Konfraternia Turystyczna

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Konfraternia Turystyczna"

Transkrypt

1 ISSN Konfraternia Turystyczna Czasopismo o badaniach i dydaktyce w turystyce R.10: 2011, nr 10 (352) 28 maja 2012 roku Miejsce na logo sponsora AKTUALNOŚCI Powstała Podkomisja sejmowa do spraw turystyki Nie poznaliśmy jeszcze owoców działalności Parlamentarnego Zespołu Narciarstwa i Turystyki, a już mamy nową podkomisję sejmową, która ma zajmować się turystyką. Parlamentarny Zespół Narciarstwa i Turystyki działa już ponad pół roku. Ze strony internetowej Sejmu [http://www.sejm.gov.pl/sql2.nsf/zesp?openagent&95] wynika, że poza spotkaniem mającym na celu wybór władz nie odbyło się żadne inne jego posiedzenie. Podkomisja stała sejmowa do spraw turystyki [http://orka.sejm.gov.pl/sql2.nsf/skladpkom7?openagent&kfs02s] została powołana 27 kwietnia 2012 roku. Została powołana w ramach Komisji Kultury Fizycznej, Sportu i Turystyki. Piotr Cybula Źródło: Prawo Turystyczne Piotr Cybula, data dostępu Prof. Opolski: brak nam strategii promocji W Polsce brak odpowiedniej strategii promocji kraju w związku z Euro Dotychczasowe działania były zbyt rozproszone - ocenia ekonomista z Uniwersytetu Warszawskiego prof. Krzysztof Opolski. [ ] Cały wywiad znajdziesz na portalu Rzeczpospolitej, dokument online: data dostępu Wojna w Gromadzie i o Gromadę Ogólnopolska Spółdzielnia Turystyczna Gromada, trzecia co do wielkości grupa hotelowa Polski jest zadłużona na ok. 100 mln zł. W firmie trwają nieustanne narady. Czy spółdzielnia przetrwa obecny kryzys? Pięć lat temu, kiedy Gromada świętowała swoje 70. urodziny, była msza dziękczynna, list z gratulacjami od prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego, odznaczenia dla prezesa (jeszcze Romana Budzyńskiego) i dla spółdzielni. Na główną uroczystość przybyło ponad 800 ważnych osobistości, a wśród nich ambasador Chin. Prezes zarządu ogłosił autorski program I Ty możesz zostać właścicielem, zachęcający wszystkich do współuczestnictwa w rozbudowie bazy turystycznej. Sam dał przykład, zostając właścicielem hotelu w Elblągu, co w kwietniu 2010 roku stało się jedną z przyczyn jego odwołania. Jednak w trakcie jubileuszu 70-lecia spółdzielcy jeszcze mieli się czym chwalić. Szczycili się łańcuchem złożonym z 19 hoteli, trzema sezonowymi ośrodkami wypoczynkowymi, biurem turystycznym o szerokiej sieci sprzedaży oraz szeregiem spółek realizujących działalność okołoturystyczną. Były to: Gromada Travel GmbH, Gromada Transport, Gromada Securitas, Gromada Medica, Gromada Invest, Instytut Ekonomii Stosowanej i Zarządzania, a w hotelu Gromady na Okęciu działała założona z inicjatywy Gromady Wyższa Szkoła Organizacji Turystyki i Hotelarstwa. Nie wykluczano (przynajmniej w deklaracjach) debiutu niektórych spółek na giełdzie. LO Więcej przeczytasz w najnowszym numerze WT nr 11/257 (1-15 czerwca 2012) Źródło: Wiadomości Turystyczne, data dostępu

2 Wprowadzenie w błąd co do autorstwa to przestępstwo Wykorzystywanie wolnych licencji wzrosło. Ale coraz częściej naruszane są prawa publikujących na nich. Wolne licencje są alternatywą dla tradycyjnie rozumianych praw autorskich. Polegają na zezwoleniu na powielanie, udostępnianie, rozprowadzanie i udoskonalanie utworów, z których można korzystać za darmo lub za opłatą. Obecnie dużą popularnością cieszą się wolne licencje Creative Commons (CC-BY oraz CC-BY-SA). Na licencjach tych publikowane są treści na Wikipedii, swoje płyty wydały tak znane zespoły, jak Radiohead i Nine Inch Nails, korzysta z nich też na swojej stronie internetowej Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji. Cały artykuł znajdziesz na portalu Gazeta Prawna.pl, dokument online: data dostępu INFORMACJE DLA FACHOWCÓW Blogi naukowe publikacja z konferencji Open Access Redakcja w EBIB-ie działa w sposób ekspresowy i dzisiaj zobaczyłem, że jest już dostępny mój tekst z III Międzynarodowej Konferencji Open Access pt. Otwarta nauka i edukacja [https://conferences.umk.pl/index.php/mkoa/iiimkoa/schedconf/program]. Cały tom (jeszcze uzupełniany) Materiałów konferencyjnych EBIB 22 dostępny jest pod tym adresem Ja natomiast chciałem zaprosić do przejrzenia mojego tekstu, który jest uzupełnieniem wystąpienia, które miałem okazję na konferencji wygłosić. Tekst jest dostępny w języku polskim [http://ekulczycki.pl/wpcontent/uploads/2012/05/blogi-i-serwisy-naukowe.pdf] i dzięki świetnej pracy redakcji i tłumaczy również po angielsku [http://ekulczycki.pl/wp-content/uploads/2012/05/blogs-and-scientificservices.pdf]. Tekst jest dosyć pokaźny liczy ponad 20 stron dlatego nie mogę powiedzieć, że jest to treść wystąpienia jest to raczej osobny materiał, w którym rozwijam myśli jedynie skrótowo przedstawiane (lub implicytnie zakładane) podczas wystąpienia i prezentacji (link do SlideShare - O czym pisałem. Starałem się przede wszystkim odpowiedzieć na pytanie, czym jest blogowanie naukowe, jak jest postrzegane i jak odnieść tę praktykę do polskich realiów. Nie starałem się prowadzić typologii blogów, aczkolwiek jakąś założyć musiałem. Natomiast w odniesieniu już konkretnie do blogów naukowych przyjąłem, że istnieją takie podmioty w blogosferze jak: Blogi naukowców (blogi naukowe) blogi tworzone najczęściej przez jedną osobę, piszącą głównie o prowadzonych przez siebie badaniach. Wówczas na blogu albo rozpowszechnia się już uzyskane i opublikowane wyniki, albo blog przyjmuje postać otwartego notatnika, w którym dokumentuje się prowadzone właśnie badania. Blogi o nauce blogi tworzone najczęściej przez grupę osób, które poruszają szeroki wachlarz tematów naukowych, często pisząc o nauce in genere. Blogi uczelniane oficjalne blogi jednostek naukowych i uczelni wyższych prowadzone przez działy informacji lub promocji. Agregatory blogów i wpisów naukowych platformy zbierające w jednym miejscu pełne wpisy lub linki do wpisów z zewnętrznych blogów naukowych. Serwisy blogów naukowych platformy (serwisy internetowe), na których zamieszczone są różne blogi naukowe pod wspólną marką. Mikroblogi naukowe serwisy umożliwiające zamieszczanie krótkich informacji tekstowych, pojedynczych zdjęć czy filmików w ramach jednego wpisu. Do tego doszły jeszcze ogólniejsze rozważania na temat rozwoju komunikacji naukowej, otwierania nauki. Jeżeli kogoś to interesuje serdecznie zapraszam: Blogi i serwisy naukowe wersja polska: Blogs and scientific services wersja angielska: Emanuel Kulczycki Źródło: Warsztat badacza komunikacji, data dostępu

3 KULTURA 2.0: Zrozumieć konserwę: o otwartości inaczej (część 1, nauka) Publiczny znaczenia: 1) taki, który dotyczy ogółu ludzi, społeczności; służy ludziom, jest stworzony dla ludzi, 2) taki, który ma swoich świadków, odbywa się w sposób jawny. Kultura i nauka to obszary, w których kluczową rolę odgrywają środki publiczne. Jedni to lubią, inni nie ale trudno wyobrazić sobie funkcjonowanie większości instytucji kultury, podobnie jak prowadzenie większości badań, zwłaszcza tych, które nie niosą w sobie obietnicy szybkiej komercjalizacji, bez pomocy z kasy państwa lub Unii Europejskiej. Czyli z pieniędzy należących do nas wszystkich. Równocześnie kultura i nauka to obszary, w których działania na zasadach czysto rynkowych zawsze były raczej wyjątkiem niż regułą. Zarazem to dobre przykłady, od których warto rozpocząć rozmowę o otwartości. Warto się im przyjrzeć także ze względu na (słusznie) powtarzaną mantrę przymusu innowacyjności z tej perspektywy to obszary ważne dla nas wszystkich, także w kategoriach ekonomicznych. Skoro publiczne znaczy niemal to samo, co otwarte; i skoro to nie wyłącznie magiczny wolny rynek, lecz środki publiczne pozostają istotną siłą sprawczą, to dlaczego z otwartością w kulturze i w nauce wciąż jest kłopot? Szukając (p)odpowiedzi, postaramy się wyjść poza oczywistości, a oprzeć się na naszych doświadczeniach ze styku tych dwóch obszarów na doświadczeniach badaczy kultury. Zamykanie w praktyce oznacza to nieudostępnienie online tego, co publiczne, to błąd. Argumenty można mnożyć w nieskończoność: racjonalność wydatkowania, przejrzystość działań, łatwiejszy obieg myśli i informacji czy szansa na wykorzystanie w dyskusji publicznej. Dziś jednak spojrzymy na to wszystko z drugiej strony. Od środka, ale krytycznie wskazując problemy, które stawia otwartość. Zarówno przed nauką, jak i ludźmi, którzy w jej systemie pracują. I którym trudniej przyczepić tag skostniałych molochów. Polska nauka jest dziś pełna paradoksów. Choć wprowadzanie aspektu ekonomicznego do oceny w systemie akademickim dokonuje się stopniowo i akcent wciąż kładziony jest na jakość, to otwartości wciąż w tym wszystkim jak na lekarstwo. Pierwszym kłopotliwym tematem jest więc obieg publikacji akademickich. Badacze oceniani są za ilość cytowań, która wzrasta gwałtownie gdy oferujemy teksty w otwartym dostępie. Ale równocześnie publikacje, w których obecność jest najwyżej punktowana, są bardzo często zamknięte (i to na różnych poziomach, nie tylko dostępu czytelników). Stąd obserwowany w ostatnich latach błyskawiczny rozwój shadow libraries nieformalnych internetowych bibliotek treści akademickich, do których swoje teksty często wrzucają sami autorzy. Chodzi przecież o to, żeby ktoś tekst przeczytał, a trudno solidaryzować się z wydawcą, który w nauce prawie nigdy nie płaci choć za dostęp liczy słono. Oczywiście, czasem wypada, a nawet trzeba tę cenę za dostęp zapłacić. Ale niemożliwe jest kupowanie wszystkiego. Nie przypadkiem w zmitologizowanym obrazie naukowca pochyla się on w bibliotece nad książkami, a nie biega z koszykiem po księgarni. Bez repozytoriów internetowych sytuacja polskich badaczy byłaby trudna, bo o ile wzmaga się presja publikowania w wydawnictwach zagranicznych, to już możliwość czytania pochodzących z nich tekstów jest mocno ograniczona. Biblioteki uniwersyteckie zazwyczaj nie oferują dostępu nie tylko do nowych książek, ale i do kluczowych baz czasopism (o co swoją drogą trudno mieć pretensje problemy z opłaceniem wszystkich subskrypcji ma nawet Harvard). Poza shadow libraries pozostają więc techniki czasochłonne, nie zawsze miłe i nie zawsze dostępne: na tzw. polskiego studenta do autora tekstu, albo korzystanie z haseł dostępowych znajomych z zagranicznych uczelni, ewentualnie oczekiwanie na rytualną doroczną promocję, kiedy na krótki czas otwarte zostają zasoby którejś z dużych baz tekstów i kiedy następuje namiętne, hurtowe zgrywanie pdf-ów z tekstami. Dlatego, jak napisał (tylko po części żartobliwie) Rafał Ilnicki, Opłakujemy Gigapedię, podkreślając, że jej zamknięcie niszczy kariery, uniemożliwia pisanie doktoratów i habilitacji. Ale paradoksów wokół otwartości w nauce jest więcej. Wkraczamy tu zresztą w obszar kompetencji, których akademia nie uczy. Otwarte projekty, przy których pracowaliśmy jak Młodzi i media czy Obiegi kultury dają możliwość komentowania online raportów podsumowujących. W praktyce korzysta z niej garstka osób, co czyni z tego typu publikacji symboliczny gest bez realnych konsekwencji. Czy stymulowanie i moderowanie dyskusji wokół opublikowanych treści powinno być elementem warsztatu badacza, a umiejętność budowy społeczności wokół badania elementem jego oceny? Czy też wystarczy nam zdolność naukowców do pisania suchych recenzji w peer-review? Są i inne, niepoddające się łatwej ocenie problemy. Otwieranie publikacji to większe prawdopodobieństwo, że sięgnie po nie ktoś spoza branży. To oczywista szansa, ale też... ryzyko. Przede wszystkim dlatego, że w świecie akademickim zasady i standardy dyskusji są ustalone. A jak odpowiadać na przykład na żartobliwe wpisy na blogach? Jak zachować wiarygodność akademicką, równocześnie kontrolując wizerunek swoich projektów badawczych w mediach i który z tych elementów jest priorytetem? Nauka otwarta na debatę publiczną zapewnia całkiem dobre argumenty sceptykom, któ- 3 3

4 rzy nie chcą się otwierać (w podobny, podwójny sposób, można też czytać notatki z niedawnej konferencji o otwartej nauce). Wreszcie krytycznego spojrzenia na otwartość dostarcza nam doświadczenie opublikowania surowych danych badawczych z projektu Obiegi kultury. Umożliwiło to falę krytyki patrzącej w dane i stawiającej tezy, że wyniki nie znajdują potwierdzenia w danych; że nasza analiza i interpretacja jest wadliwa. W zamkniętym modelu taka krytyka jest niemożliwa. Czy w takim razie warto? Tak, bo dane te wykorzystano także w sposób pozytywny Przemek Biecek na blogu Smarter Poland mógł policzyć rzeczy, których my sami nie policzyliśmy. Warto było także dlatego, że każdy może dzięki temu naprawdę zweryfikować nasze wyniki. Weryfikowalność cudzych danych leży u podstaw nauki, ale do niedawna była kwestią często umowną. Danych często nie było jak udostępnić. Internet i model otwartej nauki zapewniają taką możliwość. Ale jednocześnie nasz eksperyment odsłonił patologię. Część patrzących nam w dane krytyków (za naszą oczywiście zgodą) robi to nie po to, by z tych danych skorzystać, lecz by usilnie znaleźć w nich jakieś wady i podważyć niezgodne z własnymi odczuciami interpretacje. Jak widać, otwartość to nie tylko pożądany sposób funkcjonowania tego, co publiczne. To także kłopot. Jak sobie z nim poradzić? Przede wszystkim wyrównując pole gry z dobrowolnie podejmowanych przez badaczy wyborów uczynić obowiązujący standard. Dostałeś pieniądze na badania? Upublicznij raport i dane, które zebrałeś. Przy trwającej obecnie reformie szkolnictwa wyższego, która przecież w wielu aspektach napotyka na silny opór środowiska naukowego, ten oczywisty wydawałoby się wątek jest dziwnie nieobecny. Szkoda, bo systemowe promowanie otwartości w nauce mogłoby być dobrym krokiem w stronę szukania odpowiedzi na trudniejsze pytania. O status nauki w społeczeństwie, o jej rolę i zadania. Publish What You Learn to jeden z wielu ukazujących się ostatnio tekstów o sieciowym etosie współpracy. Inny dobry przykład to tekst Johna Naughtona dotyczący kwestii powiązanej: konieczności uczenia dzieci w szkole umiejętności sieciowych" a wraz z nimi tego etosu. Teza jest dosyć prosta, ale opisuje model rewolucyjny: świat twórców aplikacji sieciowych to świat oparty na otwartych narzędziach; to świat ludzi dzielących się wzajemnie wiedzą i kodem. I tego właśnie modelu powinniśmy się uczyć wszyscy: dzieci w szkołach, a dorośli jak tylko potrafią. A celem nie jest ani kupienie ideologii wolnej kultury, ani tradycyjnie rozumiane kompetencje IT jest nim rozumienie współczesnego świata i zdolność skutecznego w nim funkcjonowania. Gdyby przyłożyć do tego świata formę krytycznej debaty uruchomioną przez nasze otwarcie danych, to koderzy opisywani w powyższych tekstach, zamiast dalej rozwijać cudze rozwiązania, szukaliby usilnie, w sprawnych projektach, drobnych wad i pomyłek by je triumfalnie nagłaśniać. Kluczowe pytanie, zainspirowane obserwacjami ze świata koderów, brzmi: jak w nauce szukać analogii dla wykorzystywania i rozwijania cudzego kodu? Jak rozwija się cudze badania? Naszym zdaniem nie tylko poprzez rozkładanie ich na części pierwsze w poszukiwaniu bugów, lecz poprzez wykorzystanie tego, co w nich najciekawsze, najlepsze lub najbardziej kontrowersyjne, i odbicie się od tych kwestii we własnych badaniach. A do tego potrzeba otwartości nie tylko treści, ale także umysłów. I choć wątpimy, by ten rodzaj otwartości można było w jakikolwiek sposób zadekretować, to równocześnie jesteśmy przekonani, że w środowisku, w którym odgórne regulacje są wciąż ważne, bez impulsu z ich strony otwieranie konserwy z nauką wielu badaczy uzna za działanie irracjonalne. Odgórne zniesienie asymetrii, w której promujący otwartość często zbierają cięgi od zamkniętych konserwatystów, na pewno przyczyniłoby się do podniesienia jakości dyskusji. A może nawet bardziej drastycznie: do uruchomienia dyskusji. Nie tylko o otwartości. Mirek Filiciak / Alek Tarkowski Mirosław Filiciak, ur. 1976, medioznawca, pracuje w Szkole Wyższej Psychologii Społecznej, gdzie kieruje Centrum Badań nad Kulturą Popularną. Zajmuje się wpływem mediów cyfrowych na praktyki uczestnictwa w kulturze. Autor książki Wirtualny plac zabaw, redaktor kwartalnika Kultura popularna. Alek Tarkowski, ur. 1977, socjolog, dyrektor Centrum Cyfrowego Projekt: Polska, koordynator projektu Creative Commons Polska, współpracownik Interdyscyplinarnego Centrum Modelowania na Uniwersytecie Warszawskim. Interesuje się kulturowymi i społecznymi aspektami mediów cyfrowych. Źródło: Dwutygodnik, 83/2012, data dostępu

5 Jak zgłosić czasopismo do Google Scholar? Poradnik dla wydawców i redaktorów Dzisiejszy wpis jest kolejnym z serii wpisów o Google Scholar. W pierwszym na łamach Historii i Mediów pisałem o Optymalizacji publikacji naukowych do wyszukiwarki Google Scholar. Tekst ten był adresowany głównie do autorów. W drugim tekśie Indeksowanie w Google Scholar. Wskazówki dla wydawców i redaktorów czasopism naukowych pisałem natomiast o wytycznych istotnych z punktu widzenia redaktorów i wydawców czasopism naukowych. Poniższy wpis jest kontynuacją, ale i (w pewnym sensie) podsumowaniem poprzednich. Bowiem czasopismo zgłaszać do Google Scholar warto dopiero wtedy, gdy spełnia się zalecenia i wytyczne (opisywane we wcześniejszych wpisach) wcześniej lepiej tego nie robić (jeśli oczywiście mamy jeszcze taki wybór). [ ] Emanuel Kulczycki Cały wpis znajdziesz tutaj: Warsztat badacza komunikacji, dokument online: data dostępu Mniejszy budżet, ale z perspektywą Polska Organizacja Turystyczna za kilka lat powinna skupić się na działaniach stricte brandingowych, pozostawiając komercjalizację oferty regionom i miastom. Na swoje działania dostanie ze skarbu państwa ponad 39 mln zł, do tego dojdzie wsparcie unijne, o którego zwiększenie POT się już wystarał. Polska Organizacja Turystyczna na promocję naszego kraju otrzymuje z budżetu ponad 39 mln zł. W okresie do dyspozycji organizacji oddane zostało także 30 mln euro pochodzące z funduszy europejskich. POT-owi udało się pozyskać dodatkowe środki w ramach Projektu Promujmy Polskę Razem PO IG 6.3. Środki te zostaną przeznaczone na kontynuację kampanii Feel Invited oraz na badania marketingowe i szkolenia. Otrzymaliśmy dodatkowo 20 mln zł ze środków unijnych mówi Rafał Szmytke, prezes Polskiej Organizacji Turystycznej. Dzięki tej kwocie możliwe będzie przedłużenie do końca 2013 roku działań promocyjnych, które prowadzimy od czerwca 2011 roku na trzech ważnych rynkach: niemieckim, brytyjskim i francuskim. Ponadto kampanią zostały objęte Dania, Belgia, Holandia i Szwecja informuje Rafał Szmytke. MG WięceJ przeczytasz w najnowszym numerze WT nr 10/256 (16-31 maja 2012) pobierz Plan finansowy POT: Źródło: Wiadomości Turystyczne, data dostępu Systemy globalne w tarapatach Niezachwiana do tej pory pozycja czterech gigantów Amadeusa, Sabre, Galileo oraz WorldSpan stanęła pod znakiem zapytania. Zarówno zagrożenie ze strony Google a, jak i widmo końca współpracy z liniami lotniczymi zmuszają inżynierów GDS do coraz to nowych rozwiązań technologicznych. Na obecnej sytuacji z całą pewnością zyskują użytkownicy. W mediach pojawiają się doniesienia o kolejnych przedłużeniach kontraktów pomiędzy liniami lotniczymi a poszczególnymi globalnymi systemami rezerwacyjnymi. Mimo że środowisko huczy od plotek, administratorzy GDS zapewniają o całkowitej stabilności sytuacji. Nasze relacje z liniami są niezmiennie bardzo dobre. Przewoźnicy lotniczy nie przestają dostrzegać, jak ogromne korzyści niesie dystrybucja produktów do biur podróży za pośrednictwem platform Travelport GDS: Galileo i Worldspan. Potwierdzeniem tego jest podpisanie z liniami lotniczymi w ubiegłym roku ponad 30 umów gwarantujących pełny dostęp do wszystkich oferowanych przez tych przewoźników taryf lotniczych (tzw. umowy full content ). Ponadto, umacniamy nasze relacje, udostępniając liniom lotniczym możliwości dodatkowej sprzedaży usług, takich jak płatna rezerwacja miejsc w British Airways i miejsc typu Economy Comfort w KLM zapewnia Marcin Pilarski z Travelport GDS, dyrektor zarządzający na Europę Wschodnią. Również Amadeus zapewnia, że jego relacje handlowe z liniami lotniczymi pozostały tak samo dobre jak w zeszłych latach. KP Więcej przeczytasz w najnowszym numerze WT nr 10/256 (16-31 maja 2012) Źródło: Wiadomości Turystyczne, data dostępu

6 Prof. Kleiber: pozaakademickie instytuty naukowe to dzisiaj konieczność Nauka jest bardzo ważnym obszarem życia publicznego, dlatego każda okoliczność jubileuszowa powinna być z jednej strony refleksyjna, z drugiej zaś konstruktywna. Nie ma w niej tym samym miejsca ani na przesadną radość, ani też na przesadny smutek. Jubileusz 60-lecia PAN stanowi okazję do refleksji nad kondycją poszczególnych instytutów. W rozmowie z serwisem Nauka w Polsce PAP prof. dr hab. inż. Michał Kleiber mówi, w nawiązaniu do historii akademii, co dobrego udało się instytutach PAN osiągnąć i jaka czeka je przyszłość PAP: Na początek mała prowokacja: Polska Akademia Nauk 60 lat i wystarczy? Prof. Michał Kleiber: Jestem zdania, że pozaakademickie instytuty naukowe są dzisiaj koniecznością. Tak jest na całym świecie, gdzie funkcjonują one w różnych strukturach organizacyjnych. Mogą mieć charakter albo laboratoriów narodowych, jak m.in. w Stanach Zjednoczonych, albo sieci instytutów związanych z dużymi organizacjami publicznymi, jak Towarzystwo Maxa Plancka w Niemczech czy CNRS - Krajowe Centrum Badań Naukowych we Francji, albo wreszcie instytutów zgromadzonych pod egidą akademii nauk. Ta trzecia formuła organizacyjna pozaakademickich silnych centrów badawczych nie jest bynajmniej domeną krajów postsocjalistycznych naszego regionu, bo bardzo silne instytuty istnieją w krajach o zupełnie odmiennych uwarunkowaniach historycznych, jak Austria, Szwecja czy Tajwan. Już nie mówiąc o potędze akademii nauk w Chinach czy w Rosji. Akademia nauk jako zwornik i logo dla instytutów badawczych w moim przekonaniu jest w Polsce rozwiązaniem sprawdzonym i tak powinno zostać. PAP: Czy to właśnie jest Pana odpowiedź na głosy krytyki pod adresem akademii? M.K.: Półtora roku temu zakończyliśmy pracę nad rozwiązaniami ustawowymi, które odmieniły i w istocie wzmocniły Polską Akademię Nauk. Więc jeśli nawet wśród polityków pojawiają się ciągle głosy krytyczne, to są one spóźnione. Na tym buduję swój optymizm - po to przez ponad dwa lata, często parę razy w tygodniu, brałem udział w posiedzeniu różnych ciał parlamentarnych i współpracowałem z resortem nauki w budowaniu nowej filozofii zarządzania polską nauką, aby teraz spokojnie można było prowadzić w placówkach naukowych ważne prace badawcze. PAP: A opinie dotyczące m.in. likwidacji PAN, w szczególności te, które wyszły od szefów samych instytutów? Prof. Henryk Domański nazwał PAN instytucją upadającą, której dni są policzone... M.K.: Krytyka, jaka wychodzi z szeregów PAN ma zupełnie inną motywację. Wynika ona z trudnej sytuacji finansowej instytutów. Jeśli nic się nie zmieni, to w opinii niektórych dyrektorów instytuty PAN mogą stracić możliwości funkcjonowania. Ale nie ma to nic wspólnego z krytyką systemu organizacyjnego. Od wielu lat nauka w Polsce jest niedofinansowana. Chodzi zarówno o środki z budżetu, jak i o pieniądze z sektora przedsiębiorstw. Na wielkie pieniądze z budżetu nie ma co liczyć. Mówię to ze smutkiem, ale jestem chyba realistą owe niecałe 0,4 proc. PKB na naukę - i to wliczając środki europejskie - to o wiele za mało, ale tutaj wielkiego skoku się nie spodziewam. To jest jednak dopiero początek problemu. Bo doświadczenie wielu krajów pokazuje, że aby zachęcić przedsiębiorców i zapewnić solidne finansowanie z drugiego źródła finansowania badań, jakim jest przemysł, potrzebny jest klarowny sygnał państwa, że oto wierzy w przyszłość Polski jako kraju opartego na wiedzy i umiejętnościach, przywiązującego wagę do edukacji i nauki. Tylko wtedy przedsiębiorcy będą chcieli podejmować trudne dla siebie decyzje o inwestowaniu w badania. W mojej opinii nasi politycy nie potrafią przekonywująco mówić o znaczeniu nauki. Nie trzeba przy tym deklarować trzykrotnego wzrostu środków (choć właśnie wtedy osiągnęlibyśmy międzynarodowe standardy), ale przynajmniej zapewniać, że inwestycje te będą priorytetem konsekwentnie rosnąc w miarę wzrostu naszych budżetowych możliwości. PAP: Czy przedsiębiorcom wystarczy rozbudzona świadomość, że państwo chce współdziałać, czy też potrzebują dodatkowych zachęt, mechanizmów? M.K.: Tu niezbędne są rozwiązania prawne. Jedno z nich to odpis od podatku korporacyjnego CIT jednego procenta dla wybranej instytucji prowadzącej badania naukowe uczelni bądź instytutu. Jestem zwolennikiem tego rozwiązania i trzymam za kciuki za jego powodzenie. Wiem wszakże, że na początku chyba nie zmieni ono zasadniczo sytuacji. Podobnie jak było w przypadku analogicznego podatku od osób fizycznych, skutki takich rozwiązań są widoczne dopiero po latach. Ja bym sugerował, żeby oprócz tego, zastanowić się nad ułatwieniami dla przedsiębiorców w innej postaci. Chciałbym, żeby mogli oni swoje pieniądze przekazywać na konkretne badania. Bo obecnie przedsiębiorca stoi przed dylematem. On wie, że np. Uniwersytet Jagielloński jest bardzo dobry, zatem ma pokusę przeznaczyć ów 1 proc. CIT na tę uczelnię, ale tak naprawdę nie wie, co się z tymi pieniędzmi będzie dalej działo. A przecież jest człowiekiem pragmatycznym, woli więc z pewnością przeznaczyć pieniądze na celowe przedsięwzięcie, odpowiadające jego planom. Aby tak się działo, konieczny jest skuteczny system umożliwiający odliczanie od podstawy opodatkowania pieniędzy przeznaczonych na konkretną działalność badawczą i innowacyjną. To rozwiązanie jest znane na świecie, funkcjonuje w wielu krajach. Jest ono zapewne dla ministra finansów trudne, bo w pierwszym okresie oznacza prawdopodobny uszczerbek dla budżetu, ale doświadczenia ze 6 6

7 świata mówią, że jeśli zrobi się to dobrze i odpowiednio kontroluje, to zasadniczo wzrasta skłonność przedsiębiorców do finansowania badań. PAP: Obok problemów jest też sporo sukcesów w zdobywaniu środków przez instytuty PAN w procedurach konkursowych, z funduszy strukturalnych, na duże projekty. Są tacy, którzy w warunkach niedofinansowanie radzą sobie całkiem nieźle, zdobywając zarówno pieniądze z Narodowego Centrum Badań i Rozwoju, jak i Narodowego Centrum Nauki. Dyrektor NCN Andrzej Jajszczyk oszacował, że wśród liderów z obszaru nauk o życiu jest Instytut Biologii Doświadczalnej im. Nenckiego z Warszawy, Instytut Rozrodu Zwierząt i Badań Żywności z Olsztyna, a globalnym liderem PAN jest Instytut Chemii Fizycznej w Warszawie. M.K.: Niewątpliwie pieniądze z funduszy strukturalnych są znaczącym zastrzykiem finansowym dla całej nauki, a dla instytutów akademii w szczególności. Jesteśmy aktywni na tym polu, widzę tu jednak jedną słabość. Te pieniądze w większości przeznaczane są na infrastrukturę badawczą, a nie na same badania. Cieszę się, że są budowane nowe budynki, że inaczej zaczyna wyglądać wyposażenie laboratoriów to są rzeczy bardzo ważne. Ale mamy problem, mają go zresztą również uczelnie kto w tych wspaniałych laboratoriach za kilka lat będzie pracował. Bo za mało jest pieniędzy na badania jako takie, na to, żeby można było zatrudniać najzdolniejszych młodych ludzi czy zapraszać do współpracy znakomitych uczonych z zagranicy, co obecnie w nauce jest niezbędne. PAP: Dyrektorzy instytutów, kierownicy projektów twierdzą jednak, że dzięki inwestycjom w infrastrukturę z Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka mają większe szanse na wygrywanie kolejnych już merytorycznych projektów. To m.in. konsorcjum koordynowane przez Instytut Genetyki i Hodowli Zwierząt PAN w Jastrzębcu, gdzie z projektu infrastrukturalnego BIO-Centrum wyrósł projekt badawczy BIOŻYWNOŚĆ. Duże pieniądze na przełomowe badania zdobyło konsorcjum NANOBIOM pod przewodnictwem Instytutu Fizyki PAN, gdzie szuka się nanosensorów do zastosowań w medycynie i ochronie środowiska. To tylko niektóre przykłady. M.K.: Instytuty Akademii prowadzą badania na solidnym międzynarodowym poziomie. Moje przekonanie o tym wynika z wielokrotnych wizyt - prawie co tydzień jestem w którymś z instytutów, a po drugie jest oparte na opiniach zagranicznych naukowców. Do tego przyczyniły się także fundusze strukturalne i z tego się cieszę. Parę dni temu byłem w Instytucie Genetyki Człowieka w Poznaniu, tamtejsi uczeni stworzyli pierwszą w świecie transgeniczną świnię, która ma niesamowity potencjał terapeutyczny. To osiągnięcie na najwyższym światowym poziomie, choć u nas słabo nagłaśniane. Instytuty PAN stanowią około 7 proc. potencjału polskiej nauki pod względem liczny pracujących badaczy. Ale w takich obszarach, jak biologia molekularna produkcja naukowa, która wychodzi z instytutów jest wielokrotnie większa. Na cokolwiek nie spojrzymy liczbę publikacji, cytowań czy zdobywania środków europejskich, to okazuje się, że w pewnych obszarach instytuty akademii generują nawet 25 proc. całości osiągnięć naszej nauki. I tak powinno być, taka jest nasza misja zatem odnotowuję z satysfakcją, że tak jest. PAP: Prawie 90 proc. instytutów PAN klasyfikowanych jest w rankingach MNiSW w najwyższej kategorii pod względem jakości prowadzonych badań i osiąganych wyników. W międzynarodowym rankingu SCImago połączony dorobek wszystkich jednostek PAN oceniono wyżej niż dorobek jakiejkolwiek polskiej uczelni. Jakie są przyczyny tych przewag PAN? Czy można na nich budować strategię na przyszłość? M.K.: Zaletą instytutów PAN są badania prowadzone przez duże, interdyscyplinarne zespoły. Ze względu na strukturę dydaktyczną w uczelniach jest to często niemożliwe. Przyszłość instytutów akademii w moim przekonaniu wymaga stworzenia warunków do podejmowania wielkich wyzwań naukowych i gospodarczych w dużych zespołach łączących różne dziedziny nauk. To jest wymóg czasów. Przeważająca część badań prowadzona jest na styku różnych dyscyplin, pomiędzy nimi. W instytutach akademii jest to naturalne, tu jest nasza szansa na odgrywanie ważnej roli w światowej nauce. PAP: Czy w takich interdyscyplinarnych projektach należy też szukać szans dla instytutów o profilu humanistycznym, które mają większe problemy niż inne instytuty? M.K.: To jest oddzielny, poważny problem. Rzeczywiście instytuty humanistyczne i częściowo także te z obszaru nauk społecznych mają z zasady problemy większe niż inne w PAN. Humanistyka jest generalnie w trudnej sytuacji. Przy rosnącym pragmatyzmie polityki naukowej, skądinąd słusznym, pojawiają się tendencje do ograniczania tej sfery. Z satysfakcją muszę jednak odnotować, że dwa lata temu na wniosek PAN i PAU powstał w ramach MNiSW fundusz rozwoju humanistyki kilkadziesiąt milionów złotych, który próbuje zaspokoić najpilniejsze potrzeby. Ale faktem jest, że niektóre instytuty mają wielkie problemy. To dotyczy np. Instytutu Filozofii i Socjologii, nieprzypadkowo to z tego instytutu wyszedł najbardziej krytyczny głos, jeśli chodzi o przyszłość instytutów. Każdy musi sobie odpowiedzieć na pytanie, czy w Polsce potrzebne są badania z zakresu filozofii i socjologii teoretycznej, czy nie. W moim przekonaniu jest tu potrzebny głos publiczny. Za mało się o tym mówi. PAP: Humanistyka niekoniecznie może upatrywać szans na poprawę sytuacji w zwiększeniu finansowania ze strony przemysłu... M.K.: Tak, dlatego państwo powinno zrekompensować te braki. Przy takich decyzjach wychodzi mądrość polityki. Polska będzie krajem mądrym, jeśli na co dzień będziemy mieli szacunek do nauki. Kiedy patrzymy w telewizji na ekspertów, którzy mówią o ważnych dla Polski sprawach, to bez 7 7

8 trudu zauważamy, że bardzo znacząca część z nich jest afiliowana w instytutach PAN. Pytam więc, czy ci ludzie są nam potrzebni, czy nie? Według mnie tak. Należy wiązać ze sobą fakty, o to bym gorąco apelował do dziennikarzy. Warto uświadamiać społeczeństwu, że jeśli ktoś pełni funkcję ekspercką, mądrze komentując wydarzenia polityczne i gospodarcze w Polsce lub zagranicą, to on jest jednocześnie uczonym, który potrzebuje choć minimalnych środków do prowadzenia swoich badań. Dotyczy to wszystkich dziedzin nauki. Podobnie jeżeli ekspert z zakresu medycyny opowiada w mediach o przełomowej operacji, to należy wiedzieć, że wszyscy się złożyliśmy na to, żeby miał kompetencje i aparaturę niezbędną do jej przeprowadzenia. To samo dotyczy osiągnięć z zakresu techniki, z których korzystamy na co dzień, a nie zawsze uświadamiamy sobie, jaki strumień pieniędzy publicznych nam to umożliwił. PAP: Czego jeszcze, oprócz społecznego szacunku, życzyłby Pan przy okazji jubileuszu akademii polskiej nauce i uczonym pracującym w instytutach akademii? M.K.: Nauce - żeby była rzetelnie oceniana, żeby osiągnięcia polskich uczonych znajdowały taki wyraz w opinii publicznej, na jaki zasługują, a jednocześnie, żeby nie szczędzono jej konstruktywnej krytyki, która jest absolutnie niezbędna. Swoim współpracownikom życzę wiary i odwagi. Odwagi do marzeń, że stać ich na wielkie rzeczy i wiary, że są ludzie chcący im w tym pomóc. Innymi słowy wiary, że czekają nas lepsze czasy. PAP: Dołączamy się do życzeń. Rozm. Karolina Olszewska Źródło: PAP Nauka w Polsce, data dostępu Więcej informacji dla fachowców znajdziesz w Konfraterni Turystycznej, dokument online: Terminarz targów branżowych znajdziesz w Konfraterni Turystycznej, dokument online: KONFERENCJE NAUKOWE I BRANŻOWE zapowiedzi Zagrożenia i wyzwania w procesie przetwarzania danych osobowych w branży hotelarskiej seminarium, Warszawa, 28 maja 2012 roku Organizator: Katedra Gospodarki Turystycznej, Hotelarstwa i Gastronomii Szkoły Wyższej Almamer w ramach cyklu spotkań z serii "Nowe wyzwania edukacji turystycznej" zaprasza na seminarium Zagrożenia i wyzwania w procesie przetwarzania danych osobowych w branży hotelarskiej. Prelekcję poprowadzi Monika Krasińska dyrektor Departamentu Orzecznictwa, Legislacji i Skarg, Biura Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych (GIODO). Termin: , godzina: 10.00, miejsce: sala 405, gmach uczelni Almamer, ul. Wolska 43, Warszawa. Seminarium ma charakter otwarty, uprzejmie proszę o potwierdzenie uczestnictwa na adres mailowy: dr Piotr Dominik Źródło: Piotr Dominik, kierownik Katedry Gospodarki Turystycznej, Hotelarstwa i Gastronomii Szkoły Wyższej Almamer, korespondencja nadesłana 10 maja 2012 roku Grupy etniczne, wczoraj i dziś: dyskurs nauki ze świadomą turystyką 2. Ogólnopolska konferencja naukowa, Poznań, 30 maja 2012 roku Studenckie Koło Naukowe Historii Kultury i Edukacji działające przy Zakładzie Historii Wychowania na Wydziale Studiów Edukacyjnych Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza zaprasza do wzięcia udziału w organizowanej 2. Ogólnopolskiej Konferencji Naukowej,,Grupy etniczne, wczoraj i dziś. Dyskurs nauki ze świadomą turystyką studentów oraz doktorantów Instytutu Historii, która odbędzie się 30 maja 2012 roku w Poznaniu. Szczegóły w załączniku: Źródło: Studenckie Koło Naukowe Historyków przy Instytucie Historii UAM, data dostępu

9 Promocja zrównoważonego rozwoju turystyki konferencja branżowa, Warszawa, 1 czerwca 2012 roku Podczas konferencji podsumowane zostaną wszystkie działania w ramach projektu Promocja zrównoważonego rozwoju turystyki współfinansowanego z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Działania V.1 Programu Operacyjnego Rozwoju Polski Wschodniej na lata Polecamy pośpiech w zapisach, ponieważ liczba miejsc na konferencji jest ograniczona. Wszyscy, którzy znajdą się na liście obecności otrzymają informacje o miejscu i godzinie spotkania osobiście. Zapraszamy do zapisów pod adresem: Program konferencji: Źródło: Centrum Edukacji i Biznesu, data dostępu Terminarz konferencji naukowych i branżowych znajdziesz w Aktualnościach Turystycznych, dokument online: w Konfraterni Turystycznej, dokument online: NOWOŚCI WYDAWNICZE Atrakcje turystyczne: koncepcje, stan, determinanty zadowolenia osób zwiedzających Atrakcje turystyczne: koncepcje, stan, determinanty zadowolenia osób zwiedzających / Marek Nowacki. Poznań: Akademia Wychowania Fizycznego im. Eugeniusza Piaseckiego, 2012, 381 s.; Seria: Monografie, nr 389 Publikację można nabyć: Wydawnictwo Akademii Wychowania Fizycznego, ul. Królowej Jadwigi 27/39, Poznań, tel , osoba kontaktowa: Tomasz Grupa WPROWADZENIE Pomimo intensywnego rozwoju badań w dziedzinie turystyki, rekreacji i czasu wolnego, istnieje niewiele prac empirycznych podejmujących tematykę aktywności w obiektach dziedzictwa kulturowego i przyrodniczego, placówkach muzealnych i paramuzealnych, czyli ogólnie mówiąc w atrakcjach turystycznych. Zwiedzanie atrakcji turystycznych, jako jedna z form aktywności w czasie wolnym, lokuje się zarówno w obszarze rekreacji ruchowej, ponieważ jak pisała I. Kiełbasiewicz-Drozdowska (2001, s. 17) treść rekreacji fizycznej (ruchowej) stanowi wszelka aktywność ruchowa podejmowana w czasie wolnym w celach wypoczynkowych, dla przyjemności i rozwoju własnego, jaki i w obszarze turystyki, gdy realizowana jest podczas imprez turystyki kwalifikowanej (Łobożewicz 1997, Merski i Wartecka 2009) lub kulturowej (Kowalczyk 2008, Rohrscheidt 2008). Zwiedzanie atrakcji jest także formą rekreacji twórczej oraz kulturalno-rozrywkowej, gdyż kształtuje osobowość i wpływa na sferę emocjonalną człowieka (por. Winiarski 1989, Siwiński 1999). Atrakcje turystyczne w rozumieniu niniejszej pracy to wydzielone, stałe walory, kontrolowane i zarządzane z uwagi na swoją wartość, a także z uwagi na możliwość dostarczania odwiedzającym rozrywki, rekreacji i edukacji (por. Middleton 1996) 1. Atrakcjami turystycznymi mogą być niewielkie placówki (o frekwencji nieprzekraczającej kilkadziesiąt tysięcy zwiedzających osób rocznie, o niewielkim budżecie, zlokalizowane często w zabytkowych budynkach i prezentujące zwiedzającym obiekty dziedzictwa przyrodniczego lub kulturowego), jak i wielkie atrakcje zbudowane w celu przyciągnięcia zwiedzających i dostarczenia im rozrywki (takie jak Disneyland lub Legoland o frekwencji przekraczającej 10 milionów zwiedzających rocznie). Te pierwsze odwiedzane są zwykle przez okolicznych mieszkańców 1 W literaturze anglojęzycznej obiekty te określane są jako visitor attraction. Szerszą dyskusję pojęć znajdzie czytelnik w rozdziale

10 (tzw. rezydentów) i stanowią centra rozrywki, kultury i rekreacji w regionie. Te ostatnie stają się samodzielnymi destynacjami turystycznymi 2, przyciągającymi turystów z całego świata. 1 W literaturze anglojęzycznej obiekty te określane są jako visitor attraction. Szerszą dyskusję pojęć znajdzie czytelnik w rozdziale 1. 2 W polskiej literaturze używa się także określenia obszar recepcji turystycznej (por. Niezgoda 2006). Wielkie atrakcje decydują o atrakcyjności turystycznej regionów, stając się głównym elementem kampanii reklamowych, a zarazem motorem ożywienia gospodarczego. Koniunktura w turystyce kulturowej na zachodzie Europy spowodowała lawinowe ich powstawanie. W okresie pomiędzy rokiem 1970 a 1991 w Europie Zachodniej liczba atrakcji wzrosła aż o 113% (Richards 1996: 274). Także w Polsce wzrost liczby tego typu obiektów jest znaczny: w ciągu ostatnich 16 lat tylko liczba muzeów i placówek paramuzealnych wzrosła o ponad 22%. Są one najważniejszym celem przyjazdów turystów do Polski. Zwiedzanie, jako główny cel przyjazdu, deklaruje niemal połowa turystów odwiedzających Polskę (Dziedzic 2005). Nowo powstające atrakcje stworzyły nową jakość na rynku czasu wolnego. Konsumpcja kultury stała się motorem ekonomicznej rewitalizacji miast i regionów a tworzenie infrastruktury kulturalnej ważnym narzędziem w walce o przyciągnięcie kapitału inwestycyjnego. D. Uzzell (1998) uważa nawet, że konsolidacja działań w zakresie konserwacji zabytków, edukacji i turystyki doprowadziła do powstania nowej gałęzi gospodarki: przemysłu dziedzictwa kulturowego, którego atrakcje są głównym elementem. Problem badawczy. Atrakcje turystyczne są czynnikiem decydującym o podejmowaniu aktywności turystycznej i jej ukierunkowaniu. Są także ważnym miejscem aktywności rekreacyjnej, a zwłaszcza tak zwanych turystycznych form rekreacji i krajoznawstwa. Aktywność na terenie atrakcji podejmowana jest podczas wycieczek krajoznawczych i wyjazdów jednodniowych, a także podczas krótkookresowych wyjazdów weekendowych lub długookresowych wyjazdów wakacyjnych. Zadowolenie z aktywności podejmowanej w atrakcjach turystycznych, jako głównego celu wycieczek, ma decydujący wpływ na ocenę całokształtu aktywności podejmowanej na turystycznych wyjazdach. Dlatego niezwykle istotne jest zidentyfikowanie cech atrakcji jako środowiska aktywności w czasie wolnym, jak i uwarunkowań zadowolenia z aktywności podejmowanej na terenie atrakcji turystycznych. Problem pracy można sformułować następująco: czym się charakteryzują atrakcje turystyczne i jakie czynniki determinują zadowolenie z aktywności turystyczno-rekreacyjnej podejmowanej na terenie atrakcji. W celu uzyskania odpowiedzi na powyższe pytanie niezbędne jest wykonanie dalej wymienionych zadań: 1. Opracowanie koncepcji teoretycznej atrakcji turystycznej. 2. Zidentyfikowanie i charakterystyka cech atrakcji turystycznej determinujących zadowolenie osób zwiedzających atrakcje. 3. Zidentyfikowanie cech społeczno-demograficznych determinujących zadowolenie ze zwiedzania atrakcji. 4. Scharakteryzowanie typów osób zwiedzających atrakcje. 5. Opracowanie i weryfikacja modelu uwarunkowań zadowolenia i intencji behawioralnych osób zwiedzających atrakcje. Cele i procedury badawcze. Celem głównym pracy jest określenie uwarunkowań zadowolenia z aktywności turystyczno-rekreacyjnej podejmowanej w atrakcjach turystycznych. Do celów szczegółowych należy: 1. Charakterystyka stanu atrakcji turystycznych w Polsce. 2. Zidentyfikowanie czynników decydujących o zadowoleniu z aktywności turystycznorekreacyjnej podejmowanej na terenie atrakcji turystycznych. Powyższe cele postanowiono zrealizować poprzez przeprowadzenie dwóch kolejnych procedur badawczych. Złożoność problematyki badawczej zmusiła autora do zastosowania różnorodnych procedur badawczych oraz podejścia interdyscyplinarnego. W badaniach wykorzystano zarówno techniki jakościowe, jak i ilościowe, oraz skorzystano z dorobku wielu dyscyplin naukowych, takich jak: nauki o kulturze fizycznej, psychologia, socjologia, ekonomia i wielu innych. Podejście takie jest konieczne i często stosowane w analizie zjawisk towarzyszących aktywności turystyczno-rekreacyjnej (Graburn i Jafari 1991, Winiarski 2008, Alejziak 2010, Dłużewska 2009). Studium pierwsze: charakterystyka atrakcji turystycznych w Polsce Celem pierwszego studium było wykonanie charakterystyki stanu organizacyjnofunkcjonalnego atrakcji turystycznych w Polsce. Interesujące dla badacza były cechy atrakcji, które mogą mieć związek z zadowoleniem osób zwiedzających atrakcje (ekspozycje, formy interpretacji dziedzictwa, infrastruktura turystyczna i usługi, ceny biletów, personel) oraz ogólne tendencje panujące w polskich atrakcjach w tym zakresie. Stąd sformułowano dwa cele badań zrealizowane w tej części pracy: Cel 1.1: Charakterystyka stanu atrakcji turystycznych w Polsce. 2 W polskiej literaturze używa się także określenia obszar recepcji turystycznej (por. Niezgoda 2006). 101

11 Cel 1.2: Typologia atrakcji na podstawie cech organizacyjno-infrastrukturalnych atrakcji. Sformułowano następujące pytania badawcze: 1. Jaki jest stan atrakcji turystycznych w Polsce i czy jest on zróżnicowany w zależności od rodzaju atrakcji? 2. Czym charakteryzuje się frekwencja w polskich atrakcjach? 3. Jaka jest struktura zatrudnienia w polskich atrakcjach? 4. Jaka jest struktura przychodów atrakcji? 5. Jakie usługi są świadczone i jaki jest stan infrastruktury turystycznej w atrakcjach? 6. Jakiego typu ekspozycje są w atrakcjach i czy są modernizowane? 7. Jakie formy interpretacji dziedzictwa są wykorzystywane w atrakcjach? 8. Czy atrakcje są promowana i czy są obecne w mediach? 9. Czy prowadzone są badania wśród osób zwiedzających atrakcje? 10. Czy i w jaki sposób atrakcje są aktywne w środowisku lokalnym? 11. Czy możliwe jest wykonanie typologii atrakcji na podstawie ich cech charakterystycznych? W badaniu wykorzystano czterostronicowy kwestionariusz zaprojektowany do samodzielnego wypełnienia przez dyrektorów atrakcji. Kwestionariusz został rozesłany pocztą wraz listem zawierającym prośbę o wypełnienie oraz kopertą z adresem zwrotnym i znaczkiem pocztowym. W próbie badawczej znalazły się atrakcje o statusie placówek muzealnych i paramuzealnych, takich jak ogrody zoologiczne i ogrody botaniczne. Obiekty wylosowano z listy placówek znajdującej się w wykazie Krajowego Ośrodka Badań i Dokumentacji Zabytków (2005), do której dołączono samodzielnie sporządzony wykaz ogrodów zoologicznych i botanicznych, które objęte są corocznymi badaniami wykonywanymi przez GUS. Studium drugie: analiza determinant aktywności osób zwiedzających atrakcje turystyczne Studium drugie miało dać odpowiedź na pytanie, kto zwiedza atrakcje turystyczne i jakie czynniki warunkują zadowolenie z aktywności turystyczno-rekreacyjnej na terenie atrakcji oraz decydują o podejmowaniu tej formy aktywności w przyszłości. W odróżnieniu od studium pierwszego, tę część badań przeprowadzono w czterech wybranych atrakcjach Wielkopolski i Kujaw, na przykładzie których wskazano na czynniki determinujące zadowolenie. Cele, jakie postawiono w tej części pracy są następujące: Cel 2.1: Zidentyfikować cechy osób zwiedzających atrakcje turystyczne. Cel 2.2: Zbadać motywy, wynoszoną wiedzę, zadowolenie oraz intencje behawioralne osób zwiedzających atrakcje. Cel 2.3: Zbadać, jak atrakcje są postrzegane przez osoby zwiedzające i zidentyfikować czynniki wpływające na percepcję. Cel 2.4: Zidentyfikować czynniki determinujące zadowolenie. Cel 2.5: Zweryfikować model determinant zadowolenia i intencji behawioralnych osób zwiedzających atrakcje. Cel 2.6: Opracować typologię osób zwiedzających atrakcje turystyczne. Drugie studium badawcze miało udzielić odpowiedzi na następujące pytania badawcze: 1. Kto zwiedza atrakcje turystyczne? 2. Jakie są motywy, korzyści, zadowolenie i przyszłe intencje osób zwiedzających atrakcje? 3. Jak atrakcje są postrzegane przez zwiedzających? 4. Jakie czynniki determinują zadowolenie osób zwiedzających atrakcje turystyczne? 5. Jakie są zależności pomiędzy cechami atrakcji, cechami zwiedzających, zadowoleniem a intencjami wobec atrakcji? 6. Jakie są typy osób zwiedzających atrakcje turystyczne? Badania kwestionariuszowe przeprowadzono wśród osób zwiedzających cztery atrakcje turystyczne Wielkopolski i Kujaw. Wykorzystano czterostronicowy kwestionariusz zawierający pytania zamknięte, tworzące skale do pomiaru zmiennych, oraz pytanie otwarte, pozwalające zwiedzającym wyrazić opinię na temat zwiedzanej atrakcji. Kwestionariusz zawierał skale do pomiaru motywacji, oceny ekspozycji, źródeł informacji, usług i infrastruktury turystycznej, wyniesionych korzyści, wiedzy, poziomu satysfakcji, a także cech społeczno-demograficznych i charakterystycznych rodzaju wycieczki. Łącznie przeprowadzono wywiady z 1770 osobami. Układ pracy. Przedstawione cele pracy zdeterminowały układ pracy, który przyjął formę sześciu rozdziałów. W rozdziale pierwszym przedstawiono przegląd koncepcji teoretycznych atrakcji turystycznych oraz przeanalizowano rolę atrakcji w systemie turystyki. W tej części pracy znalazła się także teoretyczna analiza cech atrakcji determinujących zadowolenie odwiedzających osób. W rozdziale drugim przedstawiono koncepcje teoretyczne oraz wyniki badań dotyczących zwiedzania jako formy aktywności w czasie wolnym. Zestawiono modele teoretyczne uwarunkowań aktywności w atrakcjach turystycznych oraz typologii osób zwiedzających atrakcje. W rozdziale trzecim dokonano teoretycznej analizy pojęcia zadowolenia i jego wyznaczników. Dokonano także przeglądu i teoretycznej analizy podmiotowych i przedmiotowych determinant zadowolenia z aktywności podejmowanej w atrakcjach turystycznych. W rozdziale czwartym, na podstawie własnych badań empirycznych, scharakteryzowano stan atrakcji turystycznych w Polsce oraz wykonano ich typologię. 11

12 W rozdziale piątym dokonano empirycznej weryfikacji postawionych hipotez dotyczących determinant zadowolenia osób zwiedzających atrakcje. Ponadto podjęto próbę weryfikacji modelu wzajemnych zależności pomiędzy czynnikami determinującymi zadowolenie i lojalność zwiedzających wobec atrakcji. Wykonano także typologię osób zwiedzających badane atrakcje. W podsumowaniu ustosunkowano się do postawionych hipotez, jak również sformułowano wnioski praktyczne i teoretyczne wypływające z przeprowadzonych badań. Fragmenty niniejszej pracy zostały opublikowane w następujących artykułach: 1. Nowacki M. (2007): Metody i kierunki badań atrakcji turystycznych. Problemy Turystyki, XXX (1 4): Nowacki M. (2009): Quality of visitor attractions, satisfaction, benefits, and behavioral intentions of visitors: verification of a model. International Journal of Tourism Research, 11 (3): Nowacki M. (2010): Jakość atrakcji a zadowolenie, korzyści i intrencje behawioralne zwiedzających: weryfikacja modelu. Turyzm, 20 (1): Źródło: Marek Nowacki, korespondencja nadesłana Historia turystyki sudeckiej Historia turystyki sudeckiej / Krzysztof R. Mazurski. Kraków: Oficyna Wydawnicza ''Wierchy'' Centralnego Ośrodka Turystyki Górskiej PTTK, 2012, 672 s.; il., tab. ISBN Sudety, a w tym szczególnie Karkonosze, były na początku XIX wieku. najliczniej odwiedzanym turystycznie regionem w Europie. Trzeba przy tym zaznaczyć, że wędrówki tego rodzaju miały miejsce co najmniej od początku XVI wieku. Wielowiekowe tradycje wycieczek stały się dorobkiem trzech narodów Czechów, Niemców i Polaków. Obejmują one takie wydarzenia, jak nadanie pierwszej (znanej) w świecie licencji przewodnikowej Franciszkowi Pablowi w 1813 roku czy utworzenie pierwszej znanej na świecie organizacji przewodnickiej w Jeleniej Górze w 1817 roku. To dziesiątki schronisk, tysiące kilometrów szlaków, dziesiątki wież widokowych i wreszcie miliony turystów. Autor pokusił się o kompleksowe przedstawienie pojawienia się i funkcjonowania turystyki w Sudetach, począwszy od pierwszych penetracji tych gór. Potraktował przy tym Sudety po raz pierwszy w historiografii południowo-zachodniej Polski, jako jednolity region. Wydarzenia z tego zakresu, ujęte na 672. stronach, z licznymi ilustracjami, zostały przedstawione na szerszym tle życia gospodarczego i społecznego. Nie zapomniano o ludziach, tworzących je, zamieszczając biograficzny Sudecki Panteon pierwszą taką próbę. Całość, pierwszą w podobnej literaturze nie tylko polskiej, uzupełniają obszerne indeksy i bogaty spis literatury. Spis treści Wstęp Uwagi ogólne Przegląd badań Periodyzacja Rozdział 1: PRAPOCZATKI TURYSTYKI - OSWAJANIE GÓR Przestrzeń Sudetów jako bariera Początek opanowania gór Eksploatacja gór Zasiedlanie i penetracja Karkonoszy Skutki wojny trzydziestoletniej Karkonosze jako atrakcja Początki budziarstwa Karkonosze elementem kanonu podróży Rozwój budziarstwa Sudety w państwie pruskim Uzdrowiska jako baza turystyki Początki turystyki jako segmentu gospodarki Rozdział 2: TURYSTYKA ŻYWIOŁOWA Sytuacja ogólna Przemiany kontekstu kulturowego Kolejne budy Polacy w Karkonoszach Zimą w góry 121

13 Wzrost zagospodarowania i ruchu turystycznego Nowe atrakcje turystyczne Nasilenie turystyki Kariera Szczelińca Pierwsze publikacje dla wędrowców Pierwsze polskie wydawnictwa Tragarstwo Pierwsze inwestycje turystyczne w Karkonoszach Przewodnictwo Polacy jako turyści Turystyka pozakarkonoska Kolejne zmiany kontekstowe Słowiańskie akcenty Zmiana charakteru turystyki Rozdział 3: EKSPLOZJA TURYSTYKI Sytuacja ogólna Powstanie pierwszych sudeckich organizacji Organizacja na Ziemi Kłodzkiej Początki ochrony przyrody Jesioniki Druga fala powstawania organizacji Próby jednoczenia sił Zagęszczanie infrastruktury turystycznej Krajoznawstwo w towarzystwach górskich Członkowie towarzystw i ich imprezy Przewodnictwo Wydawnictwa przewodnikowe Wydawnictwa kartograficzne Zima w górach Narciarstwo Dominacja Karkonoszy Rozdział 4: ROZWÓJ INFRASTRUKTURY Rozwój kolejnictwa Szlaki turystyczne Rozwój i przemiany znakarstwa Obiekty noclegowe Schroniska młodzieżowe Schrony i domki Wieże widokowe - nowa atrakcja Rozdział 5: WOJENNE INTERLUDIUM Rozdział 6: MIĘDZY WOJNAMI Sytuacja ogólna Zmiany w komunikacji Działalność organizacyjna wśród Czechów Towarzystwa niemieckie Przyjaciele Przyrody Działalność programowa Ochrona zasobów środowiska Działalność wydawnicza Szlaki Systemy znakarskie Schroniska Obiekty czeskie Obiekty niemieckie Naturfreunde Hauser Schroniska młodzieżowe Wieże widokowe Koleje linowe Turystyka zimowa Podsumowanie Rozdział 7: WOJENNE INTERLUDIUM II Rozdział 8: SUDETY JUŻ POLSKIE Okres pionierski Nazewnicza polonizacja Sudetów Działalność organizacyjna Powstanie i rozwój PTTK Konwencja turystyczna Turystyka studencka Działalność programowa Imprezy rajdowe Rozkwit działalności społecznej Przewodniki Wydawnictwa kartograficzne Przewodnictwo Przodownicy turystyki górskiej Zima w górach Turystyka a przyroda Sudeckie miejscowości turystyczne Rozdział 9: INFRASTRUKTURA TURYSTYCZ- NA Szlaki turystyczne Obiekty Nowe inwestycje Wieże widokowe Rozdział 10: TRANSFORMACJA - WIELKIE ZMIANY Początek przemian Działalność organizacyjna Działalność programowa Nowe sytuacje Szlaki Obiekty Wieże widokowe Przewodniki i mapy Przewodnictwo Zima w górach Rozwój sytuacji Rozdział 11: PO CZESKIEJ STRONIE Sytuacja ogólna Szlaki Schroniska Wieże widokowe Ruch turystyczny Działalność wydawnicza Ratownictwo górskie ZAKOŃCZENIE SUDECKI PANTEON WYKORZYSTANE MATERIAŁY Źródła Opracowania SPIS TABEL SPIS ILUSTRACJI INDEKS OSOBOWY INDEKS TOPOGRAFICZNO-OBIEKTOWY Zamówienia realizuje sklep internetowy Oficyny Wydawniczej WIERCHY w Krakowie, dokument online: Źródło: Maria Janowicz, korespondencja nadesłana

14 Organizacja i zarządzanie turystyką w Polsce Organizacja i zarządzanie turystyką w Polsce / Jacek Borzyszkowski. Warszawa : CeDeWu ; Gdańsk :Wyższa Szkoła Bankowa, s. : il. ; 24 cm. Dla studentów kierunku turystyka i rekreacja oraz innych, na których realizowane są specjalności o profilu turystycznym. Bibliogr. s ISBN (CeDeWu) : zł 39 W książce przedstawiono aktualny system organizacji i zarządzania turystyką w Polsce. Zostały w niej szczegółowo omówione najważniejsze struktury krajowe, regionalne oraz lokalne. Zaprezentowano w niej: - współczesne modele struktur organizacyjnych i zarządzania turystyką, - zarys rozwoju struktur organizacyjnych oraz zarządzania turystyką w Polsce, - stan obecny struktur organizacyjnych i zarządzania turystyką w Polsce na szczeblach: ogólnokrajowym, regionalnym i lokalnym, - otoczenie zewnętrzne (w tym organizacje międzynarodowe i struktury zagraniczne) a rozwiązania organizacyjne w Polsce. Książka jest kierowana do szerokiego grona odbiorców, w tym: - studentów kierunku "Turystyka i rekreacja" i innych, na których realizowane są specjalności o profilu turystycznym lub wybrane treści programowe z zakresu turystyki, - praktyków, zajmujących się problematyką promocji i rozwoju funkcji turystycznej. Publikacja jest swoistym podsumowaniem przeobrażeń w systemie organizacji i zarządzania turystyką w Polsce w pierwszych latach XXI wieku. "(...) Książka powinna zainteresować (...) z wielu powodów. Najważniejszym z nich jest całościowe spojrzenie na poruszaną problematykę, które obejmuje wszystkie szczeble systemu organizacji i zarządzania turystyką w Polsce, wraz z jego uwarunkowaniami zewnętrznymi (międzynarodowymi)." Z recenzji dr. hab. Wiesława Alejziaka Spis treści Spis zastosowanych akronimów Wprowadzenie Rozdział 1: Zarys rozwoju struktur organizacyjnych oraz zarządzania turystyką w Polsce do 2000 roku 1.1. Turystyka w strukturach organizacyjnych do 1918 roku 1.2. Organizacja i zarządzanie turystyką w okresie międzywojennym 1.3. Organizacja i zarządzanie turystyką w latach Rozdział 2: Współczesne modele struktur organizacyjnych i zarządzania turystyką 2.1. Destination Marketing (Management) Organisations (DMO) - nowoczesne struktury organizacyjne w turystyce 2.2. Charakterystyka zadań i kompetencji najważniejszych podmiotów tworzących współczesne systemy organizacji i zarządzania turystyką Rozdział 3: Organizacja i zarządzanie turystyką na szczeblu ogólnokrajowym 3.1. Turystyka w strukturze administracji i zarządzania państwem 3.2. Narodowa administracja turystyczna (NTA) 3.3. Narodowa organizacja turystyczna (NTO) 3.4. Organizacje samorządu gospodarczego i stowarzyszenia turystyczne Rozdział 4: Organizacja i zarządzanie turystyką na szczeblu regionalnym 4.1. Turystyka w wojewódzkich jednostkach samorządu terytorialnego 4.2. Regionalne organizacje turystyczne (ROT) 4.3. Inne podmioty systemu zarządzania turystyką na szczeblu regionalnym Rozdział 5: Organizacja i zarządzanie turystyką na szczeblu lokalnym 5.1. Turystyka w powiatowych i gminnych jednostkach samorządu terytorialnego 5.2. Lokalne organizacje turystyczne (LOT) 5.3. Inne podmioty systemu zarządzania turystyką na szczeblu lokalnym Rozdział 6: Otoczenie międzynarodowe i jego wpływ na system organizacji i zarządzania turystyką w Polsce 6.1. Globalizacja a współczesne systemy organizacji i zarządzania turystyką 6.2. Rola i wpływ organizacji międzynarodowych na system zarządzania turystyką Rozdział 7: Polski model organizacji i zarządzania turystyką na tle rozwiązań stosowanych w innych krajach europejskich 7.1. Region Skandynawski 7.2. Region Bałtycki 7.3. Region Wysp Brytyjskich 7.4. Region Zachodnioeuropejski 7.5. Region Alpejski 141

15 7.6. Region Środkowoeuropejski 7.7. Region Wschodnioeuropejski 7.8. Region Czarnomorski 7.9. Region Śródziemnomorski Kierunki zmian w systemach organizacji i zarządzania turystyką - analiza porównawcza Zakończenie Bibliografia Spis tabel Spis rysunków Zamówienia realizuje księgarnia internetowa wydawnictwa CedeWu, dokument online: data dostępu Ruch krajoznawczo-turystyczny Ruch krajoznawczo-turystyczny, współczesnej aktywnej turystyki w Chełmie - ziemi chełmskiej w latach (1906) / Waldemar Antoni Kozłowski. Chełm :Waldemar Antoni Kozłowski, , [2] s., [8] s. tabl. : il. ; 21 cm. Bibliogr. s ISBN Spis treści: Kontakt z autorem: tel Wszelkie informacje dotyczące pozostałych publikacji Waldemara Kozłowskiego (z zakresu historii kultury fizycznej i sportu Chełma i regionu znajdują się na jego stronie internetowej: Sprzedaż publikacji prowadzi księgarnia "Lectura", ul. Lubelska 30, Chełm, tel./faks , bądź bezpośrednio u kierownika (Paweł Jaszczuk Źródło: Anna Krucoń, księgarnia Lektura, korespondencja nadesłana Turystyka zrównoważona na obszarach parków krajobrazowych Turystyka zrównoważona na obszarach parków krajobrazowych / pod red. Krzysztofa Kasprzaka, Rafała Kurczewskiego, Andrzeja Warteckiego. Poznań : Bogucki Wydawnictwo Naukowe, s. : il. (gł. kolor.) ; 24 cm. Bibliogr. przy pracach. ISBN W dniach 5-6 maja 2011 roku odbyła się konferencja Zarządzanie atrakcyjnością turystyczną parków krajobrazowych przygotowana w ramach projektu unijnego Menedżer turystyki i rekreacji nr POKL /09, dofinansowanego ze środków Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki. Konferencja została zorganizowana przez AWF Poznań, Wydział Turystyki i Rekreacji, oraz Zespół Parków Krajobrazowych Województwa Wielkopolskiego. [zobacz zaproszenie: w niej zaproszeni goście,, prelegenci, studenci specjalności menedżer turystyki i rekreacji Wydziału Turystyki i Rekreacji, pracownicy AWF w Poznaniu oraz studenci innych uczelni, m.in. Uniwersytetu Przyrodniczego i Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu. Patronat honorowy nad konferencją objęli: marszałek województwa wielkopolskiego Marek Woźniak, JM Rektor AWF w Poznaniu prof. dr hab. med. Jerzy Smorawiński oraz dziekan Wydziału Turystyki i Rekreacji AWF w Poznaniu dr hab. prof. AWF Krzysztof Kasprzak. Konkluzje oraz wnioski wynikające z przyjętej tezy konferencji i wygłaszanych referatów zawarte zostały w treści opracowania pt.: Turystyka zrównoważona na obszarach parków krajobrazowych. Monografia adresowana jest do studentów, a także do osób pragnących poszerzyć swoją wiedze teoretyczną oraz praktyczną z zakresu zarządzania parkami krajobrazowymi, w którym kluczową rolę odgrywa strategia zrównoważonego rozwoju. Andrzej Wartecki Spis treści: Publikacja do pozyskania po osobistym skontaktowaniu z jej redaktorem (dr Andrzej Wartecki, Zakład Organizacji i Zarządzania Turystyką, Akademii Wychowania Fizycznego im. E. Piaseckiego, Poznań, ul. Rybaki 19, pok. 304, tel. (61) Źródło: Andrzej Wartecki, korespondencja nadesłana

16 Turystyka i Hotelarstwo 18 (2011) Nakładem Wydawnictwa Wyższej Szkoły Turystyki i Hotelarstwa w Łodzi ukazał się 18. numer czasopisma "Turystyka i Hotelarstwo" poświęcony szeroko rozumianej tematyce turystycznej. W zeszycie znajdą Państwo następujące prace. Artykuły Katarzyna Czernek Region turystyczny w ujęciu systemowym a potrzeba współpracy na rzecz rozwoju turystyki w regionie Jacek Borzyszkowski Wykorzystanie Internetu w działaniach Destination Management Organizations (DMO) Adam Jasiński Informacja agroturystyczna na internetowych portalach powiatów województwa łódzkiego Gerard Kosmala Drogi i bezdroża informacji turystycznej, czyli o rozwoju informacji turystycznej w miastach Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego Iwona Jażdżewska, Anna Lisowska Turystyka w lasach francuskich. Przykład projektu Retrouvance Aleksandra Majecka, Marta Wiśniewska Geoparki jako nowe narzędzie rozwoju turystyki. Idea promowania georóżnorodności, aktualne problemy i wyzwania Justyna Mokras-Grabowska Charakterystyka ruchu turystycznego w Muzeum Sztuki ms² w Łodzi Piotr Kociszewski Produkt turystyczny dla seniorów tworzenie i perspektywy rozwoju Maria Drożdżyk Zarządzanie relacjami z klientami jako trwały czynnik przewagi konkurencyjnej na rynku turystyki biznesowej w sektorze targowym Notatki naukowe Tina Kriesmair, Ewa Kuźnicka Szanse i ograniczenia rozwoju turystyki w Indiach Tina Kriesmair, Ewa Kuźnicka Profil turysty odwiedzającego Indie Edyta Gheribi Styl życia i sposób spędzania czasu wolnego aktywnych zawodowo mieszkańców Warszawy Kontakt z wydawnictwem WSTH w Łodzi: dr Andrzej Stasiak - redaktor naukowy, tel.: , adres do korespondencji: ul. Senatorska 11, Łódź Źródło: Wyższa Szkoła Turystyki i Hotelarstwa w Łodzi, data dostępu Więcej informacji o nowościach wydawniczych znajdziesz w Aktualnościach Turystycznych, dokument online: w Konfraterni Turystycznej, dokument online: EKSPERTYZY I WYNIKI BADAŃ Turyści zagraniczni w bazie noclegowej: marzec 2012 roku Publikacja w formacie XLS: pobierz (217,50 KB): s Data publikacji: Turyści zagraniczni korzystający z bazy noclegowej i udzielone noclegi turystom zagranicznym według wybranych krajów Archiwum publikacji: Źródło: Główny Urząd Statystyczny, data dostępu Podróże sposobem na ucieczkę przed Euro 2012 Od dawna trwają wyliczenia, kto zarobi na Euro Nikogo więc nie zdziwi, że dzięki mistrzostwom poprawi się również sytuacja w branży turystycznej. W tym roku w czerwcu na wakacje pojedzie o 30 proc. więcej osób niż w roku ubiegłym. Czy takie zainteresowanie wyjazdami wpływa na ceny wycieczek? Odpowiedź na te i inne pytania znajduje się w raporcie przygotowanym przez firmę esky.pl. - Od miesięcy rozmowy w całym kraju toczą się wokół przygotowań do Euro Niezależnie od tego, jak finalnie wypadniemy, pewne jest, że miasta goszczące mistrzostwa będą przeżywały prawdziwe oblężenie i prawdopodobnie czeka je komunikacyjny paraliż. Dlatego ich mieszkańcy, którzy nie są fanami piłki, wolą w tym czasie opuścić miasto i nie narażać się na niepokoje ze strony kibiców mówi Piotr Woś z pionu Hotele i Turystyka esky.pl Wczasy są w naszej ofercie już trzeci sezon, ale nigdy 161

17 nie było takiego zainteresowania wyjazdami w tym właśnie okresie. Jest ono dodatkowo wywindowane dzięki promocjom, które dedykowane są właśnie tym, którzy uciekają przed Euro. Biura podróży, zwłaszcza te duże jak Itaka czy Neckermann, ogłaszają je systematycznie od początku roku. Prawdopodobnie liczba promocji wpłynęła na to, że średni koszt wyjazdu w przeliczeniu na jedną osobę jest zbliżony do tego z roku ubiegłego i wynosi 5123 zł przed rokiem było to 5067 zł. Gdy przyjrzymy się bliżej cenom poszczególnych rezerwacji okaże się, że aż 41 proc. z nich dotyczy wycieczek znacznie przekraczających kwotę 5 tys. złotych. Na drugim miejscu 29 proc. znajdują się wyjazdy za 4-5 tys. złotych, na kolejnym te kosztujące 3-4 tys. złotych zdecydowało się na nie 21 proc. osób kupujących wczasy przez esky.pl. Najmniej jest rezerwacji kosztujących poniżej 3 tys. złotych. Czy to oznacza, że urlop kosztuje aż tak dużo? Z czego wynikają te ceny? W przypadku wyjazdów, które będą miały miejsce w czerwcu ma to związek z dwiema rzeczami. Po pierwsze co nietypowe w czerwcu dużo więcej osób niż zazwyczaj zdecydowało się na urlopy dwutygodniowe, by uciec od całego zamieszania związanego z mistrzostwami. Trend, który panował od kilku lat nakazywał raczej wyjeżdżać kilka razy do roku, ale na krótszy czas, tym razem Euro 2012 zweryfikowało to przyzwyczajenie. I o ile przed rokiem w czerwcu aż 64 proc. osób wyjechało na tydzień, o tyle w tym procent tych, którzy wyjeżdżają na tydzień jest praktycznie identyczny, jak tych którzy jadą na dwa 49 proc. do 42 proc. Duży wpływ na cenę wyjazdu ma również obrany kierunek od ubiegłorocznych zamieszek w Egipcie i Tunezji wiele się w tym temacie zmieniło. Państwa te mają mniejsze znaczenie, jeżeli chodzi o wyjazdy wakacyjne Polaków. Obecnie najbardziej popularnym krajem jest Hiszpania jedzie tam aż 30 proc. klientów serwisu esky.pl (a ceny urlopu przy wyjeździe z Warszawy kosztują od 2641 PLN od osoby za dwa tygodnie w hotelu trzygwiazdkowym), na drugim miejscu znajduje się Grecja (dwa tygodnie w hotelu trzygwiazdkowym kosztują od 1992 PLN) z wynikiem 21 proc. Egipt (za czternaście dni w hotelu trzygwiazdkowym trzeba zapłacić od 1851 PLN) jest dopiero na trzeciej pozycji w tej klasyfikacji wybiera się do niego 19 proc. osób dokonujących rezerwacji za pośrednictwem esky.pl, za nim znajduje się Turcja i Tunezja. - Duża liczba rezerwacji w czerwcu niewątpliwie wpłynie na liczbę ofert typu last minute. Standardowo czerwiec to moment, kiedy wyjazdów tego typu jest najwięcej, co oznacza, że mają one najbardziej atrakcyjne ceny i nie trudno znaleźć naprawdę dobry hotel. Jednak trzeba pamiętać, że takie oferty dostępne są tylko wówczas, gdy nikt ich nie kupi w normalnym terminie, tymczasem rezerwacji jest tak dużo, że osoby liczące na last minute w czerwcu mogą się bardzo zawieść, lub być zmuszone do kupienia wczasów, które nie będą spełniały wszystkich ich oczekiwań wyjaśnia Piotr Woś z Internetowego Centrum Podróży esky.pl W takiej sytuacji dobrym rozwiązaniem może być samodzielne zorganizowanie wakacji. Jest to coraz częściej praktykowane, odkąd daliśmy klientom możliwość rezerwacji lotów czarterowych. Na ceny urlopów z biurem podróży wpływa nie tylko kierunek i długość wyjazdu, ale również standard hotelu oraz pakiet, który gość otrzymuje na miejscu. Klienci cenią sobie wygody, znają warunki, jakie obowiązują w poszczególnych krajach. To determinuje ich decyzje w momencie wyboru miejsca noclegowego. Zaledwie 30 proc. osób wyjeżdżających do krajów arabskich Egiptu, Tunezji, Turcji decyduje się na nocleg w hotelu trzygwiazdkowym, 50 proc. wybiera obiekty czterogwiazdkowe, a 20 proc. pięciogwiazdkowe. Zupełnie inaczej wyglądają te statystyki w popularnych państwach europejskich Hiszpanii i Grecji tu ceny wyjazdów są wyższe, więc klienci wybierając te kierunki, a lubiąc niskie ceny w krajach Afryki Północnej, nie chcą przepłacać i decydują się na hotele o niższym standardzie, aż 60 proc. z nich spędza urlop w obiektach trzygwiazdkowych, 30 proc. w czterogwiazdkowych, a zaledwie 10 w pięcio. Niezależnie od standardu obiektu i kierunku, większość osób wyjeżdżających na urlop wybiera opcję all inclusive 70 proc. Na drugim miejscu znajdują się pakiety z dwoma posiłkami dziennie 19 proc. Jak widać najmniejszą popularnością cieszą się wyjazdy z jednym posiłkiem śniadaniem. W przypadku wczasów w Hiszpanii popularna jest również opcja z wyżywieniem własnym znaczna część klientów serwisu esky.pl wybiera nocleg w apartamentach, i wówczas sama troszczy się o posiłki. Źródło: e-gospodarka, dat dostępu Kibice bez Granic - nowy typ kibiców piłki nożnej MasterCard przed finałowym spotkaniem Ligi Mistrzów UEFA przedstawia nowy typ kibiców piłkarskich, którzy w Europie w trakcie każdego sezonu wydają łącznie astronomiczną kwotę 35 mld euro, kibicując klubom sportowym z innych państw. Jest to dowodem na to, że bycie świadkiem historii jest naprawdę bezcenne. Ten nowy, coraz liczniejszy typ europejskiego kibica piłki nożnej Kibica bez Granic został scharakteryzowany w raporcie MasterCard oraz European Business School (EBS). Płacąc za bilety na mecze, abonament płatnych kanałów telewizyjnych i kupując pamiątki, Kibice bez Granic w trakcie każdego sezonu wydają łącznie kwotę, za którą można by zbudować 100 stadionów Allianz Arena lub kupić 372 piłkarzy klasy Cristiano Ronaldo lub 562 klasy Fernando Torres a. Wyniki badania, publikowane przed tegorocznym finałem Ligi Mistrzów, w którym w sobotę, 19 maja Bayern Monachium zmierzy się z Chelsea na Allianz Arena, wskazują, że jedna czwarta entuzjastów piłki nożnej w Europie (41 milionów) należy do grona Kibiców bez Granic. Najbardziej popular- 171

18 nymi zagranicznymi drużynami są FC Barcelona (29%), Real Madryt CF (10%) i Manchester United FC (8%). Kibice bez Granic Komentując wyniki badań, Hany Fam, prezes ds. partnerstwa strategicznego i rozwoju rynku MasterCard Europe, powiedział: W badaniu przeanalizowano zmiany zachowania kibiców piłki nożnej oraz wpływ nowego sposobu wyrażania przywiązania do klubu na ich wydatki. Niezwykle ciekawe jest obserwowanie nowych strategii kibiców, takich jak adopcja zagranicznych klubów, dzięki której można jeszcze bardziej przeżywać mecz i zakosztować więcej bezcennych chwil, których źródłem jest piłka nożna. Jak oni wydają pieniądze. Kibice bez Granic wydają w każdym sezonie 35 mld euro. Ich wydatki prezentują się następująco: Jedna piąta całej kwoty (7,5 mld euro) to wydatki na płatne kanały telewizyjne. Pamiątki (gadżety z logo klubu) to 13% wydatków kibiców. Koszt biletów na mecze stanowi 10% wydatków, a dodatkowe 2,5 mld euro są przeznaczone na jedzenie, napoje i inne produkty dostępne na stadionie. 6% wydatków związane jest z wizytą w pubie lub barze sportowym, w którym można śledzić przebieg meczu na dużym ekranie, natomiast 5% pochłania abonament telewizji klubowej. Jeden na czterech kibiców jeździ na mecze swojej drużyny rozgrywane za granicą. Zakwaterowanie i podróż związana z obecnością na meczu lub wizytą na stadionie ulubionej drużyny oznacza dla Kibiców bez Granic koszt rzędu 8,75 mld euro rocznie jedna czwarta wszystkich ponoszonych przez nich wydatków. Nowy typ kibiców ma korzystny wpływ na turystykę; jedna trzecia Kibiców bez Granic wykupiła wycieczkę wyłącznie po to, by obejrzeć mecz na żywo lub zwiedzić stadion. Jedna piąta świadomie łączy obecność na meczu z krótkim zwiedzaniem miasta lub czyni z meczu element urlopu. Miasta, w których odbywają się mecze przyciągające Kibiców bez Granic, zyskują w sumie około 4,5 mld euro w każdym sezonie. Wydatki 181

19 Turystyka Kategorie kibiców. W raporcie zaproponowano podział Kibiców bez Granic na trzy grupy: Kibice sezonowi, stanowiący niemal dwie trzecie (60%) wszystkich Kibiców bez Granic, sympatyzują z daną drużyną ze względu na jej filozofię futbolu (85%) i odnoszone sukcesy (79%). Kibice związani z regionem stanowią jedynie 12% całkowitej liczby Kibiców bez Granic. Wielu z tych sympatyków czuje szczególną więź z drużyną reprezentującą dane miasto, a 55% z nich regularnie odwiedza region, w którym gra ich ulubiony klub. Fani gwiazd to 11% Kibiców bez granic; są lojalni wobec wielkich piłkarzy i trenerów. Są oni gotowi, aby w każdej chwili przelać swoją sympatię na inny klub ten, do którego trafi ich idol. Globalizacja. Autor raportu, profesor Sascha Schmidt, Dyrektor Institute for Sports, Business & Society w European Business School w Niemczech, wskazał trzy megatrendy, które przyczyniły się do wzrostu liczby Kibiców bez Granic: Po pierwsze, coraz większa mobilność, możliwa dzięki tańszym i łatwiejszym podróżom zagranicznym, oznacza, że zagraniczne kluby przestały być poza zasięgiem. Po drugie, rozwój nowych mediów ułatwił dostęp do informacji dotyczących klubu oraz kontakt z kibicami w innych krajach, dzięki czemu Kibice bez Granic mają poczucie aktywnego uczestniczenia w życiu klubu. I wreszcie po trzecie, pojawienie się światowych gwiazd piłki nożnej i trenerów o statusie celebrytów sprawiło, że różnice językowe i kulturowe przestały być przeszkodą. Uwielbienie dla gwiazd stało się swoistym spoiwem łączącym kibiców z różnych krajów. Kategorie kibiców Źródło: e-gospodarka, data dotępu Trendy 191

20 Bezpieczeństwo i efektywność funkcjonowania portów lotniczych Seminarium, Warszawa, 24 maja 2012 roku 24 maja 2012 roku przedstawiciele Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej uczestniczyli w seminarium, które zorganizowano w związku z opublikowaniem wyników badań przeprowadzonych dzięki współpracy PPL i Wydziału Zarządzania Uniwersytetu Warszawskiego w ramach projektu badawczego Centrum Studiów Antymonopolowych i Regulacyjnych CARS Wydziału Zarządzania Uniwersytetu Warszawskiego i Polskich Portów Lotniczych "Usługi portów lotniczych w Unii Europejskiej i Polsce II - wybrane zagadnienia". PAŻP uczestniczyła w części prac badawczych dotyczących służb żeglugi powietrznej, w szczególności rynku służb kontroli lotniska, bezpośrednio związanych z działalnością portów lotniczych. Zagadnienia te zostały skomentowane przez wybitnych przedstawicieli nauki a następnie były przedmiotem dyskusji. PAŻP zaprezentowała aktualne informacje na temat wyników operacyjnych i ekonomicznofinansowych osiąganych przez PAŻP na tle innych dostawców usług żeglugi powietrznej w Europie (ANSP) a także zmieniające się prognozy ruchu lotniczego na kolejne lata. Prezentacja PAŻP w załączeniu: Więcej informacji na temat prac badawczych Centrum Studiów Antymonopolowych i Regulacyjnych CARS Wydziału Zarządzania Uniwersytetu Warszawskiego: Zaproszenie oraz program seminarium znajdziesz tutaj: Raporty EUROCONTROL (the European Organisation for the Safety of Air Navigation: dotyczące wyników osiąganych przez An Air Navigation Service Provider - ANSP w Europie: Źródło: Polska Agencja Żeglugi Powietrznej, data dostępu Pociąg, samolot, samochód - raport UOKiK 183 niedozwolone postanowienia to rezultat pierwszej kontroli Prezes UOKiK dotyczącej wypożyczalni samochodów, przewoźników kolejowych i lotniczych. Najczęściej przedsiębiorcy całkowicie zwalniają się z odpowiedzialności za zniszczony samochód, bagaż, czy odwołanie pociągu. W toku jest 19 postępowań. Samolotem? Pociągiem? Wynajętym samochodem? Niezależnie jakim środkiem transportu wybierzemy się na rozgrywki piłkarskie, warto przed zawarciem umowy przeczytać regulamin linii lotniczej, przewoźnika kolejowego czy wypożyczalni aut. W wyniku najnowszej analizy przeprowadzonej przez Prezes UOKiK, Urząd zakwestionował 183 postanowienia. W pierwszym kwartale 2012 roku sprawdzono 32 przedsiębiorców oraz łącznie 69 różnego rodzaju wzorców: regulaminów, umów, informacji na stronach internetowych, materiałów reklamowych, ofert specjalnych na Euro Najczęściej Prezes Urzędu kwestionowała klauzule, na podstawie których przedsiębiorcy zwalniają się z odpowiedzialności np. za uszkodzony bagaż lub wynajęty samochód oraz za ograniczenia w ruchu pociągów. Wypożyczalnie samochodów. Skontrolowano: AUTO-RENT w Warszawie, Car-Pol Leasing w Warszawie (Budget), Car Net Polska w Kaliszu, City Rent Poznań w Poznaniu, EURORENT w Piastowie (Sixt), EXPRESS w Krakowie, PRO-EDU, Usługi edukacyjne i informatyczne w Luboniu (Autonaczas), Inter Best-97 w Warszawie (Europcar), LUPUS we Wrocławiu, Jupol-Car w Warszawie (Avis), Kineo w Warszawie (Autorental), MyCar Autowypożyczalnia Kameleon w Poznaniu, INTER AUTO we Wrocławiu, Orbis Transport w Warszawie (Hertz ), PANEK w Lubinie, Astra Wypożyczalnia Samochodów w Gdańsku, Flota Auto w Poznaniu, Polandcars.com. we Wrocławiu, Auto Viva w Gdyni, Werwest Globar we Wrocławiu (Micar). Zakwestionowano 128 klauzul u 18 z 20 sprawdzonych przedsiębiorców. Ponad połowa przedsiębiorców informowała w umowach, że w ogóle nie ponosi odpowiedzialności za uszkodzenie samochodu, braki w wyposażeniu oraz kradzież. Zastrzegano, że w każdym przypadku za szkody odpowiedzialny jest konsument, nawet jeżeli powstałyby z winy wynajmującego. Zgodnie z prawem, jeżeli straty powstały z winy wynajmującego, konsument ma prawo do odszkodowania. Równie często informowano, że jeżeli najemca nie wykupi oferowanych przez wypożyczalnię ubezpieczeń, będzie musiał pokryć wszystkie koszty związane z uszkodzeniem lub kradzieżą pojazdu. W opinii UOKiK kwestionowane postanowienie może wzbudzać strach u konsumenta, który ostatecznie z obawy przez konsekwencjami finansowymi, wykupi oferowane polisy. Przypisywanie pełnej odpowiedzialności konsumentowi i wywieranie nacisku, w opinii UOKiK, narusza dobre obyczaje. Wątpliwości wzbudzają także klauzule nakładające na konsumentów różne obowiązki, których niespełnienie grozi surowymi konsekwencjami. Przykładowo: jeden z przedsiębiorców informuje, że 202

21 niezgłoszenie od razu wypożyczalni kradzieży pojazdu, oznacza, że dokonał jej najemca. Kolejny zobowiązuje konsumenta do zapłacenia wszystkich otrzymanych w czasie wypożyczenia mandatów bez względu na przyczynę ich wystawienia. Zdaniem Urzędu, nie we wszystkich okolicznościach konsument powinien automatycznie ponosić winę za niespełnienie formalności. Np. może się zdarzyć, że natychmiastowe zgłoszenie kradzieży będzie niemożliwe ze względu na nieprzewidziane okoliczności, a mandaty spowodowane zaniedbaniami wypożyczalni samochodów. Działania UOKiK: 18 przedsiębiorców zostało wezwanych do zmiany kwestionowanych klauzul. Ponadto, Prezes UOKiK wszczęła siedem postępowań w sprawie naruszenia zbiorowych interesów konsumentów. Linie lotnicze. Skontrolowano: Polskie Linie Lotnicze LOT w Warszawie, Eurolot w Warszawie, OLT Express Regional w Gdańsku, SprintAir w Warszawie. Zakwestionowano 21 klauzul u wszystkich skontrolowanych. Wątpliwości Prezes UOKiK wzbudziły postanowienia, w których m.in. linie lotnicze uzależniały odpowiedzialność za uszkodzenie bagażu od zgłoszenia tego faktu obsłudze na pokładzie samolotu (bagaż podręczny) lub natychmiastowego wypełnienia na lotnisku specjalnego formularza (bagaż rejestrowany), czy zgłoszenia uszkodzenia po wylądowaniu. W przeciwnym wypadku pasażer tracił możliwość dochodzenia swoich praw. Przepisy nie nakładają obowiązku powiadomienia czy natychmiastowego wypełnienia formularzy. Czas na zgłaszanie zastrzeżeń uszkodzonego bagażu wynosi siedem dni od dnia jego odbioru. Urząd kwestionuje także postanowienia, na podstawie których przewoźnicy mogą dowolnie dysponować nieodebranym bagażem np. sprzedać lub zniszczyć. Zgodnie z prawem, oddając bagaż do luku zawieramy umowę przechowania. Gdy nie odbierzemy bagażu, przedsiębiorca ma prawo obciążyć nas kosztami jego przechowywania. Może także wyznaczyć czas na jego odebranie. Niedozwolone jest jednak arbitralne decydowanie, że nieodebranie bagażu oznacza, że właścicielowi jest już niepotrzebny. Działania UOKiK: Czterech przedsiębiorców zostało wezwanych do zmiany kwestionowanych klauzul. Ponadto, Prezes UOKiK wszczęła cztery postępowania w sprawie naruszenia zbiorowych interesów konsumentów. Przewoźnicy kolejowi. Skontrolowano: PKP Intercity w Warszawie, Przewozy Regionalne w Warszawie, PKP Szybka Kolej Miejska w Trójmieście w Gdyni, Koleje Wielkopolskie w Poznaniu, Koleje Dolnośląskie w Legnicy, Koleje Mazowieckie w Warszawie, Warszawska Kolej Dojazdowa w Grodzisku Mazowieckim, Szybka Kolej Miejska w Warszawie. Zakwestionowano łącznie 34 klauzule u wszystkich skontrolowanych. Wzorce wszystkich kontrolowanych przewoźników kolejowych zawierają postanowienia, które wyłączają odpowiedzialność w razie wystąpienia tzw. ograniczenia w ruchu pociągów lub innych bliżej niesprecyzowanych okoliczności. W związku z tym, konsument, który poniesie szkodę i z winy kolei nie dotrze na czas, nie może starać się o rekompensatę. Warto pamiętać, że każdy przedsiębiorca odpowiada za opóźnienia spowodowane jego zaniedbaniem wyjątkiem jest siła wyższa, zdarzenia spowodowane przez osoby trzecie lub podróżnego. Wątpliwości Prezes UOKiK wzbudza także postanowienie regulaminu przewozu dotyczące korzystania z miejsc sypialnych lub do leżenia. Na jego podstawie przewoźnik zastrzega sobie prawo przydzielenia podróżnemu innego miejsca niż wskazane na bilecie. W ocenie Prezes UOKiK, niedozwolona jest zmiana przez przewoźnika, bez ważnych przyczyn, istotnych cech zawartej umowy przewozu, czyli wykupionego miejsca. Ponadto, postanowienie nie precyzuje, jakie sytuacje mają charakter szczególny i jakie inne miejsce przewoźnik może zaproponować konsumentowi. Działania UOKiK: czterej przedsiębiorcy zostali wezwani do zmiany klauzul, a wobec ośmiu zostały wszczęte postępowania w sprawie naruszenia zbiorowych interesów konsumentów. Praktyczne informacje wskazujące do kogo należy się zwrócić w przypadku problemów z przedsiębiorcą oraz na co uważać, zawierając umowę z wypożyczalnią samochodów, przewoźnikiem kolejowym czy lotniczym zawierają poradniki przygotowane przez UOKiK. Można je pobrać ze strony Urzędu. Dodatkowe informacje dla mediów: Małgorzata Cieloch, Rzecznik prasowy UOKiK, Departament Współpracy z Zagranicą i Komunikacji Społecznej, Pl. Powstańców Warszawy 1, Warszawa, tel.: , , faks , Pliki do pobrania Komunikat prasowy ( ) : Raport - wypożyczalnie samochodów : Raport - rynek przewozów lotniczych : Raport - przewoźnicy kolejowi : Poradnik konsumenta - 12 praw pasażera linii lotniczych : Poradnik konsumenta - usługi wynajmu samochodów : Poradnik konsumenta na rynku pasażerskich przewozów kolejowych : Źródło: Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, data dostępu

22 Energia w obiekcie turystycznym Energia w obiekcie turystycznym / Joanna Ogrodniczuk, Arkadiusz Węglarz, Jolanta Kamieniecka. Warszawa: Fundacja Instytut na rzecz Ekorozwoju, 2011, 32 s.; il., wykr.; ISBN: Seria: Z energetyką przyjazną środowisku za pan brat Przedmowa. Oddajemy do rąk Państwa broszurę przygotowaną i wydaną w ramach projektu Z energetyką przyjazną środowisku za pan brat, którego celem jest poszerzenie lub utrwalenie wiedzy na temat energetyki przyjaznej środowisku, w szczególności produktów z nią związanych, oddziaływania energetyki na środowisko oraz zebranie i rozpowszechnienie informacji na temat lokalnych i regionalnych inicjatyw promujących energetykę przyjazną środowisku w Polsce. W ten sposób chcemy włączyć się w prowadzoną dyskusję na temat przyszłości energetyki w Polsce, z praktycznym ukierunkowaniem na potrzebę rozwoju energetyki przyjaznej środowisku. Mamy nadzieję, że przyczyni się to do zmiany zachowań użytkowników energii, wpłynie na wybory biznesowe, a także przyniesie ze sobą potrójne korzyści w postaci: ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko (zwłaszcza wzmocni ochronę klimatu), tworzenia miejsc pracy w skali lokalnej, a także uzyskania korzyści finansowych. Projekt polega na: przeprowadzeniu i opracowaniu wyników badania socjologicznego, przygotowaniu i dystrybuowaniu materiałów informacyjnych (ulotki, broszury, płyta CD, plakaty) dotyczących różnych zagadnień związanych z energetyką i środowiskiem, a także przeprowadzeniu warsztatów regionalnych (z wykorzystaniem nowoczesnych metod aktywizowania uczestników) i konferencji końcowej. Szczególna rola przypadnie działaniom promocyjnym przedsięwzięć realizowanych w ramach projektu, a także ich wynikom. Prace te wykonuje zespół Instytutu na rzecz Ekorozwoju (InE) przy merytorycznym wsparciu Krajowej Agencji Poszanowania Energii (KAPE), Instytutu Energetyki Odnawialnej (IEO) oraz we współpracy z utworzonym specjalnie zespołem społecznych informatorów regionalnych (SIR). Projekt został sfinansowany głównie przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Niniejsza broszura jest jedną z jedenastu, które są przygotowane w ramach projektu. Każda broszura jest produktem edukacyjnym wykorzystującym wkład wiedzy fachowej partnerów projektu KAPE i IEO oraz materiał o charakterze reportażowym, przygotowany przez ekspertów InE. Broszury służyć mają przybliżeniu czytelnikowi danego produktu lub usługi opartej na innowacyjnych rozwiązaniach w zakresie energetyki przyjaznej środowisku, w sposób odpowiedni do jego poziomu wiedzy oraz zachęceniu go do dalszego interesowania się tym tematem lub aktywnego działania na rzecz skorzystania lub wdrożenia danych usług, ewentualnie wprowadzenia danego produktu na rynek Polski, także z pobudek ekologicznych. Każda broszura promuje nowy sposób myślenia o energetyce i środowisku, zgodny z założeniami zrównoważonego rozwoju, tzn. zwrócona jest w nich uwaga na ograniczenia środowiskowe w rozwoju i na stosowanie produktów oraz usług związanych z wykorzystaniem energetyki przyjaznej środowisku. Dokument online: data dostępu Źródło: Jolanta Kamieniecka, korespondencja nadesłana Międzynarodowe wpływy z turystyki przekroczyły miliard dolarów Z najnowszego raportu World Tourism Barometer przygotowanego przez Światową Organizację Turystyki ( UNWTO- United Nations World Tourism Organization) wynika, że międzynarodowe finanse turystyczne nadal otrząsają się ze strat poniesionych w kryzysowym roku 2009 i biją nowe rekordy w najbardziej popularnych miejscach, osiągając wynik mld dolarów (740 miliardów euro) w skali światowej, biorąc po uwagę rok 2010 rok, w którym przychód wynosił 928 mld USD (700 miliardów euro). W ujęciu rzeczywistym międzynarodowe wpływy z turystyki wzrosły o 3,8% (skorygowane o wahania kursów walutowych i inflacji). Równolegle rośnie liczba przybywających turystów międzynarodowych, która wzrosła o 4,6% w 2011 roku do 982 mln odwiedzających. Potwierdza to ścisłą korelację między obydwoma wskaźnikami, przy wzroście przychodów rośnie liczba przyjazdów w czasach ograniczeń ekonomicznych. - Są to dobre wyniki powiedział sekretarz generalny UNWTO, Taleb Rifai. Ostatnie dwa lata pokazały zdrowy popyt dla turystyki międzynarodowej na wielu rynkach, choć ożywienie gospodarcze nie jest równe. Jest to szczególnie ważna informacja dla krajów znajdujących się pod presją fiskalną oraz mających słaby rynek krajowy, gdzie kluczem do turystyki międzynarodowej jest eksport. Jest to strategia do zrównoważenia deficytu zewnętrznego i stymulowanie zatrudnienia. Ufamy, że rządy na całym świecie będą stopniowo rozpoznać i angażować się w działania, które wspierają turystykę, 22

23 w tym: uczciwszą politykę podatkową oraz ulgi wizowe ułatwiające przemieszczanie się podróżnych, gdyż może to stymulować wzrost gospodarczy i tworzenie miejsc pracy. W regionach Ameryki południowej i północnej, odnotowano największy wzrost przychodów w 2011 roku (+5.7 procent). Następne w kolejności znalazły się: Europa (+5,2 %), Azja i Pacyfik (+4.3%) oraz Afryka (+2,2 %). Bliski Wschód był jedynym regionem, który odnotował ujemny wynik (- 14%). Źródło: TTG Poland, data dostępu OLT Express osiągnął cel Sąd zdecydował, że OLT Express musi zaprzestać rozpowszechniania swoich reklam łudząco podobnych do konkurencji. Dotychczasowa kampania była bardzo skuteczna. W ostatnich miesiącach rynkowy nowicjusz stał się drugim najczęściej wymienianym w mediach przewoźnikiem lotniczym w Polsce wynika z danych opublikowanych przez agencję informacyjną PRESS-SERVICE Monitoring Mediów. Znaczący udział w sukcesie linii miały właśnie kontrowersje dotyczące legalności prowadzonych działań promocyjnych. Lider polskiego rynku zarzucał OLT Express uprawianie tzw. marketingu pasożytniczego, czyli świadomego wykorzystywania wizerunku innej firmy we własnej kampanii. Miało się to objawiać poprzez między innymi stosowanie hasła nowe Polskie Linie Lotnicze, a także rozpowszechniania reklam o bardzo podobnym motywie graficznym, co mogło zmylić konsumenta. Właśnie dzięki tej dyskusji, w której głos wielokrotnie zabierali eksperci, nowy przewoźnik, uzyskał ogromny rozgłos w mediach. Dziennikarze podkreślali odrębność dwóch konkurencyjnych podmiotów, co pozwoliło OLT Express dotrzeć do świadomości jeszcze szerszej grupy potencjalnych klientów. Według danych PRESS-SERVICE Monitoring Mediów od 1 marca 2012 do 17 maja na temat firmy ukazało się 2,4 tys. publikacji w prasie, internecie, telewizji i radiu. To drugi wynik wśród działających na polskim rynku przewoźników powietrznych. Zdecydowane prowadzenie utrzymał lider, o którym w tym samym czasie powstało 5 tys. tekstów, jednak OLT od razu po wejściu na rynek uzyskał większą medialność, niż między innymi działające w Polsce od kilku lat tanie linie lotnicze. Kampania firmy przez wielu uważana za nieuczciwą, okazała się jednak bardzo skutecznym narzędziem zwrócenia na siebie uwagi. Sąd wprawdzie zakazał rozpowszechniania kontrowersyjnych reklam pod rygorem natychmiastowej wykonalności, ale w chwili obecnej, gdy przewoźnik uzyskał już swój cel, nie jest to dla niego raczej bolesne. Wykres: porównanie liczby publikacji na temat OLT Express i sześciu innych największych przewoźników lotniczych w Polsce od 1 marca do 17 maja 2012 prasa, internet, RTV. Źródło: Dziennik Turystyczny, data dostępu Więcej informacji o ekspertyzach i wynikach badań znajdziesz w Konfraterni Turystycznej, dokument online: Więcej informacji statystycznych o turystyce znajdziesz w Konfraterni Turystycznej, dokument online: Prośba o wzajemność Będę wdzięczny niezmiernie za aktywne redagowanie naszego elektronicznego czasopisma informacyjnego, czyli o nadsyłanie informacji: o planowanych konferencjach i seminariach naukowych (wraz z adresem strony internetowej), o nowościach wydawniczych z zakresu nauk o turystyce, w tym o materiałach pokonferencyjnych będę wdzięczny za elektroniczną wersje: okładki oraz spisu treści), o sposobie ich bezpłatnego pozyskania lub o warunkach zakupu, o zakończonych badaniach naukowych, o zakończonych przewodach doktorskich i habilitacyjnych. o innych faktach, które można zamieścić w kronice dokumentującej działalność naukowo-badawczą w turystyce. Zapewniam rozpowszechnienie informacji: w formie elektronicznego tygodnika Konfraternia Turystyczna, umieszczenie ich na blogu Konfraterni Turystycznej. 232

Kompetencje akademickie Wprowadzenie do komunikacji naukowej

Kompetencje akademickie Wprowadzenie do komunikacji naukowej WYKŁAD OGÓLNOUNIWERSYTECKI DLA DOKTORANTÓW 2015/2016 Kompetencje akademickie Wprowadzenie do komunikacji naukowej Rok akademicki: 2015/2016 Semestr zimowy: 30 h Limit miejsc: 100 Prowadzący: dr Emanuel

Bardziej szczegółowo

OFERTA NA BADANIA I ANALIZY DOTYCZĄCE ORGANIZACJI POZARZĄDOWYCH ORAZ AKTYWNOŚCI OBYWATELSKIEJ

OFERTA NA BADANIA I ANALIZY DOTYCZĄCE ORGANIZACJI POZARZĄDOWYCH ORAZ AKTYWNOŚCI OBYWATELSKIEJ OFERTA NA BADANIA I ANALIZY DOTYCZĄCE ORGANIZACJI POZARZĄDOWYCH ORAZ AKTYWNOŚCI OBYWATELSKIEJ Stowarzyszenie Klon/Jawor to wiodąca polska organizacja zajmująca się badaniami sektora pozarządowego. Naszą

Bardziej szczegółowo

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć

Opis efektów kształcenia dla modułu zajęć Nazwa modułu: Infrastruktura turystyczna Rok akademicki: 2012/2013 Kod: ZZP-2-201-ZT-n Punkty ECTS: 2 Wydział: Zarządzania Kierunek: Zarządzanie Specjalność: Zarządzanie w Turystyce Poziom studiów: Studia

Bardziej szczegółowo

Polski rynek hotelowy w 2013 r. ciężka konkurencja na rynku

Polski rynek hotelowy w 2013 r. ciężka konkurencja na rynku Polski rynek hotelowy w 2013 r. ciężka konkurencja na rynku Rok 2012 rynek w rozkwicie Liczba hoteli w Polsce szybko rośnie z każdym rokiem. Według danych GUS w 2012 r. było w Polsce 2014 hoteli, wobec

Bardziej szczegółowo

Strategia Wydziału Nauk Pedagogicznych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Lata 2012-2020

Strategia Wydziału Nauk Pedagogicznych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Lata 2012-2020 Strategia Wydziału Nauk Pedagogicznych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu Lata 2012-2020 1 Spis treści 1. Misja WNP. 3 2. Cele strategiczne.. 4 3. Operacjonalizacja celów strategicznych..5 4. Cel

Bardziej szczegółowo

PROGRAM WYBORCZY. Kandydata na Rektora Prof. dr. hab. Bronisława Marciniaka

PROGRAM WYBORCZY. Kandydata na Rektora Prof. dr. hab. Bronisława Marciniaka PROGRAM WYBORCZY Kandydata na Rektora Prof. dr. hab. Bronisława Marciniaka MIJAJĄCA KADENCJA 2008-2012 2/38 MIJAJĄCA KADENCJA LICZBA STUDENTÓW I DOKTORANTÓW [tys.] STUDENCI RAZEM: 46,8 RAZEM: 48,4 DOKTORANCI

Bardziej szczegółowo

2010-11-25 PROGRAM WSPIERANIA PROJEKTÓW INNOWACYJNYCH: Międzyuczelniana Sieć Promotorów Przedsiębiorczości Akademickiej (MSPPA)

2010-11-25 PROGRAM WSPIERANIA PROJEKTÓW INNOWACYJNYCH: Międzyuczelniana Sieć Promotorów Przedsiębiorczości Akademickiej (MSPPA) wiemy, jak połączyć naukę z biznesem PROGRAM WSPIERANIA PROJEKTÓW INNOWACYJNYCH: Międzyuczelniana Sieć Promotorów Przedsiębiorczości Akademickiej (MSPPA) Wielkopolska Platforma Innowacyjna (WPI) Kontekst

Bardziej szczegółowo

ZAŁOŻENIA POLITYKI PAŃSTWA W OBSZARZE NAUKI DO 2020 ROKU

ZAŁOŻENIA POLITYKI PAŃSTWA W OBSZARZE NAUKI DO 2020 ROKU ZAŁOŻENIA POLITYKI PAŃSTWA W OBSZARZE NAUKI DO 2020 ROKU maj-czerwiec, 2013 ul. Hoża 20 \ ul. Wspólna 1/3 \ 00-529 Warszawa \ tel. +48 (22) 529 27 18 \ fax +48 (22) 628 09 22 ZAŁOŻENIA POLITYKI PAŃSTWA

Bardziej szczegółowo

BIZNES_IDEE_PAOSTWO_ROZWÓJ THINKTANK P U B L I S H I N G

BIZNES_IDEE_PAOSTWO_ROZWÓJ THINKTANK P U B L I S H I N G BIZNES_IDEE_PAOSTWO_ROZWÓJ THINKTANK P U B L I S H I N G PROPOZYCJA WSPÓŁPRACY BADANIA THINKTANK OFERTA WSPÓŁPRACY W PROJEKTACH ANALITYCZNYCH I BADAWCZYCH WSPÓLNA REALIZACJA BADAO, ANALIZ I DYSKUSJI THINKTANK:

Bardziej szczegółowo

Współpraca pracowników naukowych z parkami technologicznymi na przykładzie Finlandii - propozycja implementacji rozwiązań dla Polski

Współpraca pracowników naukowych z parkami technologicznymi na przykładzie Finlandii - propozycja implementacji rozwiązań dla Polski Współpraca pracowników naukowych z parkami technologicznymi na przykładzie Finlandii - propozycja implementacji rozwiązań dla Polski Dr inż. MBA Janusz Marszalec Centrum Edisona, Warszawa 8 kwietnia 2014

Bardziej szczegółowo

Tematyka prac licencjackich proponowana przez promotorów Katedry Turystyki i Promocji Zdrowia

Tematyka prac licencjackich proponowana przez promotorów Katedry Turystyki i Promocji Zdrowia Katedra Turystyki i Promocji Zdrowia Główne tematy naukowo-badawcze podejmowane w katedrze: Turystyka kulturowa w Polsce i na świecie. Wpływ walorów turystycznych, historycznych i kulturowych miast na

Bardziej szczegółowo

Wsparcie przedsięwzięć turystycznych z funduszy strukturalnych w latach 2007-2013 w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka

Wsparcie przedsięwzięć turystycznych z funduszy strukturalnych w latach 2007-2013 w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka Wsparcie przedsięwzięć turystycznych z funduszy strukturalnych w latach 2007-2013 w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka Warszawa, 23 czerwca 2006 r. Gospodarka turystyczna NaleŜy zauwaŝyć,

Bardziej szczegółowo

Przedmowa... 7 1. System zarządzania jakością w przygotowaniu projektów informatycznych...11

Przedmowa... 7 1. System zarządzania jakością w przygotowaniu projektów informatycznych...11 Spis treści Przedmowa... 7 1. System zarządzania jakością w przygotowaniu projektów informatycznych...11 1.1. Wprowadzenie...11 1.2. System zarządzania jakością...11 1.3. Standardy jakości w projekcie

Bardziej szczegółowo

2016 CONSULTING DLA MŚP. Badanie zapotrzebowania na usługi doradcze

2016 CONSULTING DLA MŚP. Badanie zapotrzebowania na usługi doradcze 2016 CONSULTING DLA MŚP Badanie zapotrzebowania na usługi doradcze 1 O raporcie Wraz ze wzrostem świadomości polskich przedsiębiorców rośnie zapotrzebowanie na różnego rodzaju usługi doradcze. Jednakże

Bardziej szczegółowo

Nazwa uczelni/ jednostki naukowej: ; jednostka organizacyjna/ wydział/ instytut/ zakład/ katedra itp.:

Nazwa uczelni/ jednostki naukowej: ; jednostka organizacyjna/ wydział/ instytut/ zakład/ katedra itp.: WNIOSEK O DOFINANSOWANIE PARTNERSTWA w ramach V edycji Miejskiego Programu Wsparcia Partnerstwa Szkolnictwa Wyższego i Nauki oraz Sektora Aktywności Gospodarczej (uchwała nr XXIX/652/12 Rady Miejskiej

Bardziej szczegółowo

Andragogika. 1. Wprowadzenie do andragogiki. Opr. Katarzyna Verbeek

Andragogika. 1. Wprowadzenie do andragogiki. Opr. Katarzyna Verbeek Andragogika Opr. Katarzyna Verbeek 1. Wprowadzenie do andragogiki Andragogika to dziedzina zajmująca się szeroko pojętym kształceniem dorosłych, ich edukowaniem, wychowaniem i rozwojem. Wywodzi się z pedagogiki,

Bardziej szczegółowo

KIERUNEK GOSPODARKA TURYSTYCZNA

KIERUNEK GOSPODARKA TURYSTYCZNA KIERUNEK GOSPODARKA TURYSTYCZNA Osoba kontaktowa: dr Ewa Markiewicz e.markiewicz@ue.poznan.pl Gospodarka Turystyczna to międzynarodowy biznes turystyczny Branża turystyczna w Polsce i na świecie Wpływy

Bardziej szczegółowo

Dr Mirosław Antonowicz POZNAŃ 2015

Dr Mirosław Antonowicz POZNAŃ 2015 Dr Mirosław Antonowicz POZNAŃ 2015 Profil jednostki, specjalizacja, obszary badawcze Niepubliczna szkoła wyższa o szerokim profilu biznesowym, posiadającą pełne uprawnienia akademickie. Założona w 1993

Bardziej szczegółowo

Media społecznościowe: wykorzystanie w PR

Media społecznościowe: wykorzystanie w PR : O badaniu Cel Deklarowany zakres wykorzystania mediów społecznościowych w komunikacji public relations i marketingowej Opinie pracowników branży PR & marketing na temat ich oczekiwań związanych z tego

Bardziej szczegółowo

Hotelarstwo część III Hotelarstwo w gospodarce turystycznej

Hotelarstwo część III Hotelarstwo w gospodarce turystycznej Czesław Witkowski Magdalena Kachniewska Hotelarstwo część III Hotelarstwo w gospodarce turystycznej Warszawa 2005 Czesław Witkowski: wstęp, rozdział I pkt. 5, rozdział II, rozdział III, rozdział IV, rozdział

Bardziej szczegółowo

Do 2013 roku wartość polskiego rynku usług turystycznych sprzedawanych online sięgnie 1,7 mld USD

Do 2013 roku wartość polskiego rynku usług turystycznych sprzedawanych online sięgnie 1,7 mld USD Press release Do 2013 roku wartość polskiego rynku usług turystycznych sprzedawanych online sięgnie 1,7 mld USD Warszawa, Polska, 23 października 2012 r.: W 2011 roku 29 proc. usług turystycznych zostało

Bardziej szczegółowo

Działania w ramach projektu Od inicjatywy klastrowej do Sopockiego Klastra Turystycznego program wsparcia i rozwoju zostały już rozpoczęte!!!

Działania w ramach projektu Od inicjatywy klastrowej do Sopockiego Klastra Turystycznego program wsparcia i rozwoju zostały już rozpoczęte!!! Działania w ramach projektu Od inicjatywy klastrowej do Sopockiego Klastra Turystycznego program wsparcia i rozwoju zostały już rozpoczęte!!! Głównym celem projektu jest umożliwienie podmiotom z sopockiej

Bardziej szczegółowo

Wewnątrzinstytucjonalne formy wsparcia badań i komercjalizacji wiedzy w jednostkach naukowych - wyniki badań

Wewnątrzinstytucjonalne formy wsparcia badań i komercjalizacji wiedzy w jednostkach naukowych - wyniki badań Wewnątrzinstytucjonalne formy wsparcia badań i komercjalizacji wiedzy w jednostkach naukowych - wyniki badań Koncepcja międzyinstytucjonalnego ośrodka wspierania badań Dominika Walec Uniwersytet Ekonomiczny

Bardziej szczegółowo

Drupal Camp Wrocław 2013 www.dcwroc.pl

Drupal Camp Wrocław 2013 www.dcwroc.pl 120 UCZESTNIKÓW 12 WYKŁADÓW 11 DRUPAL PRELEGENTÓW 57 STRON OPUBLIKOWAŁO INFORMACJĘ O KONCEFENCJI DRUPAL CAMP 2012 27596 WYŚWIETLEŃ WWW.DRUPALCAMPWROCLAW.PL O KONFERENCJI DRUPAL CAMP WROCŁAW to konferencja

Bardziej szczegółowo

Brandle.pl. Przykładowe opisy kampanii

Brandle.pl. Przykładowe opisy kampanii Brandle.pl Przykładowe opisy kampanii Opis kampanii to zestaw wytycznych dla wykonawców (agentów). Jest on najważniejszym elementem założeń, które tworzysz za pomocą kreatora kampanii. Poniżej stworzyliśmy

Bardziej szczegółowo

KARTA STRATEGICZNA PROGRAMU

KARTA STRATEGICZNA PROGRAMU 151 KARTA STRATEGICZNA PROGRAMU Nazwa programu: Kulturalny Poznań nr programu: 7 Kontynuacja Planu Rozwoju Miasta Poznania Cele strategiczne: Zwiększenie znaczenia miasta jako ośrodka wiedzy, kultury,

Bardziej szczegółowo

Polska liderem inwestycji zagranicznych 2015-06-02 17:05:06

Polska liderem inwestycji zagranicznych 2015-06-02 17:05:06 Polska liderem inwestycji zagranicznych 2015-06-02 17:05:06 2 Polska w 2014 r. była, po raz kolejny, liderem wśród państw Europy Środkowo-Wschodniej pod względem pozyskania inwestycji zagranicznych - wynika

Bardziej szczegółowo

Praca dofinansowana ze środków przyznanych w ramach 3 edycji Grantów Rektorskich Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach.

Praca dofinansowana ze środków przyznanych w ramach 3 edycji Grantów Rektorskich Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach. Recenzja: prof. dr hab. Jan W. Wiktor Redakcja: Leszek Plak Projekt okładki: Aleksandra Olszewska Rysunki na okładce i w rozdziałach Fabian Pietrzyk Praca dofinansowana ze środków przyznanych w ramach

Bardziej szczegółowo

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka (IG)

Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka (IG) Priorytet 1 - Badania i rozwój nowoczesnych technologii Działanie1.1. Wsparcie badań naukowych dla budowy gospodarki opartej na wiedzy Identyfikacja kierunków prac B+R mających na celu zdynamizowanie rozwoju

Bardziej szczegółowo

Badania marketingowe

Badania marketingowe Badania marketingowe Dr hab. prof. SGH Katedra Rynku i Marketingu SGH teresataranko@o2.pl Konsultacje pokój 302 Madalińskiego 6/8 Wtorek -15.00-16.00 Struktura problematyki 1. Definicja i funkcje badań

Bardziej szczegółowo

ZAPROSZENIE NA KONFERENCJĘ DLA FIRM RODZINNYCH. Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

ZAPROSZENIE NA KONFERENCJĘ DLA FIRM RODZINNYCH. Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego ZAPROSZENIE NA KONFERENCJĘ DLA FIRM RODZINNYCH Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Sukcesja w firmie rodzinnej Firma rodzinna to coś więcej niż miejsce

Bardziej szczegółowo

SZKOLENIE BADANIE SATYSFAKCJI KLIENTA I ZARZĄDZANIE SATYSFAKCJĄ KLIENTA W PRZEDSIĘBIORSTWIE

SZKOLENIE BADANIE SATYSFAKCJI KLIENTA I ZARZĄDZANIE SATYSFAKCJĄ KLIENTA W PRZEDSIĘBIORSTWIE SZKOLENIE ROZWIĄZANIA W ZAKRESIE ROZWOJU KAPITAŁU LUDZKIEGO PRZEDSIĘBIORSTW BADANIE SATYSFAKCJI KLIENTA I ZARZĄDZANIE SATYSFAKCJĄ KLIENTA W WPROWADZENIE W dobie silnej konkurencji oraz wzrastającej świadomości

Bardziej szczegółowo

Dziennikarze technologiczni pod lupą ComPress

Dziennikarze technologiczni pod lupą ComPress Dziennikarze technologiczni pod lupą ComPress Agencja Public Relations ComPress zrealizowała badanie mające na celu poznanie opinii dziennikarzy zajmujących się nowymi technologiami na temat preferowanych

Bardziej szczegółowo

Plan działalności Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego na rok 2016 dla działów administracji rządowej Nauka i Szkolnictwo Wyższe

Plan działalności Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego na rok 2016 dla działów administracji rządowej Nauka i Szkolnictwo Wyższe Plan działalności Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego na rok 2016 dla działów administracji rządowej Nauka i Szkolnictwo Wyższe CZĘŚĆ A: Najważniejsze cele do realizacji w roku 2016 Mierniki określające

Bardziej szczegółowo

III TYDZIEŃ ZRÓWNOWAŻONEJ ENERGII AGH W KRAKOWIE, 25-29 MAJA 2015 R.

III TYDZIEŃ ZRÓWNOWAŻONEJ ENERGII AGH W KRAKOWIE, 25-29 MAJA 2015 R. I AGH W KRAKOWIE, 25-29 MAJA 2015 R. Szanowni Państwo! W imieniu Komitetu Organizacyjnego III Tygodnia Zrównoważonej Energii mam przyjemność zaprosić Państwa do wsparcia tegorocznej edycji. Tydzień Zrównoważonej

Bardziej szczegółowo

FUNDACJA BIŁGORAJ GORAJ - XXI KRESOWYCH. www.bilgoraj21.pl

FUNDACJA BIŁGORAJ GORAJ - XXI KRESOWYCH. www.bilgoraj21.pl FUNDACJA BIŁGORAJ GORAJ - XXI www.bilgoraj21.pl MIASTO NA SZLAKU KULTUR KRESOWYCH KRESOWYCH 2 KIM JESTEŚMY? lipca 2005 roku ustanowiona została aktem notarialnym Fundacja Obywatelska Przedsiębiorczość

Bardziej szczegółowo

FREE ARTICLE. www.research-pmr.com. Najważniejsze kryteria wyboru agencji badawczej w Europie Środkowo-Wschodniej

FREE ARTICLE. www.research-pmr.com. Najważniejsze kryteria wyboru agencji badawczej w Europie Środkowo-Wschodniej FREE ARTICLE Najważniejsze kryteria wyboru agencji badawczej w Europie Środkowo-Wschodniej Luty 2009 Podobnie jak kultury społeczne świata różnią się od siebie, tak też jest w przypadku kultury biznesowej

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN DZIAŁALNOŚCI UCZELNIANYCH ORGANIZACJI STUDENCKICH AKADEMII PEDAGOGIKI SPECJALNEJ. im. MARII GRZEGORZEWSKIEJ W WARSZAWIE.

REGULAMIN DZIAŁALNOŚCI UCZELNIANYCH ORGANIZACJI STUDENCKICH AKADEMII PEDAGOGIKI SPECJALNEJ. im. MARII GRZEGORZEWSKIEJ W WARSZAWIE. REGULAMIN DZIAŁALNOŚCI UCZELNIANYCH ORGANIZACJI STUDENCKICH AKADEMII PEDAGOGIKI SPECJALNEJ im. MARII GRZEGORZEWSKIEJ W WARSZAWIE Rozdział I Przepisy ogólne 1 1. Studenci Akademii Pedagogiki Specjalnej

Bardziej szczegółowo

Kierunkowe efekty kształcenia. dla kierunku KULTUROZNAWSTWO. Studia pierwszego stopnia

Kierunkowe efekty kształcenia. dla kierunku KULTUROZNAWSTWO. Studia pierwszego stopnia Załącznik nr 1 do Uchwały nr 41/2014/2015 Senatu Akademickiego Akademii Ignatianum w Krakowie z dnia 26 maja 2015 r. Kierunkowe efekty kształcenia dla kierunku KULTUROZNAWSTWO Studia pierwszego stopnia

Bardziej szczegółowo

Prowadzenie badań naukowych pod kątem skutecznej komercjalizacji wiedzy na dolnośląskich uczelniach wyższych

Prowadzenie badań naukowych pod kątem skutecznej komercjalizacji wiedzy na dolnośląskich uczelniach wyższych Prowadzenie badań naukowych pod kątem skutecznej komercjalizacji wiedzy na dolnośląskich uczelniach wyższych Rekomendacje z Rady Programową Dolnośląskiego Ośrodka Transferu Wiedzy i Technologii, która

Bardziej szczegółowo

Samorząd i mieszkańcy dla inwestycji w OZE

Samorząd i mieszkańcy dla inwestycji w OZE Panel dyskusyjny: Samorząd i mieszkańcy dla inwestycji w OZE Współpraca mieszkańców i awans gospodarczy gminy PREMIERA PORADNIKA: Jak mieszkańcy i ich gminy mogą skorzystać na OZE Dlaczego warto wziąć

Bardziej szczegółowo

BADANIE SATYSFAKCJI PRACOWNIKÓW ORGANIZACJA PRZEDSIĘBIORSTWA KLIMAT DLA ROZWOJU PRZEDSIĘBIORCZOŚCI WWW.BIOSTAT.COM.PL BIOSTAT TEAM 3 BADANIE SATYSFAKCJI PRACOWNIKÓW 4 BADANIE 180 i 360 7 e-badanie 8 BADANIE

Bardziej szczegółowo

WZÓR. Sprawozdanie roczne z działalności uczelnianej organizacji studenckiej (stan na dzień 31 grudnia 2010 r.)

WZÓR. Sprawozdanie roczne z działalności uczelnianej organizacji studenckiej (stan na dzień 31 grudnia 2010 r.) Załącznik nr 3 do Zarządzenia nr 17 Rektora z dnia 4 maja 2007 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu rejestracji uczelnianych organizacji studenckich i uczelnianych organizacji doktorantów na UW WZÓR

Bardziej szczegółowo

mgr Karol Marek Klimczak KONCEPCJA I PLAN ROZPRAWY DOKTORSKIEJ

mgr Karol Marek Klimczak KONCEPCJA I PLAN ROZPRAWY DOKTORSKIEJ mgr Karol Marek Klimczak KONCEPCJA I PLAN ROZPRAWY DOKTORSKIEJ Tytuł: Zarządzanie ryzykiem finansowym w polskich przedsiębiorstwach działających w otoczeniu międzynarodowym Ostatnie dziesięciolecia rozwoju

Bardziej szczegółowo

Nauka- Biznes- Administracja

Nauka- Biznes- Administracja Nauka- Biznes- Administracja Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka 2007-2013 Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa Rozwój polskiej gospodarki w oparciu o innowacyjne przedsiębiorstwa

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Sztuka zarabiania na wypoczynku Aleksandra Ruta Uniwersytet w Białymstoku 8 października 2015 r. Sztuka. zarabiania Sztuka (łac.ars, grec. techne) w starożytności i średniowieczu

Bardziej szczegółowo

Badania satysfakcji pracowników. www.biostat.com.pl

Badania satysfakcji pracowników. www.biostat.com.pl to powszechnie stosowane narzędzie pozwalające na ocenę poziomu zadowolenia oraz poznanie opinii pracowników w zakresie wybranych obszarów działalności firmy. Za pomocą skal pomiarowych badanie daje możliwość

Bardziej szczegółowo

Przygotowanie użytkownika biblioteki akademickiej do korzystania z zasobów wiedzy na przykładzie bazy PEDAGOG

Przygotowanie użytkownika biblioteki akademickiej do korzystania z zasobów wiedzy na przykładzie bazy PEDAGOG Przygotowanie użytkownika biblioteki akademickiej do korzystania z zasobów wiedzy na przykładzie bazy PEDAGOG Danuta Szewczyk-Kłos Biblioteka Główna Uniwersytetu Opolskiego Informacja w świecie cyfrowym.

Bardziej szczegółowo

Dylematy współczesnych: radzenie sobie z wielością ról i zadań

Dylematy współczesnych: radzenie sobie z wielością ról i zadań IV Interdyscyplinarna Konferencja Doktorantów i Młodych Naukowców Dylematy współczesnych: radzenie sobie z wielością ról i zadań Bydgoszcz, 3-5 IV 2014 Od wielu lat jesteśmy świadkami zmian, jakie dokonują

Bardziej szczegółowo

Opis procesu kształcenia dla kierunku TURYSTYKA i REKREACJA studiów I stopnia o profilu ogólnoakademickim

Opis procesu kształcenia dla kierunku TURYSTYKA i REKREACJA studiów I stopnia o profilu ogólnoakademickim Opis procesu kształcenia dla kierunku TURYSTYKA i REKREACJA studiów I stopnia o profilu ogólnoakademickim 1. Przyporządkowanie kierunku studiów do obszarów kształcenia opisanych w Krajowych Ramach Kwalifikacji

Bardziej szczegółowo

Zarządzanie talentami w polskich przedsiębiorstwach - wyniki badań

Zarządzanie talentami w polskich przedsiębiorstwach - wyniki badań Zarządzanie talentami w polskich przedsiębiorstwach - wyniki badań Informacja o badaniu Pomimo trudnej sytuacji na rynku pracy, zarówno polskie jak i międzynarodowe przedsiębiorstwa coraz częściej dostrzegają

Bardziej szczegółowo

ZGŁOSZENIE POMYSŁU do Konkursu INNOWACYJNY POMYSŁ 2008

ZGŁOSZENIE POMYSŁU do Konkursu INNOWACYJNY POMYSŁ 2008 ZGŁOSZENIE POMYSŁU do Konkursu INNOWACYJNY POMYSŁ 2008 KONKURS Zgłoszenie pomysłu do Konkursu należy przysłać do 17 listopada, e-mailem na adres konkurs@uni.lodz.pl Rozstrzygnięcie Konkursu do 12 grudnia

Bardziej szczegółowo

Generacja Y o mediach społecznościowych w miejscu pracy

Generacja Y o mediach społecznościowych w miejscu pracy Generacja Y o mediach społecznościowych w miejscu pracy Raport z badania Szymon Góralski Wrocław, 2013 ul. Więzienna 21c/8, 50-118 Wrocław, tel. 71 343 70 15, fax: 71 343 70 13, e-mail: biuro@rrcc.pl,

Bardziej szczegółowo

Kwestionariusz. dla potrzeb realizacji benchmarkingu klastrów w Polsce edycja 2012. 1. Nazwa klastra...

Kwestionariusz. dla potrzeb realizacji benchmarkingu klastrów w Polsce edycja 2012. 1. Nazwa klastra... Załącznik nr 2 do ZZW Kwestionariusz dla potrzeb realizacji benchmarkingu klastrów w Polsce edycja 2012 A. CHARAKTERYSTYKA KLASTRA 1. Nazwa klastra... 2. Rok utworzenia klastra (podjęcia inicjatywy lub

Bardziej szczegółowo

METODY SZACOWANIA KORZYŚCI I STRAT W DZIEDZINIE OCHRONY ŚRODOWISKA I ZDROWIA

METODY SZACOWANIA KORZYŚCI I STRAT W DZIEDZINIE OCHRONY ŚRODOWISKA I ZDROWIA METODY SZACOWANIA KORZYŚCI I STRAT W DZIEDZINIE OCHRONY ŚRODOWISKA I ZDROWIA Autor: red. Piotr Jeżowski, Wstęp Jedną z najważniejszych kwestii współczesności jest zagrożenie środowiska przyrodniczego i

Bardziej szczegółowo

mgr Małgorzata Krawczyk Biuro Współpracy Międzynarodowej gosiap@ukw.edu.pl V Ogólnopolski Tydzień Kariery, 17.10.2013 r.

mgr Małgorzata Krawczyk Biuro Współpracy Międzynarodowej gosiap@ukw.edu.pl V Ogólnopolski Tydzień Kariery, 17.10.2013 r. mgr Małgorzata Krawczyk Biuro Współpracy Międzynarodowej gosiap@ukw.edu.pl V Ogólnopolski Tydzień Kariery, 17.10.2013 r. Fundacja na rzecz Nauki Polskiej - Program MISTRZ - Program HOMING PLUS - Program

Bardziej szczegółowo

Dynamiczny rozwój sektora usług biznesowych w Polsce i perspektywy jego kontynuacji centra usług biznesowych stają się polską specjalnością

Dynamiczny rozwój sektora usług biznesowych w Polsce i perspektywy jego kontynuacji centra usług biznesowych stają się polską specjalnością Dynamiczny rozwój sektora usług biznesowych w Polsce i perspektywy jego kontynuacji centra usług biznesowych stają się polską specjalnością Polska umacnia swoją pozycję lidera usług biznesowych w regionie

Bardziej szczegółowo

PUBLIKACJE O TEMATYCE

PUBLIKACJE O TEMATYCE PUBLIKACJE O TEMATYCE FUNDUSZY INWESTYCYJNYCH Poznań, 22 grudnia 2010, 10:15 CZ.1 Zbliżają się Święta. Zbliża się Mikołaj. Od ponad półtora roku na szkoleniach o tematyce funduszy inwestycyjnych pomijam

Bardziej szczegółowo

FINANSOWY BAROMETR ING: Wiedza finansowa

FINANSOWY BAROMETR ING: Wiedza finansowa FINANSOWY BAROMETR ING: Wiedza finansowa Międzynarodowe badanie ING na temat wiedzy finansowej konsumentów w Polsce i na świecie Wybrane wyniki badania przeprowadzonego dla Grupy ING przez TNS NIPO Maj

Bardziej szczegółowo

OBCHODY JUBILEUSZU 200-LECIA UW* *stan na dzień 23.09.2015 r.

OBCHODY JUBILEUSZU 200-LECIA UW* *stan na dzień 23.09.2015 r. OBCHODY JUBILEUSZU 200-LECIA UW* *stan na dzień 23.09.2015 r. DWA STULECIA. DOBRY POCZĄTEK 1 października 2015 19 listopada 2016 Założenia Jubileuszu Celem Jubileuszu jest podkreślenie wyjątkowego znaczenia

Bardziej szczegółowo

Baltic hub - przepis na platformę współpracy. Zdzisław Sobierajski

Baltic hub - przepis na platformę współpracy. Zdzisław Sobierajski Baltic hub - przepis na platformę współpracy Zdzisław Sobierajski Human Factor - projektowanie zawsze powinno być skierowane na korzyści dla użytkownika. foto: Przemek Szuba Gdy dobrze zrozumiem to dobrze

Bardziej szczegółowo

LOGISTYKA ODZYSKU LOGISTYKA ODZYSKU?

LOGISTYKA ODZYSKU LOGISTYKA ODZYSKU? 3 LOGISTYKA ODZYSKU? LOGISTYKA ODZYSKU obejmuje planowanie, implementację i kontrolowanie efektywnego przepływu dóbr materialnych oraz powiązanego przepływu informacji, od miejsca konsumpcji do miejsc

Bardziej szczegółowo

UE DLA PROMOCJI TURYSTYKI nowa perspektywa budżetowa 2014-2020, koncepcja projektów Polskiej Organizacji Turystycznej.

UE DLA PROMOCJI TURYSTYKI nowa perspektywa budżetowa 2014-2020, koncepcja projektów Polskiej Organizacji Turystycznej. UE DLA PROMOCJI TURYSTYKI nowa perspektywa budżetowa 2014-2020, koncepcja projektów Polskiej Organizacji Turystycznej. Piotr Tatara Polska Organizacja Turystyczna 9 maja 2013 roku Projekty systemowe Polskiej

Bardziej szczegółowo

Kryteria konkursu na Najlepsze Europejskie Destynacje (EDEN) Edycja Polska

Kryteria konkursu na Najlepsze Europejskie Destynacje (EDEN) Edycja Polska Załącznik nr 1 do Regulaminu Kryteria konkursu na Najlepsze Europejskie Destynacje (EDEN) Edycja Polska Kryteria podstawowe (podstawa dopuszczenia): aplikująca destynacja stanowi obszar, który spełnia

Bardziej szczegółowo

Regulamin konkursu na najlepszy produkt turystyczny Etap regionalny

Regulamin konkursu na najlepszy produkt turystyczny Etap regionalny Regulamin konkursu na najlepszy produkt turystyczny Etap regionalny Zarząd PROT informuje, iż nadrzędnym dokumentem, zwierającym wszelkie informacje na temat zasad realizacji konkursu jest Regulamin konkursu

Bardziej szczegółowo

Zasady odbywania praktyk na studiach pierwszego stopnia Wydziału Historycznego UW na kierunku Historia. Postanowienia ogólne

Zasady odbywania praktyk na studiach pierwszego stopnia Wydziału Historycznego UW na kierunku Historia. Postanowienia ogólne Zasady odbywania praktyk na studiach pierwszego stopnia Wydziału Historycznego UW na kierunku Historia Postanowienia ogólne 1. Wydział Historyczny UW, zwany dalej Wydziałem, organizuje w ramach programu

Bardziej szczegółowo

Do czego chcemy przygotować nasze dzieci i naszych uczniów: do testów czy do życia i pracy? Gdańsk, 16 maja 2009 roku

Do czego chcemy przygotować nasze dzieci i naszych uczniów: do testów czy do życia i pracy? Gdańsk, 16 maja 2009 roku Do czego chcemy przygotować nasze dzieci i naszych uczniów: do testów czy do życia i pracy? 1 Prawdziwe wartości edukacji Europejskie ramy odniesienia Polskie ramy odniesienia Badania PISA 2 Jeżeli nie

Bardziej szczegółowo

Projekt Programu rozwoju edukacji w Warszawie w latach 2013-2020 (streszczenie)

Projekt Programu rozwoju edukacji w Warszawie w latach 2013-2020 (streszczenie) Projekt Programu rozwoju edukacji w Warszawie w latach 2013-2020 (streszczenie) Program rozwoju edukacji w Warszawie w latach 2013-2020 jest strategicznym dokumentem opisującym cele i sposoby rozwoju warszawskiej

Bardziej szczegółowo

Stwórz wewnętrzną sieć szkolną

Stwórz wewnętrzną sieć szkolną tekst Artur Rudnicki Stwórz wewnętrzną sieć szkolną yammer to prywatna sieć społecznościowa, która ułatwia pracownikom i uczniom wzajemną komunikację, pozwala na dzielenie się informacjami i zarządzanie

Bardziej szczegółowo

1. Wprowadzenie do problematyki ochrony środowiska i gospodarowania

1. Wprowadzenie do problematyki ochrony środowiska i gospodarowania Spis treści Wprowadzenie... 9 1. Wprowadzenie do problematyki ochrony środowiska i gospodarowania jego zasobami... 13 1.1. Rola środowiska w procesach społeczno-gospodarczych... 13 1.2. Uwarunkowania zasobowe.

Bardziej szczegółowo

Anna Tuz Zastępca Dyrektora Departamentu Informacji Europejskiej Ministerstwo Spraw Zagranicznych

Anna Tuz Zastępca Dyrektora Departamentu Informacji Europejskiej Ministerstwo Spraw Zagranicznych Współpraca Ministerstwa Spraw Zagranicznych z organizacjami pozarządowymi i samorządami przy realizacji wybranych zadań z zakresu współpracy międzynarodowej Anna Tuz Zastępca Dyrektora Departamentu Informacji

Bardziej szczegółowo

MIERZENIE EFEKTYWNOŚCI DZIAŁAŃ SPOŁECZNYCH

MIERZENIE EFEKTYWNOŚCI DZIAŁAŃ SPOŁECZNYCH MIERZENIE EFEKTYWNOŚCI DZIAŁAŃ SPOŁECZNYCH PRAKTYCZNE WYKORZYSTANIE MODELU LBG W FUNDACJACH KORPORACYJNYCH Warszawa, 11 września 2014r. Małgorzata Greszta, SGS Polska NASZA EKSPERCKA WIEDZA W ZAKRESIE

Bardziej szczegółowo

rola kół naukowych w badaniach i procesie dydaktycznym

rola kół naukowych w badaniach i procesie dydaktycznym Drugiego dnia Ogólnopolskiej Konferencji Kół Naukowych tj. 22 października 2004 roku, przeprowadzono panel dyskusyjny, którego tematem była rola kół naukowych w badaniach i procesie dydaktycznym. Prowadzącym

Bardziej szczegółowo

MOC DANYCH Nowe źródła i nowe metody analizy i ochrony danych

MOC DANYCH Nowe źródła i nowe metody analizy i ochrony danych 24-25 września 2015 roku Centrum Konferencyjno-Szkoleniowe BOSS w Miedzeszynie www.forumti.pl MOC DANYCH Nowe źródła i nowe metody analizy i ochrony danych Organizator: BizTech Konsulting SA, 01-018 Warszawa,

Bardziej szczegółowo

KATEDRA EKONOMII ZAKŁAD EKONOMIKI KSZTAŁCENIA

KATEDRA EKONOMII ZAKŁAD EKONOMIKI KSZTAŁCENIA KATEDRA EKONOMII 1. Agroturystyka jako forma aktywizacji obszarów wiejskich na przykładzie.. 2. Działalność agroturystyczna jako dodatkowe źródło dochodu na przykładzie 3. Wykorzystanie potencjału turystycznego

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA

SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA Załącznik nr 1 do zapytania ofertowego nr ROYGARD/POIG/02/2015 z dnia 09.03.2015 r. SZCZEGÓŁOWY OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA STWORZENIE I OBSŁUGA KAMPANII INTERNETOWEJ DLA PLATFORMY HANDLOWEJ CABAS.pl w

Bardziej szczegółowo

Goldenline oraz LinkedIn zakładanie konta i możliwości

Goldenline oraz LinkedIn zakładanie konta i możliwości Goldenline oraz LinkedIn zakładanie konta i możliwości Serwisy społecznościowe zdobyły ogromną popularność wśród polskich internautów. Sam tylko Facebook, który jest najpopularniejszym serwisem tego typu

Bardziej szczegółowo

Budynki biurowe w Polsce 2015-2020. Inwestycje - Firmy - Statystyki - Prognozy - Ceny

Budynki biurowe w Polsce 2015-2020. Inwestycje - Firmy - Statystyki - Prognozy - Ceny 2 Język: polski, angielski Data publikacji: kwiecień 2015 Format: pdf Cena od: 1000 Sprawdź w raporcie Jaka jest obecna wartość rynku budownictwa biurowego? Jakie są perspektywy rozwoju rynku na najbliższe

Bardziej szczegółowo

Kontekst sytuacyjny: Pytanie pozostaje tylko w jakich obszarach ich rozwijać?

Kontekst sytuacyjny: Pytanie pozostaje tylko w jakich obszarach ich rozwijać? WPŁYW POZIOMU ŚWIADOMOŚCI BIZNESOWEJ NA ROZWÓJ ORGANIZACJI SPRZEDAŻY NA RYNKU PRODUKTÓW FMCG Szanowni Państwo, Przedstawiamy Państwu poniższą ofertę dotyczącą wsparcia pracowników działu sprzedaży w Państwa

Bardziej szczegółowo

Streszczenie pracy doktorskiej Autor: mgr Wojciech Wojaczek Tytuł: Czynniki poznawcze a kryteria oceny przedsiębiorczych szans Wstęp W ciągu

Streszczenie pracy doktorskiej Autor: mgr Wojciech Wojaczek Tytuł: Czynniki poznawcze a kryteria oceny przedsiębiorczych szans Wstęp W ciągu Streszczenie pracy doktorskiej Autor: mgr Wojciech Wojaczek Tytuł: Czynniki poznawcze a kryteria oceny przedsiębiorczych szans Wstęp W ciągu ostatnich kilku dekad diametralnie zmienił się charakter prowadzonej

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej przyznanych Polsce w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, Priorytet II,

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej przyznanych Polsce w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, Priorytet II, Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej przyznanych Polsce w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, Priorytet II, Działanie 2.3 oraz ze środków Budżetu Państwa Cel Celem projektu

Bardziej szczegółowo

INFORMATYKA. AMADEUS Selling Platform. AMADEUS Selling Platform. Jerzy Berdychowski. Materiały do zajęć z wykorzystaniem systemu.

INFORMATYKA. AMADEUS Selling Platform. AMADEUS Selling Platform. Jerzy Berdychowski. Materiały do zajęć z wykorzystaniem systemu. Jerzy Berdychowski JERZY BERDYCHOWSKI INFORMATYKA INFORMATYKA W W TURYSTYCE I REKREACJI Materiały do zajęć z wykorzystaniem systemu I REKREACJI AMADEUS Selling Platform Materiały do zajęć z wykorzystaniem

Bardziej szczegółowo

Michał Zdziarski Tomasz Ludwicki

Michał Zdziarski Tomasz Ludwicki Prezentacja wyników badań Michał Zdziarski Tomasz Ludwicki Uniwersytet Warszawski PERSPEKTYWA PREZESÓW Badanie zrealizowane w okresie marzec-kwiecień 2014. Skierowane do prezesów 500 największych firm

Bardziej szczegółowo

Instytucje wdrażające podnoszą poprzeczkę, aby wsparcie otrzymały najciekawsze i najbardziej pożądane projekty.

Instytucje wdrażające podnoszą poprzeczkę, aby wsparcie otrzymały najciekawsze i najbardziej pożądane projekty. Instytucje wdrażające podnoszą poprzeczkę, aby wsparcie otrzymały najciekawsze i najbardziej pożądane projekty. Kapitał ludzki to jeden z najważniejszych czynników budowania przewagi konkurencyjnej na

Bardziej szczegółowo

Tu powstała Polska upowszechnianie wiedzy i poprawa świadomości Polaków na temat rodowodu historycznego państwa polskiego

Tu powstała Polska upowszechnianie wiedzy i poprawa świadomości Polaków na temat rodowodu historycznego państwa polskiego Tu powstała Polska upowszechnianie wiedzy i poprawa świadomości Polaków na temat rodowodu historycznego państwa polskiego Kandydat do nagrody i tytułu Strażnik Dziedzictwa Rzeczypospolitej Custos Monumentorum

Bardziej szczegółowo

Charakterystyka studiów Podyplomowe studia skierowane są do:

Charakterystyka studiów Podyplomowe studia skierowane są do: Akademia Sztuki w Szczecinie ogłasza nabór na drugą edycję dwusemestralnych studiów podyplomowych: Zarządzanie kulturą z wybranymi aspektami zarządzania szkolnictwem artystycznym 219 godzin zajęć zostanie

Bardziej szczegółowo

Numer 1/kwiecień 2013

Numer 1/kwiecień 2013 Numer 1/kwiecień 2013 partnerstwo publiczno-prywatne/ odpowiedzialność za delikt władzy publicznej/mediacja w sferze publicznej/problemy dyskryminacji Numer 1/kwiecień 2013 partnerstwo publiczno-prywatne/

Bardziej szczegółowo

Organizacja i Zarządzanie

Organizacja i Zarządzanie Kazimierz Piotrkowski Organizacja i Zarządzanie Wydanie II rozszerzone Warszawa 2011 Recenzenci prof. dr hab. Waldemar Bańka prof. dr hab. Henryk Pałaszewski skład i Łamanie mgr. inż Ignacy Nyka PROJEKT

Bardziej szczegółowo

SPRAWOZDANIE MERYTORYCZNE ZA ROK 2011

SPRAWOZDANIE MERYTORYCZNE ZA ROK 2011 SPRAWOZDANIE MERYTORYCZNE ZA ROK 2011 Fundacja Kazimierza Wielkiego jest organizacją non-profit, została zarejestrowana 22 kwietnia 2011 roku w VII Wydziale Sądu Rejonowego w Toruniu Krajowy Rejestr Sądowy,

Bardziej szczegółowo

SOPOCKI DWUMIESIĘCZNIK POZARZĄDOWY STYCZEŃ LUTY

SOPOCKI DWUMIESIĘCZNIK POZARZĄDOWY STYCZEŃ LUTY SOPOCKI DWUMIESIĘCZNIK POZARZĄDOWY STYCZEŃ LUTY SPOŁECZEŃSTWO / POMOC SPOŁECZNA / ZDROWIE / GOSPODARKA... 2 NAUKA / EDUKACJA... 5 KULTURA I SZTUKA... 7 EKOLOGIA/OCHRONA ŚRODOWISKA/TURYSTYKA I KRAJOZNAWSTWO...

Bardziej szczegółowo

Umowa o powołaniu Konsorcjum Nanostruktury półprzewodnikowe w biologii i medycynie (NANOBIOM)

Umowa o powołaniu Konsorcjum Nanostruktury półprzewodnikowe w biologii i medycynie (NANOBIOM) Umowa o powołaniu Konsorcjum Nanostruktury półprzewodnikowe w biologii i medycynie (NANOBIOM) przez: 1. Instytut Fizyki PAN, w skrócie: IF PAN 2. Instytut Chemii Fizycznej PAN, w skrócie: IChF PAN 3. Instytut

Bardziej szczegółowo

Regulamin konkursu. Strona 1 z 5

Regulamin konkursu. Strona 1 z 5 Regulamin konkursu 1 Organizatorem konkursu o nagrodę Prezydenta Miasta Lublin na najlepszą pracę dyplomową poświęconą tematyce rozwoju gospodarczego miasta, zwanego dalej konkursem, jest Prezydent Miasta

Bardziej szczegółowo

Wikipedia i inne projekty Wikimedia

Wikipedia i inne projekty Wikimedia Tomasz Polimerek Ganicz Stowarzyszenie Wikimedia Polska Wikipedia i inne projekty Wikimedia Co to jest Wikipedia? Wyobraź sobie świat, w którym każda osoba na planecie ma dostęp do sumy wiedzy całej ludzkości.

Bardziej szczegółowo

ANNA BIERNACKA-RYGIEL TEAM EUROPE

ANNA BIERNACKA-RYGIEL TEAM EUROPE ANNA BIERNACKA-RYGIEL TEAM EUROPE Programy Agencji Wykonawczej ds. Edukacji, Kultury i Sektora Audiowizualnego Erasmus + Kreatywna Europa Europa dla obywateli Eurydyka Agencja Wykonawcza ds. Edukacji,

Bardziej szczegółowo

Jacek Bajorek Instytut Zarządzana Bezpieczeństwem Informacji

Jacek Bajorek Instytut Zarządzana Bezpieczeństwem Informacji Jacek Bajorek Instytut Zarządzana Bezpieczeństwem Informacji Outsourcing, czyli skrót angielskich wyrazów outsideresource-ing oznacza nie mniej, nie więcej, jak wykorzystywanie zasobów z zewnątrz. Coraz

Bardziej szczegółowo

II POWSZECHNA WYSTAWA KRAJOWA KONKURENCYJNA POLSKA POZNAŃ, 2-15 CZERWCA 2014

II POWSZECHNA WYSTAWA KRAJOWA KONKURENCYJNA POLSKA POZNAŃ, 2-15 CZERWCA 2014 M i ędzynarodo w e Targ i P oznańsk i e II POWSZECHNA WYSTAWA KRAJOWA KONKURENCYJNA POLSKA POZNAŃ, 2-15 CZERWCA 2014 Honorowy Patronat Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Bronisława Komorowskiego WWW.PEWUKA.PL

Bardziej szczegółowo

MIKOŁAJ HERBST, ANETA SOBOTKA AWANS PRZEZ WYKSZTAŁCENIE? WYBORY I ŚCIEŻKI EDUKACYJNE ASPIRUJĄCYCH DO WYŻSZEGO STATUSU SPOŁECZNEGO

MIKOŁAJ HERBST, ANETA SOBOTKA AWANS PRZEZ WYKSZTAŁCENIE? WYBORY I ŚCIEŻKI EDUKACYJNE ASPIRUJĄCYCH DO WYŻSZEGO STATUSU SPOŁECZNEGO MIKOŁAJ HERBST, ANETA SOBOTKA AWANS PRZEZ WYKSZTAŁCENIE? WYBORY I ŚCIEŻKI EDUKACYJNE ASPIRUJĄCYCH DO WYŻSZEGO STATUSU SPOŁECZNEGO Szkolnictwo wyższe - przemiany lat 90-tych Spektakularny boom edukacyjny

Bardziej szczegółowo

GOTOWI DO KARIERY. na Wydziale Gospodarki Międzynarodowej

GOTOWI DO KARIERY. na Wydziale Gospodarki Międzynarodowej GOTOWI DO KARIERY na Wydziale Gospodarki Międzynarodowej 1. KANDYDACI Masz otwarty umysł? Rynek Polski to dla Ciebie za mało i chcesz swobodnie poruszać się po gospodarce zglobalizowanego świata, odnosząc

Bardziej szczegółowo

CEL OGÓLNY (CO) CEL SZCZEGÓŁOWY (CS) PRZEDSIĘWZIĘCIE (P) PREFEROWANE TYPY OPERACJI

CEL OGÓLNY (CO) CEL SZCZEGÓŁOWY (CS) PRZEDSIĘWZIĘCIE (P) PREFEROWANE TYPY OPERACJI Opis operacji odpowiadającej działaniu z zakresu Małe projekty pod kątem spełniania kryteriów wyboru określonych w Lokalnej Strategii Rozwoju Lokalnej Grupy Działania Partnerstwo na Jurze Tytuł projektu:

Bardziej szczegółowo

W gospodarce rynkowej szczególnie ważną rolę odgrywają małe i średnie. firmy, tworzone przez indywidualnych przedsiębiorców.

W gospodarce rynkowej szczególnie ważną rolę odgrywają małe i średnie. firmy, tworzone przez indywidualnych przedsiębiorców. PRZEDSIĘBIORCZOŚĆ Jak założyć i prowadzić własną firmę? Autor: red. Hanna Godlewska-Majkowska, Wstęp W gospodarce rynkowej szczególnie ważną rolę odgrywają małe i średnie firmy, tworzone przez indywidualnych

Bardziej szczegółowo