Rozmowa z Małgorzatą Stawicką, dyrektor bydgoskiej Spółki Kapuściska regionplus24.pl str

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Rozmowa z Małgorzatą Stawicką, dyrektor bydgoskiej Spółki Kapuściska regionplus24.pl str. 4-5 1"

Transkrypt

1 Rozmowa z Małgorzatą Stawicką, dyrektor bydgoskiej Spółki Kapuściska regionplus24.pl str

2

3 Menedżer trudnej epoki... 4 Dialog ma sens... 6 Kujawsko-pomorskie przewodniczy Konwentowi Marszałków... 8 redaktor naczelny Piotr Szabelski s³owo redaktora Rzeki dla Regionów Wypłynąć na MDW E Europejski ewenement EKOLOGIA MIAST Projekt ECO-MIASTO Ubezpieczenie szkód Bella Skyway Festival Cekcyn w poszukiwaniu kultury borowiackiej AIR SHOW Klasa S Coupé Zatrzymać lato na dłużej Naturalnie i zdrowo Polecamy Po upalnym lipcu i sierpniu, przyszło gwałtowne załamanie pogody i mimo trwania jeszcze kalendarzowego lata jesienna aura zawitała w naszym kraju. Przeziębienia stały się czymś tak naturalnym jak spadające liście z drzew. Dla wszystkich podatnych na przeziębienia w dziale Naturalnie i zdrowo przypominamy receptury mikstur wspomagających odporność naszych organizmu w ten deszczowy czas. Region kujawsko-pomorski, z dniem 1 lipca 2013 roku przejął prezydencję w Konwencie Marszałków. To instytucja o charakterze opiniotwórczo-doradczym, reprezentująca interesy 16 województw. We wrześniu, październiku i listopadzie Marszałek Województwa Piotr Całbecki będzie gospodarzem trzech spotkań podczas, których będzie wypracowywane wspólne stanowiska marszałków w ważnych kwestiach związanych m.in. z nowym Prawem Wodnym, polityką przestrzenną oraz sprawami gospodarczymi. Człowiekiem miesiąca września została Pani Małgorzata Stawicka Dyrektor Spółki Wodnej,,KAPUŚCISKA w Bydgoszczy, z którą rozmawiamy o tym, jak mierzyć się z kryzysem i zarządzać firmą w tych trudnych gospodarczo czasach. Kontynuujemy wątek związany z rewitalizacją dróg wodnych MDW E40 i E70. Dostrzegamy wagę przywrócenie żeglowności na obu szlakach, a co za tym idzie możliwości gospodarczych związanych z wykorzystaniem rzek płynących w Polsce. Zapraszam do przeczytania relacji ze spotkania zorganizowanego, poświęconego tej tematyce, w Toruniu pod znamiennym tytułem Rzeki dla regionów Czy stać nas na projekty cywilizacyjne? Miłośnikom lotnictwa polecamy materiał prezentujący pokazy AIR SHOW, które odbyły się w Radomiu. Na niebie prezentowali się mistrzowie lotnictwa akrobacyjnego i wojskowego z Polski i Europy. Niesamowite przeżycia i adrenalina na najwyższym poziomie. Zapraszam do lektury. REGION PLUS warto czytać wydawca: Agencja NICE Redakcja: ul. Wypoczynkowa 11, Bydgoszcz tel./fax redaktor naczelny: Piotr Szabelski, z-ca redaktora naczelnego: Barbara Cieślak, nakład egz. ISSN sekretarz redakcji: Michał Grzybowski, fot. okładka: Pani Małgorzata Stawicka Dyrektor Spółki Wodnej,,KAPUŚCISKA w Bydgoszczy Małgorzatą Stawicką, dyrektor bydgoskiej Spółki Kapuściska Magazyn dostępny w salonach Empik: Bydgoszcz: Jedynak - ul. Gdańska 15, Focus Mall - ul. Jagiellońska 41, Galeria Pomorska - ul. Fordońska 141; Toruń: Galeria Copernicus - ul. Żółkiewskiego 15, Starówka - ul. Wielkie Garbary 18; Włocławek: City - ul. Pułaskiego 14; Dwór Artusa w Toruniu; Opera Nova, Filharmonia Pomorska, Teatr Polski w Bydgoszczy; Kujawsko - Pomorski Związek Pracodawców i Przedsiębiorców; Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Toruniu; Urząd Marszałkowski, samorządy miejskie, gminne i powiatowe Za treœæ reklam redakcja nie ponosi odpowiedzialnoœci. regionplus24.pl 3

4 CZŁOWIEK MIESIĄCA Menedżer trudnej epoki Kryzys na świecie i w Polsce wciąż ma się dobrze. Wszystkie media dokoła od lat opisują różne jego oblicza. Trudne realia gospodarcze i ekonomiczne dotykają niemal każdego gospodarstwa domowego, każdej firmy. Ale przecież w samym centrum tej jakże trudnej rzeczywistości, żyją i pracują ci, którzy przysłowiowe góry przenoszą, by zachować istniejące miejsca pracy, by nie poddać się kryzysowi, by mimo niesprzyjających realiów prowadzić biznes. Jest wśród nich MAŁGORZATA STAWICKA dyrektor bydgoskiej Spółki KAPUŚCISKA zarządzającej bydgoską oczyszczalnią ścieków. Choć kryzys dumnie króluje w Europie, w Polsce, ba na całym świecie, ona co roku otrzymuje coraz bardziej prestiżowe wyróżnienia. By wymienić wśród nich tylko tytuły GEPARD BIZNESU 2011, MANAGER OF THE YEAR 2012 czy przyznany ostatnio przez Kapitułę Plebiscytu Gazety Pomorskiej tytuł KOBIETA PRZEDSIĘBIORCZA Z MAŁGORZATĄ STAWICKĄ rozmawiamy o tym, jak brać się za bary, z kryzysem 4 regionplus24.pl i czy ta walka bardzo przecież nierówna, bo kryzys na świecie wciąż ma się świetnie przyniesie zwycięstwo. To jest naprawdę walka, trudna walka, każdego dnia, o każdej godzinie toczona przez całą załogę bydgoskiej Oczyszczalni KAPUŚCISKA. Każdy prowadzi ją na swoim stanowisku pracy. Nasi wysokiej klasy inżynierowie wprowadzają coraz nowsze technologie oczyszczania ścieków. To dzięki nim mamy pieniądze za certyfikaty z produkcji zielonej energii uzyskanej dzięki zainstalowanej 5 lat temu nowoczesnej instalacji CAMBI. Pracownicy laboratorium zdobywają dodatkowe pieniądze z badań zleconych z zewnątrz. Obsługa działów technologicznych dba o codzienne utrzymanie w ruchu tego jakże skomplikowanego organizmu technicznego, jakim jest oczyszczalnia. Ja natomiast wciąż zmagam się z jakże trudnymi realiami ekonomicznymi i gospodarczymi, nie tylko tymi wewnętrznymi, ale i zewnętrznymi. Szukam nowych rozwiązań i nowych źródeł pieniędzy dla firmy zarówno na zewnątrz, jak i w samej firmie. By znajdować te nowe rozwiązania uzupełniam wiedzę umożliwiającą mi pokonywanie tych wszystkich przeciwności losu. Informowaliśmy niedawno na łamach naszej gazety, że wskutek wcale niełatwych zabiegów, udało się zespołowi ludzi pracującemu pod pani kierownictwem, uzyskać dla Oczyszczalni KAPUŚCISKA jakże potrzebne pieniądze. To 13,5 miliona złotych z Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska na niezbędną i bardzo kosztowną modernizację Oczyszczalni. Pieniądze są przyznane i wciąż pozostają na papierze. Tak, to jedna z wielu przeciwności, która dotyka nas w tym czasie. Modernizację Oczyszczalni rozpoczęliśmy już w roku ubiegłym. Niestety, niemal zbiegła się ona w czasie z wygaszeniem produkcji przez jednego z naszych strategicznych członków, czyli bydgoskie Zakłady Chemiczne ZACHEM SA, będące właścicielem 45,4 procent majątku Spółki. Spowodowało to, że WFOŚ nieco się przestraszył, iż beneficjent może mieć problemy i wstrzymano nam

5 CZŁOWIEK MIESIĄCA wypłatę tych środków. Na szczęście naszą sytuację doskonale rozumieją banki, które chętnie kredytują nam kontynuację modernizacji. Przecież poza Zachemem aż 50 procent wartości majątku w Spółce Wodnej KAPUŚCISKA posiada także miasto Bydgoszcz, 2,5 procent Solec Kujawski oraz 0,4 procent Zakłady Stomil. Moje codzienne starania nieustannie toczą się więc wokół walki o pieniądze i na modernizację, i na bieżące funkcjonowanie Oczyszczalni. Ostatnio udało mi się także wstrzymać egzekucję 1,3 miliona złotych, obligatoryjnej opłaty środowiskowej naliczanej co roku na rzecz Urzędu Marszałkowskiego. Jeśli w najbliższym czasie nie uda nam się dojść do porozumienia z Zakładami Chemicznymi ZA- CHEM SA, który uporczywie odmawia regulowania swoich zobowiązań, powodując utratę płynności finansowej Spółki, to Zarząd Spółki KAPUŚCI- SKA zmuszony będzie podjąć działania prawne, chroniące samą Spółkę i pozostałych członków. Zamierzamy wystąpić o pozbawienie Zakładów Chemicznych ZACHEM SA członkostwa w Spółce KAPUŚCISKA oraz egzekwować od tej firmy zaległe zobowiązania, w tym także te związane jeszcze (sic!) z rozliczeniem kosztów budowy Oczyszczalni. Pozyskuje też Pani pieniądze z funduszy przeznaczonych na współpracę biznesu z nauką. Tak, wspólnie z Innowacyjnym Laboratorium Współpracy Nauki i Biznesu z Wyższej Szkoły Gospodarki w Bydgoszczy otrzymaliśmy dofinansowanie projektu na znalezienie metodologii obliczania kosztów dla poszczególnych naszych dostawców ścieków w stosunku do uzyskiwanych korzyści z eksploatacji Oczyszczalni. Chodzi o to, by raz na zawsze znaleźć sposób przypisania kosztów utrzymania infrastruktury w proporcji do osiąganych korzyści z jej wykorzystania przez poszczególnych dostawców. Trzeba wziąć pod uwagę ilość zrzucanych ścieków, strukturę zanieczyszczenia, a także parametry jakie muszą one uzyskać na wyjściu. Należy zatem obliczyć, ile kosztuje oczyszczenie tych mniej i tych bardziej zanieczyszczonych. Współpracujemy także z bydgoskim Uniwersytetem Technologiczno-Przyrodniczym i działającym tam Polskim Stowarzyszeniem Zarządzania Wiedzą. Pozyskuję też pieniądze na szkolenia i dokształcanie się naszych pracowników, zarówno na studia podyplomowe jak i na szkolenia. Osobiście również skorzystałam z funduszy z Urzędu Marszałkowskiego, który sfinansował w części moje studia doktoranckie na Uniwersytecie Ekonomicznym w Poznaniu. Te ukończyłam z wynikiem pozytywnym w ubiegłym roku. Jestem w trakcie kompletowania materiałów celem otwarcia przewodu doktorskiego. Bo jeśli chcemy walczyć z kryzysem, ciągle musimy pogłębiać swoją wiedzę. Gdy zdarzają się chwile zwątpienia, załamania, poczucie bezsilności Nie siadam i nie płaczę, tylko szukam wsparcia u autorytetów ekonomicznych ciągle poszukując wiedzy, nowej wiedzy. Moimi idolami są tacy ekonomiści jak Robert Gwiazdowski prezydent Centrum im. Adama Smitha czy jego zastępca Andrzej Sadowski, a także profesorowie Leszek Balcerowicz czy Grzegorz Kołodko. Od 2006 roku prowadzę Oczyszczalnię Ścieków KAPUŚCISKA i tych chwil załamania też mi nie brakowało. Ale genetycznie jestem stworzona do walki. Mój syn Zbyszek także chyba po mnie odziedziczył wolę walki, bo jest kickboxerem, więc prawdopodobnie mamy to w genach. Wierzę, że i moje wnuczka Hanna, która ma teraz 3 miesiące, odziedziczy po nas tę cechę, niepozwalającą nam rezygnować z walki, bo. gdzie indziej może jest łatwiej. Kapituła Plebiscytu KOBIETA PRZEDSIĘBIORCZA 2013, w której zasiadają profesjonalistki, przyznała ten tytuł Pani spośród 38 Kandydatek. Przypadła Pani rola Kobiety Przedsiębiorczej w jakże trudnej epoce, epoce wszechobecnego kryzysu Konkurencja była rzeczywiście duża, bo wszystkie Kandydatki zaprezentowały swój piękny dorobek biznesowy. Dziękuję więc Kapitule, że doceniła moje menedżerskie dokonania. Od 2006 roku pracuję w Oczyszczalni KAPUŚCISKA, gdzie udało mi się wraz z załogą doprowadzić do wielu pozytywnych zmian. Teraz, gdy szaleje kryzys, czuję się trochę jak kapitan statku płynącego na pełnym morzu podczas sztormu. Kapitan musi doprowadzić statek bezpiecznie do portu, choć dookoła SZALEJE ŻYWIOŁ, ZALEWA POKŁAD, W OTCHŁANI ZNIKAJĄ INNE OKRĘTY, TO MIMO TEGO MÓJ STATEK MUSI PRZTRWAĆ NAWAŁNICĘ. Spoglądam także w kierunku tych, którym kryzys nie odbiera sił w działaniu. I nie trzeba wcale daleko szukać, wystarczy przywołać wspaniały przykład prezesa TOMASZA ZABOKLICKIEGO z bydgoskiej firmy PESA czy JANU- SZA BORKOWSKIEGO, prezesa Kujawskiej Fabryki Maszyn Rolniczych KRUKOWIAK. Im kryzys nie straszny, bo wciąż stawiają na nowoczesność. Ja pospołu z Nimi odbierałam także tytuł MENEDŻERA ROKU W Oczyszczalni KA- PUŚCISKA musimy zatem przetrwać kryzys, ale potrzeba mądrego i zdecydowanego działania. Dlatego we współpracy z Miejskimi Wodociągami i Kanalizacją prowadzimy modernizację, która pozwoli nam na dogonienie nowoczesności w zakresie oczyszczania ścieków. Na tę coraz nowocześniejszą oczyszczalnię czeka moje kochane miasto Bydgoszcz. Dziękuję za rozmowę. Krystyna Lewicka-Ritter Autorka jest publicystką, dwukrotną laureatką dziennikarskiej nagrody PRYZMAT przyznawanej przez Fundację Edukacji Ekonomicznej, nagrody PRO PUBLICO BONO oraz nagrody OSTREGO PIÓRA przyznawanej przez Business Centre Club. regionplus24.pl 5

6 Dialog ma sens Z Mirosławem Ślachciakiem, prezesem zarządu Kujawsko- -Pomorskiego Związku Pracodawców i Przedsiębiorców, rozmawia Maciej Łopatto. zainicjowaliśmy Regionalne Forum Dialogu Społecznego oraz działanie Wojewódzkiej Komisji Dialogu Społecznego, jesteśmy również współtwórcą Sejmiku Gospodarczego Województwa Kujawsko-Pomorskiego. Dialog partnerów gospodarczych jest niezbędnym czynnikiem prezentacji stanowisk, kojarzenia interesów różnych grup, a także łagodzenia konfliktów i rozwiązywania problemów. Chcemy rozwijać tę formę współpracy poprzez dialog otwarty i zorientowany na kwestie strategiczne dla rozwoju gospodarczego regionu kujawsko-pomorskiego, zwłaszcza związane z konkurencyjnością przedsiębiorstw. Właśnie regionalne firmy powinny stać się centrum prowadzonego dialogu, ale niestety, ich aktywność jest w tej dziedzinie nadal mała. Dlatego będziemy zachęcać przedsiębiorców do zrzeszania się i prezentowania swoich potrzeb i stanowisk. Regionalne firmy potrzebują pomocy w realizacji swoich strategii rozwoju i to stara się oferować Związek. Będziemy rozwijać systemowe wsparcie w ramach programów Unii Europejskiej dla realizowanych przedsięwzięć innowacyjnych. Planujemy kontynuację dofinansowań w postaci vouchera badawczego na zakup prac badawczo-rozwojowych. Będziemy też nadal wspierać firmy poprzez dotacje na tymczasowe zatrudnianie naukowców. Zajmiemy się również podwyższeniem kompetencji kadr poprzez uruchomienie w firmach funduszy szkoleniowych oraz bieżącym doradztwem w sferze finansów, marketingu i organizacji przedsiębiorstwa. Jak widać, naszym wyzwaniem jest zapewnienie kompleksowej obsługi obejmującej najistotniejsze potrzeby rozwojowe w biznesie. Kujawsko-Pomorski Związek Pracodawców i Przedsiębiorców ma już za sobą 20 lat działania. To dynamicznie rozwijająca się organizacja pracodawców. Przed jakimi wyzwaniami stoi dzisiaj Związek? Faktycznie, Związek ma już pewną historię pełną doświadczeń. 6 regionplus24.pl To, co udało nam się osiągnąć mocno wpływa na przyszłe plany. Za nami ciekawe inicjatywy związane z dialogiem społecznym i wspieraniem rozwoju innowacyjnego firm. Jesteśmy pionierami, jeśli chodzi o instytucje współpracy związków zawodowych, pracodawców i administracji Związek działa po to, aby firmy lepiej ze sobą współpracowały. Czy członkowie Związku zauważają korzyści wynikające z funkcjonowania w organizacji pracodawców? Sądzę, że zdefiniowanie tych korzyści wynika z indywidualnych potrzeb firm. Dla jednych jest to

7 BIZNES INWESTYCJE GOSPODARKA FORUM PRACODAWCY dostęp do profesjonalnych usług doradczych, informacyjnych i szkoleniowych, dla innych możliwość nawiązania kontaktów gospodarczych. Szczególnym atutem działania w strukturach organizacji jest z pewnością networking. Sieć kontaktów, jaką tworzą zrzeszone firmy, daje szerokie spektrum dostępu do wiedzy, a także uczy wymieniania się nią. Organizujemy wiele spotkań biznesowych i integracyjnych, które są forum wymiany informacji i nawiązania nowych relacji. To cenne źródło w działaniach każdego przedsiębiorcy. Do tego dochodzą korzyści wynikające z dialogu społecznego prowadzonego przez organizację. Związek prezentuje przecież wspólne stanowisko firm w konsultacjach strategicznych dokumentów decydujących o rozwoju regionu, a także programów operacyjnych dysponujących środkami unijnymi na ich realizację. Czy bez udziału tego typu instytucji głos przedsiębiorcy byłby zauważony? Niech każdy odpowie sobie szczerze na to pytanie. Panie Prezesie, Kujawsko- -Pomorski Związek Pracodawców i Przedsiębiorców na bieżąco dzieli się z opinią publiczną informacjami o swojej aktywności, jak również wyraża opinię o aktualnych wydarzeniach gospodarczych. Organizacja jest zapraszana do komentarzy w telewizji, w radio i na łamach prasy. Mimo to od kilku lat Związek angażuje się również w wydawanie miesięcznika Region Plus. Zgadza się, ale dotyczy to nie tylko stricte działań Związku. Już od 2008 roku Kujawsko-Pomorski Związek Pracodawców i Przedsiębiorców ma w Regionie Plus (dawniej a to Region ) strony redakcyjne funkcjonujące obecnie pod nazwą Biznes Inwestycje Gospodarka Forum Pracodawcy. Dotychczas korzystaliśmy z jednej czwartej objętości gościnnych łamów magazynu, by prezentować tak bieżącą działalność i osiągnięcia Związku, jak i inne tematy z dziedzin gospodarczych. Skąd ta potrzeba? Przede wszystkim aktywność ta wynikała z chęci dotarcia do jak najszerszego grona czytelników zainteresowanych rozwojem regionu i przekazania im komentarza Związku na temat istotnych wydarzeń gospodarczych. Kadra związku odpowiedzialna za poszczególne realizowane projekty miała też dostęp do miejsca tradycyjnej prezentacji oferty dla firm. Całemu zespołowi redakcyjnemu i wydawniczemu nie tylko autorom tekstów i innym moim pracownikom, ale także całemu zespołowi redakcyjnemu Regionu Plus oraz kadrze Agencji Nice z redaktorem naczelnym Piotrem Szabelskim na czele chcę w tym momencie serdecznie podziękować za tych kilka lat owocnej współpracy. Dziękuję za pomysły i zaangażowanie w realizowaną promocję gospodarczą naszego regionu. Wypada nam zatem poinformować wiernych czytelników o szykującej się zmianie Tak. Nie będzie już stron redakcyjnych Związku w miesięczniku Region Plus. Żegnamy się. Realizowany właśnie nowy projekt Dialog pracodawców Pomorza i Kujaw stawia przed naszą instytucją wyzwanie realizacji samodzielnej kampanii informacyjnej. Postanowiliśmy podjąć się wydawania niezależnego pisma o interesującej nas tematyce gospodarczej. Nie jest to proste, ale w ponad 20-letniej historii z powodzeniem zrealizowaliśmy już nie jeden trudny cel. Zmiana jest także związana z nową nazwą instytucji. Kujawsko-Pomorski Związek Pracodawców i Przedsiębiorców jak już informowaliśmy na łamach uchwałą Zgromadzenia Ogólnego i Zarządu zmienia nazwę na krótszą, przystępniejszą oraz praktyczniejszą w użyciu: Pracodawcy Pomorza i Kujaw. Rozumiem zatem, że powstanie odrębne pismo Pracodawców Pomorza i Kujaw. Czy może znane są szczegóły? Trwają prace koncepcyjne i konsultacje. Wierzę, że z dotychczasowym doświadczeniem osób zaangażowanych w projekt powiedzie nam się to przedsięwzięcie. Nie chcemy rezygnować z tej formy kontaktu nie tylko z przedstawicielami firm stowarzyszonych. Szanujemy także pewne przyzwyczajenia tych, którzy cenili sobie strony Biznes Inwestycje Gospodarka, Forum Pracodawcy. Nie spieszymy się. Oczekujemy na rejestrację nowej nazwy w Krajowym Rejestrze Sądowym i chcielibyśmy wystartować, używając już tej nowej nazwy i logotypu. Jak już wspomniałem, wiąże się to ściśle z realizacją kampanii promocyjno-informacyjnej nowego projektu Dialog pracodawców Pomorza i Kujaw. W projekcie tym zaplanowany jest szereg działań, dzięki którym pracodawcy regionu rozszerzą swoją wiedzę o działalności naszej organizacji, jak i istocie prowadzenia dialogu społecznego. Wydamy folder, wyprodukujemy film promocyjny, będziemy intensywnie informować o naszych atutach w Internecie i prasie, zorganizujemy spotkania dyskusyjne dla firm. Zdradzam tutaj trochę kuchni projektu, ale w komunikacji z przedsiębiorcami chcemy postawić na nowoczesne platformy społecznościowe. Rozpoczęliśmy pracę nad udoskonaleniem i skuteczniejszą aktualizacją naszego profilu na Facebooku. Mamy już tego pierwsze efekty w postaci wzrostu obserwujących o kilkaset procent. Trudniejsze okazuje się pobudzenie konta na Twitterze, ale intensywnie nad tym pracujemy. To są pewnego rodzaju innowacje, a przecież innowacyjność jest jedną z dziedzin, którą w Związku promujemy i pomagamy przedsiębiorcom rozwijać. Te wszystkie narzędzia mają pomóc w dotarciu do przynajmniej 5000 tysięcy przedsiębiorców w regionie. Mamy naprawdę mocne atuty, by zachęcać do wstępowania do Związku, który oprócz działań regionalnych angażuje się też w inicjatywy krajowe należy przecież do Pracodawców RP. Dziękuję za rozmowę. regionplus24.pl 7

8 REGION Kujawsko-pomorskie przewodniczy Konwentowi Marszałków Z dniem 1 lipca 2013 roku, na najbliższe pół roku przewodnictwo Konwentu Marszałków Województw RP objęło Województwo Kujawsko-Pomorskie. Posiedzenia Konwentu Marszałków RP w naszym województwie zaplanowano na wrzesień, październik i listopad. Najbliższe spotkanie odbędzie się w dniach września w Bydgoszczy i Toruniu. Niejednokrotnie, przyjęte stanowiska przyczyniły się do zmian zarówno organizacyjnych, jak i ustawodawczych w sprawach dotyczących zadań i problemów samorządów województw. Zadaniem Konwentu jest również podejmowanie wszelkich starań, służących efektywnemu wdrażaniu polityki rozwojowej i prospołecznej, a prezydencja poszczególnych regionów każdorazowo wiąże się z ogromną odpowiedzialnością za trafność i pomyślność podejmowanych decyzji. Chcemy, by podczas kujawsko-pomorskiej prezydencji Konwent, w swoich debatach i działaniach, skupił się na trzech ważnych nie tylko dla nas kwestiach: gospodarce wodnej (w tym systemie śródlądowych dróg wodnych), polityce przestrzennej (w tym regulacjach dotyczących ładu przestrzennego i ochrony krajobrazu) i szansach dotyczących rozwoju gospodarczego (w tym tak zwanych inteligentnych specjalizacjach i przyszłości specjalnych stref ekonomicznych). Mam nadzieję, że uda nam się w tych sprawach wypracować konsensus i mówić o nich jednym głosem mówi marszałek kujawsko-pomorski Piotr Całbecki. Czym jest Konwent Marszałków Województw RP? To przede wszytskim instytucja o charakterze opiniotwórczo- -doradczym, reprezentująca interesy 16 województw. Obradom Konwentu, które odbywają się na terenie danego województwa, przewodniczy marszałek danego województwa, a jego kadencja trwa pół roku. Inicjatorem powołania tej instytucji był Jan Olbrycht marszałek Województwa Śląskiego, który zwołał pierwsze posiedzenie Konwentu w grudniu 1998 roku. W posiedzeniach Konwentu oprócz marszałków, udział biorą także inni przedstawiciele samorządów lokalnych, reprezentanci administracji rządowej, jak również przedstawiciele instytucji centralnych. Podczas obrad analizuje się propozycje zmian w ustawach i innych przepisach, jak również omawia się aktualne problemy Samorządów Województw. Tak skoordynowana współpraca między województwami przyczynia się do bardziej sprawnego i zrównoważonego zarządzania w skali całego kraju. Każde spotkanie marszałków kończy się wypracowaniem wspólnych stanowisk, (które po akceptacji wszystkich województw), przekazywanych następnie urzędom oraz instytucjom centralnym, posłom i senatorom RP. W ramach kujawsko-pomorskiej prezydencji problematyka spotkań marszałków będzie skupiać się na trzech obszarach tematycznych. Konwent wrześniowy ma zająć się gospodarką wodną, w tym zagadnieniniom związanym z nowelizacją ustawy Prawo wodne, kompleksowym zagospodarowaniem rzek poprzez wykorzystanie ich potencjału transportowego, energetycznego, turystycznego oraz wodą dla rolnictwa. Wśród zaproszonych gości jest Prezydent RP Bronisław Komorowski. Październikowe posiedzenie Konwentu Marszałków będzie poświęcone polityce przestrzennej, OZE, ładowi przestrzennemu, transportowi i powiązaniu tych zagadnień z aspektami geodezyjnymi 8 regionplus24.pl

9 REGION oraz GIS. Spotkanie planowane jest w dniach października. Podczas Konwentu w listopadzie, tematem przewodnim będzie gospodarka, w tym Forum Inteligentnych Specjalizacji oraz debata nad przyszłością Specjalnych Stref Ekonomicznych. Posiedzenia zaplanowano na listopada. Marszałek Województwa Kujawsko-Pomorskiego, wystąpił również z propozycją wprowadzenia nowej formuły organizacji konwentów. Nowa formuła obejmuje: koncentrację tematyczną konwentów, tj. każdy konwent będzie miał swoją myśl przewodnią, umiędzynarodowienie konwentu dobre praktyki z zagranicy, polityka regionalna i sprawy bieżące podczas każdego z konwentów, spotkania panelowe podczas każdego z konwentów. Innowacyjnym i interesującym rozwiązaniem, zaproponowanym przez marszałka Piotra Całbeckiego, jest umiędzynarodowienie każdego ze spotkań, poprzez przedstawienie podczas każdego z tych posiedzeń dobrej praktyki z zagranicy (w wybranym obszarze tematycznym danego konwentu). Ponadto planowane są spotkania panelowe: marszałków województw z wojewodami, marszałków województw z przewodniczącymi sejmików województw, marszałków województw z prezesami: Związku Województw, Związku Miast Polskich, Związku Powiatów Polskich, Związku Gmin Wiejskich RP. Każde z posiedzeń Konwentu będzie uwzględniało poza tematami przewodnimi omówienie spraw bieżących i zagadnień dotyczących polityki regionalnej. fot. regionplus24.pl 9

10 Rzeki dla Regionów Czy stać nas na projekty cywilizacyjne? To temat przewodni dyskusji panelowej, która odbyła się w Toruniu, w dniu 10 września br. w związku ze zbliżającym się Konwentem Marszałków. Spotkanie miało na celu przygotowanie stanowiska dla Konwentu Marszałków, dotyczące założeń do przygotowywanej ustawy Prawo Wodne. W jednym miejscu spotkali się ludzie, dla których gospodarka wodna jest najważniejsza. Wśród zaproszonych gości znaleźli się m.in.: przedstawiciele Marszałków wszystkich województw, Krajowego i Regionalnych Zarządów Gospodarki Wodnej, Urzędów Żeglugi Śródlądowej oraz Zarządów Melioracji i Urządzeń Wodnych, Zespołu Doradczego Marszałka Województwa ds. rewitalizacji dróg wodnych województwa kujawsko- -pomorskiego, a także reprezentanci środowiska nauki oraz biznesu. Debata została podzielona na trzy sesje. W pierwszej części zostały zaprezentowane najważniejsze zmiany, które będą wprowadzone do nowej ustawy Prawo Wodne. Referującym był Zastępca Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej Jerzy Zwoździak. Po tym wystąpieniu, wśród zgromadzonych, rozgorzała gorąca dyskusja w związku z wprowadzeniem planowanych zmian. Nowe Prawo Wodne ma wprowadzić nową strukturę w zakresie zarządzania. Dotychczasowe Regionalne Zarządy Gospodarki Wodnej zostaną przekształcone w Urzędy Gospodarki Wodnej Regionu 10 regionplus24.pl Wodnego, Urzędy Żeglugi Śródlądowej zostaną zlikwidowane. Powstaną dwie nowe instytucje zajmujące się zarządzaniem wodami w dorzeczu Wisły i Odry. Przy Ministerstwie Środowiska prawdopodobnie zostanie powołany Minister właściwy do spraw gospodarki wodnej. Paneliści często podnosili kwestię rozproszenia spraw związanych z problematyką wodną wśród kilku ministerstw, stąd próby rozwiązywania problemów związanych z rewitalizacją rzek nie są łatwe. Brak osoby w pełni odpowiedzialnej za zarządzanie gospodarką wodną powoduje, że nie ma kogo rozliczyć z wykonywanych zadań i działań związanych z polityką wodną. Druga sesja została poświęcona tworzeniu tzw. MasterPlanów dla dorzeczy Wisły i Odry. Dyskusję moderował dr Tomasz Sowiński prezes Związku Miast Nadwiślańskich, a Jerzy Zwoździak z Krajowego Związku Gospodarki Wodnej zreferował istotę przygotowania planów gospodarowania wodami. Opracowanie tzw. masterplanów, ma na celu wypełnienie wymogów Ramowej Dyrektywy Wodnej (RDW). Zostaną w nich ocenione, pod kątem zgodności z RDW, realizowane i planowane przedsięwzięcia w sektorach ochrony przeciwpowodziowej, gospodarki wodnej, żeglugi śródlądowej i morskiej oraz hydroenergetyki, mogące wywierać wpływ na stan wód. W Planie działania rząd zobowiązuje się dostosować polskie prawo do prawodawstwa europejskiego w dziedzinie gospodarki wodnej. Ponadto Minister Środowiska przez organizację szkoleń ma zapewnić lepszą znajomość Ramowej Dyrektywy Wodnej w organach administracji publicznej zaangażowanych w proces inwestycyjny w gospodarce wodnej. Przyjęcie Planu działania jest również krokiem w kierunku zapewnienia spójności wszystkich działań planistycznych w gospodarowaniu wodami. W rozumieniu Komisji Europejskiej plany te są jedynym strategicznym i kompleksowym dokumentem planistycznym w obszarze gospodarki wodnej. Trzecia część spotkania została poświęcona rozwojowi cywilizacyjnemu rzek w Polsce. Wśród zaproszonych prelegentów byli prof. Zygmunt Babiński z Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy, dr Janusz Granatowicz, dyrektor Energa Invest S.A., dr Jan Pyś z Urzędu Żeglugi Śródlądowej we Wrocławiu, Mirosław Gębski z Regionalnego Centrum Przedsiębiorczości w Solcu Kujawskim oraz Rafał Modrzewski, dyrektor Departamentu Rozwoju Regionalnego Kujawsko-Pomorskiego Urzędu Marszałkowskiego. Profesor Zygmunt Babiński przedstawił ideę utworzenia Centrum Rewitalizacji Dróg Wodnych (CRDW) z siedzibą w Bydgoszczy, którego celem będzie kreowanie zintegrowanej polityki zagospodarowania rzek, monitorowanie stanu śródlądowych dróg wodnych, gromadzenie danych z kraju i zagranicy oraz upowszechnianie wiedzy i informacji

11 na temat dróg wodnych. Dodatkowo podkreślił kwestię kaskadyzacji Wisły, według jego oceny stopnie wodne dadzą dużo czystej, ekologicznej i odnawialnej energii, jednocześnie pozwolą ograniczyć działalność wielu elektrowni węglowych. Rzeka jest nieograniczonym źródłem energii, a woda płynie zawsze mówił prof. Babiński. Dzięki powstaniu kaskady Dolnej Wisły można zyskać nowe przejścia drogowe, nawodnienie i irygacje obszarów Kujaw czy Wielkopolski. Jej powstanie całkowicie wyeliminuje zagrożenie powodziowe na tym obszarze. Poprawią się stosunki wodne na terenach leżących wzdłuż Wisły, już teraz coraz poważniej mówi się o stepowieniu Kujaw. Powstanie tych inwestycji to dodatkowo około 20 tysięcy miejsc pracy. Obok odnawialnych źródeł energii, dzięki kaskadyzacji Wisły poprawi się jakość warunków żeglownych dla żeglugi śródlądowej. Dyrektor Energa Invest Janusz Granatowicz, zaprezentował przygotowanie projektu zbudowania drugiego stopnia na Wiśle w miejscowości Siarzewo. Przypomniał, że autorem pierwszego projektu budowy kaskad był Tadeusz Tillinger, który w już 1912 r. proponował ustawienie 40 stopni wodnych na całej Wiśle. W okresie międzywojennym Roman Ingarden opracował już gotowe plany, wstrzymane jednak przez wybuch wojny. Kontynuacja tego dzieła zmaterializowała się w budowie stopnia wodnego i elektrowni na Wiśle we Włocławku. W przypadku blackout u w kompleksie elektrowni PAK, elektrownia włocławska jest jedyną, która w jest w stanie podnieść je z wyłączenia. Rozwój cywilizacyjny rzek, to korzyści dla gospodarki, katalizator integracyjny dla regionu, przynosi liczne miejsca pracy, zabezpieczenia przeciwpowodziowe, rozwój hydroenergetyki i rozwój ekologicznego środka transportu jakim jest żegluga śródlądowa stwierdził w swoim wystąpieniu dr Jan Pyś, dyrektor Urzędu Żeglugi Śródlądowej we Wrocławiu. Transport wodny jest niezastąpiony w niektórych branżach i stanowi alternatywę wobec przewozów samochodowych i kolejowych. Ta forma transportu jest idealna do przewozów trudnych, takich jak: wielkie gabaryty, kontenery, materiały sypkie, ładunki niebezpieczne jak gaz czy paliwa. Przewóz materiałów rzekami jest bardziej ekologiczny, ogranicza znacznie emisję CO 2 do atmosfery oraz zużycie paliwa. Ponadto, budowa dróg wodnych jest tańsza od pozostałych dróg transportowych dróg samochodowych i kolejowych. Dla przykładu koszt wybudowania kilometra autostrady to około 36 mln złotych, koszt wybudowania kilometra kanału wodnego to 24 mln zł. W większości przypadków ta infrastruktura istnieje, nie mniej wskutek lat zaniedbań wymaga przebudowy lub rewitalizacji, by dostosować ją do standardów żeglowności umożliwiającej normalne funkcjonowanie dróg wodnych kontynuował dr Pyś. W kolejnym wystąpieniu, Mirosław Gębski z RCP, przedstawił założenia budowy platformy multimodalnej na terenie gminy Solec Kujawski, która stanowiłaby niezbędne zaplecze dla portów morskich w Gdańsku i Gdyni, a Dyrektor Departamentu Rozwoju Regionalnego Kujawsko-Pomorskiego Urzędu Marszałkowskiego Rafał Modrzewski, zaprezentował działania podejmowane na rzecz przywrócenia poprawy warunków żeglugowych dolnej Wisły w regionie kujawsko-pomorskim. Czy dziś stać nas na podjęcie takiego wyzwania? Jeśli na całym świecie rzeki wykorzystywane są gospodarczo, to dlaczego u nas nie miałoby się to opłacać. Zaskakujące jest to, że nad stworzeniem planów umożliwiających zagospodarowanie dróg wodnych pochylają się urzędy marszałkowskie województw położonych nad Wisłą i Odrą, za to w sferze rządowej panuje chaos decyzyjny i zarządczy. Środowiska zainteresowane gospodarką wodną postulują powołanie jednego ministra od gospodarki wodnej. Dziś brak takiej osoby, a odpowiedzialność za stan rzek i dróg jest rozproszona w kilku ministerstwach. Trzeba pamiętać, że Wisła nie jest rzeką naturalną. Obecny kształt zawdzięcza podjętym w XIX wieku przez człowieka działaniom regulacyjnym. Rzeka naturalna meandruje, ma wiele nurtów, o Wiśle tego nie można powiedzieć. Warto podjąć wyzwanie odważnie patrząc w przyszłość. To są projekty na dziesiątki lat, a nie na krótką kadencję wyborczą. Na taką odwagę było stać naszych przodków, musi być stać i nas. Michał Grzybowski, fot. L. Turowski oraz UM WOJ. POMORSKIEGO regionplus24.pl 11

12 Droga wodna E 70 łączy Europę zachodnią (od belgijskiej Antwerpii i holenderskiego Rotterdamu) z rejonem Kaliningradu oraz z systemem drogi wodnej rzeki Niemen. Polski odcinek obejmuje ponad 700 kilometrów rzek i kanałów. Rozpoczyna się na Odrze, kilkadziesiąt kilometrów na północny zachód od Kostrzyna nad Odrą. Prowadzi przez Gorzów Wielkopolski, Drezdenko, Czarnków, Ujście, Nakło nad Notecią, Bydgoszcz, Grudziądz, Tczew i Elbląg aż po Zatokę Gdańską i Zalew Wiślany. Z Zalewu MDW E70 wiedzie rzekami Pregoła i Dejma na Zalew Kuroński, kończąc się w Kłajpedzie. Droga ta, pomimo ogromnego potencjału, jak dotąd jest bardzo słabo wykorzystywana do przewozów transportowych i turystycznych. Z gospodarczego punktu widzenia istotny jest fakt, że Międzynarodowa Droga Wodna E 70 łączy nas z systemem wód Europy wschodniej, środkowej i zachodniej. Istotne jest również, że może stanowić ważne zaplecze transportowe rozwoju portów morskich Szczecina i Gdańska, odciążając tym samym zatłoczone drogi lądowe, nie mówiąc już o znacznym zmniejszeniu kosztów transportowych. Powstała infrastruktura drogi wodnej będzie sprzyjać również rozwojowi turystyki i rekreacji wodnej. Szczególne znaczenie gospodarcze i turystyczne dróg wodnych ww. obszaru spowodowało, że samorządy województw: lubuskiego, kujawsko- -pomorskiego, pomorskiego, warmińsko- -mazurskiego, wielkopolskiego podpisały Wypłynąć na szerokie wody MDW E 70 w 2006 r. Memorandum w zakresie aktywizacji planowanej na terenie Polski Międzynarodowej Drogi Wodnej E 70, uszczegóławiając zakres współpracy w kolejnych latach. W przeciągu ostatnich lat udało się opracować szereg analiz i opracowań merytorycznych związanych z rozwojem planowanej na terenie Polski drogi wodnej E 70, w tym Koncepcję programowo- 12 regionplus24.pl

13 przestrzenną rewitalizacji śródlądowej drogi wodnej relacji zachód--wschód, obejmującej drogi wodne: Odrę, Wartę, Noteć, Kanał Bydgoski, Brdę, Wisłę, Nogat, Szkarpawę oraz Zalew Wiślany (obejmującej swym zakresem: strategię programową, koncepcję programowo- -przestrzenną, analizę środowiskową), program promocji MDW E 70, strategię komunikacji, Analizę popytu na przewozy ładunków i pasażerów drogą wodną E 70 i analizę społeczno-ekonomiczną dla przedsięwzięcia pn. Rewitalizacja śródlądowej drogi wodnej relacji wschód- -zachód obejmującej drogi wodne: Odrę, Wartę, Noteć, Kanał Bydgoski, Brdę, Wisłę, Nogat, Szkarpawę oraz Zalew Wiślany (planowana droga wodna E 70 na terenie Polski). Ponadto przeprowadzono kilkanaście spotkań roboczych przedstawicieli sześciu marszałków, zorganizowano wiele konferencji i warsztatów diagnozujących istotne problemy rewitalizacji planowanej na terenie Polski drogi wodnej E 70, zaangażowano do współpracy kadrę naukowo- -badawczą ośrodków akademickich. W najbliższych latach przewiduje się dalszą intensyfikację działań na rzecz rewitalizacji drogi wodnej łączącej Odrę z Zalewem Wiślanym. Przede wszystkim realizowane będą wspólne działania zainteresowanych województw mające na celu budowę kompleksowego programu użeglownienia polskiego odcinka MDW E 70, w tym przy wsparciu ze środków finansowych UE dla potrzeb przewozów transportowych i budowy produktów turystycznych, wykorzystujących unikatowe walory kulturowe, przyrodnicze i krajobrazowe województw w strefie oddziaływania drogi wodnej E 70. Kontynuowane będą również zadania związane z dokończeniem prac studialnych, promowaniem i uświadamianiem znaczenia MDW E 70 zarówno na arenie międzynarodowej jak i krajowej. Planuje się także wprowadzenie wyników opracowanej koncepcji programowo-przestrzennej rewitalizacji śródlądowej drogi wodnej MDW E 70 do dokumentów programowych i strategicznych. Niezależnie od działań podejmowanych przez zainteresowane województwa leżące wzdłuż polskiego odcinka Międzynarodowej Drogi Wodnej E 70, zrealizowano w ostatnich latach szereg inwestycji dot. wykorzystania tej drogi wodnej dla potrzeb turystyki i rekreacji wodnej. W centrum Gorzowa Wielkopolskiego przygotowano stanowiska cumownicze oraz odbudowano nabrzeże miejskiego bulwaru. W Drawsku, Czarnkowie, Nakle nad Notecią powstały nowe przystanie. Okazała przystań z nowoczesną architekturą powstała również na Wyspie Młyńskiej w Bydgoszczy. Na Wiśle w Toruniu i Grudziądzu zmodernizowano nabrzeża miejskie oraz wybudowano przystanie żeglarskie w bliskim sąsiedztwie Starego Miasta. Duże zmiany nastąpiły na Pętli Żuławskiej. Tu także powstały nowe porty, przystanie i pomosty cumownicze w sumie około 300 nowych miejsc dla jachtów. Z kolei w Elblągu przebudowano dwa mosty kładki piesze oraz bulwar Zygmunta Augusta, który przystosowano do cumowania jednostek żeglarskich. Szerzej o inicjatywie pięciu województw można przeczytać na stronie regionplus24.pl 13

14 SAMORZĄDY REGIONU Rewitalizacja Parku Miejskiego w Toruniu Europejski ewenement Żywą tkankę organizmu Torunia tworzą tereny zieleni urządzonej, skupiska dzikiej roślinności, lasy i uroczyska. Tereny zieleni urządzonej to również parki. Zajmują one powierzchnię około 170 ha. Wiele form i obiektów zieleni o dużych wartościach przyrodniczo-kulturowych, zabytkowych, krajobrazowych i estetycznych znajduje się w tym historycznym mieście na terenach wpisanych do rejestru zabytków bądź ujętych w ewidencji zabytków. Są one objęte opieką i nadzorem konserwatorskim. Najcenniejszym obiektem zieleni historycznej w Toruniu jest Park Miejski na Bydgoskim Przedmieściu (ok. 25 ha). Jedno z najstarszych w Polsce z założeń parkowych powstało w 1817 roku. Władze pruskie wyznaczyły wówczas temu obszarowi cele publiczne. Skupisko zieleni utworzono na terenach dawnych wyrobisk glinianych. W pierwszej połowie XIX wieku dzisiejszy park pełnił funkcje prozdrowotne i rekreacyjne. Później stopniowo poszerzano funkcje Park Miejski na Bydgoskim Przedmieściu w Toruniu jest spektakularnym przykładem nowej jakości polskiej realizacji polityki miejskiej Unii Europejskiej. społeczne, użytkowe i estetyczne tego obszaru. Systematycznie powiększano też potencjał przyrodniczy parku, dzięki czemu na przełomie XIX i XX wieku zaistniał na Bydgoskim Przedmieściu wielki, zielony salon Torunia. Bioróżnorodność parku wyraża ponad 65 gatunków i odmian drzew oraz około 30 gatunków krzewów. Walory przyrodnicze zadecydowały o wpisaniu parku w 1997 r. do rejestru zabytków. Obszar parkowy funkcjonalnie połączony z błoniami nadwiślańskimi nad starorzeczem wiślanym Martówką, pełni obecnie rolę ekologicznego rusztu wielkiego obszaru śródmieścia Torunia. W tym roku trwają specjalistyczne prace, których celem jest przywrócenie społecznych funkcji zabytkowego parku. Całkowity koszt prac szacowany jest na ponad 4,5 mln zł. Połowę tej kwoty Toruń pozyskał ze środków Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Kujawsko-Pomorskiego. Dzięki tej inicjatywie odnowiono m.in. staw, zabytkową grotę, wybudowano amfiteatr. Powstały też nowe obiekty sportowe. Jeszcze w tym roku modernizowany będzie kameralny tor saneczkowy. Poszerzono w ten sposób nie tylko funkcje rekreacyjne parku, ale także uzupełniono definicję inteligentnych miast o element nowej ekologii. Za sprawą Torunia nasz kraj dopisuje kryterium przyrodnicze do unijnego pakietu smart city. Historyczny park na Bydgoskim Przedmieściu jest przykładem dowartościowania ekosystemu przez podniesienie rangi zieleni miejskiej. Odnowienie tego obszaru wyraża naturalny zwrot miasta do środowiska przyrodniczego Wisły, przydając mu znaczenia jednego z kluczowych elementów zielonej przestrzeni pradoliny rzeki. Systemowe działania na rzecz rewitalizacji terenów parkowych podjęto w Toruniu od 2003 r. Po akcesji Polski do UE program odradzania funkcji społecznych parku zyskał unijne wparcie. Od tego czasu w Toruniu podejmowane są międzynarodowe inicjatywy dowartościowujące rolę środowiska przyrodniczego miasta w dążeniu do poprawy warunków i jakości życia mieszkańców. Liderem zmian jest Urząd Miasta Torunia. W warunkach społeczeństwa obywatelskiego w urzędzie wypracowano unikatowy model partnerstwa samorządu terytorialnego, administracji publicznej, sfery nauki, gospodarki, odpowiedzialnego społecznie biznesu oraz struktur obywatelskich w działaniach na rzecz ekorozwoju miasta. W tym kontekście od 2005 r. organizowane są w Toruniu międzynarodowe, tematyczne konferencje, ukazujące zieleń jako największe bogactwo naturalne miast. Program modernizacji terenów parkowych stał się ponadto ważną częścią Lokalnego programu rewitalizacji miasta Torunia na lata Marek Badtke 14 regionplus24.pl

15 EKOLOGIA Wiedza zdobyta w trakcie prowadzonych badań wnosi poważny wkład w rozwój idei tworzenia miast zrównoważonych, będących atrakcyjnym miejscem życia mieszkańców. Atrakcyjność tych lokalizacji nie tylko sprowadza się do łatwego dostęp do edukacji, komunikacji, rozrywki oraz towarów i usług, ale przede wszystkim oparta będzie na czystym środowisku naturalnym i możliwości obcowania z przyrodą. Takie połączenie komfortu życia z ekologią staje się EKOLOGIA MIAST Analiza miasta jako ekosystemu pod względem jego struktury, różnorodności biologicznej, procesów i funkcji użytecznych wzbudza zainteresowanie wielu badaczy, ale także, co bardzo ważne zwraca uwagę osób zajmujących się projektowaniem i zarządzaniem organizmami miejskimi. wyznacznikiem i koniecznością nowego planowania obszarów już zamieszkałych jak i tych projektowanych przez urbanistów. Wyróżnikiem takiego myślenia powinna być koncepcja zdrowego ekosystemu miejskiego, stwarzającego dobre warunki życia dla swoich mieszkańców. Taką koncepcję współczesnego miasta można stworzyć jedynie dzięki współpracy administratorów-wizjonerów z przyrodnikami oraz inżynierami. Wymaga to rozpoznania problemów środowiskowych i dostosowania rozwiązań do warunków przestrzeni miejskiej. W przestrzeni miejskiej występują zasoby istniejącej już zabudowy oraz przyrody, które to należy w sposób zrównoważony połączyć z projektowaną nową przestrzenią życia mieszkańców. To wszystko należy rozpatrywać w oparciu o analizę ekosystemu miasta, w tym obiegu materii, przepływu energii i bieżącego stanu środowiska, a także w aspekcie wpływu środowiska na zdrowie ludzi. Istotnym zagadnieniem jest zmniejszanie uzależnienia miasta od zaopatrzenia z zewnątrz w energię poprzez rozwijanie koncepcji samowystarczalności, która w sposób efektywny może zasilać budynki z wykorzystaniem alternatywnych źródeł energii. Właśnie w tym aspekcie zastanówmy się, czym jest miasto energooszczędne? Za założenia energooszczędne możemy uznać skupiska obiektów, które regionplus24.pl 15

16 EKOLOGIA dzięki nowoczesnym technologiom, obliczeniom i pomysłowości projektantów, dążą do zerowego zużycia energii. Wiąże się z tym projekt domu pasywnego, który sam dla siebie wytwarza energię. Jednak projektowanie miasta energooszczędnego wiąże się z dużo większymi obostrzeniami. W Danii powstało pierwsze w Europie miasto energooszczędne Stenlose South, gdzie za całoroczne zużycie energii w domu włącznie z ogrzewaniem zapłacimy około 1200 zł. Wysokie wymagania dążące do energooszczędności dotyczą przede wszystkim obniżenia do minimum zużycia energii potrzebnej do ogrzewania budynków. Uzyskuje się to dzięki odpowiednio grubej warstwie wełny mineralnej oraz poprzez montowanie pomp ciepła. Dodatkowo każdy budynek ma zamontowane na dachu panele słoneczne. Innym rozwiązaniem energooszczędnym jest montowanie zbiorników do wody deszczowej. Oszczędzamy przez to wodę poprzez jej recycling. Stosowanie tych rozwiązań, plus odpowiednie dobranie zdrowych materiałów budowlanych pozwala uzyskać spektakularne oszczędności w zakresie energii. Miasto zeroemisyjne o ujemnym śladzie węglowym. Kierunek przyszłości to miasta zeroemisyjne (tzw. ZERO - E). Główną cechą takiego miasta jest zerowe wytwarzanie dwutlenku węgla, a co więcej, produkowanie na tyle więcej energii, aby można było przesłać ją do pobliskich miast lub dzielnic. Miasta ZERO - E mają posiadać budynki, które są minielektrowniami, a energię czerpią głównie z geotermalnych systemów. Oczywiście EKO- -Miasta słyną z segregacji odpadów i ich przetwarzania, a także ponownego wykorzystywania oczyszczonych ścieków i wody. Przykładem takiego 16 regionplus24.pl miasta jest Masdar, które jest pierwszym w pełni ekologicznym miastem. Powstaje od 2006 r. w emiracie Abu Zabi w Zjednoczonych Emiratach Arabskich. Termin zakończenia inwestycji przewidziano na rok Pierwsza ukończona część zyskała mieszkańców w 2009 r. Po ukończeniu projektu, który planowo ma się rozciągać na powierzchni 6 km, miasto ma być domem dla mieszkańców oraz miejscem pracy dla pracowników z pobliskich lokacji. Masdar City będzie pierwszym ośrodkiem miejskim, który nie wyemituje dwutlenku węgla. Wszystkie wyprodukowane w nim ścieki zostaną oczyszczone i powtórnie wykorzystane, a po jego ulicach nie będą poruszać się samochody o napędzie spalinowym. Elektryczność dla Masdar City zapewnią panele fotowoltaiczne, natomiast system chłodzenia będzie działał dzięki energii słonecznej. Woda będzie

17 pochodzić z Zatoki Perskiej. Powyższe przykłady pokazują, że przy obecnym rozwoju technologicznym jesteśmy w stanie tworzyć nowe rozwiązania, które w sposób harmonijny i zrównoważony kształtują otoczenie człowieka tak, aby mógł żyć nie niszcząc środowiska naturalnego, a nawet doprowadzać do jego przywrócenia. Odpowiednie planowanie miast wzmacnia miejski ekosystem i umożliwia dostęp do naturalnych zasobów przyrody ożywionej. Ważne jest planowanie zieleni miejskiej, która może pełnić ważne funkcje przyrodnicze, może też negatywnie oddziaływać na środowisko stanowiąc źródło diaspor gatunków inwazyjnych. Wiedza przyrodnicza pomoże dokładniej zaplanować i ocenić korzyści wynikające z szeregu działań, które zmniejszają uciążliwość miasta dla przyrody. Ekologia miasta może i powinna towarzyszyć wysiłkom w rozwijaniu dróg osiągania celów zielonego rozwoju miast. fot. str. 15 Zielone miasto przyszłości Sino-Singapore Tianjin Eco-City fot. str Przywracanie zdegradowanej przestrzeni mejskiej dla mieszkańców miasta, foto RD tekst RD regionplus24.pl 17

18 Projekt ECO-MIASTO Miasta są dźwignią rozwoju gospodarczego. Te z nich, które chcą stawiać na inteligentny rozwój i na racjonalne zarządzanie zasobami energii, które są coraz droższe, powinny szukać innowacyjnych rozwiązań. Przy oszczędnym korzystaniu z zasobów zapewnić jednocześnie ten sam standard usług, a także utylizować odpady i osady ściekowe na większą skalę. Zmiana społecznego postrzegania ekologii będzie możliwa tylko przy pełnym i zdecydowanym zaangażowaniu miast w takie projekty. To właśnie samorządy stanowią siłę napędową stosowania podstawowych zasad środowiskowych zrównoważonego rozwoju. One są odpowiedzialne za budowę i utrzymywanie obiektów oraz infrastruktury transportowej, tak aby spełniały potrzeby i podnosiły jakość życia mieszkańców, redukowały zużycie energii i ograniczały zanieczyszczenia. Wymiana doświadczeń między miastami, promowanie najlepszych i sprawdzonych rozwiązań, a także zaangażowanie w te działania mieszkańców, to najlepszy sposób na wprowadzanie w życie zasad zrównoważonego rozwoju. Z takim założeniem, z inicjatywy Ambasady Francji w Polsce, Renault Polska oraz partnerów instytucjonalnych, m. in. Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, powstał projekt ECO-MIASTO. W ramach tego projekty przedstawiciele władz samorządowych mogą uczestniczyć w szkoleniach poświęconych różnym aspektom zrównoważonego rozwoju miast. To właśnie Ambasada Francji pragnie zachęcić polskie miasta do wspierania zrównoważonego rozwoju oraz promocji dobrych praktyk wśród mieszkańców. To właśnie do nich skierowana jest kampania informacyjna towarzysząca konkursowi: to obywatele, swoim codziennym zachowaniem, odgrywają kluczową rolę w procesie. Celem projektu ECO- -MIASTO jest rozpowszechnianie wśród polskich gmin dobrych praktyk zrównoważonego rozwoju i ich wdrażanie. Projekt promuje także inicjatywy społeczeństwa obywatelskiego na rzecz zrównoważonego rozwoju w ramach konkursu ECO-MIASTO nagrodzi we wrzesniu najbardziej zaangażowane polskie miasta w kategoriach zrównoważonej mobilności i budownictwa ekologicznego. Wiedza zgromadzona podczas konkursu i oceny przygotowane przez grupę ekspertów wchodzących w skład jury pozwolą na zdiagnozowanie sytuacji w polskich miastach. fot. Element zrównoważonego transportu miejskiego tramwaj wodny zasilany energią słoneczną tekst i foto RD 18 Wydano ze œrodków Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Œrodowiska i Gospodarki Wodnej w Toruniu.

19 EKOLOGIA Główny Inspektor Ochrony Środowiska, odpowiedzialny za rejestr bezpośrednich zagrożeń szkodą w środowisku w latach odnotował 381 zdarzeń. Największą grupę zgłoszeń stanowią szkody w powierzchni ziemi 52%, w chronionych siedliskach przyrodniczych 20,8 %, w środowisku gruntowo-wodnym 11,7% pozostałe szkody 15,5%. Zauważa się tendencję wzrostową w przekazywaniu przez Regionalnych Dyrektorów Ochrony Środowiska zgłoszeń do rejestru. W województwie kujawsko-pomorskim w okresie od do odnotowano 31 przypadków, w których wydane zostały decyzje podjęcia działań naprawczych lub uzgadniające działania naprawcze. Dlaczego zatem przedsiębiorcy nie wykupują ubezpieczenia od szkód w środowisku? Jedną z przyczyn może być fakt, iż wielu zarządzających w firmach sądzi, że ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej rozszerzone klauzulą szkód środowiskowych zabezpiecza ich firmę przed negatywnymi skutkami szkód środowiskowych. Jest to błędne założenie. Do tej pory firmy odpowiadały przede wszystkim za katastrofy ekologiczne - np. wyciek szkodliwej substancji, teraz problemem może okazać się nawet spadek populacji występującego w pobliżu gatunku roślin lub zwierząt. Inną przyczyną jest niedoinformowanie, że nowa ustawa wprowadziła odpowiedzialność na zasadzie ryzyka obok dotychczas stosowanej zasady winy. Zaostrzona zasada ryzyka powoduje, że podmiot korzystający ze środowiska odpowiada za każdą szkodę, bez względu na winę i zmienia ciężar dowodu zaistnienia szkody. Dodatkowo w przypadku bezpośredniego zagrożenia wystąpienia szkody w środowisku podmiot korzystający ze środowiska jest zobowiązany podjąć działania zapobiegawcze lub naprawcze. Nowe przepisy wprowadziły regulację dyrektywy europejskiej, polluter pays czyli zanieczyszczający płaci, jej celem jest skuteczne egzekwowanie odpowiedzialności finansowej podmiotów które spowodowały szkody w środowisku lub są za nią współodpowiedzialne, a więc przedsiębiorstwo musi liczyć się z kosztami działań zarówno profilaktycznych jak i służących naprawieniu szkody. Dualizm odpowiedzialności Ustawa poszerzyła również grupę osób, które mogą występować przeciwko sprawcom zanieczyszczeń o m.in.: osoby fizyczne, organizacje społeczne, organizacje ekologiczne i inne. Reakcją rynku ubezpieczeniowego na nową sytuację prawną było stworzenie produktów ubezpieczeniowych dostosowanych do wymogów ustawy. W ramach ubezpieczenia, ubezpieczyciel pokrywa koszty działań naprawczych wynikające ze stanu zanieczyszczenia środowiska (ocena rozmiarów szkody, monitorowanie, zmniejszenie rozmiaru szkody, usunięcie, utylizacja, oczyszczenie, zneutralizowanie i inne) oraz koszty i wydatki poniesione w związku z roszczeniem objętym ubezpieczeniem. Ubezpieczyciel pokrywa również koszty związane z działaniami, które musiały być podjęte, aby zapobiec szkodzie zgodnie z nowym stanem prawnym. Istotną różnicą w porównaniu z tradycyjnymi produktami (zwłaszcza z zakresu OC) jest objęcie ochroną ubezpieczeniową zdarzeń stopniowych, np. w postaci powolnego uwalniania zanieczyszczeń do gruntu. Ponadto ochrona ubezpieczeniowa daje możliwość cofnięcia się z początkiem ochrony ubezpieczeniowej (tzw. data retroaktywna). Ma to istotne znaczenie ponieważ odpowiedzialność z ustawy może być przypisana jeśli od emisji lub zdarzenia nie upłynęło więcej niż 30 lat. Nawet mała szkoda w przyrodzie może spowodować duże skutki finansowe dla przedsiębiorstwa zdaniem polskich ekspertów sumy gwarancyjne dla ubezpieczeń środowiskowych nie powinny być niższe niż 4 mln zł. Po ubezpieczenia na wypadek szkód środowiskowych coraz częściej sięgają firmy transportowe, gdyż zdarza się, że koszty czyszczenia w następstwie wycieku paliwa przekraczają zł. Koszty mogą być dużo wyższe, jak np. w fabryce papieru w skutek błędu ludzkiego uwolniło się 200 litrów żywicy, zanieczyszczając pobliski zbiornik wodny, zatruwając 2,25 tony ryb koszty oczyszczenia i działań naprawczych zamknęły się kwotą 150 tys. Euro. W przypadku wystąpienia zanieczyszczenia środowiska, Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska wydaje decyzję administracyjną, określającą zakres i sposób prowadzenia działań naprawczych oraz terminy ich rozpoczęcia i zakończenia, tak więc kwoty, jakie będzie musiało ponieść przedsiębiorstwo w związku z zanieczyszczeniem środowiska lub podjęciem działań naprawczych w wyniku szkody, są ściśle skorelowane z decyzją administracyjną. Ubezpieczanie szkód w środowisku poprzez transfer ryzyka na ubezpieczyciela Ubezpieczenie szkód środowiskowych niepopularne w Polsce Ubezpieczenie na wypadek szkód w środowisku jest rzadko wykupywane przez firmy w Polsce i zwykle na sumy gwarancyjne dużo niższe niż te w Europie Zachodniej. Ten stan nie ulega zmianie, mimo że ustawa o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie weszła w życie r. (Dz.U nr 75 poz. 493 zpz). to tylko jedno z dostępnych narządzi w zarządzaniu ryzykiem w przedsiębiorstwie. W pierwszej kolejności trzeba ocenić ryzyko, ubezpieczenie środowiskowe to nie tylko potencjalne koszty, jakie trzeba będzie ponieść w przypadku zdarzenia, ale przede wszystkim dobre imię i reputacja firmy, a także społeczna odpowiedzialność przedsiębiorstwa za dbałość o stan środowiska naturalnego. Artykuł 15 ust. 1 Ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 roku o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie: Jeżeli podmiot korzystający ze środowiska nie podejmuje działań zapobiegawczych i naprawczych, organ ochrony środowiska, w drodze decyzji, nakłada na niego obowiązek przeprowadzenia tych działań. Iwona Frydryszek, Broker Ubezpieczeniowy Licencja Ministra Finansów Nr 513 Autorka składa serdeczne podziękowanie dla Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska Pana Włodzimierza Ciepły, za okazaną pomoc merytoryczną przy tworzeniu artykułu. regionplus24.pl 19

20 Bella Skyway Festival W Toruniu rozpoczęła się V edycja, jedna z najbardziej niepowtarzalnych edycji festiwalu światła Bella Skyway Festival. Niezwykłe instalacje świetlne artystów z sześciu europejskich krajów: Węgier, Estonii, Czech, Włoch, Francji i Polski. Światło, nowoczesne techniki multimedialne, fascynujące projekcje wielkoformatowe i mappingi 3D pozwalają na dotknięcie kosmosu, nie odrywając stóp od ziemi. Festiwal w unikalny sposób łączy sztukę światła i astronomię. Ideą wydarzenia jest zaciekawienie publiczności pięknem i tajemniczością kosmosu. Tegoroczne motto wydarzenia to Dziewiąta planeta. Niemożliwe krajobrazy. Niesamowite światy. Dziewiąta planeta oznacza dla nas mityczną przestrzeń dla naszych wyobrażeń i marzeń wyjaśnia Agnieszka Marecka, koordynatorka festiwalu. Tegoroczny program wydarzenia jest bardzo atrakcyjny. Cykl obrazów na zabytkowej fasadzie Kościoła św. Ducha zaprezentowała - węgierska grupa Limelight. Gmachem Collegium Maximum zawładnął mapping 3D czeskiej grupy Macula. Do odległej Afryki przeniósł widzów włoski artysta Richi Ferrero, który na dziedzińcu Ratusza Staromiejskiego zaprezentował instalację Świetlne maski Bwindi. Tajemniczy Obserwatorzy są bohaterami widowiskowego mappingu 3D, przygotowanego przez grupę artystyczną tamtam z Torunia na fasadzie Urzędu Marszałkowskiego. W Ruinach Podominikańskich stanęła niezwykła Katedra stworzona przez estońskiego artystę Raoula Kurvitza, włoski twórca Alessandro Lupi udowodnił, że drzewo bez liści może rzucać cień odbijający owe liście. Wydarzenie Bella Skyway Festival przeniosło Toruń w magiczny wymiar. 20 regionplus24.pl

PERSPEKTYWY ROZWOJU POLSKIEGO ODCINKA MIĘDZYNARODOWEJ DROGI WODNEJ E 70. Bydgoszcz, 11 czerwca 2014

PERSPEKTYWY ROZWOJU POLSKIEGO ODCINKA MIĘDZYNARODOWEJ DROGI WODNEJ E 70. Bydgoszcz, 11 czerwca 2014 PERSPEKTYWY ROZWOJU POLSKIEGO ODCINKA MIĘDZYNARODOWEJ DROGI WODNEJ E 70 Bydgoszcz, 11 czerwca 2014 DEKLARACJA PROGRAMOWA STRATEGIA ROZWOJU TRANSPORTU DO ROKU 2020 (2030) etap do 2020 priorytet Odrzańska

Bardziej szczegółowo

Spotkanie w Bydgoszczy otworzył Prof. dr hab. inż. Marek Bieliński - Prorektor ds. współpracy z gospodarką i zagranicą UTP w Bydgoszczy.

Spotkanie w Bydgoszczy otworzył Prof. dr hab. inż. Marek Bieliński - Prorektor ds. współpracy z gospodarką i zagranicą UTP w Bydgoszczy. Odbyła się konferencja tematyczna pn. Instalacje OŹE, gaz łupkowy, stopień wodny oraz LPG i LNG w transporcie publicznym w województwie kujawsko-pomorskim Perspektywy wykorzystywania w naszym województwie

Bardziej szczegółowo

WSPARCIE DZIAŁAŃ INWESTYCYJNYCH W RPO WM 2014-2020 Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego

WSPARCIE DZIAŁAŃ INWESTYCYJNYCH W RPO WM 2014-2020 Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego WSPARCIE DZIAŁAŃ INWESTYCYJNYCH W RPO WM 2014-2020 Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego dr Stanisław Sorys Wicemarszałek Województwa Małopolskiego 1_GOSPODARKA WIEDZY 2_CYFROWA MAŁOPOLSKA 3_PRZEDSIĘBIORCZA

Bardziej szczegółowo

INICJATYWY POMORZA DLA ROZWOJU DRÓG WODNYCH

INICJATYWY POMORZA DLA ROZWOJU DRÓG WODNYCH INICJATYWY POMORZA DLA ROZWOJU DRÓG WODNYCH Jan Kozłowski Marszałek Województwa Pomorskiego Kadyny 26 lipca 2008r. ŻEGLUGA W DELCIE WISŁY W LATACH 50 - TYCH XX WIEKU PROGRAM ROZWOJU DRÓG WODNYCH DELTY

Bardziej szczegółowo

Finansowanie efektywności energetycznej w budynkach z funduszy europejskich w ramach perspektywy finansowej 2014-2020 Katowice, 11 czerwca 2015 r.

Finansowanie efektywności energetycznej w budynkach z funduszy europejskich w ramach perspektywy finansowej 2014-2020 Katowice, 11 czerwca 2015 r. Finansowanie efektywności energetycznej w budynkach z funduszy europejskich w ramach perspektywy finansowej 2014-2020 Katowice, 11 czerwca 2015 r. Dokument określający strategię interwencji funduszy europejskich

Bardziej szczegółowo

Program Żegluga Śródlądowa 2015-2020

Program Żegluga Śródlądowa 2015-2020 Program Żegluga Śródlądowa 2015-2020 Realizowany w ramach Inicjatywy Odpowiedzialny Transport 2014-2020 Przy jedynie 7 procentowym zaangażowaniu dróg wodnych w transport towarów w Unii Europejskiej potrzebne

Bardziej szczegółowo

IX Świętokrzyska Giełda Kooperacyjna Nowych Technologii Energii Odnawialnej Technologia Przyszłości

IX Świętokrzyska Giełda Kooperacyjna Nowych Technologii Energii Odnawialnej Technologia Przyszłości W imieniu Świętokrzyskiego Centrum Innowacji i Transferu Technologii Sp. z o.o. oraz Targów Kielce pragnę Państwa serdecznie zaprosić do bezpłatnego udziału w IX Świętokrzyskiej Giełdzie Kooperacyjnej

Bardziej szczegółowo

I oś priorytetowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020. Szczecinek, 24 września 2015r.

I oś priorytetowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020. Szczecinek, 24 września 2015r. I oś priorytetowa Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego 2014-2020 Szczecinek, 24 września 2015r. GOSPODARKA- INNOWACJE- NOWOCZESNE TECHNOLOGIE Celem głównym OP 1 jest podniesienie

Bardziej szczegółowo

dacji Ekologicznej Mirosław Sobczyk, Marszałek Województwa Zachodniopomorskiego Olgierd Geblewicz, Prezydent

dacji Ekologicznej Mirosław Sobczyk, Marszałek Województwa Zachodniopomorskiego Olgierd Geblewicz, Prezydent ORGANIZATOR PARTNER MERYTORYCZNY ORGANIZATOR PARTNER MERYTORYCZNY I Międzynarodowe Forum Ekologiczne W dniach 16-18 września 2014 r. odbyło się I Międzynarodowe Forum Ekologiczne w Kołobrzegu. W Forum

Bardziej szczegółowo

Program Bałtyk 2015-2020

Program Bałtyk 2015-2020 Program Bałtyk 2015-2020 Realizowany w ramach Inicjatywy Odpowiedzialny Transport 2014-2020 Szanowni Państwo, Serdecznie zapraszamy do przystąpienia do Programu Bałtyk. Program stanowi platformę wymiany

Bardziej szczegółowo

ROZWÓJ POTENCJAŁU GOSPODARCZEGO POWIATU ŚWIDNICKIEGO POPRZEZ UTWORZENIE INKUBATORA LOTNICZEGO

ROZWÓJ POTENCJAŁU GOSPODARCZEGO POWIATU ŚWIDNICKIEGO POPRZEZ UTWORZENIE INKUBATORA LOTNICZEGO ROZWÓJ POTENCJAŁU GOSPODARCZEGO POWIATU ŚWIDNICKIEGO POPRZEZ UTWORZENIE INKUBATORA LOTNICZEGO projekt realizowany przez Powiat Świdnicki w Świdniku w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa

Bardziej szczegółowo

Fundusze unijne dla województwa kujawsko-pomorskiego w latach 2007-2015

Fundusze unijne dla województwa kujawsko-pomorskiego w latach 2007-2015 MINISTERSTWO ROZWOJU REGIONALNEGO www.mrr.gov.pl tel. 022 461 31 45 media@mrr.gov.pl faks 022 461 33 10 Fundusze unijne dla województwa kujawsko-pomorskiego w latach 2007-2015 W latach 2007-2015 do województwa

Bardziej szczegółowo

Nauka- Biznes- Administracja

Nauka- Biznes- Administracja Nauka- Biznes- Administracja Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka 2007-2013 Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa

Bardziej szczegółowo

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej

Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Wsparcie przedsiębiorców w latach 2014-2020 możliwości pozyskania dofinansowania w nowej perspektywie unijnej Iwona Wendel Podsekretarz Stanu Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Warszawa, 22 maja 2014

Bardziej szczegółowo

12.08.2014, Łódź. Szkolenie z zakresu krajowych Programów Operacyjnych na lata 2014-2020

12.08.2014, Łódź. Szkolenie z zakresu krajowych Programów Operacyjnych na lata 2014-2020 12.08.2014, Łódź Szkolenie z zakresu krajowych Programów Operacyjnych na lata 2014-2020 Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko 2014-2020 12.08.2014, Łódź PLAN PREZENTACJI 1. Opis Programu Operacyjnego

Bardziej szczegółowo

Punkt Informacyjny Funduszy Europejskich w Koninie

Punkt Informacyjny Funduszy Europejskich w Koninie Punkt Informacyjny Funduszy Europejskich w Koninie Planujesz rozpoczęcie lub rozwój działalności? Chcesz być konkurencyjny na rynku? Masz innowacyjny pomysł na inwestycję? ZAPRASZAMY!!! Sieć Punktów Funduszy

Bardziej szczegółowo

Nowa perspektywa finansowa ze szczególnym uwzględnieniem potrzeb sektora ciepłownictwa w obszarze B+R+I. Iwona Wendel, Podsekretarz Stanu w MIiR

Nowa perspektywa finansowa ze szczególnym uwzględnieniem potrzeb sektora ciepłownictwa w obszarze B+R+I. Iwona Wendel, Podsekretarz Stanu w MIiR Nowa perspektywa finansowa ze szczególnym uwzględnieniem potrzeb sektora ciepłownictwa w obszarze B+R+I Iwona Wendel, Podsekretarz Stanu w MIiR XIX Forum Ciepłowników Polskich Międzyzdroje, 13-16 września

Bardziej szczegółowo

Fundusze unijne dla odnawialnych źródeł energii w nowej perspektywie finansowej. Warszawa, 3 kwietnia 2013 r.

Fundusze unijne dla odnawialnych źródeł energii w nowej perspektywie finansowej. Warszawa, 3 kwietnia 2013 r. Fundusze unijne dla odnawialnych źródeł energii w nowej perspektywie finansowej Warszawa, 3 kwietnia 2013 r. Dokumenty strategiczne KOMUNIKAT KOMISJI EUROPA 2020 Strategia na rzecz inteligentnego i zrównoważonego

Bardziej szczegółowo

R E G U L A M I N przyznawania Nagród Marszałka Województwa Kujawsko-Pomorskiego

R E G U L A M I N przyznawania Nagród Marszałka Województwa Kujawsko-Pomorskiego Załącznik tekst ujednolicony Uchwały Nr 457/2000 Sejmiku Województwa Kujawsko - Pomorskiego z dnia 10 lipca 2000r. R E G U L A M I N przyznawania Nagród Marszałka Województwa Kujawsko-Pomorskiego 1 1.

Bardziej szczegółowo

Rok 2014 rokiem inwestycji proekologicznych rola BOŚ S.A. w perspektywie 2014-2020

Rok 2014 rokiem inwestycji proekologicznych rola BOŚ S.A. w perspektywie 2014-2020 Rok 2014 rokiem inwestycji proekologicznych rola BOŚ S.A. w perspektywie 2014-2020 BOŚ Bank promuje elektroniczny obieg dokumentów, który chroni środowisko. Pomyśl zanim wydrukujesz! Z korzyścią dla Ciebie

Bardziej szczegółowo

Zróbmy to dla Wisły ZRÓBMY TO DLA WISŁY

Zróbmy to dla Wisły ZRÓBMY TO DLA WISŁY ZRÓBMY TO DLA WISŁY Włocławskie Centrum Edukacji Ekologicznej od dnia 01 października 2010r. realizowało projekt Zróbmy to dla Wisły finansowany ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki

Bardziej szczegółowo

Porozumienie Burmistrzów Plany Gospodarki Niskoemisyjnej dla Pomorza Doradztwo Energetyczne w WFOŚiGW w Gdańsku idea i cele. Sopot 18 września 2015r.

Porozumienie Burmistrzów Plany Gospodarki Niskoemisyjnej dla Pomorza Doradztwo Energetyczne w WFOŚiGW w Gdańsku idea i cele. Sopot 18 września 2015r. Porozumienie Burmistrzów Plany Gospodarki Niskoemisyjnej dla Pomorza Doradztwo Energetyczne w WFOŚiGW w Gdańsku idea i cele Sopot 18 września 2015r. Maciej Kazienko Pomorskie Dni Energii Największa w północnej

Bardziej szczegółowo

Dofinansowanie na rozwój działalności i wdrożenie innowacji

Dofinansowanie na rozwój działalności i wdrożenie innowacji RPO Lubuskie 2020 Oś Priorytetowa 1 Gospodarka i innowacje PI 3 c Zwiększone zastosowanie innowacji w przedsiębiorstwach sektora MŚP W ramach PI mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa mogą uzyskać wsparcie

Bardziej szczegółowo

LISTA PRZEDSIĘWZIĘĆ PRIORYTETOWYCH PLANOWANYCH DO DOFINANSOWANIA ZE ŚRODKÓW WOJEWÓDZKIEGO FUNDUSZU OCHRONY ŚRODOWISKA IGOSPODARKI WODNEJ W KATOWICACH

LISTA PRZEDSIĘWZIĘĆ PRIORYTETOWYCH PLANOWANYCH DO DOFINANSOWANIA ZE ŚRODKÓW WOJEWÓDZKIEGO FUNDUSZU OCHRONY ŚRODOWISKA IGOSPODARKI WODNEJ W KATOWICACH PLANOWANYCH DO DOFINANSOWANIA ZE ŚRODKÓW WOJEWÓDZKIEGO FUNDUSZU OCHRONY ŚRODOWISKA IGOSPODARKI WODNEJ W KATOWICACH NA 2015 ROK I. Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach,

Bardziej szczegółowo

Podkarpackie inteligentne specjalizacje

Podkarpackie inteligentne specjalizacje Podkarpackie inteligentne specjalizacje jako istotny czynnik wzmacniania konkurencyjności regionu. Leszek Woźniak EUROPA 2020 rozwój inteligentny, a więc rozwój gospodarki bazującej na wiedzy i innowacjach

Bardziej szczegółowo

L I S T A PRZEDSIĘWZIĘĆ PRIORYTETOWYCH DO DOFINANSOWANIA PRZEZ WOJEWÓDZKI FUNDUSZ OCHRONY ŚRODOWISKA I GOSPODARKI WODNEJ W KIELCACH w 2016 ROKU

L I S T A PRZEDSIĘWZIĘĆ PRIORYTETOWYCH DO DOFINANSOWANIA PRZEZ WOJEWÓDZKI FUNDUSZ OCHRONY ŚRODOWISKA I GOSPODARKI WODNEJ W KIELCACH w 2016 ROKU Załącznik do uchwały Nr 14/15 Rady Nadzorczej WFOŚiGW w Kielcach z dnia 29 czerwca 2015 r. L I S T A PRZEDSIĘWZIĘĆ PRIORYTETOWYCH DO DOFINANSOWANIA PRZEZ WOJEWÓDZKI FUNDUSZ OCHRONY ŚRODOWISKA I GOSPODARKI

Bardziej szczegółowo

Obszary wiejskie w polityce spójności - założenia na okres 2014 2020

Obszary wiejskie w polityce spójności - założenia na okres 2014 2020 Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi Obszary wiejskie w polityce spójności - założenia na okres 2014 2020 Konferencja Wiejska Polska 25 26 maja 2013 r. Konin/Licheń Krajowe podstawy strategiczne polityki

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie III Krajowego Forum Wodnego Iwona Koza Zastępca Prezesa, KZGW

Podsumowanie III Krajowego Forum Wodnego Iwona Koza Zastępca Prezesa, KZGW Podsumowanie III Krajowego Forum Wodnego Iwona Koza Zastępca Prezesa, KZGW Konferencja prasowa Warszawa, 31 marca 2009 r. III Krajowe Forum Wodne 25-26 marca 2009 r. Ossa k. Rawy Mazowieckiej Temat przewodni:

Bardziej szczegółowo

KONFERENCJA Infrastruktura wiejska drogą do sukcesu gospodarczego regionów

KONFERENCJA Infrastruktura wiejska drogą do sukcesu gospodarczego regionów KONFERENCJA Infrastruktura wiejska drogą do sukcesu gospodarczego regionów Panel W zgodzie z naturą i kulturą czyli jak skutecznie wspierać rozwój infrastruktury na wsi? Warszawa, 28 października 2010

Bardziej szczegółowo

RAMOWA DYREKTYWA WODNA - REALIZACJA INWESTYCJI W GOSPODARCE WODNEJ

RAMOWA DYREKTYWA WODNA - REALIZACJA INWESTYCJI W GOSPODARCE WODNEJ RAMOWA DYREKTYWA WODNA - REALIZACJA INWESTYCJI W GOSPODARCE WODNEJ dr inż. Małgorzata Bogucka-Szymalska Departament Zasobów Wodnych Warszawa, 11-12 czerwca 2015 r. Dyrektywy istotne dla inwestycji wodnych

Bardziej szczegółowo

PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ SZWAJCARIĘ W RAMACH SZWAJCARSKIEGO PROGRAMU WSPÓŁPRACY Z NOWYMI KRAJAMI CZŁONKOWSKIMI UNII EUROPEJSKIEJ

PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ SZWAJCARIĘ W RAMACH SZWAJCARSKIEGO PROGRAMU WSPÓŁPRACY Z NOWYMI KRAJAMI CZŁONKOWSKIMI UNII EUROPEJSKIEJ Zrównoważony rozwój w strategii woj. wielkopolskiego wprowadzenie do części warsztatowej Patrycja Romaniuk, Związek Stowarzyszeń Polska Zielona Sieć Poznań, 04.03.2013 PROJEKT WSPÓŁFINANSOWANY PRZEZ SZWAJCARIĘ

Bardziej szczegółowo

Wydziału Turystyki Regionalnej Urząd Marszałkowski Województwa Lubuskiego

Wydziału Turystyki Regionalnej Urząd Marszałkowski Województwa Lubuskiego Wydziału Turystyki Regionalnej Urząd Marszałkowski Województwa Lubuskiego Etap MDW E 70 w województwie lubuskim obejmuje łącznie 123 kilometry: Odcinek Warty - 70 km Odcinek Noteci - 47 km Odcinek Odry

Bardziej szczegółowo

Łukasz Urbanek. Departament RPO. Kierownik Działu Programowania i Ewaluacji. Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego

Łukasz Urbanek. Departament RPO. Kierownik Działu Programowania i Ewaluacji. Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego 1 Łukasz Urbanek Kierownik Działu Programowania i Ewaluacji Departament RPO Urząd Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego Strategia lizbońska 2007-2013 Strategia Europa 2020 2014-2020 Główne założenia

Bardziej szczegółowo

II POSIEDZENIE ZESPOŁU

II POSIEDZENIE ZESPOŁU Posiedzenie zespołu ds. opracowania projektu krajowego planu mającego na celu zwiększenie liczby budynków o niemal zerowym zużyciu energii oraz optymalizacji zasad ich finansowania II POSIEDZENIE ZESPOŁU

Bardziej szczegółowo

Projekty proinnowacyjne inicjatywy instytucji otoczenia biznesu wspierające innowacyjność firm

Projekty proinnowacyjne inicjatywy instytucji otoczenia biznesu wspierające innowacyjność firm Projekty proinnowacyjne inicjatywy instytucji otoczenia biznesu wspierające innowacyjność firm Bydgoszcz, 14.05.2014 Pracodawcy Pomorza i Kujaw Związek Pracodawców Pracodawcy Pomorza i Kujaw to regionalny

Bardziej szczegółowo

Dokumenty strategiczne w pozyskiwaniu środków. z UE. Barbara Pędzich-Ciach. ekspertka: prowadząca: Dorota Kostowska

Dokumenty strategiczne w pozyskiwaniu środków. z UE. Barbara Pędzich-Ciach. ekspertka: prowadząca: Dorota Kostowska Dokumenty strategiczne w pozyskiwaniu środków ekspertka: z UE. Barbara Pędzich-Ciach prowadząca: Dorota Kostowska Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Programu Operacyjnego Pomoc

Bardziej szczegółowo

Projekt: Inkubator liderów europejskiej ochrony przyrody

Projekt: Inkubator liderów europejskiej ochrony przyrody Projekt: Inkubator liderów europejskiej ochrony przyrody Zarys projektu Celem projektu, którego pierwszy, opisywany tu etap planujemy zrealizować w okresie od stycznia do sierpnia 2006, jest przygotowanie

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN KONKURSU PIĘKNA WIEŚ 2012

REGULAMIN KONKURSU PIĘKNA WIEŚ 2012 REGULAMIN KONKURSU PIĘKNA WIEŚ 2012 1. Organizacja konkursu: Konkurs Piękna Wieś 2012, zwany dalej Konkursem, organizowany jest w kategoriach Wieś i Zagroda i dotyczy wsi oraz zagród położonych w granicach

Bardziej szczegółowo

Założenia programu Eko - Polska

Założenia programu Eko - Polska Założenia programu Eko - Polska dr Jarosław Klimczak Warszawa 17 Kwiecień 2013r. Cele programu Promocja Polski jako kraju który wykorzystał szanse pakietu klimatycznego Pokazanie Polski jako lidera w ekologii

Bardziej szczegółowo

Dotacje dla wiedzy i technologii

Dotacje dla wiedzy i technologii Dotacje dla wiedzy i technologii Ewelina Hutmańska, Wiceprezes Zarządu Capital-ECI sp. z o.o. Polskie firmy wciąż są wtórnymi innowatorami Ponad 34,5 mld zł wydały na innowacje firmy, zatrudniające powyżej

Bardziej szczegółowo

Energia elektryczna w Polsce Raport: Energia elektryczna co wiemy o zielonej energii? grudzień 2012

Energia elektryczna w Polsce Raport: Energia elektryczna co wiemy o zielonej energii? grudzień 2012 Energia elektryczna w Polsce Raport: Energia elektryczna co wiemy o zielonej energii? Raport: partner Co merytoryczny: wiemy o możliwości zmiany patroni sprzedawcy medialni energii elektrycznej? grudzień

Bardziej szczegółowo

Posiedzenie Konwentu Burmistrzów i Wójtów Śląskiego Związku Gmin i Powiatów w dniu 4 października 2013 roku

Posiedzenie Konwentu Burmistrzów i Wójtów Śląskiego Związku Gmin i Powiatów w dniu 4 października 2013 roku Wsparcie przedsięwzięć z zakresu gospodarki wodno-kanalizacyjnej oraz gospodarki odpadami w Projekcie Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 Posiedzenie Konwentu Burmistrzów

Bardziej szczegółowo

Rozporządzenie podstawowe w sprawie Wspólnej Polityki Rybackiej po raz pierwszy zostaje włąw

Rozporządzenie podstawowe w sprawie Wspólnej Polityki Rybackiej po raz pierwszy zostaje włąw 1 Przyszła a polityka rybacka na lata 2014-2020 2020 będzie b realizowana między innymi w oparciu o trzy podstawowe dokumenty: Rozporządzenie podstawowe w sprawie Wspólnej Polityki Rybackiej po raz pierwszy

Bardziej szczegółowo

Instrumenty finansowania w okresie programowania 2014-2020. Przemysław Jura Prezes Zarządu Instytut Nauk Ekonomicznych i Społecznych

Instrumenty finansowania w okresie programowania 2014-2020. Przemysław Jura Prezes Zarządu Instytut Nauk Ekonomicznych i Społecznych Instrumenty finansowania w okresie programowania 2014-2020 Przemysław Jura Prezes Zarządu Instytut Nauk Ekonomicznych i Społecznych Invest Expo, Katowice, 08.12.2014 Fundusze Europejskie 2014-2020 innowacje

Bardziej szczegółowo

Plan zagospodarowania przestrzennego województwa stanowi podstawowe narzędzie dla prowadzenia polityki przestrzennej w jego obszarze.

Plan zagospodarowania przestrzennego województwa stanowi podstawowe narzędzie dla prowadzenia polityki przestrzennej w jego obszarze. Plan zagospodarowania przestrzennego województwa stanowi podstawowe narzędzie dla prowadzenia polityki przestrzennej w jego obszarze. Jej prowadzenie służy realizacji celu publicznego, jakim jest ochrona

Bardziej szczegółowo

Poniżej przedstawiamy podstawowe informacje na temat działan objętych konkursem i potencjalnych beneficjentów.

Poniżej przedstawiamy podstawowe informacje na temat działan objętych konkursem i potencjalnych beneficjentów. Newsletter Nr 4 wrzesień 2009 REGIONALNY PROGRAM OPERACYJNY DLA WOJEWÓDZTWA POMORSKIEGO NA LATA 2007-2013 Wkrótce rusza konkurs dla działań: 5.4. Rozwój energetyki opartej na źródłach odnawialnych 5.5.

Bardziej szczegółowo

Wspieranie małych i średnich przedsiębiorstw, ze szczególnym uwzględnieniem działalności innowacyjnej- działania PARP

Wspieranie małych i średnich przedsiębiorstw, ze szczególnym uwzględnieniem działalności innowacyjnej- działania PARP Mirosław Marek PARP, Prezes Zarządu Wspieranie małych i średnich przedsiębiorstw, ze szczególnym uwzględnieniem działalności innowacyjnej- działania PARP Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP)

Bardziej szczegółowo

seminarium Sporządzanie planów ochrony obszarów Natura 2000 i angażowanie społeczności lokalnych w działania związane z ochroną środowiska

seminarium Sporządzanie planów ochrony obszarów Natura 2000 i angażowanie społeczności lokalnych w działania związane z ochroną środowiska seminarium Sporządzanie planów ochrony obszarów Natura 2000 i angażowanie społeczności lokalnych w działania związane z ochroną środowiska Białowieża, 7 października 2010 roku Dorota Ławreszuk Koordynator

Bardziej szczegółowo

Działania Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju w obszarze ppp

Działania Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju w obszarze ppp Działania Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju w obszarze ppp Robert Kałuża Dyrektor Departamentu Wsparcia Projektów Partnerstwa Publiczno-Prywatnego Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Warszawa, 23

Bardziej szczegółowo

Instrumenty wsparcia przedsiębiorstw w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego

Instrumenty wsparcia przedsiębiorstw w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Urząd d Marszałkowski Województwa Świętokrzyskiego Instrumenty wsparcia przedsiębiorstw w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Świętokrzyskiego na lata 2007 - Ostrowiec Świętokrzyski,

Bardziej szczegółowo

Wsparcie na infrastrukturę wiejską w ramach PROW 2014-2020

Wsparcie na infrastrukturę wiejską w ramach PROW 2014-2020 Wsparcie na infrastrukturę wiejską w ramach PROW 2014-2020 Działania PROW 2014-2020 bezpośrednio ukierunkowane na rozwój infrastruktury: Podstawowe usługi i odnowa wsi na obszarach wiejskich Scalanie gruntów

Bardziej szczegółowo

Stan obecny śródlądowego transportu wodnego oraz plany jego rozwoju w Ministerstwie Infrastruktury i Rozwoju

Stan obecny śródlądowego transportu wodnego oraz plany jego rozwoju w Ministerstwie Infrastruktury i Rozwoju Stan obecny śródlądowego transportu wodnego oraz plany jego rozwoju w Ministerstwie Infrastruktury i Rozwoju Długość sieci śródlądowych dróg wodnych w Polsce w 2013 r. wyniosła 3655 km, z czego 2417 km

Bardziej szczegółowo

EUROPEJSKIE SŁONECZNE DNI ENERGIA SŁOŃCA FOTOWOLTAIKA TECHNOLOGIE, OPŁACALNOSĆ, REALIZACJE

EUROPEJSKIE SŁONECZNE DNI ENERGIA SŁOŃCA FOTOWOLTAIKA TECHNOLOGIE, OPŁACALNOSĆ, REALIZACJE EUROPEJSKIE SŁONECZNE DNI ENERGIA SŁOŃCA FOTOWOLTAIKA TECHNOLOGIE, OPŁACALNOSĆ, REALIZACJE Uwarunkowania prawne wspierania instalacji fotowoltaicznych ze środków UE w latach 2014-2020 Wojewódzki Fundusz

Bardziej szczegółowo

Na p Na ocząt ą e t k

Na p Na ocząt ą e t k Program Ochrony Jezior Polski Północnej prezentacja nowego programu Krzysztof Mączkowski Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Poznaniu Na początek Woda jest jednym z komponentów

Bardziej szczegółowo

Konferencja Polityka energetyczna Państwa a innowacyjne aspekty gospodarowania energią w regionie 18 czerwca 2009 r. Warszawa

Konferencja Polityka energetyczna Państwa a innowacyjne aspekty gospodarowania energią w regionie 18 czerwca 2009 r. Warszawa 1 Mazowsze wobec wyzwań przyszłości Konferencja Polityka energetyczna Państwa a innowacyjne aspekty gospodarowania energią w regionie 18 czerwca 2009 r. Warszawa 2 Strategia Rozwoju Województwa Mazowieckiego

Bardziej szczegółowo

Zachodniopomorska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A.

Zachodniopomorska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. Zachodniopomorska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. Zachodniopomorska Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. powstała w 1994 roku jako spółka akcyjna, w której głównym akcjonariuszem jest Samorząd Województwa

Bardziej szczegółowo

EKONOMIA SPOŁECZNA >2020

EKONOMIA SPOŁECZNA >2020 EKONOMIA SPOŁECZNA >2020 Umowa Partnerstwa Zwiększaniu szans na zatrudnienie grup defaworyzowanych służyć będzie wsparcie sektora ekonomii społecznej oraz zapewnienie jego skutecznego i efektywnego funkcjonowania.

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 2 kwietnia 2015 r. greennet Doradcy Sp. z o.o. ul. Ludwika Narbutta nr 4/31, 02-564 Warszawa. Adres do korespondencji:

Warszawa, dnia 2 kwietnia 2015 r. greennet Doradcy Sp. z o.o. ul. Ludwika Narbutta nr 4/31, 02-564 Warszawa. Adres do korespondencji: Warszawa, dnia 2 kwietnia 2015 r. greennet Doradcy Sp. z o.o. ul. Ludwika Narbutta nr 4/31, 02-564 Warszawa Adres do korespondencji: greennet Doradcy Sp. z o.o. ul. Husarii 41, 02-951 Warszawa Szanowni

Bardziej szczegółowo

PROGRAM OPERACYJNY ROZWOJU OBSZARÓW WIEJSKICH

PROGRAM OPERACYJNY ROZWOJU OBSZARÓW WIEJSKICH PROGRAM OPERACYJNY ROZWOJU OBSZARÓW WIEJSKICH Priorytet 1. Ułatwianie transferu wiedzy i innowacji w rolnictwie, leśnictwie i na obszarach wiejskich 1a. Zwiększenie innowacyjności i bazy wiedzy na obszarach

Bardziej szczegółowo

Strategia Rozwoju Polski Południowej do roku 2020. Mirosław Sekuła Marszałek Województwa Śląskiego

Strategia Rozwoju Polski Południowej do roku 2020. Mirosław Sekuła Marszałek Województwa Śląskiego Strategia Rozwoju Polski Południowej do roku 2020 Mirosław Sekuła Marszałek Województwa Śląskiego Strategia Rozwoju Polski Południowej -budowanie przewagi kooperacyjnej - od konkurencji do kooperacji

Bardziej szczegółowo

W drodze do efektywnego wykorzystania energii w budynkach użyteczności publicznej i przedsiębiorstwach

W drodze do efektywnego wykorzystania energii w budynkach użyteczności publicznej i przedsiębiorstwach 1 W drodze do efektywnego wykorzystania energii w budynkach użyteczności publicznej i przedsiębiorstwach dr Mieczysław Ciurla Dyrektor Wydziału Gospodarki Wrocław, 21 maja 2012 roku Regionalny Program

Bardziej szczegółowo

PRZYSZŁOŚĆ EDUKACJI, CZYLI JAK EFEKTYWNIE FINANSOWAĆ EDUKACJĘ

PRZYSZŁOŚĆ EDUKACJI, CZYLI JAK EFEKTYWNIE FINANSOWAĆ EDUKACJĘ PRZYSZŁOŚĆ EDUKACJI, CZYLI JAK EFEKTYWNIE FINANSOWAĆ EDUKACJĘ I JAK PLANOWAĆ DZIAŁANIA (STRATEGIA)? II Międzynarodowe Forum Ekologiczne Kołobrzeg, 17.09.2015 r. Małgorzata Skupińska RAZEM MOŻEMY WIĘCEJ.

Bardziej szczegółowo

Targi Business to Business Innowacyjność i nowe technologie jako budowanie przewagi konkurencyjnej w regionie 12 września 2013 roku Park Naukowo

Targi Business to Business Innowacyjność i nowe technologie jako budowanie przewagi konkurencyjnej w regionie 12 września 2013 roku Park Naukowo jako budowanie przewagi konkurencyjnej w regionie 12 września 2013 roku Park Naukowo Technologiczny Polska Wschód w Suwałkach, ul. Innowacyjna 1 Suwalska Specjalna Strefy Ekonomicznej S.A. i firma Prospects

Bardziej szczegółowo

Wsparcie gospodarki niskoemisyjnej w ramach Programu Infrastruktura i Środowisko 2014-2020. Warszawa, 20 marca 2015 r.

Wsparcie gospodarki niskoemisyjnej w ramach Programu Infrastruktura i Środowisko 2014-2020. Warszawa, 20 marca 2015 r. Wsparcie gospodarki niskoemisyjnej w ramach Programu Infrastruktura i Środowisko 2014-2020 Warszawa, 20 marca 2015 r. UMOWA PARTNERSTWA Dokument określający strategię interwencji funduszy europejskich

Bardziej szczegółowo

Szanse na sfinansowanie inwestycji z dotacji UE 2014-2020. Przemysław Jura Prezes Zarządu Instytut Nauk Ekonomicznych i Społecznych

Szanse na sfinansowanie inwestycji z dotacji UE 2014-2020. Przemysław Jura Prezes Zarządu Instytut Nauk Ekonomicznych i Społecznych Szanse na sfinansowanie inwestycji z dotacji UE 2014-2020 Przemysław Jura Prezes Zarządu Instytut Nauk Ekonomicznych i Społecznych Katowice, 24.03.2015 Fundusze Europejskie 2014-2020 innowacje przedsiębiorczośd

Bardziej szczegółowo

Tematyczna giełda współpracy: Ochrona środowiska na polsko-saksońskim pograniczu. www.sn-pl.eu

Tematyczna giełda współpracy: Ochrona środowiska na polsko-saksońskim pograniczu. www.sn-pl.eu Tematyczna giełda współpracy: Ochrona środowiska na polsko-saksońskim pograniczu www.sn-pl.eu Cele główne Ochrona i poprawa stanu środowiska, w tym: Poprawa ochrony przeciwpowodziowej Stworzenie ukierunkowanej

Bardziej szczegółowo

KIGNET INNOWACJE - izbowy system wsparcia innowacyjności przedsiębiorstw

KIGNET INNOWACJE - izbowy system wsparcia innowacyjności przedsiębiorstw PROJEKT KIGNET INNOWACJE - izbowy system wsparcia innowacyjności przedsiębiorstw 21 czerwiec 2012r.,Warszawa Wielkopolski Klaster Energii Odnawialnej Polska Izba Gospodarcza Importerów, Eksporterów i Kooperacji

Bardziej szczegółowo

Projekt Europejski Wymiar Łodzi Wsparcie przedsiębiorców z Łodzi środkami Unii Europejskiej

Projekt Europejski Wymiar Łodzi Wsparcie przedsiębiorców z Łodzi środkami Unii Europejskiej Projekt Europejski Wymiar Łodzi Wsparcie przedsiębiorców z Łodzi środkami Unii Europejskiej Towarzystwo Inicjatyw Europejskich ul. Próchnika 1 lok. 303 90-408 Maj 2013 Operator Programu Wolontariatu Długoterminowego

Bardziej szczegółowo

VIII Świętokrzyska Giełda Kooperacyjna Nowych Technologii Energii Odnawialnej Technologia Przyszłości

VIII Świętokrzyska Giełda Kooperacyjna Nowych Technologii Energii Odnawialnej Technologia Przyszłości VIII Świętokrzyska Giełda Kooperacyjna Nowych Technologii Energii Odnawialnej Technologia Przyszłości 3-4 marca 2010r. Targi Kielce, ul. Zakładowa 1, Kielce OFERTA DLA WYSTAWCY VIII Świętokrzyska Giełda

Bardziej szczegółowo

Wsparcie projektów poprawiających efektywność energetyczną w ramach dostępnych środków dotacyjnych

Wsparcie projektów poprawiających efektywność energetyczną w ramach dostępnych środków dotacyjnych Wsparcie projektów poprawiających efektywność energetyczną w ramach dostępnych środków dotacyjnych Lesław Janowicz econet OpenFunding Sp. z o.o. 28.10.2015 Nie wiemy wszystkiego, ale czujemy się ekspertami

Bardziej szczegółowo

Obsługa inwestorów w zakresie Odnawialnych Źródeł Energii w Szczecinie

Obsługa inwestorów w zakresie Odnawialnych Źródeł Energii w Szczecinie Obsługa inwestorów w zakresie Odnawialnych Źródeł Energii w Szczecinie Marek Kubik p.o. Dyrektor Wydziału Obsługi Inwestorów i Biznesu Urząd Miasta Szczecin Szczecin, dnia 09.10.2014 r. Stolica Euroregionu

Bardziej szczegółowo

Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego. Założenia perspektywy finansowej 2014-2020. www.pgie.pl

Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego. Założenia perspektywy finansowej 2014-2020. www.pgie.pl Regionalny Program Operacyjny Województwa Mazowieckiego Założenia perspektywy finansowej 2014-2020 www.pgie.pl Perspektywa 2014-2020 W latach 2014-2020 Polska otrzyma z budżetu UE ok. 119,5 mld euro. Na

Bardziej szczegółowo

Spotkanie Partnerów projektu. Biuro GOM, 10 kwietnia 2013 r.

Spotkanie Partnerów projektu. Biuro GOM, 10 kwietnia 2013 r. Spotkanie Partnerów projektu Zintegrowana Miejsce i data prezentacji Strategia Rozwoju Metropolii Biuro GOM, 10 kwietnia 2013 r. Dlaczego potrzebna jest strategia? Dostosowanie do wymogów UE w nowej perspektywie

Bardziej szczegółowo

Konkurs organizowany jest w dwóch kategoriach Wieś i Zagroda", w trzech etapach gminnym, powiatowym i wojewódzkim. SERDECZNIE ZAPRASZAMY DO UDZIAŁ U!!

Konkurs organizowany jest w dwóch kategoriach Wieś i Zagroda, w trzech etapach gminnym, powiatowym i wojewódzkim. SERDECZNIE ZAPRASZAMY DO UDZIAŁ U!! Rozpoczyna się już 20 edycja konkursu Pię kna Wieś Pomorska 2013" Konkurs organizowany jest w dwóch kategoriach Wieś i Zagroda", w trzech etapach gminnym, powiatowym i wojewódzkim. Organizatorami konkursu

Bardziej szczegółowo

Skorzystanie z funduszy venture capital to rodzaj małżeństwa z rozsądku, którego horyzont czasowy jest z góry zakreślony.

Skorzystanie z funduszy venture capital to rodzaj małżeństwa z rozsądku, którego horyzont czasowy jest z góry zakreślony. Skorzystanie z funduszy venture capital to rodzaj małżeństwa z rozsądku, którego horyzont czasowy jest z góry zakreślony. Jedną z metod sfinansowania biznesowego przedsięwzięcia jest skorzystanie z funduszy

Bardziej szczegółowo

Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020

Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Wsparcie dla przedsiębiorców w nowej perspektywie finansowej 2014-2020 Marcin Łata Departament Konkurencyjności i Innowacyjności Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju Katowice, 15 kwietnia 2015 r. Alokacja

Bardziej szczegółowo

OD POMYSŁU DO PRZEMYSŁU

OD POMYSŁU DO PRZEMYSŁU OD POMYSŁU DO PRZEMYSŁU TRANSFER WIEDZY NA PRZYKŁADZIE WDROŻEŃ WZORNICZYCH W PRZEDSIĘBIORSTWACH Seminarium podsumowujące prace zespołów wdrożeniowych w ramach projektu: Dolnośląska Sieć Wzornictwa Przemysłowego

Bardziej szczegółowo

11294/09 TRANS 257 AVIATION 96 MAR 96 ENV 457 ENER 234 IND 76

11294/09 TRANS 257 AVIATION 96 MAR 96 ENV 457 ENER 234 IND 76 RADA UNII EUROPEJSKIEJ Bruksela, 5 października 2009 r. (06.10) (OR. en) 14075/09 TRANS 373 MAR 136 AVIATION 156 ENV 634 ENER 320 IND 121 NOTA Od: Do: Nr wniosku Kom.: Dotyczy: Sekretariat Generalny Rady

Bardziej szczegółowo

Regionalna Strategia Innowacji Województwa Kujawsko-Pomorskiego Inteligentne specjalizaje

Regionalna Strategia Innowacji Województwa Kujawsko-Pomorskiego Inteligentne specjalizaje Regionalna Strategia Innowacji Województwa Kujawsko-Pomorskiego Inteligentne specjalizaje Toruń, 13.12.2012 Co oznacza inteligentna specjalizacja? Inteligentna specjalizacja to: identyfikowanie wyjątkowych

Bardziej szczegółowo

Priorytet 5: Rozwój obszarów wiejskich. Analiza SWOT

Priorytet 5: Rozwój obszarów wiejskich. Analiza SWOT 80 Priorytet 5: Rozwój obszarów wiejskich Analiza SWOT MOCNE STRONY 1. Możliwość rozwoju produkcji żywności wysokiej jakości. 2. Korzystna struktura wielkości gospodarstw. 3. Korzystne warunki przyrodnicze

Bardziej szczegółowo

WISŁA JAKO ISTOTNY ELEMENT KORYTARZA TRANSPORTOWEGO PÓŁNOC- POŁUDNIE. dr Tomasz Sowiński Związek Miast Nadwiślańskich

WISŁA JAKO ISTOTNY ELEMENT KORYTARZA TRANSPORTOWEGO PÓŁNOC- POŁUDNIE. dr Tomasz Sowiński Związek Miast Nadwiślańskich Rada Gospodarki Wodnej Regionu Dolnej Wisły WISŁA JAKO ISTOTNY ELEMENT KORYTARZA TRANSPORTOWEGO PÓŁNOC- POŁUDNIE dr Tomasz Sowiński Związek Miast Nadwiślańskich ZWIĄZEK MIAST NADWIŚLAŃSKICH Projektu Koncepcji

Bardziej szczegółowo

REGIONALNY PROGRAM OPERACYJNY

REGIONALNY PROGRAM OPERACYJNY REGIONALNY PROGRAM OPERACYJNY WOJEWÓDZTWA MAŁOPOLSKIEGO NA LATA 2014-2020 Marek Sowa Marszałek Województwa Małopolskiego NOWY PROGRAM REGIONALNY NIEMAL 3 MLD EUR NA ROZWÓJ MAŁOPOLSKI Alokacja: 2 878 215

Bardziej szczegółowo

Solsum: Dofinansowanie na OZE

Solsum: Dofinansowanie na OZE Solsum: Dofinansowanie na OZE Odnawialne źródło energii (OZE) W ustawie Prawo energetyczne źródło energii odnawialnej zdefiniowano jako źródło wykorzystujące w procesie przetwarzania energię wiatru, promieniowania

Bardziej szczegółowo

www.ergohestia.pl EKO Hestia

www.ergohestia.pl EKO Hestia EKO Hestia Ubezpieczenie odpowiedzialności za szkody w środowisku - nowy zakres z myślą o jeszcze szerszej ochronie 30 kwietnia 2007 roku weszła w życie Ustawa o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich

Bardziej szczegółowo

CEL STRATEGICZNY I. ROZWÓJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI I STABILNEGO RYNKU PRACY. Program Operacyjny Wiedza Edukacja Rozwój na lata 2014-2020:

CEL STRATEGICZNY I. ROZWÓJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI I STABILNEGO RYNKU PRACY. Program Operacyjny Wiedza Edukacja Rozwój na lata 2014-2020: NAZWA CELU FINANSOWANIE Cel I.1. Wspieranie aktywności i przedsiębiorczości mieszkańców CEL STRATEGICZNY I. ROZWÓJ PRZEDSIĘBIORCZOŚCI I STABILNEGO RYNKU PRACY Oś I. Osoby młode na rynku pracy: 1. Poprawa

Bardziej szczegółowo

dr inż. Agnieszka Janik, Politechnika Śląska nr projektu: UDA-POIG. 01.03.01-24-029/08-00

dr inż. Agnieszka Janik, Politechnika Śląska nr projektu: UDA-POIG. 01.03.01-24-029/08-00 Wprowadzenie do obiegu gospodarczospołecznego terenów odzyskanych w wyniku zastosowania innowacyjnych technologii w obszarze prewencji rozproszonej emisji CO dr inż. Agnieszka Janik, Politechnika Śląska

Bardziej szczegółowo

PARP przyjmuje wnioski związane z dofinansowaniem innowacyjnych projektów dla firm.

PARP przyjmuje wnioski związane z dofinansowaniem innowacyjnych projektów dla firm. PARP przyjmuje wnioski związane z dofinansowaniem innowacyjnych projektów dla firm. W poprzednim wydaniu biuletynu BDO informowaliśmy, że od 12 maja br. PARP przyjmuje wnioski związane z dofinansowanie

Bardziej szczegółowo

KATEDRA EKONOMII ZAKŁAD EKONOMIKI KSZTAŁCENIA

KATEDRA EKONOMII ZAKŁAD EKONOMIKI KSZTAŁCENIA KATEDRA EKONOMII 1. Agroturystyka jako forma aktywizacji obszarów wiejskich na przykładzie.. 2. Działalność agroturystyczna jako dodatkowe źródło dochodu na przykładzie 3. Wykorzystanie potencjału turystycznego

Bardziej szczegółowo

Punkt Informacyjny Funduszy Europejskich w Koninie. Krok po kroku do sukcesu. Dorota Szkudlarek

Punkt Informacyjny Funduszy Europejskich w Koninie. Krok po kroku do sukcesu. Dorota Szkudlarek Punkt Informacyjny Funduszy Europejskich w Koninie Krok po kroku do sukcesu Dorota Szkudlarek Sieć Punktów Funduszy Europejskich w całej Polsce Projekt System informacji o Funduszach Europejskich Ministerstwa

Bardziej szczegółowo

INTERREG IVC CELE I PRIORYTETY

INTERREG IVC CELE I PRIORYTETY INTERREG IVC CELE I PRIORYTETY Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego Departament Polityki Regionalnej W prezentacji przedstawione zostaną: Cele programu Interreg IVC Priorytety programu Typy działań

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WSPÓŁPRACY TRANSGRANICZNEJ POLSKA-ROSJA 2014-2020. Giżycko, 21 października 2015 r.

PROGRAM WSPÓŁPRACY TRANSGRANICZNEJ POLSKA-ROSJA 2014-2020. Giżycko, 21 października 2015 r. PROGRAM WSPÓŁPRACY TRANSGRANICZNEJ POLSKA-ROSJA 2014-2020 Giżycko, 21 października 2015 r. Program Polska-Rosja 2014-2020 Program Polska - Rosja 2014-2020 przygotowywany jest przez współpracujące ze sobą

Bardziej szczegółowo

6.12.2011 r. godz. 16:00-20:00 Centrum Kultury i Czytelnictwa w Brzostku

6.12.2011 r. godz. 16:00-20:00 Centrum Kultury i Czytelnictwa w Brzostku Stowarzyszenie Lokalna Grupa Działania "LIWOCZ" zaprasza wszystkich zainteresowanych na bezpłatne szkolenie pt. "Małe projekty - sposób na aktywizację społeczności lokalnej" dotyczące przygotowania wniosków

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie energią i środowiskiem narzędzie do poprawy efektywności energetycznej budynków

Zarządzanie energią i środowiskiem narzędzie do poprawy efektywności energetycznej budynków Zarządzanie energią i środowiskiem narzędzie do poprawy efektywności energetycznej budynków URZĄD MIASTA CZĘSTOCHOWY ul. Śląska 11/13, 42-217 Częstochowa tel. +48 (34) 370 71 00, fax 370 71 70 e-mail:

Bardziej szczegółowo

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, 12-13.02.2015 r.

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, 12-13.02.2015 r. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, 12-13.02.2015 r. 1 Projekt PO RYBY 2014-2020 został opracowany w oparciu o: przepisy prawa UE: rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia

Bardziej szczegółowo

WYDZIAŁ PROMOCJI, OCHRONY ZDROWIA I SPRAW SPOŁECZNYCH - PZS

WYDZIAŁ PROMOCJI, OCHRONY ZDROWIA I SPRAW SPOŁECZNYCH - PZS 36 WYDZIAŁ PROMOCJI, OCHRONY ZDROWIA I SPRAW SPOŁECZNYCH - PZS Opracowuje strategię rozwoju powiatu i koordynuje działania związane z jej realizacją, zajmuje się problematyką związaną z promowaniem powiatu

Bardziej szczegółowo

Konferencja prasowa. Sekretarza Stanu w MRiRW Kazimierza Plocke

Konferencja prasowa. Sekretarza Stanu w MRiRW Kazimierza Plocke Konferencja prasowa Sekretarza Stanu w MRiRW Kazimierza Plocke Oczekiwania rybactwa i wędkarstwa wobec nowej perspektywy finansowej Program Operacyjny Rybactwo i Morze na lata 2014-2020 Warszawa, 23 lipca

Bardziej szczegółowo

Prezentacja Dokumentu Strategii Zarządzania Zmianą Gospodarczą

Prezentacja Dokumentu Strategii Zarządzania Zmianą Gospodarczą KONFERENCJA w ramach projektu WYPRZEDZIĆ ZMIANĘ - PARTNERSTWO LOKALNE DLA ROZWOJU GOSPODARCZEGO POWIATU CHOJNICKIEGO Prezentacja Dokumentu Strategii Zarządzania Zmianą Gospodarczą Alicja Zajączkowska 6

Bardziej szczegółowo

OFERTA NA PRZYGOTOWANIE AKTUALIZACJI ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE

OFERTA NA PRZYGOTOWANIE AKTUALIZACJI ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE OFERTA NA PRZYGOTOWANIE AKTUALIZACJI ZAŁOŻEŃ DO PLANU ZAOPATRZENIA W CIEPŁO, ENERGIĘ ELEKTRYCZNĄ I PALIWA GAZOWE 2 z 5 Szanowni Państwo, Urzędy gmin i miast będąc gospodarzami na swoim terenie, poprzez

Bardziej szczegółowo

Wsparcie przedsiębiorczości jako jeden z głównych priorytetów NSRO. Opole, 7 marca 2008

Wsparcie przedsiębiorczości jako jeden z głównych priorytetów NSRO. Opole, 7 marca 2008 Wsparcie przedsiębiorczości jako jeden z głównych priorytetów NSRO ElŜbieta Bieńkowska Minister Rozwoju Regionalnego Fundusze strukturalne jako instrument wsparcia rozwoju gospodarczego Opolszczyzny Opole,

Bardziej szczegółowo