FOT. BUCHACAON/FOTOLIA.COM ETYKA W BIZNESIE DODATEK DOFINANSOWANY PRZEZ NARODOWY BANK POLSKI

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "FOT. BUCHACAON/FOTOLIA.COM ETYKA W BIZNESIE DODATEK DOFINANSOWANY PRZEZ NARODOWY BANK POLSKI"

Transkrypt

1 FOT. BUCHACAON/FOTOLIA.COM ETYKA W BIZNESIE DODATEK DOFINANSOWANY PRZEZ NARODOWY BANK POLSKI 087_NW_47.indd :42

2 CZY KAPITALIZM JEST ETYCZNY? Wolny rynek to zaufanie Kapitalizm wolnorynkowy nie jest moralny ani niemoralny. Jest wydajny. Właśnie dlatego wybrała go większość narodów. A nie dlatego, że uznano go za sprawiedliwą formę organizacji gospodarki mówi francuski filozof i publicysta GUY SORMAN. ROZMAWIA SEBASTIAN STODOLAK NEWSWEEK: Chciwość jest dobra mówiło się przed kryzysem. Już wiadomo, że nie jest. Niektórzy idą dalej: kapitalizm jest nieetyczny. Jest? GUY SORMAN: Nie. To niedopuszczalne uproszczenie. Przez ostatnie 30 lat, gdy gospodarka rosła, wszyscy bezmyślnie uznali wolny rynek za system idealny. Przyszedł kryzys i nagle równie bezmyślnie zaczęli skandować, że kapitalizm jest niemoralny i niesprawiedliwy. W obu wypadkach to pójście na intelektualną łatwiznę. Michael Sandel, guru ruchu oburzonych, profesor filozofii z Harvardu trudno mu zarzucać intelektualną łatwiznę twierdzi, że rynek niszczy relacje międzyludzkie. Czytałem Sandela. Zgadzam się z nim, gdy mówi, że z etycznych względów powinny istnieć wartości, produkty i usługi funkcjonujące poza mechanizmem rynkowym. To prawda, że urynkowienie wszystkiego szkodzi demokracji, bo gdy wszystko jest determinowane przez pieniądze, nie ma miejsca na wolność i równość. Rynek nie jest rozwiązaniem dla wszystkich problemów ludzkości i mówię to z pozycji klasycznego liberała. Ale, ogólnie rzecz biorąc, wizja świata, którą oferuje Sandel, nie podoba mi się. On jest zwolennikiem systemu autorytarnego. Chce być jak król filozof. Król filozof? Podobnie jak większość naukowców z Harvardu chciałby świata, w którym to oni dyktowaliby, co jest dobre, a co złe. Tak jak król filozof z Państwa Platona. Sandel chciałby na przykład dyktować, gdzie wolno dopuścić działanie rynku, a gdzie nie. A skąd przepraszam czerpie tę wiedzę? To, czy rynek jest pożądany w danych dziedzinach życia, trzeba sprawdzać eksperymentalnie. Niczego nie należy zakładać z góry. Jeśli ktoś uważa, że rynek jest niemoralny, nie pozwoli na takie eksperymenty. Jeśli ktoś tak uważa, nie rozumie natury kapitalizmu. Kapitalizm wolnorynkowy nie jest moralny ani niemoralny. Jest wydajny. Efektywny. Właśnie dlatego został wybrany przez większość narodów świata, że jak żaden inny system polepsza standard życia, a nie dlatego że ludzie uważają go za sprawiedliwą, etyczną formę organizacji gospodarki. Innymi słowy, wolny rynek tworzy bogactwo. Ale nie tylko. Jest także fundamentem funkcjonowania moralnego społeczeństwa. Dlaczego? Bo nie jest oparty na przymusie jak socjalizm, ale na zaufaniu. 99 proc. transakcji, których codziennie dokonujemy kupując chleb w spożywczym czy wołowinę w mięsnym opiera się na zaufa- niu. Nie podpisujemy przecież za każdym razem kontraktów, żeby się upewnić, że mięso i chleb będą w porządku, prawda? Zaufanie społeczne, które rynek produkuje i wzmacnia, jest właśnie podstawą zachowań etycznych. W systemach socjalistycznych czy w interwencjonizmie nie ma zaufania. Ludzie są w stanie nieustannej wojny ze sobą. Walczą o każdy okruch, który rzuci im władza. W systemie wolnorynkowym wielorakość wyboru, bogactwo zapewniają ludziom pokojową współpracę. Ale system kapitalistyczny według krytyków kumuluje to bogactwo w rękach wąskiej grupy ludzi. Słynnego jednego procenta. A to już inne zagadnienie podział bogactwa wytworzonego przez wolny rynek. To już zależy od decyzji obywateli i wybranego przez nich rządu czy dochody zachowają dla siebie, oddadzą państwu w podatkach do dalszej redystrybucji, czy sąsiadom w postaci jałmużny. Debata o moralnej stronie wykorzystania bogactwa to nie jest debata o wolnym rynku. Jest jeszcze jedna rzecz, której Sandel nie rozumie. Zamieniam się w słuch. Wolny rynek jest systemem ewoluującym, otwartym. Zestaw reguł, według których funkcjonuje, zmienia się, jest zależny od okoliczności historycznych, nawet od położenia geograficznego. Praca dzieci na przykład. Wciąż praktykowana w biedniejszych krajach. Właśnie tego nie rozumieją jej krytycy: w Europie czy USA to anachronizm, praca dzieci nie spełnia już żadnej funkcji, została więc uznana za niemoralną. W krajach biednych zaś jest konieczna dla rodzin, które dzięki temu żyją lepiej. Nie możemy zachodniego zestawu reguł wymuszać na innych. Musimy poczekać, aż tamte społeczeństwa także się wzbogacą. Gdybyśmy uznali, że istnieje pakiet obiektywnych zasad dla każdego społeczeństwa, weszlibyśmy na drogę moralnego totalitaryzmu jak w wiekach średnich. Tymczasem prawdziwy wolny rynek to konkurencja nie tylko w dziedzinie towaru i usług, lecz także światopoglądów. Dodatkowo rynek dopuszcza samokrytykę i rewizję, a wszelki postęp w każdej dziedzinie jest pochodną zdolności do samokrytyki, zmiany. Dlatego nie rozumiem na przykład, o co chodzi DODATEK DOFINANSOWANY PRZEZ NARODOWY BANK POLSKI _NW_47.indd :43

3 CZY KAPITALIZM JEST ETYCZNY? George owi Sorosowi, gdy mówi o fundamentalizmie rynkowym. Rynek nie może być z zasady fundamentalistyczny, bo jest z natury antyideologiczny. Jest procesem ścierania się idei. W swej książce Rok Koguta bardzo krytycznie pisze pan o Chinach, a przecież ten kraju to wzór kapitalizmu! Nie daje im pan szansy na wypróbowanie swojego podejścia do tego systemu? Guy Sorman: Nie znoszę widoku polityków i biznesmenów podających sobie ręce. Ta koalicja niszczy podstawę systemu wolnorynkowego rządy prawa Ależ w Chinach nie ma kapitalizmu! Tam jest wynaturzony kapitalizm kolesiów, w którym biznes jest w 100 proc. zależny od łaski partii komunistycznej. Żeby założyć firmę, nawet małą, trzeba mieć błogosławieństwo partyjniaków. Tam wolny rynek się racjonuje, korzysta wybiórczo z elementów tego systemu. Nie bez powodu chiński system określa się mianem konsensusu pekińskiego. Stąd obecny w Chinach wyzysk ludu przez władzę. Tak naprawdę na świecie teraz nie istnieje już opozycja: socjalizm wolny rynek. Teraz ściera się ze sobą wolny rynek z kapitalizmem kolesiów. FOT. WOJCIECH GRZĘDZIŃSKI/NEWSPIX.PL Mówi pan o konsensusie pekińskim w opozycji do waszyngtońskiego, czyli kapitalizmu w wydaniu zachodnim. Czy nie uważa pan, że na naszych oczach powstaje nieetyczny kapitalizm w wymiarze globalnym? Po kryzysie tworzy się sojusz polityków, bankierów i biznesmenów. Wie pan, ja nigdy nie jeżdżę na szczyty w Davos, mimo że co roku otrzymuję zaproszenie. Nie znoszę widoku polityków i biznesmenów podających sobie ręce. Ta koalicja niszczy podstawę systemu wolnorynkowego rządy prawa. Twierdzą, że wymyślają lekarstwa dla świata, a w istocie lobbują za rozwiązaniami służącymi ich partykularnym interesom. W wolnym społeczeństwie każdy podpada pod te same reguły. Tymczasem dla bankierów czy świata wielkiej finansjery tworzy się wyjątki, przywileje. Widzimy to jak na dłoni w USA, gdzie bankierzy z Wall Street opłacają kampanie obu kandydatów na prezydenta, żeby utrzymać swoje monopole i uniknąć konkurencji. Chcą zakonserwować to, co było częściowo przyczyną kryzysu: brak transparentności, niepodleganie regułom rynku, ochronę przed odpowiedzialnością wobec akcjonariuszy i konsumentów. To jest złe i niszczy zaufanie do instytucji rynkowych. ^ _NW_47.indd :43

4 BOJKOT KONSUMENCKI Jak nie wylać pracy z PROTEST w chińskiej fabryce firmy Foxconn produkującej dla Apple telefony i tablety. Pracownicy skarżyli się na niepłacenie za nadgodziny i pracę w dni wolne Nikt nie zmusi korporacji do poprawy warunków pracy tak skutecznie, jak ich klienci z bogatych krajów. Nikt też łatwiej niż oni nie popada w tej kwestii w przesadę. MAREK RABIJ ajpierw skoczył jeden. Z tęsknoty za długo niewidzianą rodziną? Ze zmęczenia? A może po prostu miał problemy osobiste? Ale potem z dachu czteropiętrowego budynku rzucił się drugi. Wkrótce kolejny i następny. Gdy w połowie 2010 r. naliczono już 14 samobójców w fabrykach chińskiej firmy Foxconn, produkujących dla Apple telefony i tablety, sprawą zainteresował się świat. Okazało się, że doprowadzeni do ostateczności N pracownicy firmy w pożegnalnych listach skarżyli się na fatalne warunki pracy, brutalną presję menedżerów na wyniki oraz na głodowe pensje. W końcu do interwencji dojrzeli sami szefowie Foxconna. Rozdali pracownikom do podpisania... zobowiązania do zaniechania prób samobójczych w czasie pracy. Na ścianach budynków zamontowano siatki, które miały uniemożliwić fatalne skoki. Czytelny przekaz: róbcie sobie krzywdę, byle nie w godzinach pracy Temperatura wrzenia Steve Jobs często mawiał, że przeciętny konsument sam nie wie, czego chce, dopóki mu się tego nie pokaże. Tym razem jednak klienci dobitnie wyrazili swoją wolę. Na YouTube zaroiło się od dosadnych montaży o Apple tuczącym się na krzywdzie 14-letnich Chinek. Na Facebooku setki fanów firmy nagle nawoływało do bojkotu jej produktów. Ryzyko, że salony kultowego producenta rzeczywiście opustoszeją, było wprawdzie nikłe, ale marka koncernu mogła doznać uszczerbku. A przecież Apple to niemal wyłącznie marka, bo od dawna nie ma własnych fabryk. Dlatego prezes Cook, który pod rządami Jobsa odpowiadał właśnie za organizację produkcji za granicą, przyznał się do grzechu zaniedbania kontroli warunków pracy i pokornie obiecał klientom poprawę. Doświadczenia innych firm, które w podobnej sytuacji nie poszły z opinią publiczną na ugodę, pokazały, że na takim konflikcie traci się zwykle więcej, niż kosztowałoby dopasowanie się do oczekiwań konsumentów. Podobne rewolucje FOT. KIN CAEUNG/AP i na terenie firmy. Wybuchł skandal. Szef Apple, Steve Jobs, nie widział powodów do interwencji. Jak na fabryki, to naprawdę całkiem miłe miejsca z basenami, restauracjami i szpitalami wypalił zapytany o Foxconn. Dopiero kilkanaście miesięcy później, po kolejnej fali samobójstw (i po śmierci Jobsa), nowy szef Apple, Tim Cook, zlecił inspekcje w fabrykach produkujących iphone y i ipady. W dokumentacji Foxconnu inspektorzy doszukali się chronicznego zmuszania pracowników do pracy w dni wolne i niepłacenia za nadgodziny. Tydzień pracy niektórych robotników trwał ponad 60 godzin. Rezultaty inspekcji Apple opublikował wraz z czymś w rodzaju dekalogu dla wszystkich firm pragnących być podwykonawcą giganta z Cupertino. Maksymalnie 49-godzinny tydzień pracy (40 godzin pracy plus 9 nadgodzin) to najważniejsze z nich. DODATEK DOFINANSOWANY PRZEZ NARODOWY BANK POLSKI _NW_47.indd :44

5 BOJKOT KONSUMENCKI etyką wywołują i nakręcają grupki najbardziej świadomych i zorganizowanych klientów. Przeciętny konsument w krajach rozwiniętych ma w nosie warunki, w jakich powstają jego ulubione ciuchy czy gadżety. Na świecie jak ze smutkiem konstatują autorzy ostatniego dorocznego raportu organizacji Fair Labour Association, walczącej z wyzyskiem pracowników ok. 3 mld ludzi walczy o fizyczne przetrwanie za mniej niż dwa dolary dziennie i są gotowi podjąć się każdej pracy w każdych warunkach. Druga bogatsza połowa w tym samym czasie myśli o tym, by jak najszybciej i jak najtaniej kupić kolejny gadżet. Sytuację komplikuje geografia. Siła nabywcza światowej gospodarki nadal mieszka głównie w USA i w Europie, jednak moce produkcyjne przeniosły się na Daleki Wschód (oraz do paru krajów, takich jak Turcja i Honduras). Nieprawidłowościami w położonej po drugiej stronie kuli ziemskiej tajskiej czy birmańskiej wytwórni odzieżowej przeciętny klient amerykańskiej czy polskiej galerii handlowej zainteresuje się tylko wtedy, gdy ktoś mu o tym powie i odpowiednio go zmotywuje. Stworzyliśmy was zniszczymy was Nowojorski Bronks, rok Mike Gitelson, pracownik socjalny zajmujący się trudną młodzieżą, podczas spotkania z podopiecznymi wspomina, że buty firmy Nike, które kosztują w sklepie nawet 180 dolarów, produkują w Indonezji ludzie pracujący za dwa dolary dziennie. Gitelson próbuje wytłumaczyć w ten sposób źródła bezrobocia wśród słabo wykształconych Amerykanów, ale jego rozmówcom bardziej nie podoba się dysproporcja między kosztami produkcji butów a ceną w amerykańskim sklepie. Kilka dni później pod nowojorskim Nike Town, wielkim sklepem firmy, około 200 nastolatków rozsypuje kilkaset par zużytych butów w proteście przeciw koncernowi, który tuczy się na ich biedzie. Czarnoskóra nastolatka z Bronksu krzyczy do kamery jednej ze stacji telewizyjnych: Nike, we made you, we will brake you!, czyli: Nike, my cię stworzyliśmy, my cię zniszczymy. W centrali Nike robi się gorąco. Protest grupki dzieciaków z Bronksu zauważyły już największe media, a do dyskusji o produkcji odzieży na Dalekim Wschodzie włączają się także ekonomiści i socjologowie. Konsumenci zaczynają podzielać wściekłość nastolatków z Bronksu i współczuć ich indonezyjskim rówieśnikom zatrudnionym przy produkcji. Sprzedaż produktów Nike w ciągu kilku miesięcy zmniejsza się w USA o niemal 15 proc. 3 miliardy ludzi na świecie żyje za mniej niż dwa dolary dziennie i są gotowi podjąć się każdej pracy w każdych warunkach Kilka lat później sytuacja się powtarza. Tym razem amerykańskiemu gigantowi obrywa się w doborowym towarzystwie Adidasa, Reeboka oraz Levi Straussa, bo dla wszystkich tych marek pracowała tajska firma Bed and Bath Prestige Company. O firmie zrobiło się głośno, gdy ponad 300 zatrudnionych kobiet wszczęło strajk, żądając zaległych za kilka lat wstecz wypłat i nadgodzin na łączną sumę 400 tys. euro. Szwaczki opowiadały mediom, jak zmuszano je do ciężkiej pracy po godzinach, w trakcie choroby, a nawet w zaawansowanej ciąży. Pod naciskiem międzynarodowej opinii publicznej tajski rząd podjął interwencję. Kobiety dostały część zaległych pieniędzy, właściciele firmy surowe grzywny. W tym samym roku kilka organizacji broniących praw człowieka publikuje raport Nie jesteśmy maszynami, w którym wytykają Nike i Adidasowi, że zgoda na pracę nieletnich, nieludzkie wa- runki pracy i głodowe pensje w firmach szyjących dla nich odzież i buty to nie przykry wypadek przy pracy, ale strategia obu korporacji. Bojkot jest sexy Dziś ani Nike, ani Adidas nie mają takich problemów. To może znaczyć, że koncerny podeszły poważnie do zarzutów albo że uszczelniły dostęp do zakładów, w których powstają ich wyroby. Jednak inne firmy też starannie dbają, by nie znaleźć się pod pręgierzem opinii publicznej i z góry chwalą się społeczną odpowiedzialnością. Udane bojkoty konsumenckie, choć w gruncie rzeczy nieliczne, są na tyle medialne, by długo żyć w pamięci opinii publicznej. W Coca-Coli do dziś pamięta się konsumencki ostracyzm, jaki spadł dekadę temu za walkę ze związkami zawodowymi w Kolumbii. Koncernowi wydobywczemu Rio Tinto oberwało się za dyskryminowanie mongolskich inżynierów przy poszukiwaniach cennych złóż w tym kraju. W Polsce zszarganą opinię miała przez lata sieć Biedronka jako niemal synonim krwiożerczego pracodawcy. Firma nie doświadczyła bojkotu, bo zareagowała prewencyjnie, bojąc się reakcji konsumentów. Kto następny? Brytyjskie organizacje konsumenckie szacują, że odsetek Brytyjczyków, którzy przynajmniej raz zrezygnowali z zakupu produktu czy usługi w proteście przeciw postępowaniu firmy, wzrósł w ostatniej dekadzie z 44 do aż 64 proc. Bojkot w wielu środowiskach jest po prostu modny. Problem w tym, że z tą modą łatwo przesadzić. Kraje rozwinięte zwłaszcza Europa mają skłonność do postrzegania swego prawa i etyki pracy jako uniwersalnego wzorca. Czy nie jest przesadą oskarżanie o wyzysk pracodawcy płacącego dwa dolary dziennie w kraju, w którym marzeniem wielu ludzi jest jakakolwiek praca dająca szanse na przeżycie? Czy zatrudnienie nieletnich tam, gdzie alternatywą jest ulica i głód, zasługuje na identyczne potępienie jak w sytej Europie? Warto zadawać sobie takie pytania, myśląc o warunkach, w jakich powstają nasze ubrania, gadżety, obuwie. Inaczej łatwo popaść w paradoks podobny do tego, z którego doktorowi Faustowi zwierzał się Mefistofeles: pragnąc dobra, czynić zło. ^ _NW_47.indd :44

6 ETYKA PORTFELA PRZETWÓRNIA HERBATY Sorwathe Tea w Rwandzie. Jej produkty oznaczone są logo Fair Trade Moralność w cenie Jak pomóc najbiedniejszym tego świata? Samo pójście do sklepu może nie wystarczyć. Cała nadzieja w... Chińczykach. I prawach rynku. SEBASTIAN STODOLAK gnieszka i Borys Bińkowscy zawsze uwielbiali podróżować. Ale zamiast korzystać z ofert typu last minute i wygrzewać się na słońcu na plażach tureckich czy egipskich hoteli, woleli podróże prawdziwe. Nie chcieli podczas nich wypoczywać chcieli poznawać. Ameryka Południowa, Afryka z każdego wyjazdu Bińkowscy przywozili do Polski zakupione u miejscowych wytwórców produkty rękodzielnicze, np. rzeźby czy A hamaki. Znajomi chętnie kupowali. Nie byliśmy świadomi, że to, co robimy, jest bliskie idei Fair Trade, czyli sprawiedliwego handlu, którego celem jest poprawa losu ubogich producentów w krajach rozwijających się tłumaczy Borys Bińkowski. I dodaje trochę ideologicznie: Dzięki Fair Trade w kieszeni producenta zostaje więcej pieniędzy. Sprawiedliwy handel jest potrzebny dlatego, że lokalni pośrednicy korzystają z niewiedzy wytwórców i skupują towar za bezcen. Globalny rynek produktów Fair Trade jest już wart ok. 7 mld dolarów i rośnie w tempie kilkunastu procent rocznie. Do 2020 r. będzie wart ok. 25 mld dolarów. W Wielkiej Brytanii takich produktów sprzedaje się za ok. 2 mld dolarów rocznie. W Polsce daleko nam do tego, ale zainteresowanie nimi jest coraz większe można je kupić na stoiskach w supermarketach, w sklepach ekologicznych czy przez internet. Działają kawiarnie oferujące kawę i herbatę wyłącznie na bazie produktów Fair Trade, w tym Starbucks. Bińkowski w 2005 roku założył z żoną sklep internetowy SzczyptaSwiata.pl, w którym sprzedawali rękodzieło (m.in. maski, batiki, instrumenty), a potem spożywcze produkty Fair Trade. Oferowali herbaty, kawy oraz słodycze. Od września tego roku mają pierwszą polską markę Fair Trade Pizca del Mundo. Sprzeda- DODATEK DOFINANSOWANY PRZEZ NARODOWY BANK POLSKI _NW_47.indd :45

7 ETYKA PORTFELA GLOBALNY RYNEK produktów Fair Trade wart jest już ok. 7 mld dolarów FOT. ŁUKASZ SOKÓŁ/FORUM,DEANCYON/AP ją pod nią rozmaite kawy. Między innymi produkowaną w Etiopii kawę Koka. Mniej biedni 89 milionów Etiopczyków nie ma lekko. PKB na głowę mieszkańca to około tysiąca dolarów jakieś 20 razy mniej niż w Polsce. 29 proc. Etiopczyków żyje w skrajnej biedzie przeciętnie muszą przeżyć dzień za nie więcej niż 1,25 dolara, czyli trochę ponad 4 złote. Jednak niektórym Etiopczykom powodzi się lepiej, na przykład tym z południa kraju, skąd pochodzi kawa Koka. 22,7 tys. rolników i członków ich rodzin należy do którejś z 34 spółdzielni zrzeszonych w Unii Spółdzielni Farmerów Kawy Oromia. To największy producent kawy w Etiopii, który ma prawo używać logo Fair Trade. To logo ma obecnie prawo używać 991 organizacji producenckich w 66 krajach świata. Odpowiednie certyfikaty przyznają dwie pozarządowe organizacje non profit FLO i FLO-CERT. Nawiasem mówiąc, u początków ruch Fair Trade nie był tak zinstytucjonali _NW_47.indd 93 zowany. W latach 60. XX wieku zapoczątkowali go działacze przykościelnych organizacji dobroczynnych, głównie w Anglii. Jednak gdy ruch nabrał globalnych rozmiarów, potrzebne się stały takie formy organizacyjne, które zajmują się jego działaniem. W tych ramach ustalane są na przykład ceny minimalne, które rolnicy otrzymują za swoje produkty wyższe od ceny rynkowej. Uregulowano też zasady przyznawania corocznej premii. Zależy ona m.in. od ilości sprzedanych produktów i wydawana jest na wspólne potrzeby. Na przykład w spółdzielni Oromia dochody ze sprawiedliwego handlu pozwoliły zakupić dwie stacje myjące do ziaren kawy oraz ustanowić fundusz na naprawę maszyn używanych przy zbiorach, a w spółdzielni Kuapa Kokoo, produkującej kakao w Ghanie, pieniądze przeznaczono na budowę szkół. Organizacje ustaliły także podstawowe zasady, których muszą przestrzegać producenci, między innymi zabroniona jest praca dzieci i uprawy genetycznie modyfikowanej żywności. Produkty Fair Trade są w 100 proc. naturalne i ich wytwarzanie odbywa się w godnych warunkach. Jako sprzedawcy mamy gwarancję, że nikt nas nie oszukuje, bo w spółdzielniach organizacje certyfikujące regularnie przeprowadzają kontrole mówi Bińkowski. Nie jest jednak tak, że Fair Trade całkowicie eliminuje pośredników. To jest technicznie niemożliwe. Kawę z Etiopii czy Tanzanii sprowadzają dla nas firmy ze Słowacji i Austrii, a my ją od nich kupujemy. Szlachetność czy naiwność? Produkty Fair Trade bywają nawet dwa razy droższe niż ich zwykłe odpowiedniki. Jednak konsumenci rozumieją, z czego wynika wyższa cena, i są przekonani, że w ten sposób pomagają biednym zmniejszać ubóstwo. Badania wskazują, że już co trzeci Polak jest gotów płacić więcej za coś, co wyprodukowano etycznie. Tylko: czy to naprawdę działa? W krótkim okresie i na ograniczonym terenie mówi dr Małgorzata Grącik-Zajaczkowski, ekspert z warszawskiej Szkoły Głównej Handlowej :45

8 ETYKA PORTFELA PRODUKCJA wełny w przydomowym warsztacie w Królestwie Suazi (Afryka Płd.). Zyski z jej sprzedaży dzielone są równo między pracowników Dlaczego? W dłuższej perspektywie cena gwarantowana działa negatywnie, bo producenci nie muszą ze sobą konkurować, skoro i tak każdy dostaje to samo. Jakość można utrzymywać więc tylko odgórną kontrolą. To jest znacznie mniej wydajny sposób tłumaczy dr Grącik-Zajaczkowski. Dodatkowo z nadwyżki, którą konsumenci płacą za produkty, nie wszystko trafia do producentów. To prawda. Nikt nie da nam gwarancji, że jeśli za czekoladę Fair Trade zapłacimy o 5 zł więcej niż za zwykłą, to te dodatkowe 5 zł dostanie jej producent z Wybrzeża Kości Słoniowej. Instytut Adama Smitha z Wielkiej Brytanii twierdzi, że jedynie 10 proc. nadwyżki trafia do producentów. Reszta jest pożerana przez podatki, koszty transportu, marże sklepów, a także... koszty zdobycia i utrzymania certyfikatów Fair Trade. To nie koniec wątpliwości wobec idei sprawiedliwego handlu. Podnoszony jest też argument, że rygorystyczne normy ekologiczne narzucane producentom i nacisk na utrzymanie zatrudnienia konserwują w biednych krajach anachroniczne rolnictwo. Utrudnia to wprowadzenie optymalnego podziału pracy, podstawowego źródła bogactwa. Subsydiując farmerów, tworzymy zoo przekonuje prof. Michael Munger z amerykańskiego Duke University, specjalizujący się w ekonomii politycznej. Co jeszcze może zrobić konsument? Ze szczytnych względów kupować więcej kawy? To może uczyni farmerów bogatszymi, ale ktoś inny na tym zbiednieje, bo spadnie popyt na inne produkty. Może dobrym rozwiązaniem byłoby inwestowanie w akcje firm produkujących kawę? To napędzi przemysłowe przetwarzanie kawy, zwiększy zapotrzebowanie na surowiec, a tym samym więcej ludzi dostanie pracę rozważa Munger w jednym z wywiadów. Mimo wszelkich wątpliwości zainteresowanie produktami Fair Trade jest coraz większe. Chcemy wierzyć, że możemy konsumować etycznie. Sądzę, że efekty Fair Trade są w ogólnym rozrachunku korzystne. Otrzymałem grant badawczy z Narodowego Centrum Nauki i chcę sprawdzić, czy producentom rolnym, którzy działają w tym systemie, rzeczywiście żyje się lepiej. Pierwszym etapem badań jest wyjazd na badania terenowe do Ghany deklaruje Borys Bińkowski. Hipokryzja Zachodu Przez ostatnie 50 lat państwa Zachodu wydały na pomoc samej tylko Afryce prawie 900 mld dolarów. Ta pomoc niestety miała z reguły charakter doraźny albo była rozkradana przez lokalnych watażków i urzędników, którzy w teorii mieli pomóc w jej udzielaniu. Z drugiej strony, te same państwa podejmują działania, które ubogim krajom uniemożliwiają stanięcie na własnych nogach. Na przykład rolnictwo w Afryce czy Ameryce Południowej duszone jest subsydiami, którymi USA lub państwa Unii Europejskiej wspierają własnych farmerów. Przez ostatnie siedem lat sama Unia w ramach Wspólnej Polityki Rolnej wydała na ten cel ok. 60 mld euro. Do tego dochodzą rozmaite cła importowe. Na tę hipokryzję Zachodu zwraca uwagę m.in. laureat Nagrody Nobla z ekonomii Joseph Stiglitz. Rozwój gospodarczy Trzeciego Świata blokowany jest także przez brak odpowiedniej ochrony praw własności. Na stronach organizacji broniących praw człowieka roi się od raportów z bezprawnych przejęć gruntów czy domostw przez lokalne władze przekupione przez któryś z międzynarodowych koncernów. Jaką motywację do rozwoju własnego biznesu mogą mieć przedsiębiorcy z takich państw? Tak naprawdę jedyną pomocą, której efektywność można zmierzyć, jest ta oferowana krajom Trzeciego Świata przez przedsiębiorców filantropów i... Chińczyków. Richard Branson na przykład kupił 100 motorowerów, które rozdał w kenijskich wioskach. Zasada akcji była prosta: wybrany mieszkaniec wioski dostaje pożyczkę, kupuje motor, przechodzi szkolenie medyczne i przez pół tygodnia jeździ po okolicy, udzielając pomocy, a przez drugie pół prowadzi działalność gospodarczą, np. handel na targu. Z kolei Jeffrey Sachs, słynny autor wolnorynkowych reform w krajach postkomunistycznych, opracował projekt Wiosek Millennium, w którego ramach do biednych regionów wprowadza się najnowocześniejsze technologie. W kenijskiej wiosce Sauri udało się na przykład w ten sposób ograniczyć o 30 proc. śmiertelność niemowląt, podnieść poziom edukacji i czterokrotnie zwiększyć odsetek osób posiadających telefony komórkowe. A Chińczycy? Jak oni pomagają? Mimo woli. Są największym partnerem handlowym Afryki, gdzie inwestują miliardy dolarów. Dają po prostu pracę Afrykańczykom i uprzemysławiają kontynent. Być może więc jedyny sprawiedliwy handel to handel wolny i nastawiony na zysk. ^ FOT. STUART FOX/GETTY IMAGES/FPM _NW_47.indd :45

SPRAWIEDLIWY HANDEL. dla zaawansowanych. Kasia Szeniawska,15 marca 2008, Białobrzegi

SPRAWIEDLIWY HANDEL. dla zaawansowanych. Kasia Szeniawska,15 marca 2008, Białobrzegi SPRAWIEDLIWY HANDEL dla zaawansowanych Kasia Szeniawska,15 marca 2008, Białobrzegi OD CZEGO SIĘ ZACZĘŁO? znak certyfikacyjny FT powstał pod koniec lat 80-tych w Holandii Max Havelaar - twórca znaku odpowiedź

Bardziej szczegółowo

1/5. Dbamy o jakość produktów. Jak to działa? Gwarancja Satysfakcji. dlaczego? Newsletter dla Partnerów Handlowych Tesco

1/5. Dbamy o jakość produktów. Jak to działa? Gwarancja Satysfakcji. dlaczego? Newsletter dla Partnerów Handlowych Tesco Newsletter dla Partnerów Handlowych Tesco wydanie specjalne październik 2013 Gwarancja Satysfakcji Gwarancja Satysfakcji dlaczego? Jak to działa? Dbamy o jakość produktów 1/5 Redakcja Drodzy Czytelnicy!

Bardziej szczegółowo

Społeczna odpowiedzialność biznesu

Społeczna odpowiedzialność biznesu Akademia Młodego Ekonomisty Społeczna odpowiedzialność biznesu Prof. Halina Zboroń Prof. Piotr Banaszyk Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu 24 października 2013 r. Społeczna odpowiedzialność biznesu Biznes:

Bardziej szczegółowo

Polscy konsumenci a pochodzenie produktów. Raport z badań stowarzyszenia PEMI. Warszawa 2013.

Polscy konsumenci a pochodzenie produktów. Raport z badań stowarzyszenia PEMI. Warszawa 2013. Polscy konsumenci a pochodzenie produktów.. Spis treści Wstęp 3 1. Jak często sprawdzacie Państwo skład produktu na etykiecie? 4 2. Jak często sprawdzacie Państwo informację o kraju wytworzenia produktu

Bardziej szczegółowo

Deficyt publiczny - jak mu zaradzić piątek, 07 października 2011 20:10 - Poprawiony sobota, 19 kwietnia 2014 16:28

Deficyt publiczny - jak mu zaradzić piątek, 07 października 2011 20:10 - Poprawiony sobota, 19 kwietnia 2014 16:28 Z Olgierdem Bagniewskim*, szefem zespołu analityków niemieckiego instytutu East Stock Informationsdienste GmbH w Hamburgu, rozmawia Iwona Bartczak. I.B.: Brak równowagi finansów publicznych jest znanym

Bardziej szczegółowo

Społeczna odpowiedzialność

Społeczna odpowiedzialność ĆWICZENIE 14 wiedza o społeczeństwie Społeczna odpowiedzialność biznesu S 80 część opisowa Ćwiczenie to pokazuje drogę produkcji popularnych produktów oraz zachęca uczniów do zastanowienia się, jakie zagrożenia

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Akademia Młodego Ekonomisty Trendy na rynku nieruchomości Prof. Halina Zboroń. Przedsiębiorstwo społecznie odpowiedzialne Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu 5 maja 2016 r. Społeczna odpowiedzialność biznesu

Bardziej szczegółowo

Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy

Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy Globalny kryzys ekonomiczny Geneza, istota, perspektywy prof. dr hab. Piotr Banaszyk, prof. zw. UEP Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Wydział Gospodarki Międzynarodowej Agenda 1. Przyczyny globalnego

Bardziej szczegółowo

Etyka kompromisu. Zbigniew Szawarski Komitet Bioetyki przy Prezydium PAN Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego -PZH z.szawarski@uw.edu.

Etyka kompromisu. Zbigniew Szawarski Komitet Bioetyki przy Prezydium PAN Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego -PZH z.szawarski@uw.edu. Etyka kompromisu Zbigniew Szawarski Komitet Bioetyki przy Prezydium PAN Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego -PZH z.szawarski@uw.edu.pl 20.IX.2013 Struktura problemu Ład społeczny Konflikt Kompromis Ład

Bardziej szczegółowo

Jak mieć. zdrowie, czas. i pieniądze

Jak mieć. zdrowie, czas. i pieniądze Jak mieć zdrowie, czas i pieniądze Pewnie zastanawiasz się. O co chodzi? Jak można mieć zdrowie, czas i pieniądze? Zaraz poznasz sekret, jak niektórzy ludzie mają te trzy rzeczy naraz! Jest system, który

Bardziej szczegółowo

Na zakupy ze ściągą o przewodniku Dobre Zakupy

Na zakupy ze ściągą o przewodniku Dobre Zakupy Na zakupy ze ściągą o przewodniku Dobre Zakupy Związek Stowarzyszeń Polska Zielona Sieć ogólnopolska organizacja pożytku publicznego zrzeszająca organizacje ekologiczne działające w 10 województwach w

Bardziej szczegółowo

Fairtrade: Biznes dla Rozwoju

Fairtrade: Biznes dla Rozwoju Fairtrade: Biznes dla Rozwoju Fairtrade robi różnicę Nie każdy handel jest sprawiedliwy! Drobni rolnicy i pracownicy plantacji w krajach rozwijających się, znajdujący się na początku łańcucha produkcji,

Bardziej szczegółowo

Na czym polega odpowiedzialność firmy farmaceutycznej? Raport Społeczny. GlaxoSmithKline Pharmaceuticals

Na czym polega odpowiedzialność firmy farmaceutycznej? Raport Społeczny. GlaxoSmithKline Pharmaceuticals Na czym polega odpowiedzialność firmy farmaceutycznej? Raport Społeczny GlaxoSmithKline Pharmaceuticals 2009-2010 Jerzy Toczyski Prezes Zarządu GlaxoSmithKline Pharmaceuticals SA Od odpowiedzialności do

Bardziej szczegółowo

EMERYTURY KAPITAŁOWE WYPŁATY Z II FILARA

EMERYTURY KAPITAŁOWE WYPŁATY Z II FILARA EMERYTURY KAPITAŁOWE WYPŁATY Z II FILARA Emerytury indywidualne, renta rodzinna dla wdów i wdowców, waloryzacja według zysków takie emerytury kapitałowe proponuje rząd. Dlaczego? Dlatego, że taki system

Bardziej szczegółowo

Tendencje i uwarunkowania biznesu międzynarodowego

Tendencje i uwarunkowania biznesu międzynarodowego Tendencje i uwarunkowania biznesu międzynarodowego Dr Bogdan Buczkowski Katedra Wymiany Międzynarodowej Konferencja organizowana w ramach projektu Utworzenie nowych interdyscyplinarnych programów kształcenia

Bardziej szczegółowo

Zrównoważony rozwój przedsiębiorstw

Zrównoważony rozwój przedsiębiorstw Akademia Młodego Ekonomisty Społeczna odpowiedzialność biznesu Zrównoważony rozwój przedsiębiorstw Dr Halina Zboroń Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu 27 października 2011 r. Zrównoważony rozwój przedsiębiorstw

Bardziej szczegółowo

Sprawiedliwy Handel jako propozycja dla odpowiedzialnego biznesu

Sprawiedliwy Handel jako propozycja dla odpowiedzialnego biznesu Sprawiedliwy Handel jako propozycja dla odpowiedzialnego biznesu Wojciech Zięba Polskie Stowarzyszenie Sprawiedliwego Handlu Trzeci Świat i My Organizacja Pożytku Publicznego Certyfikowana Organizacja

Bardziej szczegółowo

Kampania Fair Trade Towns w Polsce. Tadeusz Makulski Koordynator kampanii FTT

Kampania Fair Trade Towns w Polsce. Tadeusz Makulski Koordynator kampanii FTT Kampania Fair Trade Towns w Polsce Tadeusz Makulski Koordynator kampanii FTT Katowice 1.04.2015 * Wprowadzenie do tematyki Fair Trade Czym jest Sprawiedliwy Handel? Światowy Ruch organizacji pozarządowych,

Bardziej szczegółowo

W 80 SMAKÓW Dookoła świata. handel. Czy jest potrzebny? Czy działa?

W 80 SMAKÓW Dookoła świata. handel. Czy jest potrzebny? Czy działa? Sprawiedliwy handel Czy jest potrzebny? Czy działa? Opisując sprawiedliwy handel (fair trade), często zadaję sobie pytanie, co jest w nim najistotniejsze? Pomoc biednym? Sprawiedliwość międzynarodowa?

Bardziej szczegółowo

Komercjalizacja nauki w Polsce i na świecie. Maciej Strzębicki

Komercjalizacja nauki w Polsce i na świecie. Maciej Strzębicki Komercjalizacja nauki w Polsce i na świecie Maciej Strzębicki Własna firma Inkubator przedsiębiorczości Kryzys Praca na uczelni Garaż VC/PE Wdrożona idea Innowacje Wydatki na badania i rozwój Komercjalizacja

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Rola marketingu we współczesnym świecie. Czym jest marketing? dr Mikołaj Pindelski

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy. Rola marketingu we współczesnym świecie. Czym jest marketing? dr Mikołaj Pindelski Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Rola marketingu we współczesnym świecie Czym jest marketing? dr Mikołaj Pindelski Szkoła Główna Handlowa w Warszawie 7. maja 2013 r. EKONOMICZNY UNIWERSYTET DZIECIĘCY

Bardziej szczegółowo

Kryzys i Zarządzanie ryzykiem

Kryzys i Zarządzanie ryzykiem Kryzys i Zarządzanie ryzykiem Piotr Banaszyk Katedra Logistyki Międzynarodowej Globalny kryzys ekonomiczny opinie Banku Światowego W 2013 r. gospodarka eurolandu pozostanie w recesji, kurcząc się o 0,1

Bardziej szczegółowo

PREZENTACJA RAPORTU Brudny Zysk. Jak korporacje, banki i fundusze inwestycyjne czerpią zyski z łamania praw człowieka.

PREZENTACJA RAPORTU Brudny Zysk. Jak korporacje, banki i fundusze inwestycyjne czerpią zyski z łamania praw człowieka. PREZENTACJA RAPORTU Brudny Zysk. Jak korporacje, banki i fundusze inwestycyjne czerpią zyski z łamania praw człowieka. Warszawa, 16.10.2013. Projekt jest współfinansowany w ramach programu polskiej współpracy

Bardziej szczegółowo

Kto i gdzie inwestuje 2015-07-14 14:22:15

Kto i gdzie inwestuje 2015-07-14 14:22:15 Kto i gdzie inwestuje 2015-07-14 14:22:15 2 Bezpośrednie inwestycje zagraniczne w Republice Południowej Afryki to przede wszystkim domena Brytyjczyków i Amerykanów. Coraz mocniejszą pozycję zdobywają Chiny.

Bardziej szczegółowo

JAK ŁATWO POLECAĆ FM INNYM? Prezentacja podstawowa

JAK ŁATWO POLECAĆ FM INNYM? Prezentacja podstawowa JAK ŁATWO POLECAĆ FM INNYM? Prezentacja podstawowa CZY ZNASZ WSZYSTKIE KORZYŚCI Z BYCIA W FM? MOŻESZ W ŁATWY SPOSÓB ZAOSZCZĘDZIĆ PIENIĄDZE I MIEĆ DOSTĘP DO WYSOKIEJ JAKOŚCI PRODUKTÓW! MOŻESZ W ŁATWY SPOSÓB

Bardziej szczegółowo

wymienia zagrożenia ekologiczne i społeczne związane z etapami produkcji i konsumpcji,

wymienia zagrożenia ekologiczne i społeczne związane z etapami produkcji i konsumpcji, Kurs internetowy Edukacja globalna z klasą Materiał pomocniczy do modułu 1. Tytuł: Społeczna odpowiedzialność biznesu Opis: Ćwiczenie pokazuje drogę produkcji popularnych produktów oraz zachęca uczniów

Bardziej szczegółowo

Co Polacy kupują w Internecie? Raport Money.pl i ecard S.A. Autor: Marta Smaga, Money.pl m.smaga@money.pl

Co Polacy kupują w Internecie? Raport Money.pl i ecard S.A. Autor: Marta Smaga, Money.pl m.smaga@money.pl Co Polacy kupują w Internecie? Raport Money.pl i ecard S.A. Autor: Marta Smaga, Money.pl m.smaga@money.pl Wrocław, luty 2008 W 2007 roku juŝ 42 proc. internautów robiło zakupy w sklepach internetowych,

Bardziej szczegółowo

Szkoła austriacka w ekonomii

Szkoła austriacka w ekonomii Szkoła austriacka w ekonomii Ekonomia głównego nurtu a ekonomia heterodoksyjna (instytucjonalizm, szkoła historyczna itp.) Istnieje od końca XIX wieku do dziś Założyciel Carl Menger (1840-1921) Ważni przedstawiciele:

Bardziej szczegółowo

Polityka społeczna. (na podstawie Wikipedii) Opracował(a): Imię i nazwisko studenta

Polityka społeczna. (na podstawie Wikipedii) Opracował(a): Imię i nazwisko studenta Polityka społeczna (na podstawie Wikipedii) Opracował(a): Imię i nazwisko studenta Spis treści 1Wstęp...3 2Cele polityki społecznej...3 3Etapy rozwoju politechniki społecznej...4 3.α Od prawa ubogich do

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Rozdział I ELEMENTARNE POJĘCIA I PRZEDMIOT EKONOMII

Spis treści. Rozdział I ELEMENTARNE POJĘCIA I PRZEDMIOT EKONOMII Spis treści Rozdział I ELEMENTARNE POJĘCIA I PRZEDMIOT EKONOMII Wstępne określenie przedmiotu ekonomii 7 Ekonomia a inne nauki 9 Potrzeby ludzkie, produkcja i praca, środki produkcji i środki konsumpcji,

Bardziej szczegółowo

Rozmowa ze sklepem przez telefon

Rozmowa ze sklepem przez telefon Rozmowa ze sklepem przez telefon - Proszę Pana, chciałam Panu zaproponować opłacalny interes. - Tak, słucham, o co chodzi? - Dzwonię w imieniu portalu internetowego AmigoBONUS. Pan ma sklep, prawda? Chciałam

Bardziej szczegółowo

Kto pomoże dziadkom, czyli historia systemów emerytalnych. Autor: Artur Brzeziński

Kto pomoże dziadkom, czyli historia systemów emerytalnych. Autor: Artur Brzeziński Kto pomoże dziadkom, czyli historia systemów emerytalnych Autor: Artur Brzeziński Skrócony opis lekcji Uczniowie poznają wybrane fakty z historii emerytur, przeanalizują dwa podstawowe systemy emerytalne

Bardziej szczegółowo

Analiza handlu zagranicznego i rynku wymiany walut w Polsce

Analiza handlu zagranicznego i rynku wymiany walut w Polsce Analiza handlu zagranicznego i rynku wymiany walut w Polsce NA PRZYKŁADZIE WYMIANY WALUT ONLINE SAMIR TOPKA- WALUTUJ.PL 09.04.2015 Pozytywna afirmacja Umiem wymyślić produkt, który będzie się sprzedawał

Bardziej szczegółowo

Ekonomia. zasady prowadzenia gospodarstwa domowego. Oikos dom Nomos prawo

Ekonomia. zasady prowadzenia gospodarstwa domowego. Oikos dom Nomos prawo Oikos dom Nomos prawo Ekonomia zasady prowadzenia gospodarstwa domowego EKONOMIA jest nauką o tym, jak jednostki i całe społeczeństwa decydują o wykorzystaniu rzadkich zasobów które mogą mieć także inne,

Bardziej szczegółowo

Badania Marketingowe. Kalina Grzesiuk

Badania Marketingowe. Kalina Grzesiuk Badania Marketingowe Kalina Grzesiuk definicja Badania marketingowe systematyczny i obiektywny proces gromadzenia, przetwarzania oraz prezentacji informacji na potrzeby podejmowania decyzji marketingowych.

Bardziej szczegółowo

Usługi dystrybucyjne FMCG

Usługi dystrybucyjne FMCG Usługi dystrybucyjne FMCG 1990 powstaje firma handlowa Mister w Tychach 1992 rozpoczynamy współpracę z firmą Procter&Gamble jako jedna z 650 polskich hurtowni 1993 25 firm zostaje regionalnymi dystrybutorami

Bardziej szczegółowo

Od juniora do seniora Program Edukacji Ekonomicznej

Od juniora do seniora Program Edukacji Ekonomicznej Od juniora do seniora Program Edukacji Ekonomicznej Roman Pomianowski Program realizowany jest przy wsparciu Czym jest edukacja ekonomiczna (EE) Znaczenie umiejętności odraczania nagrody Dziecko klientem

Bardziej szczegółowo

Outsourcing usług logistycznych komu się to opłaca?

Outsourcing usług logistycznych komu się to opłaca? Outsourcing usług logistycznych komu się to opłaca? Jeśli jest coś, czego nie potrafimy zrobić wydajniej, taniej i lepiej niż konkurenci, nie ma sensu, żebyśmy to robili i powinniśmy zatrudnić do wykonania

Bardziej szczegółowo

Współczesne problemy rozwojowe Kenii

Współczesne problemy rozwojowe Kenii Warszawa, listopad 2006 Natalia Ćwik Współczesne problemy rozwojowe Kenii Scenariusz zajęć z edukacji globalnej dla szkół ponadgimnazjalnych Informacje o scenariuszu: Pojęcie rozwoju gospodarczego i związane

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty. Społeczna odpowiedzialność biznesu. Przedsiębiorstwo społecznie odpowiedzialne. Przedsiębiorstwo

Akademia Młodego Ekonomisty. Społeczna odpowiedzialność biznesu. Przedsiębiorstwo społecznie odpowiedzialne. Przedsiębiorstwo Akademia Młodego Ekonomisty Społeczna odpowiedzialność biznesu Przedsiębiorstwo społecznie odpowiedzialne Edyta Polkowska Uniwersytet w Białymstoku 7 listopada 2013 r. Przedsiębiorstwo Podmiot gospodarczy

Bardziej szczegółowo

Rachunkowość zarządcza

Rachunkowość zarządcza Rachunkowość zarządcza Dorota Kuchta www.ioz.pwr.wroc.pl/pracownicy/kuchta/dydaktyka.htm 1 Podstawowa literatura Gabrusewicz W., Kamela-Sowińska A., Poetschke H., Rachunkowość zarządcza, PWE, Warszawa

Bardziej szczegółowo

10 rzeczy, którymi Steve Jobs zmienił świat Link

10 rzeczy, którymi Steve Jobs zmienił świat Link Strona 1 z 10 10 rzeczy, którymi Steve Jobs zmienił świat Link Steve Jobs 5 października zmarł lider Apple, jeden z największych wizjonerów branży technologicznej. Przypominamy dlaczego Steve Jobs uważany

Bardziej szczegółowo

Warunki eksportu do Chin Wybór produktu eksportowego. Ograniczenia importowe w Chinach. Znalezienie partnera. Negocjacje cenowe.

Warunki eksportu do Chin Wybór produktu eksportowego. Ograniczenia importowe w Chinach. Znalezienie partnera. Negocjacje cenowe. Warunki eksportu do Chin Wybór produktu eksportowego. Ograniczenia importowe w Chinach. Znalezienie partnera. Negocjacje cenowe. Dlaczego eksport do Chin? Gdy jesteś w Chinach i widzisz ogromne zmiany

Bardziej szczegółowo

USTALENIE SYSTEMU WYNAGRODZEŃ

USTALENIE SYSTEMU WYNAGRODZEŃ USTALENIE SYSTEMU WYNAGRODZEŃ Administracja systemu wynagrodzeń jest ważnym elementem prowadzenia biznesu. Gdy mamy działający formalny system płac, pomaga to w kontrolowaniu kosztów personelu, podnosi

Bardziej szczegółowo

Opieka zdrowotna jest czymś wyjątkowym i nie powinno się jej pozostawiać w gestii rynku

Opieka zdrowotna jest czymś wyjątkowym i nie powinno się jej pozostawiać w gestii rynku Materiał edukacyjny PAFERE Terree P. Wasley Terree P. Wasley Opieka zdrowotna jest czymś wyjątkowym i nie powinno się jej pozostawiać w gestii rynku 58. Opieka zdrowotna jest czymś wyjątkowym Istnieją

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty Akademia Młodego Ekonomisty Podziwiane firmy świata Albert Tomaszewski Szkoła Główna Handlowa w Warszawie 10 grudnia 2013 r. AKADEMIA MŁODEGO EKONOMISTY WWW.GIMVERSITY.PL World s Most Admired Companies

Bardziej szczegółowo

Skorzystanie z funduszy venture capital to rodzaj małżeństwa z rozsądku, którego horyzont czasowy jest z góry zakreślony.

Skorzystanie z funduszy venture capital to rodzaj małżeństwa z rozsądku, którego horyzont czasowy jest z góry zakreślony. Skorzystanie z funduszy venture capital to rodzaj małżeństwa z rozsądku, którego horyzont czasowy jest z góry zakreślony. Jedną z metod sfinansowania biznesowego przedsięwzięcia jest skorzystanie z funduszy

Bardziej szczegółowo

Raport z badania reputacji marki

Raport z badania reputacji marki Raport z badania reputacji marki dla Fundacja na rzecz reputacji marki Premium Brand ul. Asfaltowa 4/4 02-527 Warszawa tel.: 22 392 06 20 tel. kom.: +48 720 913 135 e-mail: biuro@premiumbrand.com.pl www.premiumbrand.com.pl

Bardziej szczegółowo

Internet w biznesie czy biznes w Internecie? O miejscu Internetu w dzisiejszej firmie

Internet w biznesie czy biznes w Internecie? O miejscu Internetu w dzisiejszej firmie Internet w biznesie czy biznes w Internecie? O miejscu Internetu w dzisiejszej firmie Dr Piotr Drygas MiMomento.pl Internet w biznesie czy biznes w Internecie? Czyli o miejscu Internetu w dzisiejszej firmie.

Bardziej szczegółowo

NIE BĄDŹ JELEŃ, WEŹ PARAGON

NIE BĄDŹ JELEŃ, WEŹ PARAGON NIE BĄDŹ JELEŃ, WEŹ PARAGON Trochę czasu, znajomość podstawowych praw konsumentów oraz dowód zakupu to niezbędny zestaw podczas składania reklamacji. Łatwiej dochodzić swoich praw, gdy mamy paragon. Warto

Bardziej szczegółowo

Podstawy balonowych kreacji

Podstawy balonowych kreacji Strona1 Jakub B. Bączek Podstawy balonowych kreacji Wydawnictwo: STAGEMAN POLSKA Copyright: Jakub B. Bączek Warszawa 2011 www.stageman.pl Strona2 WPROWADZENIE Animacja czasu wolnego to jeszcze słabo rozpowszechniony

Bardziej szczegółowo

Platon, Państwo, przeł. W. Witwicki, Warszawa: PWN, 1958, t.1, ks. II, 368E-372A. A czyż państwo nie jest większe od jednego człowieka?

Platon, Państwo, przeł. W. Witwicki, Warszawa: PWN, 1958, t.1, ks. II, 368E-372A. A czyż państwo nie jest większe od jednego człowieka? Platon, Państwo, przeł. W. Witwicki, Warszawa: PWN, 1958, t.1, ks. II, 368E-372A. A czyż państwo nie jest większe od jednego człowieka? Większe powiada. To może i większa sprawiedliwość mieszka 369 w tym,

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty. Globalizacja gospodarki Myśl globalnie, działaj lokalnie. prof. dr hab. Zbigniew Dworzecki

Akademia Młodego Ekonomisty. Globalizacja gospodarki Myśl globalnie, działaj lokalnie. prof. dr hab. Zbigniew Dworzecki Akademia Młodego Ekonomisty Globalizacja gospodarki Myśl globalnie, działaj lokalnie prof. dr hab. Zbigniew Dworzecki Szkoła Główna Handlowa w Warszawie 25 marca 2014 r. Plan spotkania 1. Czym jest globalizacja?

Bardziej szczegółowo

FINANSOWY BAROMETR ING: Wiedza finansowa

FINANSOWY BAROMETR ING: Wiedza finansowa FINANSOWY BAROMETR ING: Wiedza finansowa Międzynarodowe badanie ING na temat wiedzy finansowej konsumentów w Polsce i na świecie Wybrane wyniki badania przeprowadzonego dla Grupy ING przez TNS NIPO Maj

Bardziej szczegółowo

Krótka historia marki ADRIA

Krótka historia marki ADRIA Krótka historia marki ADRIA Słoweńska marka Adria cieszy się na polskim rynku dużym zainteresowaniem. Jej głównymi produktami są przyczepy i samochody kempingowe pod nazwą Adria i Adriatik. W tym roku

Bardziej szczegółowo

Dr Łukasz Goczek. Uniwersytet Warszawski

Dr Łukasz Goczek. Uniwersytet Warszawski Dr Łukasz Goczek Uniwersytet Warszawski Wpływ podatków na podaż i popyt Co decyduje, kto naprawdę ponosi ciężar podatku Koszty i korzyści wynikające z podatków i dlaczego podatki nakładają koszt, który

Bardziej szczegółowo

Gra fair sprawiedliwy handel

Gra fair sprawiedliwy handel 1 z 6 2009-05-15 14:54 Gra fair sprawiedliwy handel TRENDY, 2009-02-15 06:59 Idea Sprawiedliwego Handlu Fair Trade robi coraz większą karierę. Wybierając towary ze znaczkiem tego ruchu, świadomie wspieramy

Bardziej szczegółowo

Wyjaśnienie czym są kraje Globalnego Południa i Globalnej Północy.

Wyjaśnienie czym są kraje Globalnego Południa i Globalnej Północy. Niewieścin zajęcia w I kw. 2014 14.02.2014 3 z instruktorem Tematyka: Milenijne Cele Rozwoju Liczba dzieci na zajęciach:010 Wprowadzenie pojęcia edukacja globalna. Na co kładzie się największy nacisk podczas

Bardziej szczegółowo

Otwarte zasoby a gospodarka wolnorynkowa

Otwarte zasoby a gospodarka wolnorynkowa Otwarte zasoby a gospodarka wolnorynkowa Wojciech Cellary Katedra Technologii Informacyjnych Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu Mansfelda 4, 60-854 Poznań cellary@kti.ue.poznan.pl www.kti.ue.poznan.pl

Bardziej szczegółowo

Społeczna odpowiedzialność organizacji

Społeczna odpowiedzialność organizacji Społeczna odpowiedzialność organizacji Społeczna odpowiedzialność biznesu rys historyczny Biblijne korzenie koncepcji społecznej odpowiedzialności A.Carnegie (magnat przem. stalowego) Ewangelia bogactwa

Bardziej szczegółowo

Rolnicy w krajach Południa produkują żywność. Dlaczego więc czasem sami cierpią głód? Aktualizacja: 2011.12.17 02:11

Rolnicy w krajach Południa produkują żywność. Dlaczego więc czasem sami cierpią głód? Aktualizacja: 2011.12.17 02:11 Aktualizacja: 2011.12.17 02:11 Żywność sprowadzana z innych krajów jest tańsza od tej, którą produkują rolnicy w krajach Południa Rolnikowi jest trudno sprzedać własne produkty na lokalnym rynku Władze

Bardziej szczegółowo

Złoto i srebro. we współczesnym portfelu inwestycyjnym. Obraz gospodarki jest lepiej widoczny przez tylną, Warren Buffett

Złoto i srebro. we współczesnym portfelu inwestycyjnym. Obraz gospodarki jest lepiej widoczny przez tylną, Warren Buffett Złoto i srebro we współczesnym portfelu inwestycyjnym Obraz gospodarki jest lepiej widoczny przez tylną, zakurzoną Ryzyko bierze szybę, się niż z przez niewiedzy czysto o umytą tym co szybę robisz przednią

Bardziej szczegółowo

PRODUKTY STRUKTURYZOWANE

PRODUKTY STRUKTURYZOWANE PRODUKTY STRUKTURYZOWANE WYŁĄCZENIE ODPOWIEDZIALNOŚCI Niniejsza propozycja nie stanowi oferty w rozumieniu art. 66 Kodeksu cywilnego. Ma ona charakter wyłącznie informacyjny. Działając pod marką New World

Bardziej szczegółowo

Ocena warunków prowadzenia działalności biznesowej w Chinach 2015-02-25 13:39:40

Ocena warunków prowadzenia działalności biznesowej w Chinach 2015-02-25 13:39:40 Ocena warunków prowadzenia działalności biznesowej w Chinach 2015-02-25 13:39:40 2 Ocena warunków prowadzenia działalności biznesowej w Chinach SPRAWDZIC Obszar Opis chińskie Licencje Biznesowe Rozpoczęcie

Bardziej szczegółowo

Rozdział 15. podręcznika Wolna przedsiębiorczość - bank centralny

Rozdział 15. podręcznika Wolna przedsiębiorczość - bank centralny Rozdział 15. podręcznika Wolna przedsiębiorczość - bank centralny Autor: Mateusz Machaj #bank centralny #inflacja #polityka pieniężna #stopy procentowe W tym rozdziale dowiesz się: Czym są banki centralne

Bardziej szczegółowo

Milton Friedman ma rację przekazanie pieniędzy cyfrowych bez pytania o ID jest możliwe przedstawiamy Państwu cyfrową gotówkę

Milton Friedman ma rację przekazanie pieniędzy cyfrowych bez pytania o ID jest możliwe przedstawiamy Państwu cyfrową gotówkę Milton Friedman ma rację przekazanie pieniędzy cyfrowych bez pytania o ID jest możliwe przedstawiamy Państwu cyfrową gotówkę Coś czego jeszcze nie ma, ale wkrótce zostanie stworzone to wiarygodna cyfrowa

Bardziej szczegółowo

Akademia Młodego Ekonomisty

Akademia Młodego Ekonomisty kademia Młodego Ekonomisty Banki w Praktyce nna Chmielewska Szkoła Główna Handlowa w Warszawie 20 kwietnia 2010 r. Banki w Praktyce 2 Każdy chce więcej - potrzebny nam pośrednik 3 Skąd bank ma pieniądze?

Bardziej szczegółowo

Społecznej odpowiedzialności biznesu można się nauczyć

Społecznej odpowiedzialności biznesu można się nauczyć Społecznej odpowiedzialności biznesu można się nauczyć Maciej Cieślik Korzyści płynące z wprowadzania strategii społecznej odpowiedzialności biznesu w przedsiębiorstwach mają wymiar nie tylko wizerunkowy.

Bardziej szczegółowo

Sprzedaż: żmudna praca dla wytrwałych czy droga do kariery? Badanie dotyczące postrzegania zawodu sprzedawcy (w Polsce).

Sprzedaż: żmudna praca dla wytrwałych czy droga do kariery? Badanie dotyczące postrzegania zawodu sprzedawcy (w Polsce). Sprzedaż: żmudna praca dla wytrwałych czy droga do kariery? Badanie dotyczące postrzegania zawodu sprzedawcy (w Polsce). Od kilkunastu lat, kiedy Polska znalazła się w warunkach wolnorynkowych, liczba

Bardziej szczegółowo

I Konkurs Matematyka i Ekonomia dla uczniów klas V-VI szkół podstawowych Etap I 28 lutego 2013 r.

I Konkurs Matematyka i Ekonomia dla uczniów klas V-VI szkół podstawowych Etap I 28 lutego 2013 r. I Konkurs Matematyka i Ekonomia dla uczniów klas V-VI szkół podstawowych Etap I 28 lutego 2013 r... Imię i nazwisko, klasa Test składa się z 30 zadań wielokrotnego wyboru (w każdym zadaniu dokładnie jedna

Bardziej szczegółowo

Dr inż. Anna Kowalska-Pyzalska Katedra Badań Operacyjnych, Finansów i Zastosowań Informatyki Wydział Informatyki i Zarządzania

Dr inż. Anna Kowalska-Pyzalska Katedra Badań Operacyjnych, Finansów i Zastosowań Informatyki Wydział Informatyki i Zarządzania Ekonomia dobrobytu Dr inż. Anna Kowalska-Pyzalska Katedra Badań Operacyjnych, Finansów i Zastosowań Informatyki Wydział Informatyki i Zarządzania Prezentacja oparta na materiałach z: http://www.swlearning.com/economics/mankiw/mankiw3e/powerpoint_micro.html

Bardziej szczegółowo

RYNEK SMARTFONÓW ŚWIATOWE TENDENCJE ORAZ SYTUACJA W POLSCE GABINETY KOSMETYCZNE W POLSCE PRÓBA OSZACOWANIA LICZBY

RYNEK SMARTFONÓW ŚWIATOWE TENDENCJE ORAZ SYTUACJA W POLSCE GABINETY KOSMETYCZNE W POLSCE PRÓBA OSZACOWANIA LICZBY RYNEK SMARTFONÓW ŚWIATOWE TENDENCJE ORAZ SYTUACJA W POLSCE GABINETY KOSMETYCZNE W POLSCE PRÓBA OSZACOWANIA LICZBY BADANIE PRZEPROWADZONE NA ZLECENIE MEDIA4U SP. Z O.O. Plan Prezentacji 1. Światowe tendencje

Bardziej szczegółowo

Przegląd prognoz gospodarczych dla Polski i świata na lata 2013-2014. Aleksander Łaszek

Przegląd prognoz gospodarczych dla Polski i świata na lata 2013-2014. Aleksander Łaszek Przegląd prognoz gospodarczych dla Polski i świata na lata 2013-2014 Aleksander Łaszek Wzrost gospodarczy I Źródło: Komisja Europejska Komisja Europejska prognozuje w 2014 i 2015 roku przyspieszenie tempa

Bardziej szczegółowo

WZROST GOSPODARCZY DEFINICJE CZYNNIKI WZROSTU ZRÓWNOWAŻONY WZROST WSKAŹNIKI WZROSTU GOSPODARCZEGO ROZWÓJ GOSPODARCZY. wewnętrzne: zewnętrzne:

WZROST GOSPODARCZY DEFINICJE CZYNNIKI WZROSTU ZRÓWNOWAŻONY WZROST WSKAŹNIKI WZROSTU GOSPODARCZEGO ROZWÓJ GOSPODARCZY. wewnętrzne: zewnętrzne: DEFINICJE WZROST GOSPODARCZY ROZWÓJ GOSPODARCZY 1. Wzrost gospodarczy zmiany ilościowe: powiększanie się z okresu na okres podstawowych wielkości makroekonomicznych takich jak czy konsumpcja, inwestycje

Bardziej szczegółowo

Czy słyszałeś o sklepie, w którym

Czy słyszałeś o sklepie, w którym Czy słyszałeś o sklepie, w którym co miesiąc wydając 7,50zł kupisz produkty które normalnie kosztują 75zł! (bez wydawania żadnych dodatkowych pieniędzy) Czy już znasz sklep FM GROUP? A czy wiesz dlaczego

Bardziej szczegółowo

Otwieramy firmę żeby więcej zarabiać

Otwieramy firmę żeby więcej zarabiać Otwieramy firmę żeby więcej zarabiać Mężczyzna, w wieku do 40 lat, wykształcony, chcący osiągać wyższe zarobki i być niezależny taki portret startującego polskiego przedsiębiorcy można nakreślić analizując

Bardziej szczegółowo

Ogarniamy prąd, żeby nie ogarnęła nas ciemność TŁO

Ogarniamy prąd, żeby nie ogarnęła nas ciemność TŁO Gminazjum 67 maj 2014 Ogarniamy prąd, żeby nie ogarnęła nas ciemność TŁO 1. Jakie możliwości daje nam 3Rewolucja Przemysłowa? 2. Jaka jest rola sieci społecznościowych? 3. Jak to robią inni? 4. Jaki jest

Bardziej szczegółowo

Przedmiot: Geografia Realizowany zapis podstawy programowej:

Przedmiot: Geografia Realizowany zapis podstawy programowej: ĆWICZENIE 17 ĆWICZENIE 17 Geografia w chińskim mieście S 99 część opisowa Ćwiczenie pokazuje przyczyny przyspieszenia procesów urbanizacyjnych w Chinach oraz szanse i zagrożenia, jakie to niesie. Za 15

Bardziej szczegółowo

Barometr płatności na świecie 2015

Barometr płatności na świecie 2015 Zaległości płatnicze nie są specyfiką tylko naszego kraju. W mniejszym lub większym stopniu odczuwalne są niemal we wszystkich krajach. Pod względem moralności płatniczej sytuacja w Azji jest mocno zróżnicowana.

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA PRASOWA Perspektywy funduszy inwestycyjnych

INFORMACJA PRASOWA Perspektywy funduszy inwestycyjnych INFORMACJA PRASOWA Perspektywy funduszy inwestycyjnych Warszawa, 10 czerwca 2015 r. Szansa na wysokie zyski, wyższe niż przy innych formach oszczędzania, możliwość korzystania z zalet rynku kapitałowego

Bardziej szczegółowo

ZYSK BRUTTO, KOSZTY I ZYSK NETTO

ZYSK BRUTTO, KOSZTY I ZYSK NETTO ZYSK BRUTTO, KOSZTY I ZYSK NETTO MARŻA BRUTTO Marża i narzut dotyczą tego ile właściciel sklepu zarabia na sprzedaży 1 sztuki pojedynczej pozycji. Marża brutto i zysk brutto odnoszą się do tego ile zarabia

Bardziej szczegółowo

AMERYKAŃSKIE WIZY DLA POLAKÓW

AMERYKAŃSKIE WIZY DLA POLAKÓW AMERYKAŃSKIE WIZY DLA POLAKÓW Warszawa, luty 2004 r. W sondażu OBOP z 5-8 lutego 2004 r. okazało się, że: 80%. badanych uznało sprawę amerykańskich wiz dla Polaków za sprawę ważną dla Polski, zaś 39% -

Bardziej szczegółowo

Warszawa, październik 2013 BS/152/2013 ZMIANY W POSTRZEGANIU KRYZYSU I ZACHOWANIACH EKONOMICZNYCH POLAKÓW

Warszawa, październik 2013 BS/152/2013 ZMIANY W POSTRZEGANIU KRYZYSU I ZACHOWANIACH EKONOMICZNYCH POLAKÓW Warszawa, październik 2013 BS/152/2013 ZMIANY W POSTRZEGANIU KRYZYSU I ZACHOWANIACH EKONOMICZNYCH POLAKÓW Znak jakości przyznany CBOS przez Organizację Firm Badania Opinii i Rynku 11 stycznia 2013 roku

Bardziej szczegółowo

3.1 Analiza zysków i strat

3.1 Analiza zysków i strat 3.1 Analiza zysków i strat Zakładamy że firma decyduje czy ma wdrożyć nowy produkt lub projekt. Firma musi rozważyć czy przyszłe zyski (dyskontowane w czasie) z tego projektu są większe niż koszty podniesione.

Bardziej szczegółowo

Trendy w robotyzacji przemysłu w Polsce i na świecie.

Trendy w robotyzacji przemysłu w Polsce i na świecie. Trendy w robotyzacji przemysłu w Polsce i na świecie. Potrzeby rozwojowe światowego przemysłu powodują, że globalny popyt na roboty przemysłowe odznacza się tendencją wzrostową. W związku z tym, dynamiczny

Bardziej szczegółowo

Obniżenie interchange szansą na wzrost ilości transakcji bezgotówkowych. Konferencja Klubu Parlamentarnego Ruch Palikota 24 lipca 2012 r.

Obniżenie interchange szansą na wzrost ilości transakcji bezgotówkowych. Konferencja Klubu Parlamentarnego Ruch Palikota 24 lipca 2012 r. Obniżenie interchange szansą na wzrost ilości transakcji bezgotówkowych w Polsce Konferencja Klubu Parlamentarnego Ruch Palikota 24 lipca 2012 r. 1. Systemy i opłaty Systemy VISA i MasterCard Systemy kart

Bardziej szczegółowo

Oznakowanie żywności ekologicznej. Renata Lubas

Oznakowanie żywności ekologicznej. Renata Lubas Oznakowanie żywności ekologicznej Renata Lubas Postawy polskich konsumentów wobec żywności ekologicznej Postawy polskich konsumentów wobec żywności ekologicznej Motywy zakup żywności ekologicznaj walory

Bardziej szczegółowo

Pytania do prezesa Cinema City International Mooky'ego Greidingera o przejęcia i przyszłość grupy.

Pytania do prezesa Cinema City International Mooky'ego Greidingera o przejęcia i przyszłość grupy. Pytania do prezesa Cinema City International Mooky'ego Greidingera o przejęcia i przyszłość grupy. Na jakim etapie jest przetarg na sieć kin Showcase w Wielkiej Brytanii, w którym startuje Cinema City

Bardziej szczegółowo

ZWIĘKSZ SPRZEDAŻ ONLINE

ZWIĘKSZ SPRZEDAŻ ONLINE LUTY MARZEC 2014 Nr 1(14)/2014 ISSN 2084-2473 0 2 > 9 7 7 2 0 8 4 2 4 7 4 0 4 Magazyn dostępny w prenumeracie www.facebook.com/onlinemarketingpolska www.o-m.pl : ZWIĘKSZ SPRZEDAŻ ONLINE STWÓRZ WYSZUKIWARKĘ

Bardziej szczegółowo

8. PIEPRZ I WANILIA W MOIM DOMU. PROJEKT ETYKIETY NA PAPIERZE CZERPANYM

8. PIEPRZ I WANILIA W MOIM DOMU. PROJEKT ETYKIETY NA PAPIERZE CZERPANYM EDUKACJA GLOBALNA NA PLASTYCE I ZAJĘCIACH ARTYSTYCZNYCH W GIMNAZJUM, CENTRUM EDUKACJI OBYWATELSKIEJ 201 8. PIEPRZ I WANILIA W MOIM DOMU. PROJEKT ETYKIETY NA PAPIERZE CZERPANYM Uczniowie i uczennice dowiedzą

Bardziej szczegółowo

Zagrożona korona, czyli za i przeciw wprowadzaniu euro. Autor: Marzena Hausman, Dariusz Stasik

Zagrożona korona, czyli za i przeciw wprowadzaniu euro. Autor: Marzena Hausman, Dariusz Stasik Zagrożona korona, czyli za i przeciw wprowadzaniu euro Autor: Marzena Hausman, Dariusz Stasik Proponowany przebieg zajęć Po wykonaniu tego ćwiczenia będziesz znał obawy i nadzieje, jakie wiązali Szwedzi

Bardziej szczegółowo

Jak rozpocząć własną działalność gospodarczą?

Jak rozpocząć własną działalność gospodarczą? Jak rozpocząć własną działalność gospodarczą? Polish ND40 Start your own Business p.2 &3 Czy chciałbyś rozpocząć własną działalność gospodarczą? Wielu ludzi rozważa otworzenie własnego biznesu. Znają historię

Bardziej szczegółowo

Surowce energetyczne a energia odnawialna

Surowce energetyczne a energia odnawialna Surowce energetyczne a energia odnawialna Poznań 6 czerwca 2012 1 Energia = cywilizacja, dobrobyt Warszawa 11 maja 2012 Andrzej Szczęśniak Bezpieczeństwo energetyczne - wykład dla PISM 2 Surowce jako twarda

Bardziej szczegółowo

Kontekst sytuacyjny: Pytanie pozostaje tylko w jakich obszarach ich rozwijać?

Kontekst sytuacyjny: Pytanie pozostaje tylko w jakich obszarach ich rozwijać? WPŁYW POZIOMU ŚWIADOMOŚCI BIZNESOWEJ NA ROZWÓJ ORGANIZACJI SPRZEDAŻY NA RYNKU PRODUKTÓW FMCG Szanowni Państwo, Przedstawiamy Państwu poniższą ofertę dotyczącą wsparcia pracowników działu sprzedaży w Państwa

Bardziej szczegółowo

Pułapki podejmowania decyzji inwestycyjnych

Pułapki podejmowania decyzji inwestycyjnych Pułapki podejmowania decyzji inwestycyjnych Decyzje inwestycyjne na Giełdzie Akademia Młodego Ekonomisty program edukacji ekonomicznej gimnazjalistów 17 lutego 2009 r. Żeby zarobić? Żeby nie stracić? Po

Bardziej szczegółowo

EKONOMIA Wydawnictwo WAM Księża Jezuici Kraków 2012

EKONOMIA Wydawnictwo WAM Księża Jezuici Kraków 2012 Leszek Jasiński EKONOMIA etyka i Wydawnictwo WAM Księża Jezuici Kraków 2012 Spis treści WSTĘP.... 11 1. CZY CENY MOGĄ BYĆ SPRAWIEDLIWE?... 13 Problem ekonomiczny... 13 Problem etyczny.... 17 2. CZY JEST

Bardziej szczegółowo

Liczy się tu i teraz!

Liczy się tu i teraz! Liczy się tu i teraz! 1. Musimy kupować, ale nie musimy sprzedawać. 2. Wszyscy chcemy żyć lepiej tzn. mieć więcej wolnego czasu i więcej pieniędzy. 3. Co powoduje, że nasz pomysł jest lepszy niż? a) brak

Bardziej szczegółowo

Moduł 4: Przyszłość europejskiego modelu społecznego

Moduł 4: Przyszłość europejskiego modelu społecznego Moduł 4: Jak widzimy, gospodarki narodowe państw europejskich czekają ogromne wyzwania. Związane są one z globalizacją, to znaczy rozprzestrzenianiem się gospodarki wolnorynkowej na całym świecie. Towary,

Bardziej szczegółowo

Na co zwracać uwagę w programie dofinansowania kolektorów Włodzimierz Żak

Na co zwracać uwagę w programie dofinansowania kolektorów Włodzimierz Żak Na co zwracać uwagę w programie dofinansowania kolektorów Włodzimierz Żak Myszków 20.08.2010 r. Proszę przez całe spotkanie Pamiętać o: Jak uzyskam 45 % dofinansowania to 55 % muszę zapłacić ja, Żeby dostać

Bardziej szczegółowo

Wizerunek organizacji pozarządowych. najważniejsze fakty 16% 24% 13% 37% Wizerunek organizacji pozarządowych 1

Wizerunek organizacji pozarządowych. najważniejsze fakty 16% 24% 13% 37% Wizerunek organizacji pozarządowych 1 Wizerunek organizacji pozarządowych najważniejsze fakty 24% 16% 13% 37% Wizerunek organizacji pozarządowych 1 Kiedy Polacy słyszą organizacja pozarządowa to myślą 79% 77% zajmują się głównie pomaganiem

Bardziej szczegółowo