DOWÓDCA ZATOKI BIBI-EJBAT

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "DOWÓDCA ZATOKI BIBI-EJBAT"

Transkrypt

1 POLSKIE STRONY Złożenie kwiatów na grobie inżyniera Pawła Potockiego (01 listopada 2014) DOWÓDCA ZATOKI BIBI-EJBAT W Baku, na wybrzeżu Morza Kaspijskiego, znajduje się nagrobek z wyrytym nań napisem: Polski inżynier Paweł Potocki ( ), który doprowadził do osuszenia zatoki Bibi Ejbat, umożliwiając tym samym pierwsze wydobycie ropy spod dna morza. Paweł Potocki urodził się w Sankt-Petersburgu w 1879 r. Jego ojciec był generałem, profesorem Akademii Michałowskiej. Pragnąc, ażeby Paweł poszedł w jego ślady, zapisał syna do Korpusu Paziów w Petersburgu. Jednakże młody Potocki marzył o karierze inżyniera. Dlatego też przeniósł się z siódmej klasy Korpusu Paziów do Instytutu Technologicznego. W 1901 r., po ukończeniu owego Instytutu, wyjechał do Paryża na Wystawę światową. Następnie udał się do Holandii, gdzie rozpoczął studia w zakresie prowadzenia prac pogłębiarskich. Po powrocie z Holandii, Paweł Potocki do 1910 r. pracował w Chersonie (Ukraina) przy budowie kanału przy ujściu Dniepru. Tymczasem pracujący w Baku, inny polski inżynier - Witold Zglenicki ( ) opracował w 1896 r. oryginalną metodę wiercenia, umożliwiającą dostęp do złóż ropy, zalegających pod dnem morskim. W związku z tym, w 1901 r. podjęta została decyzja o rozpoczęciu zapełniania zatoki Bibi-Ejbat celem organizacji przyszłych wierceń na morzu. W 1906 r. ogłoszony został konkurs na najlepszy projekt w zakresie przeprowadzenia prac nad osuszeniem. Prace te zostały rozpoczęte w 1909 r., lecz z powodu złej organizacji, ich dynamika była wysoce niezadowalająca. Po otrzymaniu zaproszenia od producentów ropy naftowej, Paweł Potocki przeniósł się do Baku i rozpoczął sprawowanie kierownictwa nad pracami w

2 ПОЛЬСКИЕ СТРАНИЦЫ Paweł Potocki w centrum zakresie osuszania zatoki Bibi-Ejbat. W owym miejscu zaplanowano dodatkowo rozwój przemysłu naftowego. W tym samym roku, w Zakładzie Sormowskim, zamówione zostały maszyny pogłębiające, których proces produkcji został ukończony w 1916 r. Nie zdążyły jednak rozpocząć prac, ponieważ przeniesione zostały na wybrzeże Morza Bałtyckiego w celach wojskowych. Tym samym na drodze realizacji projektu osuszania zatoki pojawiły się kolejne utrudnienia. W sierpniu 1919 r. Potocki przestał widzieć na jedno oko, zaś w czerwcu 1920 r. utracił zdolność widzenia w 90% na drugie oko. Leczenie w Moskwie nie przyniosło pozytywnych rezultatów, a po trzech miesiącach inżynier, już całkiem niewidomy, powrócił do Baku. Bakijscy «Królowie nafty» nie zdążyli jednak odpłacić mu za ogrom pracy włożonej w osuszanie zatoki, bowiem w Azerbejdżanie doszło do zmiany władzy. Sowiecki rząd, który doszedł do władzy 28 kwietnia 1920 r., z uwagi na talent, doświadczenie oraz wspaniałe zdolności organizacyjne inżyniera-specjalisty, zaproponował Potockiemu ponowne kierowanie pracami nad osuszaniem zatoki. Niewidomy inżynier znakomicie znał zatokę Bibi-Ejbat, jak również doskonale rozumiał, iż prace te stanowią podstawę Polski inżynier Paweł Potocki

3 POLSKIE STRONY przyszłej produkcji ropy naftowej na morzu. Jego wspaniały projekt osuszenia zatoki został zgodnie zaakceptowany przez wszystkich ekspertów. W 1922 r. na osuszonym terenie przeprowadzono pierwszy odwiert, w wyniku czego w dniu 13 maja 1923 r. odnaleziono źródło ropy naftowej. Wydarzenie to stanowiło początek wydobycia ropy naftowej spod dna Morza Kaspijskiego. Po pomyślnej realizacji pierwszego projektu osuszenia 27 hektarów zatoki Bibi-Ejbat, Potocki opracował drugi projekt, zakładający przeprowadzenie analogicznych prac na powierzchni 79 hektarów, który również z powodzeniem został zrealizowany niedługo przed śmiercią jego autora. W 1929 r. legendarny inżynier-nafciarz został odznaczony pierwszą nagrodą gospodarki narodowej ZSRR za najlepszą budowę, zaś w 1931 r. otrzymał najwyższe państwowe odznaczenie Order Lenina. Doświadczenie Potockiego stanowiło następnie podstawę edukacji w ramach radzieckiej szkoły specjalistów rozbudowy morskich złóż naftowych. Paweł Potocki zmarł w Baku 15 marca 1932 r. Zgodnie ze swoją ostatnią wolą, pochowany został na wybrzeżu Morza Kaspijskiego, na usypanym w zatoce Bibi-Ejbat lądzie, gdzie pracował do ostatnich dni swojego wspaniałego życia. Odnosząc się do Potockiego z wielkim szacunkiem, bakijscy nafciarze nazywali go Dowódcą. Z koeli poetka Margarita Aliger zadedykowała mu poemat «Starzec». 9 listopada 2005 roku, ze wspólnej inicjatywy Ambasady Polski oraz Azerbejdżańskiej Państwowej Kompanii Naftowej, miało miejsce odsłonięcie odrestaurowanego pomnika wybitnego inżyniera Pawła Potockiego. Dla uczczenia pamięci wybitnego rodaka w uroczystości wzięli udział także członkowie Wspólnoty Polskiej Polonia-Azerbejdżan. Wśród nich obecna była członkini organizacji, Pani Jelena Witoldowna Szejch-Zade (Mejer), która będąc dzieckiem, widywała inżyniera Potockiego w domu swoich rodziców. Paweł Potocki mieszkał na osiedlu Bajył, nieopodal zatoki Bibi-Ejbat. Był przyjacielem ojca Jeleny Witolda Mejera i często przychodził do niego, żeby pograć w szachy, albo w karty Co roku w Dzień Zaduszny pracownicy Ambasady RP w Baku, wespół z członkami Polonii oraz Polakami, pracującymi w Baku, odwiedzają zatokę Bibi-Ejbat, aby złożyć kwiaty na grobie wielkiego rodaka.

4 ПОЛЬСКИЕ СТРАНИЦЫ POLSKIE ŚLADY W GUSAR ПОЛЬСКИЕ СЛЕДЫ В ГУСАРЕ Budynek dawnego kościoła polskiego (zdjęcie z 2007 roku) Здание бывшего польского костела (фото 2007 г.) Miasto Gusar położone jest w odległości około 180 km na północ od Baku. Rejon gusarski został wydzielony z prowincji Guba w 1929 roku. W roku 1934 centrum administracyjne rejonu przeniesiono z wioski Chil do miejscowości Gusar, która w 1938 roku uzyskała status miejski. Wedle jednej z historycznych wersji, nazwa miasta Gusar związana pozostaje z faktem przebywania w tym miejscu kawaleryjskiego pułku huzarów. Przyczyną dyslokacjitengińskiego Pułku Huzarów na tych terenach w latach był wybuch buntu miejscowych górali, którzy odmówili wyznaczenia spośród siebie 35 osób celem ich mobilizacji w szeregi stacjonującego w Warszawie, konnego pułku muzułmańskiego. Город Гусар расположен в 180 км к северу от Баку. Гусарский район в 1929 г. был выделен из Губинской провинции. В 1934 г. центр района из селения Хил был перенесен в Гусар, который в 1938 г. получил статус города. По одной из версий названия города связано с пребыванием здесь гусарского кавалерийского полка. Причиной передислокация Тенгинского гусарского полка в гг. на данную территорию было обусловлено тем, что в регионе вспыхнуло восстание местных горцев, которые отказались выделить из своих рядов 35 человек для укомплектования конно-мусульманского полка, дислоцированного в Варшаве.

5 POLSKIE STRONY Budynek dawnego kościoła polskiego, obecnie galeria sztuki (zdjęcie z 2014 roku) Здание бывшего польского костела, ныне художественная галерея (фото 2014 г.) W szeregach powyższego pułku huzarów służyli także Polacy, zesłani na Kaukaz po klęskach powstań narodowych. Rosyjski carat nie traktował zesłanych na Kaukaz Polaków jako więźniów, ale wykorzystywał ich właśnie jako rekrutów do carskiej armii. W 1831 roku w szeregi Oddzielnego Korpusu Kaukaskiego wcielono 1865 Polaków, którzy zostali następnie przydzieleni do poszczególnych pułków korpusu (byli to jedni z ostatnich żołnierzy dobrze zorganizowanej polskiej armii, uczestnicy powstania listopadowego ). W roku 1832, pułki zostały zasilone kolejnymi 8901 Polakami, zesłanymi na Kaukaz w charakterze rekrutów z terenów Królestwa Polskiego. W 1834 roku w Kaukaskim korpusie służyło łącznie 2600 Polaków. W przeciągu następnych 9 lat ( ) w szeregi formacji wcielono jeszcze rok 2014 г. В рядах гусарского полка проходили службу и поляки, сосланные на Кавказ после польских восстаний. Царское правительство ссыльных поляков на Кавказе

6 ПОЛЬСКИЕ СТРАНИЦЫ Wnętrze galerii sztuki Внутренний интерьер художественной галереи Polaków. Do tej liczby należy również dodać kilkadziesiąt tysięcy osób, deportowanych na Kaukaz w latach tych XIX wieku jako żołnierze za udział w konspiracyjnych polskich organizacjach politycznych. Precyzyjne informacje odnośnie pełnej liczebności Polaków zesłanych na Kaukaz, a w szczególności do Azerbejdżanu, a także żyjących później na tych terenach, nie pozostają znane. W tym kierunku winny być prowadzone badania archiwów w Gubie, Baku oraz Moskwie, jak również w samym mieście Gusar (pierwsze materiały archiwalne w tym mieście zaczęto gromadzić w latach 40-tych XX wieku). W centralnej części Gusar zachował się budynek katolickiego kościoła, który wśród miejscowej ludności szerzej znany jest jako Polski kościół. Fakt ten sugeruje, że kościół został zbudowany z inicjatywy Polaków, służących w carskiej armii. Parafianami kościoła byli w głównej mierze także Polacy, ponieważ w tym regionie nie było wówczas innej ludności wyznania katolickiego. Budynek dawnego kościoła polskiego został odrestaurowany, przeprowadzono także pewne prace w zakresie przebudowy, jednak ogólna bryła architektoniczna obiektu została zachowana. Obecnie budynek pełni funkcję galerii sztuki. Według dyrektor galerii, pani Narminy, przed restauracją na ścianach widoczne były ślady krzyży. Przy wejściu znajdowały się schodki, prowadzące do znajdującej się держало не в качестве каторжников, а использовало как военных рекрутов. В 1831 г. в Отдельный Кавказский корпус было включено 1865 поляков и распределены по его полкам (остатки хорошо организованного польского войска, участники восстания гг). В 1832 г. ещё человек из Царства Польского попали на Кавказ в качестве рекрутов. В 1834 г. число польских рекрутов, включённых в Кавказский корпус, составило человек. В течение последующих девяти лет с было включено ещё поляков. К этому количеству следует добавить ещё несколько десятков тысяч человек, высланных в е гг. XIX в. на Кавказ «в солдаты» за участие в конспиративных польских политических организациях. Определение количественных данных о пребывании ссыльных поляков на Кавказе в целом, и в Азербайджане, в частности, во многом, остаётся недостаточно выясненным. В этом направлении следует провести архивные исследования в Губе, Баку и Москве, так как архивы в городе Гусары начали формироваться лишь в 40-х гг. ХХ в. В центральной части Гусар сохранилось здание католической церкви, которое среди местного население более известно как «Польский костел». Этот факт говорит о том, что здание церкви было построено по инициативе поляков, проходящих службу в царской армии.

7 POLSKIE STRONY na piętrze, maleńkiej komnaty. Pani Narmina pamięta z dzieciństwa Polaków z mieszanych małżeństw, a także, że wśród kobiet, popularne były haft oraz robótki ręczne. Na dzień dzisiejszy nie udało się odnaleźć śladów potomków Polaków. Nie zachowały się również polskie mogiły na starym, miejscowym cmentarz u chrześcijańskim. Sam jednak fakt, iż wybudowany został tutaj dosyć sporych rozmiarów kościół świadczy o znacznej liczbie Polaków, pełniących służbę w szeregach Gusarskiego pułku. Niektórzy badacze skłonni są twierdzić, że pułk funkcjonował w głównej mierze w oparciu o polskich rekrutów. Dokumentów potwierdzających dokładną datę budowy kościoła, czy też zawierających nazwiska jego architekta oraz kapłanów, nie udało się odnaleźć. W tej kwestii niezbędna jawi się współpraca z Kościołem katolickim w Baku, dla umożliwienia badań archiwów w Watykanie oraz odnalezienia Gusarskiej kościelnej księgi metrykalnej (znajdującej się najprawdopodobniej w mieście Guba). Należy jednak zauważyć, iż wielce prawdopodobnymi autorami projektu polskiego kościoła w Gusar byli włoscy bracia Giovanni i Giuseppe Bernardazzi, którzy pracowali na Kaukazie Północnym w latach , zaś w roku 1837 opracowali projekt kościoła katolickiego w Piatigorsku. Świątynia w Piatigorsku została zbudowana w 1845 roku i pod względem architektonicznym pozostaje niemal identyczna, jak budynek kościoła katolickiego w Gusar. Na tej podstawie, budowę kościoła katolickiego w mieście Gusar można datować na połowę XIX wieku. Katolicki kościół został zbudowany w stylu późnego klasycyzmu. W zniszczonej podczas rekonstrukcji loggi na piętrze znajdował się jeden z głównych atrybutów katolickiej świątyni organy. W 1848 roku w wyniku zesłania w Gusar przebywał 23-letni polski poeta Wincenty Gedeon Giedrojć, który zadedykował jeden ze swych wierszy gusarskim Polakom. Giedrojć napisał: Ledwiem przybył do Kusar, już kilku rodakόw Przybiegło mnie powitać, bo garstka Polakόw Dowiedziała się zaraz o moim przybyciu; Spotkania tego nigdy nie zapomnę w życiu. Rodacy, co już dawno byli wygnańcami, Twarze ich, przedwczesnymi pokryte zmarszczkami, Nosił w sobie piętno długiego cierpienia... Budynek polskiego kościoła w mieście Piatigorsk (1845 rok) Здание польского костела в Пятигорске (1845 г.) Основными прихожанами церкви были также поляки, поскольку в данном регионе не было католического населения. Бывшее здание костела отреставрировано, были проведены определенные перестройки, однако, общая конструкция архитектуры здания сохранена. В настоящее время здесь функционирует художественная галерея. По словам директора галереи пани Нармины, до реставрации здания на стенах оставались следы крестов. У входа имелись ступеньки, ведущие на второй этаж в маленькую комнату. Сам факт, что здесь был построен довольно большой по размерам костел, говорит о значительном количестве служащих поляков в Гусарском полку. Некоторые исследователи склоняются к мысли, что полк в основном был укомплектован поляками. Документальные данные о точной датировке строения церкви, архитекторе и священниках обнаружить не удалось. В этой области необходимо сотрудничество с католической церковью в Баку, для изучения архивов Ватикана и поисков Гусарской церковной книги актов (вероятнее всего в городе Губа). Однако, следует отметить, что авторами проекта скорее всего были братья итальянцы Джованни и Джузеппе Бернардацци, которые работали на Северном Кавказе с 1828 г. по 1842 г., и в 1837 г. разработали проект католического храма в Пятигорске. Сам храм в Пятигорске был построен в 1845 г. и практически полностью идентичен архитектуре католического костела в Гусаре. Исходя из этого, постройку храма в городе Гусар можно датировать серединой XIX в. Храм был построен в стиле позднего классицизма. В разрушенной при реконструкции лоджии на втором этаже, размещался один из главных атрибутов католической церкви - орган. В 1848 г. в Гусары пребывает в ссылку 23 летний польский поэт Винцент Гедеон Гиедройц, который посвящает одно из своих стихотворений гусарским полякам. Он пишет: «Только я приехал в Гусар, как меня прибежали приветствовать поляки, которые услышали о моем прибытии. Эту встречу я не забуду никогда».

8 ПОЛЬСКИЕ СТРАНИЦЫ Polska muzyka na przestrzeni wieków osiągnęła wysoki poziom we wszystkich dziedzinach i gatunkach muzycznych, dzięki czemu zajmuje należne jej miejsce w historii muzyki światowej. POŻEGNANIE OJCZYZNY W twórczości kompozytorów polskich nieustannie obecna była tematyka związana z Ojczyzną. Owa prawidłowość dotyczy również twórczości wybitnego muzyka - Michała Ogińskiego. Ogiński urodził się 25 września 1765 r. w Guzowie, niedaleko Warszawy. Studiował muzykę u znakomitych wirtuozów, takich jak Giovanni Battista Viotti i Józef Kozłowski. Jako prawdziwy patriota, Ogiński wziął udział w powstaniu pod dowództwem T. Kościuszki. Był on nie tylko utalentowanym kompozytorem, ale także polity- ПРОЩАНИЕ С РОДИНОЙ Польская музыка во всех областях и жанрах достигла высокого уровня и заняла достойное место в истории мировой музыкальной культуры. В творчестве польских композиторов всегда жила тема Родины. Это относится и к великому музыканту - Михалу Огиньскому. Он родился 25 сентября 1765 г. в городе Гузове, близ Варшавы. Музыкой занимался под руководством таких великих титанов как А. Виотти и И. Козловский. Как истинный патриот своей Родины, Огиньский принял участие в восстании под руководством Т. Костюшко. Он был не только талантливым композитором, но и политическим деятелем. Огиньский был первым автором польских революционных песен и маршей. Существует предположение, что именно он создал мелодию боевой песни «Еще Польша не погибла», ставшая впоследствии национальным гимном Польши. Но при жизни композитора ее исполнение пре-

9 POLSKIE STRONY kiem. Ogiński został pierwszym autorem polskich pieśni powstańczych i marszy. Uważa się, iż to Ogiński stworzył melodię marszu «Jeszcze Polska nie zginęła», która stała się następnie melodią hymnu Polski. Za życia kompozytora wykonywanie owej melodii, podlegało silnym represjom ze strony tajnej policji carskiej Rosji i monarchii pruskiej, a także było wysoce niebezpieczne dla jego rodziny. Ogiński w liście napisanym w 1797 roku do gen. Jana Dąbrowskiego wspomina: «Przesyłam marsz do Legionów Polskich». Latem tego samego roku, polski poeta-patriota Józef Wybicki napisał słowa hymnu «Jeszcze Polska nie zginęła». Ów hymn stał się wojenną pieśnią Legionów Polskich. We wszystkich swoich dziełach Ogiński wyraża swoją miłość, ból i tęsknotę do Ojczyzny. Napisał operę «Napoleon w Kairze», wiele utworów, w tym m.in. walce, ballady, mazurki oraz 20 polonezy. Jednym z jego najbardziej znanych polonezy pozostaje «Pożegnanie Ojczyzny». Większą część swojego życia Ogiński spędził na wygnaniu. Zmarł w 1833 roku we Florencji, gdzie został pochowany w bazylice Santa Croce, w pobliżu świątyni Santa Maria Novella. Później kompozytorowi wzniesiono pomnik. «Na prawo od wejścia, grób Michelangelo. Następny grób Alfieriego w wykonaniu Canovaego: natychmiast rozpoznałem majestatyczną figurę Włoch. Później zobaczyłem grób Machiavelliego, naprzeciwko Michelan- gelo spoczywa Galileo». Książka Stendhala, z której czerpnięto powyższy cytat, została opublikowana niezaspełna dwadzieścia lat przed wzniesieniem pomnika Ogińskiego wyrzeźbionego z białego marmuru posągu, uosabiającego rozpacz Polski. Znajdujący się w miejscowości w Zalesie (nieruchomości Ogińskiego) duży kamień, ozdobiony napisem, wyrytym na zamówienie Ogińskiego na cześć T. Kościuszki, któremu pozostał wierny autor «Pożegnania Ojczyzny» - uznać można nie tylko za pomnik wielkiego przywódcy powstania z 1794 roku, ale również i samego Ogińskiego. следовалось тайной полицией царской России и прусской монархией, что было небезопасно для его семьи. Сам же Огиньский упоминает в письме написанному в 1797 г. генералу Яну Домбровскому, где прямо говорится: «Посылаю марш для польских легионов». В том же году летом польский поэт-патриот Юзеф Выбицкий написал текст гимна «Еще Польша не погибла». Этот гимн стал боевой песней польских легионов. Во всех своих произведениях Огиньский выражает свою любовь, боль и тоску по Родине. Он написал оперу «Наполеон в Каире», много песен, вальсов, романсов, мазурок и 20 полонезов. Один из его популярных полонезов - «Прощание с Родиной». Большую часть жизни Огиньский провел в эмиграции и умер в 1833 г. во Флоренции, где его похоронили на монастырском кладбище у храма Санта Мария Новелла. Спустя некоторое время останки композитора были перенесены в древний флорентийский хрампантеон Санта Кроче, где великому поляку был сооружен памятник. «Там направо от входа, гробница Микеланджело. Дальше гробница Альфьери работы Кановы: я сразу узнал величественную фигуру Италии. Затем я увидел гробницу Макиавелли, а напротив Микеланджело покоится Галилей». Книга Стендаля, откуда взяты эти слова о Санта Кроче, была издана лет за двадцать до того, как в этом храме был воздвигнут памятник Огиньскому, изваянная из белого мрамора статуя, олицетворяющая убитую горем Польшу. Огромный камень в Залесье (имение Огиньского) и поныне украшенный надписью, высеченной по его распоряжению в честь Т. Костюшко, верность которому хранил автор «Прощание с Родиной», - может смело считается памятником не только великому вождю восстания 1794 г., но и самому Огиньскому.

10 ПОЛЬСКИЕ СТРАНИЦЫ KRAKÓW ŻYWA HISTORIA POLSKI КРАКОВ ЖИВАЯ ИСТОРИЯ ПОЛЬШИ Nie od razu Kraków zbudowano mówi polskie przysłowie. Może jednak właśnie dlatego Kraków, który w XIV-XVI wiekach był stolicą kraju, stał się żywą historią Polski. Kraków pozostaje niezwykle wyjątkowym miastem, tak jak Paryż, Florencja, Sankt Petersburg czy Praga. Sam Mickiewicz nazywał go niegdyś polskim Rzymem. Bardzo prawdopodobne, że w tym przypadku miał na myśli nie tylko mnóstwo kościołów, ale również przynależność Krakowa do kategorii wiecznego miasta. Centralna część Krakowa, którą odwiedzają co roku miliony turystów, pozostaje prawdziwym historyczno-architektonicznym muzeum pod gołym niebem. Nic dziwi zatem fakt, iż w «Не скоро Краков строился», - гласит польская поговорка. Но, может быть, именно поэтому Краков, бывший к тому же, в XIV-XVI вв. столицей страны, стал живой историей Польши. Краков - такая же индивидуальность как Париж или Флоренция, Санкт- Петербург или Прага. Мицкевич когда-то назвал его «польским Римом». Возможно, что при этом он имел в виду не только обилие костелов, но и принадлежность к рангу «вечного города». Центральная часть Кракова представляет собой настоящий историко-архитектурный музей под открытым небом, который ежегодно посещают несколько миллионов туристов. Недаром в 1978 г. краковский старый город

11 POLSKIE STRONY 1978 roku krakowskie Stare Miasto zostało wpisane na listę dwunastu najcenniejszych zabytków światowego dziedzictwa kulturowego UNESCO. Można zobaczyć tutaj największy w Europie rynek, otoczony przez kamienice, pałace oraz kościoły z XII-XIII wieku. W centralnej części Rynku Głównego wznosi się gustowny budynek Sukiennic starego pasażu handlowego. Obok niego wieża ratuszowa, naprzeciwko Kościół Mariacki, niedaleko Collegium Maius, najstarszy budynek Uniwersytetu Jagiellońskiego, który w 1964 roku obchodził jubileusz 600-lecia swego założenia. Od placu Rynku Głównego we wszystkich kierunkach odchodzą wąskie uliczki, a ściany znajdujących się tam, średniowiecznych budynków, wzmocnione niekiedy są przez kamienne podpory. Pieczołowicie zadbano o zachowanie elementów z przeszłości: wewnętrznych dziedzińców, żelaznych krat, lamp. Co godzinę okno wieży Kościoła Mariackiego otwiera sięi trębacz, w charakterze średniowiecznego strażnika, odgrywa niepokojącą melodię Hejnału ( Sygnału ), która urywa się nagle w połowie ostatniego taktu. Jest to inscenizacja starej legendy: wedle podań, podczas najazdu tatarskiego w 1241 roku wroga strzała przeszyła gardło hejnalisty, urywając melodię. Zamek Królewski na Wawelu arcydzieło architektury Krakowa, swą wspaniałość zawdzięcza XVI wiekowi, nazywanem u przez historyków polskich złotym wiekiem. Sale zamku ozdobione są unikalnymi gobelinami, obrazami oraz renesansowymi meblami. Obok zamku znajduje się katedra, w której koronowano polskich królów. Obecnie to właśnie tutaj был включен ЮНЕСКО в список двенадцати ценнейших памятников культурного мирового наследия. Здесь можно увидеть крупнейшую в Европе рыночную площадь, которую окружают каменные дома и дворцы, здания костелов XII-XIII вв. В центре площади Главного рынка возвышается изящное здание Сукенниц - старинных торговых рядов. Рядом с ним башня ратуши, напротив - Мариацкий костел, совсем неподалеку «Коллегиум Майус», древнейшие из строений Ягеллонского университета, отпраздновавшего в 1964 г. свое 600-летие. Во все стороны от площади Главного рынка расходятся узкие улочки, где стены средневековых зданий иногда подпираются каменными откосами. Тщательно сохранены предметы старины: внутренние дворики, железные решетки, фонари. Каждый час открывается окно Мариацкого костела, и горнист в форме средневекового стражника исполняет тревожную мелодию «Хейнал» («Сигнал»), обрывающуюся внезапно в середине последнего такта. Это инсценировка старинной легенды: по преданию, во время татаро-монгольского нашествия 1241 г., вражеская стрела сразила горниста, оборвав мелодию. К XVI в., который польские историки называют «золотым», относится королевский замок Вавель - шедевр зодчества Кракова. Его залы украшены уникальными гобеленами, картинами, мебелью эпохи Возрождения. По соседству с замком расположился кафедральный собор, в котором короновались польские короли. Ныне здесь хранятся ценнейшие памятники Польши. В подземельях собора находится усыпаль-

12 ПОЛЬСКИЕ СТРАНИЦЫ przechowywane są jedne z najcenniejszych zabytków Polski. W podziemiach katedry znajdują się grobowce polskich królów. Najpiękniejszym z nich pozostaje kaplica Zygmunta wybitne dzieło architektury epoki renesansu. Na szczególną uwagę zasługują ponadto muzea Krakowa, przede wszystkim zaś Muzeum Czartoryskich (jedno z najstarszych w Polsce, w którym przechowuje się zbiory malarstwa włoskiego, holenderskiego, sztuki i rzemiosła oraz zbiór sztuki antycznej), dom-muzeum Jana Matejki, muzeum historii... Powiadają, że Kraków jest miejscem niekończącego się nigdy festiwalu kulturalnego, przyciągającym mistrzów sztuki z całego świata. Wspaniałe zabytki, wybitne dzieła sztuki, liczne festiwale i wydarzenia kulturalne tworzą w mieście niepowtarzalną atmosferę wiecznych świąt. ница польских королей. Особенной красотой отличается часовня Сигизмуда - выдающееся произведение архитектуры эпохи Ренессанса. Большого внимания заслуживают музеи Кракова. Это музей Чарторыйских (один из старейших в Польше, где хранятся коллекция итальянской живописи, нидерландского прикладного и античного искусства), дом-музей Яна Матейко, исторический музей Говорят, что Краков место никогда не кончающегося фестиваля культуры, привлекающий сюда мастеров искусства со всего мира. Великолепные памятники старины, выдающиеся произведения искусства, многочисленные фестивали и культурные мероприятия придают городу необычную атмосферу вечного праздника.

SCENARIUSZ LEKCJI JĘZYKA ROSYJSKIEGO z wykorzystaniem kasety video «ПРОГУЛКИ ПО САНКТ ПЕТЕРБУРГУ «

SCENARIUSZ LEKCJI JĘZYKA ROSYJSKIEGO z wykorzystaniem kasety video «ПРОГУЛКИ ПО САНКТ ПЕТЕРБУРГУ « SCENARIUSZE LEKCJI: 1. języka rosyjskiego opracowała Teresa Latos 2. języka rosyjskiego i elementów informatyki opracowali: Teresa Latos, Ryszard Laszuk SCENARIUSZ LEKCJI JĘZYKA ROSYJSKIEGO z wykorzystaniem

Bardziej szczegółowo

Sprawdzian nr 2. Rozdział II. Za wolną Polskę. 1. Przeczytaj uważnie poniższy tekst i zaznacz poprawne zakończenia zdań A C.

Sprawdzian nr 2. Rozdział II. Za wolną Polskę. 1. Przeczytaj uważnie poniższy tekst i zaznacz poprawne zakończenia zdań A C. Rozdział II. Za wolną Polskę GRUPA A 0 1. Przeczytaj uważnie poniższy tekst i zaznacz poprawne zakończenia zdań A C. Wykrzyknąłem z uniesieniem [ ]: Niech żyje Polska wolna, cała i niepodległa!, co w ogóle

Bardziej szczegółowo

Na prezentacje zaprasza Zosia Majkowska i Katarzyna Kostrzewa

Na prezentacje zaprasza Zosia Majkowska i Katarzyna Kostrzewa Na prezentacje zaprasza Zosia Majkowska i Katarzyna Kostrzewa Kraków Kraków położony jest w województwie małopolskim. Był siedzibą królów Polski. To król Kazimierz Odnowiciel przeniósł swoja siedzibę z

Bardziej szczegółowo

Materiały wypracowane w ramach projektu Szkoła Dialogu - projektu edukacyjnego Fundacji Form

Materiały wypracowane w ramach projektu Szkoła Dialogu - projektu edukacyjnego Fundacji Form Materiały wypracowane w ramach projektu Szkoła Dialogu - projektu edukacyjnego Fundacji Form Nasze zajęcia w ramach Szkoły Dialogu odbyły się 27 i 28 kwietnia oraz 26 i 27 maja. Nauczyły nas one sporo

Bardziej szczegółowo

KOMENDANT NACZELNIK MARSZAŁEK

KOMENDANT NACZELNIK MARSZAŁEK Dał Polsce wolność, granice, moc i szacunek. Warsztaty historyczne KOMENDANT NACZELNIK MARSZAŁEK Śladami Józefa Piłsudskiego Część 2: DAŁ POLSCE WOLNOŚĆ, GRANICE, MOC SZACUNEK Podczas studiów Józef zaangażował

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ AKADEMII Z OKAZJI ŚWIĘTA NIEPODLEGŁOŚCI 11 LISTOPADA

SCENARIUSZ AKADEMII Z OKAZJI ŚWIĘTA NIEPODLEGŁOŚCI 11 LISTOPADA SCENARIUSZ AKADEMII Z OKAZJI ŚWIĘTA NIEPODLEGŁOŚCI 11 LISTOPADA Scenariusz i prowadzenie - Elżbieta Bełz Dekoracje - Lidia Zasada, Justyna Goch Opracowanie muzyczne - Magdalena Witkowska Pokaz slajdów

Bardziej szczegółowo

Przed Wami znajduje się test złożony z 35 pytań. Do zdobycia jest 61 punktów. Na rozwiązanie macie 60 minut. POWODZENIA!!!

Przed Wami znajduje się test złożony z 35 pytań. Do zdobycia jest 61 punktów. Na rozwiązanie macie 60 minut. POWODZENIA!!! Przed Wami znajduje się test złożony z 35 pytań. Do zdobycia jest 61 punktów Na rozwiązanie macie 60 minut. POWODZENIA!!! 1 1. Podaj imię i nazwisko burmistrza Gostynia i starosty Powiatu Gostyńskiego.

Bardziej szczegółowo

Pomniki i tablice. Toruń. Zbigniew Kręcicki

Pomniki i tablice. Toruń. Zbigniew Kręcicki Zbigniew Kręcicki Pomniki i tablice Toruń Po lewej. Plac Rapackiego. Uroczyste odsłonięcie pomnika Marszałka nastąpiło 15 sierpnia 2000 r. w 80. rocznicę bitwy warszawskiej. Po prawej. Pierwszy, tymczasowy

Bardziej szczegółowo

Muzeum w Łęczycy OFERTA WSPÓŁPRACY DLA FIRM I AGENCJI EVENTOWYCH. www.zamek.leczyca.pl

Muzeum w Łęczycy OFERTA WSPÓŁPRACY DLA FIRM I AGENCJI EVENTOWYCH. www.zamek.leczyca.pl Muzeum w Łęczycy OFERTA WSPÓŁPRACY DLA FIRM I AGENCJI EVENTOWYCH www.zamek.leczyca.pl MUZEUM W ŁĘCZYCY Zamek - siedziba łęczyckiego muzeum - został zbudowany przez króla Polski Kazimierza Wielkiego najprawdopodobniej

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY OD ROKU SZKOLNEGO 2014/2015 JĘZYK ROSYJSKI POZIOM PODSTAWOWY ROZWIĄZANIA ZADAŃ I SCHEMATY PUNKTOWANIA (A1)

EGZAMIN MATURALNY OD ROKU SZKOLNEGO 2014/2015 JĘZYK ROSYJSKI POZIOM PODSTAWOWY ROZWIĄZANIA ZADAŃ I SCHEMATY PUNKTOWANIA (A1) EGZAMIN MATURALNY OD ROKU SZKOLNEGO 2014/2015 JĘZYK ROSYJSKI POZIOM PODSTAWOWY ROZWIĄZANIA ZADAŃ I SCHEMATY PUNKTOWANIA (A1) GRUDZIEŃ 2013 Zadanie 1. (0 5) proste, typowe wypowiedzi ustne, artykułowane

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY 2012 JĘZYK ROSYJSKI

EGZAMIN MATURALNY 2012 JĘZYK ROSYJSKI Centralna Komisja Egzaminacyjna w Warszawie EGZAMIN MATURALNY 2012 JĘZYK ROSYJSKI POZIOM PODSTAWOWY Kryteria oceniania odpowiedzi CZERWIEC 2012 ZADANIA ZAMKNIĘTE Zadanie 1. ze słuchu 1.1. Нет 1.2. Да 1.3.

Bardziej szczegółowo

Franciszek Wójcik (1903-1984)

Franciszek Wójcik (1903-1984) Franciszek Wójcik (1903-1984) wystawa: Pejzaże z Rzymu i Zakopanego 04.03.2011 18.03.2011 Connaisseur Salon Dzieł Sztuki Kraków, Rynek Główny 11 Franciszek Wójcik (1903-1984) Urodzony 2 stycznia 1903 r.

Bardziej szczegółowo

Plan obchodów rocznic, dziedzictwa, tradycji i pamięci narodowej na rok 2012 na terenie miasta Katowice

Plan obchodów rocznic, dziedzictwa, tradycji i pamięci narodowej na rok 2012 na terenie miasta Katowice Plan obchodów rocznic, dziedzictwa, tradycji i pamięci narodowej na rok 2012 na terenie miasta Katowice Data Miejsce obchodów Forma obchodów 4 kwietnia Szkoła Policji Posadzenie Dębów Pamięci i odsłonięcie

Bardziej szczegółowo

Odkłamywacz PO - Kultura się liczy

Odkłamywacz PO - Kultura się liczy Odkłamywacz PO - Kultura się liczy PAKT DLA KULTURY Co najmniej 1% wszystkich wydatków budżetowych Uczestnictwo w kulturze i twórcza aktywność obywateli jako priorytety polityki rządu i samorządów Nowoczesne

Bardziej szczegółowo

4. INWENTARYZACJA OBIEKTÓW HISTORYCZNYCH I KULTUROWYCH GMINY KOLONOWSKIE

4. INWENTARYZACJA OBIEKTÓW HISTORYCZNYCH I KULTUROWYCH GMINY KOLONOWSKIE 4. INWENTARYZACJA OBIEKTÓW HISTORYCZNYCH I KULTUROWYCH GMINY KOLONOWSKIE W skład gminy wchodzą miasto Kolonowskie osiedle Fosowskie i 3 sołectwa: Spórok, Staniszcze Małe, Staniszcze Wielkie 4.1. OGÓLNA

Bardziej szczegółowo

Ryc. 1. Sianki. Cerkiew greckokatolicka z 1645 r., obecnie we wsi Kostrino (Ukraina). Budzyński S. 1993. Op. cit., s. 325. 2

Ryc. 1. Sianki. Cerkiew greckokatolicka z 1645 r., obecnie we wsi Kostrino (Ukraina). Budzyński S. 1993. Op. cit., s. 325. 2 Sianki Parafia greckokatolicka w miejscu, dekanat Wysoczański 1. Najstarsza wzmianka dotyczy cerkwi wykonanej w typie bojkowskim, zbudowanej w 1645 r. (ryc. 1). Cerkiew tą sprzedano w 1703 r. do wsi Kostrino

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY Z JĘZYKA ROSYJSKIEGO MAJ 2013 POZIOM ROZSZERZONY CZĘŚĆ I. Czas pracy: 120 minut. Liczba punktów do uzyskania: 23 WPISUJE ZDAJĄCY

EGZAMIN MATURALNY Z JĘZYKA ROSYJSKIEGO MAJ 2013 POZIOM ROZSZERZONY CZĘŚĆ I. Czas pracy: 120 minut. Liczba punktów do uzyskania: 23 WPISUJE ZDAJĄCY Centralna Komisja Egzaminacyjna Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu. Układ graficzny CKE 2010 KOD WPISUJE ZDAJĄCY PESEL Miejsce na naklejkę z kodem dysleksja EGZAMIN

Bardziej szczegółowo

Kraków to jedno z największych miast Polski pod względem liczby mieszkańców i jednocześnie jedno z najstarszych. W Krakowie nie można się nudzić.

Kraków to jedno z największych miast Polski pod względem liczby mieszkańców i jednocześnie jedno z najstarszych. W Krakowie nie można się nudzić. Kraków Kraków to jedno z największych miast Polski pod względem liczby mieszkańców i jednocześnie jedno z najstarszych. W Krakowie nie można się nudzić. Liczne atrakcje czekają na turystów w każdym zakątku

Bardziej szczegółowo

Warszawa Poczdam Kilonia Skagen Odense - Kopenhaga Ystad Świnoujście Warszawa: 10 do 12 dni 2800 km WYPRAWA DO DANII - SKAGEN

Warszawa Poczdam Kilonia Skagen Odense - Kopenhaga Ystad Świnoujście Warszawa: 10 do 12 dni 2800 km WYPRAWA DO DANII - SKAGEN Warszawa Poczdam Kilonia Skagen Odense - Kopenhaga Ystad Świnoujście Warszawa: 10 do 12 dni 2800 km WYPRAWA DO DANII - SKAGEN Niemcy - Poczdam Budynek z 1685 r, początkowo jako oranżeria a następnie stajnie

Bardziej szczegółowo

Ewa Lisowska Polski Biznes 95. International Journal of Management and Economics 1, 75-78

Ewa Lisowska Polski Biznes 95. International Journal of Management and Economics 1, 75-78 Ewa Lisowska Polski Biznes 95 International Journal of Management and Economics 1, 75-78 1996 75 Резюме Рыночная трансформация в Польше, в Центральной и Бостонной Европе и европейские интеграционные процессы

Bardziej szczegółowo

MUZEUM NARODOWE W KRAKOWIE- GMACH GŁÓWNY. Fot: http://culture.pl/pl/miejsce/muzeum-narodowe-w-krakowie

MUZEUM NARODOWE W KRAKOWIE- GMACH GŁÓWNY. Fot: http://culture.pl/pl/miejsce/muzeum-narodowe-w-krakowie MUZEUM NARODOWE W KRAKOWIE- GMACH GŁÓWNY Fot: http://culture.pl/pl/miejsce/muzeum-narodowe-w-krakowie Kilka słów na temat Muzeum Narodowego w Krakowie Muzeum jest największą instytucją muzealną w Polsce

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie dotyczące wyjazdu kulturalno-edukacyjnego do Warszawy w okresie27-30.09.2012 r.

Sprawozdanie dotyczące wyjazdu kulturalno-edukacyjnego do Warszawy w okresie27-30.09.2012 r. Krasnystaw, dnia 05.10.2012 r. Sprawozdanie dotyczące wyjazdu kulturalno-edukacyjnego do Warszawy w okresie27-30.09.2012 r. W okresie 27-30.09.2012 r. w ramach realizacji projektu systemowego Aktywność

Bardziej szczegółowo

Przeczytaj uważnie i uzupełnij:

Przeczytaj uważnie i uzupełnij: Przeczytaj uważnie i uzupełnij: 1. Lublin położony jest w krainie, która nazywa się.. 2. Lublin uzyskał prawa miejskie w...r., nadał mu je.... 3. Herb miasta przedstawia..., skaczącego na krzew..., który

Bardziej szczegółowo

Zestaw pytań o Janie Pawle II

Zestaw pytań o Janie Pawle II Zestaw pytań o Janie Pawle II 1. Jakie wydarzenie miało miejsce 18.02.1941r? 2. Dokąd Karol Wojtyła przeprowadził się wraz z ojcem w sierpniu 1938 r? 3. Jak miała na imię matka Ojca Św.? 4. Kiedy został

Bardziej szczegółowo

Autor: Konrad Czarny. Nazwa szkoły: Zespół Szkól nr. 3 w Kwaczale

Autor: Konrad Czarny. Nazwa szkoły: Zespół Szkól nr. 3 w Kwaczale Autor: Konrad Czarny Nazwa szkoły: Zespół Szkól nr. 3 w Kwaczale Małopolskie Muzeum Pożarnictwa Położenie Opis Historia powstania muzeum Krótka biografia założyciela Zbiory muzealne Promocja muzeum Małopolskie

Bardziej szczegółowo

Ochrona zabytków 2007 2014

Ochrona zabytków 2007 2014 Ochrona zabytków 2007 2014 Prace ratownicze zabytkowego zespołu poklasztornego Opactwa cystersów w Lubiążu Koszt prac w latach 2007-2013: 3 016 424,53 zł Dofinansowanie MKiDN: 2 699 453,89 zł Kompleksowa

Bardziej szczegółowo

Спряжение глаголов. Проспрягаем следующие глаголы в инфинитиве: имеют

Спряжение глаголов. Проспрягаем следующие глаголы в инфинитиве: имеют Урок 2. Mieć [мечь] - иметь, являться Спряжение глаголов Проспрягаем следующие глаголы в инфинитиве: Ja mam я имею Ty masz ты имеешь On (Ona) ma он (она) имеет My mamy мы имеем Wy macie вы имеете Oni (One

Bardziej szczegółowo

Z czym kojarzy się Kraków?

Z czym kojarzy się Kraków? IMAS International Wrocław Z czym kojarzy się Kraków? Wrocław, maj 2007 Sprawdziliśmy, z czym Polakom kojarzy się Kraków. Wyniki badania mogą posłuŝyć osobom zajmującym się promocją i wizerunkiem miasta,

Bardziej szczegółowo

Nowa funkcja w starych murach rewitalizacja terenów fortecznych jako szansa na rozwój i promocję regionu (na wybranych przykładach)

Nowa funkcja w starych murach rewitalizacja terenów fortecznych jako szansa na rozwój i promocję regionu (na wybranych przykładach) Nowa funkcja w starych murach rewitalizacja terenów fortecznych jako szansa na rozwój i promocję regionu (na wybranych przykładach) Ewa Wojtoń Instytut Dziedzictwa Europejskiego, Międzynarodowe Centrum

Bardziej szczegółowo

Ogromne znaczenie w twórczości pisarki mają takie nowele jak: Mendel Gdański, Miłosierdzie gminy, Nasza szkapa, Dym i wiele innych.

Ogromne znaczenie w twórczości pisarki mają takie nowele jak: Mendel Gdański, Miłosierdzie gminy, Nasza szkapa, Dym i wiele innych. Maria Konopnicka Urodziła się 23 maja 1842r. w Suwałkach. Była przede wszystkim poetką, ale pisała też prozą, uprawiała publicystykę, tłumaczyła literaturę obcą. Była pisarką i nauczycielką, ale prowadziła

Bardziej szczegółowo

Rok 2010 rokiem chopinowskim

Rok 2010 rokiem chopinowskim Fryderyk Chopin Rok 2010 rokiem chopinowskim Rozpoczęły się oficjalne obchody dwusetnej rocznicy narodzin największego polskiego kompozytora Fryderyka Franciszka Chopina. Jego wkład w rozwój światowej

Bardziej szczegółowo

Punkt 12 W tym domu mieszkał i został aresztowany hm. Jan Bytnar ps. Rudy bohater Szarych Szeregów uwolniony z rąk Gestapo 26.III 1943 r.

Punkt 12 W tym domu mieszkał i został aresztowany hm. Jan Bytnar ps. Rudy bohater Szarych Szeregów uwolniony z rąk Gestapo 26.III 1943 r. Grupa I Punkt 23 Miejsce uświęcone krwią Polaków poległych za wolność Ojczyzny. W tym miejscu 2 sierpnia 1944 hitlerowcy rozstrzelali i spalili 40 Polaków. Tablica ta znajduje się na budynku parafii św.

Bardziej szczegółowo

Program merytoryczny Konkursu Języka Rosyjskiego dla uczniów gimnazjum w roku szkolnym 2011/2012

Program merytoryczny Konkursu Języka Rosyjskiego dla uczniów gimnazjum w roku szkolnym 2011/2012 Program merytoryczny Konkursu Języka Rosyjskiego dla uczniów gimnazjum w roku szkolnym 2011/2012 Temat przewodni konkursu: Dwie stolice Moskwa i Sankt-Petersburg Cele Konkursu Języka Rosyjskiego: 1. popularyzacja

Bardziej szczegółowo

Wieczorem nasi hiszpańscy koledzy i koleżanki z niecierpliwością czekali, aby nas zabrać do swoich domów.

Wieczorem nasi hiszpańscy koledzy i koleżanki z niecierpliwością czekali, aby nas zabrać do swoich domów. W dniach 9-13 lutego grupa naszych uczennic i nauczycieli uczestniczyła w spotkaniu w ramach programu edukacyjnego Comenius Europe-Different Houses- One Community. Tym razem udaliśmy się do przepięknego

Bardziej szczegółowo

Wincenty Kućma. światło w cieniu WYSTAWA RZEŹBY, RYSUNKU I FOTOGRAFII

Wincenty Kućma. światło w cieniu WYSTAWA RZEŹBY, RYSUNKU I FOTOGRAFII Wincenty Kućma światło w cieniu WYSTAWA RZEŹBY, RYSUNKU I FOTOGRAFII Wincenty Kućma, urodzony 25 maja 1935 roku w Zbilutce (obecnie Zbelutka) na Kielecczyznie. W latach 1957-1962 studiował na Wydziale

Bardziej szczegółowo

Instrukcja przygotowania puzzli

Instrukcja przygotowania puzzli Instrukcja przygotowania puzzli 2 1 1. Wytnij puzzle. 2. Z wyciętych elementów ułóż mapę Polski zgodnie z zamieszczonym wzorem. Zdjęcia pochodzą ze zbiorów Archiwum Wydawnictwa (s. 1, 2) oraz agencji fotograficznych:

Bardziej szczegółowo

HARMONOGRAM PRZEDSIĘWZIĘĆ PATRIOTYCZNYCH W MAŁOPOLSCE W 2015 ROKU

HARMONOGRAM PRZEDSIĘWZIĘĆ PATRIOTYCZNYCH W MAŁOPOLSCE W 2015 ROKU HARMONOGRAM PRZEDSIĘWZIĘĆ PATRIOTYCZNYCH W MAŁOPOLSCE W 05 ROKU STYCZEŃ 70 rocznica wyzwolenia hitlerowskiego obozu w Płaszowie 5.0 teren byłego obozu w Płaszowie Związek Kombatantów RP i Byłych Więźniów

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY 2012 JĘZYK ROSYJSKI

EGZAMIN MATURALNY 2012 JĘZYK ROSYJSKI Centralna Komisja Egzaminacyjna w Warszawie EGZAMIN MATURALNY 2012 JĘZYK ROSYJSKI POZIOM PODSTAWOWY Kryteria oceniania odpowiedzi MAJ 2012 ZADANIA ZAMKNIĘTE Zadanie 1. ze słuchu 1.1. 1.2. Zdający stwierdza,

Bardziej szczegółowo

Ksiądz Profesor Józef Tischner - Łopuszna sierpień 2006

Ksiądz Profesor Józef Tischner - Łopuszna sierpień 2006 Ksiądz Profesor Józef Tischner - Łopuszna sierpień 2006 Jak w kilku zdaniach ująć naukę, jaką odebraliśmy z tego, co mówił do nas Ksiądz Profesor. Czym dla nas była Jego obecność w polskiej rzeczywistości,

Bardziej szczegółowo

Nazwa i opis przedmiotu

Nazwa i opis przedmiotu Przedwojenna fotografia przedstawiające płytę żorskiego rynku. 1. przedwojenna przedstawiająca portret zbiorowy komendantów żorskiej policji. 2. z ok XIX/XX wieku. Portret, sepia. 3. z ok XIX/XX wieku.

Bardziej szczegółowo

Twój pomysł, europejskie pieniądze. RPO dla Kultury

Twój pomysł, europejskie pieniądze. RPO dla Kultury Twój pomysł, europejskie pieniądze RPO dla Kultury 02» rpo dla kultury rpo dla kultury» 03 Lubelskie to jeden z ciekawszych przyrodniczo i kulturowo regionów Polski. Tereny Lubelszczyzny od wieków były

Bardziej szczegółowo

Dzień czwarty - 2 lipca 2015r. - Historia Portugalii - dynastie portugalskie, kontakty z Europą i światem

Dzień czwarty - 2 lipca 2015r. - Historia Portugalii - dynastie portugalskie, kontakty z Europą i światem Dzień czwarty - 2 lipca 2015r. - Historia Portugalii - dynastie portugalskie, kontakty z Europą i światem Kolejnego dnia powitało nas gorące, portugalskie słońce. W tym dniu poznać mamy związki z Europą

Bardziej szczegółowo

Innowacja pedagogiczna KRAKÓW moje miasto, moja historia z zakresu edukacji regionalnej dla II etapu edukacyjnego. Autor Michał Lubera

Innowacja pedagogiczna KRAKÓW moje miasto, moja historia z zakresu edukacji regionalnej dla II etapu edukacyjnego. Autor Michał Lubera Innowacja pedagogiczna KRAKÓW z zakresu edukacji regionalnej dla II etapu edukacyjnego Autor Michał Lubera Innowacja pedagogiczna Kraków moje miasto, moja historia jest innowacją programowo-metodyczną.

Bardziej szczegółowo

Аэропорты в Москве. Lotniska w Moskwie

Аэропорты в Москве. Lotniska w Moskwie Аэропорты в Москве Lotniska w Moskwie Домодедово ( Domodiedowo ) Najruchliwszy pasażerski port lotniczy Moskwy i Rosji. Korzysta z niego ponad 80 linii lotniczych latających do ponad 200 miast na całym

Bardziej szczegółowo

Francja, Paryż - Wieża Montaparnasse, najbrzydszy budynek we Francji

Francja, Paryż - Wieża Montaparnasse, najbrzydszy budynek we Francji Wieża Montparnasse wieża i należące do niej centrum handlowe powstałe w latach 1969-1972, w centrum dzielnicy Montparnasse, na avenue du Maine 33 w Paryżu (dzisiejszy odpowiednik SkyTower we Wrocławiu.

Bardziej szczegółowo

Etap szkolny POWODZENIA!

Etap szkolny POWODZENIA! ...SP...w... Krakowska Matematyka 2011/2012 Nie od razu Kraków zbudowano Etap szkolny POWODZENIA! Wzgórze Wawelskie Katedra Wawelska Na Wzgórzu Wawelskim znajdują się dwa zabytkowe zespoły budowlane: Zamek

Bardziej szczegółowo

REZERWAT PRZYRODY NIEDŹWIEDZIE WIELKIE Geneza powstania nazwy.

REZERWAT PRZYRODY NIEDŹWIEDZIE WIELKIE Geneza powstania nazwy. REZERWAT PRZYRODY NIEDŹWIEDZIE WIELKIE Geneza powstania nazwy. Nadleśnictwo Dobrocin, Kiełkuty, Dobrocinek, Leśnica. Kolejny raz ruszamy ścieżkami historii, która skrywa się przed nami z prawdziwymi gratkami

Bardziej szczegółowo

TEST KOMPETENCJI MUZYCZNYCH UCZNIÓW

TEST KOMPETENCJI MUZYCZNYCH UCZNIÓW TEST KOMPETENCJI MUZYCZNYCH UCZNIÓW KOŃCZĄCYCH SZKOŁĘ PODSTAWOWĄ Będziesz rozwiązywał( różne zadania muzyczne. Niektóre z nich będą polegały na wybraniu prawidłowej odpowiedzi spośród kilku odpowiedzi

Bardziej szczegółowo

Między wschodem, a zachodem Kaukaz wczoraj i dziś

Między wschodem, a zachodem Kaukaz wczoraj i dziś Międzynarodowa konferencja naukowa Między wschodem, a zachodem Kaukaz wczoraj i dziś Rzeszów, 17-18 X 2013 r. I Dzień 17.10.2013 r. Sala Senatu Uniwersytetu Rzeszowskiego Al. Rejtana 16 C 9:00 9:15 Rejestracja

Bardziej szczegółowo

Versailles. Tomasz Majcherek staż 06.05 28.05.2013

Versailles. Tomasz Majcherek staż 06.05 28.05.2013 Versailles Tomasz Majcherek staż 06.05 28.05.2013 Rys historyczny Początkowo niewielki pałac myśliwski wybudowany przez Ludwika XIII. Z czasem rozbudowany przez Ludwika XIV, od 1682 roku stał się siedzibą

Bardziej szczegółowo

Materiały z zajęć artystycznych dla klas II Klasowy quiz wiedzy o sztuce etap I test wyboru

Materiały z zajęć artystycznych dla klas II Klasowy quiz wiedzy o sztuce etap I test wyboru Materiały z zajęć artystycznych dla klas II Klasowy quiz wiedzy o sztuce etap I test wyboru 1.Jakiego koloru szatę miał na sobie Stefan Batory w obrazie Marcina Kobera pt.,,portret Stefana Batorego? a)

Bardziej szczegółowo

Jadąc nad polskie morze nie możemy zakładać, że dane nam będzie co dzień pływać i wystawiać się na promienie słoneczne. Czy zatem warto w ogóle tam

Jadąc nad polskie morze nie możemy zakładać, że dane nam będzie co dzień pływać i wystawiać się na promienie słoneczne. Czy zatem warto w ogóle tam WYBRZEŻE BAŁTYCKIE Jadąc nad polskie morze nie możemy zakładać, że dane nam będzie co dzień pływać i wystawiać się na promienie słoneczne. Czy zatem warto w ogóle tam jeździć? Owszem, ale należy opracować

Bardziej szczegółowo

Na ratunek. Szpiedzy. Cel. Tematyka. Miejsce Zasady. Czas. Prowadzenie

Na ratunek. Szpiedzy. Cel. Tematyka. Miejsce Zasady. Czas. Prowadzenie Na ratunek Gra miejska przeznaczona dla uczniów szkoły podstawowej. Stanowi alternatywę dla tradycyjnego zwiedzania z przewodnikiem, lub uzupełnienie programu zwiedzania Starego Miasta. em gry jest samodzielnie

Bardziej szczegółowo

Program zajęć Centrum Młodzieży w ramach akcji Lato w mieście

Program zajęć Centrum Młodzieży w ramach akcji Lato w mieście Program zajęć Centrum Młodzieży w ramach akcji Lato w mieście 2.07-28.08.2012 r. TEMATYKA ZAJĘĆ MIEJSCE TERMIN GODZINY UWAGI Dla najmłodszych Zajęcia świetlicowe dla dzieci w wieku 4-6 lat /z odrębnym

Bardziej szczegółowo

Cross kampania promocyjna Kraków-Sopot 2011

Cross kampania promocyjna Kraków-Sopot 2011 Cross kampania promocyjna Kraków-Sopot 2011 Założenia kampanii Kraków i Sopot zostały wybrane na gospodarzy wydarzeo związanych z polskim przewodnictwem w Radzie Unii Europejskiej. Stworzyło to ogromną

Bardziej szczegółowo

Московский Международный Деловой Центр

Московский Международный Деловой Центр Московский Международный Деловой Центр Moskiewskie Międzynarodowe Centrum Biznesowe Jest aktualnie najintensywniej rozwijającym się obszarem rosyjskiej stolicy. Powstająca dzielnica staje się pierwszą

Bardziej szczegółowo

WIEŚCI POLONIJNE 3(13) LIPIEC SIERPIEŃ, WRZESIEŃ 2008 STACHANOW ПОЛОНИЙНЫЕ ВЕСТИ

WIEŚCI POLONIJNE 3(13) LIPIEC SIERPIEŃ, WRZESIEŃ 2008 STACHANOW ПОЛОНИЙНЫЕ ВЕСТИ WIEŚCI POLONIJNE 3(13) LIPIEC SIERPIEŃ, WRZESIEŃ 2008 STACHANOW ПОЛОНИЙНЫЕ ВЕСТИ 3(13) ИЮЛЬ АВГУСТ, СЕНТЯБРЬ 2008 СТАХАНОВ PISMО CENTRUM OŚWIATY KULTURY I EKONOMICZNYCH KONTAKTÓW KRAKOWIANKA ИЗДАНИЕ ЦЕНТРА

Bardziej szczegółowo

PROGRAM POD NIEBEM. Kompleksowej Organizacji Wyjazdu integracyjnego

PROGRAM POD NIEBEM. Kompleksowej Organizacji Wyjazdu integracyjnego PROGRAM Kompleksowej Organizacji Wyjazdu integracyjnego POD NIEBEM ORIENTACYJNA CENA: Proponowane zakwaterowanie: Pokoje 2 osobowe 10 szt. Pałac Wojanów **** Czerwiec 2010 Średnia cena za osobę: 1 500,00

Bardziej szczegółowo

Gimnazjum nr 1 im. Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Luboniu Narodowy Instytut Dziedzictwa Oddział Terenowy w Poznaniu 1863 PAMIĘTAMY

Gimnazjum nr 1 im. Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Luboniu Narodowy Instytut Dziedzictwa Oddział Terenowy w Poznaniu 1863 PAMIĘTAMY POWSTANIE STYCZNIOWE 150 ROCZNICA DLA SZKÓŁ GIMNAZJALNYCH organizowany przez GIMNAZJUM NR 1 IM. KARDYNAŁA STEFANA WYSZYŃSKIEGO W LUBONIU NARODOWY INSTYTUT DZIEDZICTWA ODDZIAŁ TERENOWY W POZNANIU Konkurs

Bardziej szczegółowo

Efektowny projekt Archiwum Państwowego w Szczecinie. Ma powstać przy Jasnych Błoniach

Efektowny projekt Archiwum Państwowego w Szczecinie. Ma powstać przy Jasnych Błoniach http://www.gs24.pl/apps/pbcs.dll/article?aid=/215418/szczecin/15419862 215-9-4 Dodano: 18 kwietnia 215, 8: 29 Nowoczesnyi lekki, duże przeszklone przestrzenie taki ma być drugi budynekarchiwum Państwowego

Bardziej szczegółowo

ARKUSZ ZAWIERA INFORMACJE PRAWNIE CHRONIONE DO MOMENTU ROZPOCZĘCIA EGZAMINU! DATA URODZENIA UCZNIA

ARKUSZ ZAWIERA INFORMACJE PRAWNIE CHRONIONE DO MOMENTU ROZPOCZĘCIA EGZAMINU! DATA URODZENIA UCZNIA ARKUSZ ZAWIERA INFORMACJE PRAWNIE CHRONIONE DO MOMENTU ROZPOCZĘCIA EGZAMINU! KOD UCZNIA WPISUJE UCZEŃ DATA URODZENIA UCZNIA dzień miesiąc rok UZUPEŁNIA ZESPÓŁ NADZORUJĄCY miejsce na naklejkę z kodem EGZAMIN

Bardziej szczegółowo

Amsterdam - Wenecja Północy

Amsterdam - Wenecja Północy Amsterdam - Wenecja Północy Opis Cena od: 2000 PLN Liczba dni: 4 dni Kraj: Holandia Tulipany, chodaki, wiatraki i ser to najczęściej podawane symbole Holandii. Holandia mimo, że to niewielki kraj, wciśnięty

Bardziej szczegółowo

łucznictwa historycznego, autorzy podręczników oraz producenci replik łuków średniowiecznych)

łucznictwa historycznego, autorzy podręczników oraz producenci replik łuków średniowiecznych) SOBOTA 23 SIERPNIA PROGRAM XVI MIĘDZYNARODOWEGO TURNIEJU RYCERSKIEGO NA ZAMKU KRÓLEWSKIM W ŁĘCZYCY 23-24 SIERPNIA 2014 ROKU 11.11 11.20: Rozpoczęcie turnieju tradycyjną Paradą Rajców miejskich przed Starym

Bardziej szczegółowo

Symbole narodowe. Godło. Barwy narodowe

Symbole narodowe. Godło. Barwy narodowe Symbole narodowe Zgodnie z art. 1 ustawy o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej oraz o pieczęciach państwowych: orzeł biały, biało-czerwone barwy i Mazurek Dąbrowskiego są symbolami Rzeczypospolitej

Bardziej szczegółowo

Podczas pobytu w Żywcu artysta malarz portretował wielu mieszczan żywieckich.

Podczas pobytu w Żywcu artysta malarz portretował wielu mieszczan żywieckich. Historia Szkoły bogata, ciekawa, mało znana Odcinek 17. Czy wiesz, że uznanym artystą malarzem i równocześnie nauczycielem tej szkoły był Jan Kazimierz Olpiński, który uczył w niej rysunków, a jego twórczość

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY 2013 JĘZYK ROSYJSKI

EGZAMIN MATURALNY 2013 JĘZYK ROSYJSKI Centralna Komisja Egzaminacyjna w Warszawie EGZAMIN MATURALNY 2013 JĘZYK ROSYJSKI POZIOM PODSTAWOWY Kryteria oceniania odpowiedzi MAJ 2013 ZADANIA ZAMKNIĘTE Zadanie 1. ze słuchu 1.1. За 1.2. Против 1.3.

Bardziej szczegółowo

Kurs języka Włoskiego we Florencji, Włochy od 16 lat (WŁF 01) Włochy - idealne miejsce na zagraniczne kursy językowe

Kurs języka Włoskiego we Florencji, Włochy od 16 lat (WŁF 01) Włochy - idealne miejsce na zagraniczne kursy językowe Kurs języka Włoskiego we Florencji, Włochy od 16 lat (WŁF 01) Symbol oferty: 667/183 Państwo: Region: Miasto: Transport: Profil wyjazdu: Wyżywienie: Zakwaterowanie: Wyposażenie: Włochy Toskania Florencja

Bardziej szczegółowo

ZAGADKI WARSZAWSKIE. IKz6g123. mgr inż. Stanisław Żurawski ZDS WIL PW

ZAGADKI WARSZAWSKIE. IKz6g123. mgr inż. Stanisław Żurawski ZDS WIL PW IKz6g123 ZDS WIL PW mgr inż. Stanisław Żurawski Zagadka IKz6g123 ULICA LICZY SOBIE OKOŁO 240 LAT A JEJ NAZWA O POŁOWĘ MNIEJ. JEST ULICĄ W MIARĘ DŁUGĄ. ZABUDOWA KIEDYŚ I OBECNIE BARDZO RÓŻNORODNA, OD ZWARTYCH

Bardziej szczegółowo

Ł AZIENKI K RÓLEWSKIE

Ł AZIENKI K RÓLEWSKIE Ł AZIENKI K RÓLEWSKIE Pałac na Wyspie Pałac Myślewicki Biały Domek Stara Pomarańczarnia Podchorążówka Stara Kordegarda Amfiteatr Stajnie i wozownie Wejścia do Łazienek Królewskich 2 3 O CO TU CHODZI? Kto

Bardziej szczegółowo

KSZTAŁCENIE PATRIOTYZMU JUŻ OD NAJMŁODSZYCH LAT

KSZTAŁCENIE PATRIOTYZMU JUŻ OD NAJMŁODSZYCH LAT KSZTAŁCENIE PATRIOTYZMU JUŻ OD NAJMŁODSZYCH LAT Takie będą Rzeczypospolite, jakie ich młodzieży chowanie. Hetman J. Zamoyski W bieżącym roku szkolnym Przedszkole Publiczne nr 26 w Tarnowie realizuje zagadnienia

Bardziej szczegółowo

GINĄCY GŁOS LUDU CZYLI O POTRZEBIE OCHRONY DZIEDZICTWA KULTUROWEGO WSI

GINĄCY GŁOS LUDU CZYLI O POTRZEBIE OCHRONY DZIEDZICTWA KULTUROWEGO WSI GINĄCY GŁOS LUDU CZYLI O POTRZEBIE OCHRONY DZIEDZICTWA KULTUROWEGO WSI Zadaniem każdego pokolenia jest zabezpieczenie i najpełniejsze poznanie dziedzictwa kulturowego swego narodu oraz wiarygodne udostępnienie

Bardziej szczegółowo

Zadania dla uczniów w ramach projketu. WIELOSTRONNE PARTNERSTWO SZKÓŁ COMENIUS Talkative photos

Zadania dla uczniów w ramach projketu. WIELOSTRONNE PARTNERSTWO SZKÓŁ COMENIUS Talkative photos Zadania dla uczniów w ramach projketu WIELOSTRONNE PARTNERSTWO SZKÓŁ COMENIUS Talkative photos przy Gimnazjum nr 13 im. Adama Mickiewicza w roku szkolnym 2013 / 2014 LISTOPAD 2013 W ramach zadań listopadowych

Bardziej szczegółowo

KONKURS. śycie i twórczość Fryderyka Franciszka Chopina Imię, nazwisko i klasa

KONKURS. śycie i twórczość Fryderyka Franciszka Chopina Imię, nazwisko i klasa KONKURS śycie i twórczość Fryderyka Franciszka Chopina Imię, nazwisko i klasa Przed Tobą znajduje się test, który składa się z 40 pytań. Pytania 1-30 to pytania testowe, jednokrotnego wyboru, natomiast

Bardziej szczegółowo

Podział dotacji na zadania z zakresu kultura, sztuka,ochrona dóbr kultury i dziedzictwa narodowego, na 2014r.

Podział dotacji na zadania z zakresu kultura, sztuka,ochrona dóbr kultury i dziedzictwa narodowego, na 2014r. Podział dotacji na zadania z zakresu kultura, sztuka,ochrona dóbr kultury i dziedzictwa narodowego, na 2014r. Dział 921 - Kultura i ochrona dziedzictwa narodowego Rozdz. 92105 - Pozostałe zadania w zakresie

Bardziej szczegółowo

Jan Draheim, burmistrz Gębic w latach 1919 1932

Jan Draheim, burmistrz Gębic w latach 1919 1932 Jan Draheim, burmistrz Gębic w latach 1919 1932 Jan Draheim urodził się 21 czerwca 1873 r. w Kamionku jako jedno z siedmiorga dzieci Szczepana i Pelagii (z Krugerów) Draheimów. Dnia 16 kwietnia 1884 r.,

Bardziej szczegółowo

II ETAP KONKURSU O JÓZEFIE PIŁSUDSKIM

II ETAP KONKURSU O JÓZEFIE PIŁSUDSKIM II ETAP KONKURSU O JÓZEFIE PIŁSUDSKIM Imię i nazwisko Szkoła.. 1. W którym roku uchwalono konstytucję kwietniową?... 2. Podaj lata, w jakich Piłsudski był Naczelnikiem Państwa?... 3. W jakiej tradycji

Bardziej szczegółowo

Płk L. Okulicki z Bronisławą Wysłouchową na tarasie budynku Dowództwa Armii Polskiej w ZSRR (wrzesień 1941 r.)

Płk L. Okulicki z Bronisławą Wysłouchową na tarasie budynku Dowództwa Armii Polskiej w ZSRR (wrzesień 1941 r.) Rozkaz gen. W. Andersa do wstępowania w szeregi Armii Polskiej Wyżsi oficerowie Armii Polskiej w ZSRR. W pierwszym rzędzie siedzą gen.m. Tokarzewski-Karaszewicz (pierwszy z lewej), gen. W. Anders, gen.m.

Bardziej szczegółowo

PROJEKT PROGRAMU NAUCZANIA JĘZYKA ROSYJSKIEGO DLA STUDIÓW NIESTACJONARNYCH. Poziom 0+ do średnio zaawansowanego. na podstawie podręcznika Как дела - 1

PROJEKT PROGRAMU NAUCZANIA JĘZYKA ROSYJSKIEGO DLA STUDIÓW NIESTACJONARNYCH. Poziom 0+ do średnio zaawansowanego. na podstawie podręcznika Как дела - 1 PROJEKT PROGRAMU NAUCZANIA JĘZYKA ROSYJSKIEGO DLA STUDIÓW NIESTACJONARNYCH PW Poziom 0+ do średnio zaawansowanego. na podstawie podręcznika Как дела - 1 Poniższy program można realizować na wydziałach,

Bardziej szczegółowo

Wyjątkowość krakowskich zabytków scenariusz lekcji

Wyjątkowość krakowskich zabytków scenariusz lekcji Wyjątkowość krakowskich zabytków scenariusz lekcji GRUPA DOCELOWA: uczniowie szkół ponadpodstawowych METODA: a) mini-wykład połączony z prezentacją multimedialną Wyjątkowość krakowskich zabytków ; b) rozmowa

Bardziej szczegółowo

Pytania konkursowe. 3. Kim z zawodu był ojciec Karola Wojtyły i gdzie pracował? 4. Przy jakiej ulicy w Wadowicach mieszkali Państwo Wojtyłowie?

Pytania konkursowe. 3. Kim z zawodu był ojciec Karola Wojtyły i gdzie pracował? 4. Przy jakiej ulicy w Wadowicach mieszkali Państwo Wojtyłowie? Pytania konkursowe 1. Podaj imię i nazwisko Jana Pawła II. 2. Podaj imię brata Karola Wojtyły. 3. Kim z zawodu był ojciec Karola Wojtyły i gdzie pracował? 4. Przy jakiej ulicy w Wadowicach mieszkali Państwo

Bardziej szczegółowo

M Z A UR U SKI SK E I J HIST

M Z A UR U SKI SK E I J HIST NATROPACH MAZURSKIEJHISTORII I WOJNA ŚWIATOWA W KRAJOBRAZIE POWIATU GIŻYCKIEGO Projekt edukacyjny skierowany do uczniów szkół ponadgimnazjalnych powiatu giżyckiego I WOJNA ŚWIATOWA W KRAJOBRAZIE POWIATU

Bardziej szczegółowo

MICHAIŁ DARAGAN. Życzliwy gubernator i jego dokonania

MICHAIŁ DARAGAN. Życzliwy gubernator i jego dokonania MICHAIŁ DARAGAN Życzliwy gubernator i jego dokonania RODZINA Szlachecka rodzina Daraganów bierze swój początek z dwóch ziem ukraińskich. Najstarszym znanym przodkiem gubernatora był jego pradziadek Iwan

Bardziej szczegółowo

TRASA HISTORYCZNA ŻAGAŃ

TRASA HISTORYCZNA ŻAGAŃ ŻAGAŃ POI 1 Początek trasy Dworzec PKP Początki kolejnictwa na ziemi żagańskiej należy datować na 1845 rok, kiedy to podjęto decyzję o budowie głogowsko-żagańskiej linii kolejowej, przyłączonej do Dolnośląsko-Marchijskiej

Bardziej szczegółowo

Szkolny konkurs. Historia a sztuka

Szkolny konkurs. Historia a sztuka Szkolny konkurs Historia a sztuka l. Uczeni zrekonstruowali pierwotny wygląd wielu budowli i miast starożytnych. Rozpoznaj niektóre z nich. Podpisz umieszczone poniżej ilustracje. A. Rekonstrukcja świątyni

Bardziej szczegółowo

Ignacy Domeyko. Obywatel Świata

Ignacy Domeyko. Obywatel Świata Ignacy Domeyko Obywatel Świata Czasy młodości Ignacy Domeyko urodził się 31 lipca 1802 w Niedźwiadce na terenie dzisiejszej Białorusi. Od najmłodszych lat interesował się naukami ścisłymi, a w szczególności

Bardziej szczegółowo

Studia Gdańskie, t. V

Studia Gdańskie, t. V Z ŻAŁOBNEJ KARTY Studia Gdańskie, t. V W Konstancinie koło Warszawy 4 sierpnia 2007 roku zmarł Profesor Julian Radziewicz (ur. 29 maja 1937 r.), pedagog, publicysta, autor publikacji naukowych. Był absolwentem

Bardziej szczegółowo

POLSKIE PAŃSTWO PODZIEMNE

POLSKIE PAŃSTWO PODZIEMNE POLSKIE PAŃSTWO PODZIEMNE "PRZED 75 LATY, 27 WRZEŚNIA 1939 R., ROZPOCZĘTO TWORZENIE STRUKTUR POLSKIEGO PAŃSTWA PODZIEMNEGO. BYŁO ONO FENOMENEM NA SKALĘ ŚWIATOWĄ. TAJNE STRUKTURY PAŃSTWA POLSKIEGO, PODLEGŁE

Bardziej szczegółowo

Kwartet Czterech Kultur Łódź Berlin Tel Awiw Sankt Petersburg

Kwartet Czterech Kultur Łódź Berlin Tel Awiw Sankt Petersburg Kwartet Czterech Kultur Łódź Berlin Tel Awiw Sankt Petersburg ORGANIZATOR: Centrum Dialogu im. Marka Edelmana Filharmonia Łódzka im. Artura Rubinsteina Kwartet Czterech Kultur koncert premierowy ARTYŚCI

Bardziej szczegółowo

JĘZYK ROSYJSKI POZIOM ROZSZERZONY

JĘZYK ROSYJSKI POZIOM ROZSZERZONY Centralna Komisja Egzaminacyjna BADANIE DIAGNOSTYCZNE W ROKU SZKOLNYM 2011/2012 JĘZYK ROSYJSKI POZIOM ROZSZERZONY KLUCZ ODPOWIEDZI I PUNKTOWANIA ZADAŃ GRUDZIEŃ 2011 Rozumienie ze słuchu Wymagania ogólne

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ KONKURSU HISTORYCZNEGO CZYZNASZKRAKÓW?

SCENARIUSZ KONKURSU HISTORYCZNEGO CZYZNASZKRAKÓW? SCENARIUSZ KONKURSU HISTORYCZNEGO CZYZNASZKRAKÓW? 1. Konkurs jest przeznaczony zawsze dla klas pierwszych i drugich. 2. Celem konkursu jest: popularyzacja wiedzy o Krakowie zwiększenie zainteresowań młodzieży

Bardziej szczegółowo

YATENGA - ARCHITEKTURA

YATENGA - ARCHITEKTURA Yatenga zakłada powstanie jednej z największych i może najciekawszych na świece realizacji stosujących techniki alternatywne (low-tech), czyli glinę, słomę i materiały naturalne oraz recyklingowane. YATENGA.

Bardziej szczegółowo

w którym pierwsze ślady osadnictwa pojawiły się już na początku drugiego tysiąclecia. Pułtusk położony jest w północnej części Mazowsza, w Dolinie

w którym pierwsze ślady osadnictwa pojawiły się już na początku drugiego tysiąclecia. Pułtusk położony jest w północnej części Mazowsza, w Dolinie PUŁTUSK Pięknekrajobrazy krajobrazy, czyste środowiskonaturalne naturalne, zabytki oraz ciekawa historia tym zachwyca i przyciąga do siebie Pułtusk, małe miasteczko na północnymmazowszu, w którym pierwsze

Bardziej szczegółowo

ALBUMY, PRZEWODNIKI, ENCYKLOPEDIE

ALBUMY, PRZEWODNIKI, ENCYKLOPEDIE SPIS NOWOŚCI W BIBLIOTECE SZKOLNEJ Zapraszamy do zapoznania się z niektórymi nowościami dostępnymi w bibliotece szkolnej. Są wśród nich między innymi pomoce dla nauczycieli oraz nowości czytelnicze zakupione

Bardziej szczegółowo

Architektura renesansu

Architektura renesansu Liceum Ogólnokształcące im. Jana Pawła II w Złotoryi Złotoryja 2008 Ulubioną formą architektów tego okresu był kościół na planie centralnym, chociaż oczywiście nie brakuje dzieł budowanych w układach podłużnych

Bardziej szczegółowo

Skwer przed kinem Muranów - startujemy

Skwer przed kinem Muranów - startujemy 27 IX 2014 RAJD OCHOTY ŚLADAMI POWSTANIA WARSZAWSKIEGO W 75. ROCZNICĘ UTWORZENIA POLSKIEGO PAŃSTWA PODZIEMNEGO W sobotę, 27 września 2014 roku na terenie Śródmieścia odbył się Rajd Ochoty Śladami Powstania

Bardziej szczegółowo

PO M N IK I ŚW IA D K A M I H ISTO R II

PO M N IK I ŚW IA D K A M I H ISTO R II PO M N IK I ŚW IA D K A M I H ISTO R II Krężnica Jara, jak tysiące innych miejscowości, ma swoje dowody tragicznej historii. Do nich należą krzyże, pomniki i groby poległych w walce o wolność Ojczyzny.

Bardziej szczegółowo

Malowanka Historia Zawiercia dla najmłodszych

Malowanka Historia Zawiercia dla najmłodszych Malowanka Historia Zawiercia dla najmłodszych Publikacja, którą trzymacie Państwo w dłoniach, została przygotowana przez Centrum Inicjatyw Lokalnych. Jest ona efektem naszej fascynacji historią Zawiercia.

Bardziej szczegółowo

Andrzej Grzeszczuk. Wileńszczyzna. w II Rzeczypospolitej. Materiały dydaktyczne do lekcji historii dla szkół ponadpodstawowych

Andrzej Grzeszczuk. Wileńszczyzna. w II Rzeczypospolitej. Materiały dydaktyczne do lekcji historii dla szkół ponadpodstawowych Andrzej Grzeszczuk Wileńszczyzna w II Rzeczypospolitej Materiały dydaktyczne do lekcji historii dla szkół ponadpodstawowych Andrzej Grzeszczuk Wileńszczyzna w II Rzeczypospolitej Materiały dydaktyczne

Bardziej szczegółowo

Życie i działalność Józefa Piłsudskiego. Życie i działalność Józefa Piłsudskiego

Życie i działalność Józefa Piłsudskiego. Życie i działalność Józefa Piłsudskiego Życie i działalność Józefa Piłsudskiego Życie i działalność Józefa Piłsudskiego -5.12.1867 na świat przychodzi w Zułowie (Wileńszczyzna ) Józef Klemens Piłsudski. - Był jednym z dwunastu dzieci Józefa

Bardziej szczegółowo

Podróżnik zaprasza. Świdnica stolica księstwa świdnickiego

Podróżnik zaprasza. Świdnica stolica księstwa świdnickiego Podróżnik zaprasza Świdnica stolica księstwa świdnickiego TERMIN: 27 lutego 2016, sobota WYJAZD: godz.08:30, pl. Solidarności (duży parking przy placu Solidarności okolice pl. Jana Pawła II) Miasto, które

Bardziej szczegółowo