DOWÓDCA ZATOKI BIBI-EJBAT

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "DOWÓDCA ZATOKI BIBI-EJBAT"

Transkrypt

1 POLSKIE STRONY Złożenie kwiatów na grobie inżyniera Pawła Potockiego (01 listopada 2014) DOWÓDCA ZATOKI BIBI-EJBAT W Baku, na wybrzeżu Morza Kaspijskiego, znajduje się nagrobek z wyrytym nań napisem: Polski inżynier Paweł Potocki ( ), który doprowadził do osuszenia zatoki Bibi Ejbat, umożliwiając tym samym pierwsze wydobycie ropy spod dna morza. Paweł Potocki urodził się w Sankt-Petersburgu w 1879 r. Jego ojciec był generałem, profesorem Akademii Michałowskiej. Pragnąc, ażeby Paweł poszedł w jego ślady, zapisał syna do Korpusu Paziów w Petersburgu. Jednakże młody Potocki marzył o karierze inżyniera. Dlatego też przeniósł się z siódmej klasy Korpusu Paziów do Instytutu Technologicznego. W 1901 r., po ukończeniu owego Instytutu, wyjechał do Paryża na Wystawę światową. Następnie udał się do Holandii, gdzie rozpoczął studia w zakresie prowadzenia prac pogłębiarskich. Po powrocie z Holandii, Paweł Potocki do 1910 r. pracował w Chersonie (Ukraina) przy budowie kanału przy ujściu Dniepru. Tymczasem pracujący w Baku, inny polski inżynier - Witold Zglenicki ( ) opracował w 1896 r. oryginalną metodę wiercenia, umożliwiającą dostęp do złóż ropy, zalegających pod dnem morskim. W związku z tym, w 1901 r. podjęta została decyzja o rozpoczęciu zapełniania zatoki Bibi-Ejbat celem organizacji przyszłych wierceń na morzu. W 1906 r. ogłoszony został konkurs na najlepszy projekt w zakresie przeprowadzenia prac nad osuszeniem. Prace te zostały rozpoczęte w 1909 r., lecz z powodu złej organizacji, ich dynamika była wysoce niezadowalająca. Po otrzymaniu zaproszenia od producentów ropy naftowej, Paweł Potocki przeniósł się do Baku i rozpoczął sprawowanie kierownictwa nad pracami w

2 ПОЛЬСКИЕ СТРАНИЦЫ Paweł Potocki w centrum zakresie osuszania zatoki Bibi-Ejbat. W owym miejscu zaplanowano dodatkowo rozwój przemysłu naftowego. W tym samym roku, w Zakładzie Sormowskim, zamówione zostały maszyny pogłębiające, których proces produkcji został ukończony w 1916 r. Nie zdążyły jednak rozpocząć prac, ponieważ przeniesione zostały na wybrzeże Morza Bałtyckiego w celach wojskowych. Tym samym na drodze realizacji projektu osuszania zatoki pojawiły się kolejne utrudnienia. W sierpniu 1919 r. Potocki przestał widzieć na jedno oko, zaś w czerwcu 1920 r. utracił zdolność widzenia w 90% na drugie oko. Leczenie w Moskwie nie przyniosło pozytywnych rezultatów, a po trzech miesiącach inżynier, już całkiem niewidomy, powrócił do Baku. Bakijscy «Królowie nafty» nie zdążyli jednak odpłacić mu za ogrom pracy włożonej w osuszanie zatoki, bowiem w Azerbejdżanie doszło do zmiany władzy. Sowiecki rząd, który doszedł do władzy 28 kwietnia 1920 r., z uwagi na talent, doświadczenie oraz wspaniałe zdolności organizacyjne inżyniera-specjalisty, zaproponował Potockiemu ponowne kierowanie pracami nad osuszaniem zatoki. Niewidomy inżynier znakomicie znał zatokę Bibi-Ejbat, jak również doskonale rozumiał, iż prace te stanowią podstawę Polski inżynier Paweł Potocki

3 POLSKIE STRONY przyszłej produkcji ropy naftowej na morzu. Jego wspaniały projekt osuszenia zatoki został zgodnie zaakceptowany przez wszystkich ekspertów. W 1922 r. na osuszonym terenie przeprowadzono pierwszy odwiert, w wyniku czego w dniu 13 maja 1923 r. odnaleziono źródło ropy naftowej. Wydarzenie to stanowiło początek wydobycia ropy naftowej spod dna Morza Kaspijskiego. Po pomyślnej realizacji pierwszego projektu osuszenia 27 hektarów zatoki Bibi-Ejbat, Potocki opracował drugi projekt, zakładający przeprowadzenie analogicznych prac na powierzchni 79 hektarów, który również z powodzeniem został zrealizowany niedługo przed śmiercią jego autora. W 1929 r. legendarny inżynier-nafciarz został odznaczony pierwszą nagrodą gospodarki narodowej ZSRR za najlepszą budowę, zaś w 1931 r. otrzymał najwyższe państwowe odznaczenie Order Lenina. Doświadczenie Potockiego stanowiło następnie podstawę edukacji w ramach radzieckiej szkoły specjalistów rozbudowy morskich złóż naftowych. Paweł Potocki zmarł w Baku 15 marca 1932 r. Zgodnie ze swoją ostatnią wolą, pochowany został na wybrzeżu Morza Kaspijskiego, na usypanym w zatoce Bibi-Ejbat lądzie, gdzie pracował do ostatnich dni swojego wspaniałego życia. Odnosząc się do Potockiego z wielkim szacunkiem, bakijscy nafciarze nazywali go Dowódcą. Z koeli poetka Margarita Aliger zadedykowała mu poemat «Starzec». 9 listopada 2005 roku, ze wspólnej inicjatywy Ambasady Polski oraz Azerbejdżańskiej Państwowej Kompanii Naftowej, miało miejsce odsłonięcie odrestaurowanego pomnika wybitnego inżyniera Pawła Potockiego. Dla uczczenia pamięci wybitnego rodaka w uroczystości wzięli udział także członkowie Wspólnoty Polskiej Polonia-Azerbejdżan. Wśród nich obecna była członkini organizacji, Pani Jelena Witoldowna Szejch-Zade (Mejer), która będąc dzieckiem, widywała inżyniera Potockiego w domu swoich rodziców. Paweł Potocki mieszkał na osiedlu Bajył, nieopodal zatoki Bibi-Ejbat. Był przyjacielem ojca Jeleny Witolda Mejera i często przychodził do niego, żeby pograć w szachy, albo w karty Co roku w Dzień Zaduszny pracownicy Ambasady RP w Baku, wespół z członkami Polonii oraz Polakami, pracującymi w Baku, odwiedzają zatokę Bibi-Ejbat, aby złożyć kwiaty na grobie wielkiego rodaka.

4 ПОЛЬСКИЕ СТРАНИЦЫ POLSKIE ŚLADY W GUSAR ПОЛЬСКИЕ СЛЕДЫ В ГУСАРЕ Budynek dawnego kościoła polskiego (zdjęcie z 2007 roku) Здание бывшего польского костела (фото 2007 г.) Miasto Gusar położone jest w odległości około 180 km na północ od Baku. Rejon gusarski został wydzielony z prowincji Guba w 1929 roku. W roku 1934 centrum administracyjne rejonu przeniesiono z wioski Chil do miejscowości Gusar, która w 1938 roku uzyskała status miejski. Wedle jednej z historycznych wersji, nazwa miasta Gusar związana pozostaje z faktem przebywania w tym miejscu kawaleryjskiego pułku huzarów. Przyczyną dyslokacjitengińskiego Pułku Huzarów na tych terenach w latach był wybuch buntu miejscowych górali, którzy odmówili wyznaczenia spośród siebie 35 osób celem ich mobilizacji w szeregi stacjonującego w Warszawie, konnego pułku muzułmańskiego. Город Гусар расположен в 180 км к северу от Баку. Гусарский район в 1929 г. был выделен из Губинской провинции. В 1934 г. центр района из селения Хил был перенесен в Гусар, который в 1938 г. получил статус города. По одной из версий названия города связано с пребыванием здесь гусарского кавалерийского полка. Причиной передислокация Тенгинского гусарского полка в гг. на данную территорию было обусловлено тем, что в регионе вспыхнуло восстание местных горцев, которые отказались выделить из своих рядов 35 человек для укомплектования конно-мусульманского полка, дислоцированного в Варшаве.

5 POLSKIE STRONY Budynek dawnego kościoła polskiego, obecnie galeria sztuki (zdjęcie z 2014 roku) Здание бывшего польского костела, ныне художественная галерея (фото 2014 г.) W szeregach powyższego pułku huzarów służyli także Polacy, zesłani na Kaukaz po klęskach powstań narodowych. Rosyjski carat nie traktował zesłanych na Kaukaz Polaków jako więźniów, ale wykorzystywał ich właśnie jako rekrutów do carskiej armii. W 1831 roku w szeregi Oddzielnego Korpusu Kaukaskiego wcielono 1865 Polaków, którzy zostali następnie przydzieleni do poszczególnych pułków korpusu (byli to jedni z ostatnich żołnierzy dobrze zorganizowanej polskiej armii, uczestnicy powstania listopadowego ). W roku 1832, pułki zostały zasilone kolejnymi 8901 Polakami, zesłanymi na Kaukaz w charakterze rekrutów z terenów Królestwa Polskiego. W 1834 roku w Kaukaskim korpusie służyło łącznie 2600 Polaków. W przeciągu następnych 9 lat ( ) w szeregi formacji wcielono jeszcze rok 2014 г. В рядах гусарского полка проходили службу и поляки, сосланные на Кавказ после польских восстаний. Царское правительство ссыльных поляков на Кавказе

6 ПОЛЬСКИЕ СТРАНИЦЫ Wnętrze galerii sztuki Внутренний интерьер художественной галереи Polaków. Do tej liczby należy również dodać kilkadziesiąt tysięcy osób, deportowanych na Kaukaz w latach tych XIX wieku jako żołnierze za udział w konspiracyjnych polskich organizacjach politycznych. Precyzyjne informacje odnośnie pełnej liczebności Polaków zesłanych na Kaukaz, a w szczególności do Azerbejdżanu, a także żyjących później na tych terenach, nie pozostają znane. W tym kierunku winny być prowadzone badania archiwów w Gubie, Baku oraz Moskwie, jak również w samym mieście Gusar (pierwsze materiały archiwalne w tym mieście zaczęto gromadzić w latach 40-tych XX wieku). W centralnej części Gusar zachował się budynek katolickiego kościoła, który wśród miejscowej ludności szerzej znany jest jako Polski kościół. Fakt ten sugeruje, że kościół został zbudowany z inicjatywy Polaków, służących w carskiej armii. Parafianami kościoła byli w głównej mierze także Polacy, ponieważ w tym regionie nie było wówczas innej ludności wyznania katolickiego. Budynek dawnego kościoła polskiego został odrestaurowany, przeprowadzono także pewne prace w zakresie przebudowy, jednak ogólna bryła architektoniczna obiektu została zachowana. Obecnie budynek pełni funkcję galerii sztuki. Według dyrektor galerii, pani Narminy, przed restauracją na ścianach widoczne były ślady krzyży. Przy wejściu znajdowały się schodki, prowadzące do znajdującej się держало не в качестве каторжников, а использовало как военных рекрутов. В 1831 г. в Отдельный Кавказский корпус было включено 1865 поляков и распределены по его полкам (остатки хорошо организованного польского войска, участники восстания гг). В 1832 г. ещё человек из Царства Польского попали на Кавказ в качестве рекрутов. В 1834 г. число польских рекрутов, включённых в Кавказский корпус, составило человек. В течение последующих девяти лет с было включено ещё поляков. К этому количеству следует добавить ещё несколько десятков тысяч человек, высланных в е гг. XIX в. на Кавказ «в солдаты» за участие в конспиративных польских политических организациях. Определение количественных данных о пребывании ссыльных поляков на Кавказе в целом, и в Азербайджане, в частности, во многом, остаётся недостаточно выясненным. В этом направлении следует провести архивные исследования в Губе, Баку и Москве, так как архивы в городе Гусары начали формироваться лишь в 40-х гг. ХХ в. В центральной части Гусар сохранилось здание католической церкви, которое среди местного население более известно как «Польский костел». Этот факт говорит о том, что здание церкви было построено по инициативе поляков, проходящих службу в царской армии.

7 POLSKIE STRONY na piętrze, maleńkiej komnaty. Pani Narmina pamięta z dzieciństwa Polaków z mieszanych małżeństw, a także, że wśród kobiet, popularne były haft oraz robótki ręczne. Na dzień dzisiejszy nie udało się odnaleźć śladów potomków Polaków. Nie zachowały się również polskie mogiły na starym, miejscowym cmentarz u chrześcijańskim. Sam jednak fakt, iż wybudowany został tutaj dosyć sporych rozmiarów kościół świadczy o znacznej liczbie Polaków, pełniących służbę w szeregach Gusarskiego pułku. Niektórzy badacze skłonni są twierdzić, że pułk funkcjonował w głównej mierze w oparciu o polskich rekrutów. Dokumentów potwierdzających dokładną datę budowy kościoła, czy też zawierających nazwiska jego architekta oraz kapłanów, nie udało się odnaleźć. W tej kwestii niezbędna jawi się współpraca z Kościołem katolickim w Baku, dla umożliwienia badań archiwów w Watykanie oraz odnalezienia Gusarskiej kościelnej księgi metrykalnej (znajdującej się najprawdopodobniej w mieście Guba). Należy jednak zauważyć, iż wielce prawdopodobnymi autorami projektu polskiego kościoła w Gusar byli włoscy bracia Giovanni i Giuseppe Bernardazzi, którzy pracowali na Kaukazie Północnym w latach , zaś w roku 1837 opracowali projekt kościoła katolickiego w Piatigorsku. Świątynia w Piatigorsku została zbudowana w 1845 roku i pod względem architektonicznym pozostaje niemal identyczna, jak budynek kościoła katolickiego w Gusar. Na tej podstawie, budowę kościoła katolickiego w mieście Gusar można datować na połowę XIX wieku. Katolicki kościół został zbudowany w stylu późnego klasycyzmu. W zniszczonej podczas rekonstrukcji loggi na piętrze znajdował się jeden z głównych atrybutów katolickiej świątyni organy. W 1848 roku w wyniku zesłania w Gusar przebywał 23-letni polski poeta Wincenty Gedeon Giedrojć, który zadedykował jeden ze swych wierszy gusarskim Polakom. Giedrojć napisał: Ledwiem przybył do Kusar, już kilku rodakόw Przybiegło mnie powitać, bo garstka Polakόw Dowiedziała się zaraz o moim przybyciu; Spotkania tego nigdy nie zapomnę w życiu. Rodacy, co już dawno byli wygnańcami, Twarze ich, przedwczesnymi pokryte zmarszczkami, Nosił w sobie piętno długiego cierpienia... Budynek polskiego kościoła w mieście Piatigorsk (1845 rok) Здание польского костела в Пятигорске (1845 г.) Основными прихожанами церкви были также поляки, поскольку в данном регионе не было католического населения. Бывшее здание костела отреставрировано, были проведены определенные перестройки, однако, общая конструкция архитектуры здания сохранена. В настоящее время здесь функционирует художественная галерея. По словам директора галереи пани Нармины, до реставрации здания на стенах оставались следы крестов. У входа имелись ступеньки, ведущие на второй этаж в маленькую комнату. Сам факт, что здесь был построен довольно большой по размерам костел, говорит о значительном количестве служащих поляков в Гусарском полку. Некоторые исследователи склоняются к мысли, что полк в основном был укомплектован поляками. Документальные данные о точной датировке строения церкви, архитекторе и священниках обнаружить не удалось. В этой области необходимо сотрудничество с католической церковью в Баку, для изучения архивов Ватикана и поисков Гусарской церковной книги актов (вероятнее всего в городе Губа). Однако, следует отметить, что авторами проекта скорее всего были братья итальянцы Джованни и Джузеппе Бернардацци, которые работали на Северном Кавказе с 1828 г. по 1842 г., и в 1837 г. разработали проект католического храма в Пятигорске. Сам храм в Пятигорске был построен в 1845 г. и практически полностью идентичен архитектуре католического костела в Гусаре. Исходя из этого, постройку храма в городе Гусар можно датировать серединой XIX в. Храм был построен в стиле позднего классицизма. В разрушенной при реконструкции лоджии на втором этаже, размещался один из главных атрибутов католической церкви - орган. В 1848 г. в Гусары пребывает в ссылку 23 летний польский поэт Винцент Гедеон Гиедройц, который посвящает одно из своих стихотворений гусарским полякам. Он пишет: «Только я приехал в Гусар, как меня прибежали приветствовать поляки, которые услышали о моем прибытии. Эту встречу я не забуду никогда».

8 ПОЛЬСКИЕ СТРАНИЦЫ Polska muzyka na przestrzeni wieków osiągnęła wysoki poziom we wszystkich dziedzinach i gatunkach muzycznych, dzięki czemu zajmuje należne jej miejsce w historii muzyki światowej. POŻEGNANIE OJCZYZNY W twórczości kompozytorów polskich nieustannie obecna była tematyka związana z Ojczyzną. Owa prawidłowość dotyczy również twórczości wybitnego muzyka - Michała Ogińskiego. Ogiński urodził się 25 września 1765 r. w Guzowie, niedaleko Warszawy. Studiował muzykę u znakomitych wirtuozów, takich jak Giovanni Battista Viotti i Józef Kozłowski. Jako prawdziwy patriota, Ogiński wziął udział w powstaniu pod dowództwem T. Kościuszki. Był on nie tylko utalentowanym kompozytorem, ale także polity- ПРОЩАНИЕ С РОДИНОЙ Польская музыка во всех областях и жанрах достигла высокого уровня и заняла достойное место в истории мировой музыкальной культуры. В творчестве польских композиторов всегда жила тема Родины. Это относится и к великому музыканту - Михалу Огиньскому. Он родился 25 сентября 1765 г. в городе Гузове, близ Варшавы. Музыкой занимался под руководством таких великих титанов как А. Виотти и И. Козловский. Как истинный патриот своей Родины, Огиньский принял участие в восстании под руководством Т. Костюшко. Он был не только талантливым композитором, но и политическим деятелем. Огиньский был первым автором польских революционных песен и маршей. Существует предположение, что именно он создал мелодию боевой песни «Еще Польша не погибла», ставшая впоследствии национальным гимном Польши. Но при жизни композитора ее исполнение пре-

9 POLSKIE STRONY kiem. Ogiński został pierwszym autorem polskich pieśni powstańczych i marszy. Uważa się, iż to Ogiński stworzył melodię marszu «Jeszcze Polska nie zginęła», która stała się następnie melodią hymnu Polski. Za życia kompozytora wykonywanie owej melodii, podlegało silnym represjom ze strony tajnej policji carskiej Rosji i monarchii pruskiej, a także było wysoce niebezpieczne dla jego rodziny. Ogiński w liście napisanym w 1797 roku do gen. Jana Dąbrowskiego wspomina: «Przesyłam marsz do Legionów Polskich». Latem tego samego roku, polski poeta-patriota Józef Wybicki napisał słowa hymnu «Jeszcze Polska nie zginęła». Ów hymn stał się wojenną pieśnią Legionów Polskich. We wszystkich swoich dziełach Ogiński wyraża swoją miłość, ból i tęsknotę do Ojczyzny. Napisał operę «Napoleon w Kairze», wiele utworów, w tym m.in. walce, ballady, mazurki oraz 20 polonezy. Jednym z jego najbardziej znanych polonezy pozostaje «Pożegnanie Ojczyzny». Większą część swojego życia Ogiński spędził na wygnaniu. Zmarł w 1833 roku we Florencji, gdzie został pochowany w bazylice Santa Croce, w pobliżu świątyni Santa Maria Novella. Później kompozytorowi wzniesiono pomnik. «Na prawo od wejścia, grób Michelangelo. Następny grób Alfieriego w wykonaniu Canovaego: natychmiast rozpoznałem majestatyczną figurę Włoch. Później zobaczyłem grób Machiavelliego, naprzeciwko Michelan- gelo spoczywa Galileo». Książka Stendhala, z której czerpnięto powyższy cytat, została opublikowana niezaspełna dwadzieścia lat przed wzniesieniem pomnika Ogińskiego wyrzeźbionego z białego marmuru posągu, uosabiającego rozpacz Polski. Znajdujący się w miejscowości w Zalesie (nieruchomości Ogińskiego) duży kamień, ozdobiony napisem, wyrytym na zamówienie Ogińskiego na cześć T. Kościuszki, któremu pozostał wierny autor «Pożegnania Ojczyzny» - uznać można nie tylko za pomnik wielkiego przywódcy powstania z 1794 roku, ale również i samego Ogińskiego. следовалось тайной полицией царской России и прусской монархией, что было небезопасно для его семьи. Сам же Огиньский упоминает в письме написанному в 1797 г. генералу Яну Домбровскому, где прямо говорится: «Посылаю марш для польских легионов». В том же году летом польский поэт-патриот Юзеф Выбицкий написал текст гимна «Еще Польша не погибла». Этот гимн стал боевой песней польских легионов. Во всех своих произведениях Огиньский выражает свою любовь, боль и тоску по Родине. Он написал оперу «Наполеон в Каире», много песен, вальсов, романсов, мазурок и 20 полонезов. Один из его популярных полонезов - «Прощание с Родиной». Большую часть жизни Огиньский провел в эмиграции и умер в 1833 г. во Флоренции, где его похоронили на монастырском кладбище у храма Санта Мария Новелла. Спустя некоторое время останки композитора были перенесены в древний флорентийский хрампантеон Санта Кроче, где великому поляку был сооружен памятник. «Там направо от входа, гробница Микеланджело. Дальше гробница Альфьери работы Кановы: я сразу узнал величественную фигуру Италии. Затем я увидел гробницу Макиавелли, а напротив Микеланджело покоится Галилей». Книга Стендаля, откуда взяты эти слова о Санта Кроче, была издана лет за двадцать до того, как в этом храме был воздвигнут памятник Огиньскому, изваянная из белого мрамора статуя, олицетворяющая убитую горем Польшу. Огромный камень в Залесье (имение Огиньского) и поныне украшенный надписью, высеченной по его распоряжению в честь Т. Костюшко, верность которому хранил автор «Прощание с Родиной», - может смело считается памятником не только великому вождю восстания 1794 г., но и самому Огиньскому.

10 ПОЛЬСКИЕ СТРАНИЦЫ KRAKÓW ŻYWA HISTORIA POLSKI КРАКОВ ЖИВАЯ ИСТОРИЯ ПОЛЬШИ Nie od razu Kraków zbudowano mówi polskie przysłowie. Może jednak właśnie dlatego Kraków, który w XIV-XVI wiekach był stolicą kraju, stał się żywą historią Polski. Kraków pozostaje niezwykle wyjątkowym miastem, tak jak Paryż, Florencja, Sankt Petersburg czy Praga. Sam Mickiewicz nazywał go niegdyś polskim Rzymem. Bardzo prawdopodobne, że w tym przypadku miał na myśli nie tylko mnóstwo kościołów, ale również przynależność Krakowa do kategorii wiecznego miasta. Centralna część Krakowa, którą odwiedzają co roku miliony turystów, pozostaje prawdziwym historyczno-architektonicznym muzeum pod gołym niebem. Nic dziwi zatem fakt, iż w «Не скоро Краков строился», - гласит польская поговорка. Но, может быть, именно поэтому Краков, бывший к тому же, в XIV-XVI вв. столицей страны, стал живой историей Польши. Краков - такая же индивидуальность как Париж или Флоренция, Санкт- Петербург или Прага. Мицкевич когда-то назвал его «польским Римом». Возможно, что при этом он имел в виду не только обилие костелов, но и принадлежность к рангу «вечного города». Центральная часть Кракова представляет собой настоящий историко-архитектурный музей под открытым небом, который ежегодно посещают несколько миллионов туристов. Недаром в 1978 г. краковский старый город

11 POLSKIE STRONY 1978 roku krakowskie Stare Miasto zostało wpisane na listę dwunastu najcenniejszych zabytków światowego dziedzictwa kulturowego UNESCO. Można zobaczyć tutaj największy w Europie rynek, otoczony przez kamienice, pałace oraz kościoły z XII-XIII wieku. W centralnej części Rynku Głównego wznosi się gustowny budynek Sukiennic starego pasażu handlowego. Obok niego wieża ratuszowa, naprzeciwko Kościół Mariacki, niedaleko Collegium Maius, najstarszy budynek Uniwersytetu Jagiellońskiego, który w 1964 roku obchodził jubileusz 600-lecia swego założenia. Od placu Rynku Głównego we wszystkich kierunkach odchodzą wąskie uliczki, a ściany znajdujących się tam, średniowiecznych budynków, wzmocnione niekiedy są przez kamienne podpory. Pieczołowicie zadbano o zachowanie elementów z przeszłości: wewnętrznych dziedzińców, żelaznych krat, lamp. Co godzinę okno wieży Kościoła Mariackiego otwiera sięi trębacz, w charakterze średniowiecznego strażnika, odgrywa niepokojącą melodię Hejnału ( Sygnału ), która urywa się nagle w połowie ostatniego taktu. Jest to inscenizacja starej legendy: wedle podań, podczas najazdu tatarskiego w 1241 roku wroga strzała przeszyła gardło hejnalisty, urywając melodię. Zamek Królewski na Wawelu arcydzieło architektury Krakowa, swą wspaniałość zawdzięcza XVI wiekowi, nazywanem u przez historyków polskich złotym wiekiem. Sale zamku ozdobione są unikalnymi gobelinami, obrazami oraz renesansowymi meblami. Obok zamku znajduje się katedra, w której koronowano polskich królów. Obecnie to właśnie tutaj был включен ЮНЕСКО в список двенадцати ценнейших памятников культурного мирового наследия. Здесь можно увидеть крупнейшую в Европе рыночную площадь, которую окружают каменные дома и дворцы, здания костелов XII-XIII вв. В центре площади Главного рынка возвышается изящное здание Сукенниц - старинных торговых рядов. Рядом с ним башня ратуши, напротив - Мариацкий костел, совсем неподалеку «Коллегиум Майус», древнейшие из строений Ягеллонского университета, отпраздновавшего в 1964 г. свое 600-летие. Во все стороны от площади Главного рынка расходятся узкие улочки, где стены средневековых зданий иногда подпираются каменными откосами. Тщательно сохранены предметы старины: внутренние дворики, железные решетки, фонари. Каждый час открывается окно Мариацкого костела, и горнист в форме средневекового стражника исполняет тревожную мелодию «Хейнал» («Сигнал»), обрывающуюся внезапно в середине последнего такта. Это инсценировка старинной легенды: по преданию, во время татаро-монгольского нашествия 1241 г., вражеская стрела сразила горниста, оборвав мелодию. К XVI в., который польские историки называют «золотым», относится королевский замок Вавель - шедевр зодчества Кракова. Его залы украшены уникальными гобеленами, картинами, мебелью эпохи Возрождения. По соседству с замком расположился кафедральный собор, в котором короновались польские короли. Ныне здесь хранятся ценнейшие памятники Польши. В подземельях собора находится усыпаль-

12 ПОЛЬСКИЕ СТРАНИЦЫ przechowywane są jedne z najcenniejszych zabytków Polski. W podziemiach katedry znajdują się grobowce polskich królów. Najpiękniejszym z nich pozostaje kaplica Zygmunta wybitne dzieło architektury epoki renesansu. Na szczególną uwagę zasługują ponadto muzea Krakowa, przede wszystkim zaś Muzeum Czartoryskich (jedno z najstarszych w Polsce, w którym przechowuje się zbiory malarstwa włoskiego, holenderskiego, sztuki i rzemiosła oraz zbiór sztuki antycznej), dom-muzeum Jana Matejki, muzeum historii... Powiadają, że Kraków jest miejscem niekończącego się nigdy festiwalu kulturalnego, przyciągającym mistrzów sztuki z całego świata. Wspaniałe zabytki, wybitne dzieła sztuki, liczne festiwale i wydarzenia kulturalne tworzą w mieście niepowtarzalną atmosferę wiecznych świąt. ница польских королей. Особенной красотой отличается часовня Сигизмуда - выдающееся произведение архитектуры эпохи Ренессанса. Большого внимания заслуживают музеи Кракова. Это музей Чарторыйских (один из старейших в Польше, где хранятся коллекция итальянской живописи, нидерландского прикладного и античного искусства), дом-музей Яна Матейко, исторический музей Говорят, что Краков место никогда не кончающегося фестиваля культуры, привлекающий сюда мастеров искусства со всего мира. Великолепные памятники старины, выдающиеся произведения искусства, многочисленные фестивали и культурные мероприятия придают городу необычную атмосферу вечного праздника.

SCENARIUSZ LEKCJI JĘZYKA ROSYJSKIEGO z wykorzystaniem kasety video «ПРОГУЛКИ ПО САНКТ ПЕТЕРБУРГУ «

SCENARIUSZ LEKCJI JĘZYKA ROSYJSKIEGO z wykorzystaniem kasety video «ПРОГУЛКИ ПО САНКТ ПЕТЕРБУРГУ « SCENARIUSZE LEKCJI: 1. języka rosyjskiego opracowała Teresa Latos 2. języka rosyjskiego i elementów informatyki opracowali: Teresa Latos, Ryszard Laszuk SCENARIUSZ LEKCJI JĘZYKA ROSYJSKIEGO z wykorzystaniem

Bardziej szczegółowo

GRA MIEJSKA ŚLADAMi LubLinA

GRA MIEJSKA ŚLADAMi LubLinA GRA MIEJSKA ŚLADAMi LubLinA Lublin Lublin od wieków stanowił polska bramę na wschód i przez cały okres swego istnienia wielokrotnie wpisywał się w polskie kroniki. Początki osadnictwa na wzgórzach, które

Bardziej szczegółowo

Sprawdzian nr 2. Rozdział II. Za wolną Polskę. 1. Przeczytaj uważnie poniższy tekst i zaznacz poprawne zakończenia zdań A C.

Sprawdzian nr 2. Rozdział II. Za wolną Polskę. 1. Przeczytaj uważnie poniższy tekst i zaznacz poprawne zakończenia zdań A C. Rozdział II. Za wolną Polskę GRUPA A 0 1. Przeczytaj uważnie poniższy tekst i zaznacz poprawne zakończenia zdań A C. Wykrzyknąłem z uniesieniem [ ]: Niech żyje Polska wolna, cała i niepodległa!, co w ogóle

Bardziej szczegółowo

Na prezentacje zaprasza Zosia Majkowska i Katarzyna Kostrzewa

Na prezentacje zaprasza Zosia Majkowska i Katarzyna Kostrzewa Na prezentacje zaprasza Zosia Majkowska i Katarzyna Kostrzewa Kraków Kraków położony jest w województwie małopolskim. Był siedzibą królów Polski. To król Kazimierz Odnowiciel przeniósł swoja siedzibę z

Bardziej szczegółowo

Co można robić w Krakowie?

Co można robić w Krakowie? Co można robić w Krakowie? ...można zwiedzać Kraków ma najwięcej wysokiej klasy zabytków w Polsce, o których piszą wszystkie przewodniki. Ale są tez miejsca znane tylko wtajemniczonym. ...można zwiedzać

Bardziej szczegółowo

Materiały wypracowane w ramach projektu Szkoła Dialogu - projektu edukacyjnego Fundacji Form

Materiały wypracowane w ramach projektu Szkoła Dialogu - projektu edukacyjnego Fundacji Form Materiały wypracowane w ramach projektu Szkoła Dialogu - projektu edukacyjnego Fundacji Form Nasze zajęcia w ramach Szkoły Dialogu odbyły się 27 i 28 kwietnia oraz 26 i 27 maja. Nauczyły nas one sporo

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ AKADEMII Z OKAZJI ŚWIĘTA NIEPODLEGŁOŚCI 11 LISTOPADA

SCENARIUSZ AKADEMII Z OKAZJI ŚWIĘTA NIEPODLEGŁOŚCI 11 LISTOPADA SCENARIUSZ AKADEMII Z OKAZJI ŚWIĘTA NIEPODLEGŁOŚCI 11 LISTOPADA Scenariusz i prowadzenie - Elżbieta Bełz Dekoracje - Lidia Zasada, Justyna Goch Opracowanie muzyczne - Magdalena Witkowska Pokaz slajdów

Bardziej szczegółowo

E-KRONIKA listopad 2011

E-KRONIKA listopad 2011 E-KRONIKA listopad 2011 9 listopada 2011 roku chór szkolny wraz z nauczycielami oraz kolegami z Gimnazjum z Żórawiny wyjechał na Ukrainę. W czwartek dotarliśmy do Łopatynia ok. godz. 12:00. Zostaliśmy

Bardziej szczegółowo

Przed Wami znajduje się test złożony z 35 pytań. Do zdobycia jest 61 punktów. Na rozwiązanie macie 60 minut. POWODZENIA!!!

Przed Wami znajduje się test złożony z 35 pytań. Do zdobycia jest 61 punktów. Na rozwiązanie macie 60 minut. POWODZENIA!!! Przed Wami znajduje się test złożony z 35 pytań. Do zdobycia jest 61 punktów Na rozwiązanie macie 60 minut. POWODZENIA!!! 1 1. Podaj imię i nazwisko burmistrza Gostynia i starosty Powiatu Gostyńskiego.

Bardziej szczegółowo

KOMENDANT NACZELNIK MARSZAŁEK

KOMENDANT NACZELNIK MARSZAŁEK Dał Polsce wolność, granice, moc i szacunek. Warsztaty historyczne KOMENDANT NACZELNIK MARSZAŁEK Śladami Józefa Piłsudskiego Część 2: DAŁ POLSCE WOLNOŚĆ, GRANICE, MOC SZACUNEK Podczas studiów Józef zaangażował

Bardziej szczegółowo

Europejskie Dni Dziedzictwa w Lubuskiem

Europejskie Dni Dziedzictwa w Lubuskiem Europejskie Dni Dziedzictwa w Lubuskiem 13 września, o godz. 10:00 w Sali Kryształowej Pałacu w Zaborze odbyły się Wojewódzkie Obchody Europejskich Dni Dziedzictwa. -Samorząd województwa bardzo aktywnie

Bardziej szczegółowo

Instytut Pamięci Narodowej - Poznań

Instytut Pamięci Narodowej - Poznań Instytut Pamięci Narodowej - Poznań Źródło: http://poznan.ipn.gov.pl/pl7/edukacja/edukacja-poznan/spotkania-z-historia/37700,90-urodziny-pulkownika-jana-gorski ego-poznan-18-kwietnia-2012.html Wygenerowano:

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY Z JĘZYKA ROSYJSKIEGO MAJ 2014 POZIOM ROZSZERZONY CZĘŚĆ I. Czas pracy: 120 minut. Liczba punktów do uzyskania: 23 WPISUJE ZDAJĄCY

EGZAMIN MATURALNY Z JĘZYKA ROSYJSKIEGO MAJ 2014 POZIOM ROZSZERZONY CZĘŚĆ I. Czas pracy: 120 minut. Liczba punktów do uzyskania: 23 WPISUJE ZDAJĄCY Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu. Układ graficzny CKE 2013 KOD WPISUJE ZDAJĄCY PESEL Miejsce na naklejkę z kodem dysleksja EGZAMIN MATURALNY Z JĘZYKA ROSYJSKIEGO

Bardziej szczegółowo

Muzeum w Łęczycy OFERTA WSPÓŁPRACY DLA FIRM I AGENCJI EVENTOWYCH. www.zamek.leczyca.pl

Muzeum w Łęczycy OFERTA WSPÓŁPRACY DLA FIRM I AGENCJI EVENTOWYCH. www.zamek.leczyca.pl Muzeum w Łęczycy OFERTA WSPÓŁPRACY DLA FIRM I AGENCJI EVENTOWYCH www.zamek.leczyca.pl MUZEUM W ŁĘCZYCY Zamek - siedziba łęczyckiego muzeum - został zbudowany przez króla Polski Kazimierza Wielkiego najprawdopodobniej

Bardziej szczegółowo

STYCZEŃ 2014 r. 3 odznaka srebrna i złota Dodatkowo: PAŁAC SZTUKI Towarzystwo Przyjaciół 3 wszystkie odznaki

STYCZEŃ 2014 r. 3 odznaka srebrna i złota Dodatkowo: PAŁAC SZTUKI Towarzystwo Przyjaciół 3 wszystkie odznaki STYCZEŃ 2014 r. Załącznik nr 1 Lp. Data Dzień Temat Liczba 1. 25 stycznia Sobota MUZEUM KATEDRALNE 3 odznaka brązowa Zwiedzamy kościół pw. Św. Św. Piotra i Pawła Dodatkowo: PAŁAC SZTUKI Towarzystwo Przyjaciół

Bardziej szczegółowo

4. INWENTARYZACJA OBIEKTÓW HISTORYCZNYCH I KULTUROWYCH GMINY KOLONOWSKIE

4. INWENTARYZACJA OBIEKTÓW HISTORYCZNYCH I KULTUROWYCH GMINY KOLONOWSKIE 4. INWENTARYZACJA OBIEKTÓW HISTORYCZNYCH I KULTUROWYCH GMINY KOLONOWSKIE W skład gminy wchodzą miasto Kolonowskie osiedle Fosowskie i 3 sołectwa: Spórok, Staniszcze Małe, Staniszcze Wielkie 4.1. OGÓLNA

Bardziej szczegółowo

Plan obchodów rocznic, dziedzictwa, tradycji i pamięci narodowej na rok 2012 na terenie miasta Katowice

Plan obchodów rocznic, dziedzictwa, tradycji i pamięci narodowej na rok 2012 na terenie miasta Katowice Plan obchodów rocznic, dziedzictwa, tradycji i pamięci narodowej na rok 2012 na terenie miasta Katowice Data Miejsce obchodów Forma obchodów 4 kwietnia Szkoła Policji Posadzenie Dębów Pamięci i odsłonięcie

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR LXXV/848/10 RADY MIASTA OŚWIĘCIM. z dnia 27 października 2010 r.

UCHWAŁA NR LXXV/848/10 RADY MIASTA OŚWIĘCIM. z dnia 27 października 2010 r. UCHWAŁA NR LXXV/848/10 RADY MIASTA OŚWIĘCIM z dnia 27 października 2010 r. w sprawie organizacji na terenie miasta Oświęcim obchodów świąt narodowych oraz innych rocznic i świąt. Na podstawie art. 18 ust.

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY 2012 JĘZYK ROSYJSKI

EGZAMIN MATURALNY 2012 JĘZYK ROSYJSKI Centralna Komisja Egzaminacyjna w Warszawie EGZAMIN MATURALNY 2012 JĘZYK ROSYJSKI POZIOM PODSTAWOWY Kryteria oceniania odpowiedzi CZERWIEC 2012 ZADANIA ZAMKNIĘTE Zadanie 1. ze słuchu 1.1. Нет 1.2. Да 1.3.

Bardziej szczegółowo

Franciszek Wójcik (1903-1984)

Franciszek Wójcik (1903-1984) Franciszek Wójcik (1903-1984) wystawa: Pejzaże z Rzymu i Zakopanego 04.03.2011 18.03.2011 Connaisseur Salon Dzieł Sztuki Kraków, Rynek Główny 11 Franciszek Wójcik (1903-1984) Urodzony 2 stycznia 1903 r.

Bardziej szczegółowo

Pierwsze pytanie brzmiało: Z którego roku pochodzi pierwsza wzmianka o Krzeszowicach?

Pierwsze pytanie brzmiało: Z którego roku pochodzi pierwsza wzmianka o Krzeszowicach? Podczas wakacji przeprowadziłam ankietę, która sprawdzała podstawową wiedzę o naszym małym miasteczku - Krzeszowicach. Zadałam siedem pytań, które budziły wielkie zastanowienie wśród ankietowanych. Sami

Bardziej szczegółowo

Kraków to jedno z największych miast Polski pod względem liczby mieszkańców i jednocześnie jedno z najstarszych. W Krakowie nie można się nudzić.

Kraków to jedno z największych miast Polski pod względem liczby mieszkańców i jednocześnie jedno z najstarszych. W Krakowie nie można się nudzić. Kraków Kraków to jedno z największych miast Polski pod względem liczby mieszkańców i jednocześnie jedno z najstarszych. W Krakowie nie można się nudzić. Liczne atrakcje czekają na turystów w każdym zakątku

Bardziej szczegółowo

Kraków druga stolica Polski

Kraków druga stolica Polski polonistyczna Ad@ i J@ś na matematycznej wyspie materiały dla ucznia, klasa II, pakiet 9, s. Kraków druga stolica Polski Przeczytaj legendę. Trębacz, który uratował Kraków Dawno temu, kiedy grody* otoczone

Bardziej szczegółowo

Pomniki i tablice. Toruń. Zbigniew Kręcicki

Pomniki i tablice. Toruń. Zbigniew Kręcicki Zbigniew Kręcicki Pomniki i tablice Toruń Po lewej. Plac Rapackiego. Uroczyste odsłonięcie pomnika Marszałka nastąpiło 15 sierpnia 2000 r. w 80. rocznicę bitwy warszawskiej. Po prawej. Pierwszy, tymczasowy

Bardziej szczegółowo

Odkłamywacz PO - Kultura się liczy

Odkłamywacz PO - Kultura się liczy Odkłamywacz PO - Kultura się liczy PAKT DLA KULTURY Co najmniej 1% wszystkich wydatków budżetowych Uczestnictwo w kulturze i twórcza aktywność obywateli jako priorytety polityki rządu i samorządów Nowoczesne

Bardziej szczegółowo

Sprawdzian nr 3. Rozdział III. Ziemie polskie w drugiej połowie XIX wieku. 1. Wśród poniższych zdań zaznacz zdanie fałszywe.

Sprawdzian nr 3. Rozdział III. Ziemie polskie w drugiej połowie XIX wieku. 1. Wśród poniższych zdań zaznacz zdanie fałszywe. Rozdział III. Ziemie polskie w drugiej połowie XIX wieku GRUPA A 1. Wśród poniższych zdań zaznacz zdanie fałszywe. Po upadku powstania styczniowego rząd rosyjski nadał Polakom autonomię. Celem działań

Bardziej szczegółowo

Warszawa Poczdam Kilonia Skagen Odense - Kopenhaga Ystad Świnoujście Warszawa: 10 do 12 dni 2800 km WYPRAWA DO DANII - SKAGEN

Warszawa Poczdam Kilonia Skagen Odense - Kopenhaga Ystad Świnoujście Warszawa: 10 do 12 dni 2800 km WYPRAWA DO DANII - SKAGEN Warszawa Poczdam Kilonia Skagen Odense - Kopenhaga Ystad Świnoujście Warszawa: 10 do 12 dni 2800 km WYPRAWA DO DANII - SKAGEN Niemcy - Poczdam Budynek z 1685 r, początkowo jako oranżeria a następnie stajnie

Bardziej szczegółowo

Realizacja projektu - Jan Paweł II Zawsze był, jest i będzie obecny w naszych sercach

Realizacja projektu - Jan Paweł II Zawsze był, jest i będzie obecny w naszych sercach Aktualności Realizacja projektu - Jan Paweł II Zawsze był, jest i będzie obecny w naszych sercach 07/10/2009, dodał: Maciej Liberda Gimnazjum im. Jana Pawła II w Rabie Niżnej realizuje projekt Jan Paweł

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY OD ROKU SZKOLNEGO 2014/2015 JĘZYK ROSYJSKI POZIOM PODSTAWOWY ROZWIĄZANIA ZADAŃ I SCHEMATY PUNKTOWANIA (A1)

EGZAMIN MATURALNY OD ROKU SZKOLNEGO 2014/2015 JĘZYK ROSYJSKI POZIOM PODSTAWOWY ROZWIĄZANIA ZADAŃ I SCHEMATY PUNKTOWANIA (A1) EGZAMIN MATURALNY OD ROKU SZKOLNEGO 2014/2015 JĘZYK ROSYJSKI POZIOM PODSTAWOWY ROZWIĄZANIA ZADAŃ I SCHEMATY PUNKTOWANIA (A1) GRUDZIEŃ 2013 Zadanie 1. (0 5) proste, typowe wypowiedzi ustne, artykułowane

Bardziej szczegółowo

Koncerty edukacyjne dla uczniów klas IV - VI szkół podstawowych

Koncerty edukacyjne dla uczniów klas IV - VI szkół podstawowych OD PIEŚNI BOJOWEJ DO HYMNU PAŃSTWOWEGO Koncerty edukacyjne dla uczniów klas IV - VI szkół podstawowych zorganizowane w ramach projektu edukacyjnego Jak Czarniecki do Poznania z okazji 350. rocznicy wydarzeń

Bardziej szczegółowo

Ryc. 1. Sianki. Cerkiew greckokatolicka z 1645 r., obecnie we wsi Kostrino (Ukraina). Budzyński S. 1993. Op. cit., s. 325. 2

Ryc. 1. Sianki. Cerkiew greckokatolicka z 1645 r., obecnie we wsi Kostrino (Ukraina). Budzyński S. 1993. Op. cit., s. 325. 2 Sianki Parafia greckokatolicka w miejscu, dekanat Wysoczański 1. Najstarsza wzmianka dotyczy cerkwi wykonanej w typie bojkowskim, zbudowanej w 1645 r. (ryc. 1). Cerkiew tą sprzedano w 1703 r. do wsi Kostrino

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY Z JĘZYKA ROSYJSKIEGO MAJ 2013 POZIOM ROZSZERZONY CZĘŚĆ I. Czas pracy: 120 minut. Liczba punktów do uzyskania: 23 WPISUJE ZDAJĄCY

EGZAMIN MATURALNY Z JĘZYKA ROSYJSKIEGO MAJ 2013 POZIOM ROZSZERZONY CZĘŚĆ I. Czas pracy: 120 minut. Liczba punktów do uzyskania: 23 WPISUJE ZDAJĄCY Centralna Komisja Egzaminacyjna Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu. Układ graficzny CKE 2010 KOD WPISUJE ZDAJĄCY PESEL Miejsce na naklejkę z kodem dysleksja EGZAMIN

Bardziej szczegółowo

Przeczytaj uważnie i uzupełnij:

Przeczytaj uważnie i uzupełnij: Przeczytaj uważnie i uzupełnij: 1. Lublin położony jest w krainie, która nazywa się.. 2. Lublin uzyskał prawa miejskie w...r., nadał mu je.... 3. Herb miasta przedstawia..., skaczącego na krzew..., który

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY Z JĘZYKA ROSYJSKIEGO MAJ 2012 POZIOM ROZSZERZONY CZĘŚĆ I. Czas pracy: 120 minut. Liczba punktów do uzyskania: 23 WPISUJE ZDAJĄCY

EGZAMIN MATURALNY Z JĘZYKA ROSYJSKIEGO MAJ 2012 POZIOM ROZSZERZONY CZĘŚĆ I. Czas pracy: 120 minut. Liczba punktów do uzyskania: 23 WPISUJE ZDAJĄCY Centralna Komisja Egzaminacyjna Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu. Układ graficzny CKE 2010 KOD WPISUJE ZDAJĄCY PESEL Miejsce na naklejkę z kodem dysleksja EGZAMIN

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie dotyczące wyjazdu kulturalno-edukacyjnego do Warszawy w okresie27-30.09.2012 r.

Sprawozdanie dotyczące wyjazdu kulturalno-edukacyjnego do Warszawy w okresie27-30.09.2012 r. Krasnystaw, dnia 05.10.2012 r. Sprawozdanie dotyczące wyjazdu kulturalno-edukacyjnego do Warszawy w okresie27-30.09.2012 r. W okresie 27-30.09.2012 r. w ramach realizacji projektu systemowego Aktywność

Bardziej szczegółowo

Ewa Lisowska Polski Biznes 95. International Journal of Management and Economics 1, 75-78

Ewa Lisowska Polski Biznes 95. International Journal of Management and Economics 1, 75-78 Ewa Lisowska Polski Biznes 95 International Journal of Management and Economics 1, 75-78 1996 75 Резюме Рыночная трансформация в Польше, в Центральной и Бостонной Европе и европейские интеграционные процессы

Bardziej szczegółowo

Motto: Nie chciejcie ojczyzny, która was nic nie kosztuje.

Motto: Nie chciejcie ojczyzny, która was nic nie kosztuje. Motto: Nie chciejcie ojczyzny, która was nic nie kosztuje. Potrzeba nieustannej odnowy umysłów i serc, aby przepełniała je miłość i sprawiedliwość, uczciwość i ofiarność, szacunek dla innych i troska o

Bardziej szczegółowo

Trasa wycieczki: Siemiatycze na Podlasiu. czas trwania: 3 godziny, typ: piesza, liczba miejsc: 8, stopień trudności: bardzo łatwa

Trasa wycieczki: Siemiatycze na Podlasiu. czas trwania: 3 godziny, typ: piesza, liczba miejsc: 8, stopień trudności: bardzo łatwa Trasa wycieczki: na Podlasiu czas trwania: 3 godziny, typ: piesza, liczba miejsc: 8, stopień trudności: bardzo łatwa Opis wycieczki Zapraszamy Państwa do Siemiatycz, miasta powiatowego na Podlasiu. Historię

Bardziej szczegółowo

MUZEUM NARODOWE W KRAKOWIE- GMACH GŁÓWNY. Fot: http://culture.pl/pl/miejsce/muzeum-narodowe-w-krakowie

MUZEUM NARODOWE W KRAKOWIE- GMACH GŁÓWNY. Fot: http://culture.pl/pl/miejsce/muzeum-narodowe-w-krakowie MUZEUM NARODOWE W KRAKOWIE- GMACH GŁÓWNY Fot: http://culture.pl/pl/miejsce/muzeum-narodowe-w-krakowie Kilka słów na temat Muzeum Narodowego w Krakowie Muzeum jest największą instytucją muzealną w Polsce

Bardziej szczegółowo

JAKIE SĄ NAJSTARSZE KOŚCIOŁY W BIELSKU BIAŁEJ?

JAKIE SĄ NAJSTARSZE KOŚCIOŁY W BIELSKU BIAŁEJ? JAKIE SĄ NAJSTARSZE KOŚCIOŁY W BIELSKU BIAŁEJ? MENU: 1.Bielsko-Biała 2. Kościół św. Stanisława 3. Katedra św. Mikołaja 4. Kościół Trójcy Przenajświętszej 5. Kościół św. Barbary Bielsko-Biała miasto na

Bardziej szczegółowo

Zestaw pytań o Janie Pawle II

Zestaw pytań o Janie Pawle II Zestaw pytań o Janie Pawle II 1. Jakie wydarzenie miało miejsce 18.02.1941r? 2. Dokąd Karol Wojtyła przeprowadził się wraz z ojcem w sierpniu 1938 r? 3. Jak miała na imię matka Ojca Św.? 4. Kiedy został

Bardziej szczegółowo

Publikacje dostępne w Powiatowym Centrum Informacji Turystycznej, Rynek 14, Gniezno

Publikacje dostępne w Powiatowym Centrum Informacji Turystycznej, Rynek 14, Gniezno Publikacje dostępne w Powiatowym Centrum Informacji Turystycznej, Rynek 14, Gniezno Encyklopedia Gniezna i Ziemi Gnieźnieńskiej Jednotomowa encyklopedia stanowiąca kompendium wiedzy o Gnieźnie i regionie.

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYCHOWANIA PATRIOTYCZNEGO. SZKOŁY PODSTAWOWEJ nr 14 im. MARSZAŁKA JÓZEFA PIŁSUDSKIEGO we Włocławku

PROGRAM WYCHOWANIA PATRIOTYCZNEGO. SZKOŁY PODSTAWOWEJ nr 14 im. MARSZAŁKA JÓZEFA PIŁSUDSKIEGO we Włocławku PROGRAM WYCHOWANIA PATRIOTYCZNEGO SZKOŁY PODSTAWOWEJ nr 14 im. MARSZAŁKA JÓZEFA PIŁSUDSKIEGO we Włocławku Cele edukacyjne 1. Kształtowanie więzi z krajem ojczystym i świadomości obywatelskiej. 2. Rozwijanie

Bardziej szczegółowo

Ochrona zabytków 2007 2014

Ochrona zabytków 2007 2014 Ochrona zabytków 2007 2014 Prace ratownicze zabytkowego zespołu poklasztornego Opactwa cystersów w Lubiążu Koszt prac w latach 2007-2013: 3 016 424,53 zł Dofinansowanie MKiDN: 2 699 453,89 zł Kompleksowa

Bardziej szczegółowo

Nowa funkcja w starych murach rewitalizacja terenów fortecznych jako szansa na rozwój i promocję regionu (na wybranych przykładach)

Nowa funkcja w starych murach rewitalizacja terenów fortecznych jako szansa na rozwój i promocję regionu (na wybranych przykładach) Nowa funkcja w starych murach rewitalizacja terenów fortecznych jako szansa na rozwój i promocję regionu (na wybranych przykładach) Ewa Wojtoń Instytut Dziedzictwa Europejskiego, Międzynarodowe Centrum

Bardziej szczegółowo

Ogromne znaczenie w twórczości pisarki mają takie nowele jak: Mendel Gdański, Miłosierdzie gminy, Nasza szkapa, Dym i wiele innych.

Ogromne znaczenie w twórczości pisarki mają takie nowele jak: Mendel Gdański, Miłosierdzie gminy, Nasza szkapa, Dym i wiele innych. Maria Konopnicka Urodziła się 23 maja 1842r. w Suwałkach. Była przede wszystkim poetką, ale pisała też prozą, uprawiała publicystykę, tłumaczyła literaturę obcą. Była pisarką i nauczycielką, ale prowadziła

Bardziej szczegółowo

Początki rodziny Schönów w Sosnowcu

Początki rodziny Schönów w Sosnowcu 1 2 Początki rodziny Schönów w Sosnowcu Historia pałacu sięga XIX w. kiedy to stanowił on majątek rodziny niemieckich fabrykantów Schönów. W 1875 roku do Sosnowca przybyło rodzeństwo Franz, Ernst i Fanny

Bardziej szczegółowo

Autor: Konrad Czarny. Nazwa szkoły: Zespół Szkól nr. 3 w Kwaczale

Autor: Konrad Czarny. Nazwa szkoły: Zespół Szkól nr. 3 w Kwaczale Autor: Konrad Czarny Nazwa szkoły: Zespół Szkól nr. 3 w Kwaczale Małopolskie Muzeum Pożarnictwa Położenie Opis Historia powstania muzeum Krótka biografia założyciela Zbiory muzealne Promocja muzeum Małopolskie

Bardziej szczegółowo

Z czym kojarzy się Kraków?

Z czym kojarzy się Kraków? IMAS International Wrocław Z czym kojarzy się Kraków? Wrocław, maj 2007 Sprawdziliśmy, z czym Polakom kojarzy się Kraków. Wyniki badania mogą posłuŝyć osobom zajmującym się promocją i wizerunkiem miasta,

Bardziej szczegółowo

11 listopada 1918 roku

11 listopada 1918 roku 11 listopada 1918 roku 92 lat temu Polska odzyskała niepodległość Europa w II połowie XVII wieku Dlaczego Polska zniknęła z mapy Europy? Władza szlachty demokracja szlachecka Wolna elekcja Wojny Rzeczpospolitej

Bardziej szczegółowo

Rok 2010 rokiem chopinowskim

Rok 2010 rokiem chopinowskim Fryderyk Chopin Rok 2010 rokiem chopinowskim Rozpoczęły się oficjalne obchody dwusetnej rocznicy narodzin największego polskiego kompozytora Fryderyka Franciszka Chopina. Jego wkład w rozwój światowej

Bardziej szczegółowo

POLICJA.PL 75. ROCZNICA ZBRODNI KATYŃSKIEJ. Strona znajduje się w archiwum.

POLICJA.PL 75. ROCZNICA ZBRODNI KATYŃSKIEJ. Strona znajduje się w archiwum. POLICJA.PL Źródło: http://www.policja.pl/pol/aktualnosci/110876,75-rocznica-zbrodni-katynskiej.html Wygenerowano: Środa, 15 marca 2017, 18:15 Strona znajduje się w archiwum. 75. ROCZNICA ZBRODNI KATYŃSKIEJ

Bardziej szczegółowo

Wieczorem nasi hiszpańscy koledzy i koleżanki z niecierpliwością czekali, aby nas zabrać do swoich domów.

Wieczorem nasi hiszpańscy koledzy i koleżanki z niecierpliwością czekali, aby nas zabrać do swoich domów. W dniach 9-13 lutego grupa naszych uczennic i nauczycieli uczestniczyła w spotkaniu w ramach programu edukacyjnego Comenius Europe-Different Houses- One Community. Tym razem udaliśmy się do przepięknego

Bardziej szczegółowo

PROGRAM STRAŻNICY PAMIĘCI

PROGRAM STRAŻNICY PAMIĘCI PROGRAM STRAŻNICY PAMIĘCI Placówka Zespół Szkół Geodezyjno Drogowych i Gospodarki Wodnej w Krakowie Adres ul. J.Lea 235; 30-133 Kraków Telefon 126374669 Imię i nazwisko osoby odpowiedzialnej za Irena Biel

Bardziej szczegółowo

Спряжение глаголов. Проспрягаем следующие глаголы в инфинитиве: имеют

Спряжение глаголов. Проспрягаем следующие глаголы в инфинитиве: имеют Урок 2. Mieć [мечь] - иметь, являться Спряжение глаголов Проспрягаем следующие глаголы в инфинитиве: Ja mam я имею Ty masz ты имеешь On (Ona) ma он (она) имеет My mamy мы имеем Wy macie вы имеете Oni (One

Bardziej szczegółowo

Apel do mieszkańców stolicy

Apel do mieszkańców stolicy Apel do mieszkańców stolicy 1 sierpnia, o godz. 17.00 w stolicy rozlegną się syreny zatrzymajmy się wtedy na chwilę i skierujmy myśli ku tym, którzy 71 lat temu walczyli za nasze miasto, za wolność. Uczcijmy

Bardziej szczegółowo

Polskie Towarzystwo Turystyczno Krajoznawcze Oddział Ziemi Tarnowskiej ul. Żydowska Tarnów

Polskie Towarzystwo Turystyczno Krajoznawcze Oddział Ziemi Tarnowskiej ul. Żydowska Tarnów 1 Tarnów - Rynek 1 - Ratusz - pierwotnie gotycki, przebudowany w XVI w. przez włocha Jana Padovano. Posiada stylową attykę z maszkaronami i kamiennymi koszami naprzemian. Z wieży ozdobionej pogonią rozbrzmiewa

Bardziej szczegółowo

HARMONOGRAM PRZEDSIĘWZIĘĆ PATRIOTYCZNYCH W MAŁOPOLSCE W 2015 ROKU

HARMONOGRAM PRZEDSIĘWZIĘĆ PATRIOTYCZNYCH W MAŁOPOLSCE W 2015 ROKU HARMONOGRAM PRZEDSIĘWZIĘĆ PATRIOTYCZNYCH W MAŁOPOLSCE W 05 ROKU STYCZEŃ 70 rocznica wyzwolenia hitlerowskiego obozu w Płaszowie 5.0 teren byłego obozu w Płaszowie Związek Kombatantów RP i Byłych Więźniów

Bardziej szczegółowo

Dźwięki tureckich bębnów i rogów zabrzmiały w Gdyni

Dźwięki tureckich bębnów i rogów zabrzmiały w Gdyni Dźwięki tureckich bębnów i rogów zabrzmiały w Gdyni Turcja kojarzy się Polakom głównie z wakacjami, różnorodną kulturą i aromatyczną kuchnią. Niewiele osób jednak wie, że Turcy są mistrzami wojskowych

Bardziej szczegółowo

MEMORANDUM INFORMACYJNE. Lokale usługowe w zabytkowej przestrzeni

MEMORANDUM INFORMACYJNE. Lokale usługowe w zabytkowej przestrzeni HAVEN SP. Z O.O. TRIBEACH HOLDINGS DEVELOPMENT MEMORANDUM INFORMACYJNE Lokale usługowe w zabytkowej przestrzeni Kraków, ul. Św. Wawrzyńca 19 Lokalizacja Wawrzyńca19 to nowa inwestycja na krakowskim Kazimierzu,

Bardziej szczegółowo

Czytanie ze zrozumieniem - test dla kl VI

Czytanie ze zrozumieniem - test dla kl VI Literka.pl Czytanie ze zrozumieniem - test dla kl VI Data dodania: 2005-12-20 09:00:00 Sprawdzian tej zawiera test czytania ze zrozumieniem dla klas VI szkoły podstawowej. Jego poziom trudności jest średni.

Bardziej szczegółowo

Punkt 12 W tym domu mieszkał i został aresztowany hm. Jan Bytnar ps. Rudy bohater Szarych Szeregów uwolniony z rąk Gestapo 26.III 1943 r.

Punkt 12 W tym domu mieszkał i został aresztowany hm. Jan Bytnar ps. Rudy bohater Szarych Szeregów uwolniony z rąk Gestapo 26.III 1943 r. Grupa I Punkt 23 Miejsce uświęcone krwią Polaków poległych za wolność Ojczyzny. W tym miejscu 2 sierpnia 1944 hitlerowcy rozstrzelali i spalili 40 Polaków. Tablica ta znajduje się na budynku parafii św.

Bardziej szczegółowo

Ksiądz Profesor Józef Tischner - Łopuszna sierpień 2006

Ksiądz Profesor Józef Tischner - Łopuszna sierpień 2006 Ksiądz Profesor Józef Tischner - Łopuszna sierpień 2006 Jak w kilku zdaniach ująć naukę, jaką odebraliśmy z tego, co mówił do nas Ksiądz Profesor. Czym dla nas była Jego obecność w polskiej rzeczywistości,

Bardziej szczegółowo

O KAZIMIERZU BROKLU. w Komisji Historycznej TPW. (spotkanie 5 IX 2014 w siedzibie ZG TPW Plac Zamkowy 10)

O KAZIMIERZU BROKLU. w Komisji Historycznej TPW. (spotkanie 5 IX 2014 w siedzibie ZG TPW Plac Zamkowy 10) O KAZIMIERZU BROKLU w Komisji Historycznej TPW (spotkanie 5 IX 2014 w siedzibie ZG TPW Plac Zamkowy 10) Kazimierz Brokl. Fotografia z lat dwudziestych Pierwsze nasze spotkanie po wakacjach - 5 IX 2014

Bardziej szczegółowo

Kościół p.w. Podwyższenia Krzyża w Lubiechni Małej

Kościół p.w. Podwyższenia Krzyża w Lubiechni Małej Kościół w Lubiechni Małej położony jest w niewielkiej wsi odległej o 7 km na północ od Rzepina. Jest to niewielki kościółek wzniesiony w konstrukcji ryglowej w drugiej połowie XVII wieku z drewnianą wieżą

Bardziej szczegółowo

Program pielgrzymki Ojca Świętego Franciszka

Program pielgrzymki Ojca Świętego Franciszka Program pielgrzymki Ojca Świętego Franciszka Środa 27 lipca 2016 Rzym Kraków 14.00 Wylot z lotniska Fiumicino w Rzymie do Krakowa. 16.00 Przylot na Lotnisko Międzynarodowe im. Św. Jana Pawła II Kraków-Balice

Bardziej szczegółowo

Nazwa i opis przedmiotu

Nazwa i opis przedmiotu Przedwojenna fotografia przedstawiające płytę żorskiego rynku. 1. przedwojenna przedstawiająca portret zbiorowy komendantów żorskiej policji. 2. z ok XIX/XX wieku. Portret, sepia. 3. z ok XIX/XX wieku.

Bardziej szczegółowo

SCENARIUSZ ZAJĘĆ ZINTEGROWANYCH DLA KLASY III

SCENARIUSZ ZAJĘĆ ZINTEGROWANYCH DLA KLASY III SCENARIUSZ ZAJĘĆ ZINTEGROWANYCH DLA KLASY III OŚRODEK TEMATYCZNY: Polska nasza Ojczyzna. TEMAT DNIA: Kraków w legendzie. CEL GŁÓWNY: Kształtowanie umiejętności czytania ze zrozumieniem. CELE SZCZEGÓŁOWE:

Bardziej szczegółowo

Program merytoryczny Konkursu Języka Rosyjskiego dla uczniów gimnazjum w roku szkolnym 2011/2012

Program merytoryczny Konkursu Języka Rosyjskiego dla uczniów gimnazjum w roku szkolnym 2011/2012 Program merytoryczny Konkursu Języka Rosyjskiego dla uczniów gimnazjum w roku szkolnym 2011/2012 Temat przewodni konkursu: Dwie stolice Moskwa i Sankt-Petersburg Cele Konkursu Języka Rosyjskiego: 1. popularyzacja

Bardziej szczegółowo

Wincenty Kućma. światło w cieniu WYSTAWA RZEŹBY, RYSUNKU I FOTOGRAFII

Wincenty Kućma. światło w cieniu WYSTAWA RZEŹBY, RYSUNKU I FOTOGRAFII Wincenty Kućma światło w cieniu WYSTAWA RZEŹBY, RYSUNKU I FOTOGRAFII Wincenty Kućma, urodzony 25 maja 1935 roku w Zbilutce (obecnie Zbelutka) na Kielecczyznie. W latach 1957-1962 studiował na Wydziale

Bardziej szczegółowo

Stowarzyszenie "Rodzina Policyjna 1939 r.", Szkoła Policji w Katowicach, Konferencja naukowa z okazji 70 rocznicy ujawnienia Zbrodni Katyńskiej

Stowarzyszenie Rodzina Policyjna 1939 r., Szkoła Policji w Katowicach, Konferencja naukowa z okazji 70 rocznicy ujawnienia Zbrodni Katyńskiej URZĄD MASTA KATOWGf WYDZAŁ KUL TURY 4o_o9~.K3AM;~rcfl!chodów rocznic, dzieazictwa, tradycji i pamięci narodowej na rok 2013 na terenie miasta Katowice 4 kwietnia Szkoła Policji w Katowicach Konferencja

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN MATURALNY 2012 JĘZYK ROSYJSKI

EGZAMIN MATURALNY 2012 JĘZYK ROSYJSKI Centralna Komisja Egzaminacyjna w Warszawie EGZAMIN MATURALNY 2012 JĘZYK ROSYJSKI POZIOM PODSTAWOWY Kryteria oceniania odpowiedzi MAJ 2012 ZADANIA ZAMKNIĘTE Zadanie 1. ze słuchu 1.1. 1.2. Zdający stwierdza,

Bardziej szczegółowo

Zamek w Trokach. Słuchamy opowieści pani przewodnik.

Zamek w Trokach. Słuchamy opowieści pani przewodnik. W dniach 6-8 czerwca 2011 r. klasa IIc Gimnazjum i IIa Liceum Ogólnokształcącego oraz osoby towarzyszące wyruszyły na Litwę. Przemierzyliśmy szlak Mickiewicza i innych polskich romantyków. Poznaliśmy ziemię

Bardziej szczegółowo

Francja, Paryż - Wieża Montaparnasse, najbrzydszy budynek we Francji

Francja, Paryż - Wieża Montaparnasse, najbrzydszy budynek we Francji Wieża Montparnasse wieża i należące do niej centrum handlowe powstałe w latach 1969-1972, w centrum dzielnicy Montparnasse, na avenue du Maine 33 w Paryżu (dzisiejszy odpowiednik SkyTower we Wrocławiu.

Bardziej szczegółowo

ROZKŁAD MATERIAŁU I PLAN WYNIKOWY. Język rosyjski. Czas trwania: 120 godzin POZIOM KOMPETENCJI JĘZYKOWEJ WG CEF A1/A2

ROZKŁAD MATERIAŁU I PLAN WYNIKOWY. Język rosyjski. Czas trwania: 120 godzin POZIOM KOMPETENCJI JĘZYKOWEJ WG CEF A1/A2 ROZKŁAD MATERIAŁU I PLAN WYNIKOWY Język rosyjski Czas trwania: 120 godzin POZIOM KOMPETENCJI JĘZYKOWEJ WG CEF A1/A2 JEDNOSTKI LEKCYJNE (135 MINUT) DZIAŁ / TEMATYKA SŁOWNICTWO / FUNKCJE JĘZYKOWE 2 Rodzina

Bardziej szczegółowo

Instrukcja przygotowania puzzli

Instrukcja przygotowania puzzli Instrukcja przygotowania puzzli 2 1 1. Wytnij puzzle. 2. Z wyciętych elementów ułóż mapę Polski zgodnie z zamieszczonym wzorem. Zdjęcia pochodzą ze zbiorów Archiwum Wydawnictwa (s. 1, 2) oraz agencji fotograficznych:

Bardziej szczegółowo

W dniach r. w Sankt Petersburgu odbył się I Światowy

W dniach r. w Sankt Petersburgu odbył się I Światowy W dniach 30. 10 05.11. 2011 r. w Sankt Petersburgu odbył się I Światowy Festiwal Języka Rosyjskiego. Polskę reprezentowało czterech dyrektorów szkół ponadgimnazjalnych, w tym pan dyrektor Marian Klecha,

Bardziej szczegółowo

KOMENDA STOŁECZNA POLICJI HOŁD DLA WARSZAWSKICH POWSTAŃCÓW. Strona znajduje się w archiwum.

KOMENDA STOŁECZNA POLICJI HOŁD DLA WARSZAWSKICH POWSTAŃCÓW. Strona znajduje się w archiwum. KOMENDA STOŁECZNA POLICJI Źródło: http://www.policja.waw.pl/pl/dzialania-policji/aktualnosci/39664,hold-dla-warszawskich-powstancow.html Wygenerowano: Wtorek, 24 stycznia 2017, 23:47 Strona znajduje się

Bardziej szczegółowo

Cross kampania promocyjna Kraków-Sopot 2011

Cross kampania promocyjna Kraków-Sopot 2011 Cross kampania promocyjna Kraków-Sopot 2011 Założenia kampanii Kraków i Sopot zostały wybrane na gospodarzy wydarzeo związanych z polskim przewodnictwem w Radzie Unii Europejskiej. Stworzyło to ogromną

Bardziej szczegółowo

REZERWAT PRZYRODY NIEDŹWIEDZIE WIELKIE Geneza powstania nazwy.

REZERWAT PRZYRODY NIEDŹWIEDZIE WIELKIE Geneza powstania nazwy. REZERWAT PRZYRODY NIEDŹWIEDZIE WIELKIE Geneza powstania nazwy. Nadleśnictwo Dobrocin, Kiełkuty, Dobrocinek, Leśnica. Kolejny raz ruszamy ścieżkami historii, która skrywa się przed nami z prawdziwymi gratkami

Bardziej szczegółowo

W poprzedniej części artykułu napisałam co nieco na temat Gaudiego, teraz zgodnie z zapowiedzią - chciałabym się skupić na postaci Salvadora Dali

W poprzedniej części artykułu napisałam co nieco na temat Gaudiego, teraz zgodnie z zapowiedzią - chciałabym się skupić na postaci Salvadora Dali W poprzedniej części artykułu napisałam co nieco na temat Gaudiego, teraz zgodnie z zapowiedzią - chciałabym się skupić na postaci Salvadora Dali Otóż, kim był ów człowiek? Z pewnością jednym z najbardziej

Bardziej szczegółowo

Versailles. Tomasz Majcherek staż 06.05 28.05.2013

Versailles. Tomasz Majcherek staż 06.05 28.05.2013 Versailles Tomasz Majcherek staż 06.05 28.05.2013 Rys historyczny Początkowo niewielki pałac myśliwski wybudowany przez Ludwika XIII. Z czasem rozbudowany przez Ludwika XIV, od 1682 roku stał się siedzibą

Bardziej szczegółowo

Królestwo Polskie po powstaniu listopadowym

Królestwo Polskie po powstaniu listopadowym Królestwo Polskie po powstaniu listopadowym Historia Polski Klasa II Gim Plan Powtórzenie Statut Organiczny Represje i prześladowania Przemysł i rolnictwo Zmiany i przeobrażenia społeczne Ćwiczenia Bibliografia

Bardziej szczegółowo

HENRYK SIENKIEWICZ

HENRYK SIENKIEWICZ HENRYK SIENKIEWICZ 1846-1916 Wczesne lata Urodzony w Woli Okrzejskiej Rodzina zubożała szlachta Jeden z sześciorga dzieci Od 1861 roku w Warszawie Gimnazjum w Warszawie Posada guwernera Studia: medycyna

Bardziej szczegółowo

TEST KOMPETENCJI MUZYCZNYCH UCZNIÓW

TEST KOMPETENCJI MUZYCZNYCH UCZNIÓW TEST KOMPETENCJI MUZYCZNYCH UCZNIÓW KOŃCZĄCYCH SZKOŁĘ PODSTAWOWĄ Będziesz rozwiązywał( różne zadania muzyczne. Niektóre z nich będą polegały na wybraniu prawidłowej odpowiedzi spośród kilku odpowiedzi

Bardziej szczegółowo

Między wschodem, a zachodem Kaukaz wczoraj i dziś

Między wschodem, a zachodem Kaukaz wczoraj i dziś Międzynarodowa konferencja naukowa Między wschodem, a zachodem Kaukaz wczoraj i dziś Rzeszów, 17-18 X 2013 r. I Dzień 17.10.2013 r. Sala Senatu Uniwersytetu Rzeszowskiego Al. Rejtana 16 C 9:00 9:15 Rejestracja

Bardziej szczegółowo

Materiały z zajęć artystycznych dla klas II Klasowy quiz wiedzy o sztuce etap I test wyboru

Materiały z zajęć artystycznych dla klas II Klasowy quiz wiedzy o sztuce etap I test wyboru Materiały z zajęć artystycznych dla klas II Klasowy quiz wiedzy o sztuce etap I test wyboru 1.Jakiego koloru szatę miał na sobie Stefan Batory w obrazie Marcina Kobera pt.,,portret Stefana Batorego? a)

Bardziej szczegółowo

Dom Ignacego Łukasiewicza

Dom Ignacego Łukasiewicza Życiorys Ignacy Łukasiewicz urodził się w 1822 roku w Zadusznikach koło Tarnowa, a zmarł w 1882 roku w Chorkówce. Kiedy miał 14 lat, zła sytuacja finansowa rodziców zmusiła go do przerwania nauki w gimnazjum.

Bardziej szczegółowo

Najsłynniejsze polskie cmentarze. Wirtualny przewodnik polskiego dziecka

Najsłynniejsze polskie cmentarze. Wirtualny przewodnik polskiego dziecka Najsłynniejsze polskie cmentarze Wirtualny przewodnik polskiego dziecka Cmentarz dla Polaków Miejsce, gdzie chowa się zmarłych Miejsce, skąd czerpie się informacje o historii Miejsce, gdzie podtrzymuje

Bardziej szczegółowo

Jadąc nad polskie morze nie możemy zakładać, że dane nam będzie co dzień pływać i wystawiać się na promienie słoneczne. Czy zatem warto w ogóle tam

Jadąc nad polskie morze nie możemy zakładać, że dane nam będzie co dzień pływać i wystawiać się na promienie słoneczne. Czy zatem warto w ogóle tam WYBRZEŻE BAŁTYCKIE Jadąc nad polskie morze nie możemy zakładać, że dane nam będzie co dzień pływać i wystawiać się na promienie słoneczne. Czy zatem warto w ogóle tam jeździć? Owszem, ale należy opracować

Bardziej szczegółowo

Rowerem Wokół Słońca

Rowerem Wokół Słońca Rowerem Wokół Słońca Nowy Folwark to miejscowość położona zaledwie pięć kilometrów od Buska-Zdroju. Łączy je trasa rowerowa, przeprowadzona przez Wełecz i Kameduły. Powstała ona przy dofinansowaniu w ramach

Bardziej szczegółowo

Na ratunek. Szpiedzy. Cel. Tematyka. Miejsce Zasady. Czas. Prowadzenie

Na ratunek. Szpiedzy. Cel. Tematyka. Miejsce Zasady. Czas. Prowadzenie Na ratunek Gra miejska przeznaczona dla uczniów szkoły podstawowej. Stanowi alternatywę dla tradycyjnego zwiedzania z przewodnikiem, lub uzupełnienie programu zwiedzania Starego Miasta. em gry jest samodzielnie

Bardziej szczegółowo

HARMONOGRAM obchodów świąt państwowych i lokalnych w 2010roku

HARMONOGRAM obchodów świąt państwowych i lokalnych w 2010roku Załącznik do Zarządzenia Nr 1658/2009 Burmistrza Krotoszyna z dnia 17 grudnia 2009 r. HARMONOGRAM obchodów świąt państwowych i lokalnych w 2010roku DATA NAZWA ŚWIĘTA MIEJSCE UROCZYSTOŚCI ZAPROSZONE OSOBY,

Bardziej szczegółowo

Tymczasowy Dom Kultury

Tymczasowy Dom Kultury 28.09.2015 Tymczasowy Dom Kultury Tymczasowy Dom Kultury to projekt animacyjny, polegający na ingerencji w przestrzeń osiedla i włączeniu społeczności lokalnej do działań artystycznych i architektonicznych.

Bardziej szczegółowo

Аэропорты в Москве. Lotniska w Moskwie

Аэропорты в Москве. Lotniska w Moskwie Аэропорты в Москве Lotniska w Moskwie Домодедово ( Domodiedowo ) Najruchliwszy pasażerski port lotniczy Moskwy i Rosji. Korzysta z niego ponad 80 linii lotniczych latających do ponad 200 miast na całym

Bardziej szczegółowo

Etap szkolny POWODZENIA!

Etap szkolny POWODZENIA! ...SP...w... Krakowska Matematyka 2011/2012 Nie od razu Kraków zbudowano Etap szkolny POWODZENIA! Wzgórze Wawelskie Katedra Wawelska Na Wzgórzu Wawelskim znajdują się dwa zabytkowe zespoły budowlane: Zamek

Bardziej szczegółowo

Projekt realizowany w Zespole Szkół nr 5 im. Józefa Rymera VII Liceum Ogólnokształcące i V Liceum Profilowane WYCIECZKI I WIZYTY STUDYJNE

Projekt realizowany w Zespole Szkół nr 5 im. Józefa Rymera VII Liceum Ogólnokształcące i V Liceum Profilowane WYCIECZKI I WIZYTY STUDYJNE Projekt realizowany w Zespole Szkół nr 5 im. Józefa Rymera VII Liceum Ogólnokształcące i V Liceum Profilowane WYCIECZKI I WIZYTY STUDYJNE 2010 OPIEKUNOWIE Pani Ewa Jakubiak Pani Danuta Trybuś Ksiądz Grzegorz

Bardziej szczegółowo

GINĄCY GŁOS LUDU CZYLI O POTRZEBIE OCHRONY DZIEDZICTWA KULTUROWEGO WSI

GINĄCY GŁOS LUDU CZYLI O POTRZEBIE OCHRONY DZIEDZICTWA KULTUROWEGO WSI GINĄCY GŁOS LUDU CZYLI O POTRZEBIE OCHRONY DZIEDZICTWA KULTUROWEGO WSI Zadaniem każdego pokolenia jest zabezpieczenie i najpełniejsze poznanie dziedzictwa kulturowego swego narodu oraz wiarygodne udostępnienie

Bardziej szczegółowo

WZGÓRZE WAWELSKIE. 1. Które z zabytkowych miejsc odnajdziesz na Wzgórzu Wawelskim? Podkreśl właściwe nazwy.

WZGÓRZE WAWELSKIE. 1. Które z zabytkowych miejsc odnajdziesz na Wzgórzu Wawelskim? Podkreśl właściwe nazwy. WZGÓRZE WAWELSKIE Wawel! Serce Polski! Wzgórze królów, symbol ciągłości narodowych dziejów! Najcenniejszy pomnik kultury, nieprzebrana skarbnica ducha Ojczyzny! Na Wawelu historia mówi wielkim głosem i

Bardziej szczegółowo

Ł AZIENKI K RÓLEWSKIE

Ł AZIENKI K RÓLEWSKIE Ł AZIENKI K RÓLEWSKIE Pałac na Wyspie Pałac Myślewicki Biały Domek Stara Pomarańczarnia Podchorążówka Stara Kordegarda Amfiteatr Stajnie i wozownie Wejścia do Łazienek Królewskich 2 3 O CO TU CHODZI? Kto

Bardziej szczegółowo