Pocz tki saneczkarstwa w Galicji ( )

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Pocz tki saneczkarstwa w Galicji (1900 1914)"

Transkrypt

1 PRACE NAUKOWE Akademii im. Jana D ugosza w Cz stochowie Kultura Fizyczna 2013, t. XII, nr 2 Pawe KRÓL * Waldemar NADOLSKI ** Pocz tki saneczkarstwa w Galicji ( ) Streszczenie Saneczkarstwo po raz pierwszy na ziemiach polskich pojawi o si w Krakowie i Zakopanem na pocz tku XX wieku, oko o 1900 r. Inicjatorami rozwoju sportu saneczkowego byli prof. Henryk Jordan i dr Eugeniusz Piasecki, wówczas 28-letni absolwent medycyny Uniwersytetu Jagiello skiego. Eugeniusz Piasecki by kontynuatorem i zwolennikiem idei prof. Henryka Jordana. Zapozna si z rozwojem ró nych dyscyplin sportowych uprawianych w parku Jordana w Krakowie. Po studiach przebywa krótko w Wiedniu. M odo sp dzi w Zakopanem, gdzie prowadzi m.in. Zak ad Ortopedyczny, w którym realizowa gimnastyk higieniczn. W sierpniu 1900 r. wyg osi prelekcje na temat rozwoju sportu, taternictwa i turystyki w kurorcie, opublikowane w miejscowej prasie. S owa kluczowe: Galicja, kultura fizyczna, saneczkarstwo, pocz tki saneczkarstwa. Eugeniusz Piasecki w kolejnym referacie w grudniu 1900 r. O sporcie niegowym wskaza na prawdziwego pioniera saneczkarstwa w Polsce prof. Henryka Jordana, który u podstawy kopca Ko ciuszki w Krakowie zje d a na saneczkach wraz z m odzie rzemie lnicz : po g adko uje d onej powierzchni niegu ca y szereg ma ych saneczek sunie w asnym ci arem, niezaprz ony w konie. Na ka dej siedzi jeden lub kilku ludzi i hamuje szalony p d, dotykaj c ziemi ko cami stóp 1. Artyku dra Eugeniusza Piaseckiego zainspirowa elit zakopia skiej spo- eczno ci do podj cia stara o utworzenie stowarzyszenia sportowego w uzdrowisku. Pierwsze próby zorganizowania w lutym 1901 r. klubu sportowego, podj te przez Zwi zek Przyjació Zakopanego, by y nieudane 2. Dopiero w listopadzie tego roku za o ono Towarzystwo Sportowe w Zakopanem, które zaj o si * Dr, Wydzia Wychowania Fizycznego Uniwersytetu Rzeszowskiego. ** Dr, Pa stwowa Wy sza Szko a Zawodowa w Nowym S czu. 1 E. Piasecki, O sporcie niegowym, Przegl d Zakopia ski 1900, nr 50, s Do zwolenników sportu!, Przegl d Zakopia ski 1901, nr 4, s. 28; nr 5, s. 37.

2 28 Pawe KRÓL, Waldemar NADOLSKI g ównie urz dzaniem lizgawki. W 1902 r. praktykowano równie jazd na saneczkach: amatorów zimowych zabaw na powietrzu nie brak w Zakopanem. Garstka ich urz dzi a sobie zje d anie na saneczkach z góry. Wybrano jednak miejsce (w Modrzejowie) tak dalece niefortunne, e w jednym tygodniu nast pi o 5 wypadków 3. Krótko jednak trwa a o ywiona dzia alno Towarzystwa Sportowego pod koniec 1902 r. znacznie ograniczy o swoj aktywno z powodu wyjazdu z Zakopanego jego inicjatora Jana Szyma skiego 4. O rozwoju sportów zimowych w Zakopanem w 1903 r. informowa korespondent Nowej Reformy : od dwóch lat bawi tu przez zim mnóstwo pierwszorz dnych rodzin polskich, wol tu jecha ni za granic. Wyrobi o si ywe po ycie towarzyskie, zakwit y sporty zimowe, a w szczególno ci sport saneczkowy. Mo e nigdzie w Europie nie ma tak wspania ego toru na saneczki szwajcarskie, jak na przestrzeni z Ku nic do Muzeum Cha ubi skiego i dalej. Hrabia Zamoyski, nader yczliwie usposobiony dla tego sportu, zamierza, jak s yszymy, urz dzi w jak najkrótszym czasie odpowiedni tor z Ku nic, aby sankarze i nadobne sankarki nie byli nara eni na wymijanie wozów i ewentualne wypadki 5. Dopiero oko o 1905 r. pierwsze sanki sportowe sprowadzono do Lwowa. Popularyzacj tej dyscypliny od 1906 r. zaj o si Towarzystwo Zabaw Ludu i M odzie y (przekszta cone pó niej w Towarzystwo Zabaw Ruchowych). Zorganizowa o ono 14 stycznia 1906 r. pierwsze we Lwowie zawody saneczkowe 6. W kolejnych latach organizacj zawodów saneczkowych we Lwowie zajmowa y si stowarzyszenia i kluby sportowe, m.in. AZS, Czarni, Pogo i Znicz. Spotkania pi karskie sportowców lwowskich w Krakowie w czerwcu i wrze- niu 1906 r. oraz patronat sportowy Henryka Jordana nad tymi o rodkami zaowocowa y rozwojem kilku dyscyplin sportowych w grodzie Kraka, w tym m.in. saneczkarstwa. Redaktor krakowskiego Czasu w listopadzie 1907 r. pisa : Cracovia ma wnie na r ce pana prezydenta memoria w sprawie rozwini cia sportu zimowego w Parku dra Jordana, mo na si spodziewa, e miasto nie odmówi poparcia m odym zwolennikom sportu. B dzie tu chodzi o o wyasygnowanie niewielkiej kwoty na sprawienie saneczek i rennwolfów 7 do Parku, a jestem przekonany, e znajdzie si wiele osób, którzy na ten cel nie posk pi datków i przyjd z pomoc materialn 8. Autor artyku u zapewni, e w nied ugim czasie, staraniem Cracovii, jedna z firm krakowskich zaprezentuje ró nego rodzaju saneczki systemu Lappland, w tym i rennwolfy Przegl d Zakopia ski 1902, nr 10, s. 96. Przegl d Zakopia ski 1902, nr 50, s Z pod Giewontu, Nowa Reforma 1903, nr 34, s. 1. Kurjer Lwowski 1906, nr 12, s. 3; S owo Polskie 1906, nr 19, s. 5. Rennwolfy wilki to odmiana saneczek, na których jazda odbywa a si w pozycji stoj cej. Czas 1907, nr 276, s. 3. Tam e.

3 Pocz tki saneczkarstwa w Galicji ( ) 29 W Sokalu na Wo yniu, w jednym z wi kszych miast Galicji, m odzie gimnazjalna uprawia a saneczkarstwo ju zim 1907/1908 r. Szko a zakupi a dwoje sanek na 6 i 4 osoby 10. W 1909 r. uczniowie uprawiali saneczkarstwo na wzgórzach nad Bugiem. Gimnazjum dysponowa o o mioma saneczkami, w tym sze- cioma typu rennwolf 11. Sport saneczkowy na pocz tku XX wieku rozwin si tak e w Bielsku (Bielitz), które by o zamieszkiwane g ównie przez ludno niemieck 12. W roku szkolnym 1907/1908 w sprawozdaniu szkolnym Gimnazjum w Bielsku odnotowano po raz pierwszy fakt, e m odzie ch tnie korzysta a z jazdy saneczkami. Nie wiadomo, czy te pierwsze próby saneczkarskie w ród m odzie y by y wynikiem wspó pracy z bielsk sekcj Beskidensverein za o on w 1907 r., chocia wiele na to wskazuje. Owa sekcja, a w a ciwie Zimowy Klub Sportowy (Wintersportclub Bielitz-Biala des Beskidensvereines) propaguj cy sporty zimowe, g ównie narciarstwo prowadzi dzia alno w ród l skich i ma opolskich Niemców 13. Sport saneczkowy w Galicji zacz si rozwija równie w innych miejscowo ciach. W 1908 r. saneczkarstwo uprawiano w Zakopanem na stokach Guba- ówki. Mia o to zwi zek z dzia alno ci Zakopia skiego Oddzia u Narciarzy Towarzystwa Tatrza skiego i jego wspó za o yciela Mariusza Zaruskiego, który czyni starania o wybudowanie w Zakopanem toru bobslejowego 14. Do Zakopanego na pocz tku lutego 1909 r. przyby a ponad 100-osobowa wycieczka ogniska nauczycielskiego z Krakowa. Wycieczka po czona by a z uprawianiem sportów zimowych, w tym i saneczkarstwa 15. Zainteresowanie pobytem w Zakopanem ros o zw aszcza w okresie wi tecznym. W trakcie wi t Bo ego Narodzenia w 1909 r. do Zakopanego przybyli sportowcy z ró nych stron Polski, uroki kurortu doceni a prasa: dla amatorów sportu saneczkowego nie brak w Zakopanem d ugich i urozmaiconych terenów, o wielkim niejednokrotnie spadzie. Na Guba ówce, dzi ki subwencji Krajowego Zwi zku Turystycznego, utrzymywany jest sta y tor saneczkowy, który tak pod wzgl dem swej d ugo ci, jak i doskona o ci po o enia nie ust puje najlepszym torom zagranicznym II sprawozdanie dyrekcji c.k. Gimnazjum w Sokalu za rok szkolny 1907/08, Sokal 1908, s III sprawozdanie dyrekcji c.k. Gimnazjum w Sokalu za rok szkolny 1908/09, Sokal 1909, s Na podstawie: Der Ergebnisse der Volkszählung vom 31. Dezember 1910 in Schlesien, Troppau 1912, ludno Bielska mówi ca w domu j zykiem niemieckim stanowi a 81,5% wszystkich mieszka ców Bielska. Podobne szacunki podawano w polskiej prasie, przyznaj c, e w Bielsku w 1910 r. mieszka o tylko 13% Polaków: Ilustrowany Kuryer Codzienny 1911, nr 291, s Jahresbericht des k. k. Staats-gymnasiums in Bielitz für das Schuljahr 1907/08, Bielitz, s K. Szujecki, Pocz tki sportów zimowych, ród o: artykuy/sport/108-pocztki-sportow-zimowych [stan z ]. 15 Kurjer Lwowski 1909, nr 40, s Nowo ci Illustrowane 1909, nr 52, s. 7.

4 30 Pawe KRÓL, Waldemar NADOLSKI Ponadto saneczkarstwo uprawiano rekreacyjnie jak i coraz cz ciej wyczynowo na drodze do Ku nic. Fot. 1. Wycieczki narciarskie i saneczkowe do Ku nic i Kalatówek w 1909 r. w Zakopanem ród o: Nowo ci Illustrowane 1909, nr 52, s. 7. Nieco pó niej saneczkarstwo dotar o do Krynicy. Sta o si to za spraw cz onków lwowskiego Karpackiego Towarzystwa Narciarskiego, którzy w latach w drowali na nartach w pa mie Jaworzyny i Radziejowej. Byli oni jedynymi w tym czasie narciarskimi odkrywcami gór w okolicach Krynicy. By mo e saneczkarstwo po raz pierwszy zago ci o tam w 1909 r. 17 Uprawiane by o na okolicznych wzniesieniach. Rozkwit sportów zimowych w kurorcie, w tym i saneczkarstwa, nast pi dzi ki doprowadzeniu linii kolejowej do Krynicy w 1911 r., dzia alno ci prelekcyjnej m.in. Kazimierza Hemmerlinga i inicjatywie tamtejszego lekarza, w a ciciela Zak adu Hydropatycznego, dra Henryka Ebersa 18. Dopiero pod koniec 1909 r. w Krakowie urz dzono tor saneczkowy o d ugo- ci 700 m na Woli Justowskiej. Jego wad by a zbyt du a odleg o od centrum 17 W. Nadolski, Wychowanie fizyczne i sport na Ziemi S deckiej w latach , Nowy S cz 2007, s Od wielu lat powszechnie uwa a si Krynic za kolebk saneczkarstwa w Polsce, co jednak nie jest prawd. Informacje te pochodz z wielu stron internetowych. Ich ród em mog y by m.in. nieprawdziwe informacje oraz b dna interpretacja samego artyku u pt. 70-letnie tradycje saneczkarstwa, Dziennik Polski 1979, nr 29, s. 6, omawiaj cego pocz tki sportu saneczkowego w naszym kraju. Nieprawdziwa jest informacja, e pierwsza sekcja saneczkowa powsta a w 1909 r. By mo e autor artyku u mia na my li Towarzystwo Saneczkowe w Krakowie. Przed I wojn wiatow aden klub czy stowarzyszenie sportowe nie posiada o odr bnej sekcji saneczkowej. Funkcjonowa y one w ramach sekcji sportów zimowych lub sekcji narciarskich. 18 W. Nadolski, Wychowanie fizyczne, s

5 Pocz tki saneczkarstwa w Galicji ( ) 31 miasta, a przewo enie saneczek np. w tramwaju bez dodatkowej op aty by o niedozwolone. Projektowany by równie kolejny tor w Krakowie o d ugo ci 350 m na Sikorniku. Pierwszy z wymienionych torów powsta z inicjatywy bli- ej nieokre lonego Towarzystwa Saneczkowego, drugi mia powsta ze rodków Zwi zku Turystycznego. W zwi zku z tym Cracovia zrezygnowa a z wybudowania w asnego toru saneczkowego, tak e z powodu wysokich kosztów inwestycji 19. W 1909 r. w okolicach Bielska drewniana chata (Rodelhütte lub Stefanka) na szczycie Koziej Góry (683 m n.p.m.) zosta a zaadaptowana przez Komitet Popierania Ruchu Turystycznego na potrzeby sportu saneczkowego i udost pniona amatorom sportów zimowych, którzy zim mogli znale tu doskona e warunki do uprawiania saneczkarstwa. Fot. 2. Schronisko na Koziej Górze (Rodelhütte) i pocz tek toru saneczkowego przed I wojn wiatow ród o: T. Biesik, Schroniska górskie na starej pocztówce i fotografii, Beskid Ma y, l ski i ywiecki, Bielsko-Bia a Przy samym schronisku usytuowany by pocz tek toru saneczkowego, koniec za znajdowa si przy restauracji Emmerhof w Cyga skim Lesie. Sanki mo na by o wypo yczy w schronisku i zjecha a do restauracji, sk d transportowane by y z powrotem do schroniska. Ca o trasy liczy a od 2300 do 3000 m, nie cis o spowodowana by a tym, e ró ne ród a podawa y rozbie ne informacje o d ugo ci toru 20. Z pewno ci tor by jednym z d u szych obiektów w tym czasie, na których startowali polscy zawodnicy. W 1910 r. prasa lwowska 19 Przegl d Sokoli 1909, nr 23, s Kozia Góra, czyli schronisko na Stefance, ród o: [stan z ]; Czy tor saneczkowy w Cyga skim Lesie musi niszcze?, ród o: gazeta.pl/bielskobiala/1,88025, ,czy_tor_saneczkowy_w_cyganskim_lesie_musi_niszczec.html#ixzz2leoiyvsy [stan z ].

6 32 Pawe KRÓL, Waldemar NADOLSKI informowa a o odbywaj cych si tam zawodach. Wed ug relacji tor liczy wówczas 2300 m i posiada siedem ostrych krzywizn. W zawodach startowa o 81 zawodników, w tym równie polscy zawodnicy. W zawodach jedynek panów najlepszy rezultat wynosi 4.11, w ród kobiet Najlepsza dwójka osi gn a rezultat 4.06,4, drugie miejsce w tej konkurencji zaj li Polacy z czasem Niestety prasa nie poda a nazwisk ani zwyci zców zawodów, ani startuj cych w nich sportowców polskich. Podsumowano jednak, e tor zbudowany by wed ug najnowszych wymogów sportowych, nadaj cy sposobno do emocyjnej a bezpiecznej jazdy 21. Tak e w Zakopanem sezon saneczkowy 1910 r. znajdowa si w pe ni, sanki i narty mkn jedne za drugimi, a nie brak na nich oprócz m odych i u miechni tych twarzy, tak e i osób starszych, które równie oddaj si temu sportowi 22. Na amach Kurjera Lwowskiego korespondent gazety z Zakopanego wyg osi apel, w którym stwierdzi, e sport saneczkowy bardzo si rozwija, jak równie jazda na ski i wobec tego warto by pomy le o za o eniu fabryki wyrobu saneczek i nart w kraju, które teraz z Davos albo z Czech do nas wagonami sprowadzaj. Sport saneczkowy rozszerza si na ca y kraj, wi c zaspokojenie potrzeb tego sportu krajowym wyrobem by oby najw a ciwsze, przez co wiele tysi cy koron pozosta oby w kraju 23. Kraków od jesieni 1909 roku posiada tylko jeden tor saneczkowy, którego w a cicielem by o Towarzystwo Saneczkowe. Dla cz onków Cracovii udost pnia o tor bezp atnie w poniedzia ki, co by o znacznym udogodnieniem, gdy obiekt ten sporo kosztowa, wst p dla obcych wynosi 2 korony dziennie. Saneczkarze Cracovii, wspólnie z cz onkami krakowskiego AZS i krakowskiego ko a Karpackiego Towarzystwa Narciarskiego w okresie ferii wi tecznych wyjechali do Zakopanego 24, co zreszt skrupulatnie odnotowano w prasie: od tygodnia roj si przyleg e Zakopanemu Ku nice od saneczek i nart, na których liczni amatorzy nara aj nogi i r ce. Karnawa zupe nie nie daje si odczuwa wszyscy tak zaj ci saneczkami, wycieczkami, e ani czasu nie maj, ani ochoty do ta ca 25. AZS z Krakowa 27 lutego 1910 r. zorganizowa kolejn wycieczk saneczkowo-narciarsk do Zakopanego. Wzi o w niej udzia 15 narciarzy i narciarek oraz kilku saneczkarzy. Warunki pogodowe by y bardzo dobre. Saneczkarze nie 21 Kurjer Lwowski 1910, nr 91, s Kurjer Lwowski 1910, nr 55, s Kurjer Lwowski 1910, nr 81, s. 3; F. D ugoszewski, Krajowa Szko a Ko odziejsko-kowalska, Ziemia S decka 1914, nr 17, s. 4. Od roku szkolnego 1913/14 w grybowskiej Szkole Ko odziejsko-kowalskiej wykonywano sanki, bobsleje i skeletony, które jako ci nawet przewy sza y wyroby zagraniczne, zdobywaj c wiele nagród w konkursach. 24 Kurjer Lwowski 1910, nr 20, s Kurjer Lwowski 1910, nr 12, s. 2.

7 Pocz tki saneczkarstwa w Galicji ( ) 33 spodziewali si, e w Zakopanem zastan tak dogodne warunki do uprawiania tego sportu: na Kalatówkach znaleziono nieg doskona y i tu zosta a cz narciarzy i saneczkarze, którzy przez ca y dzie u ywali na doskona ych zjazdach do Ku nic 26. Fot. 3. Wycieczka AZS z Krakowa do Zakopanego w 1910 roku, wyci ganie saneczek na Kalatówki ród o: Nowo ci Illustrowane 1910, nr 10, s. 13. Sportowcy i amatorzy sportów zimowych w Krakowie w 1910 r. tak e nie pró nowali. Oblegane by y zw aszcza stoki Góry w. Bronis awy, Ska Panie skich i Góry Biela skiej. O popularno ci tej dyscypliny zimowej wiadczy cho by fragment tekstu z krakowskiego Czasu : dzie w dzie ci gn w te strony liczni amatorzy saneczek i nart, a droga wojskowa, prowadz ca od fortu na Kopca Ko ciuszki, a pod ko ció Norbertanek jest ulubionym terenem do zjazdów. Sport saneczkowy zna Kraków dopiero od dwóch lat, a dzisiaj sport ten liczy w Krakowie nie mniej zwolenników od footballu. Pod Kopcem Ko ciuszki znajduje si codziennie co najmniej 150 saneczek, a po o enie szosy na grzbiecie Góry w. Bronis awy pozwala na zjazdy nie tylko na szosie wojskowej doskonale w nieg zaopatrzonej przez wozy, ale i na zjazdy w kierunku Wis y i B o. Tu te prócz saneczek prywatnych spotyka si saneczki klubowe Cracovii, w ród których tzw. lenkev wielosiedzeniowy, zbli aj cy si typem do bobsleja, budzi powszechn sensacj 27. Saneczkarstwo w 1910 r. uprawiali równie sportowcy innego krakowskiego klubu sportowego Wis y 28. Na torze Towarzystwa Saneczkowego na Woli Justowskiej równie notowano du y ruch sportowy. Zorganizowano zawody 26 Nowo ci Illustrowane 1910, nr 10, s Czas 1910, nr 46, s Ilustrowany Kuryer Codzienny 1911, nr 19, s. 5.

8 34 Pawe KRÓL, Waldemar NADOLSKI bobslejowe. Podkre lano bardzo dobre wykonanie toru, lecz jako wad wskazywano, e by on raczej dostosowany do jazdy bobslejem ni saneczkami, gdy na ostatnich 300 metrach nabiera o si znacznej pr dko ci 29. W 1911 r. sport saneczkowy w rodowisku krakowskim uprawiali w dalszym ci gu sportowcy Cracovii, którzy u ywali torów naturalnych w okolicy Krakowa i organizowali wycieczki do Zakopanego 30. Zapewne korzystali równie z toru na stokach kopca Ko ciuszki znajduj cego si w lasku zwanym potocznie Sikornikiem. Jego zalety podkre la a kolejna krakowska gazeta, Ilustrowany Kuryer Codzienny : raz po raz zaje d aj automobile i eleganckie pojazdy, z których wysiada m odzie p ci obojga, w bia e opo cze sportowe odziana, i d wigaj c saneczki do sterowania tzw. bobsleighy pnie si na szczyt wzgórka, sk d za chwile b yskawicznie zje d aj na dó. To sport saneczkowy w Krakowie! 31 M odzie II Gimnazjum w Nowym S czu od pocz tku bra a udzia w wycieczkach Sekcji Narciarskiej nowos deckiego Oddzia u Towarzystwa Tatrza skiego Beskid, którego pocz tki si gaj 1906 roku. Oddzia w asne saneczki posiada ju w sezonie 1909/1910. Dzi ki staraniu dyrekcji II Gimnazjum w Nowym S czu, która w sezonie zimowym 1910/1911 zakupi a znaczn liczb saneczek do uprawiania sportów zimowych, uczniowie mogli rozwija swoje umiej tno ci nabywane podczas wycieczek TT Beskid 32. Nic nie wspominano o organizowanych zawodach, uczniowie uprawiali saneczkarstwo, tylko zje d aj c z pobliskich wzniesie w okolicach Nowego S cza 33. W a ciwie jedyna wzmianka o pocz tkach sportu saneczkowego w Nowym S czu pochodzi a z artyku u Gazety Poniedzia kowej z lutego 1911 r.: zima tegoroczna, cho krótka, zapisze si jako pami tna w historii sportów zimowych w naszym mie cie. W tym roku zacz to tu uprawia na wielk skal sport saneczkowy, ignoruj c jednocze nie lizgawk 34. Nowy S cz nie posiada oczywi cie toru saneczkowego, zjazdy o d ugo ci 1 km odbywa y si w niedalekim Zabe czu (obecnie dzielnica Nowego S cza) oraz we wsi Wysokie, oddalonej od miasta oko o 7 km 35. Saneczkarstwo uprawiano w roku szkolnym 1910/1911 równie w gimnazjum przemyskim. wiczenia w je dzie saneczkami odbywa y si pod kierunkiem instruktorów Soko a. Zaj cia prowadzono na torze drogi fortecznej wsi Lipowice pod Przemy lem Czas 1910, nr 46, s Czas 1911, nr 92, s Ilustrowany Kuryer Codzienny 1911, nr 15, s Sprawozdanie dyrekcji c.k. Gimnazjum II w Nowym S czu za rok szkolny 1910/11, Nowy S cz 1911, s Sprawozdanie z czynno ci Zarz du Oddzia u Towarzystwa Tatrza skiego Beskid w Nowym S czu za rok 1910, Pami tnik Towarzystwa Tatrza skiego, t. 32, Kraków 1911, s. XVIII. 34 Gazeta Poniedzia kowa 1911, nr 9, s Tam e. 36 Sprawozdanie dyrekcji c.k. Gimnazjum z wyk adowym j zykiem polskim w Przemy lu za 1911 rok, Przemy l 1911, s. 21.

9 Pocz tki saneczkarstwa w Galicji ( ) 35 W sezonie zimowym 1910/1911 coraz wi cej miejscowo ci galicyjskich rozwija o sport saneczkowy. Kolejn z nich by Sambor, mimo e brakowa o tam odpowiedniego toru saneczkowego, a dyrekcja gimnazjum nie widzia a potrzeby zakupu sanek dla swych uczniów 37. Ale saneczkarstwo by o tam bardzo popularne, o czym wiadczy a korespondencja Kurjera Lwowskiego : sport ten ma swoich gor cych zwolenników i gromadzi na stoku ulicy Jagiello skiej, obok fary, wieczorami setki m odzie y obojga p ci, która saneczkuje si do pó nej nocy bez przedsi brania odpowiednich rodków ostro no ci 38. M odzie cieszy skiego II Gimnazjum w roku szkolnym 1910/1911 uprawia a saneczkarstwo prawdopodobnie na torach bielskiego Beskidenverein. W ka dym razie saneczkarstwo w tej szkole cieszy o si znaczn popularno ci, przewy szaj c zdecydowanie narciarstwo. Spo ród wszystkich 306 uczniów II Gimnazjum 189 osób (ponad 61%) uprawia o saneczkarstwo. Najwi cej saneczkarzy wywodzi o si z III klasy 30, najmniej z VIII klasy 8 uczniów 39. Równie m odzie gimnazjalna z Rzeszowa w roku szkolnym 1910/1911 uprawia a saneczkarstwo mimo niedogodnego terenu. Uczniowie wykorzystywali pobliskie wzgórza na zjazdy saneczkami 40. Saneczkarstwo uprawiano wówczas tak e w Tarnowie, za tor saneczkowy s u y a aleja w ogrodzie strzeleckim. Sport saneczkowy w Gorlicach równie zyska sobie znaczne grono zwolenników. W korespondencji prasowej podkre lano: w najbli szej okolicy miasta mamy dobry tor, tote liczne rzesze m odzie y i starszych w druj tam, by skorzysta ze wspania ej zimy 41. W 1911 r. w dalszym ci gu Kraków, Lwów i Zakopane pozostawa y g ównymi arenami sportu saneczkowego. Du popularno ci cieszy a si droga do Ku nic w Zakopanem, która coraz cz ciej gromadzi a na starcie rzesze bobsleistów, rozwijaj cych pr dko oko o 60 km/h. By o to o tyle niebezpieczne, e zjazdy odbywa y si w okolicy, w której odbywa si normalny ruch uliczny 42. W roku szkolnym 1910/1911 m odzie gimnazjum bielskiego coraz energiczniej uprawia a saneczkarstwo. Po raz pierwszy w sprawozdaniu szko y wymieniono udzia uczniów poszczególnych klas w zawodach szkolnych. W ca ym roku szkolnym saneczkarstwo w tej szkole uprawia o 323 uczniów. Zjazdy odbywa y si pod opiek tamtejszych nauczycieli. W zawodach m odzie owych odbywaj cych si 12 marca 1911 r. na torze Steffansruhe-Emmerhof zwyci y Polatschek 37 Sprawozdanie kierownika filii c.k. Gimnazjum w Samborze za rok szkolny 1911/12, Sambor 1912, s Kurjer Lwowski 1911, nr 48, s Programm des Vereinigten k.k. Albrecht-Gymnasiums in Teschen fur das Schuljahr 1910/11, Teschen, s Kurjer Lwowski 1911, nr 81, s Ilustrowany Kuryer Codzienny 1911, nr 33, s Kurjer Lwowski 1911, nr 17, s. 4.

10 36 Pawe KRÓL, Waldemar NADOLSKI z IV klasy. Trzecie miejsce zaj Hans Vetter z tej samej klasy, z kolei Schwarz z V klasy zaj równie trzecie miejsce w jedynkach 43. Kolejny tor saneczkowy w okolicy Bystrej i Bielska powsta pod koniec 1911 r. Tor o d ugo ci 5 km i szeroko ci 3 m zosta wykonany z inicjatywy dzier awcy schroniska Klementynki na Szyndzielni 44. W tym czasie tor rozpoczynaj cy si na wysoko ci 1110 m n.p.m. uznawany by za jeden z najlepszych w kraju. Znajdowa si pod opiek Wintersportclub Bielitz-Biala des Beskidensvereines 45. M odzie z Gimnazjum w Bielsku bra a udzia w kolejnych zawodach saneczkarskich organizowanych przez Wintersportclub. Odby y si one 18 lutego 1912 r. na torze Steffansruhe- Emmerhof. Alfred Feuerstein z IV klasy zaj trzecie miejsce, a Hans Vetter z V klasy równie by trzeci w jedynkach 46. Powstaj ce coraz cz ciej tory saneczkowe w Galicji przyczynia y si do dalszego rozwóju sportu saneczkowego i bobslejowego. Na pocz tku 1912 r. Lwów posiada oficjalnie trzy tory saneczkowe znajduj ce si pod zarz dem sfer sportowych (TZR, Lechii i Pogoni ), dwa tory znajdowa y si w Krakowie i Bielsku. Tylko jeden tor na Guba ówce posiada o Zakopane, drugi w Ku nicach by zakazany dla u ytku saneczkarzy, chocia u ytkowany na dziko przez amatorów tego sportu. Nic zatem dziwnego, e coraz cz ciej domagano si wybudowania w Zakopanem toru saneczkowego z prawdziwego zdarzenia. Dotychczasowe zjazdy praktykowano z Ku nic, Kalatówek oraz Doliny Ko cieliskiej, ale w 1912 r. o adnym torze nie zd ono jeszcze pomy le ; naturalne za pochy o ci zgo a nie utrzymane, ur gaj najprymitywniejszym wymogom bezpiecze stwa, bariery czy wa y ochronne w miejscach nawet gro nych dla ycia ludzkiego nie istniej co przy samowoli jednostek wje d aj cych ko mi pod gór, oraz lekkomy lno ci ogó u, tworzy chaos nie do opisania 47. Wa nym wydarzeniem w rozwoju saneczkarstwa w Galicji w 1912 r. by o zorganizowanie zawodów saneczkowych w kolejnej podkarpackiej miejscowo- ci Ja le. Nic nie wiadomo o istniej cym tam torze saneczkowym oraz o organizacji samych zawodów, Ilustrowany Kuryer Codzienny poda tylko zwyci zców poszczególnych konkurencji. W ka dym razie zawody z nagrodami by- y bardzo interesuj ce i zgromadzi y du widowni. W rywalizacji par zwyci - yli L. Methówna z S. Siwikiem przed Steinhausówn z Z. Kosikiewiczem, 43 Jahresbericht des k.k. Staats-gymnasiums in Bielitz für das Schuljahr 1910/11, Bielitz, s Klementynka to nazwa pierwszego schroniska na Szyndzielni nazywanej wtedy Kamitzer Platte (Kamienicka P yta), wybudowanego w 1895 roku. Klementynka sp on a w momencie uroczystego otwarcia. Pó niej powsta o w 1897 roku schronisko pod Klimczokiem o wysokim standardzie pobytu. W pobli u schroniska, oprócz toru saneczkowego, znajdowa a si skocznia narciarska, co powodowa o znaczn popularno obiektu. 45 Ilustrowany Kuryer Codzienny 1911, nr 290, s Jahresbericht des k.k. Staats-gymnasiums in Bielitz für das Schuljahr 1911/12, Bielitz, s Ilustrowany Kuryer Codzienny 1912, nr 4, s. 7.

11 Pocz tki saneczkarstwa w Galicji ( ) 37 Goldschla ank z Steinhausem oraz M. Kurzówn z S. Kostkiewiczem. Ogólne zawody dwójek mieszanych zako czy y si równie sukcesem L. Methówny z S. Siwikiem przed Steinhausówn z Z. Kosikiewiczem. Kolejne miejsca zaj li: Goldschla anka z Steinhausem, Patlówna z Kranzem, Haubenstockówna z Alscherem, Kurzówna z J. Kurzem 48. W 1912 r. krakowskie wzgórza i tory saneczkowe, mniej lub bardziej oficjalnie oddane dla u ytkowników saneczkarstwa, prze ywa y totalne obl enie: drog ku B oniom ci gn setki sportowców, aby u y jazdy na saneczkach na Sikorniku Specjalny teren sportowy stanowi Planty, milcz cym zezwoleniem publiczno ci zarezerwowane dla naszych milusi skich 49. W tym samym roku w Gimnazjum w Bochni z inicjatywy tamtejszego nauczyciela prof. dra Gofrona powsta klub saneczkowy. Klub ten posiada 40 saneczek i 4 bobsleje, w czasie ferii zimowych organizowa wyjazdy saneczkarskie do Zakopanego, Ku nic, Kalatówek i Doliny Ko cieliskiej. W okolicy Bochni we wsi Kopaliny na drodze w kierunku Limanowej m odzie korzysta a z toru saneczkowego, którego pozazdro ci oby niejedno wi ksze miasto 50. W 1912 r. saneczkarstwo uprawiano w a ciwie wsz dzie, gdzie tylko by y dogodne warunki terenowe i klimatyczne, m.in. w Oczkowie ko o ywca. Mia tam miejsce zreszt bardzo gro ny wypadek, któremu uleg a arcyksi na Maria Teresa, ma onka arcyksi cia Karola Stefana. Na szcz cie operacja si powiod a i arcyksi na wróci a do zdrowia. Ten wypadek pokaza jednak, e sport saneczkowy, w którym cz stym wypadkom ulega a m odzie i dzieci, stanowi du- e niebezpiecze stwo tak e dla doros ych 51. Prasa galicyjska bardzo cz sto informowa a o wielu ci kich wypadkach i kontuzjach zawodników uprawiaj cych saneczkarstwo. Tragiczne wydarzenie mia o miejsce w lutym 1913 r. w Zakopanem. W wyniku wypadku bobslejowego zgin a jedna osoba, a dwie zosta y ranne 52. Zjazdy saneczkowe i bobslejowe odbywa y si tam wbrew zakazowi, który na wniosek tamtejszej Sekcji Narciarskiej obowi zywa od poprzedniego sezonu 53. W Bielsku 28 stycznia 1913 r. odby y si kolejne zawody saneczkarskie z udzia em 9 uczniów tamtejszego gimnazjum. Jeden z nich, Artur Pustowka z III klasy zaj trzecie miejsce. Organizatorem zawodów by Wintersportclub Bielitz-Biala des Beskidensvereines 54. Nast pne zawody zorganizowane zosta y 2 lutego 1913 r. na torze Steffansruhe-Emmerhof. W konkurencji m skich jedynek zwyci y Edmund Pechal z czasem 5.60 przed Oswaldem Antesem Ilustrowany Kuryer Codzienny 1912, nr 6, s Ilustrowany Kuryer Codzienny 1912, nr 8, s Ilustrowany Kuryer Codzienny 1912, nr 9, s Ilustrowany Kuryer Codzienny 1912, nr 16, s Kurjer Lwowski 1913, nr 69, s Kurjer Lwowski 1913, nr 72, s Jahresbericht des k.k. Staats-gymnasiums in Bielitz für das Schuljahr 1912/13, Bielitz, s. 68.

12 38 Pawe KRÓL, Waldemar NADOLSKI i Juliusem Deutschem 5.20,5. W jedynkach kobiet wygra a Grete Jacob z czasem 4.47 przed Hilde Kreis 7.10,5 i Louise Roy 10.28,5. Pierwsze miejsce w rywalizacji dwójek m skich zaj Gustav Kotschy z czasem 4.45, drugie miejsce zaj Franz Till 4.58,5, a trzecie Erwin Traubner 5.10,5. W konkurencji juniorów najlepszy okaza si Fritz Aschenbrenner z czasem 5.13,5 przed Arturem Pustowk 5.18,5 oraz Friedrichem Krakowskim Zawody saneczkarskie by y organizowane co roku przez bielsk Sekcj Sportow Towarzystwa Beskidzkiego. Zalet toru Stefansruhe-Emmerhof by o dobre przygotowanie dwóch torów do jazdy saneczkami 56. Przed I wojn wiatow w okolicach Bielska utworzono trzeci tor saneczkowy Josefsberg-Straconka, który równie nale- a do Wintersportclub Bielitz-Biala des Beskidensvereines 57. Ze szczytu Jozefsberg (Magurka) zje d ano w stron Straconki, prowadzi tam zielony szlak, który aktualnie te si tam znajduje 58. W 1913 r. zawody saneczkowe przeprowadzone zosta y tak e przez fili Gimnazjum w Stryju. Odby y si one w Strza kowie, Skolem i Bolechowie. W zawodach bra o udzia od 14 do 18 uczniów. Ich organizacj zajmowa si nauczyciel Boles aw Keim, kierownik gier i zabaw w tamtejszym Gimnazjum 59. W 1913 r. w austriackiej prasie in. Aleksander Bobkowski, jeden z za o ycieli krakowskiego oddzia u Karpackiego Towarzystwa Narciarzy i dzia acz Tatrza skiego Towarzystwa Narciarzy, opisywa sport zimowy w Galicji. Artyku po wi ci g ównie roli Zakopanego w rozwoju sportów zimowych. Aleksander Bobkowski podkre li, e dot d odczuwalny by brak sztucznych dobrze utrzymanych torów bobslejowych i saneczkowych. Zbyt strome wzgórza i p askie równiny w Zakopanem utrudnia y powstawanie takich torów. Kamieniste drogi le ne i dobrze utrzymane drogi wiejskie z umiarkowanym spadkiem zosta y zaadoptowane przez sportowców na potrzeby saneczkarstwa 60. Budow sztucznego toru saneczkowo-bobslejowego w Zakopanem zainicjowa Wincenty Szymborski w pa dzierniku 1910 r. Pó niej spraw budowy toru zaj a si Sekcja Narciarska Towarzystwa Tatrza skiego. Projekt toru dla Sekcji (z Kalatówek do Ksi ówki ) wykona Alojzy Jost w lutym 1911 r. Tor 55 Illustriertes Österreichisches Sportblatt 1913, nr 6, s E. Tischler, Wintersport im Bielitz-Biala, Illustriertes Österreichisches Sportblatt 1913, nr 7, s Die östlichen Beskiden im Gebiet der Sektion Bielitz-Biala des Beskiden-Vereines (von der Weichsel bis zur Babia Góra) mit einem Anhang über die westl. Beskiden und das Fatragebirge, Schweidnitz 1914, s. 25, Magurka Wilkowicka nazywana w j zyku niemieckim Josefsberg to jeden z najwy szych szczytów Beskidu Ma ego o wysoko ci 909 m n.p.m. Pierwsze schronisko Beskidenverein wybudowa tutaj w 1903 roku. Schronisko spali o si 22 marca 1912 roku. Rok pó niej powsta o nowe schronisko z 64 miejscami noclegowymi, ród o: pokaz.php?id=464 [stan z ]. 59 Sprawozdanie kierownictwa filii c.k. Gimnazjum w Stryju za rok szkolny 1913, Stryj 1913, s A. Bobkowski, Wintersport in Galizien, Illustriertes Österreichisches Sportblatt 1913, nr 5, s. 3 4.

13 Pocz tki saneczkarstwa w Galicji ( ) 39 zosta wykonany w 1913 r. przez zarz d dóbr W adys awa Zamoyskiego (w a- ciciela terenu) wed ug wspólnego projektu Alojzego Josta i Józefa Ramsa. Jego trasa wiod a z Ku nic na Kalatówki, nieco powy ej obecnej dolnej stacji kolei linowej na Kasprowy 61. Sekcja Narciarska Towarzystwa Tatrza skiego w swym sprawozdaniu za 1913 r. podkre li a, e budowa dosz a ju do skutku, tym wi cej, e w znacznym stopniu sta o si to dzi ki naszej Sekcji: postara a si ona o zrobienie projektu trasy i kosztorysu i zwo a a zebranie, na którym wybrano komitet, który spopularyzowa ca spraw i usilnie zabiega o budow toru 62. Fot. 4. Zawody saneczkowe na torze w Zakopanem 2 lutego 1914 r. ród o: Nowo ci Illustrowane 1914, nr 6, s. 10. Tabela 1. Pocz tki i rozwój sportu saneczkowego w Galicji Lp. Rok Miejscowo Kraków (kopiec Ko ciuszki) prof. Henryk Jordan Organizacja/organizatorzy sportu saneczkowego 1908/1909 Kraków (Wola Justowska) Towarzystwo Saneczkowe 1910/1911 Kraków (kopiec Ko ciuszki- -Sikornik) Krajowy Zwi zek Turystyczny 61 Bobslejowy sport, ród o: [stan z ]. 62 Sprawozdanie Sekcji Narciarskiej Towarzystwa Tatrza skiego za czas od 1 stycznia do 31 grudnia 1913 roku, Pami tnik Towarzystwa Tatrza skiego, t. 35, Kraków 1914, s. XXXI.

14 40 Pawe KRÓL, Waldemar NADOLSKI Tabela 1. Pocz tki i rozwój sportu saneczkowego w Galicji (cd.) Lp. Rok Miejscowo 2 3 Organizacja/organizatorzy sportu saneczkowego 1901/1902 Zakopane (Modrzejów) Towarzystwo Sportowe Zakopane (z Ku nic do Muzeum Cha ubi skiego) Zakopane (Guba ówka, pó niej Kalatówki, Ku nice, Dolina Ko- cieliska) 1913/1914 Zakopane-Ku nice 1906 Lwów (ulica Kadecka) TZLiM (TZR) /1910 Lwów ( elazna Woda przy ulicy Snopkowskiej) Lwów ( elazna Woda przy ulicy Snopkowskiej) Lwów (na drodze do Kiselki z wej ciem od ulicy Teaty skiej) Lwów (na ul. w. Zofii obok placu powystawowego) Krajowy Zwi zek Turystyczny Sekcja Narciarska Towarzystwa Tatrza skiego TZR, AZS Czarni Pogo Znicz /1908 Sokal (wzgórza nad Bugiem) Gimnazjum /1908 Bielitz (Bielsko) Gimnazjum 1909 Bielitz Stefansruhe-Emmerhof 1911 Bielitz Klementinenhütte-Bistrai przed I wojn wiatow Krynica /1911 Nowy S cz Bielitz Josefsberg-Straconka Wintersportclub Bielitz-Biala des Beskidensvereines/Gimnazjum Karpackie Towarzystwo Narciarskie Lwów /1911 Przemy l (wie Lipowice) Sokó /Gimnazjum Oddzia Towarzystwa Tatrza skiego Beskid /II Gimnazjum /1911 Sambor /1911 Teschen (Cieszyn) /1911 Rzeszów Gimnazjum /1911 Gorlice Gimnazjum Wintersportclub Bielitz-Biala des Beskidensvereines/Gimnazjum Jas o Bochnia (wie Kopaliny) Gimnazjum Stryj (Bolechów, Strza ków, Skole) Gimnazjum ród o: opracowanie w asne na podstawie informacji zawartych w pracy.

15 Pocz tki saneczkarstwa w Galicji ( ) 41 D ugo toru wynosi a 1740 m. Pierwsze zawody bobslejowe na tym torze odby y si 6 stycznia 1914 r. Kolejne zawody zorganizowane zosta y 2 lutego tego roku przez Sekcj Narciarsk Towarzystwa Tatrza skiego. W programie zawodów by y wy cigi saneczek jedynek i dwójek m skich oraz saneczek jedynek kobiet. Zorganizowano równie wy cigi bobslejów trzy-, cztero- i pi cioosobowych 63. Podsumowuj c pocz tki saneczkarstwa w Galicji, nale y stwierdzi, e najwcze niej, oko o 1900 r., sport ten pojawi w Krakowie i Zakopanem. Pierwsze udokumentowane zawody odby y si jednak w styczniu 1906 r. we Lwowie. W kolejnym sezonie zimowym uprawia a go ju m odzie gimnazjalna w Sokalu. Bardzo szybko saneczkarstwo dotar o z Cesarstwa Niemieckiego do Bielska, które le c na pograniczu Galicji i w a nie Cesarstwa Niemieckiego, ch on o wszelkie post powe nowinki technologiczne. Roszczenia niemieckie do Bielska powodowa y, e im bli ej by o do wybuchu I wojny wiatowej, tym bardziej ros o zaanga owanie niemieckie w rozwój m.in. sportu. W 1907 r. dosz o do powo ania bielskiej Sekcji Sportowej Towarzystwa Beskidzkiego, która, co trzeba przyzna, bardzo sprawnie i z rozmachem organizowa a ycie sportowoturystyczne dla mieszka ców tych terenów. Oprócz ludno ci niemieckiej czy ydowskiej z obiektów Towarzystwa Beskidzkiego korzysta o tak e kilkana cie procent polskich uczniów tamtejszego gimnazjum. Co roku brali udzia w zawodach saneczkowych, organizowanych w a nie dla grup m odzie owych. Prekursorem saneczkarstwa w Galicji by y bez w tpienia Kraków i Zakopane. W krótkim jednak czasie najwi ksz rol w rozwoju tej dyscypliny sportu odegra Lwów, st d dzi ki komunikacji kolejowej wyrusza y rzesze m odych sportowców, g ównie narciarzy, którzy niejako przy okazji zabierali ze sob saneczki. W ten sposób dosz o do równoczesnego odkrywania terenów narciarskich i saneczkarskich w Galicji. Po spenetrowaniu okolic Lwowa sportowcy lwowscy z KTN, AZS i Czarnych przyje d ali do Zakopanego. Tam te oko o 1908 r. saneczkarstwo uprawiano z inicjatywy Mariusza Zaruskiego, pocz tkowo na stokach Guba ówki, pó niej na drodze do Ku nic. Wa nym o rodkiem saneczkarstwa w Galicji by Kraków i jego rekreacyjne tereny zlokalizowane w okolicy kopca Ko ciuszki i parku dra Jordana. Najwa niejszym i z pewno ci najlepiej przygotowanym obiektem saneczkarsko-bobslejowym by tor wybudowany w 1909 r. na Woli Justowskiej. Oko o 1910 r. nast pi gwa towny rozwój saneczkarstwa w niemal ka dym dogodnym miejscu w Galicji, który wymaga tylko pofa dowania terenu i dobrych warunków nie nych. W niemal ka dej placówce gimnazjalnej m odzie uprawia a saneczkarstwo. To w a nie nauczyciele, przenoszeni z jednej szko y do drugiej, byli cz sto jedynymi inicjatorami sportu saneczkowego w mniejszych i prowincjonalnych o rodkach Galicji. Z pewno- ci w upowszechnieniu saneczkarstwa du rol odegra a sie po cze kolejo- 63 Kurjer Lwowski 1914, nr 22, s. 8; Nowo ci Ilustrowane 1914, nr 6, s. 8; nr 8, s. 16.

16 42 Pawe KRÓL, Waldemar NADOLSKI wych. Kolej nie pobiera a dodatkowych op at za przewóz nart czy saneczek. Z czasem rozpocz a si rywalizacja poza granicami Galicji, g ównie w Austrii. Najcz ciej, i to z sukcesami, brali w niej udzia sportowcy Czarnych Lwów, którzy do wybuchu I wojny wiatowej byli najlepszymi polskimi saneczkarzami w ca ej Galicji. Obecnie kontynuowane s badania nad saneczkarstwem w okresie mi dzywojennym. Bibliografia A. ród a I. ród a drukowane Die östlichen Beskiden im Gebiet der Sektion Bielitz-Biala des Beskiden- Vereines (von der Weichsel bis zur Babia Góra) mit einem Anhang über die westl. Beskiden und das Fatragebirge, Schweidnitz Jahresbericht des k. k. Staats-gymnasiums in Bielitz für das Schuljahr 1907/08, Bielitz. Jahresbericht des k.k. Staats-gymnasiums in Bielitz für das Schuljahr 1910/11, Bielitz. Jahresbericht des k.k. Staats-gymnasiums in Bielitz für das Schuljahr 1911/12, Bielitz. Jahresbericht des k.k. Staats-gymnasiums in Bielitz für das Schuljahr 1912/13, Bielitz. Programm des Vereinigten k.k. Albrecht-Gymnasiums in Teschen fur das Schuljahr 1910/11, Teschen. II sprawozdanie dyrekcji c.k. Gimnazjum w Sokalu za rok szkolny 1907/08, Sokal III sprawozdanie dyrekcji c.k. Gimnazjum w Sokalu za rok szkolny 1908/09, Sokal Sprawozdanie dyrekcji c.k. Gimnazjum II w Nowym S czu za rok szkolny 1910/11, Nowy S cz Sprawozdanie dyrekcji c.k. Gimnazjum z wyk adowym j zykiem polskim w Przemy lu za 1911 rok, Przemy l Sprawozdanie kierownictwa filii c.k. Gimnazjum w Stryju za rok szkolny 1913, Stryj Sprawozdanie kierownika filii c.k. Gimnazjum w Samborze za rok szkolny 1911/12, Sambor Sprawozdanie Sekcji Narciarskiej Towarzystwa Tatrza skiego za czas od 1 stycznia do 31 grudnia 1913 roku, Pami tnik Towarzystwa Tatrza skiego, t. 35, Kraków 1914.

17 Pocz tki saneczkarstwa w Galicji ( ) 43 Sprawozdanie z czynno ci Zarz du Oddzia u Towarzystwa Tatrza skiego Beskid w Nowym S czu za rok 1910, Pami tnik Towarzystwa Tatrza skiego, t. 32, Kraków II. Prasa Czas 1907, llustriertes Österreichisches Sportblatt 1913 Ilustrowany Kuryer Codzienny Gazeta Poniedzia kowa 1911 Kurjer Lwowski 1906, , Nowa Reforma 1903 Nowo ci Ilustrowane , 1914 Przegl d Sokoli 1909 Przegl d Zakopia ski S owo Polskie 1906 III. ród a internetowe Bobslejowy sport, ród o: [stan z ]. _w_cyganskim_lesie_musi_niszczec_.html#ixzz2leoiyvsy [stan z ]. [stan z ]. [stan z ]. K. Szujecki, Pocz tki sportów zimowych, ród o: historia.pl/index.php/10-artykuy/sport/108-pocztki-sportow-zimowych [stan z ]. B. Literatura D ugoszowski F., Krajowa Szko a Ko odziejsko-kowalska, Ziemia S decka 1914, nr 17. Nadolski W., Wychowanie fizyczne i sport na Ziemi S deckiej w latach , Nowy S cz 2007.

18 44 Pawe KRÓL, Waldemar NADOLSKI Abstract The Beginnings of Luge in Galicia ( ) Luge for the first time on Polish lands appeared in Krakow and Zakopane in the early twentieth century, around The initiators of the development of sledging sports were prof. Henry Jordan and 28 year old dr. Eugeniusz Piasecki, alumnus of medicine at the Jagiellonian University. Eugeniusz Piasecki was a continuator and follower of prof. Henry Jordan idea. He become acquainted with development of various sports cultivated in Jordan Park in Krakow. After graduation, he stayed shortly in Vienna. He spent his youth in Zakopane, where he ran the department of orthopedics, which guide hygienic gymnastics. In August 1900 he made a lectures about development of sports, mountaineering and tourism in the health resort, which has been published in the local press. Keywords: Galicia, physical culture, luge, orgins, begin.

Biuro Ruchu Drogowego

Biuro Ruchu Drogowego KOMENDA GŁÓWNA G POLICJI Biuro Ruchu Drogowego Kampania pod hasłem ODBLASKI ŻYCIA W okresie od stycznia do października 2008 roku miało miejsce: 40 725 wypadków drogowych, w wyniku których 51 987 osób

Bardziej szczegółowo

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Notatka informacyjna Warszawa 5.10.2015 r.

GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Notatka informacyjna Warszawa 5.10.2015 r. GŁÓWNY URZĄD STATYSTYCZNY Notatka informacyjna Warszawa 5.10.2015 r. Informacja o rozmiarach i kierunkach czasowej emigracji z Polski w latach 2004 2014 Wprowadzenie Prezentowane dane dotyczą szacunkowej

Bardziej szczegółowo

I Bezpieczeństwo pieszych na terenie woj. zachodniopomorskiego w okresie 10 miesięcy od 2006 2008 roku

I Bezpieczeństwo pieszych na terenie woj. zachodniopomorskiego w okresie 10 miesięcy od 2006 2008 roku Analiza stanu bezpieczeństwa na drogach woj. zachodniopomorskiego z udziałem pieszych i rowerzystów za okres 10 miesięcy 2008 roku I Bezpieczeństwo pieszych na terenie woj. zachodniopomorskiego w okresie

Bardziej szczegółowo

1. 1, 2 2. 3 3. - 4. 4 5. 5 6. 6 7. - WORD

1. 1, 2 2. 3 3. - 4. 4 5. 5 6. 6 7. - WORD Scenariusz prezentacji multimedialnej okazującej historię powstania oraz działania Miasteczka Ruchu Drogowego w Chełmie - opisowy Warszawa, MSWiA, 27 lutego 2009 r... 1. Witam państwa bardzo serdecznie,

Bardziej szczegółowo

Ustawienie wózka w pojeździe komunikacji miejskiej - badania. Prawidłowe ustawienie

Ustawienie wózka w pojeździe komunikacji miejskiej - badania. Prawidłowe ustawienie Ustawienie wózka w pojeździe komunikacji miejskiej - badania Przodem do kierunku jazdy? Bokiem? Tyłem? Jak ustawić wózek, aby w razie awaryjnego hamowania dziecko było jak najbardziej bezpieczne? Na te

Bardziej szczegółowo

Satysfakcja pracowników 2006

Satysfakcja pracowników 2006 Satysfakcja pracowników 2006 Raport z badania ilościowego Listopad 2006r. www.iibr.pl 1 Spis treści Cel i sposób realizacji badania...... 3 Podsumowanie wyników... 4 Wyniki badania... 7 1. Ogólny poziom

Bardziej szczegółowo

Szkoła Podstawowa nr 1 w Sanoku. Raport z ewaluacji wewnętrznej

Szkoła Podstawowa nr 1 w Sanoku. Raport z ewaluacji wewnętrznej Szkoła Podstawowa nr 1 w Sanoku Raport z ewaluacji wewnętrznej Rok szkolny 2014/2015 Cel ewaluacji: 1. Analizowanie informacji o efektach działalności szkoły w wybranym obszarze. 2. Sformułowanie wniosków

Bardziej szczegółowo

Formularz do procedury WOŚ/PG2 Zarządzanie Środowiskiem F-WOŚ/PG2.1

Formularz do procedury WOŚ/PG2 Zarządzanie Środowiskiem F-WOŚ/PG2.1 Formularz do procedury WOŚ/PG2 Zarządzanie Środowiskiem F-WOŚ/PG2.1 1. F-WOŚ/PG2.1/1 - formularz wniosku i karty usług dot. udostępniania informacji o środowisku i jego ochronie 15 F-WOŚ/PG2.1/1 WNIOSEK

Bardziej szczegółowo

OPINIA PRAWNA: MOŻLIWOŚĆ ORGANIZOWANIA DODATKOWYCH ZAJĘĆ W PRZEDSZKOLU PUBLICZNYM PRZEZ FIRMY ZEWNĘTRZNE PO 1 WRZEŚNIA 2013 R.

OPINIA PRAWNA: MOŻLIWOŚĆ ORGANIZOWANIA DODATKOWYCH ZAJĘĆ W PRZEDSZKOLU PUBLICZNYM PRZEZ FIRMY ZEWNĘTRZNE PO 1 WRZEŚNIA 2013 R. Poznań, dnia 25 września 2013 r. OPINIA PRAWNA: MOŻLIWOŚĆ ORGANIZOWANIA DODATKOWYCH ZAJĘĆ W PRZEDSZKOLU PUBLICZNYM PRZEZ FIRMY ZEWNĘTRZNE PO 1 WRZEŚNIA 2013 R. 1. Opis zagadnienia Opinia dotyczy stanu

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN SAMORZĄDU SZKOŁY W ZESPOLE SZKÓŁ IM. JANUSZA KORCZAKA W PRUDNIKU

REGULAMIN SAMORZĄDU SZKOŁY W ZESPOLE SZKÓŁ IM. JANUSZA KORCZAKA W PRUDNIKU Załącznik nr 3 do Statutu Zespołu Szkół im. Janusza Korczaka w Prudniku REGULAMIN SAMORZĄDU SZKOŁY W ZESPOLE SZKÓŁ IM. JANUSZA KORCZAKA W PRUDNIKU 1 1 PRZEPISY DOTYCZĄCE SAMORZĄDNOŚCI UCZNIÓW 1. Członkami

Bardziej szczegółowo

Lublin, dnia 13 stycznia 2015 r. Poz. 152 UCHWAŁA NR III/17/2014 RADY GMINY JANOWIEC. z dnia 12 grudnia 2014 r.

Lublin, dnia 13 stycznia 2015 r. Poz. 152 UCHWAŁA NR III/17/2014 RADY GMINY JANOWIEC. z dnia 12 grudnia 2014 r. DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA LUBELSKIEGO Lublin, dnia 13 stycznia 2015 r. Poz. 152 UCHWAŁA NR III/17/2014 RADY GMINY JANOWIEC z dnia 12 grudnia 2014 r. w sprawie nadania statutu Gminnemu Ośrodkowi Kultury

Bardziej szczegółowo

Urząd Miejski w Mszczonowie - Skarbnik Gminy

Urząd Miejski w Mszczonowie - Skarbnik Gminy U~1;) "MIEJSKI '- 96-320 MszcMs~czOnoWie tel.:centrala(~~onow, Plac Pjls_Io'~1j( o OŚWIADCZENIE MAJĄTKO'WĘ3g~ltZ~~~,f ~a~~~ Wójta, zastępcy wójta, sekretarza gminy, skarbnika gminy, kierownikłt~~ł. ~;ij6r,-

Bardziej szczegółowo

Kielce, dnia 8 czerwca 2016 r. Poz. 1798 UCHWAŁA NR XXVIII/167/16 RADY MIEJSKIEJ W KUNOWIE. z dnia 31 maja 2016 r.

Kielce, dnia 8 czerwca 2016 r. Poz. 1798 UCHWAŁA NR XXVIII/167/16 RADY MIEJSKIEJ W KUNOWIE. z dnia 31 maja 2016 r. DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ŚWIĘTOKRZYSKIEGO Kielce, dnia 8 czerwca 2016 r. Poz. 1798 UCHWAŁA NR XXVIII/167/16 RADY MIEJSKIEJ W KUNOWIE z dnia 31 maja 2016 r. w sprawie zatwierdzenia Lokalnego Programu

Bardziej szczegółowo

Gdańsk, dnia 13 listopada 2014 r. Poz. 3763 UCHWAŁA NR L/327/14 RADY POWIATU TCZEWSKIEGO. z dnia 28 października 2014 r. Tczewskiego.

Gdańsk, dnia 13 listopada 2014 r. Poz. 3763 UCHWAŁA NR L/327/14 RADY POWIATU TCZEWSKIEGO. z dnia 28 października 2014 r. Tczewskiego. DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA POMORSKIEGO Gdańsk, dnia 13 listopada 2014 r. Poz. 3763 UCHWAŁA NR L/327/14 RADY POWIATU TCZEWSKIEGO z dnia 28 października 2014 r. w sprawie kryteriów i trybu przyznawania

Bardziej szczegółowo

Umowa nr.. /. Klient. *Niepotrzebne skreślić

Umowa nr.. /. Klient. *Niepotrzebne skreślić Umowa nr.. /. zawarta dnia w, pomiędzy: Piotr Kubala prowadzącym działalność gospodarczą pod firmą Piotr Kubala JSK Edukacja, 41-219 Sosnowiec, ul. Kielecka 31/6, wpisanym do CEIDG, NIP: 644 273 13 18,

Bardziej szczegółowo

MIĘDZYNARODOWY KWESTIONARIUSZ AKTYWNOŚCI FIZYCZNEJ

MIĘDZYNARODOWY KWESTIONARIUSZ AKTYWNOŚCI FIZYCZNEJ MIĘDZYNARODOWY KWESTIONARIUSZ AKTYWNOŚCI FIZYCZNEJ Chcielibyśmy uzyskać dane o rodzajach aktywności fizycznej będącej składnikiem życia codziennego. Pytania dotyczą Państwa aktywności fizycznej w ciągu

Bardziej szczegółowo

Oświadczenie majątkowe - Zdzisław Edmund Plichta, złożone w 2007 r.

Oświadczenie majątkowe - Zdzisław Edmund Plichta, złożone w 2007 r. Urząd Marszałkowski Województwa Podlaskiego Biuletyn Informacji Publicznej Województwa Podlas kieg o Oświadczenie majątkowe - Zdzisław Edmund Plichta, złożone w 007 r. OŚWIADCZENIE MAJĄTKOWE członka zarządu

Bardziej szczegółowo

OŚWIADCZENIE MAJĄTKOWE

OŚWIADCZENIE MAJĄTKOWE OŚWIADCZENIE MAJĄTKOWE wójta, zastępcy wójta, sekretarza gminy, skarbnika gminy, kierownika jednostki organizacyjnej gminy, osoby zarządzającej i członka organu :gminną osobą prawną oraz osoby wydającej

Bardziej szczegółowo

,,Aktywny w szkole- aktywny w życiu

,,Aktywny w szkole- aktywny w życiu ,,Aktywny w szkole- aktywny w życiu ,,Aktywny w szkole- aktywny w życiu to trzyletni projekt skierowany do społeczności gimnazjów z czterech województw: śląskiego małopolskiego opolskiego łódzkiego Celem

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE. z dnia 2006 r. w sprawie uprawiania żeglarstwa

ROZPORZĄDZENIE. z dnia 2006 r. w sprawie uprawiania żeglarstwa Projekt z dnia 14 kwietnia 2006 r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPORTU 1 z dnia 2006 r. w sprawie uprawiania żeglarstwa Na podstawie art.53a ust.6 ustawy z dnia 18 stycznia 1996 r. o kulturze fizycznej ( Dz.

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPRAW WEWNĘTRZNYCH I ADMINISTRACJI

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPRAW WEWNĘTRZNYCH I ADMINISTRACJI projekt z dnia 18.11.2010 r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPRAW WEWNĘTRZNYCH I ADMINISTRACJI 1) z dnia...2010 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie warunków przejazdu strażaków Państwowej Straży Pożarnej

Bardziej szczegółowo

Organizator rajdu: Gmina Boleszkowice

Organizator rajdu: Gmina Boleszkowice REGULAMIN II Rodzinny Rajd Rowerowy po Gminie Boleszkowice 21.05.2016r. I. Cel rajdu: 1. Popularyzacja roweru jako zdrowego środka lokomocji, 2. Popularyzacja turystyki rowerowej, krajoznawstwa i ochrony

Bardziej szczegółowo

p o s t a n a w i a m

p o s t a n a w i a m ZARZĄDZENIE NR ON.0050.2447.2013.PS PREZYDENTA MIASTA BIELSKA-BIAŁEJ Z DNIA 7 CZERWCA 2013 R. zmieniające zarządzenie w sprawie wprowadzenia Regulaminu przyznawania karty Rodzina + oraz wzoru karty Rodzina

Bardziej szczegółowo

WERSJA ROBOCZA - OFERTA NIEZŁOŻONA

WERSJA ROBOCZA - OFERTA NIEZŁOŻONA WERSJA ROBOCZA - OFERTA NIEZŁOŻONA WNIOSEK DO KONKURSU GRANTOWEGO W RAMACH PROJEKTU FUNDUSZ INICJATYW OBYWATELSKICH MAŁOPOLSKA LOKALNIE edycja 2015 Wnioskodawca: Młoda organizacja pozarządowa lub inny

Bardziej szczegółowo

PROTOKÓŁ. Kontrolę przeprowadzono w dniach : 24, 25, 31.05. 2005 roku oraz 10. 06. 2005 roku,

PROTOKÓŁ. Kontrolę przeprowadzono w dniach : 24, 25, 31.05. 2005 roku oraz 10. 06. 2005 roku, PROTOKÓŁ z kontroli w Warsztatach Terapii Zajęciowej Polskiego Stowarzyszenia na Rzecz Osób z Upośledzeniem Umysłowym Koło w Słupsku przeprowadzonej przez Głównego Specjalistę Wydziału Audytu i Kontroli

Bardziej szczegółowo

Główne wyniki badania

Główne wyniki badania 1 Nota metodologiczna Badanie Opinia publiczna na temat ubezpieczeń przeprowadzono w Centrum badania Opinii Społecznej na zlecenie Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w dniach od 13 do 17 maja 2004

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN ŚWIETLIC WIEJSKICH

REGULAMIN ŚWIETLIC WIEJSKICH U C H W A Ł A NR XI/70/07 Rady Gminy Jemielnica z dnia 29 października 2007 r. w sprawie przekazania do uŝywania sołectwom Gminy Jemielnica nieruchomości oraz uchwalenia regulaminu świetlic wiejskich na

Bardziej szczegółowo

ZAKRES OBOWIĄZKÓW I UPRAWNIEŃ PRACODAWCY, PRACOWNIKÓW ORAZ POSZCZEGÓLNYCH JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH ZAKŁADU PRACY

ZAKRES OBOWIĄZKÓW I UPRAWNIEŃ PRACODAWCY, PRACOWNIKÓW ORAZ POSZCZEGÓLNYCH JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH ZAKŁADU PRACY ZAKRES OBOWIĄZKÓW I UPRAWNIEŃ PRACODAWCY, PRACOWNIKÓW ORAZ POSZCZEGÓLNYCH JEDNOSTEK ORGANIZACYJNYCH ZAKŁADU PRACY Szkolenia bhp w firmie szkolenie wstępne ogólne 8 Obowiązki pracodawcy Podstawowy obowiązek

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN STYPENDIALNY FUNDACJI NA RZECZ NAUKI I EDUKACJI TALENTY

REGULAMIN STYPENDIALNY FUNDACJI NA RZECZ NAUKI I EDUKACJI TALENTY REGULAMIN STYPENDIALNY FUNDACJI NA RZECZ NAUKI I EDUKACJI TALENTY Program opieki stypendialnej Fundacji Na rzecz nauki i edukacji - talenty adresowany jest do młodzieży ponadgimnazjalnej uczącej się w

Bardziej szczegółowo

Zmiany przepisów ustawy -Karta Nauczyciela. Warszawa, kwiecień 2013

Zmiany przepisów ustawy -Karta Nauczyciela. Warszawa, kwiecień 2013 Zmiany przepisów ustawy -Karta Nauczyciela Warszawa, kwiecień 2013 1 Harmonogram odbytych spotkań 1. Spotkanie inauguracyjne 17 lipca 2012 r. 2. Urlop dla poratowania zdrowia 7 sierpnia 2012 r. 3. Wynagrodzenia

Bardziej szczegółowo

Warszawa, 30 listopada 2013 r. Zarz d Dzielnicy Białoł ka m.st. Warszawy INTERPELACJA NR 436

Warszawa, 30 listopada 2013 r. Zarz d Dzielnicy Białoł ka m.st. Warszawy INTERPELACJA NR 436 Rada Dzielnicy Białoł ka m. st. Warszawy ul. Modli ska 197, pok. 123, 03-122 Warszawa, tel. (22) 51 03 110, fax (22) 676 69 14, bialoleka.wor@um.warszawa.pl, www.bialoleka.waw.pl radny dzielnicy Białoł

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 6 listopada 2015 r. Poz. 1821 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia 23 października 2015 r.

Warszawa, dnia 6 listopada 2015 r. Poz. 1821 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia 23 października 2015 r. DZIENNIK USTAW RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Warszawa, dnia 6 listopada 2015 r. Poz. 1821 ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ROLNICTWA I ROZWOJU WSI 1) z dnia 23 października 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków

Bardziej szczegółowo

Uchwała nr 1/2013 Rady Rodziców Szkoły Podstawowej nr 59 w Poznaniu z dnia 30 września 2013 roku w sprawie Regulaminu Rady Rodziców

Uchwała nr 1/2013 Rady Rodziców Szkoły Podstawowej nr 59 w Poznaniu z dnia 30 września 2013 roku w sprawie Regulaminu Rady Rodziców Uchwała nr 1/2013 Rady Rodziców Szkoły Podstawowej nr 59 w Poznaniu z dnia 30 września 2013 roku w sprawie Regulaminu Rady Rodziców 1. Na podstawie art.53 ust.4 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie

Bardziej szczegółowo

U Z A S A D N I E N I E

U Z A S A D N I E N I E U Z A S A D N I E N I E Projektowana nowelizacja Kodeksu pracy ma dwa cele. Po pierwsze, zmianę w przepisach Kodeksu pracy, zmierzającą do zapewnienia pracownikom ojcom adopcyjnym dziecka możliwości skorzystania

Bardziej szczegółowo

Załącznik do zarządzenia Rektora Krakowskiej Akademii im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego Nr 8/2013 z 4 marca 2013 r.

Załącznik do zarządzenia Rektora Krakowskiej Akademii im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego Nr 8/2013 z 4 marca 2013 r. Załącznik do zarządzenia Rektora Krakowskiej Akademii im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego Nr 8/2013 z 4 marca 2013 r. Zasady i tryb przyznawania oraz wypłacania stypendiów za wyniki w nauce ze Studenckiego

Bardziej szczegółowo

Zmiany pozycji techniki

Zmiany pozycji techniki ROZDZIAŁ 3 Zmiany pozycji techniki Jak zmieniać pozycje chorego w łóżku W celu zapewnienia choremu komfortu oraz w celu zapobieżenia odleżynom konieczne jest m.in. stosowanie zmian pozycji ciała chorego

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr 129/16/V/2016 Zarządu Powiatu w Olkuszu z dnia 13.04.2016r.

Uchwała Nr 129/16/V/2016 Zarządu Powiatu w Olkuszu z dnia 13.04.2016r. Uchwała Nr 129/16/V/2016 Zarządu Powiatu w Olkuszu z dnia 13.04.2016r. w sprawie: ustalenia kwot dofinansowania zadań powiatu w zakresie rehabilitacji zawodowej i społecznej ze środków Państwowego Funduszu

Bardziej szczegółowo

Szymon Wójcik. Działalność i cele Małopolskiego Towarzystwa Ornitologicznego

Szymon Wójcik. Działalność i cele Małopolskiego Towarzystwa Ornitologicznego Szymon Wójcik Działalność i cele Małopolskiego Towarzystwa Ornitologicznego Początki towarzystwa sięgają 1982 roku, kiedy powstało jako Klubu Ornitologów Małopolski. Od 1992 roku działa pod obecną nazwą.

Bardziej szczegółowo

TURYSTYKA W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM W 2007 ROKU

TURYSTYKA W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM W 2007 ROKU TURYSTYKA W WOJEWÓDZTWIE ŚWIĘTOKRZYSKIM W 2007 ROKU Źródłem danych o stanie i wykorzystaniu turystycznych obiektów zbiorowego zakwaterowania jest stałe badanie statystyczne Głównego Urzędu Statystycznego,

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr 182/2008 Zarządu Powiatu Lubańskiego z dnia 11 marca 2008 roku

Uchwała Nr 182/2008 Zarządu Powiatu Lubańskiego z dnia 11 marca 2008 roku Uchwała Nr 182/2008 Zarządu Powiatu Lubańskiego z dnia 11 marca 2008 roku w sprawie przekazania Radzie Powiatu Lubańskiego sprawozdania rocznego z wykonania planu finansowego Samodzielnego Publicznego

Bardziej szczegółowo

Czy ofiary wypadków mogą liczyć na pomoc ZUS

Czy ofiary wypadków mogą liczyć na pomoc ZUS Czy ofiary wypadków mogą liczyć na pomoc ZUS Autor: Bożena Wiktorowska Ze względu na to, że podwładny uległ wypadkowi przy pracy, za okres niezdolności do pracy spowodowanej tym wypadkiem nie zachowuje

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Dokument pochodzi ze strony www.gwo.pl LICZBY NATURALNE I UŁAMKI

Spis treści. Dokument pochodzi ze strony www.gwo.pl LICZBY NATURALNE I UŁAMKI Spis treści LICZBY NATURALNE I UŁAMKI Działania na liczbach naturalnych i ułamkach dziesiętnych... 3 Potęgowanie liczb.. 8 Przykłady pierwiastków 12 Działania na ułamkach zwykłych... 13 Ułamki zwykłe i

Bardziej szczegółowo

Szczegółowe warunki bezpieczeństwa osób uprawiających turystykę górską, rekreację ruchową i sportową w górach

Szczegółowe warunki bezpieczeństwa osób uprawiających turystykę górską, rekreację ruchową i sportową w górach Załącznik nr 1 Szczegółowe warunki bezpieczeństwa osób uprawiających turystykę górską, rekreację ruchową i sportową w górach 1. Uprawianie turystyki górskiej, rekreacji ruchowej i sportowej w górach wymaga:

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr LXII/1921/2009 RADY MIASTA STOŁECZNEGO WARSZAWY. z dnia 17 września 2009 r.

UCHWAŁA Nr LXII/1921/2009 RADY MIASTA STOŁECZNEGO WARSZAWY. z dnia 17 września 2009 r. UCHWAŁA Nr LXII/1921/2009 RADY MIASTA STOŁECZNEGO WARSZAWY z dnia 17 września 2009 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu przyznawania, wstrzymywania i pozbawiania oraz ustalania wysokości

Bardziej szczegółowo

?* rv R AQ pświadczenie MAJĄTKOWE radnego gminy tf Oo4Ą j 0 /J

?* rv R AQ pświadczenie MAJĄTKOWE radnego gminy tf Oo4Ą j 0 /J ?* rv R AQ pświadczenie MAJĄTKOWE radnego gminy tf Oo4Ą j 0 /J immk A^ /CS 20 0 4 1? / \ Zielona Góra, dnia 20.04.2012. r. \ (miejscowość) Uwaga: 1. Osoba składająca oświadczenie obowiązana jest do zgodnego

Bardziej szczegółowo

Regulamin korzystania z placów zabaw zlokalizowanych na terenie gminy Lubliniec.

Regulamin korzystania z placów zabaw zlokalizowanych na terenie gminy Lubliniec. Załącznik nr 1 Regulamin korzystania z placów zabaw zlokalizowanych na terenie gminy Lubliniec. 1. Z urządzeń placu zabaw mogą korzystać dzieci i młodzież szkolna do lat 15. 2. Dzieci do lat 7 powinny

Bardziej szczegółowo

Jakość oferty edukacji kulturalnej w Warszawie Raport z badania

Jakość oferty edukacji kulturalnej w Warszawie Raport z badania Jakość oferty edukacji kulturalnej w Warszawie Raport z badania Wydział Badań i Analiz Centrum Komunikacji Społecznej Urząd m.st. Warszawy Warszawa, grudzień 2014 r. Informacje o badaniu Cel badania: diagnoza

Bardziej szczegółowo

NOWELIZACJA USTAWY PRAWO O STOWARZYSZENIACH

NOWELIZACJA USTAWY PRAWO O STOWARZYSZENIACH NOWELIZACJA USTAWY PRAWO O STOWARZYSZENIACH Stowarzyszenie opiera swoją działalność na pracy społecznej swoich członków. Do prowadzenia swych spraw stowarzyszenie może zatrudniać pracowników, w tym swoich

Bardziej szczegółowo

Regulamin konkursu Konkurs z Lokatą HAPPY II edycja

Regulamin konkursu Konkurs z Lokatą HAPPY II edycja Regulamin konkursu Konkurs z Lokatą HAPPY II edycja I. Postanowienia ogólne: 1. Konkurs pod nazwą Konkurs z Lokatą HAPPY II edycja (zwany dalej: Konkursem ), organizowany jest przez spółkę pod firmą: Grupa

Bardziej szczegółowo

Reforma emerytalna. Co zrobimy? SŁOWNICZEK

Reforma emerytalna. Co zrobimy? SŁOWNICZEK SŁOWNICZEK Konto w (I filar) Każdy ubezpieczony w posiada swoje indywidualne konto, na którym znajdują się wszystkie informacje dotyczące ubezpieczonego (m. in. okres ubezpieczenia, suma wpłaconych składek).

Bardziej szczegółowo

Zarządzenie Nr 1469/2012

Zarządzenie Nr 1469/2012 Zarządzenie Nr 1469/2012 Prezydenta Miasta Płocka z dnia 01 marca 2012 w sprawie przyjęcia Regulaminu Płockiej Karty Familijnej 3+ w ramach Programu Płocka Karta Familijna 3+ Na podstawie art. 7 ust 1

Bardziej szczegółowo

Szkolenie instruktorów nauki jazdy Postanowienia wstępne

Szkolenie instruktorów nauki jazdy Postanowienia wstępne Załącznik nr 6 do 217 str. 1/5 Brzmienia załącznika: 2009-06-09 Dz.U. 2009, Nr 78, poz. 653 1 2006-01-10 Załącznik 6. Program szkolenia kandydatów na instruktorów i instruktorów nauki jazdy 1 1. Szkolenie

Bardziej szczegółowo

Uchwała Nr... Rady Miejskiej Będzina z dnia... 2016 roku

Uchwała Nr... Rady Miejskiej Będzina z dnia... 2016 roku Uchwała Nr... Rady Miejskiej Będzina z dnia... 2016 roku w sprawie określenia trybu powoływania członków oraz organizacji i trybu działania Będzińskiej Rady Działalności Pożytku Publicznego. Na podstawie

Bardziej szczegółowo

RZECZPOSPOLITA POLSKA. Prezydent Miasta na Prawach Powiatu Zarząd Powiatu. wszystkie

RZECZPOSPOLITA POLSKA. Prezydent Miasta na Prawach Powiatu Zarząd Powiatu. wszystkie RZECZPOSPOLITA POLSKA Warszawa, dnia 11 lutego 2011 r. MINISTER FINANSÓW ST4-4820/109/2011 Prezydent Miasta na Prawach Powiatu Zarząd Powiatu wszystkie Zgodnie z art. 33 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 listopada

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN OTRZYMYWANIA I WYDAWANIA CERTYFIKATÓW SPORTU KARTINGOWEGO

REGULAMIN OTRZYMYWANIA I WYDAWANIA CERTYFIKATÓW SPORTU KARTINGOWEGO Załącznik Nr 25 REGULAMIN OTRZYMYWANIA I WYDAWANIA CERTYFIKATÓW SPORTU KARTINGOWEGO 1. Zgodnie z regulaminem Polskiego Związku Motorowego, podstawowymi dokumentami niezbędnymi do udziału w zawodach kartingowych,

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR... RADY MIASTA GDYNI z dnia... 2016 r.

UCHWAŁA NR... RADY MIASTA GDYNI z dnia... 2016 r. UCHWAŁA NR... RADY MIASTA GDYNI z dnia... 2016 r. w sprawie określenia zadań, na które przeznacza się środki Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych Na podstawie art. 35a ust. 3 ustawy

Bardziej szczegółowo

FORMULARZ OFERTY. Tel. -...; fax -...; NIP -...; REGON -...;

FORMULARZ OFERTY. Tel. -...; fax -...; NIP -...; REGON -...; SPW -3431/ 14/11 Załącznik nr 1 FORMULARZ OFERTY ZAMAWIAJĄCY Powiat Wołomiński, ul. Prądzyńskiego 3, 05 200 Wołomin; Jednostka prowadząca sprawę Wydział Gospodarki Nieruchomościami Starostwa Powiatowego

Bardziej szczegółowo

РЕСПУБЛИКАНСКОЕ ОБЩЕСТВЕННОЕ ОБЬЕДИНЕНИЕ

РЕСПУБЛИКАНСКОЕ ОБЩЕСТВЕННОЕ ОБЬЕДИНЕНИЕ РЕСПУБЛИКАНСКОЕ ОБЩЕСТВЕННОЕ ОБЬЕДИНЕНИЕ «Белорусская автомобильная внедорожная федерация» ======================================================================== Республика Беларусь Р/с 3015000000168

Bardziej szczegółowo

W LI RZECZPOSPOLITA POLSKA Warszawa, J 1j listopada 2014 roku Rzecznik Praw Dziecka Marek Michalak

W LI RZECZPOSPOLITA POLSKA Warszawa, J 1j listopada 2014 roku Rzecznik Praw Dziecka Marek Michalak zgodnie pozostawać placówka W LI RZECZPOSPOLITA POLSKA Warszawa, J 1j listopada 2014 roku Rzecznik Praw Dziecka Marek Michalak ZEW/500/33/20 14/JK Pani Joanna Kluzik-Rostkowska Minister Edukacji Narodowej

Bardziej szczegółowo

Badania naukowe potwierdzają, że wierność w związku została uznana jako jedna z najważniejszych cech naszej drugiej połówki. Jednym z większych

Badania naukowe potwierdzają, że wierność w związku została uznana jako jedna z najważniejszych cech naszej drugiej połówki. Jednym z większych Badania naukowe potwierdzają, że wierność w związku została uznana jako jedna z najważniejszych cech naszej drugiej połówki. Jednym z większych ciosów jaki może nas spotkać w związku z dugą osobą jest

Bardziej szczegółowo

DZIENNIK PRAKTYK ZAWODOWYCH

DZIENNIK PRAKTYK ZAWODOWYCH WYŻSZA SZKOŁA HUMANISTYCZNA im. Króla Stanisława Leszczyńskiego w Lesznie Wydział Nauk Społecznych ul. Królowej Jadwigi 10/ ul. Krótka 5, 64-100 Leszno tel. 065/ 529-47-77 Kierunek: PRACA SOCJALNA, I stopień

Bardziej szczegółowo

Rola przedszkola w przygotowaniu dzieci 6-letnich do realizacji obowiązku szkolnego

Rola przedszkola w przygotowaniu dzieci 6-letnich do realizacji obowiązku szkolnego Zmiany w systemie oświaty Rola przedszkola w przygotowaniu dzieci 6-letnich do realizacji obowiązku szkolnego Sulejówek 06.02.2014 r. Zmiany w systemie oświaty Zmiana w art. 3: Jeśli w ustawie o systemie

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR... RADY MIASTA KIELCE. z dnia... 2016 r.

UCHWAŁA NR... RADY MIASTA KIELCE. z dnia... 2016 r. Projekt UCHWAŁA NR... RADY MIASTA KIELCE z dnia... 2016 r. w sprawie ustalenia zasad udzielania i rozmiaru obniżek tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć nauczycielom, którym powierzono stanowiska

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR X/143/2015 RADY MIEJSKIEJ WAŁBRZYCHA. z dnia 27 sierpnia 2015 r. w sprawie utworzenia Zakładu Aktywności Zawodowej Victoria w Wałbrzychu

UCHWAŁA NR X/143/2015 RADY MIEJSKIEJ WAŁBRZYCHA. z dnia 27 sierpnia 2015 r. w sprawie utworzenia Zakładu Aktywności Zawodowej Victoria w Wałbrzychu UCHWAŁA NR X/143/2015 RADY MIEJSKIEJ WAŁBRZYCHA z dnia 27 sierpnia 2015 r. w sprawie utworzenia Zakładu Aktywności Zawodowej Victoria w Wałbrzychu Na podstawie art. 18 ust 2 pkt 9 lit. h ustawy z dnia

Bardziej szczegółowo

OŚWIADCZENIE MAJĄTKOWE

OŚWIADCZENIE MAJĄTKOWE OŚWIADCZENIE MAJĄTKOWE wójta, zastępcy wójta, sekretarza gminy, skarbnika gminy, kierownika jednostki organizacyjnej gminy, osoby zarządzającej i członka organu zarządzającego gminną osobą prawną oraz

Bardziej szczegółowo

1. NAUCZANIE JĘZYKÓW NOWOŻYTNYCH (OBOWIĄZKOWYCH) W RAMACH PROGRAMU STUDIÓW STACJONARNYCH (CYKL A I B) I NIESTACJONARNYCH

1. NAUCZANIE JĘZYKÓW NOWOŻYTNYCH (OBOWIĄZKOWYCH) W RAMACH PROGRAMU STUDIÓW STACJONARNYCH (CYKL A I B) I NIESTACJONARNYCH 1 Szczegółowe przepisy wykonawcze na rok akadem. 2010/11 wprowadzające w życie Zarządzenie Rektora PWT we Wrocławiu w sprawie nauczania języków obcych na PWT we Wrocławiu z dnia 29 września 2009 r. 1.

Bardziej szczegółowo

STOWARZYSZENIE LOKALNA GRUPA DZIAŁANIA JURAJSKA KRAINA REGULAMIN ZARZĄDU. ROZDZIAŁ I Postanowienia ogólne

STOWARZYSZENIE LOKALNA GRUPA DZIAŁANIA JURAJSKA KRAINA REGULAMIN ZARZĄDU. ROZDZIAŁ I Postanowienia ogólne Załącznik do uchwały Walnego Zebrania Członków z dnia 28 grudnia 2015 roku STOWARZYSZENIE LOKALNA GRUPA DZIAŁANIA JURAJSKA KRAINA REGULAMIN ZARZĄDU ROZDZIAŁ I Postanowienia ogólne 1 1. Zarząd Stowarzyszenia

Bardziej szczegółowo

. Wiceprzewodniczący

. Wiceprzewodniczący Uchwała Nr 542/LVI/2014 Rady Miasta Ostrołęki z dnia 30 stycznia 2014 r. w sprawie przyjęcia Wieloletniego Programu Osłonowego w zakresie pomocy społecznej Pomoc w zakresie dożywiania w mieście Ostrołęka

Bardziej szczegółowo

WZÓR SKARGI EUROPEJSKI TRYBUNAŁ PRAW CZŁOWIEKA. Rada Europy. Strasburg, Francja SKARGA. na podstawie Artykułu 34 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka

WZÓR SKARGI EUROPEJSKI TRYBUNAŁ PRAW CZŁOWIEKA. Rada Europy. Strasburg, Francja SKARGA. na podstawie Artykułu 34 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka WZÓR SKARGI EUROPEJSKI TRYBUNAŁ PRAW CZŁOWIEKA Rada Europy Strasburg, Francja SKARGA na podstawie Artykułu 34 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka oraz Artykułu 45-47 Regulaminu Trybunału 1 Adres pocztowy

Bardziej szczegółowo

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia 2011 r.

ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia 2011 r. ROZPORZĄDZENIE MINISTRA EDUKACJI NARODOWEJ 1) z dnia 2011 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie bezpieczeństwa i higieny w publicznych i niepublicznych szkołach i placówkach Na podstawie art. 95a ustawy

Bardziej szczegółowo

Wprowadzam : REGULAMIN REKRUTACJI DZIECI DO PRZEDSZKOLA NR 14

Wprowadzam : REGULAMIN REKRUTACJI DZIECI DO PRZEDSZKOLA NR 14 ZARZĄDZENIE Nr 2/2016 z dnia 16 lutego 2016r DYREKTORA PRZEDSZKOLA Nr 14 W K O N I N I E W sprawie wprowadzenia REGULAMINU REKRUTACJI DZIECI DO PRZEDSZKOLA NR 14 IM KRASNALA HAŁABAŁY W KONINIE Podstawa

Bardziej szczegółowo

Rady Miejskiej Wodzisławia Śląskiego. w sprawie stypendiów dla osób zajmujących się twórczością artystyczną i upowszechnianiem kultury.

Rady Miejskiej Wodzisławia Śląskiego. w sprawie stypendiów dla osób zajmujących się twórczością artystyczną i upowszechnianiem kultury. identyfikator /6 Druk nr 114 UCHWAŁY NR... Rady Miejskiej Wodzisławia Śląskiego z dnia... w sprawie stypendiów dla osób zajmujących się twórczością Na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 9 i art. 18 ust. 1 ustawy

Bardziej szczegółowo

Wnioskodawcy. Warszawa, dnia 15 czerwca 2011 r.

Wnioskodawcy. Warszawa, dnia 15 czerwca 2011 r. Warszawa, dnia 15 czerwca 2011 r. My, niŝej podpisani radni składamy na ręce Przewodniczącego Rady Dzielnicy Białołęka wniosek o zwołanie nadzwyczajnej sesji Rady dzielnicy Białołęka. Jednocześnie wnioskujemy

Bardziej szczegółowo

DZISIAJ PRZEDSZKOLAKI JUTRO JUŻ PIERWSZAKI

DZISIAJ PRZEDSZKOLAKI JUTRO JUŻ PIERWSZAKI Publiczna Szkoła Podstawowa nr 14 im. A. Mickiewicza 45 720 Opole ul. Sz. Koszyka 21 tel./fax.: (077) 4743191 DZISIAJ PRZEDSZKOLAKI JUTRO JUŻ PIERWSZAKI program współpracy szkolno - przedszkolnej Magdalena

Bardziej szczegółowo

PROGRAM OPIEKI NAD ZWIERZĘTAMI BEZDOMNYMI ORAZ ZAPOBIEGANIA BEZDOMNOŚCI ZWIERZĄT NA TERENIE MIASTA JASTRZĘBIE-ZDRÓJ.

PROGRAM OPIEKI NAD ZWIERZĘTAMI BEZDOMNYMI ORAZ ZAPOBIEGANIA BEZDOMNOŚCI ZWIERZĄT NA TERENIE MIASTA JASTRZĘBIE-ZDRÓJ. Załącznik do uchwały nr Rady Miasta Jastrzębie-Zdrój z dnia... r. PROGRAM OPIEKI NAD ZWIERZĘTAMI BEZDOMNYMI ORAZ ZAPOBIEGANIA BEZDOMNOŚCI ZWIERZĄT NA TERENIE MIASTA JASTRZĘBIE-ZDRÓJ. WSTĘP. Zapewnienie

Bardziej szczegółowo

OGŁOSZENIE o zwołaniu Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia Spółki. Wawel S.A. z siedzibą w Krakowie

OGŁOSZENIE o zwołaniu Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia Spółki. Wawel S.A. z siedzibą w Krakowie OGŁOSZENIE o zwołaniu Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia Spółki Wawel S.A. z siedzibą w Krakowie Zarząd Wawel Spółki Akcyjnej z siedzibą w Krakowie, przy ul. Władysława Warneńczyka 14, wpisanej do Rejestru

Bardziej szczegółowo

Regulamin Zarządu Pogórzańskiego Stowarzyszenia Rozwoju

Regulamin Zarządu Pogórzańskiego Stowarzyszenia Rozwoju Regulamin Zarządu Pogórzańskiego Stowarzyszenia Rozwoju Art.1. 1. Zarząd Pogórzańskiego Stowarzyszenia Rozwoju, zwanego dalej Stowarzyszeniem, składa się z Prezesa, dwóch Wiceprezesów, Skarbnika, Sekretarza

Bardziej szczegółowo

Ujednolicenie zasad udzielania zwolnień z zajęć szkolnych w szkołach podstawowych i gimnazjach w Gminie Bergen (Bergensstandarden).

Ujednolicenie zasad udzielania zwolnień z zajęć szkolnych w szkołach podstawowych i gimnazjach w Gminie Bergen (Bergensstandarden). Przetłumaczono przez Biuro Tłumaczeń przy Gminie Bergen, strona 1/6 GMINA BERGEN Wydział Urzędu Miejskiego d/s Szkół i Przedszkoli OKÓLNIK Okólnik nr: 28/2013 Data: 25 września 2013 Numer sprawy: 201300138-28

Bardziej szczegółowo

Akcji Zima 2015 (okres ferii zimowych 16.02 1.03.2015 r.)

Akcji Zima 2015 (okres ferii zimowych 16.02 1.03.2015 r.) Akcji Zima 2015 (okres ferii zimowych 16.02 1.03.2015 r.) Wydział Sportu Urzędu Miasta Poznania przygotował bogatą ofertę zajęć sportowo-rekreacyjnych dla dzieci i młodzieży pozostających w Poznaniu w

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN RADY RODZICÓW SZKOŁY PODSTAWOWEJ nr 3 im. Kornela Makuszyńskiego we WŁADYSŁAWOWIE

REGULAMIN RADY RODZICÓW SZKOŁY PODSTAWOWEJ nr 3 im. Kornela Makuszyńskiego we WŁADYSŁAWOWIE REGULAMIN RADY RODZICÓW SZKOŁY PODSTAWOWEJ nr 3 im. Kornela Makuszyńskiego we WŁADYSŁAWOWIE Rozdział I Postanowienia ogólne Rada Rodziców, zwana dalej Radą, działa na podstawie ustawy o systemie oświaty,

Bardziej szczegółowo

Druhno druŝynowa! Druhu druŝynowy!

Druhno druŝynowa! Druhu druŝynowy! Druhno druŝynowa! Druhu druŝynowy! Oddaję w Twoje ręce krótki poradnik, dotyczący zagadnień, związanych z bezpieczeństwem podczas wycieczek pieszych. Jest to podręczny zbiór zasad, obowiązujących podczas

Bardziej szczegółowo

Wójt Gminy Bobrowniki ul. Nieszawska 10 87-617 Bobrowniki WNIOSEK O PRZYZNANIE STYPENDIUM SZKOLNEGO W ROKU SZKOLNYM 2010/2011

Wójt Gminy Bobrowniki ul. Nieszawska 10 87-617 Bobrowniki WNIOSEK O PRZYZNANIE STYPENDIUM SZKOLNEGO W ROKU SZKOLNYM 2010/2011 Nr wniosku.../... Bobrowniki, dnia... Wójt Gminy Bobrowniki ul. Nieszawska 10 87-617 Bobrowniki WNIOSEK O PRZYZNANIE STYPENDIUM SZKOLNEGO W ROKU SZKOLNYM 2010/2011 1. Dane osobowe WNIOSKODAWCY Nazwisko

Bardziej szczegółowo

Analiza zasadności umieszczania nieletnich w młodzieżowych ośrodkach wychowawczych i młodzieżowych ośrodkach socjoterapii uwarunkowania prawne w

Analiza zasadności umieszczania nieletnich w młodzieżowych ośrodkach wychowawczych i młodzieżowych ośrodkach socjoterapii uwarunkowania prawne w Analiza zasadności umieszczania nieletnich w młodzieżowych ośrodkach wychowawczych i młodzieżowych ośrodkach socjoterapii uwarunkowania prawne w kontekście realiów kierowania i umieszczania nieletnich

Bardziej szczegółowo

BADANIE UMIEJĘTNOŚCI UCZNIÓW W TRZECIEJ KLASIE GIMNAZJUM CZĘŚĆ MATEMATYCZNO-PRZYRODNICZA

BADANIE UMIEJĘTNOŚCI UCZNIÓW W TRZECIEJ KLASIE GIMNAZJUM CZĘŚĆ MATEMATYCZNO-PRZYRODNICZA BADANIE UMIEJĘTNOŚCI UCZNIÓW W TRZECIEJ KLASIE GIMNAZJUM CZĘŚĆ MATEMATYCZNO-RZYRODNICZA MATEMATYKA TEST 4 Zadanie 1 Dane są punkty A = ( 1, 1) oraz B = (3, 2). Jaką długość ma odcinek AB? Wybierz odpowiedź

Bardziej szczegółowo

Na podstawie art.4 ust.1 i art.20 lit. l) Statutu Walne Zebranie Stowarzyszenia uchwala niniejszy Regulamin Zarządu.

Na podstawie art.4 ust.1 i art.20 lit. l) Statutu Walne Zebranie Stowarzyszenia uchwala niniejszy Regulamin Zarządu. Na podstawie art.4 ust.1 i art.20 lit. l) Statutu Walne Zebranie Stowarzyszenia uchwala niniejszy Regulamin Zarządu Regulamin Zarządu Stowarzyszenia Przyjazna Dolina Raby Art.1. 1. Zarząd Stowarzyszenia

Bardziej szczegółowo

Biegi dla dzieci i młodzieży w ramach 2 Zambrowskiego Biegu Ulicznego

Biegi dla dzieci i młodzieży w ramach 2 Zambrowskiego Biegu Ulicznego REGULAMIN Biegi dla dzieci i młodzieży w ramach 2 Zambrowskiego Biegu Ulicznego 1 maja 2016 roku ORGANIZATOR Organizatorem imprezy Biegi dla dzieci w ramach 2 Zambrowskiego Biegu Ulicznego, zwanej dalej

Bardziej szczegółowo

Regulamin przyznawania oraz zasady odpłatności za miejsce w domach studenckich Akademii Wychowania Fizycznego im. Bronisława Czecha w Krakowie

Regulamin przyznawania oraz zasady odpłatności za miejsce w domach studenckich Akademii Wychowania Fizycznego im. Bronisława Czecha w Krakowie Załącznik nr 1 do Zarządzenia nr 14/2012 z dnia 2 kwietnia 2012 roku. Regulamin przyznawania oraz zasady odpłatności za miejsce w domach studenckich Akademii Wychowania Fizycznego im. Bronisława Czecha

Bardziej szczegółowo

PRZYJĘCIE NA LECZENIE DO SZPITALA

PRZYJĘCIE NA LECZENIE DO SZPITALA PRZYJĘCIE NA LECZENIE DO SZPITALA (Część 3 Ustawy o zdrowiu psychicznym z 1983 roku [Mental Health Act 1983]) 1. Imię i nazwisko pacjenta 2. Imię i nazwisko osoby sprawującej opiekę nad pacjentem ( lekarz

Bardziej szczegółowo

OŚWIADCZENIE MAJĄTKOWE. Skwierzyna. (miejscowość) CZĘŚĆ A. (miejsce zatrudnienia, stanowisko lub funkcja)

OŚWIADCZENIE MAJĄTKOWE. Skwierzyna. (miejscowość) CZĘŚĆ A. (miejsce zatrudnienia, stanowisko lub funkcja) WPŁYNĘŁO URZĄD MIEJSKI WSKWIERZYNIE OŚWIADCZENIE MAJĄTKOWE 2S, KW!. 2013...., Ilość zalącznlk6w. -+ł-_ wlijta, rliastępeyw9jta, sel{retarlja ghliby, slffirhhika ghliby, IdMftI]iMIljMt1;~.," gmilłlłą osobą

Bardziej szczegółowo

Zobacz to na własne oczy. Przyszłość już tu jest dzięki rozwiązaniu Cisco TelePresence.

Zobacz to na własne oczy. Przyszłość już tu jest dzięki rozwiązaniu Cisco TelePresence. Informacje dla kadry zarządzającej Zobacz to na własne oczy. Przyszłość już tu jest dzięki rozwiązaniu Cisco TelePresence. 2010 Cisco i/lub firmy powiązane. Wszelkie prawa zastrzeżone. Ten dokument zawiera

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR LXI/797/14 RADY MIEJSKIEJ W SŁUPSKU. z dnia 29 października 2014 r.

UCHWAŁA NR LXI/797/14 RADY MIEJSKIEJ W SŁUPSKU. z dnia 29 października 2014 r. UCHWAŁA NR LXI/797/14 RADY MIEJSKIEJ W SŁUPSKU z dnia 29 października 2014 r. w sprawie określenia szczegółowych warunków udzielania pomocy materialnej o charakterze motywacyjnym dla uczniów będących stałymi

Bardziej szczegółowo

Wniosek o ustalenie warunków zabudowy

Wniosek o ustalenie warunków zabudowy Wniosek o ustalenie warunków zabudowy Informacje ogólne Kiedy potrzebna jest decyzja Osoba, która składa wniosek o pozwolenie na budowę, nie musi mieć decyzji o warunkach zabudowy terenu, pod warunkiem

Bardziej szczegółowo

...Lubartów, dnia..23.04.2015 r. (miejscowość)

...Lubartów, dnia..23.04.2015 r. (miejscowość) OŚWIADCZENIE MAJĄTKOWE wejta, zastępey wejta, sekretarza gminy, slmrbnika gminy, kierownilm jednostld organizaeyjnej gminy, osoby zarządzająeej i ezłonlm organu zarządzająeego gminną osobą prawną oraz

Bardziej szczegółowo

Protokół z 05.03.2010r. z posiedzenia Zarządu Stowarzyszenia Absolwentów i Przyjaciół III Liceum Ogólnokształcącego im. Mikołaja Kopernika w Olsztynie

Protokół z 05.03.2010r. z posiedzenia Zarządu Stowarzyszenia Absolwentów i Przyjaciół III Liceum Ogólnokształcącego im. Mikołaja Kopernika w Olsztynie Protokół z 05.03.2010r. z posiedzenia W posiedzeniu udział wzięli następujący członkowie Zarządu: Andrzej Kurowski, Barbara Powązka, Alicja Bogdanowicz, zgodnie z listą obecności załącznik. Zebranie otworzył

Bardziej szczegółowo

STATUT ZESPOŁU SZKÓŁ W MIĘKINI

STATUT ZESPOŁU SZKÓŁ W MIĘKINI STATUT ZESPOŁU SZKÓŁ W MIĘKINI 1 UWAGI OGÓLNE 1 Zespół Szkół w Miękini powołany został przez Radę Gminy Miękinia Uchwałą nr XX/149/04 Rady Gminy w Miękini z dnia 25 maja 2004r. w sprawie utworzenia Zespołu

Bardziej szczegółowo

Regulamin Pracy Rady Seniorów Miasta Konina

Regulamin Pracy Rady Seniorów Miasta Konina Załącznik do Zarządzenia Nr 72/2011 Prezydenta Miasta Konina z dnia 3 listopada2011 r. Regulamin Pracy Rady Seniorów Miasta Konina Rozdział 1 Postanowienia ogólne 1 1. Rada Seniorów Miasta Konina, zwaną

Bardziej szczegółowo

DE-WZP.261.11.2015.JJ.3 Warszawa, 2015-06-15

DE-WZP.261.11.2015.JJ.3 Warszawa, 2015-06-15 DE-WZP.261.11.2015.JJ.3 Warszawa, 2015-06-15 Wykonawcy ubiegający się o udzielenie zamówienia Dotyczy: postępowania prowadzonego w trybie przetargu nieograniczonego na Usługę druku książek, nr postępowania

Bardziej szczegółowo

PROJEKT EDUKACYJNY BEZPIECZNY PRZEDSZKOLAK

PROJEKT EDUKACYJNY BEZPIECZNY PRZEDSZKOLAK PROJEKT EDUKACYJNY BEZPIECZNY PRZEDSZKOLAK Opracowały: Katarzyna Szpulecka Anna Wróblewska Gębice 2015 PRIORYTET: WSPÓLNIE PRZESTRZEGAMY ZASAD BEZPIECZEŃSTWA NA TERENIE PRZEDSZKOLA I POZA NIM, ZE SZCZEGÓLNYM

Bardziej szczegółowo