Michał Bara. Trening pływania w triathlonie

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Michał Bara. Trening pływania w triathlonie"

Transkrypt

1 Uniwersytet Szczeciński Wydział Nauk Przyrodniczych Instytut Kultury Fizycznej Michał Bara Trening pływania w triathlonie Praca magisterska Hasło identyfikacyjne: 5. Trening sportowy Praca magisterska napisana pod kierownictwem dr Jerzego Troszczyńskiego w Zakładzie Pływania, Ratownictwa i Sportów Wodnych Szczecin 2011

2 Ja niżej podpisany Michał Bara student Wydziału Nauk Przyrodniczych Uniwersytetu Szczecińskiego oświadczam, że przedkładaną pracę magisterską pt.: Trening pływania w triathlonie napisałem samodzielnie. Oznacza to że przy pisaniu pracy poza niezbędnymi konsultacjami, nie korzystałem z pomocy innych osób, a szczególności nie zlecałem opracowania rozprawy lub jej części innym osobom, ani nie odpisywałem tej rozprawy lub jej części od innych osób. Jednocześnie przyjmuję do wiadomości, że gdyby powyższe oświadczenie okazało się nieprawdziwe, decyzja o wydaniu mi dyplomu zostanie cofnięta... 2

3 Spis treści Wstęp Historia Triathlonu Historia triathlonu na świecie Historia triathlonu w Polsce Triathlon na Igrzyskach Olimpijskich Osiągnięcia polskich zawodników na arenie międzynarodowej Triathlon - charakterystyka dyscypliny Triathlon - definicja Faza I - pływanie Zmiana I Faza II - wyścig kolarski Zmiana II Faza III - bieg Trening sportowy Definicja treningu sportowego Struktura procesu treningowego Filozofia treningu Metody treningowe Obciążenia treningowe Katalog grup środków treningowych w triathlonie Cele pracy Materiał badawczy i metoda badań Materiał badawczy Metoda badań Analiza wyników ankiety Wnioski Streszczenie Bibliografia Wykaz tabel, spis fotografii, spis rysunków Załączniki

4 Wstęp Sporty wielodyscyplinowe są jednocześnie zdumiewająco proste i nadzwyczaj złożone. Ich prostota rzuca się w oczy każdemu, kto choć raz zasmakował pływania, jazdy na rowerze czy biegania. Ukończenie krótkiego dystansu (sprinterskiego) triathlonu, duathlonu czy aquathlonu to zadanie możliwe do wykonania niemal dla każdego, kto choćby próbował swoich sił w tym sporcie. Natomiast złożoność sportów łączących w sobie wiele dyscyplin wychodzi na jaw, gdy celem naszych treningów jest osiągnięcie wyniku sportowego. Natychmiast pojawiają się pytania: czy powinienem trenować wszystkie trzy konkurencje codziennie? Jak długo powinienem trenować? Jak przewidzieć szczyt formy? Jaka jest najlepsza kombinacja treningów? Historia triathlonu jest stosunkowo krótka, lecz mimo to zdążyły powstać mity dotyczące tego jak należy trenować. W ostatnich dwudziestu latach nastąpił zdecydowany postęp metodologii procesu treningowego i strony technicznej triathlonu. Pierwszym krokiem do wysokiego i wyrównanego poziomu trzech konkurencji w triathlonie jest trening nad swoją najsłabszą stroną. Koniecznym jest aby trening obejmował zarówno aspekt fizyczny, jak i mentalny. Należy o tym myśleć jako o pozytywnym wyzwaniu, a nie celu do osiągnięcia za wszelką cenę. Istotą treningu jest takie dobranie środków treningowych aby następowała równomierna progresja we wszystkich trzech konkurencjach. Inspiracją do napisania tej pracy jest fakt, że sam trenuję wyczynowo tę interesującą dyscyplinę sportu. Moja przygoda zaczęła się około 2000 roku i trwa do dzisiejszego dnia. Silna motywacja i determinacja w dążeniu do celu pozwoliła mi odnieść kilka sukcesów: 3. miejsce na Mistrzostwach Polski U-23 w Triathlonie, 1. miejsce w kategorii U-23 oraz 3. miejsce w kategorii senior na Mistrzostwach Polski w Duathlonie, 6. miejsce w kategorii senior na Mistrzostwach Polski w Triathlonie, 3. miejsce na Mistrzostwach Polski w Aquathlonie w kategorii U-23. Moim marzeniem jest ukończenie królewskiego dystansu Ironman, czyli 3,8 km pływania, 180 km jazdy na rowerze oraz 42,195 km biegu, do czego właśnie podjąłem przygotowania. 4

5 Zdaję sobie jednak sprawę z moich słabych stron. Najtrudniejszą dla mnie jest pierwsza konkurencja triathlonu, czyli pływanie. Przez wiele lat treningu nie mogłem osiągnąć zamierzonego wyniku w tej konkurencji, dlatego po konsultacji z innymi trenerami postanowiłem opisać zasady treningu pływania dla triathlonisty. Praca ta pokazuje w jaki sposób należy dobrać obciążenia, środki czy metody aby podnieść poziom umiejętności pływackich, nie poświęcając przy tym innych konkurencji. Wiedza o treningu jest dziś bardziej dostępna niż kiedykolwiek w całej historii. Informacje płyną z czasopism naukowych, wydawnictw uniwersyteckich, książek o trenowaniu, witryn internetowych czy programów telewizyjnych. Danych jest tyle, że najtrudniejszym zadaniem trenera jest przefiltrowanie ich i połączenie ze sobą tak, aby powstał skuteczny program treningowy. 5

6 1. Historia Triathlonu 1.1. Historia triathlonu na świecie Triathlon jest jedną z młodszych dyscyplin sportu. Jego historia zaczęła się dopiero w drugiej połowie XX wieku w Stanach Zjednoczonych Ameryki. Mimo tak krótkiej historii triathlon stał się bardzo popularnym sportem nie tylko wśród zawodowców, dużą popularnością cieszy się również wśród amatorów. W latach 70-tych w San Diego rozegrano pierwsze zawody łączące w sobie dwie konkurencje, tj. bieganie i pływanie. Zawodnicy musieli przepłynąć 300 m oraz przebiec 2,8 km. Pierwsze zawody łączące w sobie trzy konkurencje, tj. pływanie, kolarstwo i bieg, odbyły się 25 września 1974 roku również w San Diego w Kalifornii. Na pomysł rozegrania zawodów w takiej formie wpadli Amerykanie: Jack Johnston i Don Shanahan, którzy rozwinęli popularne w tym czasie zawody łączące kolarstwo i bieg. Celem imprezy było stworzenie alternatywy do szkolenia na stadionie. Wyścig który odbył się w Mission Bay w San Diego składał się z 500 jardów 1 pływania (457,2 m), 5 mil jazdy rowerowej (8 km) oraz 6 mil biegu (9,6 km). Z powyższym dystansem zmierzyło się około pięćdziesięciu sportowców. Duży wzrost popularności triathlonu nastąpił kilka lat później na Hawajach, gdzie komandor John Collins sprzeczał się ze swoimi kolegami o to, który wyścig jest trudniejszy: czy pływacki wyścig Waikiki Rought na dystansie ok. 4 km, czy kolarski wyścig dookoła wysp Oaku o długości 180 km, czy może bieg maratoński w Honolulu. Panowie postanowili rozwiązać spór organizując wszystkie te zawody w jeden dzień i łącząc je w jedną całość. Zawody nazwano Ironman (z ang. żelazny człowiek), a każdy kto ukończył te zawody właśnie tak był nazywany. Do dziś zawody na dystansie Ironman na Hawajach są najbardziej prestiżowymi zawodami triathlonowymi. Można to porównać do startu w Tour de France dla kolarza. Zawodnicy z całego świata walczą o minimum oraz sponsorów, aby wziąć udział w tych zawodach. Pierwszy start odbył się w 1978 roku, a jedynym sponsorem była wytwórnia piwa. Wówczas jedynie piętnastu sporowców było chętnych do podjęcia tak 1 Jard - podstawowa jednostka długości w Anglii i USA. 1jard=3 ft (stopy) = 36 in (cali) = m 6

7 kolosalnego wysiłku. Powodem startu była ciekawość czy zdołają pokonać wyznaczony dystans.[6] Po 20 latach do zawodów tych zgłosiło się już 1,5 tysiąca zawodników - kobiet i mężczyzn, w wieku od 21 do 78 lat. Zawody bez problemu pozyskały dziesiątki sponsorów a organizatorzy zapewnili perfekcyjną obsługę techniczną. Popularność triathlonu gwałtownie rosła po skromnych początkach w San Diego. W ciągu kilku lat stał się jedną z najpopularniejszych i najszybciej rozwijających się dyscyplin sportu. Międzynarodowy Komitet Olimpijski (MKOL) zainteresował się błyskawicznym wzrostem popularności tej dyscypliny i rozpoczął rozmowy w celu włączenia jej do programu Igrzysk Olimpijskich. W 1988 roku przewodniczący MKOL Juan Antonio Samaranch podczas spotkania w Sztokholmie podjął starania aby triathlon w możliwie jak najkrótszym czasie wszedł do kanonu dyscyplin olimpijskich. Inernational Triathlon Union (ITU) powstała 1 kwietnia 1989 roku, podczas pierwszego kongresu w Avignon we Francji. Pierwszym prezydentem ITU został Kanadyjczyk Les McDonald. W skład kongresu weszło około 30 federacji krajowych. Podjęto wówczas między innymi decyzję o pierwszych Mistrzostwach Świata, które odbyły się w Avignonie, w sierpniu 1989 roku. Ustalono dystans, mistrzowskich rozgrywek: 1,5 km pływania, 40 km jazdy rowerowej, 10 km biegu i nazwano go olimpijskim. Ponad 800 zawodników i zawodniczek reprezentujących 40 państw rywalizowało o pierwszy tytuł mistrza świata. Założony w Avignonie ITU, ma swoją siedzibę w Vancuwer w Kanadzie. Od momentu jej założenia, do chwili obecnej liczba federacji krajowych wchodzących w skład ITU wzrosła do 120 federacji, pochodzących z całego świata. W 1991 roku rozpoczęła się seria Word Cup (Puchar Świata), w jej skład wchodziło 11 wyścigów rozgrywanych w 8 krajach. Następnym krokiem było utworzenie Dextro Energi ITU Triathlon Word Championship Serius (8 wyścigów w 8 różnych krajach). W Igrzyskach Olimpijskich triathlon zadebiutował w Sydney w 2000 roku. Otwierał on igrzyska pod hasłem: Nowa dyscyplina na nowe tysiąclecie. 7

8 Triathlon został rozegrany również na Igrzyskach w Atenach w 2004 roku i prawdopodobnie przyjął się na dłuższy czas w programie igrzysk. Drugim prezydentem ITU została hiszpanka Marisol Casado. W listopadzie 2008 roku została również członkiem MKOL na 122 sesji w rodzinnym mieście Vancuwer. Równolegle z Międzynarodową Unią Triathlonu (ITU) funkcjonuje World Triathlon Coporation (WTC). Obie te federacje współdziałają ze sobą, a celem tej współpracy jest polepszenie standardów organizacji zawodów triathlonowych oraz rozwój tej dyscypliny.[16] 1.2. Historia triathlonu w Polsce. 14 lipca 1984 roku w Kiekrzu koło Poznania odbyły się pierwsze zawody triathlonowe w Polsce. Dystans jaki zawodnicy mieli do pokonania wynosił: 1,5 km pływania, 50 km wyścigu kolarskiego, oraz 20 km biegu. Zdecydowane zwycięstwo odniósł Jan Obsiński, ówczesny mistrz świata w pięcioboju. Ukończył on zawody z czasem 3h Poznań stał się więc miejscem narodzin Triathlonu w Polsce. Właśnie tu 25 czerwca 1988 roku wyłoniony został pierwszy Mistrz Polski w Triathlonie na dystansie: 1,2 km pływania, 90 km jazdy rowerowej, 21,1 km biegu, a został nim Mirosław Mizera z Warszawy. Powstanie Polskiego Związku Triathlonu (PZTri), po 2,5 roku działania, zainicjowała Krajowa Komisja Triathlonu. Zebranie założycielskie odbyło się 8 września 1989 roku po wcześniejszych konsultacjach z Europejską Unią Triathlonu (ETU) i Komitetem do Spraw Młodzieży i Kultury Fizycznej. Przyjęto wówczas opracowany wcześniej statut. Od tej daty zaczyna się historia PZTri.[10] 26 września 1989 roku na podstawie decyzji Komitetu do Spraw Młodzieży i Kultury Fizycznej, wpisano Polski Związek Triathlonu do rejestru Stowarzyszeń Kultury Fizycznej i zatwierdzono statut związku. Pierwsze lata działalności PZTri upłynęły na stworzeniu regulacji prawnych i systemu współzawodnictwa sportowego dla wszystkich kategorii wiekowych. 8

9 Opracowano i wprowadzono w tym okresie między innymi : procedurę rejestracji zawodników, system licencji zawodniczych ważnych poza granicami kraju, klasy sportowe dla zawodników, zasady współzawodnictwa w postaci Pucharu Polski Triathlon na Igrzyskach Olimpijskich Triathlon zadebiutował na Igrzyskach Olimpijskich w Sydney w 2000 roku. Zawody kobiet były pierwszą rozegraną konkurencją tych igrzysk i odbyły się w dniu , natomiast mężczyźni rywalizowali dzień później ( ). v Foto 1. Pierwsza dekoracja Igrzysk Olimpijskich w Sydney. Źródło: Pierwszą mistrzynią olimpijską w triathlonie została Brigitte McMahon (Szwajcaria), srebro wywalczyła Michellie Joanes (Australia), brązowy medal - Magali Messer (Szwajcaria). Najlepszy spośród mężczyzn okazał się Simon Wihitfield (Kanada), drugi był Stephen Vuckovic (Niemcy), trzeci - Jan Rechula (Czechy). Pełne wyniki zawodów w załączniku 1 i 2. 9

10 Foto 2. Zwycięzca rywalizacji mężczyzn Kanadyjczyk Simon Wihitfield. Źródło: Na kolejnych Igrzyskach w 2004 roku w Atenach triathlon rozegrano w kompleksie Vouligmeni, znajdującym się w południowej części miasta. Zawodnicy startowali w ok. 40 stopniowym upale, a trasa rowerowa i biegowa rozegrana w górskiej części miasta obfitowała w trudne podjazdy i podbiegi, co miało odzwierciedlenie w ostatecznych wynikach. Złoty medal wśród kobiet wywalczyła Kate Allen (Austria). Jej zwycięstwo było wielką niespodzianką, ponieważ po pływaniu i wyścigu kolarskim traciła ok. 3 min do prowadzącej zawodniczki. Jednak po fenomenalnym biegu na ostatnich metrach wyprzedziła prowadzącą niemal cały wyścig Lorette Harrop (Australia), która ostatecznie zajęła drugie miejsce. Trzecia na mecie zameldowała się Susan Williams (USA). 10

11 Foto 3. Kończąca wyścig Kate Allen (Austria), która po fenomenalnym biegu wygrała zawody. Źródło: Zawody mężczyzn wygrał Hamish Carter (Nowa Zelandia), drugi był jego rodak Bevan Docherty, natomiast na trzeciej pozycji uplasował się Sven Riederer (Szwajcaria). Pełne wyniki zawodów w załączniku 3 i 4. Foto 4. Finiszujący Hamish Carter (Nowa Zelandia). Źródło: 11

12 Podczas Igrzysk Pekin 2008, zadebiutowała trójka Polaków: Ewa Dederko, Maria Cześnik i Marek Jaskółka. Zawody podobnie jak w Atenach rozegrane zostały w ok. 40 stopniowym upale, a woda w akwenie osiągała ok. 30 o C. Zawodnicy bardzo narzekali na wysoką temperaturę wody. Foto 5. Finisz wyścigu mężczyzn podczas Igrzysk w Pekinie. Widać, że między zawodnikami są bardzo małe różnice więc zawodnicy muszą zachować nieco sił na wyczerpującą końcówkę. Źródło: Mistrzynią olimpijską została wówczas Emma Snowsill (Australia), druga na mecie była Vanessa Fernandes (Portugalia), na trzecim miejscu uplasowała się Emma Moffatt (Australia). Wśród mężczyzn wygrał Jan Frodeno (Niemcy), srebro zdobył Simon Whitfield (Kanada), zbywając tym samym drugi medal olimpijski (pierwszy medal zdobył w Sydney), trzeci był Bevan Docherty, dla którego był to również drugi medal po wywalczonym wcześniej w Atenach. 12

13 Foto 6. Orientalne widoki na trasie kolarskiej wyścigu w Pekinie. Źródło: Polacy debiutu na Igrzyskach Olimpijskich nie mogą zaliczyć do udanych. Najlepiej wypadła Ewa Dederko zajmując trzydzieste miejsce, na trzydziestym piątym miejscu uplasowała się Maria Cześnik, która po dobrym pływaniu musiała zmagać się z defektem roweru, przez co odpadła z prowadzącej grupy. Marek Jaskółka nie ukończył wyścigu. Pełne wyniki zawodów w załączniku 5 i 6. Urok Igrzysk Olimpijskich polega między innymi na tym, że do końca nie wiadomo kto zaprezentuje najlepszą dyspozycję podczas tych zawodów, a prezentujący bardzo dobrą dyspozycję w trakcie trwania olimpiady faworyci nie zawsze wygrywają zawody. W Pekinie wśród mężczyzn faworytem był Javier Gomez (Mistrz Świata i Europy). Jednak podczas decydujących zawodów nie stanął nawet na podium. 13

14 Foto 7. Zmagająca się z defektem roweru Maria Cześnik (Polska). Źródło: Osiągnięcia polskich zawodników na arenie międzynarodowej Najważniejszym wydarzeniem dla każdego sportowca jest udział w Igrzyskach Olimpijskich. Do tej pory udało się zakwalifikować na nie trójce Polaków, jednakże nie odegrali oni ważniejszej roli. Największymi polskimi osiągnięciami do 2008 roku są: medale Mistrzostw Świata i Europy w Duthlonie zdobywane w latach 90-tych, 5. miejsce Marka Jaskółki na Mistrzostwach Europy w 2004 roku (Hiszpania), 4. miejsce Piotra Grzegórzka na Mistrzostwach Świata Juniorów w 2006 roku (Szwajcaria), 12. miejsce Marcina Florka na Mistrzostwach Świata U-23 w 2006 roku (Szwajcaria). W latach najlepsze wyniki uzyskiwały głownie kobiety. Oto osiągnięcia polskich zawodników (kobiet i mężczyzn) w tych latach: 3. miejsce drużyny męskiej w Akademickich Mistrzostwach Świata (Filip Szołowski, Piotr Grzegórzek i Przemysław Szymanowski) w 2008 roku (Turcja), 14

15 9. miejsce Agnieszki Jerzyk i 17. miejsce Pauliny Kotwicy na Mistrzostwach Świata U-23 w 2009 roku (Australia), 11. pozycja Marii Cześnik oraz 13. miejsce Marka Jaskółki na Mistrzostwach Europy w 2009 roku (Holandia), 5. miejsce Agnieszki Jerzyk i 9. miejsce Pauliny Kotwicy na Mistrzostwach Europy w 2009 roku (Włochy), Agnieszka Jerzyk zostaje Akademicką Mistrzynią Świata, wraz z Pauliną Kotwicą i Anną Grzesiak zdobywają 1. miejsce jako drużyna w 2010 roku (Hiszpania), 1. miejsce Agnieszki Jerzyk na Mistrzostwach Europy U-23 w 2010 roku (Irlandia). Podczas krajowych zawodów frekwencja wśród zawodników jest bardzo niska - około zawodników podczas kilku startów. Trudno zatem się spodziewać, że znienacka nastąpi wysyp młodych, utalentowanych zawodniczek i zawodników, którzy zastąpią aktualnych czempionów. Bardziej prawdopodobne jest, że do międzynarodowej rywalizacji trafiać będą pojedynczy triathloniści. Miejmy nadzieję, że popularność tak pięknej i ciekawej dyscypliny jak triathlon zdecydowanie wzrośnie a my będziemy mogli cieszyć się z sukcesów naszych zawodników w tej dziedzinie sportu. 15

16 2. Triathlon - charakterystyka dyscypliny 2.1. Triathlon - definicja Triathlon (gr. tria - trzy + athlon - zawody), dyscyplina sportu o charakterze trójboju, sprawdzającego wszechstronną sprawność zawodnika określonego mianem triathlonisty, podczas trzech wyczerpujących konkurencji[9] : pływania, wyścigu kolarskiego, biegu. Pomiędzy jego składowymi nie występują żadne przerwy na przygotowanie się do kolejnej części. Wyścig zaczyna się od wspólnego startu do pływania i kończy finiszem biegu. Zwycięzcą więc zostaje osoba, która pierwsza przekroczy linię mety pokonując wyznaczoną trasę. W celu jak najszybszego przejścia z konkurencji do konkurencji organizatorzy ustawiają tzw. strefy zmian (ang. transition zone), do których dostęp mają jedynie zawodnicy i sędziowie. Przed rozpoczęciem wyścigu w wyznaczonym czasie zawodnik musi wnieść potrzebny mu sprzęt taki jak: rower, obuwie kolarskie, obowiązkowy kask, obuwie biegowe, numer startowy do biegu i odpowiednio ustawić go w wyznaczonym miejscu, najczęściej przy tabliczce z własnym numerem startowym. Właściwe przygotowanie sprzętu przed zawodami pozwoli na sprawne i szybkie przejście do kolejnej konkurencji. Dobra i szybka zmiana może mieć kluczowe znaczenie dla rozwoju wyścigu. Wyścigi triathlonowe rozgrywane są na różnych dystansach takich jak: supersprint (600 m pływania, 15 km jazdy rowerowej, 3 km biegu) - na dystansie tym rozgrywane są zawody OOM w triathlonie, zawody dla juniorów młodszych i niektóre starty Pucharu Polski; sprinterski (750 m pływania, 20 km jazdy rowerowej, 5 km biegu) - na tym dystansie rozgrywane są zawody rangi Mistrzostw Polski dla juniorów, młodzieżowców, seniorów, weteranów. Rozgrywane są również Mistrzostwa Europy Juniorów; 16

17 olimpijski (1500 m pływania, 40 km jazdy rowerowej, 10 km biegu) - dystans ten jest podstawowym dystansem dla młodzieżowców i seniorów. Rozgrywane są tu zawody rangi: Mistrzostw Polski, Puchary Europy i Świata, Mistrzostwa Kontynentalne i Świata oraz Igrzyska Olimpijskie; Ironman 70.3 (1900 m pływania, 90 km indywidualnej jazdy rowerowej, 21 km biegu) - na tych dystansach rozgrywane są Mistrzostwa Świata i Europy, startują tu głównie zawodnicy powyżej 18 roku życia; Ironman (3,8 km pływania, 180 km indywidualnej jazdy rowerowej, 42,195 km biegu) - królewski dystans triathlonu, rozgrywane są na nim Mistrzostwa Świata i Europy. W zależności od warunków organizacyjnych bywają organizowane zawody na innych niestandardowych dystansach, jednakże nie są uznawane za zawody na poziomie Mistrzostw Polski lub Pucharu Polski. Triathlon ze względu na czas jego przebiegu i jego składowe określić można jako sport o charakterze wytrzymałościowym, z dużą składową siły zależną w konkretnych zawodach od tłoku na trasie pływackiej, ukształtowania trasy kolarskiej i biegowej.[18] Wytrzymałość fizyczna jest niezbędna do pokonania znacznego dystansu podczas zawodów. Zawodnik elity, startujący w imprezach mistrzowskich, musi przepłynąć 1500 m w otwartym akwenie, co jest zdecydowanie trudniejsze od przepłynięcia 1500 m w basenie, przejechać 40 km na rowerze, co równe jest około godzinnemu wysiłkowi, oraz przebiec 10 km. Wyścig triathlonowy można podzielić na poszczególne fazy, co jest przydatne w ustaleniu taktyki na każde zawody. Bardzo ważne jest, aby każdy start traktować oddzielnie, ponieważ w wyścigach triathlonowych występuje wiele zmiennych sytuacji, mogących zadecydować o końcowym wyniku. Start w triathlonie jest zupełnie odmienny niż start w porównywalnych warunkach, jakim jest start w basenie czy na stadionie. Jak wykażę w dalszej części tej pracy właściwe dobranie taktyki może zaowocować o wiele lepszym wynikiem na mecie. 17

18 Tabela 1. Schemat budowy triathlonu. START FAZA I PŁYWANIE (około 17% czasu trwania triathlonu) PŚR T R I A T H L O N FAZA II KOLARSTWO (około 52% czasu trwania triathlonu) RŚR META FAZA III BIEG (około 30% czasu trwania triathlonu) Źródło: opracowanie własne LEGENDA: 1. FAZA I PŁYWANIE: PS - pływanie start (start do wyścigu pływackiego), PŚR - pływanie środek (na dystansie), PK pływanie koniec (finisz wyścigu pływackiego), 2. ZMIANA I przejście z pływania na rower, 3. FAZA II KOLASTWO: RS rower start, RŚR rower środek, RK rower koniec, 4. FAZA III BIEG: BS bieg start, BŚR bieg środek, BK- bieg koniec, 5. ZMIANA II- przejście z roweru na bieg. BŚR BK BS ZMIANA II ZMIANA II RK RS ZMIANA I ZMIANA I PK PS 18

19 2.2. Faza I - pływanie Pierwszą konkurencją triathlonu jest pływanie, start do tej konkurencji jest otwarciem zmagań w triathlonie. Wyścig pływacki rozgrywany jest zwykle w otwartym akwenie: w jeziorze, rzece, morzu lub oceanie, rzadziej - w basenie. Otwarty akwen stwarza specyficzne warunki, całkowicie odmienne od pływania w przejrzystej wodzie - na torze w basenie. Cechą dobrego pływaka w triathlonie jest umiejętność przełożenia dobrych wyników uzyskiwanych w basenie na wodę otwartą, co nie dla każdego jest możliwe. Zdarza się, że zawodnik bardzo dobrze pływający w basenie nie będzie najlepszym zawodnikiem w otwartym akwenie, ta zależność działa również w drugą stronę - średnio pływający zawodnik może znaleźć się w czołówce wyścigu. Przepisy Polskiego Związku Triathlonu nie określają stylu pływania, dlatego też podczas zawodów zawodnicy sami wybierają styl pływacki. Najbardziej popularnym jest styl dowolny (kraul na piersiach). Pozwala on na uzyskanie dużych prędkości i utrzymanie ich na dość długim dystansie. Jest to również styl najbardziej ekonomiczny, pozwalający zaoszczędzić jak najwięcej energii na pozostałe konkurencje. Zastosowanie stylu dowolnego jest dobrym rozwiązaniem podczas pływania w tłumie zawodników, gdyż pozwala on skutecznie i bez zużywania zbędnej energii przeciskać się między rywalami, a także płynąć w nogach przeciwnika. Wyścig pływacki rozgrywany jest w różnych rodzajach zbiorników wodnych (np. jezioro, rzeka, morze). W zależności od rodzaju zbiornika woda zmienia swoje właściwości stwarzając różne warunki. Różni się ona gęstością, pojawiają się różne prądy (np. w morzu lub w rzece), występuje fala, temperatura wody może być bardzo niska (12-13 o C) lub bardzo wysoka jak do pływania (ok. 30 o C). W związku z tym pływanie w otwartym akwenie jest o wiele trudniejsze i odbywa się w o wiele mniej komfortowych warunkach niż pływanie w basenie. Duży wpływ na przebieg wyścigu ma temperatura wody, gdyż na jej podstawie sędziowie zezwalają, zakazują lub nakazują pływanie w specjalnych piankach. W zależności od rangi zawodów, kwestię tę regulują przepisy ITU, ETU i PZTri. Temperatura wody mierzona jest wzdłuż trasy pływackiej w kilku punktach akwenu, w tym, w punkcie najdalej oddalonym od brzegu, na głębokości 60 cm. Najniższy 19

20 odczyt jest oficjalną temperaturą wody. Oficjalny pomiar temperatury wody powinien się odbyć jedną godzinę przed startem w obecności sędziego głównego zawodów. Zaleca się, aby organizator zmierzył temperaturę wody jeden dzień przed zawodami w porze mających się odbyć zawodów celem podjęcia decyzji o możliwym skróceniu trasy pływackiej. 2 W przypadku gdy woda osiąga temperaturę poniżej 14 o C pływanie w piankach jest obowiązkowe, przy temperaturze o C o użyciu pianki decyduje sam zawodnik, natomiast gdy woda osiąga ponad 20 o C używanie pianek jest zabronione. W Polsce średnia temperatura wody w otwartym akwenie wynosi o C. Dla porównania woda w basenie osiąga temperaturę od 25 do 28 o C, więc jest o wiele wyższa. Pianki, czyli specjalne kombinezony uszyte są z materiału zwanego neopren, ich zadaniem jest zapobieganie wyziębieniu organizmu podczas przebywania w zimniej wodzie. Kombinezony używane przez nurków są z tego samego materiału, jednakże ich grubość i konstrukcja są zupełnie różne. To czy wyścig pływacki odbędzie się z użyciem lub bez użycia pianek ma duży wpływ na końcowy wynik. Zawodnik może preferować pływanie w piance i osiągać w niej lepsze wyniki lub może źle czuć się pływając w tym stroju, przez co może tracić dużo czasu oraz bardziej zmęczyć się podczas wyścigu.[20] Triathloniści zwykle preferują pływanie w piance, ze względu na budowę anatomiczną ich ciała. Mają oni bardziej rozwinięte nogi niż pływacy, co powoduje że podczas pływania nogi triathlonistów nieco opadają. Kąt natarcia ulega wówczas zmianie, w efekcie czego gorsza jest pływalność ciała. Pianka unosząc się na wodzie zwiększa wyporność ciała. Firmy produkujące te stroje zwracają na to szczególną uwagę i konstruują pianki w ten sposób aby unosiły nogi. Z tego względu pływanie w piance może być o wiele szybsze niż pływanie bez niej. Porównując technikę pływania w triathlonie i pływania sportowego jest ona taka sama. W ten sam sposób przebiega również nauczanie. Podczas treningu należy jednak uwzględnić kilka specyficznych czynników, występujących jedynie podczas pływania w triathlonie - pływanie w tłumie, w nogach, umiejętność robienia zwrotów, pływanie na azymut, zmiana pozycji ciała po wyjściu z wody.[14] O tych, mogłoby 2 Przepisy Sportowe i organizacyjne PZTri, 20

21 się wydawać mało ważnych, elementach wyścigu musi pamiętać trener przygotowując zawodnika do startu w zawodach triathlonowych. W zależności od dystansu pływanie ma różną rangę. Dla zawodników startujących na dystansie supersprint, sprint i olimpijski jest ono bardzo ważną fazą wyścigu. Zajmuje około 17% całego czasu trwania wyścigu (tabela 1). W tej fazie tworzą się grupy, które zwykle dojeżdżają do końca wyścigu kolarskiego. Zawodnicy, którzy nie zdołają utrzymać grupy muszą samodzielnie pokonywać dalszy dystans. Aby wygrywać zawody triathlonowe na wyżej wymienionych dystansach, należy po pływaniu zajmować miejsce w pierwszej grupie kolarskiej, a także dysponować dużymi umiejętnościami biegowymi. W pierwszej grupie znajdują się zazwyczaj najlepsi zawodnicy, więc grupa ta jedzie z dużą szybkością i zwiększa przewagę nad pozostałymi zawodnikami. Dla zawodników startujących na dystansach Ironman 70.3 oraz Ironman pływanie ma znacznie mniejsze znaczenie. Zajmuje jedynie ok. 10% całego czasu trwania wyścigu. Zawodnicy nie mogą jechać w grupie, a do pokonania mają o wiele więcej kilometrów. Aby osiągać sukcesy podczas tych zawodów, należy w fazie pływania stracić jak najmniej energii i sekund do prowadzących. Jeżeli zawodnik jest dobrym kolarzem i biegaczem, w fazie jazdy i biegu może uzyskać o wiele lepszy ogólny wynik niż dobry pływak, ale średniej klasy kolarz i biegacz. Na przykład: średniej klasy pływak może stracić na dystansie 3,8 km, do najlepszego min, jednak po dobrej równej jeździe rowerowej zyskać ok. 30 min nad gorzej jadącym rywalem, który uzyskał świetny wynik w pływaniu i wyszedł pierwszy z wody. Cała strata została więc zniwelowana już na rowerze. Opracowując plan treningu trener musi brać pod uwagę do jakich zawodów przygotowuje zawodnika i co chce osiągnąć.[7] 21

22 Foto 8. Start do wyścigu pływackiego wykonywany ze specjalnego pontonu. Źródło: Wyścig pływacki, a tym samym całe zawody triathlonowe rozpoczynają się od startu wspólnego. Organizatorzy stwarzają rożne warunki do startu, może to być: wbiegnięcie z plaży do wody, skok z pomostu, start z wody. Obecnie niemal każde zawody międzynarodowe rozpoczynają się od startu ze specjalnie przygotowanej, pływającej platformy skokiem do wody, co stwarza wszystkim zawodnikom wyrównane warunki startu. Często jednak, na zawodach krajowych lub niższej rangi międzynarodowych, start wygląda inaczej a warunki nie są zwykle równe dla wszystkich. W efekcie start staje się dość ważnym elementem taktycznym. Pływanie w tłoku pochłania bardzo dużo energii, na co zawodnik myślący o dobrym wyniku nie może sobie pozwolić. Dlatego, tak ważna jest w tym momencie odpowiednia taktyka startu, zależna od umiejętności i preferencji zawodnika. Jeżeli zawodnik jest wyśmienitym pływakiem i prawdopodobnie wyjdzie jako jeden z pierwszych z wody, na starcie powinien stanąć w pierwszej linii i jak najszybciej, bez zbędnych 22

23 przepychanek, ustawić się w czołówce. Jeżeli natomiast zawodnik ten lubi prowadzić - powinien to robić, gdy zaś preferuje pływanie w nogach - powinien ustawić się za przeciwnikiem. W sytuacji gdy zawodnik jest w średnim pływakiem, powinien ustawić się za dobrymi zawodnikami i od razu po starcie płynąć w ich nogach, starając się utrzymać ich tempo. Pływanie w tzw. nogach jest o wiele ekonomiczniejsze i łatwiejsze. Prawa hydrodynamiki często umożliwiają słabszemu zawodnikowi utrzymanie tempa mocniejszego zawodnika. Dobra taktyka startu może pokryć nieco braki w wyszkoleniu pływackim. Zawodnik przepływający w basenie dystans 800 m około sekund wolniej od najlepszych, podczas wyścigu w otwartym akwenie może znaleźć się w pierwszej grupie kolarskiej, jeżeli wykorzysta odpowiednie ustawienie i potrafi dobrze pływać w nogach, a także nie zużyje dużo energii podczas walki na starcie. Dobry start może na krótkim odcinku ustawić nas w grupie, z którą prawdopodobnie skończymy konkurencję pływacką. Nie bez znaczenia podczas startu pozostają cechy charakteru oraz nastawienie zawodnika. Musi on być opanowany, szybko analizować zaistniałą sytuację, wykazać się wolą walki i odwagą. Zaraz po starcie, w dużym tłoku zawodnik może np. zachłysnąć się wodą, zostać uderzony stopą lub ręką w twarz. Bardzo ważne jest w tej sytuacji opanowanie zawodnika oraz kontrolowanie oddechu. Młodzi zawodnicy, którzy debiutują w zmaganiach triathlonowych bardzo często z tych powodów rezygnują zaraz po starcie. Trener powinien wcześniej zasymulować taką sytuację na treningu, aby dziecko było gotowe i nie przeżyło szoku. Po wydarzeniach zaistniałych na starcie i po przepłynięciu ok. 100 m warunki ulegają nieco zmianie. Grupa zawodników jest bardziej rozciągnięta, nie ma już tłoku, mamy więcej miejsca dla siebie, możemy więc płynąć spokojniej. Musimy jednak utrzymywać stałe, w miarę wysokie tempo. Nie można się oszczędzać, gdyż możemy łatwo stracić kontakt z grupą, którą później trudno jest dogonić. Pływanie w grupie ma swoje plusy i minusy. Na pewno dużym plusem jest możliwość pływania w nogach innego zawodnika, co pozwala płynąć szybciej zużywając przy tym mniej energii niż gdybyśmy płynęli sami. Aspekt korzyści tego typu pływania omówiono powyżej. 23

24 Trasę pływacką wyznaczają zwykle duże boje jasnego koloru, rozstawione w kształt trójkąta lub prostokąta. Aby utrzymać odpowiedni kierunek pływania zawodnik, co m powinien unosić głowę, aby skontrolować czy płynie odpowiednim torem. Podnoszenie głowy ponad lustro wody powoduje zwiększenie oporu czołowego, co skutkuje lekkim zwolnieniem. Startując w basenie pływak kontroluje poprawność toru pływania patrząc na dno basenu, dzięki temu pozycja jego ciała jest cały czas na stałym poziomie. Nie traci więc energii na podnoszenie głowy i ponowne rozpędzenie ciała. Innym sposobem kontrolowania azymutu jest spoglądanie na innych zawodników. Jest to bardzo ryzykowne, gdyż inni zawodnicy mogą płynąć złym torem, przez co będziemy musieli nadrobić dystans. Foto 9. Nawrót przy boi wyznaczającej trasę pływania, na zdjęciu widać jaki panuje tłok w tym miejscu. Źródło: M. Bara Trudnym elementem w pływaniu na dystansie są nawroty przy bojach. Sytuacja w tym miejscu jest bardzo podobna do startu. Nawrót powoduje, że zawodnicy prowadzący muszą nieco zwolnić. W tym czasie, z tyłu napływają inni i robi się coś w rodzaju tzw. harmonijki. Sytuacja ta, podobnie jak start również wymaga od zawodników dużego opanowania i uwagi - dobrze wykonany element nawrotu 24

25 może zaowocować przesunięciem się o kilka pozycji w górę. Podczas zawodów na dłuższych dystansach, od 1500 m, bardzo często trasa pływacka składa się z dwóch okrążeń z wyjściem z wody i obiegnięciem znacznika. Jest to o tyle trudny element, gdyż wymaga w krótkim czasie kilkakrotnej zmiany pozycji ciała - z horyzontalnej na pionową. Finisz pływania to ostatnie metrów oraz wyjście z wody. W tej fazie wyścigu bardzo ważne jest utrzymanie tempa wyścigowego lub nawet jego lekki wzrost, jeżeli pozwala na to kondycja i zapasy energii zawodnika. Działanie to ma na celu utrzymanie miejsca w grupie, najlepiej pierwszej. Jeżeli zawodnik utrzyma tempo do końca, nie powinien mieć problemów z utrzymaniem grupy, w której płynął cały wyścig. Punktem krytycznym w fazie pływania jest wyjście z wody. Zmienia się pozycja ciała a ponieważ układ nerwowy człowieka działa z pewnym opóźnieniem, zawodnicy którzy nie przygotowują się w tym zakresie mogą odczuwać nieprzyjemne zawroty głowy. Zawodnicy najwyższej klasy mają opanowaną tę umiejętność i wyjście z wody nie sprawia im żadnego problemu. Przy brzegu, gdy woda sięga już do pasa zawodnicy wstają i jeżeli do brzegu jest jeszcze znaczna odległość pokonują ją tzw. delfinkami - odbijają się od dna i wskakują ponownie do wody. Znacznie przyspiesza to pokonanie ostatnich metrów. Punkt w wodzie gdzie można już stanąć, zawodnik powinien określić podczas rozgrzewki. Tak wygląda sytuacja gdy wyjście jest na miarę łagodny brzeg. Zdarza się, że zawody rozgrywane są w akwenie, gdzie brzeg jest bardzo wysoki. Organizator rozstawia wówczas specjalne podesty lub drabinki. Zawodnik musi dopłynąć do końca i jak najszybciej pokonać wyście z wody. W przypadku gdy pływanie rozgrywane było bez pianek, wyjście z wody jest proste: należy wstać, jak najszybciej wydostać się z wody i podczas dobiegu do strefy zmian zdjąć czepek i okulary, trzymając je w ręku dobiec do swojego miejsca. W przypadku wyścigu w piance zawodnik musi wykonać nieco więcej czynności. Zaraz po opuszczeniu wody, musi jak najszybciej odpiąć suwak pianki, który znajduje się na plecach - w tym celu pociąga za specjalnie przygotowany pasek połączony z suwakiem. Następnie kolejno ściąga czepek, okulary, górną część pianki odwijając 25

26 ją na drugą stronę, w trakcie może włożyć czepek i okulary do rękawa pianki. Wszystkie te czynności wykonuje w biegu i powinien skończyć je przed dobiegnięciem do swojego stanowiska. Po wbiegnięciu do strefy zmian kończy się pierwsza część triathlonu. Podsumowując, pływanie w triathlonie jest bardzo złożonym elementem, wymagającym od zawodnika trzeźwego myślenia w trakcie wyścigu oraz podejmowania szybkich, czasem ryzykownych decyzji. W ustalaniu taktyki zawodnik musi uwzględnić wiele zmiennych. Oprócz odpowiedniego rozłożenia sił musi przemyśleć strategię startu, nawroty, za kim się ustawić itp. Dobra taktyka wraz z odpowiednim przygotowaniem może zaowocować zajęciem miejsca w prowadzącej grupie i umożliwić walkę o najlepsze pozycje. Foto 10. Wyjście z wody po pływaniu z równoczesnym zdejmowaniem pianki. Źródło: M. Bara 26

27 2.3. Zmiana I Zmiany w triathlonie są punktami krytycznymi, gdyż przechodzimy w różne pod względem biomechanicznym, rodzaje ruchu. Szczególnie trudna jest pierwsza zmiana konkurencji, gdyż zmianie ulega pozycja ciała i główne grupy mięśniowe biorące udział w wykonywaniu pracy. Jak już wspomniano w niniejszej pracy, zawodnicy nieprzygotowani w tym elemencie, po zmianie pozycji mogą odczuwać zawroty głowy. Ważne jest aby przyzwyczaić organizm do szybkich zmian pozycji, gdyż zawodnik podczas poruszania się w strefie zmian musi wykonywać szybko i dokładnie wiele trudnych pod względem koordynacji zadań. Po wbiegnięciu do strefy zmian zawodnik powinien jak najszybciej odnaleźć swoje stanowisko. W związku z tym, już podczas ustawiania sprzętu zawodnik powinien dobrze zaplanować moment wbiegnięcia do strefy zmian, powinien też zwracać uwagę na charakterystyczne punkty otoczenia. Obranie charakterystycznego punktu jest o tyle ważne, gdyż pod wpływem emocji może nie zauważyć swojego sprzętu. Po dobiegnięciu do stanowiska, jeżeli pływanie odbyło się w piance, ważne jest jak najszybsze zdjęcie pianki. Bardzo pomocne jest w tej kwestii posmarowanie nóg przed startem oliwką lub wazeliną. Zawodnicy wysokiej klasy aby nie tracić czasu równocześnie ubierają kask. Po zdjęciu pianki i włożeniu jej do koszyka oraz po ubraniu kasku i zapięciu go pod brodą, zawodnik może wziąć rower ze stanowiska. Zwykle rower jest tak przygotowany, że buty kolarskie są wpięte w pedały, więc ubiera je na początku jazdy. Wszystkie operacje powinny być wykonywane w miarę szybko ponieważ czas przebierania wliczany jest do ogólnego czasu wyścigu.[5] 27

28 Foto 11. Zmiana z pływania na rower. Źródło: Faza II - wyścig kolarski Następną, najdłuższą częścią triathlonu jest wyścig kolarski. Zajmuje ona ponad 50% całego czasu trwania zmagań triathlonowych (tabela 1). Według przepisów ITU oraz PZTri podczas wyścigu kolarskiego na dystansach: supersprint, sprint oraz olimpijskim dozwolony jest tzw. drafting 3 - jazda w grupie. Natomiast w wyścigach Ironman 70.3 oraz Ironman jazda na kole jest zabroniona, zawodnicy muszą jechać osobno, a podczas wyścigu obowiązuje zasada: Stop and Go 4. Ma to ogromne znaczenie dla przebiegu konkurencji. Dobrze pływający zawodnik, który słabo jeździ na rowerze, jeżeli znajdzie się w pierwszej grupie może z nią dojechać do mety i uzyskać o wiele lepszy czas tej konkurencji niż gdyby jechał indywidualnie. Dlatego w triathlonie gdzie dozwolony jest drafting większy nacisk kładzie się na trening pływania i biegu. Natomiast w dłuższych dystansach bez draftingu na pierwszy plan wychodzi kolarstwo i bieg. 3 Drafting, czyli jazda na kole, polega na bezpośredniej jeździe za drugim zawodnikiem w małej odległości. Za zawodnikiem prowadzącym tworzy się tunel aerodynamiczny, w którym jazda z tą samą prędkością, wymaga mniejszych nakłdów energii. 4 Stop and Go polega na tym, że jeżeli sędzia zauważy, że zawodnicy jadą zbyt blisko siebie może zawodnikowi jadącemu z tyłu nakazać zatrzymanie się i zejście z roweru. Dopiero wtedy może jechać dalej. 28

29 Foto 12. Prowadząca grupa kobiet podczas wyścigu. W ten sposób są rozgrywane zawody z dozwolonym draftingiem. Źródło: M. Bara Używany przez triathlonistów sprzęt jest taki sam jakiego używają kolarze szosowi, triathloniści jednakże preferują nieco inną pozycję na rowerze niż kolarze. Podczas wyścigu używają tzw. lemondek, są to dokręcane części kierownicy, które pozwalają zawodnikowi przyjąć bardziej aerodynamiczną pozycję. Rozmiary lemondki regulują przepisy PZTri i ITU. Kolarze używają podobnych elementów jedynie podczas jazdy indywidualnej na czas. Kolejnym elementem zmieniającym pozycję triathlonisty jest nieco wyższe ustawienie siodła, ponieważ zawodnicy biorący udział w triathlonach preferują jazdę na bardziej wyprostowanych nogach, aby nie kurczyć mięśni nóg przed biegiem. 29

30 Wyścig kolarski podobnie jak pływanie można podzielić na trzy elementy: start do konkurencji kolarskiej, jazda na dystansie, finisz wyścigu. Początek konkurencji kolarskiej zaczyna się po wybiegnięciu ze strefy zmian i przekroczeniu tzw. belki, specjalnej linii poza którą można wsiąść na rower. Jest to moment kluczowy dla wyścigu - jeżeli dobrze wykonamy zmianę - bez problemu wyjedziemy z grupą, z którą wyszliśmy z wody. Gdy popełnimy błędy - grupa może odjechać, a my będziemy musieli samodzielnie gonić lub czekać na następną grupę zawodników. Obydwa przypadki wiążą się ze stratą czasu i energii. Po przebiegnięciu belki można wskoczyć na rower - zawodnicy kładą nogi na wcześniej wpięte buty i przejeżdżają w ten sposób kilkadziesiąt metrów aby nabrać prędkości i w jeździe włożyć stopy w buty, a następnie dobrze zapiąć rzepy. Producenci butów przystosowują je specjalnie dla triathlonistów, aby opisane czynności były wykonane szybko i sprawnie. Kolejny etap jazdy rozpoczyna się z chwilą, gdy ustawiliśmy się w odpowiedniej grupie lub jedziemy sami. Jazda na dystansie wymaga od zawodnika dobrego rozłożenia sił. Wskazane jest, aby przed wyścigiem zawodnicy dobrze poznali trasę w celu ustalenia taktyki. Gdy trasa jest płaska zawodnicy dojadą w stałych grupach, natomiast gdy na trasie są jakieś utrudnienia, np. podjazdy lub serie zakrętów, przy dobrych umiejętnościach kolarskich triathlonista może wiele zyskać umiejętnie je wykorzystując. Podczas wyścigu zawodnik powinien jechać aktywnie, musi jednak racjonalnie gospodarować siłami, aby zachować energię na koleją fazę triathlonu bieg. Konieczne jest więc uzupełnianie płynów i dostarczanie energii w postaci specjalnych żeli lub batonów energetycznych. Zawodnicy uzupełniają straty płynów i energii począwszy od dystansów olimpijskich, rzadziej na sprinterskich. Szczególnie jest to ważne na dystansach Ironman 70.3 i Ironman. Następny etap to finisz roweru. W odległości ok. 1-0,5 km przed metą zawodnicy wyciągają nogi z obuwia i stawiają stopy na buty. W ten sposób dojeżdżają do belki, miejsca zejścia z roweru. Bardzo ważne jest, aby w tym momencie znaleźć się na czele grupy lub lekko odjechać od zawodników. Zejście w środku lub z tyłu grupy powoduje, że musimy biec za przeciwnikami o wiele wolniej niż moglibyśmy 30

31 to robić gdybyśmy biegli z przodu. W tym czasie zawodnicy znajdujący się na czele grupy dokonują szybszej zmiany i zyskują nad nami cenny czas. Wyścig kolarski jest o wiele prostszym elementem niż pływanie. W zależności od dystansu zawodnicy rożnie traktują tę fazę wyścigu. W wyścigach z draftingiem głównym celem jest dojechanie w jak najwyższej grupie do końca wyścigu i mała strata energii, aby móc z powodzeniem walczyć na trasie biegowej. Podczas tej konkurencji łatwo uzupełniać płyny i dostarczać węglowodany, co może ułatwić nam osiągnięcie dobrego wyniku. Zawodnicy startujący w zawodach bez draftingu zdani są tylko na siebie, specyfika tego wyścigu powoduje większe zużycie energii. Ich zadaniem jest przejechanie dystansu możliwie jak najrówniejszym tempem i zachowanie sił na dość długi bieg (21 lub 42 km) Zmiana II Ta zmiana jest nieco łatwiejsza do wykonania, głównie z tego względu, że nie musimy zmieniać pozycji ciała. W strefie zmian również jest o wiele łatwiej, gdyż mamy do wykonania znacznie mniej czynności i są one o wiele prostsze. Foto 13. Zmiana z kolarstwa na bieg. Zawodniczki ubierają buty biegowe. Źródło: 31

32 Po wbiegnięciu do strefy zmian stawiamy rower w wyznaczonym miejscu. Może to być to samo miejsce, z którego rower wzięliśmy lub miejsce w innej strefie zmian. Dopiero gdy zawodnik odstawi rower na miejsce wolno mu odpiąć i ściągnąć kask. Następnie ubiera buty biegowe i numer na bieg, jeżeli jest on obowiązkowy. Obecnie na zawodach międzynarodowych nie ma numerów, ponieważ zawodnicy są oznaczeni numerami na ciele, które przed startem przyklejane są do ciała pod wpływem wody. Jeżeli wymagany jest numer na bieg zwykle przygotowuje się go na specjalnej gumce, co umożliwia szybkie założenie. Na zawodach Ironman zawodnicy mają obowiązek mieć numer na rowerze z tyłu, a na biegu z przodu, więc po odstawieniu roweru muszą ubrać jedynie buty i przekręcić numer. Aby szybko i sprawnie ubrać buty zawodnicy zamiast sznurówek używają gumek, które pozwalają na szybkie włożenie zasznurowanych butów. Triathloniści używają butów startowych, takich jakich używają biegacze podczas biegów ulicznych. Po dokonaniu zmiany rozpoczyna się bieg Faza III - bieg Bieg to decydująca faza triathlonu. Z grupy zawodników, która ukończyła jazdę na rowerze wygra zawodnik najlepiej biegający, który zachował więcej sił. Podobnie jak we wcześniejszych fazach, ta również dzieli się na trzy części: początek, środek i finisz. Ważny jest początek biegu. Nie można od razu pobiec zbyt szybko, gdyż organizm nie jest jeszcze przygotowany do tej specyfiki ruchu. Najlepsi zawodnicy zaczynają bieg znajdując się w czołowej grupie, ale nie prowadzą jej. Jeżeli zawodnik dobrze biega musi wyczuć moment kiedy jego mięśnie przestawią się na bieg i zaczną wykonywać efektywną i ekonomiczną pracę, wtedy może podjąć próbę ataku. Po tym jak układ ruchu przestawi się na inną pracę zaczyna się bieg na dystansie. Zaczynamy wówczas realizować założenia taktyczne. Często grupa zawodników rozciąga się podczas biegu - biegną oni w niewielkich odstępach, indywidualnie. Zdarza się też, że tworzą się małe 2-3 osobowe grupy - szczególnie na czele stawki. Zawodnik biegnący w pierwszej grupie musi kontrolować sytuację i biec aktywnie, tzn. co jakiś czas prowadzić. Jeśli natomiast ma niewielką stratę 32

33 do prowadzących, może starać się ją odrobić. Podczas biegu w niedużej grupie trzeba wziąć pod uwagę to, że na finiszu może rozegrać się walka o miejsce, więc należy racjonalnie gospodarować siłami. Finisz biegu jest bardzo trudny, zawodnicy są już bardzo zmęczeni. Walka finiszowa zaczyna się już na ok. 1-0,5 km przed metą. Zawodnicy chcąc zmylić przeciwnika to przyspieszają, to zwalniają. Ale ostateczna walka zaczyna się na ostatnich metrach, gdzie zawodnicy dają z siebie dosłownie całą energię jaka im jeszcze została. Bardzo często zdarza się, że po bardzo mocnym finiszu zawodnicy mdleją po przekroczeniu mety, na skutek ekstremalnego wysiłku. Mimo to potrafią się cieszyć z ukończenia zawodów. Foto 14. Zawodnik Michał Bara wbiega na metę po pokonaniu dystansu Ironman Źródło: M. Bara 33

34 Na sukces w sporcie wielodyscyplinowym składa się nie tylko przygotowanie motoryczne i techniczne. Bardzo ważne jest przygotowanie odpowiedniej taktyki. Właściwe rozłożenie sił na cały czas trwania zawodów - to klucz do ich ukończenia. Trenerzy powinni również pamiętać o tym, aby poza przygotowaniem motorycznym, przygotowywać zawodników do takich elementów jak: zmiana pozycji ciała, zmiana dyscyplin (treningi łączone), zmiany (poruszanie się w strefie zmian), zdejmowanie pianki i butów. Te drobne elementy mogą zadecydować o ostatecznym wyniku. 34

35 3. Trening sportowy 3.1. Definicja treningu sportowego Trening sportowy to wieloletni, specjalnie zorganizowany proces pedagogiczny, w ramach którego zawodnik uczy się techniki i taktyki swojej dyscypliny i doskonali je, kształtuje sprawność fizyczną, a także cechy wolicjonalne i osobowość oraz nabywa wiedzę na temat prowadzonej przez siebie działalności sportowej. Celem treningu jest optymalizacja funkcji ustroju i rozwinięcie specyficznej adaptacji wysiłkowej, umożliwiające uzyskanie maksymalnych wyników i osiągnięć w uprawianej specjalności ruchowej.[13] Pojęcie treningu fizycznego oznacza proces prowadzący do zwiększenia zdolności do wykonywania wysiłków fizycznych. Zdolność ta wzrasta w toku treningu w skutek zmian zachodzących w organizmie człowieka pod wpływem powtarzanych wysiłków fizycznych. Istotą treningu jest więc powtarzanie wysiłków fizycznych, a u podłoża stanów wytrenowania, do którego trening ten prowadzi, leżą zmiany w ultrastrukturalnej, morfologicznej, biochemicznej i czynnościowej charakterystyce organizmu. Zmiany te rozwijają się pod wpływem oraz w toku treningu.[8] Biorąc pod uwagę aspekt pedagogiczny i fizjologiczny treningu sportowego można zauważyć, że trening to nie zajęcia treningowe (jednostka treningowa). Zajęcia te są jedynie składowym długofalowego procesu, który ma na celu rozwinąć zdolność adaptacji do większych obciążeń treningowych. Adaptacja to zdolność przystosowania się człowieka do różnorodnych warunków środowiska. Wyróżnia się dwa rodzaje adaptacji: genotypowa (zmianie ulega pula genów danej populacji) oraz fenotypowa (reakcje fizjologiczne na działające bezpośrednio bodźce środowiska). Adaptacja fenotypowa to także efekt treningu oddziałującego na zmiany m.in. wydolności i sprawności fizycznej. Podczas wysiłków fizycznych zwiększa się zapotrzebowanie na tlen i materiały energetyczne, oraz zwiększa się wytwarzanie metabolitów. Wielkość tych zmian zależy praktycznie od intensywności i czasu trwania wysiłków.[8] Pod wpływem bodźców treningowych organizm zwiększa sprawność wielu mechanizmów adaptacyjnych dzięki zmianom 35

36 jakie wywołuje na różnych poziomach organizacji strukturalnej i czynnościowej organizmu. Podstawowym celem treningu sportowego jest więc zwiększenie zdolności człowieka do wykonywania danego wysiłku. W teorii sportu funkcjonują dwie zasady treningu: wczesnej specjalizacji oraz treningu ogólnorozwojowego. Wczesna specjalizacja polega na możliwie najwcześniejszym przygotowaniu organizmu do specjalnych wymogów wąskiej specjalizacji ruchowej i funkcjonalnej. Takie podejście umożliwia szybkie osiągnięcie wyników, jednakże zastosowanie w treningu dużej ilości środków specjalnych o dużej intensywności prowadzi na ogół do eksploatacji młodego organizmu. Trening ogólnorozwojowy natomiast zakłada równoczesny rozwój cech i dyspozycji stanowiących fundament do przyszłej specjalizacji. W procesie treningu można wyróżnić trzy etapy szkolenia: trening wszechstronny, ukierunkowany i specjalny. Podział ten uwarunkowany jest biologicznymi możliwościami organizmu. Powinien być więc regulowany stosownie do dynamiki rozwoju ontogenetycznego, aktualnego poziomu wytrenowania oraz odległości do wyznaczonego celu sportowego. Pierwszy etap to trening wszechstronny. Celem tego etapu jest kompleksowe kształtowanie potencjału ruchowego oraz wzbogacenie w umiejętności ruchowe w rozmaitych zadaniach. Najlepszymi środkami treningowymi dla najmłodszych są ćwiczenia stymulujące rozwój fizyczny w formie gier i zabaw ruchowych, gier sportowych, ćwiczeń lekkoatletycznych, atletyki terenowej, gimnastyki, akrobatyki, czy sportów zimowych i wodnych. W treningu wszechstronnym wykorzystujemy głównie środki i metody odległe od zamierzonej lub uprawianej specjalizacji. Zaawansowani zawodnicy stosują ten etap na początku makrocyklu w celu stworzenia warunków do efektywniejszej pracy podczas specjalnych treningów. Następny etap to trening ukierunkowany, podczas którego stosuje się środki służące kształtowaniu celowo profilowanego potencjału ruchowego przy zastosowaniu różnorodnych metod oraz stworzenie umiejętności związanych z prognozowaną specjalizacją. Jest to zespół oddziaływań kształtujących, które doskonalą bazę funkcjonalną i ruchową przyszłej lub uprawianej dyscypliny sportu. Formy pracy są tu nadal bardzo zróżnicowane z rosnącą przewagą form ścisłych. 36

37 Ostatnim etapem procesu treningowego jest trening specjalny, zwany inaczej etapem mistrzostwa sportowego. Jest on oparty o wymogi techniczne i funkcjonalne wybranej specjalizacji, a jego zadaniem jest rozwijanie sprawności specjalnej przy użyciu specjalnych metod. Zawiera również środki doskonalenia technicznego, taktycznego, wolicjonalnego. Wynik osiągnięty podczas tego etapu jest mocno skorelowany z jakością wykonywanego treningu we wcześniejszych etapach szkolenia. Cele bardzo złożonego wieloletniego procesu treningowego to nie tylko osiągnięcie określonego wyniku sportowego w okresie mistrzowskim, ale i rozwój w wielu płaszczyznach: wszechstronny rozwój fizyczny, rozwój fizyczny specjalny danemu sportowi, rozwój techniczny i taktyczny, rozwój psychologiczny i społeczny, wzmocnienie ogólnego stanu zdrowia, zwiększenie wiedzy zawodnika na temat zapobiegania kontuzjom, zwiększenie wiedzy na temat ogólnej teorii sportu.[14] 3.2. Struktura procesu treningowego Struktura treningu to układ i rozmieszczenie elementów składowych procesu, sposoby ich wzajemnego podporządkowania i relacje między nimi oraz zasady sprzężenia w jeden system funkcjonujący jako całość. Sposób funkcjonowania systemu stanowi łączny efekt funkcji poszczególnych elementów oraz struktury jako systemu.[13] Określony strukturalny porządek jest istotą procesu treningowego. Przejawia się to we wzajemnym celowym przeplataniu się poszczególnych składowych (rysunek 1): struktury rzeczowej, uwzględniającej różne rodzaje przygotowania, struktury czasowej, ujmującej trening w cykle różnej długości. 37

38 Rysunek 1. Struktura treningu sportowego. Źródło: H. Sozański,1999,s 8 38

39 W skład struktury rzeczowej procesu treningowego wchodzą różne aspekty przygotowania zawodnika, czyli elementy składające się na stan wytrenowania. Inaczej - jest to zbiór zadań, które trzeba wykonać aby zbudować odpowiedni stan wytrenowania oraz formy sportowej. Struktura czasowa reguluje natomiast rozkład tych zadań w czasie, tworzy ramy czasowe, w których mieszczą się zadania dotyczące elementów struktury rzeczywistej. Czas można podzielić na cztery cykle treningowe (rysunek 1): 1. makrocykle - jest to struktura dużych cykli, poczynając od wieloletniego a skończywszy w przybliżeniu na półrocznym, 2. mezocykle - jest to struktura cykli - jak sama nazwa wskazuje, pośrednich, obejmuje 3-10 mikrocykli, 3. mikrocykle - jest to struktura małych (kilkudniowych) i najmniejszych cykli. 4. jednostka treningowa - podstawowa forma organizacji procesu treningowego.[19] Cykl treningowy składa się z okresów. Rozróżniamy okresy szkoleniowe: przygotowawczy, główny (zasadniczy) i przejściowy. Często zdarza się, że trenerzy zmuszeni są do podzielenia poszczególnych okresów na tzw. podokresy. I tak okres przygotowawczy dzieli się najczęściej na podokres sprawności ogólnej i podokres sprawności specjalnej; okres główny - na podokresy stabilizacji formy i zawodów, wreszcie okres przejściowy - na podokresy tzw. roztrenowania (częściowego obniżenia formy sportowej) i czynnego wypoczynku.[19] Analiza procesu treningowego wyraźnie wykazała, że w pracy z zawodnikami konieczne jest nowe podejście do treningu z punktu widzenia dynamiki obciążeń. Nie podważając zatem koncepcji formalnego podziału cyklu na okresy musimy zachować w pierwszym rzędzie te wartości, które stanowią o przygotowaniu formy sportowej zawodnika na określony czas. Konkretne rozwiązania strukturalne wynikać muszą z uwzględnienia szeregu czynników i funkcji przejawiających się poprzez dany sposób budowy treningu. Czynnikami wpływającymi na strukturę treningu są: biologiczne prawa rozwoju i funkcjonowania organizmu; charakterystyka procesów fizjologicznych zachodzących w ustroju pod wpływem treningu; 39

40 uwarunkowania systemu szkolenia sportowego; szczególne cechy modelu mistrzostwa sportowego w danej dyscyplinie; zasady współzawodnictwa (system startów, kalendarz imprez); charakterystyki obciążeń treningowych (objętość i intensywność pracy) na różnych etapach i cyklach szkolenia (cykliczność pracy i odnowy); poziom wiedzy teoretycznej i doświadczeń praktyki w zakresie szeroko pojętego procesu szkolenia i jego uwarunkowań. Czynniki te profilują sposób planowania i przebieg procesu. W związku z tym, w strukturze treningu występują trzy wzajemnie przenikające się funkcje: 1. merytoryczna, tzn. trening właściwy jako proces doskonalenia zawodnika charakteryzujący się między innymi: celowym doborem oraz określonymi wielkościami i stosunkami poszczególnych rodzajów treningu, tzn. wszechstronnego, ukierunkowanego i specjalnego, a także ćwiczeń rozwijających uzdolnienia i kształtujących cechy motoryczne, technikę i taktykę; istnieniem wyodrębnionych faz procesu (m.in. pojedynczych zajęć, cykli, okresów); określonym stosunkiem obciążeń treningowych (objętość i intensywność pracy) w poszczególnych fazach czasowych, także różnicowaniem obciążeń; przestrzeganiem w obrębie jednostek treningowych, a także między nimi faz pracy i odpoczynku, których regulacja uzależniona jest od zaawansowania i stażu zawodniczego; respektowaniem wymogów współzawodnictwa. 2. organizacyjna, regulująca przebieg procesu z uwzględnieniem warunków materialnych i bazowych, a także potrzeb kontroli, opieki lekarskiej, odnowy biologicznej, żywienia, szkolenia obozowego itp. 3. środowiskowa, tzn. uwzględniająca zależność funkcji merytorycznej i organizacyjnej od uwarunkowań i norm środowiska, takich jak np. warunki bytowe zawodników, rodzaj szkoły czy zatrudnienia, dojazdy na treningi, zainteresowanie społeczne dla danej działalności sportowej (także świadczenia) itp.[13] 40

41 3.3. Filozofia treningu Trening sportowy jest przedmiotem badań wielu nauk takich jak np. fizjologia wysiłku fizycznego, biochemia, biomechanika, czy psychologia sportu. O ścisłych powiązaniach między nauką a treningiem sportowym, świadczy fakt iż wraz z rozwojem nauki wzrasta skuteczność treningu sportowego, a progresji ulega światowy poziom zmagań sportowych. W dzisiejszych czasach o teoretycznej stronie treningu wiemy już prawie wszystko, jednak mimo znacznej ingerencji nauki w trening sportowy nie jesteśmy w stanie osiągnąć pełnej optymalności szkoleniowej. Trenerzy w toku kształcenia zdobywają bardzo podobną wiedzę z zakresu teorii treningu, ponieważ wiedza ta składa się z potwierdzonych prawidłowości. O tym czy trenerowi uda się wykorzystać wiedzę w praktyce, może zadecydować jego filozofia treningu, czyli indywidualne podejście do sposobu i rodzaju prowadzonego szkolenia. Nie ulega wątpliwości, że trening musi być oparty na naukowych fundamentach, jednak dużą rolę odgrywają subiektywne odczucia szkoleniowca w ukierunkowaniu i tworzeniu programów treningowych. Dlatego też wielu trenerów wyznaje pogląd, że trening to nie tylko,,nauka ale i,,sztuka. Filozofia sposobu trenowania zawodnika często jest też uzależniona od rodzaju motywacji samego trenera oraz powodów, dla których dana osoba została trenerem. Decyzje dotyczące treningów trzeba podejmować codziennie, a wnioski płyną właśnie z osobistej filozofii treningu. Przykładowa filozofia treningu znajduje swoje odzwierciedlenie w decyzjach, które podejmujesz gdy: widzisz, że zawodnicy są zmęczeni a zaplanowałeś sesję treningową, nie możesz się zdecydować jakie ćwiczenia mają wykonać, obawiasz się, że zawodnicy utracą formę w czasie odpoczynku, uważasz, że inni trenerzy robią więcej niż ty, znasz słabości zawodników wolisz jednak zająć się ich mocnymi stronami, wyczuwasz, że zawodnicy dadzą radę wykonać jeszcze tylko jeden cykl.[7] W sytuacji gdy trener wyznaje zasadę im więcej tym lepiej - trenować należy najczęściej jak się da, na powyższe pytania udzieli określonej odpowiedzi. Taką filozofię dość często można spotkać u trenerów zajmujących się sportami wielodyscyplinowymi. Negatywne skutki takiego podejścia przejawiają się często 41

42 załamaniami spowodowanymi chorobami, urazami, zniechęceniem czy przetrenowaniem. Całkiem odmienne podejście do treningu wykazują trenerzy wyznający zasadę: trener powinien decydować się na zorganizowanie szkolenia możliwie najmniejszą liczbą, możliwie najbardziej ukierunkowanych treningów, których efektem będzie ciągłe doskonalenie. W sportach wytrzymałościowych lepsze jest stopniowe dochodzenie do formy niż skoki formy.[7] Pierwszym zadaniem stojącym przed młodym trenerem, jest stworzenie własnej filozofii treningu. Istotne jest aby dobrze rozplanować szkolenie. A że nie tylko teoretyczna wiedza czyni dobrego trenera, młody trener powinien przede wszystkim: znaleźć swojego mentora, użyć go, uczyć się od niego, nie próbować zaimponować mu swoją wiedzą. Wybitny trener ma swój warsztat pracy, tworzony przez lata, młody trener powinien próbować zrozumieć na czym polega skuteczność efektywnego programu szkoleniowego; młody trener powinien nauczyć się sprzedawać swoje pomysły. Efektywność trenowania młodych sportowców polega przede wszystkim na skuteczności przekonania innych do swoich planów, działań, sposobu pracy. Szkoleniowiec powinien nauczyć się skutecznie sprzedawać pomysły zawodnikom, rodzicom i osobom z którymi pracuje; młody trener powinien bacznie obserwować innych szkoleniowców. Porównywanie sposobu pracy innych trenerów może mniej doświadczonemu trenerowi dać dużo cennych wskazówek; podczas zawodów młody trener powinien spróbować słuchać co doświadczeni trenerzy mówią do swoich zawodników przed i po wyścigu. Jest to jeden z najważniejszych elementów skutecznego szkolenia - prowadzenie zawodnika na zawodach; młody trener powinien zawsze pamiętać o utrzymywaniu pozytywnego kontaktu z innymi trenerami. Rywalizacja sportowa nie może wpływać na negatywne relacje, a powinna sprzyjać wymianie myśli trenerskiej. Trenerzy zawsze powinni pozytywnie wyrażać się o innych trenerach i wspólnie się wspierać; 42

43 trener powinien zawsze pozwolić zawodnikowi odejść i to nie może mieć wpływu na relację z innym trenerem do którego zawodnik odszedł; dobrym sposobem na własne doskonalenie jest stworzenie przez trenera listy kompetencji trenerskich, które muszą być ulepszone, poprawione i udoskonalone w przeciągu kolejnego miesiąca, sezonu czy roku; młody trener powinien najpierw słuchać, później mówić.[14] 3.4. Metody treningowe Kształtując zdolności wysiłkowe (sprawność fizyczną) stosuje się dwie podstawowe metody treningu: metody ciągłe, w trakcie ich realizacji nie występują przerwy odpoczynkowe oraz metody przerywane - z zaplanowanymi przerwami na odpoczynek. Jest to bardzo ogólny podział metod treningowych, szczegółową ich klasyfikację przedstawia rysunek 2.[13] Rysunek 2. Podstawowe metody treningu. Źródło: H. Sozański, 1999,s

44 Metody ciągłe charakteryzują się brakiem przerw wypoczynkowych w trakcie pracy, która wykonywana jest w warunkach równowagi tlenowej. Nie oznacza to jednak wysiłku wyłącznie z umiarkowaną intensywnością. O jej poziomie decyduje stan wytrenowania - im jest on wyższy, tym bardziej parametry obciążenia wzrastają do poziomu zbliżonego nawet do maksymalnej mocy dla danego obszaru wysiłku startowego. Rysunek 3. Zapis HR treningu realizowanego metodą ciągłą. Źródło: opracowanie własne Na strukturę metod ciągłych wpływ mają dwa elementy obciążenia - objętość i intensywność. Wyróżnia się następujące odmiany metod ciągłych: 1. metoda ciągła o stałej intensywności - polega na wykonywaniu długiej pracy ze stałą, równomierną intensywnością. Maksymalna intensywność uzależniona jest od poziomu progu beztlenowego zawodnika. Długotrwały wysiłek wiąże się z dużymi stratami energetycznymi, co zmusza do uruchomienia wszystkich rezerw. Z tego względu rozwijanie możliwości korzystania z maksymalnego zasobu energii i sprawne jego odbudowywanie jest istotą tej metody. 2. metoda ciągła o zmiennej intensywności - charakteryzuje się ciągłym wysiłkiem, w czasie którego występują określone zmiany intensywności. Ma ona dwa wymiary: 44

45 planowanej zmiennej intensywności, w której czas trwania, intensywność oraz liczba faz przyspieszeń uzależnione są od planowanych celów i zadań treningu oraz zaawansowania zawodnika, nieplanowanej intensywności - polega na nieplanowanych zmianach intensywności form ruchu w trakcie dłuższego wysiłku (np. zmiana ukształtowania terenu, samopoczucie zawodnika itp.). Metody ciągłe (zarówno jednostajne, jak i zmienne) zwiększają przede wszystkim zdolności tlenowe organizmu. Stanowią podstawę kształtowania wytrzymałości ogólnej i ukierunkowanej. Metody te są również bardzo efektywne w kształtowaniu takich cech wolicjonalnych, jak: wytrwałość i upór, hart i opanowanie oraz zdolność stałego napięcia siły woli.[13] O skuteczności metody decyduje najpierw objętość pracy, stopniowo zwiększana w miarę nabierania większej odporności na zmęczenie. Dopiero po wykorzystaniu możliwości operowania objętością podwyższa się intensywność. Istotą metod przerywanych jest planowe powtarzanie na przemian faz obciążenia i wypoczynku, modelujących wysiłek. Wyróżniamy: 1. metoda powtórzeniowa - operuje się tu trzema elementami: czasem pracy, ilością powtórzeń, długotrwałością i charakterem przerw wypoczynkowych. Zakłada się maksymalną lub submaksymalną intensywność wysiłku, więc niezbędnym warunkiem jest wcześniejsze opanowanie wymogów technicznych wykonywanego ćwiczenia. W metodzie tej, po każdym ćwiczeniu następuje przerwa prowadząca do pełnego wypoczynku przed rozpoczęciem następnego ćwiczenia. Wysiłek tego rodzaju zmusza do wielokrotnego przestawiania się ze stanu spoczynku do pełnej aktywności mechanizmów zaangażowanych do pracy, co powoduje rozszerzenie możliwości adaptacyjnych organizmu. Charakter pracy w tej metodzie sprzyja kształtowaniu siły maksymalnej, mocy szybkości, wytrzymałości szybkościowej i wytrzymałości specjalnej. Kształtuje również efektywnie określone funkcje fizjologiczne (zdolności beztlenowe, ekonomię procesów metabolicznych, przekrój mięśnia itp.), psychiczne (np. zdolność koncentracji i odporności) a także gibkość. 2. metoda interwałowa - charakteryzuje się programowym następowaniem faz obciążenia i niepełnego wypoczynku. Intensywność i czas trwania kolejnych 45

46 wysiłków, jak też długość przerw są ściśle określone według zasady, że każdy kolejny wysiłek powinien doprowadzić do HR ok. 180 ud./min. Przerwa nie może pozwolić na pełny wypoczynek, ma ona jednak ważne znaczenie bodźcowe, gdyż podczas jej trwania zachodzą istotne zjawiska adaptacyjne. W tej metodzie wyróżniamy dwie podstawowe odmiany różniące się przede wszystkim intensywnością pracy, a w konsekwencji również czasem przerw i ilością powtórzeń: ekstensywną metodę interwałową - obciążenia o umiarkowanej i średniej mocy, krótkie przerwy wypoczynkowe i duża liczba powtórzeń. Odmianę tę stosuje się głównie do kształtowania wytrzymałości tlenowej, intensywną metodę interwałową - oparta jest na wysiłkach o wysokiej intensywności, odpowiednio dłuższym (chociaż także niepełnym) czasie przerw oraz mniejszej liczbie powtórzeń. Sposób ten kształtuje wytrzymałość beztlenową. Rysunek 4. Zapis HR treningu biegowego realizowanego metodą przerywaną. Źródło: opracowanie własne 46

47 Metody kontrolne i startowe dostarczają informacji o poziomie cech i umiejętności zawodnika (sprawdziany, starty kontrolne), stanowią także wszechstronny bodziec treningowy skierowany na pełne przygotowanie do startów głównych. Wybór metod w procesie szkolenia uzależnia się zawsze od tego, kogo i czego uczymy oraz jakich wyników oczekujemy. Uwarunkowany jest on: specyfiką dyscypliny (rodzaj, charakter, stopień trudności, najdogodniejszy wiek do jej uprawiania, tradycje itp.); szczególnymi zasadami dydaktycznymi i sportowymi (cykl, okresy szkoleniowe, zawody, sprawdziany, zamierzone efekty doraźne i perspektywiczne); właściwościami fizycznymi, psychicznymi i poziomem sportowym zawodników (budowa, stopień rozwoju cech motorycznych, wiek, stopień dojrzałości płciowej, płeć, poziom intelektualny, cechy charakteru, uzdolnienia, staż treningowy, klasa sportowa, sytuacja i możliwości życiowe itp.) Obciążenia treningowe Obciążenia treningowe definiuje się jako wielkość pracy wykonanej przez zawodnika podczas zajęć treningowych, obejmująca jej ilość (objętość treningowej pracy), intensywność (intensywność ćwiczenia, jednostki, cyklu), podobieństwa do zewnętrznej i wewnętrznej struktury ruchu uprawianej konkurencji czy dyscypliny oraz trudność wykonywania zadania (struktury ćwiczenia). Stąd w obciążeniu wyróżnić można jego aspekt energetyczny (obciążenia energetyczne) i psychiczny (obciążenia psychiczne), a także obciążenie treningowej jednostki oraz obciążenie określonego treningowego cyklu. Najłatwiejsza do zanotowania jest ilość wykonanej pracy. Stąd też, przez dłuższy czas obciążenie określano przede wszystkim ilością pracy (w godzinach) uzupełniając te dane informacjami specyficznymi.[21] W grupie dyscyplin o cyklicznym charakterze ruchu dotyczyły one : przygotowania sprawnościowego wszechstronnego (w min. i godz.), przygotowania specjalnego (w metrach i kilometrach). 47

48 Ponieważ zarówno niezależna rejestracja objętości pracy i jej intensywności, a także próby oceny obciążenia treningowego za pomocą jednej liczby nie pozwalają na precyzyjne opisanie wykonanej pracy, ostatnio coraz częściej stosuje się warstwową ocenę obciążenia. W ocenie tej, pierwsza warstwa dotyczy informacji ogólnych obejmuje ona dane dotyczące liczby treningów, godzin pracy, przebiegniętych kilometrów, podniesionych kilogramów itp., druga zawiera kompleksową informację o wewnętrznej strukturze wykonanej pracy - obejmuje dane dotyczące oddziaływania treningowego na poszczególne mechanizmy informacyjno energetyczne, trzecia pod uwagę bierze informacje szczegółowe o oddziaływaniu środka treningowego obejmuje dane o strukturze wybranego ćwiczenia, stosowanej metodyce kształtowania analizowanej cechy, tempie jej rozwoju itp. Pełną informację o wykonanej pracy treningowej otrzymuje się z danych opisujących wszystkie trzy warstwy. W klasyfikacji obciążeń treningowych wyróżniamy dwa obszary: informacyjny oraz energetyczny (rysunek 5). Rysunek 5. Klasyfikacja obciążeń treningowych. Źródło: opracowanie własne 48

49 Klasyfikacja obciążeń ze względu na rodzaj zastosowanych środków wyróżnia trzy kierunki oddziaływania (rysunek 5): 1. obciążenia (środki) o charakterze wszechstronnym (W) - rozwijają potencjał ruchowy sportowca, nie mają jednak bezpośredniego wpływu na kształtowanie dyspozycji specjalistycznych określonych przez model mistrza danej dyscypliny czy konkurencji. Wzrost poziomu sportowego w początkowych fazach powinien być powodowany przez taki zestaw bodźców, w którym przewagę stanowią środki z tej grupy. 2. obciążenia (środki) o charakterze ukierunkowanym (U) - kształtują przede wszystkim funkcjonalne mechanizmy specjalistycznych wysiłków. Wykorzystuje się tu głównie celowo dobrane ćwiczenia rozwijające cechy przygotowania sprawnościowego dla danej lub przyszłej specjalizacji. Dobór ćwiczeń i charakterystyka ich realizacji uwzględnia strukturalne i funkcjonalne podobieństwo z wymogami ćwiczenia sportowego. Obciążenia o charakterze ukierunkowanym stanowią pośrednie ogniwo między środkami wszechstronnymi (ogólnymi) a specjalnymi i nie wywierają bezpośredniego wpływu na przygotowanie startowe. 3. obciążenia (środki) o charakterze specjalnym (S) - kształtują specyficzny zespół właściwości funkcjonalnych sprawnościowych i ruchowych, zgodnie z zasadą postępującej adaptacji do wymogów startowych. Mieszczą się tu ćwiczenia startowe, specjalne ćwiczenia sprawności z odwzorowaniem wewnętrznej bądź zewnętrznej struktury ruchu ćwiczenia startowego lub jego części, nauczanie i doskonalenie techniki w ćwiczeniach o pełnej strukturze ruchu bądź wybranych jego faz (w warunkach naturalnych oraz w postaci ćwiczeń imitacyjnych).[13] Wykonywanie ćwiczeń z każdej grupy z rejestru grup środków treningu w triathlonie (podrozdział 3.5) odbywa się z określoną intensywnością (wyznaczoną przy każdym rodzaju ćwiczenia), oddziałując na konkretne mechanizmy energetyczne.[18] W klasyfikacji obciążeń ze względu na rodzaj źródeł energetycznych funkcjonuje pojęcie zakres intensywności (rysunek 5). 49

50 Charakterystyka wysiłków w poszczególnych zakresach intensywności: Zakres 1 - wysiłki z intensywnością bardzo małą i małą, charakter wysiłku tlenowy (oddziaływanie o charakterze podtrzymującym HR nie przekraczające po pracy ud./min.) Zakres 2 - ćwiczenia z intensywnością umiarkowaną i dużą, charakter wysiłku tlenowy, kształtujący ich moc i pojemność, HR bezpośrednio po pracy ud./min; poziom zakwaszenia 2-4 mmol/l, czas trwania serii pojedynczych wysiłków zazwyczaj powyżej 300 s (do 3 i więcej godzin w pracy ciągłej). Zakres 3 - praca z intensywnością dużą lub submaksymalną, charakter wysiłku mieszany (tlenowo - beztlenowy), kształtujący moc tlenową i pojemność beztlenowych źródeł energii, HR bezpośrednio po wysiłku powyżej 180 ud./min, poziom zakwaszenia 4-6 mmol/l; czas trwania serii pojedynczych wysiłków - do 300 s. Zakres 4 - wysiłki z intensywnością submaksymalną i zbliżoną do maksymalnej; charakter pracy beztlenowy kwasomlekowy, kształtujący moc i pojemność, HR bezpośrednio po ćwiczeniach większa niż 190 ud./min, poziom zakwaszenia 6-14 mmol/l; czas trwania pojedynczych wysiłków s. Zakres 5 - ćwiczenia z intensywnością zbliżoną do maksymalnej i maksymalną; charakter wysiłku beztlenowy niekwasomlekowy, kształtujący ich moc, HR bezpośrednio po wysiłku ud./min; czas trwania pojedynczych wysiłków nie przekracza 20 s.[13] 3.6. Katalog grup środków treningowych w triathlonie Środki treningowe dzielimy na osiem grup. Pierwszą stanowią środki wszechstronne (W). Kolejne trzy grupy - środki ukierunkowane dla każdej z trzech dyscyplin wchodzących w skład triathlonu: ukierunkowane pływackie (Up), ukierunkowane kolarskie (Uk), ukierunkowane biegowe (Ub). Środki specjalne obejmują: specjalne pływackie (Sp), specjalne kolarskie (Sk), specjalne biegowe (Sb). Ostatnią grupę stanowią starty w konkurencjach wielobojowych.[17] 50

51 Środki oddziaływania wszechstronnego (W ) 1. Ćwiczenia gibkościowe: praca statyczna, metoda powtórzeniowa, (z. 1) 5, praca dynamiczna, metoda ciągła, (z. 1). 2. Ćwiczenia sprawności wszechstronnej (ćw. gimnastyczne, gry sportowe itp.): 3-10 s, intensywność maksymalna, metoda powtórzeniowa, (z. 5), s, intensywność submaksymalna, metoda powtórzeniowa, (z. 4), do 30 min, intensywność duża, metoda zmienna, (z. 3), do 60 min, intensywność duża, metoda ciągła, (z. 2). 3. Ćwiczenia siłowe tułowia: 3-10 s, intensywność maksymalna, metoda powtórzeniowa, (z. 5), do 30 s, intensywność zbliżona do maksymalnej, metoda powtórzeniowa, (z.5). 4. Ćwiczenia siłowe ramion z przewagą pracy koncentrycznej: obciążenia zewnętrzne maksymalne lub submaksymalne, liczba powtórzeń w serii 1-3, (z. 5), obciążenia zewnętrzne duże i średnie, liczba powtórzeń w serii 4-10, (z. 5), obciążenia zewnętrzne umiarkowane, liczba powtórzeń w serii ponad 10, (z. 5). 5. Ćwiczenia siłowe ramion z przewagą pracy ekscentrycznej (np. rzut piłkami lekarskimi, itp.), (z. 5). 6. Ćwiczenia siłowe nóg z przewagą pracy izotoniczno-koncentrycznej mięśni: obciążenia zewnętrzne maksymalne lub submaksymalne, liczba powtórzeń w serii 1-3, (z.5), obciążenia zewnętrzne duże i średnie, liczba powtórzeń w serii, (z. 5), obciążenia zewnętrzne umiarkowane, liczba powtórzeń w serii ponad 10, (z. 5). 7. Ćwiczenia izotoniczne z zaakcentowaniem pracy ekscentrycznej mięśni nóg (ćwiczenia skocznościowe, zeskoki w głąb itp.), (z. 5). 8. Trening obwodowy: interwał ekstensywny (dłuższy czas pracy, większa liczba powtórzeń), (z. 3), interwał intensywny (krótszy czas pracy, dłuższe przerwy odpoczynkowe), (z. 4). 5 z.= zakres intensywności. 51

52 Środki ukierunkowane oddziaływania pływackiego (Up) 1. Elementy pływania swobodnego (rozgrzewki pływackie, zabawy w wodzie, aktywny wypoczynek), intensywność mała, metoda ciągła, (z. 1). 2. Ćwiczenia siłowe wykonywane z użyciem trenażerów i innych urządzeń technicznych z obciążeniem zewnętrznym, w tym specjalne ćwiczenia izometryczne: 3-10 s, intensywność maksymalna, metoda powtórzeniowa, (z. 5), do 20 s, intensywność maksymalna, metoda powtórzeniowa, (z. 5), do 30 s, intensywność zbliżona do maksymalnej, metoda powtórzeniowa, (z. 5), s, intensywność zbliżona do maksymalnej, metoda powtórzeniowa, (z. 4), s, intensywność submaksymalna, metoda interwałowa, (z. 4), 1,5-5 min, intensywność submaksymalna, metoda powtórzeniowa, (z. 3), powyżej 60 s, intensywność duża, metoda interwałowa, (z. 3). 3. Wszystkie zadania pływackie (różne style pływackie) wykonane na odcinkach: do 20 s, intensywność maksymalna, metoda powtórzeniowa, (z. 5), do 30 s, intensywność zbliżona do maksymalnej, metoda powtórzeniowa, (z. 5), s, intensywność zbliżona do maksymalnej, metoda powtórzeniowa, (z. 4), s, intensywność submaksymalna, metoda interwałowa, (z. 4), s, intensywność duża, metoda interwałowa, (z. 3), 90 s - 10 min, intensywność submaksymalna, metoda powtórzeniowa, (z. 3), 1-4 min, intensywność od umiarkowanej do dużej, metoda interwałowa, (z. 3). Środki ukierunkowanego oddziaływania kolarskiego (Uk) 1. Ćwiczenia na cykloergometrze lub rolkach: do 30 s, intensywność zbliżona do maksymalnej, metoda powtórzeniowa, (z. 5), s, intensywność zbliżona do maksymalnej, metoda powtórzeniowa, (z. 4), s, intensywność submaksymalna, metoda interwałowa, (z. 4), 1-4 min, intensywność duża, metoda interwałowa, (z. 3), 90 s - 10 min, intensywność submaksymalna, metoda powtórzeniowa, (z. 3), ponad 10 min, intensywność umiarkowana do dużej, metoda zmienna, (z. 2). 52

53 2. Jazda z ułatwieniem (np. za samochodem, motorem): do 5 km, z prędkością powyżej 55 km/h, intensywność duża, metoda powtórzeniowa, (z. 3), ponad 5 km, intensywność duża (w dużej grupie) rytm około 100 ob./min, (z. 2). 3. Jazda na "ostrym" kole, intensywność duża, metoda zmienna, (z. 2). Środki ukierunkowanego oddziaływania biegowego (Ub) 1. Rozgrzewka biegowa, rozbieganie po treningu, trucht, intensywność mała, (z. 1). 2. Ćwiczenia szybkościowe do 30 s, intensywność zbliżona do maksymalnej, metoda powtórzeniowa, (z. 5). 3. Specjalne ćwiczenia siłowe na odcinkach wykonywanych np. na miękkim podłożu, na nartach, łyżwach, rolkach z małym obciążeniem zewnętrznym lub bez obciążenia: do 30 s, obciążenia submaksymalne, metoda interwałowa, (z. 5), s, intensywność zbliżona do maksymalnej, metoda powtórzeniowa, (z. 4), ponad 15 min, intensywność duża, metoda zmienna, (z. 2). Środki specjalnego oddziaływania pływackiego (Sp) 1. Technika pływania w ćwiczeniach metodycznych. Ćwiczenia specjalne i wspomagające o charakterze technicznym, metoda powtórzeniowa: stosowane w nauczaniu, intensywność mała lub bardzo mała, (z. 1), stosowane w doskonaleniu poszczególnych faz i elementów techniki, intensywność duża, (z. 2), stosowane w doskonaleniu pełnej techniki stylu, intensywność submaksymalna, (z. 3). 2. Ćwiczenia specjalne triathlonisty (na otwartych wodach z zachowaniem kierunku lub za partnerem "w nogach" itp.), intensywność submaksymalna, metoda powtórzeniowa, (z. 3). 3. Wszelkie zadania pływackie wykonywane pełnym stylem na odcinkach: do 20 s, intensywność maksymalna, metoda powtórzeniowa, (z.5), do 30 s, intensywność zbliżona do maksymalnej, metoda powtórzeniowa, (z. 5), s, intensywność zbliżona do maksymalnej, metoda powtórzeniowa, (z. 4), s, intensywność submaksymalna, metoda interwałowa, (z. 4), 53

54 1-4 min, intensywność od umiarkowanej do dużej, metoda interwałowa, (z. 3), 90 s - 10 min, (w miarę możliwości pływanie w stroju neoprenowym) intensywność submaksymalna, metoda powtórzeniowa, (z. 3), do 30 min, intensywność duża, metoda zmienna, (z. 3), ponad 15 min, intensywność umiarkowana, metoda ciągła, (z. 2). 4. Sprawdziany specjalnej sprawności pływackiej lub udział w zawodach, metoda startowa: w obszarze beztlenowym kwasomlekowym, (z. 4), w obszarze mieszanym, (z. 3), w obszarze tlenowym, (z. 2). Środki specjalnego oddziaływania kolarskiego (Sk) 1. Wszelkie zadania kolarskie na rowerze w terenie płaskim: do 30 s, intensywność zbliżona do maksymalnej, metoda powtórzeniowa, (z. 5), s, intensywność zbliżona do maksymalnej, metoda powtórzeniowa, (z. 4), s, intensywność submaksymalna, metoda interwałowa, (z. 4), 1-4 min, intensywność duża, metoda interwałowa, (z. 3), 5-20 min, intensywność duża, metoda powtórzeniowa,(z. 2), ponad 15 min (do 100 km), intensywność umiarkowana do dużej, metoda zmienna (dopuszczalna jazda w grupie), (z. 2), ponad 100 km jw. (z. 2). 2. Jazda terenowa (przełaj, zabawa rowerowa, MTB): do 50 km, intensywność duża, metoda zmienna, (z. 3), starty i sprawdziany, intensywność submaksymalna, metoda startowa, (z. 4). 3. Jazda pod wzniesienia (ponad 10%): s, intensywność submaksymalna, metoda interwałowa, (z. 4), s, intensywność zbliżona do maksymalnej, metoda powtórzeniowa, (z. 4), ponad 120 s, (wzniesienie do 10%), intensywność duża, metoda zmienna, (z. 3). 4. "Czasówki" (prologi) do 10 km, metoda startowa, (z. 3). 5. "Czasówki" ponad 10 km, metoda startowa, (z. 2). 6. Wyścigi jednoetapowe do 80 km, metoda startowa, (z. 3). 54

55 7. Wyścigi jednoetapowe ponad 80 km, metoda startowa, (z. 2). 8. Wyścigi wieloetapowe, metoda startowa, (z. 2). 9. Dystans kombinowany, pływanie-kolarstwo, intensywność duża, metoda ciągła zmienna, (z. 3). Środki specjalnego oddziaływania biegowego (Sb) 1. Bieg ciągły o stałej umiarkowanej intensywności, czas pracy przekraczający 15 min, (z. 2). 2. Bieg ciągły o zmiennej intensywności (cross, przełaje, zabawy biegowe): min, intensywność umiarkowana, metoda zmienna, (z. 2), do 30 min, intensywność duża, metoda zmienna, (z. 3). 3. Ćwiczenia biegowe o charakterze pracy tempowej: s, intensywność submaksymalna, metoda interwałowa, (z. 4), s, intensywność zbliżona do maksymalnej, metoda powtórzeniowa, (z. 4), 1,5-5 min, intensywność submaksymalna, metoda powtórzeniowa, (z. 3), 3-8 min, intensywność duża, metoda powtórzeniowa, (z. 2), 1-4 min, intensywność duża, metoda interwałowa, (z. 3). 4. Sprawdziany biegowe lub udział w zawodach, metoda startowa: na odcinkach do 400 m, (z. 4), na odcinkach m, (z. 3), na odcinkach powyżej 2000 m, (z. 2). 5. Dystans kombinowany, kolarstwo - bieg, intensywność duża, metoda zmienna, (z. 3). Starty w zawodach (St) 1. Starty w oficjalnych zawodach: starty w duathlonie, (z. 3), starty w aquathlonie, (z. 3), triathlon "krótki" ( poniżej 1 km - 40 km - 10 km), (z. 3), triathlon "olimpijski" (1,5 km - 40 km - 10 km), (z. 3), triathlon "średni" (2,5 km - 80 km - 20 km), (z. 2), triathlon "długi" (3,5 km km km), (z. 2). 55

56 4. Cele pracy Aby dokonać analizy znaczenia treningu pływackiego w triathlonie wyznaczono następujące cele pracy: 1. Właściwy dobór grupy badawczej. 2. Opracowanie ankiety zawierającej zagadnienia treningu pływackiego w triathlonie. 3. Dokonanie analizy odpowiedzi w poszczególnych punktach ankiety. 4. Wyciągnięcie wniosków w oparciu o tę analizę. 56

57 5. Materiał badawczy i metoda badań 5.1. Materiał badawczy Badania dotyczące treningu pływania triathlonisty przeprowadzone zostały na grupie 15 trenerów z całej Polski. W związku z tym, iż triathlon jest stosunkowo młodą dyscypliną sportu, a jej popularność w naszym kraju jest jeszcze niska, grupa trenerów którzy mogą wnieść cenne informacje do mojej pracy jest nieliczna. Ankieta przeprowadzona została wśród trenerów, którzy zajmują się głównie szkoleniem zawodników w kategoriach młodzieżowych (20-23 lata) oraz seniorskich (24-39 lat). Większość z nich zajmuje się triathlonem niemal od początku jego historii w Polsce. Respondenci biorący udział w badaniu posiadają przynajmniej stopień instruktora triathlonu. Najwięcej trenerów pochodzi z regionów zaznaczonych na rysunku 6. Jak widać jest to głównie zachodnia i centralna część kraju. Rysunek 6. Mapa Polski z zaznaczonymi województwami, w których najlepiej rozwija się triathlon. Źródło: opracowanie własne W Polsce triathlon rozwija się głównie w dużych miastach lub niewielkich miasteczkach, w których zawodnicy mają dostęp do basenu np. Gryfino. Regionem zrzeszającym najwięcej zawodników są województwa: Wielkopolskie i Śląskie 57

Struktura treningu sportowego (periodyzacja) Andrzej Kosmol AWF Warszawa, Wydział Rehabilitacji andrzej.kosmol@awf.edu.pl

Struktura treningu sportowego (periodyzacja) Andrzej Kosmol AWF Warszawa, Wydział Rehabilitacji andrzej.kosmol@awf.edu.pl Struktura treningu sportowego (periodyzacja) Andrzej Kosmol AWF Warszawa, Wydział Rehabilitacji andrzej.kosmol@awf.edu.pl Struktura treningu to układ i rozmieszczenie elementów składowych procesu, sposoby

Bardziej szczegółowo

Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu w Gdańsku. Katedra Promocji Zdrowia Zakład Rekreacji i Turystyki kwalifikowanej

Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu w Gdańsku. Katedra Promocji Zdrowia Zakład Rekreacji i Turystyki kwalifikowanej Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu w Gdańsku Katedra Promocji Zdrowia Zakład Rekreacji i Turystyki kwalifikowanej Teoria sportu Osoby prowadzące przedmiot: 1. Krzysztof Prusik, prof. nadzw. dr hab.,

Bardziej szczegółowo

Nazywam się Daniela Kamińska, urodziłam się 21 czerwca 1993 roku. W wieku siedmiu lat rozpoczęłam moją przygodę sportową. Z początku trenowałam tylko

Nazywam się Daniela Kamińska, urodziłam się 21 czerwca 1993 roku. W wieku siedmiu lat rozpoczęłam moją przygodę sportową. Z początku trenowałam tylko DANIELA KAMIŃSKA Nazywam się Daniela Kamińska, urodziłam się 21 czerwca 1993 roku. W wieku siedmiu lat rozpoczęłam moją przygodę sportową. Z początku trenowałam tylko pływanie. Wygranie szkolnych zawodów

Bardziej szczegółowo

O PUCHAR BURMISTRZA. przeprowadzonych według nw. warunków. - upowszechnianie znajomości zasad bezpiecznego przebywania nad wodą i w wodzie

O PUCHAR BURMISTRZA. przeprowadzonych według nw. warunków. - upowszechnianie znajomości zasad bezpiecznego przebywania nad wodą i w wodzie URZĄD MIASTA W RAWIE MAZOWIECKIEJ ORAZ PŁYWALNIA MIEJSKA,,AQUARIUM ZAPRASZAJĄ DO WZIĘCIA UDZIAŁU W I MISTRZOSTWACH RAWY MAZOWIECKIEJ W PŁYWANIU KLAS IV-VI SZKÓŁ PODSTAWOWYCH O PUCHAR BURMISTRZA przeprowadzonych

Bardziej szczegółowo

Konspekt lekcji wychowania fizycznego

Konspekt lekcji wychowania fizycznego Temat: Gry i zabawy w wodzie z elementami rywalizacji. Cele Uczeń: zna podstawowe zasady gier i zabaw w wodzie doskonali pływanie wybranym stylem potraf zachować zasady bezpieczeństwa na zajęciach z pływania

Bardziej szczegółowo

KSZTAŁTOWANIE WYTRZYMAŁOŚCI Z WYKORZYSTANIEM GIER. Kamil Michniewicz LZPN Zielona Góra

KSZTAŁTOWANIE WYTRZYMAŁOŚCI Z WYKORZYSTANIEM GIER. Kamil Michniewicz LZPN Zielona Góra SŁUBICE 03.08.2014 KSZTAŁTOWANIE WYTRZYMAŁOŚCI Z WYKORZYSTANIEM GIER Kamil Michniewicz LZPN Zielona Góra DEFINICJE: Wytrzymałość jest to zdolność organizmu do długotrwałego wysiłku fizycznego i zachowanie

Bardziej szczegółowo

O PUCHAR BURMISTRZA. przeprowadzonych według nw. warunków. - upowszechnianie znajomości zasad bezpiecznego przebywania nad wodą i w wodzie

O PUCHAR BURMISTRZA. przeprowadzonych według nw. warunków. - upowszechnianie znajomości zasad bezpiecznego przebywania nad wodą i w wodzie URZĄD MIASTA W RAWIE MAZOWIECKIEJ ORAZ PŁYWALNIA MIEJSKA,,AQUARIUM ZAPRASZAJĄ DO WZIĘCIA UDZIAŁU W I MISTRZOSTWACH RAWY MAZOWIECKIEJ W PŁYWANIU KLAS I-III SZKÓŁ PODSTAWOWYCH O PUCHAR BURMISTRZA przeprowadzonych

Bardziej szczegółowo

PROGRAM KSZTAŁCENIA INSTRUKTORÓW

PROGRAM KSZTAŁCENIA INSTRUKTORÓW PROGRAM KSZTAŁCENIA INSTRUKTORÓW w dyscyplinie UNIHOKEJ Toruński Związek Towarzystwa Krzewienia Kultury Fizycznej Lipiec 2014 l. Cele i zadania; - zapoznanie uczestników z teoretycznymi, metodycznymi i

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Zarządu Polskiego Związku Zapaśniczego z dnia 14 grudnia 2014 roku

UCHWAŁA Zarządu Polskiego Związku Zapaśniczego z dnia 14 grudnia 2014 roku UCHWAŁA Zarządu Polskiego Związku Zapaśniczego z dnia 14 grudnia 2014 roku w sprawie: zatwierdzenia krajowych kryteriów kwalifikacji do igrzysk olimpijskich w zapasach RIO2016 Na podstawie par.(28) Statutu

Bardziej szczegółowo

TRENING DLA POCZĄTKUJĄCYCH

TRENING DLA POCZĄTKUJĄCYCH TRENING DLA POCZĄTKUJĄCYCH Trening składa się z 16 tygodni. Zakończony jest udziałem w II Zielonogórskim Półmaratonie Pierwsze tygodnie to tak naprawdę przyzwyczajanie organizmu do wzmożonego wysiłku fizycznego.

Bardziej szczegółowo

Szkolenia. Przygotowanie fizyczne zawodnika

Szkolenia. Przygotowanie fizyczne zawodnika Szkolenia Przygotowanie fizyczne zawodnika Przygotowanie fizyczne zawodnika szkolenie (Budowa kompleksowego programu treningowego) Istotą szkolenia jest umiejętność łączenia różnych elementów wpływających

Bardziej szczegółowo

Z przyjemnością pragnę przedstawić państwu ofertę sponsorską oraz zachęcić do współpracy.

Z przyjemnością pragnę przedstawić państwu ofertę sponsorską oraz zachęcić do współpracy. Oferta współpracy sponsorskiej Strona 1 OFERTA SPONSORSKA Szanowni Państwo, Z przyjemnością pragnę przedstawić państwu ofertę sponsorską oraz zachęcić do współpracy. Sport jest bardzo ważna dziedzina życia,

Bardziej szczegółowo

Przygotowanie motoryczne w treningu dzieci i młodzieży

Przygotowanie motoryczne w treningu dzieci i młodzieży Przygotowanie motoryczne w treningu dzieci i młodzieży Michał Wilk Katedra Teorii i Praktyki Sportu AWF Katowice Wilk Sport Team Etapy szkolenia sportowego 0 1 2 3 4 Przedwstępny Wszechstronny Ukierunkowany

Bardziej szczegółowo

TEST COOPERA DLA WSZYSTKICH

TEST COOPERA DLA WSZYSTKICH Warszawa, 4.05.2015 r. Szanowni Państwo, W imieniu Akademickiego Związku Sportowego Środowisko Warszawa gorąco zapraszam Państwa oraz uczniów Państwa szkoły do wzięcia udziału w TEŚCIE COOPERA DLA WSZYSTKICH

Bardziej szczegółowo

NAUCZANIE GRY W PIŁKĘ NOŻNĄ W FORMIE ZABAW I GIER

NAUCZANIE GRY W PIŁKĘ NOŻNĄ W FORMIE ZABAW I GIER WŁADYSŁAW SZYNGIERA NAUCZANIE GRY W PIŁKĘ NOŻNĄ W FORMIE ZABAW I GIER KONFERENCJA SZKOLENIOWA AKADEMII PIŁKARSKIEJ GRASSROOTS KATOWICE, 23.11.2013 KATOWICE, 23.11.2013 Na samym początku trzeba sobie zadać

Bardziej szczegółowo

MIĘDZYWOJEWÓDZKIE MISTRZOSTWA MŁODZIKÓW W AQUATHLONIE

MIĘDZYWOJEWÓDZKIE MISTRZOSTWA MŁODZIKÓW W AQUATHLONIE MIĘDZYWOJEWÓDZKIE MISTRZOSTWA MŁODZIKÓW W AQUATHLONIE LUSOWO, 21.06.2014 r. REGULAMIN ZAWODÓW I. Cele imprezy 1. Popularyzacja aquathlonu i triathlonu jako dyscyplin masowych oraz triathlonu jako sportu

Bardziej szczegółowo

PRZEPISY PŁYWANIA MASTERS PZP PRZEPISY PŁYWANIA MASTERS PZP 2009-2013

PRZEPISY PŁYWANIA MASTERS PZP PRZEPISY PŁYWANIA MASTERS PZP 2009-2013 PRZEPISY PŁYWANIA MASTERS PZP 2009-2013 WARSZAWA 2012 1 ZASADY OGÓLNE MASTERS Pływanie Masters, poprzez zawody pływackie, skoki do wody, pływanie synchroniczne, piłkę wodną i pływanie na wodach otwartych,

Bardziej szczegółowo

Podobnie jak w zeszłym roku w Obiszowie będziemy mieli prawdziwy sportowy zawrót głowy. Wszystko zacznie się już w sobotę

Podobnie jak w zeszłym roku w Obiszowie będziemy mieli prawdziwy sportowy zawrót głowy. Wszystko zacznie się już w sobotę ABC Mistrzostw Polski w Maratonie MTB 19-20 września. O medale w Obiszowie W trzeci weekend września, a dokładnie 19 i 20 nad Obiszowskim Bike Parkiem zapanują biegacze i kolarze. W sobotę 19 września

Bardziej szczegółowo

Wpisany przez Mikołaj Plackowski niedziela, 17 października :48 - Zmieniony niedziela, 17 października :55

Wpisany przez Mikołaj Plackowski niedziela, 17 października :48 - Zmieniony niedziela, 17 października :55 Trening siłowy już od wielu lat nie jest zarezerwowany tylko dla kulturystów i zawodników sportów siłowych. Każdy biegający amator czy zawodowiec może naprawdę sporo zyskać uzupełniając swój plan treningowy

Bardziej szczegółowo

W. Cebula - wywiad z trenerem kadry juniorów

W. Cebula - wywiad z trenerem kadry juniorów W. Cebula - wywiad z trenerem kadry juniorów INFORMACJA PRASOWA Rafał Majka i Michał Kwiatkowski, którzy jeszcze nie tak dawno brylowali w kategorii juniorów, dziś walczą w elicie, w największych światowych

Bardziej szczegółowo

ZAGADNIENIA NA EGZAMIN DYPLOMOWY NA KIERUNEK WYCHOWANIE FIZYCZNE. Specjalność: wychowanie fizyczne z gimnastyka korekcyjną

ZAGADNIENIA NA EGZAMIN DYPLOMOWY NA KIERUNEK WYCHOWANIE FIZYCZNE. Specjalność: wychowanie fizyczne z gimnastyka korekcyjną ZAGADNIENIA NA EGZAMIN DYPLOMOWY NA KIERUNEK WYCHOWANIE FIZYCZNE Specjalność: wychowanie fizyczne z gimnastyka korekcyjną Teoria wychowania fizycznego 1. Rehabilitacja fizjoterapia: definicja, zakres działania,

Bardziej szczegółowo

TESTY SPRAWNOŚCIOWE DLA KANDYDATÓW DO GIMNAZJUM - TAEKWONDO

TESTY SPRAWNOŚCIOWE DLA KANDYDATÓW DO GIMNAZJUM - TAEKWONDO TESTY SPRAWNOŚCIOWE DLA KANDYDATÓW DO GIMNAZJUM - TAEKWONDO I. WPROWADZENIE Taekwondo (nazywane w Polsce taekwondo olimpijskie - WTF) zadebiutowało w 24 Igrzyskach Olimpijskich w Seulu w turnieju pokazowym

Bardziej szczegółowo

BIEG NA ORIENTACJĘ TO SPORT DLA CIEBIE i TWOJEJ RODZINY

BIEG NA ORIENTACJĘ TO SPORT DLA CIEBIE i TWOJEJ RODZINY BIEG NA ORIENTACJĘ TO SPORT DLA CIEBIE i TWOJEJ RODZINY CO TO JEST BIEG NA ORIENTACJĘ? Bieg na orientację (BNO) polega na pokonaniu w jak najkrótszym czasie, trasy wyznaczonej w terenie punktami kontrolnymi

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie przyboru GYMSTICK. Jako alternatywna forma treningu siłowego dla piłkarzy nożnych

Zastosowanie przyboru GYMSTICK. Jako alternatywna forma treningu siłowego dla piłkarzy nożnych Zastosowanie przyboru GYMSTICK Jako alternatywna forma treningu siłowego dla piłkarzy nożnych Co to jest Gymstick? Gymstick został stworzony kilka lat temu przez pracowników Fińskiego Instytutu Sportu

Bardziej szczegółowo

P u b l i c z n e G i m n a z j u m n r 1

P u b l i c z n e G i m n a z j u m n r 1 Załącznik nr 3. ODDZIAŁ SPORTOWY o profilu PŁYWANIE Do oddziału sportowego o profilu pływackim zapraszamy uczniów, którzy potrafią pływać i chcą tą umiejętność rozwijać i doskonalić. Zajęcia wychowania

Bardziej szczegółowo

Mając na względzie poprawienie kondycji oraz wzmocnienie układu krążenia powinniśmy się kierować podczas treningu następującymi wartościami;

Mając na względzie poprawienie kondycji oraz wzmocnienie układu krążenia powinniśmy się kierować podczas treningu następującymi wartościami; Trening z pulsometrem dla początkujących Często można usłyszeć, że pulsometr to urządzenie przydatne tylko w treningu profesjonalistów. Nie jest to jednak pogląd słuszny. Początkujący, a zwłaszcza osoby

Bardziej szczegółowo

Piski Triathlon na Raty 10 i 11 września 2016 Łączny dystans 15,5 km

Piski Triathlon na Raty 10 i 11 września 2016 Łączny dystans 15,5 km Piski Triathlon na Raty 10 i 11 września 2016 Łączny dystans 15,5 km Triathlon składa się z trzech konkurencji sportowych: pływania, jazdy rowerem i biegania. Aby naszemu społeczeństwu łatwiej było zmierzyć

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania w Niepublicznym Gimnazjum nr 1 w Poznaniu z przedmiotu wychowanie fizyczne. opracowany: Ewa Markiewicz

Przedmiotowy system oceniania w Niepublicznym Gimnazjum nr 1 w Poznaniu z przedmiotu wychowanie fizyczne. opracowany: Ewa Markiewicz Przedmiotowy system oceniania w Niepublicznym Gimnazjum nr 1 w Poznaniu z przedmiotu wychowanie fizyczne opracowany: Ewa Markiewicz 1 Obszary podlegające ocenie 1. Postęp w usprawnianiu motywowanie do

Bardziej szczegółowo

OŚNO TRIATHLON WEEKEND 2017

OŚNO TRIATHLON WEEKEND 2017 OŚNO TRIATHLON WEEKEND 2017 I. ORGANIZATOR Stowarzyszenie Morsy Ośno Lubuskie II. CEL 1. Propagowanie triathlonu i jego odmian, jako wszechstronnej formy aktywności. 2. Propagowanie zdrowego trybu życia

Bardziej szczegółowo

ZDOLNOŚCI MOTORYCZNE

ZDOLNOŚCI MOTORYCZNE www.urbansprint.com P o j ] c i ek s z t a ł t o w a n i a s z y b k o n c i w p r z y g o t o w a n i u s p r i n t e r s k i m W a ł c z, 8. 1 0. 2 0 1 0 r. Co rozumiemy poprzez KSZTAŁTOWANIE SZYBKOŚCI?

Bardziej szczegółowo

,,REGULAMIN CYKLU ZAWODÓW MAŁOPOLSKIE SPRINTY ROWEROWE MTB 2014

,,REGULAMIN CYKLU ZAWODÓW MAŁOPOLSKIE SPRINTY ROWEROWE MTB 2014 ,,REGULAMIN CYKLU ZAWODÓW MAŁOPOLSKIE SPRINTY ROWEROWE MTB 2014 1. Informacje ogólne 1.1 Celem cyklu wyścigów Małopolskich Sprintów Rowerowych MTB 2014 jest popularyzacja nowej formuły rywalizacji w cross-country

Bardziej szczegółowo

ROCZNY PLAN TRENINGOWY DLA DZIECI w wieku 9 i 10 lat

ROCZNY PLAN TRENINGOWY DLA DZIECI w wieku 9 i 10 lat ROCZNY PLAN DLA DZIECI w wieku 9 i 10 lat Będąc czynnym nauczycielem pływania,dostrzegam na przestrzeni ostatnich kilku lat coraz większe zainteresowanie pływaniem sportowym wśród dzieci i młodzieży, wydaje

Bardziej szczegółowo

POZNAŃSKA AKADEMIA TRIATHLONU

POZNAŃSKA AKADEMIA TRIATHLONU POZNAŃSKA AKADEMIA TRIATHLONU POZNAŃ, STYCZEŃ 2016 MISJA, WIZJA, CEL Promocja aktywnego stylu życia dzięki najlepszym polskim sportowcom GRUPY DOCELOWE Mieszkańcy Poznania, Uczniowie szkół podstawowych,

Bardziej szczegółowo

VI Gryfiński Festiwal Triathlonowy

VI Gryfiński Festiwal Triathlonowy VI Gryfiński Festiwal Triathlonowy Termin: sobota 20.09.2008 Pływaj, biegaj, rower weź Będziesz zdrów jak młody zwierz Regulamin zawodów Miejsce: Pływalnia Centrum Wodnego Laguna i przyległe tereny, 74-100

Bardziej szczegółowo

Kultura Fizyczna 2007, nr 7-8. Robert Białecki, Marcin Siewierski, Paweł Słomiński, Radosław Dudkowski Akademia Wychowania Fizycznego w Warszawie

Kultura Fizyczna 2007, nr 7-8. Robert Białecki, Marcin Siewierski, Paweł Słomiński, Radosław Dudkowski Akademia Wychowania Fizycznego w Warszawie Kultura Fizyczna 2007, nr 7-8 Robert Białecki, Marcin Siewierski, Paweł Słomiński, Radosław Dudkowski Akademia Wychowania Fizycznego w Warszawie Wielkość i struktura obciążeń treningowych zawodniczki O.

Bardziej szczegółowo

TRENING BIEGOWY. Przykładowy pierwszy tydzień treningowy mógłby wyglądać następująco:

TRENING BIEGOWY. Przykładowy pierwszy tydzień treningowy mógłby wyglądać następująco: TRENING BIEGOWY Pierwszym krokiem przed rozpoczęciem treningu biegowego jest przeprowadzenie wstępnych badań lekarskich, aby przekonać się czy nie ma jakichkolwiek przeciwwskazań zdrowotnych do uprawiania

Bardziej szczegółowo

PRZEPISY PŁYWANIA MASTERS FINA

PRZEPISY PŁYWANIA MASTERS FINA PRZEPISY PŁYWANIA MASTERS FINA tłumaczenie Tadeusz Stuchlik WARSZAWA 2008 ZASADY OGÓLNE MASTERS Program Masters, poprzez zawody pływackie, skoki do wody, pływanie synchroniczne, piłkę wodną i pływanie

Bardziej szczegółowo

Regulamin wyścigu rowerów górskich Łagów MTB 2014

Regulamin wyścigu rowerów górskich Łagów MTB 2014 Regulamin wyścigu rowerów górskich Łagów MTB 2014.Nazwa imprezy. Łagów - MTB 2014 1. Cele imprezy: propagowanie aktywnego wypoczynku, promocja cennych krajobrazowo okolic Łagowa i Łagowskiego Parku Krajobrazowego,

Bardziej szczegółowo

PRZEPISY PŁYWANIA FINA MASTERS PRZEPISY PŁYWANIA FINA MASTERS

PRZEPISY PŁYWANIA FINA MASTERS PRZEPISY PŁYWANIA FINA MASTERS PRZEPISY PŁYWANIA FINA MASTERS 2013-2017 WARSZAWA 2013 PRZEPISY FINA MASTERS 2013-2017 MASTERS Program Masters, promuje sprawność fizyczną, przyjaźń, porozumienie oraz współzawodnictwo poprzez zawody pływackie,

Bardziej szczegółowo

III TRIATHLON WARSZAWSKI OTWARTE MISTRZOSTWA WARSZAWY W TRIATHLONIE I AQUATHLONIE Pod Honorowym Patronatem Marszałka Województwa Mazowieckiego

III TRIATHLON WARSZAWSKI OTWARTE MISTRZOSTWA WARSZAWY W TRIATHLONIE I AQUATHLONIE Pod Honorowym Patronatem Marszałka Województwa Mazowieckiego III TRIATHLON WARSZAWSKI OTWARTE MISTRZOSTWA WARSZAWY W TRIATHLONIE I AQUATHLONIE Pod Honorowym Patronatem Marszałka Województwa Mazowieckiego REGULAMIN 1 ORGANIZATOR Ursynowskie Centrum Sportu i Rekreacji,

Bardziej szczegółowo

Dziękuję za pełen pakiet informacji!

Dziękuję za pełen pakiet informacji! Dziękuję za pełen pakiet informacji! 1. Stan zdrowia jest u Ciebie w porządku, z tego co piszesz nie widać żadnych przeciwwskazań do uprawiania sportu na tym poziomie, jaki nas interesuje. Jako trener

Bardziej szczegółowo

INFORMATOR SZKOLENIOWY. Warszawa, 5 grudnia 2015 r.

INFORMATOR SZKOLENIOWY. Warszawa, 5 grudnia 2015 r. INFORMATOR SZKOLENIOWY Warszawa, 5 grudnia 2015 r. INFORMACJE OGÓLNE TEMAT SZKOLENIA: ŻYWIENIE I SUPLEMENTACJA W SPORTACH WYTRZYMAŁOŚCIOWYCH DATA SZKOLENIA: 5 GRUDNIA 2015 r. (sobota) MIEJSCE SZKOLENIA:

Bardziej szczegółowo

Tym razem w naszym cyklu spotkań z byłymi zawodowcami

Tym razem w naszym cyklu spotkań z byłymi zawodowcami Trenuje z nami bokser Maciej Zegan, mistrz Europy WBO Interkontynentalny w wadze lekkiej, mistrz świata WBF, wielokrotny międzynarodowy mistrz Polski, mistrz Polski juniorów i seniorów. Tym razem w naszym

Bardziej szczegółowo

TRIATHLON WSPIERAMY PASJE

TRIATHLON WSPIERAMY PASJE TRIATHLON 11 Czy Twoja żona też brała w nich udział? Tak, zdecydowaliśmy się razem wystartować. Był to dystans sprinterski, czyli 750 m pływania, 20 km na rowerze i 5 km biegania, ale trochę skrócono dystans

Bardziej szczegółowo

Andrzej Radzikowski. ,,moja słabość w mojej sile KLUB,, LKS OLYMP BŁONIE

Andrzej Radzikowski. ,,moja słabość w mojej sile KLUB,, LKS OLYMP BŁONIE Andrzej Radzikowski,,moja słabość w mojej sile KLUB,, LKS OLYMP BŁONIE www.faceebok.com/aradzikowski123 www.andrzejradzikowski.pl email:radzikowskia@o2.pl Moje osiągnięcia w Biegach Ultra W 2011 roku wygrany

Bardziej szczegółowo

Plan treningowy Ochotnica Challenge 20 km 15 tygodni, 3 dni treningowe/tyg.

Plan treningowy Ochotnica Challenge 20 km 15 tygodni, 3 dni treningowe/tyg. Plan treningowy Ochotnica Challenge 20 km 15 tygodni, 3 dni treningowe/tyg. Plan skierowany jest dla zaczynających swoją przygodę z biegami górskimi. Zawiera 15 tygodni treningowych, a więc jeśli zaczniecie

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN Puchar Polski w Kolarstwie MTB XCO Tuchów 09-08-2015

REGULAMIN Puchar Polski w Kolarstwie MTB XCO Tuchów 09-08-2015 REGULAMIN Puchar Polski w Kolarstwie MTB XCO Tuchów 09-08-2015 I. ORGANIZATOR 1.1 Organizatorem wyścigu MTB XCO Tuchów jest: - Kolarskie Centrum Promocyjne ul. Rydza - Śmigłego 7 33-100 Tarnów - Salon

Bardziej szczegółowo

Trener Marcin Węglewski ROZGRZEWKA PRZEDMECZOWA W PIŁCE NOŻNEJ

Trener Marcin Węglewski ROZGRZEWKA PRZEDMECZOWA W PIŁCE NOŻNEJ ROZGRZEWKA PRZEDMECZOWA W PIŁCE NOŻNEJ Na optymalne przygotowanie zawodników do wysiłku meczowego składa się wiele czynników. Jednym z nich jest dobrze przeprowadzona rozgrzewka. (Chmura 2001) Definicja

Bardziej szczegółowo

Grzegorz Sadowski NA NARTACH BIEGOWYCH

Grzegorz Sadowski NA NARTACH BIEGOWYCH Grzegorz Sadowski NA NARTACH BIEGOWYCH Sklep Podróżnika Warszawa 2011 SPIS TREŚCI 1. Wstęp : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : : 5 2. Narciarskie

Bardziej szczegółowo

,,REGULAMIN CYKLU ZAWODÓW MAŁOPOLSKIE SPRINTY ROWEROWE MTB 2014

,,REGULAMIN CYKLU ZAWODÓW MAŁOPOLSKIE SPRINTY ROWEROWE MTB 2014 ,,REGULAMIN CYKLU ZAWODÓW MAŁOPOLSKIE SPRINTY ROWEROWE MTB 2014 1. Informacje ogólne 1.1 Celem cyklu wyścigów Małopolskich Sprintów Rowerowych MTB 2014 jest popularyzacja nowej formuły rywalizacji w cross-country

Bardziej szczegółowo

SZKOŁA PODSTAWOWA MISTRZOSTWA SPORTOWEGO RESOVIA RZESZÓW. Testy sprawnościowe do. Szkoły Podstawowej Mistrzostwa Sportowego.

SZKOŁA PODSTAWOWA MISTRZOSTWA SPORTOWEGO RESOVIA RZESZÓW. Testy sprawnościowe do. Szkoły Podstawowej Mistrzostwa Sportowego. Testy sprawnościowe do Szkoły Podstawowej Mistrzostwa Sportowego Resovia Rzeszów 1. Próba szybkości 30 metrów. Wykonanie: Start z pozycji wysokiej na sygnał. Kandydat ma dwie próby, zaliczany jest wynik

Bardziej szczegółowo

Zatoń K., Jaszczak M.: Science in swimming II. AWF, Wrocław 2008:

Zatoń K., Jaszczak M.: Science in swimming II. AWF, Wrocław 2008: Zatoń K., Jaszczak M.: Science in swimming II. AWF, Wrocław 2008: 114-121. Marcin Siewierski Zakład Teorii Sportu, Akademia Wychowania Fizycznego w Warszawie Periodyzacja treningu oraz dobór obciążeń treningowych

Bardziej szczegółowo

W związku z powyższym osoby, które uzyskały wynik 27 pkt i więcej, zakwalifikowały się do kolejnego etapu testu sprawności fizycznej.

W związku z powyższym osoby, które uzyskały wynik 27 pkt i więcej, zakwalifikowały się do kolejnego etapu testu sprawności fizycznej. Wyniki u wiedzy przeprowadzonego w dniu 30 maja 2015 roku dla kandydatów na stanowisko funkcjonariuszy celnych w Izbie Celnej w Olsztynie miejsce pełnienia służby Oddział Celny w Gołdapi (dot. Informacji

Bardziej szczegółowo

XXI Otwarte Mistrzostwa Warszawy Masters. 3-4 grudnia 2016, Park Wodny Warszawianka

XXI Otwarte Mistrzostwa Warszawy Masters. 3-4 grudnia 2016, Park Wodny Warszawianka XXI Otwarte Mistrzostwa Warszawy Masters 3-4 grudnia 2016, Park Wodny Warszawianka WARSAW MASTERS TEAM Warsaw Masters Team jest największym w Polsce klubem pływackim, zajmującym się organizacją treningów

Bardziej szczegółowo

R E G U L A M I N. Mistrzostw Polski MTB CROSS COUNTRY KIELCE lipca 2012r. Współorganizatorami Mistrzostw Polski MTB CROSS COUNTRY są:

R E G U L A M I N. Mistrzostw Polski MTB CROSS COUNTRY KIELCE lipca 2012r. Współorganizatorami Mistrzostw Polski MTB CROSS COUNTRY są: R E G U L A M I N Mistrzostw Polski MTB CROSS COUNTRY KIELCE 06 08 lipca 2012r. 1. ORGANIZATOR Organizatorem Mistrzostw Polski MTB CROSS COUNTRY jest: Świętokrzyski Regionalny Związek Kolarski Organizacja

Bardziej szczegółowo

Regulamin. Kórnik Triathlon KÓRNIK, 18 WRZEŚNIA 2016 ¼ IM (0,95/45/10,5) 1/10 IM (0,38/18/4,2) Regulamin zawodów. 1. Organizator.

Regulamin. Kórnik Triathlon KÓRNIK, 18 WRZEŚNIA 2016 ¼ IM (0,95/45/10,5) 1/10 IM (0,38/18/4,2) Regulamin zawodów. 1. Organizator. Regulamin Kórnik Triathlon KÓRNIK, 18 WRZEŚNIA 2016 ¼ IM (0,95/45/10,5) 1/10 IM (0,38/18/4,2) Regulamin zawodów 1. Organizator Firma KOTAS 1. Współorganizatorzy 1. Urząd Miasta i Gminy Kórnik 2. Cel 1.

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN 10 GRAND PRIX WIELKOPOLSKI W PŁYWANIU DŁUGODYSTANSOWYM 2016

REGULAMIN 10 GRAND PRIX WIELKOPOLSKI W PŁYWANIU DŁUGODYSTANSOWYM 2016 REGULAMIN 10 GRAND PRIX WIELKOPOLSKI W PŁYWANIU DŁUGODYSTANSOWYM 2016 1. Cel imprezy Popularyzacja pływania długodystansowego na wodach otwartych na terenie Województwa Wielkopolskiego. Propagowanie formy

Bardziej szczegółowo

BIEG PO ZŁOTO Złoty Stok, 06.11.2010r.

BIEG PO ZŁOTO Złoty Stok, 06.11.2010r. BIEG PO ZŁOTO Złoty Stok, 06.11.2010r. Dystans: ok. 3,5 km Na starcie pierwszej edycji BIEGU PO ZŁOTO rozegranym w Złotym Stoku, stanęło 25 zawodniczek oraz 87 zawodników, w tym dwoje Białorusinów i dwóch

Bardziej szczegółowo

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z WYCHOWANIA FIZYCZNEGO SZKOŁA PODSTAWOWA

PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z WYCHOWANIA FIZYCZNEGO SZKOŁA PODSTAWOWA PRZEDMIOTOWY SYSTEM OCENIANIA Z WYCHOWANIA FIZYCZNEGO SZKOŁA PODSTAWOWA ZASADY OCENIANIA SKALA OCEN: 1 niedostateczny 2 dopuszczający 3 dostateczny 4 dobry 5 bardzo dobry 6 celujący Uczeń może otrzymać

Bardziej szczegółowo

Relacja z pierwszego triathlonu Elemental Tri Series w Augustowie

Relacja z pierwszego triathlonu Elemental Tri Series w Augustowie Relacja z pierwszego triathlonu Elemental Tri Series w Augustowie Wysłane przez Emilia Walicka, 14/06/2016 Treść: Pływanie, jazda na rowerze czy bieganie są jednymi z najpopularniejszych w mieście nad

Bardziej szczegółowo

Leszno, dnia 18 stycznia 2012 r.

Leszno, dnia 18 stycznia 2012 r. Leszno, dnia 18 stycznia 2012 r. Szanowni Państwo, W imieniu czynnych uczestników, biorących udział zarówno w zawodach z cyklu Leszczyńskiej Ligi Rowerowej, jak i w innych podobnych imprezach na terenie

Bardziej szczegółowo

BIEGAĆ KAŻDY MOŻE. ZALAS, 23-06-2014 r.

BIEGAĆ KAŻDY MOŻE. ZALAS, 23-06-2014 r. TEST COOPERA BIEGAĆ KAŻDY MOŻE ZALAS, 23-06-2014 r. CEL PRZEPROWADZENIA TESTU COOPERA w ZESPOLE SZKÓŁ w ZALASIU 1) POPULARYZACJA IUPOWSZECHNIANIEBIEGANIAJAKONAJPROSTSZEJFORMYAKTYWNOŚCIFIZYCZNEJ. 2) PROMOCJAMIEJSCOWOŚCIZALASJAKOWSIPRZYJAZNEJ

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWE WYMAGANIA EDUKACYJNE Z WYCHOWANIA FIZICZNEGO W KLASIE V SZKOŁY PODSTAWOWEJ

SZCZEGÓŁOWE WYMAGANIA EDUKACYJNE Z WYCHOWANIA FIZICZNEGO W KLASIE V SZKOŁY PODSTAWOWEJ SZCZEGÓŁOWE WYMAGANIA EDUKACYJNE Z WYCHOWANIA FIZICZNEGO W KLASIE V SZKOŁY PODSTAWOWEJ LEKKA ATLETYKA oraz ATLETYKA TERENOWA CELUJĄCY (6) BARDZO DOBRY (5) DOBRY (4) DOSTATECZNY (3) DOPUSZCZAJĄCY(2) NIEDOSTATECZNY(1)

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN GRAND PRIX WIELKOPOLSKI REGULAMIN W PŁYWANIU DŁUGODYSTANSOWYM 2017

REGULAMIN GRAND PRIX WIELKOPOLSKI REGULAMIN W PŁYWANIU DŁUGODYSTANSOWYM 2017 1. Cel imprezy REGULAMIN GRAND PRIX WIELKOPOLSKI REGULAMIN W PŁYWANIU DŁUGODYSTANSOWYM 2017 2.1 Popularyzacja pływania długodystansowego na wodach otwartych na terenie Województwa Wielkopolskiego. 2.2

Bardziej szczegółowo

Karlskoga, 27.07. 2008 r. Informacja prasowa 02. Paweł Szkopek zwycięzcą motocyklowego Pucharu Europy!

Karlskoga, 27.07. 2008 r. Informacja prasowa 02. Paweł Szkopek zwycięzcą motocyklowego Pucharu Europy! Karlskoga, 27.07. 2008 r. Informacja prasowa 02 Paweł Szkopek zwycięzcą motocyklowego Pucharu Europy! W dniach 26-27 lipca w szwedzkiej miejscowości Karlskoga rozegrano III rundę motocyklowego Pucharu

Bardziej szczegółowo

Regulaminy sportowe narciarskiego biegu na orientację Polskiego Związku Orientacji Sportowej. Opracowanie i redakcja Jan Cegiełka Stefan Niczyporuk

Regulaminy sportowe narciarskiego biegu na orientację Polskiego Związku Orientacji Sportowej. Opracowanie i redakcja Jan Cegiełka Stefan Niczyporuk Regulaminy sportowe narciarskiego biegu na orientację Polskiego Związku Orientacji Sportowej Opracowanie i redakcja Jan Cegiełka Stefan Niczyporuk Warszawa 2011 REGULAMIN MISTRZOSTW POLSKI W NARCIARSKIM

Bardziej szczegółowo

PRZODKOWO

PRZODKOWO 18.09.2016 PRZODKOWO DUATHLON SZOSOWY Czym jest duathlon Jest to jeden z odłamów bardzo popularnego w ostatnim czasie triathlonu. Duathlon składa się kolejno z biegu, jazdy na rowerze i jeszcze raz biegu.

Bardziej szczegółowo

ŚR Rozgrzewka 10. obwodzie 2 przerwy. {ewentualnie zmiana treningu z siłownią}

ŚR Rozgrzewka 10. obwodzie 2 przerwy. {ewentualnie zmiana treningu z siłownią} GRUPA ŚREDNIOZAAWANSOWANA MIKROCYKL 17 (01.02 07.02.2016) (Akumulacja) PN Wspólny trening pływacki WT Rozbieganie 40 + 8 luźnych przebieżek 20 biegu/ 40 spacer. Już w domu: trening stabilizacji: A. podpór

Bardziej szczegółowo

Wychować Mistrza. Jak rozwojowo wspierać młodych sportowców?

Wychować Mistrza. Jak rozwojowo wspierać młodych sportowców? Wychować Mistrza Jak rozwojowo wspierać młodych sportowców? 16 marca 2014 r. Warszawa Cena: 349 zł Wychować Mistrza jak rozwojowo wspierać młodych sportowców? Wstęp Każdy rodzic marzy o tym aby jego dziecko

Bardziej szczegółowo

Regulamin Triathlon Leszno

Regulamin Triathlon Leszno Regulamin Triathlon Leszno www.triathlonleszno.pl Organizator : Fundacja "Życie Cudem Jest " Piaski 2, 63-910 Miejska Górka Adres do korespondencji : Oddział Leszno, ul St. Grochowiaka 6, 64-100 leszno

Bardziej szczegółowo

KRYTERIA NABORU DO ZSMS w POZNANIU HOKEJ NA TRAWIE 1. TEST SPRAWNOŚCI FIZYCZNEJ OGÓLNEJ 2. TEST PODSTAWOWYCH ELEMENTÓW TECHNIKI HOKEJOWEJ.

KRYTERIA NABORU DO ZSMS w POZNANIU HOKEJ NA TRAWIE 1. TEST SPRAWNOŚCI FIZYCZNEJ OGÓLNEJ 2. TEST PODSTAWOWYCH ELEMENTÓW TECHNIKI HOKEJOWEJ. KRYTERIA NABORU DO ZSMS w POZNANIU HOKEJ NA TRAWIE Nabór do ZSMS w Poznaniu - hokej na trawie składa się z dwóch etapów: 1. TEST SPRAWNOŚCI FIZYCZNEJ OGÓLNEJ 2. TEST PODSTAWOWYCH ELEMENTÓW TECHNIKI HOKEJOWEJ.

Bardziej szczegółowo

Regulamin Mistrzostwa Sławna w Nordic Walking 09.10.2010

Regulamin Mistrzostwa Sławna w Nordic Walking 09.10.2010 Regulamin Mistrzostwa Sławna w Nordic Walking 09.10.2010 I. CEL: Popularyzacja Nordic Walking oraz zdrowego stylu życia Polaków ze szczególnym uwzględnieniem mieszkańców Sławna II. TERMIN IMPREZY: 9 PAŹDZIERNIKA

Bardziej szczegółowo

AMBER TRI GOŁUCHÓW 22 Maj 2016 GOŁUCHÓW 22.05.2016

AMBER TRI GOŁUCHÓW 22 Maj 2016 GOŁUCHÓW 22.05.2016 AMBER TRI GOŁUCHÓW 22 Maj 2016 REGULAMIN 1/2 IRONMAN (1,9-90-21) 1/4 IRONMAN (0,95-45-10,55) SUPER SPRINT (0,6-15-3) GOŁUCHÓW 22.05.2016 CEL ZAWODÓW: - upowszechnienie triathlonu jako wszechstronnej formy

Bardziej szczegółowo

WYKAZ ĆWICZEŃ I NORM SPRAWDZIANU SPRAWNOŚCI FIZYCZNEJ ŻOŁNIERZY ZAWODOWYCH

WYKAZ ĆWICZEŃ I NORM SPRAWDZIANU SPRAWNOŚCI FIZYCZNEJ ŻOŁNIERZY ZAWODOWYCH Dziennik Ustaw Nr 27 2250 Poz. 138 Załączniki do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 12 lutego 2010 r. (poz. 138) WYKAZ ĆWICZEŃ I NORM SPRAWDZIANU SPRAWNOŚCI FIZYCZNEJ ŻOŁNIERZY ZAWODOWYCH

Bardziej szczegółowo

Już we wrześniu w Szelmencie odbędę się Mistrzostwa Europy w Narciarstwie Wodnym za Wyciągiem

Już we wrześniu w Szelmencie odbędę się Mistrzostwa Europy w Narciarstwie Wodnym za Wyciągiem Już we wrześniu w Szelmencie odbędę się Mistrzostwa Europy w Narciarstwie Wodnym za Wyciągiem Wojewódzki Ośrodek Sportu i Rekreacji w Szelmencie we wrześniu tego roku stanie się europejską stolicą narciarstwa

Bardziej szczegółowo

Obszary diagnostyczne w przygotowaniu technicznym

Obszary diagnostyczne w przygotowaniu technicznym Obszary diagnostyczne w przygotowaniu technicznym I. Operowanie piłką 1. Krążenia po ósemce Cel: Próba oceny prawidłowej techniki posługiwania się piłką, chwyt piłki. Przebieg: Ćwiczący staje w miejscu

Bardziej szczegółowo

PERIODYZACJA TAKTYCZNA. Mariusz Rumak

PERIODYZACJA TAKTYCZNA. Mariusz Rumak PERIODYZACJA TAKTYCZNA Mariusz Rumak Portugalska myśl szkoleniowa Skuteczność W sezonie 2014/2015-7 mistrzostw kraju na 3 kontynentach Jakość 5 trenerów w aktualnych rozgrywkach Ligii Mistrzów Uniwersalizm

Bardziej szczegółowo

TRENING. kolarski PLANOWANIE I REALIZACJA

TRENING. kolarski PLANOWANIE I REALIZACJA TRENING kolarski PLANOWANIE I REALIZACJA Trening proces polegający na poddawaniu organizmu stopniowo rosnącym obciążeniom, w wyniku czego następuje adaptacja i wzrost poziomu poszczególnych cech motorycznych.

Bardziej szczegółowo

W skład cyklu wchodzą imprezy organizowane przez Organizatora oraz imprezy partnerskie organizowane przez inne podmioty.

W skład cyklu wchodzą imprezy organizowane przez Organizatora oraz imprezy partnerskie organizowane przez inne podmioty. 1. Organizatorem cyklu Enea Tri Tour 2016 jest Firma ENDU SPORT Sp. Z o.o. z siedzibą w Poznaniu 61 741, przy ul. 23 Lutego 4/6, wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego, prowadzonego przez Sąd Rejonowy

Bardziej szczegółowo

Polski Związek Pływacki ul. Marymoncka Warszawa 1

Polski Związek Pływacki ul. Marymoncka Warszawa 1 Zestaw prób sprawności fizycznej obowiązujących przy naborze do I klasy gimnazjum Szkół Mistrzostwa Sportowego, Szkół Sportowych oraz oddziałów sportowych w publicznym gimnazjum ogólnodostępnym w pływaniu

Bardziej szczegółowo

Streszczenie projektu badawczego

Streszczenie projektu badawczego Streszczenie projektu badawczego Dotyczy umowy nr 2014.030/40/BP/DWM Określenie wartości predykcyjnej całkowitej masy hemoglobiny w ocenie wydolności fizycznej zawodników dyscyplin wytrzymałościowych Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

DIAGNOZA KLAS PIERWSZYCH Z WYCHOWANIA FIZYCZNEGO. Rok szkolny 2012/2013

DIAGNOZA KLAS PIERWSZYCH Z WYCHOWANIA FIZYCZNEGO. Rok szkolny 2012/2013 DIAGNOZA KLAS PIERWSZYCH Z WYCHOWANIA FIZYCZNEGO Rok szkolny 2012/2013 W roku szkolnym 2012/2013 do klas pierwszych uczęszcza 143 uczniów. Podczas zajęć z wychowania fizycznego przeprowadzono diagnozę,

Bardziej szczegółowo

OŚNO TRIATHLON WEEKEND 2016 V CROSSTRIATHLON OŚNO LUBUSKIE 2016

OŚNO TRIATHLON WEEKEND 2016 V CROSSTRIATHLON OŚNO LUBUSKIE 2016 OŚNO TRIATHLON WEEKEND 2016 V CROSSTRIATHLON OŚNO LUBUSKIE 2016 I. ORGANIZATOR Stowarzyszenie Morsy Ośno Lubuskie II. CEL 1. Propagowanie triathlonu i jego odmian, jako wszechstronnej formy aktywności

Bardziej szczegółowo

3 Zawody Pływackie dla dzieci Legia Warszawa 2016

3 Zawody Pływackie dla dzieci Legia Warszawa 2016 3 Zawody Pływackie dla dzieci Legia Warszawa 2016 W sobotę, 4 czerwca na terenie basenu Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego ul. Księcia Trojdena 2c w Warszawie - Klub Pływacki Legia organizuje Zawody

Bardziej szczegółowo

Każde osiągnięcie zaczyna się od obrazu w głowie. Trening wyobrażeniowy w sporcie.

Każde osiągnięcie zaczyna się od obrazu w głowie. Trening wyobrażeniowy w sporcie. Każde osiągnięcie zaczyna się od obrazu w głowie. Trening wyobrażeniowy 23-24 listopada 2013 r. Warszawa Cena: 590 zł Każde osiągnięcie zaczyna się od obrazu w głowie. Trening wyobrażeniowy Dlaczego przegraliśmy

Bardziej szczegółowo

PLAN METODYCZNY LEKCJI WYCHOWANIA FIZYCZNEGO

PLAN METODYCZNY LEKCJI WYCHOWANIA FIZYCZNEGO PLAN METODYCZNY LEKCJI WYCHOWANIA FIZYCZNEGO W UJĘCIU CZYNNOŚCIOWYM Zadania główne (temat lekcji): Doskonalimy wytrzymałość biegową Mała zabawa biegowa. Zadania szczegółowe (cele operacyjne) w zakresie:

Bardziej szczegółowo

Program nauczania w roku akademickim 2014/2015. Kierunek Sport. Specjalność: Trener przygotowania motorycznego. Studia stacjonarne i niestacjonarne.

Program nauczania w roku akademickim 2014/2015. Kierunek Sport. Specjalność: Trener przygotowania motorycznego. Studia stacjonarne i niestacjonarne. Absolwent specjalności jest przygotowany do pracy ze sportowcami wyczynowymi. Jest fachowcem w dziedzinie specjalistycznego przygotowania zawodnika, szczególnie pod kątem wymagań stawianych przez konkretną

Bardziej szczegółowo

Maratonach Rowerowych ŻTC BIKE RACE 2011

Maratonach Rowerowych ŻTC BIKE RACE 2011 Firma BIKE RACE Z okazji 15 - lecia Żyrardowskiego Towarzystwa Cyklistów ŻTC serdecznie zapraszamy Państwa do udziału w Maratonach Rowerowych ŻTC BIKE RACE 2011 Proponujemy zorganizowanie zawodów O Puchar

Bardziej szczegółowo

Program. Przebiegnij maraton z Biegiem przez Polskę. Regulamin grupy biegowej Biegiem przez Polskę

Program. Przebiegnij maraton z Biegiem przez Polskę. Regulamin grupy biegowej Biegiem przez Polskę Stowarzyszenie Biegiem przez Polskę Ul. Mostowa 31, 26-420 Nowe Miasto n/pilicą Adres do korespondencji: ul. Mazurska 4, 05-830 Nadarzyn www.biegiemprzezpolske.pl; info@biegiemprzezpolske.pl tel. 500-112-316;

Bardziej szczegółowo

Przerwa między końcem Testu 1, a początkiem Testu 2 powinna wynosić 6-8 minut.

Przerwa między końcem Testu 1, a początkiem Testu 2 powinna wynosić 6-8 minut. Test sprawnościowy dla sędziów (kobiet i mężczyzn) Wprowadzenie TEST KONDYCYJNY FIFA Oficjalny test kondycyjny dla sędziów piłki nożnej składa się z dwóch testów. Test 1, sprinty mierzą zdolność sędziego

Bardziej szczegółowo

Próby techniczne do naboru do klas sportowych o profilu koszykówka (Szkoła Podstawowa, Gimnazjum, Liceum)

Próby techniczne do naboru do klas sportowych o profilu koszykówka (Szkoła Podstawowa, Gimnazjum, Liceum) Próby techniczne do naboru do klas sportowych o profilu koszykówka (Szkoła Podstawowa, Gimnazjum, Liceum) SZKOŁA PODSTAWOWA 1. Krążenia po ósemce Cel: Próba oceny prawidłowej techniki posługiwania się

Bardziej szczegółowo

Polski Związek Pływacki ul. Marymoncka Warszawa 1

Polski Związek Pływacki ul. Marymoncka Warszawa 1 Zestaw prób sprawności fizycznej obowiązujących przy naborze do I klasy gimnazjum Szkół Mistrzostwa Sportowego, Szkół Sportowych oraz oddziałów sportowych w publicznym gimnazjum ogólnodostępnym w pływaniu

Bardziej szczegółowo

Hertz Polska spółka z o.o. z siedzibą w Kielcach ul. Warszawska 312 h

Hertz Polska spółka z o.o. z siedzibą w Kielcach ul. Warszawska 312 h Regulamin Chęciny Triathlon 2017 1. CEL IMPREZY Promocja Gminy i Miasta Chęciny Popularyzacja triathlonu Propagowanie zdrowego trybu życia, aktywnego wypoczynku i rekreacji Umożliwienie współzawodnictwa

Bardziej szczegółowo

XIV ZAWODY DRUśYN RATOWNICZYCH O PUCHAR DYREKTORA MOSIR 2010

XIV ZAWODY DRUśYN RATOWNICZYCH O PUCHAR DYREKTORA MOSIR 2010 XIV ZAWODY DRUśYN RATOWNICZYCH O PUCHAR DYREKTORA MOSIR 2010 1. PŁYWANIE POŁĄCZONE Z BIEGIEM PŁYWANIE ok. 260 M. BIEG - 100 M. 100 M. - CHORĄGIEWKI - BOJE 80 M. WODA LINIA BRZEGOWA 50 M. 50 M. 1. Wszyscy

Bardziej szczegółowo

Jesteś tutaj: Aktualności > Sukces zawodników Mustanga

Jesteś tutaj: Aktualności > Sukces zawodników Mustanga Jesteś tutaj: Aktualności > Sukces zawodników Mustanga 28 lipiec 2010 07:40:00 Sukces zawodników Mustanga W Lesznie i Zielonej Górze w dniach 23-25.07.2010 odbyły się Mistrzostwa Europy w Speedrowerze.

Bardziej szczegółowo

WIELOLETNI PLAN SZKOLENIOWO WYCHOWAWCZY MIĘDZYSZKOLNEGO OŚRODKA SPORTOWEGO W IŁAWIE.

WIELOLETNI PLAN SZKOLENIOWO WYCHOWAWCZY MIĘDZYSZKOLNEGO OŚRODKA SPORTOWEGO W IŁAWIE. WIELOLETNI PLAN SZKOLENIOWO WYCHOWAWCZY MIĘDZYSZKOLNEGO OŚRODKA SPORTOWEGO W IŁAWIE. W zgodzie z ponad 50 ęcio letnią tradycją, położeniem siedziby, posiadanym sprzętem, doświadczeniem i kompetencjami

Bardziej szczegółowo

Próby motoryczne do naboru do VII klasy szkoły podstawowej

Próby motoryczne do naboru do VII klasy szkoły podstawowej Próby motoryczne do naboru do VII klasy szkoły podstawowej 1. Wyskok dosiężny z miejsca z odbicia obunóż Cel: Ocena mocy. Przebieg: Badany staje bokiem przy ścianie, na której zaznaczona jest wysokość

Bardziej szczegółowo

Marcin Dorna MODEL FUNKCJONOWANIA REPREZENTACJI POLSKI /R. 1995/

Marcin Dorna MODEL FUNKCJONOWANIA REPREZENTACJI POLSKI /R. 1995/ Marcin Dorna MODEL FUNKCJONOWANIA REPREZENTACJI POLSKI /R. 1995/ Wyniki ME U19 Mistrzostwie Europy U19 2010/11 Hiszpania 2009/10 Francja 2008/09 Ukraina 2007/08 Niemcy 2006/07 Hiszpania 2005/06 Hiszpania

Bardziej szczegółowo

Myśl jak Mistrz. Sztuka osiągania sukcesów w Sporcie. Cena: 349 zł. 15 marca 2014 r. Warszawa

Myśl jak Mistrz. Sztuka osiągania sukcesów w Sporcie. Cena: 349 zł. 15 marca 2014 r. Warszawa Myśl jak Mistrz Sztuka osiągania sukcesów w Sporcie. 15 marca 2014 r. Warszawa Cena: 349 zł Myśl jak Mistrz. Sztuka osiągania sukcesów w Sporcie. Byliśmy świetnie przygotowani, a jednak przegraliśmy. Nie

Bardziej szczegółowo

Szkolenia. Przygotowanie fizyczne zawodnika

Szkolenia. Przygotowanie fizyczne zawodnika Szkolenia Przygotowanie fizyczne zawodnika Przygotowanie fizyczne zawodnika szkolenie (Budowa kompleksowego programu treningowego) Istotą szkolenia jest umiejętność łączenia różnych elementów wpływających

Bardziej szczegółowo