierany był król-błazen, którego następnie detronizowano. Wariantem spotykanym na gruncie europejskim było wybieranie błazeńskich księży, biskupów itp. Koronacja i detronizacja stanowiły nieodzowny element świata na opak. Wszak na tronie zasiadała wtedy osoba najmniej do tego powołana błazen co miało pokazywać względność tronu i władcy, a więc ustroju i społecznego ładu. Nie był tu ważny sam tron, insygnia władzy czy też koronowany błazen, lecz właśnie ów proces zmienności prowadzący do całkowitej względności wszystkiego. W różnych epokach koronacje i detronizacje przyjmowały odmienne warianty, sens ich jednak pozostawał taki sam. Karnawałowe święto zwykle kojarzy się z barwnym korowodem na ulicach brazylijskich miast lub z charakterystycznymi weneckimi maskami. I choć pozornie wydawać by się mogło, iż ojczyzną karnawału jest właśnie Brazylia to nic bardziej mylnego. Święto to ma swe korzenie w Europie, a na inne kontynenty przybyło dopiero na statkach odkrywców. Źródeł dzisiejszego karnawału należy szukać w średniowieczu, a nazwa pochodzi od łacińskiego carnevalere zniesienie mięsa. Wiązało się to z symbolicznym przejściem od grzesznych i pogańskich praktyk do chrześcijańskiego Wielkiego Postu. Czas trwania karnawału zmieniał się na przestrzeni wieków. Zawsze jednak był to okres między świętem Trzech Króli a Środą Popielcową. Mimo iż obrzędy, wszelkiego rodzaju festyny czy widowiska karnawałowe, charakteryzowały się niezwykłą różnorodnością, to jednak styl ich był podobny. Najważniejszą cechą był brak granicy między aktorami a publicznością. Wyznaczenie, choćby umowne, takiej granicy okazuje się niemożliwe, gdyż scena, w tradycyjnym rozumieniu, oddzielająca jednych od drugich, nie istniała. Zatem wszyscy, którzy byli uczestnikami karnawałowego pochodu (przebrana publiczność i aktorzy), nie dystansowali się wobec otaczających ich wydarzeń, nie oglądali ich, stojąc z boku, lecz je przeżywali. Stąd nieprzypadkowo określa się karnawał jako drugie życie ludu. W praktyce funkcje karnawałowego placu przejmował zwykle rynek wraz z sąsiadującymi z nim ulicami. To właśnie miejsce symbolizować miało powszechny charakter święta. W tym czasie nie było bowiem życia poza karnawałem, wszyscy, którzy przyszli na plac, stawali się składnikami i uczestnikami tzw. życia karnawałowego, którym kierowała zasada świata na opak. Na obrzędy karnawałowe składał się zbiór określonych, mniej więcej stałych elemen- Karnawał uwalniał od chrześcijańskiej powagi i łączył się z erupcją nieskrępowanego, ludowego śmiechu. Nieodzowny element święta stanowiło przebranie, w którym ważną rolę odgrywała maska. Była ona kamuflażem, zapewniającym anonimowość uczestnikom karnawałowych szaleństw. Przede wszystkim jednak dzięki niej człowiek zyskiwał nową, karnawałową tożsamości, łączącą się z jego osobistym przeżywaniem zabawy. Z całej gamy masek wybierał tę, która najbardziej odpowiadała jego preferencjom. Dzięki temu mógł wtopić się w ów szczególny świat na opak. Karnawał bowiem zawieszał lub odwracał dotychczasowe prawa, był świętem równości i obfitości, przygotowującym człowieka na powagę pozostałej części roku. W tym sensie stanowił swoisty wentyl bezpieczeństwa. Dzięki niemu bowiem

SPIN SPÓJNOŚĆ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI I NAUKI. Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

SPIN SPÓJNOŚĆ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI I NAUKI. Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego SPIN SPÓJNOŚĆ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI I NAUKI Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Projektodawca Lider - Akademicki Inkubator Przedsiębiorczości Uniwersytetu

Bardziej szczegółowo

W jaki sposób Uniwersytet Mikołaja Kopernika odpowiada na potrzeby rynku pracy

W jaki sposób Uniwersytet Mikołaja Kopernika odpowiada na potrzeby rynku pracy Prorektor ds. Rozwoju i Informatyzacji, dr hab. Grzegorz Jarzembski prof. UMK Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu W jaki sposób Uniwersytet Mikołaja Kopernika odpowiada na potrzeby rynku pracy Konferencja

Bardziej szczegółowo

URZĄD STATYSTYCZNY W WARSZAWIE ul. 1 Sierpnia 21, 02-134 Warszawa SZKOŁY WYŻSZE W WOJEWÓDZTWIE MAZOWIECKIM W 2010 R.

URZĄD STATYSTYCZNY W WARSZAWIE ul. 1 Sierpnia 21, 02-134 Warszawa SZKOŁY WYŻSZE W WOJEWÓDZTWIE MAZOWIECKIM W 2010 R. URZĄD STATYSTYCZNY W WARSZAWIE ul. 1 Sierpnia 21, 02-134 Warszawa Informacja sygnalna Data opracowania: 30.06.2011 r. Kontakt: e-mail:sekretariatuswaw@stat.gov.pl tel. 22 464 23 15, 22 464 23 12 faks 22

Bardziej szczegółowo

PRAKTYCZNE WYKSZTAŁCENIE

PRAKTYCZNE WYKSZTAŁCENIE PRAKTYCZNE WYKSZTAŁCENIE 2015 FAKTY I LICZBY 6 wydziałów 70 lat tradycji 34 kierunki 54 specjalności 10 000 studentów 62 000 absolwentów 1 700 pracowników 800 pracowników naukowych NASZA MISJA Zdrowie,

Bardziej szczegółowo

Wydział Inżynierii Wytwarzania AGH w Mielcu

Wydział Inżynierii Wytwarzania AGH w Mielcu Wydział Inżynierii Wytwarzania AGH w Mielcu Dr hab. inż. Bolesław Karwat prof. nadzwyczajny Pełnomocnik Rektora AGH ds. Tworzenia Wydziału Inżynierii Wytwarzania Sekretarz Kolegium Dziekanów Wydziałów

Bardziej szczegółowo

SZKOŁY Wydziały Instytuty Katedry Studenci

SZKOŁY Wydziały Instytuty Katedry Studenci VII. WYŻSZE TABL. 1 (61). WYBRANE DANE O SZKOŁACH WYŻSZYCH Wydziały Instytuty Katedry Studenci Absolwenci Nauczyciele akademiccy a O G Ó Ł E M... 66 35 374 99101 19491 5646 Uniwersytet Gdański... 10 19

Bardziej szczegółowo

Strategia Wydziału Nauk Pedagogicznych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Lata 2012-2020

Strategia Wydziału Nauk Pedagogicznych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Lata 2012-2020 Strategia Wydziału Nauk Pedagogicznych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu Lata 2012-2020 1 Spis treści 1. Misja WNP. 3 2. Cele strategiczne.. 4 3. Operacjonalizacja celów strategicznych..5 4. Cel

Bardziej szczegółowo

I. Realizacja Szkolnego Programu Profilaktyki i Szkolnego Programu Wychowawczego

I. Realizacja Szkolnego Programu Profilaktyki i Szkolnego Programu Wychowawczego NONCEPCJA PRACY SPOŁECZNEJ SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 12 W WARSZAWIE-WESOŁEJ W LATACH 2010-2015 Wstęp Misja Szkoły Wizja szkoły Priorytety do pracy w latach 2010-2015 W obszarze kształcenia: I. Podnoszenie

Bardziej szczegółowo

Wydział Filozofii i Socjologii Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie

Wydział Filozofii i Socjologii Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie Wydział Filozofii i Socjologii Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie Kierunki studiów: Europeistyka Filozofia Kognitywistyka Kreatywność społeczna Socjologia Zarządzanie w politykach publicznych

Bardziej szczegółowo

STRATEGIA WYDZIAŁU MATEMATYCZNO-PRZYRODNICZEGO AKADEMII im. JANA DŁUGOSZA w CZĘSTOCHOWIE NA LATA 2014-2020

STRATEGIA WYDZIAŁU MATEMATYCZNO-PRZYRODNICZEGO AKADEMII im. JANA DŁUGOSZA w CZĘSTOCHOWIE NA LATA 2014-2020 STRATEGIA WYDZIAŁU MATEMATYCZNO-PRZYRODNICZEGO AKADEMII im. JANA DŁUGOSZA w CZĘSTOCHOWIE NA LATA 2014-2020 I. CELE STRATEGICZNE W ZAKRESIE NAUKI I WDROŻEŃ Cel strategiczny 1 - Opracowanie i realizacja

Bardziej szczegółowo

Rekrutacja 2015/2016

Rekrutacja 2015/2016 Rekrutacja 2015/2016 Propozycje klas na rok szk. 2015/2016 Klasa Program rozszerzony Języki Przedmioty wybrane do rekrutacji język polski język angielski język polski gr.i - historia język francuski język

Bardziej szczegółowo

www.uniwersytet-dzieciecy.pl Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Przedsiębiorczość dla najmłodszych

www.uniwersytet-dzieciecy.pl Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Przedsiębiorczość dla najmłodszych www.uniwersytet-dzieciecy.pl Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Przedsiębiorczość dla najmłodszych Kim jesteśmy? Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy to ogólnopolski, nieodpłatny program edukacji ekonomicznej

Bardziej szczegółowo

PROGRAM ROZWOJU GIMNAZJUM W MODLNICY W LATACH 2009-2014

PROGRAM ROZWOJU GIMNAZJUM W MODLNICY W LATACH 2009-2014 PROGRAM ROZWOJU GIMNAZJUM W MODLNICY W LATACH 2009-2014 MODLNICA 2009 PROGRAM ROZWOJU SZKOŁY Wstęp Misja Szkoły Wizja szkoły Priorytety do pracy w latach 2009-2014 W obszarze kształcenia: I. Podnoszenie

Bardziej szczegółowo

URZĄD STATYSTYCZNY W WARSZAWIE ul. 1 Sierpnia 21, 02-134 Warszawa SZKOŁY WYŻSZE W WOJEWÓDZTWIE MAZOWIECKIM W 2013 R.

URZĄD STATYSTYCZNY W WARSZAWIE ul. 1 Sierpnia 21, 02-134 Warszawa SZKOŁY WYŻSZE W WOJEWÓDZTWIE MAZOWIECKIM W 2013 R. URZĄD STATYSTYCZNY W WARSZAWIE ul. 1 Sierpnia 21, 02-134 Warszawa Informacja sygnalna Kontakt: e-mail:sekretariatuswaw@stat.gov.pl tel. 22 464 23 15 faks 22 846 76 67 Data opracowania: 04.07.2014 r. Internet:

Bardziej szczegółowo

URZĄD STATYSTYCZNY W WARSZAWIE ul. 1 Sierpnia 21, 02-134 Warszawa SZKOŁY WYŻSZE W WOJEWÓDZTWIE MAZOWIECKIM W 2014 R.

URZĄD STATYSTYCZNY W WARSZAWIE ul. 1 Sierpnia 21, 02-134 Warszawa SZKOŁY WYŻSZE W WOJEWÓDZTWIE MAZOWIECKIM W 2014 R. URZĄD STATYSTYCZNY W WARSZAWIE ul. 1 Sierpnia 21, 02-134 Warszawa Informacja sygnalna Kontakt: e-mail:sekretariatuswaw@stat.gov.pl tel. 22 464 23 15 faks 22 846 76 67 Data opracowania: 06.07.2015 r. Internet:

Bardziej szczegółowo

POLSKIE TOWARZYSTWO EKONOMICZNE

POLSKIE TOWARZYSTWO EKONOMICZNE POLSKIE TOWARZYSTWO EKONOMICZNE ODDZIAŁ W BYDGOSZCZY Działalność Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego Oddział w Bydgoszczy Polskie Towarzystwo Ekonomiczne w Bydgoszczy Obszar działalności Oddział PTE w

Bardziej szczegółowo

Comenius. Program Comenius, jako część programu Uczenie się przez całe życie, realizuje następujące akcje:

Comenius. Program Comenius, jako część programu Uczenie się przez całe życie, realizuje następujące akcje: Comenius Program Comenius, jako część programu Uczenie się przez całe życie, realizuje następujące akcje: Dwustronne Partnerskie Projekty Szkół Wielostronne Partnerskie Projekty Szkół Partnerskie Projekty

Bardziej szczegółowo

Misja i Strategia Rozwoju Wydziału Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego

Misja i Strategia Rozwoju Wydziału Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego 2011 Misja i Strategia Rozwoju Wydziału Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego Dokument zatwierdzony przez Radę Wydziału Fizyki UW w dniu 29 listopada 2011r. Warszawa, 2011-11-29 Misja i Strategia Rozwoju Wydziału

Bardziej szczegółowo

OBCHODY JUBILEUSZU 200-LECIA UW* *stan na dzień 23.09.2015 r.

OBCHODY JUBILEUSZU 200-LECIA UW* *stan na dzień 23.09.2015 r. OBCHODY JUBILEUSZU 200-LECIA UW* *stan na dzień 23.09.2015 r. DWA STULECIA. DOBRY POCZĄTEK 1 października 2015 19 listopada 2016 Założenia Jubileuszu Celem Jubileuszu jest podkreślenie wyjątkowego znaczenia

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE Nr 1/2015. Rektor. Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. z dnia 7 stycznia 2015 r.

ZARZĄDZENIE Nr 1/2015. Rektor. Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. z dnia 7 stycznia 2015 r. ZARZĄDZENIE Nr 1/2015 Rektora Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie z dnia 7 stycznia 2015 r. w sprawie zakresu kompetencji Rektora i Prorektorów Na podstawie art. 66 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia

Bardziej szczegółowo

Program Doskonalenia Nauczycieli Akademickich Uniwersytetu Warszawskiego

Program Doskonalenia Nauczycieli Akademickich Uniwersytetu Warszawskiego NOWOCZESNY UNIWERSYTET - kompleksowy program wsparcia dla doktorantów i kadry dydaktycznej Uniwersytetu Warszawskiego Uniwersytet Otwarty Uniwersytetu Warszawskiego Mały Dziedziniec Kampusu Centralnego,

Bardziej szczegółowo

KIM JESTEŚMY? 1/4 ESIDEC w mieście METZ we Francji została uhonorowana nagrodą najlepszy projekt edukacyjny

KIM JESTEŚMY? 1/4 ESIDEC w mieście METZ we Francji została uhonorowana nagrodą najlepszy projekt edukacyjny SPIS TREŚCI 1. MWSLiT we Wrocławiu kim jesteśmy. 2. Kierunki kształcenia. 3. Certyfikaty, nagrody, wyróżnienia. 4. Działalność naukowa. 5. Międzynarodowość. 6. Projekty europejskie. 7. CILT (UK) Polska.

Bardziej szczegółowo

W POSZUKIWANIU DOMU DLA KONI

W POSZUKIWANIU DOMU DLA KONI W POSZUKIWANIU DOMU DLA KONI ON ONA Polonista, Nauczyciel, Instruktor teatralny, Mieszczuch z urodzenia Architekt, Marketingowiec, Mieszczuch z wyboru Połączyła ich miłość do koni i artystyczne aspiracje

Bardziej szczegółowo

mgr Małgorzata Krawczyk Biuro Współpracy Międzynarodowej gosiap@ukw.edu.pl V Ogólnopolski Tydzień Kariery, 17.10.2013 r.

mgr Małgorzata Krawczyk Biuro Współpracy Międzynarodowej gosiap@ukw.edu.pl V Ogólnopolski Tydzień Kariery, 17.10.2013 r. mgr Małgorzata Krawczyk Biuro Współpracy Międzynarodowej gosiap@ukw.edu.pl V Ogólnopolski Tydzień Kariery, 17.10.2013 r. Fundacja na rzecz Nauki Polskiej - Program MISTRZ - Program HOMING PLUS - Program

Bardziej szczegółowo

I L I C E U M O G Ó L N O K S Z T A Ł C Ą C E I M. M A R I I K O N O P N I C K I E J

I L I C E U M O G Ó L N O K S Z T A Ł C Ą C E I M. M A R I I K O N O P N I C K I E J I L I C E U M O G Ó L N O K S Z T A Ł C Ą C E I M. M A R I I K O N O P N I C K I E J 16-400 Suwałki, Plac A. Mickiewicza 3, tel. (0-87) 5665626, 5662851 e-mail: sekretariat@1lo.suwalki.eu, http://www.1lo.suwalki.pl

Bardziej szczegółowo

ROZWÓJ POTENCJAŁU GOSPODARCZEGO POWIATU ŚWIDNICKIEGO POPRZEZ UTWORZENIE INKUBATORA LOTNICZEGO

ROZWÓJ POTENCJAŁU GOSPODARCZEGO POWIATU ŚWIDNICKIEGO POPRZEZ UTWORZENIE INKUBATORA LOTNICZEGO ROZWÓJ POTENCJAŁU GOSPODARCZEGO POWIATU ŚWIDNICKIEGO POPRZEZ UTWORZENIE INKUBATORA LOTNICZEGO projekt realizowany przez Powiat Świdnicki w Świdniku w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa

Bardziej szczegółowo

Rola PO Kapitał Ludzki w budowaniu kadr dla nowoczesnej gospodarki

Rola PO Kapitał Ludzki w budowaniu kadr dla nowoczesnej gospodarki Rola PO Kapitał Ludzki w budowaniu kadr dla nowoczesnej gospodarki Agnieszka Gryzik dyrektor Departamentu Wdrożeń i Innowacji PO Kapitał Ludzki - Szkolnictwo wyższe i nauka Wzmocnienie potencjału dydaktycznego

Bardziej szczegółowo

Strategia Rozwoju Wydziału Nauk Humanistycznych i Społecznych Karkonoskiej Państwowej Szkoły WyŜszej w Jeleniej Górze do roku 2020

Strategia Rozwoju Wydziału Nauk Humanistycznych i Społecznych Karkonoskiej Państwowej Szkoły WyŜszej w Jeleniej Górze do roku 2020 Strategia Rozwoju Wydziału Nauk Humanistycznych i Społecznych Karkonoskiej Państwowej Szkoły WyŜszej w Jeleniej Górze do roku 2020 Strategia Wydziału Nauk Humanistycznych i Społecznych Karkonoskiej Państwowej

Bardziej szczegółowo

Milion złotych za najlepsze programy studiów, oparte na Krajowych Ramach Kwalifikacji i dostosowujące studia do wymagań rynku pracy

Milion złotych za najlepsze programy studiów, oparte na Krajowych Ramach Kwalifikacji i dostosowujące studia do wymagań rynku pracy Milion złotych za najlepsze programy studiów, oparte na Krajowych Ramach Kwalifikacji i dostosowujące studia do wymagań rynku pracy Ogłoszenie wyników konkursu Konferencja prasowa 21 listopada 2012 roku

Bardziej szczegółowo

STRATEGIA ROZWOJU WYŻSZEJ SZKOŁY HANDLOWEJ IM. B. MARKOWSKIEGO W KIELCACH NA LATA 2012-2017 WYDZIAŁ ZAMIEJSCOWY W TARNOBRZEGU

STRATEGIA ROZWOJU WYŻSZEJ SZKOŁY HANDLOWEJ IM. B. MARKOWSKIEGO W KIELCACH NA LATA 2012-2017 WYDZIAŁ ZAMIEJSCOWY W TARNOBRZEGU STRATEGIA ROZWOJU WYŻSZEJ SZKOŁY HANDLOWEJ IM. B. MARKOWSKIEGO W KIELCACH NA LATA 2012-2017 WYDZIAŁ ZAMIEJSCOWY W TARNOBRZEGU 4.1.1. Cel operacyjny: Przygotowanie i wdrożenie programów nauczania opartych

Bardziej szczegółowo

Przedmioty rozszerzone: jęz. angielski (dwujęzyczny) historia geografia

Przedmioty rozszerzone: jęz. angielski (dwujęzyczny) historia geografia ODDZIAŁ I A (klasa 3-letnia dwujęzyczna z językiem angielskim) Głównym celem nauki w tej klasie jest biegłe opanowanie języka angielskiego (poziom C1) i poznanie kultury krajów anglojęzycznych. Powyższe

Bardziej szczegółowo

AIESEC Wrocław Uniwersytet Ekonomiczny ul. Komandorska 118/120 53-345 Wrocław tel: +48 71 36 80 576 e-mail: wroclawue.aiesec@gmail.

AIESEC Wrocław Uniwersytet Ekonomiczny ul. Komandorska 118/120 53-345 Wrocław tel: +48 71 36 80 576 e-mail: wroclawue.aiesec@gmail. Opis organizacji Tuż po drugiej wojnie światowej ośmiu studentów zdecydowało, że zrobią wszystko aby uniknąć kolejnych konfliktów. W ramach tego postanowienia założyli organizację, której wizja wyrażona

Bardziej szczegółowo

Wydział Nauki o Żywności. Chcesz studiować w jednym z najpiękniejszych kampusów w Europie? www.uwm.edu.pl/wnz

Wydział Nauki o Żywności. Chcesz studiować w jednym z najpiękniejszych kampusów w Europie? www.uwm.edu.pl/wnz Wydział Nauki o Żywności Chcesz studiować w jednym z najpiękniejszych kampusów w Europie? www.uwm.edu.pl/wnz Wydział Nauki o Żywności Chcesz studiować na Wydziale z ponad 65 letnią tradycją, aktywnie współpracującym

Bardziej szczegółowo

WŁASNOŚĆ INTELEKTUALNA W UCZELNIACH WYŻSZYCH I OŚRODKACH BADAWCZYCH

WŁASNOŚĆ INTELEKTUALNA W UCZELNIACH WYŻSZYCH I OŚRODKACH BADAWCZYCH WŁASNOŚĆ INTELEKTUALNA W UCZELNIACH WYŻSZYCH I OŚRODKACH BADAWCZYCH OFERTA DLA PRZEMYSŁU i nie tylko http://www.uz.zgora.pl Uniwersytet Zielonogórski Uniwersytet Zielonogórski został utworzony 1 września

Bardziej szczegółowo

Wykształcenie na zamówienie

Wykształcenie na zamówienie Wykształcenie na zamówienie Wyniki kolejnej edycji konkursu na kierunki zamawiane Według szacunków ministerstwa, w roku 2013 w polskim przemyśle zabraknie ponad 46 tys. inżynierów, a w usługach ponad 22

Bardziej szczegółowo

www.erasmusplus.org.pl Erasmus+ Szkolnictwo wyższe

www.erasmusplus.org.pl Erasmus+ Szkolnictwo wyższe Szkolnictwo wyższe Mobilność edukacyjna (KA 1) Mobilność edukacyjna (KA 1) Akcja 1 Wyjazdy studentów na zagraniczne studia i praktyki Akcja 1 Wyjazdy pracowników uczelni i specjalistów z przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

Rola samorządu terytorialnego w realizacji ponadnarodowych projektów edukacyjnych w programie Erasmus+

Rola samorządu terytorialnego w realizacji ponadnarodowych projektów edukacyjnych w programie Erasmus+ Rola samorządu terytorialnego w realizacji ponadnarodowych projektów edukacyjnych w programie Erasmus+ Liliana Budkowska Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji PROGRAM WSPIERAJĄCY EDUKACJĘ, SZKOLENIA, MŁODZIEŻ

Bardziej szczegółowo

Akademia Wychowania Fizycznego Józefa Piłsudskiego w Warszawie Wydział Wychowania Fizycznego i Sportu w Białej Podlaskiej

Akademia Wychowania Fizycznego Józefa Piłsudskiego w Warszawie Wydział Wychowania Fizycznego i Sportu w Białej Podlaskiej Akademia Wychowania Fizycznego Józefa Piłsudskiego w Warszawie Wydział Wychowania Fizycznego i Sportu w Białej Podlaskiej WNIOSEK o przekształcenie Wydziału Wychowania Fizycznego i Sportu w Filię Wychowania

Bardziej szczegółowo

AKADEMIA ROZWOJU I PRZEDSIĘBIORCZOŚCI

AKADEMIA ROZWOJU I PRZEDSIĘBIORCZOŚCI Biuro Karier AKADEMIA ROZWOJU I PRZEDSIĘBIORCZOŚCI Wydział Matematyki i Informatyki ul. Umultowska 87 Campus Morasko Czekają na Ciebie: Symulacje rozmów kwalifikacyjnych ds. efektywnego uczenia się ds.

Bardziej szczegółowo

URZĄD STATYSTYCZNY W BYDGOSZCZY

URZĄD STATYSTYCZNY W BYDGOSZCZY URZĄD STATYSTYCZNY W BYDGOSZCZY Opracowania sygnalne Bydgoszcz, kwiecień 2005 r. Kontakt: e-mail. SekretariatUSBDG@stat.gov.pl tel. (0 52) 366 93 90; fax (052) 366 93 56 Internet http://www.stat.gov.pl/urzedy/bydgosz

Bardziej szczegółowo

Deklaracja polityki w programie

Deklaracja polityki w programie Deklaracja polityki w programie Uczelnia, przypisując programowi Erasmus trudną do przecenienia rolę w umiędzynarodowieniu, modernizacji i indywidualizacji procesu kształcenia, pragnie w dalszym ciągu

Bardziej szczegółowo

Transfer technologii z uczelni do przemysłu

Transfer technologii z uczelni do przemysłu Transfer technologii z uczelni do przemysłu Olaf Gajl Podsekretarz Stanu w MNiSW Krzysztof J. Kurzydłowski Podsekretarz Stanu w MNiSW Innowacyjna pozycja Polski (European Innovation Scoreboard 2006) 2005

Bardziej szczegółowo

CHARAKTERYSTYKA ODDZIAŁÓW

CHARAKTERYSTYKA ODDZIAŁÓW CHARAKTERYSTYKA ODDZIAŁÓW ODDZIAŁ I AH (klasa 3-letnia dwujęzyczna z językiem hiszpańskim) Głównym celem nauki w tej klasie jest biegłe opanowanie języka hiszpańskiego (poziom C1 DELE intermedio/superior)

Bardziej szczegółowo

UNIWERSYTET KAZIMIERZA WIELKIEGO w BYDGOSZCZY INSTYTUT HISTORII I STOSUNKÓW MIĘDZYNARODOWYCH. Wewnętrzny System Zapewnienia Jakości Kształcenia

UNIWERSYTET KAZIMIERZA WIELKIEGO w BYDGOSZCZY INSTYTUT HISTORII I STOSUNKÓW MIĘDZYNARODOWYCH. Wewnętrzny System Zapewnienia Jakości Kształcenia UNIWERSYTET KAZIMIERZA WIELKIEGO w BYDGOSZCZY INSTYTUT HISTORII I STOSUNKÓW MIĘDZYNARODOWYCH I. Wprowadzenie Wewnętrzny System Zapewnienia Jakości Kształcenia Podpisanie przez Polskę w 1999 roku Deklaracji

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYBORCZY. Kandydata na Rektora Prof. dr. hab. Bronisława Marciniaka

PROGRAM WYBORCZY. Kandydata na Rektora Prof. dr. hab. Bronisława Marciniaka PROGRAM WYBORCZY Kandydata na Rektora Prof. dr. hab. Bronisława Marciniaka MIJAJĄCA KADENCJA 2008-2012 2/38 MIJAJĄCA KADENCJA LICZBA STUDENTÓW I DOKTORANTÓW [tys.] STUDENCI RAZEM: 46,8 RAZEM: 48,4 DOKTORANCI

Bardziej szczegółowo

www.innowacyjna-wielkopolska.pl Główne punkty polityki innowacji Województwa Wielkopolskiego

www.innowacyjna-wielkopolska.pl Główne punkty polityki innowacji Województwa Wielkopolskiego Główne punkty polityki innowacji Województwa Wielkopolskiego 01 02 03 Wielkopolska Rada Trzydziestu (WR 30) Organ opiniotwórczo-doradczy powołany w maju 2009 r. w ramach projektu PO KL Budowa Wielkopolskiego

Bardziej szczegółowo

XIII LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCE z ODDZIAŁAMI DWUJĘZYCZNYMI im. płk. L. LISA-KULI

XIII LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCE z ODDZIAŁAMI DWUJĘZYCZNYMI im. płk. L. LISA-KULI Gimnazjalisto! W roku szkolnym 2014/15 oferujemy Ci 5 klas ogólnych od drugiego roku nauczania sprofilowanych zgodnie z preferencjami uczniów. Klasa 1a z rozszerzonym programem nauczania języka polskiego,

Bardziej szczegółowo

MISJA, WIZJA I STRATEGIA NA LATA 2012-2022

MISJA, WIZJA I STRATEGIA NA LATA 2012-2022 MISJA, WIZJA I STRATEGIA NA LATA 2012-2022 WYDZIAŁU ZARZĄDZANIA WYŻSZEJ SZKOŁY EKOLOGII I ZARZĄDZANIA W WARSZAWIE I. MISJA 1. Wydział Zarządzania WSEiZ w Warszawie kieruje ofertę kształcenia do osób, pragnących

Bardziej szczegółowo

Phenomind Ventures S.A. Akademickie Inkubatory Przedsiębiorczości INNOWATORZY 2007 - PROGRAM TRANSFERU INNOWACJI DO BIZNESU. www.innowatorzy.

Phenomind Ventures S.A. Akademickie Inkubatory Przedsiębiorczości INNOWATORZY 2007 - PROGRAM TRANSFERU INNOWACJI DO BIZNESU. www.innowatorzy. Phenomind Ventures S.A. Akademickie Inkubatory Przedsiębiorczości INNOWATORZY 2007 - PROGRAM TRANSFERU INNOWACJI DO BIZNESU www.innowatorzy.net Patronat Honorowy: IDEA PROGRAMU Główną ideą inicjatywy jest

Bardziej szczegółowo

Program EIT + www.eitplus.wroclaw.pl E U R O P E J S K I I N S T Y T U T T E C H N O L O G I C Z N Y. Szanowni Państwo,

Program EIT + www.eitplus.wroclaw.pl E U R O P E J S K I I N S T Y T U T T E C H N O L O G I C Z N Y. Szanowni Państwo, E U R O P E J S K I I N S T Y T U T T E C H N O L O G I C Z N Y Szanowni Państwo, utworzenie w Europie nowego ośrodka łączącego edukację, badania naukowe i innowacje Europejskiego Instytutu Technologicznego

Bardziej szczegółowo

Opis ogólny (jakich osiągnięć nie należy uwzględnić wypełniając wniosek):

Opis ogólny (jakich osiągnięć nie należy uwzględnić wypełniając wniosek): Opis ogólny (jakich osiągnięć nie należy uwzględnić wypełniając wniosek): Nie należy wykazywać działań prowadzonych w związku z przygotowaną przez studenta pracą dyplomową, bądź zaliczeniową, gdyż jest

Bardziej szczegółowo

UNIWERSYTET IM. ADAMA MICKIEWICZA W POZNANIU

UNIWERSYTET IM. ADAMA MICKIEWICZA W POZNANIU UNIWERSYTET IM. ADAMA MICKIEWICZA W POZNANIU Wydział Fizyki PASJA MA SIŁĘ PRZYCIĄGANIA. STUDIUJ Z NAMI I UCZYŃ Z NIEJ SPOSÓB NA ŻYCIE. O WYDZIALE Wydział Fizyki to duża jednostka naukowo-dydaktyczna, której

Bardziej szczegółowo

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE

PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE CZŁOWIEK NAJLEPSZA INWESTYCJA PAŃSTWOWA WYŻSZA SZKOŁA ZAWODOWA W KONINIE realizuje projekt WZMOCNIENIE POTENCJAŁU PWSZ W KONINIE DROGĄ DO WZROSTU LICZBY ABSOLWENTÓW KIERUNKU O KLUCZOWYM ZNACZENIU DLA GOSPODARKI

Bardziej szczegółowo

PROGRAM OPERACYJNY KAPITAŁ LUDZKI komponent centralny (priorytety I V)

PROGRAM OPERACYJNY KAPITAŁ LUDZKI komponent centralny (priorytety I V) PROGRAM OPERACYJNY KAPITAŁ LUDZKI komponent centralny (priorytety I V) PRIORYTET I Zatrudnienie i integracja społeczna brak konkursów skierowanych bezpośrednio do szkół wyższych. PRIORYTET II Rozwój zasobów

Bardziej szczegółowo

KARTA STRATEGICZNA DLA CELU OPERACYJNEGO 1.1. UZYSKANIE UPRAWNIEŃ DO NADAWANIA STOPNIA DOKTORA NAUK

KARTA STRATEGICZNA DLA CELU OPERACYJNEGO 1.1. UZYSKANIE UPRAWNIEŃ DO NADAWANIA STOPNIA DOKTORA NAUK CEL STRATEGICZNY 1 PODNIESIENIE POZIOMU PROWADZONYCH BADAŃ NAUKOWYCH W STOPNIU POZWALAJĄCYM NA UTRZYMANIE W OCENIE PARAMETRYCZNEJ JEDNOSTEK NAUKOWYCH KATEGORI B ORAZ UZYSKANIE PEŁNI PRAW AKADEMICKICH W

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE Z KURSU METODYCZNO- JĘZYKOWEGO W WIELKIEJ BRYTANII

SPRAWOZDANIE Z KURSU METODYCZNO- JĘZYKOWEGO W WIELKIEJ BRYTANII SPRAWOZDANIE Z KURSU METODYCZNO- JĘZYKOWEGO W WIELKIEJ BRYTANII W dniach 24 lipca- 6 sierpnia 2011r. uczestniczyłam w kursie metodycznojęzykowym pt. Teachers of English Course w ramach programu Comenius-

Bardziej szczegółowo

UNIWERSYTET IM. ADAMA MICKIEWICZA W POZNANIU

UNIWERSYTET IM. ADAMA MICKIEWICZA W POZNANIU UNIWERSYTET IM. ADAMA MICKIEWICZA W POZNANIU Wydział Nauk Społecznych PRAWDZIWA PASJA POLEGA NA POZNAWANIU. STUDIUJ Z NAMI I UCZYŃ Z NIEJ SPOSÓB NA ŻYCIE. O WYDZIALE W roku 2015 Wydział Nauk Społecznych

Bardziej szczegółowo

STRATEGIA ROZWOJU WYDZIAŁU GÓRNICTWA I GEOLOGII POLITECHNIKI ŚLĄSKIEJ NA LATA 2012-2020

STRATEGIA ROZWOJU WYDZIAŁU GÓRNICTWA I GEOLOGII POLITECHNIKI ŚLĄSKIEJ NA LATA 2012-2020 STRATEGIA ROZWOJU WYDZIAŁU GÓRNICTWA I GEOLOGII POLITECHNIKI ŚLĄSKIEJ NA LATA 2012-2020 Gliwice, luty 2012 r. 1 Wprowadzenie Strategia Wydziału Górnictwa i Geologii Politechniki Śląskiej na lata 2012-2020

Bardziej szczegółowo

KARTA STRATEGICZNA PROGRAMU

KARTA STRATEGICZNA PROGRAMU 151 KARTA STRATEGICZNA PROGRAMU Nazwa programu: Kulturalny Poznań nr programu: 7 Kontynuacja Planu Rozwoju Miasta Poznania Cele strategiczne: Zwiększenie znaczenia miasta jako ośrodka wiedzy, kultury,

Bardziej szczegółowo

Dział IV STRUKTURA ORGANIZACYJNA UCZELNI

Dział IV STRUKTURA ORGANIZACYJNA UCZELNI Dział IV STRUKTURA ORGANIZACYJNA UCZELNI Rozdział 1 Wydziały 35 1. Podstawową jednostką organizacyjną Uczelni jest wydział. Poza siedzibą Uczelni mogą być tworzone wydziały zamiejscowe. 2. Wydziały tworzy,

Bardziej szczegółowo

Instytucja kultury z misją edukacji. www.amuz.edu.pl

Instytucja kultury z misją edukacji. www.amuz.edu.pl Instytucja kultury z misją edukacji www.amuz.edu.pl AKADEMIA MUZYCZNA W POZNANIU MA 95 LAT Jesteśmy jedną z dziewięciu uczelni muzycznych w Polsce, a jedyną w kraju, która prowadzi studia z zakresu lutnictwa.

Bardziej szczegółowo

Szkolnictwo Wyższe i Nauka

Szkolnictwo Wyższe i Nauka Szkolnictwo Wyższe i Nauka Priorytet IV Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki 2007-2013 2013 Departament Wdrożeń i Innowacji Projekt współfinansowany z Europejskiego Funduszu Społecznego Priorytet IV PO

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWAWCZY MŁODZIEŻOWEGO DOMU KULTURY NR 2 W LUBLINIE NA LATA 2013-2019

PROGRAM WYCHOWAWCZY MŁODZIEŻOWEGO DOMU KULTURY NR 2 W LUBLINIE NA LATA 2013-2019 Młodzieżowy Dom Kultury nr 2 w Lublinie 20-950 Lublin ul. Bernardyńska 14a tel. 81/ 53 208 53, fax 81/53 177 79 www.mdk2.lublin.pl PROGRAM WYCHOWAWCZY MŁODZIEŻOWEGO DOMU KULTURY NR 2 W LUBLINIE NA LATA

Bardziej szczegółowo

Robert Tarka, Zdzisława Tarka

Robert Tarka, Zdzisława Tarka Nauki przyrodnicze w systemach edukacyjnych krajów Europy w XXI wieku Robert Tarka, Zdzisława Tarka Rola edukacji formalnej i nieformalnej w nauczaniu przedmiotów matematyczno-przyrodniczych na przykładzie

Bardziej szczegółowo

Studia Podyplomowe dla nauczycieli Przyroda

Studia Podyplomowe dla nauczycieli Przyroda Uniwersytet Łódzki Wydział Biologii i Ochrony Środowiska Program kształcenia Studia Podyplomowe dla nauczycieli Przyroda Łódź, 2012 1. Nazwa: Studia Podyplomowe dla Nauczycieli Przyroda 2. Opis: Studium

Bardziej szczegółowo

UAM.TV. Naukowa Uniwersytecka Telewizja Internetowa IDEA STRUKTURA PERSPEKTYWY

UAM.TV. Naukowa Uniwersytecka Telewizja Internetowa IDEA STRUKTURA PERSPEKTYWY UAM.TV Naukowa Uniwersytecka Telewizja Internetowa IDEA STRUKTURA PERSPEKTYWY Uniwersyteckie Studio Filmowe Poznań 2015 IDEA Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu to jedna z wiodących uczelni w

Bardziej szczegółowo

Informacja na temat stypendiów ministra za wybitne osiągnięcia dla doktorantów na rok akademicki 2015/2016

Informacja na temat stypendiów ministra za wybitne osiągnięcia dla doktorantów na rok akademicki 2015/2016 Informacja na temat stypendiów ministra za wybitne osiągnięcia dla doktorantów na rok akademicki 2015/2016 piątek, 17 lipca 2015 Kwestie przyznawania stypendiów ministra za wybitne osiągnięcia dla doktorantów

Bardziej szczegółowo

Finasowanie Oświaty w perspektywie 2014 2020. Środki UE. www.bras-edukacja.pl

Finasowanie Oświaty w perspektywie 2014 2020. Środki UE. www.bras-edukacja.pl Finasowanie Oświaty w perspektywie 2014 2020. Środki UE Działalność szkół, placówek oświatowych, instytucji wsparcia oświaty finansowana będzie w ramach dwóch głównych Programów Operacyjnych: 1. Regionalny

Bardziej szczegółowo

PWSZ w Nysie jest Uczelnią kształcącą młodzież w. Rozwijającą umiejętności, które pozwalają. Europy, ale również wykonywać praktyczne zawody.

PWSZ w Nysie jest Uczelnią kształcącą młodzież w. Rozwijającą umiejętności, które pozwalają. Europy, ale również wykonywać praktyczne zawody. MISJA PWSZ W NYSIE PWSZ w Nysie jest Uczelnią kształcącą młodzież w wielu kierunkach. Rozwijającą umiejętności, które pozwalają kontynuować studia w uczelniach akademickich Europy, ale również wykonywać

Bardziej szczegółowo

Kompetencje społeczne na plus na przykładzie programu Wolontariusz + Ewa Zadykowicz asystent prorektora ds. studenckich i kształcenia

Kompetencje społeczne na plus na przykładzie programu Wolontariusz + Ewa Zadykowicz asystent prorektora ds. studenckich i kształcenia Kompetencje społeczne na plus na przykładzie programu Wolontariusz + Ewa Zadykowicz asystent prorektora ds. studenckich i kształcenia Ogólnopolskie Seminarium Projakościowe "INSPIRACJE" Uniwersytet Jagielloński,

Bardziej szczegółowo

Koncepcja Pracy Młodzieżowego Domu Kultury Wrocław-Krzyki na lata 2012-2017

Koncepcja Pracy Młodzieżowego Domu Kultury Wrocław-Krzyki na lata 2012-2017 Koncepcja Pracy Młodzieżowego Domu Kultury Wrocław-Krzyki na lata 2012-2017 Twórcze i artystyczne wychowanie, czy tez lepiej wychowanie przez sztukę, może okazad się szczególnie ważne, nie tylko dla stworzenia

Bardziej szczegółowo

13.04.2015 14.04.2015 roku Gry Niekomputerowe, czyli projektowanie gier planszowych.

13.04.2015 14.04.2015 roku Gry Niekomputerowe, czyli projektowanie gier planszowych. 13.04.2015 Grupa I i 14.04.2015 roku Grupa II bibliotekarzy wzięła udział w szkoleniu Gry Niekomputerowe, czyli projektowanie gier planszowych. Szkolenia przeprowadzone przez Macieja Rynarzewskiego były

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA MIEJSKIEGO NR 12 W GORZOWIE WLKP. NA LATA 2013-2016

KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA MIEJSKIEGO NR 12 W GORZOWIE WLKP. NA LATA 2013-2016 Przedszkole Miejskie nr 12 ul. Sportowa 2 66-400 Gorzów Wlkp. KONCEPCJA PRACY PRZEDSZKOLA MIEJSKIEGO NR 12 W GORZOWIE WLKP. NA LATA 2013-2016 Data obowiązywania: od 01.09.2013r. Zatwierdzono przez Radę

Bardziej szczegółowo

PROGRAM AMBASADORSKI. biznesth228.info

PROGRAM AMBASADORSKI. biznesth228.info PROGRAM AMBASADORSKI biznesth228.info O PROGRAMIE Program Ambasadorski Grupy Trinity stanowi nowatorską propozycję nawiązania relacji naszej Firmy ze środowiskiem akademickim. Nie oczekujemy od Was pomocy

Bardziej szczegółowo

FUNKCJONOWANIE WEWNĘTRZNEGO SYSTEMU ZAPEWNIANIA JAKOŚCI KSZTAŁCENIA NA WYDZIALE EDUKACYJNO-FILOZOFICZNYM

FUNKCJONOWANIE WEWNĘTRZNEGO SYSTEMU ZAPEWNIANIA JAKOŚCI KSZTAŁCENIA NA WYDZIALE EDUKACYJNO-FILOZOFICZNYM Badany obszar FUNKCJONOWANIE WEWNĘTRZNEGO SYSTEMU ZAPEWNIANIA JAKOŚCI KSZTAŁCENIA NA WYDZIALE EDUKACYJNO-FILOZOFICZNYM Procedura Metoda i kryteria Częstotliwość badania Dokumentacja monitorujące Załącznik

Bardziej szczegółowo

Regionalny Program Strategiczny w zakresie aktywności zawodowej i społecznej. Wejherowo, 9 październik 2013 r.

Regionalny Program Strategiczny w zakresie aktywności zawodowej i społecznej. Wejherowo, 9 październik 2013 r. Regionalny Program Strategiczny w zakresie aktywności zawodowej i społecznej Wejherowo, 9 październik 2013 r. Strategia 6 RPS RPO 2014-2020 Strategia Rozwoju Województwa Pomorskiego 2020 (wrzesień 2012)

Bardziej szczegółowo

OFERTA EDUKACYJNA 2015-2016 LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCACEGO ZAKONU PIJARÓW W KRAKOWIE

OFERTA EDUKACYJNA 2015-2016 LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCACEGO ZAKONU PIJARÓW W KRAKOWIE OFERTA EDUKACYJNA 2015-2016 LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCACEGO ZAKONU PIJARÓW W KRAKOWIE W Liceum Ogólnokształcącym Zakonu Pijarów uczniowie uczą się w klasach liczących maksymalnie 28 uczniów. Zajęcia lekcyjne

Bardziej szczegółowo

STRATEGIA ROZWOJU WYDZIAŁU ARCHITEKTURY WYŻSZEJ SZKOŁY EKOLOGII I ZARZĄDZANIA W WARSZAWIE NA LATA 2012-2022

STRATEGIA ROZWOJU WYDZIAŁU ARCHITEKTURY WYŻSZEJ SZKOŁY EKOLOGII I ZARZĄDZANIA W WARSZAWIE NA LATA 2012-2022 STRATEGIA ROZWOJU WYDZIAŁU ARCHITEKTURY WYŻSZEJ SZKOŁY EKOLOGII I ZARZĄDZANIA W WARSZAWIE NA LATA 2012-2022 1. WPROWADZENIE Wydział Architektury jest podstawową jednostką organizacyjną Wyższej Szkoły Ekologii

Bardziej szczegółowo

e-mail:sekretariat@ zstio3.pl www.zstio3.pl patronat firmy

e-mail:sekretariat@ zstio3.pl www.zstio3.pl patronat firmy Zespół Szkół Technicznych i Ogólnokształcących Nr 3 w Chorzowie V Liceum Ogólnokształcące im. Nikoli Tesli Technikum Mechaniczno Elektryczne im. Nikoli Tesli e-mail:sekretariat@ zstio3.pl www.zstio3.pl

Bardziej szczegółowo

PLAN ZADAŃ DZIAŁANIE I. CELE I DZIAŁANIA W ZAKRESIE KSZTAŁCENIA

PLAN ZADAŃ DZIAŁANIE I. CELE I DZIAŁANIA W ZAKRESIE KSZTAŁCENIA Załącznik nr 1 do Strategii Rozwoju UG do roku 2020 PLAN ZADAŃ Przed Uniwersytetem Gdańskim stoi szereg wyzwań, których podjęcie wymaga określenia celu i charakteru działań oraz terminu zakończenia, źródeł

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 3 im. doktora Janusza Petera w Tomaszowie Lubelskim na lata 2011-2016

KONCEPCJA PRACY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 3 im. doktora Janusza Petera w Tomaszowie Lubelskim na lata 2011-2016 KONCEPCJA PRACY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 3 im. doktora Janusza Petera w Tomaszowie Lubelskim na lata 2011-2016 Koncepcja pracy szkoły została opracowana w oparciu o: 1. Ustawę o systemie oświaty z dnia 7

Bardziej szczegółowo

Kujawsko-pomorskie wita 2015-06-01 14:11:23

Kujawsko-pomorskie wita 2015-06-01 14:11:23 Kujawsko-pomorskie wita 2015-06-01 14:11:23 2 Województwo kujawsko-pomorskie leży w środkowej części Polski, po obu brzegach Wisły. Jest jednym z pięciu polskich regionów, które nie graniczą z innymi państwami.

Bardziej szczegółowo

Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji http://www.frse.org.pl/

Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji http://www.frse.org.pl/ Jak przygotować i realizować projekt, pozyskiwanie środków, partnerów, wątpliwości, pytania, wymiana doświadczeń - fora, przykłady dobrych praktyk, narzędzia pomocne w realizacji Fundacja Rozwoju Systemu

Bardziej szczegółowo

Agro Klaster Kujawy regionalna organizacja przedsiębiorców sektora rolno-spożywczego

Agro Klaster Kujawy regionalna organizacja przedsiębiorców sektora rolno-spożywczego Agro Klaster Kujawy regionalna organizacja przedsiębiorców sektora rolno-spożywczego Michał Majcherek Agro Klaster Kujawy Stowarzyszenie Na Rzecz Innowacji i Rozwoju W dzisiejszych warunkach konkurencyjność

Bardziej szczegółowo

Dolnośląski Festiwal Nauki

Dolnośląski Festiwal Nauki Barbara Cader-Sroka Pełnomocnik Środowiskowego Koordynatora DFN ds. Współpracy Międzynarodowej Wrocław Stolica Dolnego Śląska mająca prawie 600 000 mieszkańców; Naukowe, przemysłowe i kulturalne centrum

Bardziej szczegółowo

rola kół naukowych w badaniach i procesie dydaktycznym

rola kół naukowych w badaniach i procesie dydaktycznym Drugiego dnia Ogólnopolskiej Konferencji Kół Naukowych tj. 22 października 2004 roku, przeprowadzono panel dyskusyjny, którego tematem była rola kół naukowych w badaniach i procesie dydaktycznym. Prowadzącym

Bardziej szczegółowo

Wokaliści Instrumentaliści Harcerska orkiestra dęta Kwartet gitarowy Zespół wokalno-instrumentalny CONSONANS Zespoły taneczne

Wokaliści Instrumentaliści Harcerska orkiestra dęta Kwartet gitarowy Zespół wokalno-instrumentalny CONSONANS Zespoły taneczne MŁODZIEŻOWY DOM KULTURY Ul. Kozia 10 a 25-514 Kielce tel/fax:(41)344 34 23 (41)343 64 20 mail: poczta@mdkkielce.pl OFERTA ARTYSTYCZNA Wokaliści Instrumentaliści Harcerska orkiestra dęta Kwartet gitarowy

Bardziej szczegółowo

Termin realizacji zadania. IV kwartał 2011 r. od 11 stycznia 2012 do 31 grudnia 2012 r.

Termin realizacji zadania. IV kwartał 2011 r. od 11 stycznia 2012 do 31 grudnia 2012 r. Harmonogram konkursów na realizację zadań publicznych Województwa Dolnośląskiego w 2012 r. Nazwa zadania priorytetowego/konkursu Termin ogłoszenia konkursu Termin realizacji zadania Pula środków do rozdysponowania

Bardziej szczegółowo

Nowy okres programowania Europejskiego Funduszu Społecznego. Dział Nauki i Współpracy Międzynarodowej

Nowy okres programowania Europejskiego Funduszu Społecznego. Dział Nauki i Współpracy Międzynarodowej Nowy okres programowania Europejskiego Funduszu Społecznego DOFINANSOWANIE NA DZIAŁALNOŚĆ DYDAKTYCZNĄ JEDNOSTEK NAUKI Priorytety MNiSW w Programie Operacyjnym Wiedza Edukacja Rozwój stanowią: Podniesienie

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet w Białymstoku Wydział Ekonomiczny

Uniwersytet w Białymstoku Wydział Ekonomiczny Uniwersytet w Białymstoku Wydział Ekonomiczny Wydział Ekonomiczny kształci studentów na dwóch kierunkach studiów: 1. Ekonomia jednolite studia magisterskie stacjonarne jednolite studia magisterskie niestacjonarne

Bardziej szczegółowo

Projekt e-szkoła Wielkopolska Twórczy Uczeń

Projekt e-szkoła Wielkopolska Twórczy Uczeń Projekt e-szkoła Wielkopolska Twórczy Uczeń Projekt e-szkoła Wielkopolska Twórczy Uczeń jest częścią programu e-szkoła Wielkopolska, którego głównymi celami są: zapewnienie wysokiej jakości usług edukacyjnych

Bardziej szczegółowo

KONCEPCJA PRACY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 18 IM. WŁADYSŁAWA BRONIEWSKIEGO W DĄBROWIE GÓRNICZEJ NA LATA 2013-2016.

KONCEPCJA PRACY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 18 IM. WŁADYSŁAWA BRONIEWSKIEGO W DĄBROWIE GÓRNICZEJ NA LATA 2013-2016. KONCEPCJA PRACY SZKOŁY PODSTAWOWEJ NR 18 IM. WŁADYSŁAWA BRONIEWSKIEGO W DĄBROWIE GÓRNICZEJ NA LATA 2013-2016. D Ą B R O W A G Ó R N I C Z A Misja Szkoły Nasza szkoła nie tylko Cię oceni to szkoła, która

Bardziej szczegółowo

MISTRZ I UCZEŃ - model kształcenia praktycznego

MISTRZ I UCZEŃ - model kształcenia praktycznego Spotkanie branżowe dla studentów i pracodawców Kierunek: INFORMATYKA NOWOCZESNE PLATFORMY INFORMATYCZNE COLLEGIUM MAZOVIA Innowacyjna Szkoła Wyższa realizuje projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej

Bardziej szczegółowo

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Ciechanowie INFORMATYKA

Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Ciechanowie INFORMATYKA Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Ciechanowie INFORMATYKA Zapotrzebowanie na informatyków rośnie szybciej niż liczba absolwentów IT jest jedną z najszybciej rozwijających się branż w Polsce. Perspektywy

Bardziej szczegółowo

Sąsiedzi-przyjaciele i był. Program etwinning

Sąsiedzi-przyjaciele i był. Program etwinning sasiedzi:gimnazjum 2009-11-15 23:52 Page 63 Sąsiedzi - przyjaciele Program etwinning Logo szkoły w Prostejovie Uczniowie Gimnazjum nr 1 w Koluszkach nawiązują międzynarodową współpracę z rówieśnikami nie

Bardziej szczegółowo

Strategia. rozwoju Wydziału Matematyczno-Przyrodniczego UR. na lata 2013-2016

Strategia. rozwoju Wydziału Matematyczno-Przyrodniczego UR. na lata 2013-2016 Strategia rozwoju Wydziału Matematyczno-Przyrodniczego UR na lata 2013-2016 Misja Wydziału Matematyczno-Przyrodniczego odzwierciedla zasadnicze elementy misji Uniwersytetu Rzeszowskiego takie jak tworzenie

Bardziej szczegółowo

PRZYSZŁOŚĆ EDUKACJI, CZYLI JAK EFEKTYWNIE FINANSOWAĆ EDUKACJĘ

PRZYSZŁOŚĆ EDUKACJI, CZYLI JAK EFEKTYWNIE FINANSOWAĆ EDUKACJĘ PRZYSZŁOŚĆ EDUKACJI, CZYLI JAK EFEKTYWNIE FINANSOWAĆ EDUKACJĘ I JAK PLANOWAĆ DZIAŁANIA (STRATEGIA)? II Międzynarodowe Forum Ekologiczne Kołobrzeg, 17.09.2015 r. Małgorzata Skupińska RAZEM MOŻEMY WIĘCEJ.

Bardziej szczegółowo

Comenius. Program Comenius, jako część programu Uczenie się przez całe życie, realizuje następujące akcje:

Comenius. Program Comenius, jako część programu Uczenie się przez całe życie, realizuje następujące akcje: Comenius Program Comenius, jako część programu Uczenie się przez całe życie, realizuje następujące akcje: Dwustronne Partnerskie Projekty Szkół Wielostronne Partnerskie Projekty Szkół Partnerskie Projekty

Bardziej szczegółowo

www.wlodkowic.pl sport.wlodkowic.pl

www.wlodkowic.pl sport.wlodkowic.pl Projekt pn. Ogólnopolski Program Kształcenia Kadr Sportowych powstał w celu dostosowania kształcenia do potrzeb gospodarki opartej na wiedzy. W szczególności uwzględniono potrzeby środowiska sportowego,

Bardziej szczegółowo

Strategia Zapewnienia i Doskonalenia Jakości Kształcenia na Wydziale Pedagogicznym UW

Strategia Zapewnienia i Doskonalenia Jakości Kształcenia na Wydziale Pedagogicznym UW Strategia Zapewnienia i Doskonalenia Jakości Kształcenia na Wydziale Pedagogicznym UW Wydziałowa Strategia Zapewnienia i Doskonalenia Jakości Kształcenia jest powiązana z Uczelnianą Strategią ZZJK oraz

Bardziej szczegółowo