Spotkaj TURYSTYKA. Homo Cracoviensis. Kraków MUZEA - INSPIRUJĄ SPOTKANIA

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Spotkaj TURYSTYKA. Homo Cracoviensis. Kraków MUZEA - INSPIRUJĄ SPOTKANIA"

Transkrypt

1 Spotkaj Żywą HISTORię Homo Cracoviensis TURYSTYKA ZAMKI MAŁOPOLSKI MUZEA - INSPIRUJĄ SPOTKANIA

2 Zamki Małopolski Małopolskę śmiało można nazwać krainą zamków. To właśnie tu, w okolicach Krakowa, znajdują się popularne orle gniazda : romantyczne ruiny i okazałe zamczyska Wyżyny Krakowsko-Częstochowskiej. Malownicze średniowieczne twierdze wznoszą się też pośród szczytów Pienin i Beskidów Zachodnich. Inne zamki usytuowane są nad wodami jezior Czchowskiego i Czorsztyńskiego. Najpiękniejsza jest jednak królewska rezydencja w dawnej stolicy Polski zamek na Wawelu w Krakowie. W niniejszej publikacji opisano jedynie najciekawsze i najlepiej zachowane zamki Małopolski. Ponadto w wielu miejscach zobaczyć można z daleka stare mury i wieże średniowiecznych, zrujnowanych fortec. Królewski na Wawelu w Krakowie. 2 Na renesansowych krużgankach. 4 w Niepołomicach. 5 w Pieskowej Skale. 6 w Suchej Beskidzkiej. 7 Pośród białych skał Jury. 8 Lipowiec w Wygiełzowie. 9 w Korzkwi. 10 w Ojcowie. 11 Nad spienionym nurtem Dunajca zamki pienińskie. 12 Wronin w Czorsztynie. 13 Dunajec w Niedzicy. 14 Żupa oraz zamki i zamczyska Pogórza. 15 w Wieliczce. 16 w Dobczycach. 17 w Nowym Wiśniczu. 18 w Dębnie. 19 Z biegiem Dunajca w Czchowie. 21 Tropsztyn w Wytrzyszczce. 22 w Nowym Sączu. 23

3 Królewski na Wawelu w Krakowie Królewski na Wawelu to muzeum-rezydencja historyczna królów polskich. Usytuowany jest na wapiennym wzgórzu obok kościoła katedralnego. Wzgórze wawelskie zamieszkałe było od pradziejów, a od wczesnego średniowiecza stało się ośrodkiem władzy świeckiej i kościelnej. Szczególny rozkwit przeżywał Wawel za panowania ostatnich Piastów i Jagiellonów (XV XVI w.). Z początkiem wieku XVI gotycki zamek przekształcono w renesansową siedzibę należącą do najwspanialszych w Europie. Budowla ta imponuje do dziś swoim rozmachem i zachwyca lekkością arkadowego dziedzińca. Renesansowy zamek oraz kaplicę przy katedrze, zwaną Zygmuntowską, wznieśli Włosi sprowadzeni do Polski przez króla Zygmunta Starego. Przez kilka wieków zamek na Wawelu był siedzibą królów z dynastii Piastów, Jagiellonów i Wazów oraz miejscem posiedzeń sejmu. kilkakrotnie uległ zniszczeniu i ograbieniu w czasie działań wojennych. Od początku wieku XX, po odzyskaniu go z rąk austriackich i po wieloletnich pracach konserwatorskich, pełni funkcję muzeum. Obecnie zbiory wawelskie są prezentowane publiczności w ramach kilku ekspozycji. W reprezentacyjnych komnatach królewskich możemy podziwiać m.in. cenne arrasy flamandzkie oraz strop z rzeźbionym głowami w Sali Poselskiej, w prywatnych apartamentach królewskich gotycko-renesansowe portale, a w Skarbcu i Zbrojowni precjoza, pamiątki narodowe i dawną broń. Miłośnicy sztuki orientalnej znajdą znakomite przykłady broni, tkanin i ceramiki w salach Sztuki Wschodu. Wawel Zaginiony odkrywa dla zwiedzających ślady dawnych i pradawnych dziejów wzgórza. Kościół katedralny to miejsce koronacji i pochówków kolejnych władców Polski. Od początku XIX w. zyskał ponadto charakter pan- Zwiedzanie Państwowe Zbiory Sztuki na Wawelu, tel.: , czynne: IV X wt. pt , sb. i nd , XI III wt. sb , nd ; ekspozycje: Komnaty Królewskie, Prywatne Apartamenty Królewskie, Skarbiec i Zbrojownia (IV X dodatkowo czynne: pn , XI III zamknięta w nd.), Sztuka Wschodu (XI III zamknięta w nd.) oraz wystawa archeologiczna Wawel Zaginiony (IV X dodatkowo czynne: pn ). Osobno zwiedza się katedrę, Groby Królewskie, wieżę Zygmuntowską i Muzeum Katedralne; informacje: Parafia Archikatedralna św. Stanisława i św. Wacława, tel.: , czynne: IV IX pn. sb , nd , X III pn. sb , nd , muzeum nieczynne w nd. Wzgórze wawelskie jest udostępniane zwiedzającym codz. od godz do zmroku (szczegółowe inforvmacje o godzinach udostępniania wzgórza są wywieszone przy kasach), natomiast dziedziniec arkadowy zamku jest zamykany 30 min przed zamknięciem bram wzgórza. Dojazd Parking (podziemny, płatny) znajduje się przy ulicy Powiśle; parkować można również przy ulicach Straszewskiego i Podzamcze oraz Bernardyńskiej (strefa płatnego parkowania). W pobliżu kursują tramwaje linii nr 3, 6, 8, 10, 18 i 40. Informacja turystyczna Punkt informacji turystycznej, Wawel 9, tel.: wew Wszelkich niezbędnych informacji udzielają turystom it także Punkty Informacji Miejskiej; najbliżej Wawelu znajduje się Pawilon Wyspiańskiego: pl. Wszystkich Świętych 2; Noclegi i gastronomia Restauracja Na Wawelu, tel.: , kawiarnia Pod Basztą, tel.: , teonu narodowego. Gotycką katedrę otacza wieniec pochodzących z różnych wieków kaplic, z których najbardziej znane to królewskie kaplice grobowe ostatnich Jagiellonów i Wazów. Godnym podziwu jest bogate, pod względem architektonicznym i wyposażenia, wnętrze katedry wraz z okazałą konfesją św. Stanisława, biskupa krakowskiego. Wspinając się na jedną z wież katedry, by spojrzeć na panoramę miasta, zobaczymy dzwon Zygmunt, którego dźwięk rozbrzmiewa nad Krakowem w doniosłych momentach. Wzgórze wawelskie ma swoje legendy. Mówią one o zamieszkałym w jaskini, u stóp wzgórza, strasznym smoku, jego pogromcy Kraku i córce tegoż Wandzie, która rzuciła się do Wisły, nie chcąc oddać ręki zachodniemu rycerzowi. Z murów Wawelu rozciąga się widok na zakole Wisły opasującej skaliste wzgórze, na którym stoi zamek. Tuż obok tarasu widokowego znajduje się wejście do Smoczej Jamy. Schodząc krętymi schodkami, trafia się do wnętrza jaskini, w której wg legendy miał mieszkać smok wawelski. Jak wyglądał potwór, można sobie wyobrazić, oglądając jego ziejący ogniem pomnik przed wejściem do jaskini na bulwarze wiślanym. Smocza Jama, czynne: IV VI i IX X , VII VIII

4 Na renesansowych krużgankach Niepołomice w Niepołomicach ziedziniec arkadowy Zamku Królewskiego na Wawelu w Kra- zbudowany w stylu renesansowym, stał się inspiracją Dkowie, dla wielu innych zamków i pałaców w całej Polsce. Także w Małopolsce można zobaczyć kilka rezydencji z uroczymi, arkadowymi krużgankami i innymi elementami, charakterystycznymi dla stylu renesansowego. Nieprzypadkowo nazywa się niektóre z nich małym Wawelem. Pieskowa Skała Pieskowa Skała Niepołomice Sucha Beskidzka Niepołomice Z tego zamku, zbudowanego na polecenie Kazimierza Wielkiego, polscy królowie wyruszali na łowy do niedalekiej Puszczy Niepołomickiej, a polowania były jedną z ulubionych rozrywek wielu monarchów. Dziś w miejscu gotyckiego zamku kazimierzowskiego podziwiać można piękną budowlę renesansową. Gmach na planie kwadratu wzniesiono za czasów Zygmunta Augusta. Wzorem dla niepołomickiej rezydencji stał się oczywiście Wawel do wnętrza zamku prowadzi zachowany do dziś renesansowy portal, zaś dziedziniec otaczają dwie kondygnacje arkadowych krużganków (oryginalnie były trzy, ale najwyższą zburzono z rozkazu władz austriackich w okresie zaborów). Król, wzorem swego ojca, Zygmunta Starego, do budowy zatrudnił architektów z Włoch w tym sławnego mistrza Santi Gucciego. W zamku mieści się obecnie Muzeum Niepołomickie, a także hotel. Sucha Beskidzka Zwiedzanie Muzeum Niepołomickie, ul. Zamkowa 2, tel.: , czynne: codz Dojazd Z Krakowa (24 km) od strony Nowej Huty na wschód drogą nr 79 w kierunku Sandomierza i następnie drogą nr 75 do Niepołomic. Inna trasa: z Krakowa drogą nr 4 na południowy wschód do Wieliczki, a stamtąd drogą nr 964 do centrum Niepołomic. Dojazd z Krakowa zapewniają też mikrobusy. Noclegi i gastronomia Hotel Królewski ***, ul. Zamkowa 2, tel.: , W pobliżu (przy rynku) można zwiedzić gotycki kościół pw. Dziesięciu Tysięcy Męczenników ufundowany również przez Kazimierza Wielkiego. Do kościoła przylegają dwie kaplice: renesansowa Branickich i barokowa (pw. św. Karola Boromeusza) Lubomirskich. 4 5

5 Pieskowa Skała w Pieskowej Skale Sucha Beskidzka w Suchej Beskidzkiej Najbardziej znany widok zamku w Pieskowej Skale rozciąga się z doliny Prądnika na pierwszym planie widać wapienny ostaniec, zwany Maczugą Herkulesa. Zaczerpnięta z mitologii starożytnych Greków nazwa pasuje do renesansowej architektury zamku. Budowlę obronną nakazał wznieść tu Kazimierz Wielki w XIV w. Renesansowy charakter nadali jej ponad 200 lat później jej ówcześni właściciele: Hieronim Szafraniec, sekretarz króla Zygmunta Starego, oraz jego syn Stanisław. Sprowadzeni z Włoch architekci wznieśli arkadowy dziedziniec, a wieża zegarowa otrzymała hełm podobny do tych z wież Zamku Królewskiego na Wawelu. Tuż obok przybysze z Italii umieścili arkadową loggię, zaś poniżej zaprojektowali urządzony na tarasie nad urwiskiem ogród włoski. Dziś w zamku mieści się muzeum prezentujące przemiany stylowe w sztuce europejskiej, a także największa w Polsce galeria malarstwa angielskiego. Magnacka rezydencja w Suchej Beskidzkiej jak mało która w Polsce zasłużyła na miano małego Wawelu. Arkadowe krużganki dwóch z trzech skrzydeł zamkowego dziedzińca wyróżnia lekkość i elegancja. zbudował Kasper Castiglione, znany później również jako Kasper Suski. Ten pochodzący z Florencji złotnik wzniósł w 1554 r. renesansowy dwór, stanowiący dziś fragment południowego skrzydła zamku. Dzięki kolejnym właścicielom, Komorowskim, na początku XVII w. dwór przekształcony został w rezydencję z arkadowym dziedzińcem. W kolejnych wiekach zamek pozostawał w rękach magnackich rodów Wielopolskich, Branickich i Tarnowskich i mimo licznych przebudów zachował piękny, renesansowy wygląd. W zamku mieści się Muzeum Miejskie, a także dom kultury oraz hotel z restauracją. Zwiedzanie Muzeum w zamku w Pieskowej Skale, Sułoszowa, tel.: , pl; czynne: V IX wt. czw , pt , sb. i nd , IV i X wt. czw. i sb. nd , , XI III tylko sb. i nd Dojazd Z Krakowa (30 km) na północny zachód drogą nr 94 w kierunku Olkusza, a następnie przez Sąspów i Ojców na skraj wsi Sułoszowa lub też drogą nr 794 do Skały i dalej drogą nr 773 w kierunku Olkusza. Poniżej zamku znajduje się parking, z którego do bramy wejściowej prowadzą schody (10 15 min). Pod zamkiem zatrzymują się autobusy z Krakowa. Noclegi i gastronomia Kawiarnia-restauracja Zamkowa z tarasem widokowym, tel.: Tuż poniżej skały, na której wznosi się zamek, znajduje się mogiła powstańców styczniowych. Pod Pieskową Skałą oddział powstańczy gen. Mariana Langiewicza 4 marca 1863 r. stoczył potyczkę z wojskami rosyjskimi. Prochy powstańców, którzy zginęli w bitwie, przeniesiono tu w 1953 r. ze Skały i złożono pod granitowym nagrobkiem. Wśród zabitych był m.in. Andrzej Potiebnia, ukraiński rewolucjonista i ochotnik, walczący po stronie polskich powstańców. Zwiedzanie Muzeum Miejskie, ul. Zamkowa 1, tel.: , czynne: V X wt. pt , sb. i nd , XI IV wt. pt , sb. i nd Miejski Ośrodek Kultury z Galerią Sztuki, ul. Zamkowa 1, tel.: , czynne: pn. sb Dojazd Z Krakowa (55 km) na południe zakopianką, tj. drogą nr 7, do Głogoczowa, następnie drogą nr 52 w kierunku Bielska-Białej i drogą wojewódzką nr 956 przez Sułkowice i Zembrzyce. Noclegi i gastronomia Hotel i restauracja Kasper Suski **, ul. Zamkowa 1 (w skrzydle zamku), tel.: , Na rynku w Suchej Beskidzkiej stoi drewniana karczma unikatowy zabytek architektury drewnianej wzniesiona w 2. poł. XVIII w. Wysoki gontowy dach, wsparty na arkadowych podcieniach kryje ciemne wnętrze ze starodawnym wystrojem. Jako tradycyjna restauracja Karczma Rzym wciąż przyjmuje gości. 6 7

6 Pośród białych skał Jury Wygiełzów Lipowiec w Wygiełzowie a Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej między skalnymi ostań- i na krawędzi jurajskich wąwozów wznoszą się liczne Ncami malownicze zamki. Łączy je jeden z najciekawszych szlaków turystycznych Polski, zwany Szlakiem Orlich Gniazd, bo twierdze te zbudowano w miejscach tak trudno dostępnych jak gniazda królewskich ptaków. Wygiełzów Wygiełzów Ojców Korzkiew Ojców Na zachód od Krakowa, ponad wsią Wygiełzów już z daleka widać wyniosłe, zalesione wzgórze. Na jego szczycie niczym wapienna turnia wyrasta potężna baszta z białego kamienia. Choć z daleka widać tylko wieżę, to pośród drzew skrywają się też mury okazałego zamku biskupiego z XIII w. Wówczas to biskupi krakowscy wznieśli twierdzę, która pozostała ich własnością aż do rozbiorów. Od początku XIX stulecia budowla jest w ruinie, jednak jej mury zabezpieczono i przystosowano do zwiedzania. Z wieży rozciągają się wspaniałe widoki na okolicę, natomiast w zrekonstruowanych pomieszczeniach pierwszego piętra zamku można obejrzeć niewielką ekspozycję poświęconą dziejom warowni. Zgromadzono stare zdjęcia i grafiki oraz niewielką kolekcję różnych przedmiotów znalezionych pośród ruin przez archeologów. Korzkiew Zwiedzanie Nadwiślański Park Etnograficzny w Wygiełzowie i Lipowiec, Wygiełzów, ul. Podzamcze 1, tel.: , czynne: IV IX codz , X III codz Dojazd Z Krakowa (55 km) na zachód autostradą A4 do Chrzanowa, a potem drogą nr 781 Chrzanów Andrychów lub też bezpośrednio z Krakowa na zachód drogą nr 780 w kierunku Libiąża. Parking znajduje się obok wejścia do skansenu, skąd do zamku wiedzie szlak turystyczny oznakowany kolorem żółtym (15 20 min). U stóp wzgórza zamkowego zobaczyć można liczne stare drewniane budowle: wiejskie chaty, szlachecki dwór, a nawet kosciół. Należą one do Muzeum Nadwiślańskiego Parku Etnograficznego, popularnie zwanego skansenem w Wygiełzowie, który zarządza także ruinami zamku Lipowiec. Nadwiślański Park Etnograficzny, tel.: , codz. IV IX , X III

7 Korzkiew Ojców w Korzkwi w Ojcowie Jeszcze 15 lat temu na wzgórzu ponad malowniczą doliną Korzkiewki wznosiły się tylko ruiny murów, bramy i domu mieszkalnego średniowiecznego zameczku rycerskiego. Dziś stoi tu kamienna forteca, z pietyzmem odbudowana wg dawnych rycin. Warownia została wzniesiona w XIV w. przez Jana z Syrokomli (dziś Janowiec nad Wisłą w województwie lubelskim). Gotycki zameczek rozbudowano w XVI w., nadając mu renesansowy charakter. Potem budowla należała m.in. do rodziny Jordanów, którzy traktowali ją jako swą rezydencję myśliwską, lecz pod koniec XVIII w. była już opuszczona. Ówcześni właściciele, Wodziccy, zbudowali poniżej warowni nieistniejący dziś dwór. Dojazd Z Krakowa (15 km) na północ drogą nr 794 w kierunku Skały, potem boczną drogą od Januszowic wzdłuż Prądnika i następnie w prawo w dolinę Korzkiewki. Wzgórze z zamkiem objeżdża się od południa i zachodu, a goście hotelowi mogą podjechać na mały parking przed bramą. Przez Korzkiew przejeżdżają krakowskie autobusy podmiejskie linii nr 267 i mikrobusy kursujące na trasie Smardzowice. Noclegi i gastronomia Hotel Korzkiew, tel.: , Wokół zamku, na zboczach doliny Korzkiewki, rozciąga się stary park, w którym obecni właściciele warowni i hotelu chcą odtworzyć dwór Wodzickich, dawnych właścicieli zamku i wsi. Na przeciwległym zboczu doliny, na północ od zamku, warto odwiedzić wczesnobarokowy kościół z 1623 r. o charakterze obronnym (wieża ze strzelnicami). Legenda mówi, że nazwa miejscowości Ojców powstała dzięki królowi Kazimierzowi Wielkiemu. Miał on budowany z jego rozkazu zamek nazwać Ociec u skały, nawiązując do wydarzeń z życia swego ojca, Władysława Łokietka, który miał się ukrywać w dolinie Prądnika podczas walk o z czeskim królem Wacławem II. W legendzie tej tkwi ziarno prawdy kamienny zamek w miejscu wcześniejszego grodu nakazał zbudować Kazimierz Wielki. Była to jedna z ważniejszych twierdz na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej. Tu rezydował starosta ojcowski, a zamek zamieszkany był do końca XVIII w. (jeszcze w 1787 r. podejmowano tu ostatniego króla Polski, Stanisława Augusta Poniatowskiego), ale w okresie rozbiorów budowla popadła w ruinę. Do dziś przetrwały fragmenty murów oraz jednej baszty, a także wieża bramna, w której mieści się niewielka izba muzealna. w Ojcowie znajduje się obecnie w obrębie Ojcowskiego Parku Narodowego. Zwiedzanie w Ojcowie; czynne: codz. poł. IV V i VIII IX , VI VII , X , 1. poł. XI Dojazd Z Krakowa (30 km) na północ drogą nr 94 w kierunku Olkusza, a następnie boczną drogą przez Sąspów. Inna trasa: drogą nr 794 do Skały i dalej drogą nr 773 w kierunku Olkusza do doliny Prądnika i do Ojcowa. U stóp góry zamkowej znajduje się parking. Z Krakowa kursują tu również mikrobusy, a w weekendy w okresie V IX autobusy. Z legendą o pochodzeniu nazwy Ojcowa wiąże się znajdująca się na Chełmowej Górze Grota Łokietka, w której przyszły król miał się ukrywać przed swymi przeciwnikami. Można się tu wspiąć z Ojcowa szlakiem oznakowanym kolorem czarnym. Idąc do jaskini, warto wybrać trasę prowadzącą obok skalnego przesmyku zwanego Bramą Krakowską. Grota Łokietka, czynne: 2. poł. IV , V VIII , IX , X

8 Nad spienionym nurtem Dunajca zamki pienińskie W miejscu, gdzie nad koryto Dunajca wyrastają wapienne turnie Pienin i gdzie rzeka przebija się przez góry sławnym przełomem, powstały w średniowieczu dwie malownicze warownie graniczne węgierski zamek Dunajec w Niedzicy i polski Wronin w Czorsztynie. Dziś, po zbudowaniu w Niedzicy zapory na Dunajcu, obie twierdze znalazły się na oblanych wodą, malowniczych cyplach. Czorsztyn Czorsztyn Czorsztyn Wronin w Czorsztynie Kiedy w 1651 r. na dalekiej Ukrainie polskie oddziały wojowały z zastępami kozaków Bohdana Chmielnickiego, graniczną twierdzę w Czorsztynie napadł i zajął niejaki Kostka Napierski. Ten awanturnik, opłacony przez kozackiego hetmana, miał siać zamęt i wiązać w ten sposób część sił polskich. Skończył marnie, jak to ze zdrajcami często bywa Czorsztyn zdobyły oddziały wysłane przez biskupa krakowskiego, a schwytany Napierski został skazany na straszną śmierć przez nabicie na pal. Historia buntu Kostki Napierskiego jest najbardziej znanym wydarzeniem związanym z długą i ciekawą historią zamku Wronin w Czorsztynie. Murowaną twierdzę wzniesiono tu w XIV w. za panowania Kazimierza Wielkiego, w miejscu wcześniejszych budowli. Strzegła ona granicy z Węgrami i przeprawy przez Dunajec. Dziś zamek ma postać trwałej ruiny, a w kilku odbudowanych pomieszczeniach mieści się nieduża ekspozycja historyczno-archeologiczna. Z tarasów na murach rozciąga się widok na Jezioro Czorsztyńskie, zamek w Niedzicy, Pieniny, a nawet Tatry. Niedzica Niedzica Zwiedzanie Ruiny zamku Wronin; czynne: V IX codz , X IV wt. nd Dojazd Z Krakowa (110 km) na południe zakopianką, tj. drogą nr 7, do Zaborni, dalej drogą nr 47 do Nowego Targu, a następnie drogą nr 969 w kierunku Szczawnicy. W Krośnicy trzeba skręcić w stronę Sromowców, a potem do wsi Czorsztyn. Przed zamkiem znajduje się bezpłatny parking, a dojście do ruin szlakiem oznakowanym kolorem zielonym zajmuje 5 min. Niedaleko zamku, ponad brzegiem zaporowego Jeziora Czorsztyńskiego, na półwyspie Stylchyn, powstała Osada Turystyczna Czorsztyn. Jej zabudowa to stare, zabytkowe wille i tradycyjne chaty, przeniesione tu ze wsi zalanych później wodami jeziora zaporowego. Dziś w drewnianych budynkach mieszczą się pensjonaty i restauracje, a w najstarszej, w całości zachowanej zagrodzie utworzono małą ekspozycję etnograficzną. Osada Turystyczna Czorsztyn, tel.: ,

9 Niedzica Dunajec w Niedzicy Dunajec w Niedzicy, jedna z najpiękniejszych tego typu budowli w Polsce, stał się znany po odnalezieniu tu w 1946 r. tajnego schowka z dokumentem zapisanym pismem węzełkowym kipu, jakiego używano w indiańskim imperium Inków w Peru! Podobno była to informacja, o miejscu ukrycia tajemniczego złotego skarbu Inków Kipu przywiózł do Niedzicy zapewne jeden z właścicieli zamku z rodu Berzeviczych Sebastian, który pod koniec XVIII w. podróżował po Peru. Miał tam poślubić Indiankę, zaś ich córka Umina została żoną ostatniego potomka królewskiego rodu Inków Tupaca Amaru. Skarbem architektury jest sam zamek. Jego najstarsza część to gotycki zamek górny z XIV w., zbudowany w miejscu drewniano-ziemnej małej fortecy Kokosza Berzeviczego. Ta część twierdzy zajmuje szczyt skalistego wzgórza nad Dunajcem. W XV w. ówczesny właściciel Niedzicy, Emeryk Zapolya ze sławnego rodu węgierskiego, dobudował zamek średni. Największe zmiany miały jednak miejsce na przełomie XVI i XVII stulecia. Władający Niedzicą Jerzy Horvath rozbudował warownię w stylu renesansowym. Nowy dziedziniec z krużgankami otoczony został murem z półokrągłymi basztami, zwieńczonym stylową attyką. Następni właściciele Giovanellowie, ponownie Horvathowie, wreszcie Salomonowie, mieszkający na zamku aż do 1943 r. niewiele już zmienili. Splądrowany pod koniec II wojny światowej zamek został odremontowany. W części komnat mieści się niewielkie muzeum, a zwiedzającym udostępniono także tarasy widokowe na zamku średnim i górnym. Widać z nich Jezioro Czorsztyńskie z malowniczymi ruinami zamku w Czorsztynie na przeciwległym brzegu oraz strome, skaliste zbocza Pienin i Gorców. Żupa oraz zamki i zamczyska Pogórza odróżując z Krakowa na południowy wschód, zwiedzić można kil- interesujących zamków. Malownicze wzniesienia Pogórzy Wie- Pka lickiego i Wiśnickiego stanowią piękną oprawę dla ruin stojącego na skalistym wzgórzu ponad Jeziorem Dobczyckim królewskiego zamku w Dobczycach oraz dla ogromnej fortecy magnackich rodów Kmitów i Lubomirskich w Nowym Wiśniczu. Turyści masowo odwiedzają także Wieliczkę ze sławną kopalnią, ale także z niewielkim zamkiem zwanym żupą. w Dębnie urzeka późnogotycką architekturą. Wieliczka Wieliczka Dobczyce Nowy Dębno Wiśnicz Dębno Zwiedzanie Muzeum Zespołu Zamkowego w Niedzicy, tel.: ; czynne: V IX codz , X XI wt. nd ; zwiedzanie tylko z przewodnikiem; w cenie biletu zwiedzanie zamku i wozowni. Dojazd Z Krakowa (110 km) najpierw zakopianką, tj. drogą nr 7, do Zaborni, dalej drogą nr 47 do Nowego Targu, a następnie drogą nr 969 w kierunku Szczawnicy. W Dębnie należy skręcić i jechać przez Frydman i Falsztyn po południowej stronie Jeziora Czorsztyńskiego. znajduje się w górnej części wsi, znanej jako Niedzica. Przed nim usytuowany jest duży parking. Noclegi i gastronomia W zamku mieści się restauracja i kawiarnia. Dobczyce Zwiedzając Niedzicę i Czorsztyn, nie można nie skorzystać z okazji, by zobaczyć wspaniałe dzieło przyrody pieniński przełom Dunajca. Najlepiej wybrać się na spływ z doświadczonymi flisakami, którzy na niewielkich tratwach zgrabnie kluczą pośród głazów i skalnych urwisk Trzech Koron i Sokolicy. Spływ zaczyna się w Sromowcach Wyżnych-Kątach i kończy w Szczawnicy lub Krościenku. Polskie Stowarzyszenie Flisaków Pienińskich, tel.: , Nowy Wiśnicz 14 15

10 Wieliczka Dobczyce w Wieliczce w Dobczycach W wielickim zamku znajduje się imponująca kolekcja solniczek (ok. 400 sztuk!): szklanych, drewnianych, srebrnych i przede wszystkim porcelanowych m.in. ze sławnych manufaktur w Ćmielowie, Miśni i Korcu. królewski, zwany żupą lub zamkiem żupnym, wznosi się w centrum Wieliczki. W warownych gmachach już od XIII w. miał siedzibę zarząd wielickiej kopalni soli, którą zwano właśnie żupą, a jej zarządcę żupnikiem. Z tego okresu pochodzi Dom pośród Żupy, w którym obecnie mieszczą się ekspozycje muzealne: archeologiczna (w piwnicach zamkowych), historyczna, wreszcie wspomniana wyżej wystawa solniczek. Tu także można zwiedzić najbardziej reprezentacyjną, gotycką salę, zwaną Izbą Grodzką, z tzw. sklepieniem palmowym, wspartym na jednym filarze. Rozbudowa zamku oraz włączenie go w system fortyfikacji miejskich Wieliczki nastąpiło w połowie XIV w. dzięki Kazimierzowi Wielkiemu. Wzniesiono wówczas zachowaną do dziś zamkową basztę, która była jedną z 19 baszt murów miejskich. Z tego okresu pochodzi też tzw. Północny, niedostępny dla zwiedzających, natomiast Środkowy wzniesiony został dopiero w XIX w. i dziś mieści restaurację. Zwiedzanie Muzeum Żup Krakowskich w Wieliczce zamek żupny, ul. Zamkowa 8, tel.: , czynne: V VIII wt. nd , IX IV wt. sb Dojazd Z Krakowa (16 km) na południowy wschód drogą nr 4. W pobliżu zamku i kopalni znajdują się liczne parkingi strzeżone (płatne). Dojazd z Krakowa zapewniają pociągi i autobusy komunikacji podmiejskiej (nr 204, 244 i 304) oraz liczne mikrobusy. Informacja turystyczna Punkt informacji turystycznej, ul. Dembowskiego (przy parkingu Kopalni Soli), tel.: , it wieliczka.pl. Noclegi i gastronomia Restauracja Królewska, ul. Zamkowa 8 (w tzw. Zamku Środkowym), tel.: , Muzeum Żup Krakowskich, którego ekspozycja podziemna znajduje się w komorach zabytkowej kopalni soli wpisanej na pierwszą. Listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego i Przyrodniczego UNESCO; informacja i rezerwacja: tel.: ; czynne: IV X codz , XI III Do tej części muzeum najlepiej przejść trasą turystyczną przez podziemne komory i wspaniałą kaplicę św. Kingi; Kopalnia Soli Wieliczka Trasa Turystyczna, informacja i rezerwacja: tel.: , Wyniosłe wzgórze nad miasteczkiem, zaporą i Jeziorem Dobczyckim zajmują ruiny zamku królewskiego. W przeciwieństwie do wielu innych twierdz, nie padł on ofiarą pożaru czy też wojny, lecz poszukiwaczy skarbów! W połowie XVIII w. przypadkowo odkryto tu garniec pełen monet. Wiadomość o znalezisku zelektryzowała mieszkańców, a na efekty nie trzeba było długo czekać: z budynków i murów pozostały tylko fundamenty. Kolejnego skarbu oczywiście nie znaleziono... Legenda wiąże początki twierdzy z jednym z wojów Mieszka I Dobkiem, który miał przybyć nad Rabę i tu wznieść zamek, u którego stóp wyrosły z czasem Dobczyce. Murowana budowla obronna powstała w 1. poł. XIII w. Rozbudowano ją za panowania Kazimierza Wielkiego, a w połowie XVI w. przekształcono w stylu renesansowym. Dziś zamek jest częściowo odbudowany, a w jego wnętrzach urządzono niewielkie muzeum, którym opiekuje się miejscowy oddział Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego (PTTK). Zwiedzanie w Dobczycach, tel.: , zamek.dobczyce.pl, czynne: IV i X wt. nd , V VI i IX wt. pt , sb. i nd , VII VIII wt. pt , sb. i nd Dojazd Z Krakowa (ok. 30 km) na południowy wschód drogą nr 4 do Wieliczki, a dalej drogą nr 964 do Dobczyc. Inna trasa: z Krakowa na południe drogą nr 7 do Myślenic i dalej widokową trasą nr 967 w kierunku Łapczycy, wzdłuż brzegów Jeziora Dobczyckiego. Do Dobczyc z Krakowa kursują autobusy i liczne mikrobusy. Przed zamkiem, na stoku wzgórza ustawiono sześć zabytkowych, drewnianych budynków, tworzących niewielki skansen. Możemy zobaczyć m.in. dom pogrzebowy, w którym zgromadzono przedmioty związane z dawnymi obrzędami pogrzebowymi, dużą i małą wozownię z kolekcją wozów i sań, kurnik z ekspozycją sprzętów gospodarskich, oryginalną kuźnię, wreszcie najbardziej okazałą karczmę Na Zbóju z 1830 r., przeniesioną ze wsi Krzyszkowice

11 Nowy Wiśnicz Dębno w Nowym Wiśniczu w Dębnie Potężna rezydencja Kmitów i Lubomirskich w Nowym Wiśniczu do dziś budzi podziw. Jakie niegdyś musiała kryć bogactwa, można sobie jedynie wyobrazić, skoro podczas potopu w 1655 r. Szwedzi wywieźli stąd aż 150 wozów zdobyczy! I pomyśleć, że mając na względzie dobro zamku, załoga poddała go wcześniej bez walki, mimo iż liczyła 600 doskonale uzbrojonych zaciężnych żołnierzy i dysponowała 80 armatami na nowoczesnych bastionach oraz zapasami amunicji i żywności na 3 lata! Początki zamku sięgają XV w., gdy swą obronną siedzibę wznieśli tu przedstawiciele rodu Kmitów. Renesansowa przebudowa w połowie XVI w. to inicjatywa Piotra Kmity; m.in. powstały wówczas dwie nowe wieże, a zamek podwyższono o jedną kondygnację. Po 1593 r. zamek kupili przedstawiciele rodu Lubomirskich. W połowie XVII w. Stanisław Lubomirski otoczył renesansową budowlę bastionowymi fortyfikacjami, tworząc typ rezydencji zwany palazzo in fortezza. Pracami kierował włoski architekt Maciej Trapola, którego dom do dziś stoi przy wiśnickim rynku. Obecnie w zamku, odzyskanym przez Lubomirskich, od wielu lat trwają prace renowacyjne, ale część wnętrz udostępniono do zwiedzania. Wystawiono tu m.in. ciekawe makiety najbardziej znanych małopolskich zamków, m.in. Wawelu, Pieskowej Skały, Niedzicy i samego Nowego Wiśnicza. Zwiedzanie w Nowym Wiśniczu; czynny: IV X pn. czw , pt , sb , nd. i święta , XI III codz zarządzany jest obecnie przez miasto Nowy Wiśnicz. Dojazd Z Krakowa (45 km) na południowy wschód drogą nr E40 do Bochni, a dalej drogą nr 965 na południe. Przed bramą zamku znajduje się bezpłatny parking. Z murów zamku doskonale widać wznoszące się na sąsiednim wzgórzu zabudowania warownego klasztoru Karmelitów z XVII w. Niestety, nie można go zwiedzać, gdyż mieści się w nim więzienie. Między zamkiem a klasztorem stoi mały, drewniany dwór z 1850 r., zwany Koryznówką. Często bywał tu Jan Matejko żona właściciela dworu była siostrą małżonki sławnego malarza. Obecnie w dworku znajduje się muzeum poświęcone Matejce. Muzeum Pamiątek po Janie Matejce Koryznówka, tel.: , czynne: wt. sb , nd Pod uroczym zamkiem rycerskim w Dębnie co roku we wrześniu w szranki stają setki rycerzy w lśniących zbrojach, walczący o Złoty warkocz Tarłówny która była córką jednego z dawnych właścicieli twierdzy. Według legendy, ojciec zamurował dziewczynę żywcem w zamkowej baszcie za karę za jej miłość do jednego z zamkowych sług. Jej duch do dziś podobno ukazuje się w zamku jako biała dama. Turniej uświetniają pokazy kaskaderskie, salwy ze starodawnych armat, występy średniowiecznych kuglarzy, spektakle teatralne i występy tancerzy, prezentujących dawne tańce dworskie. Międzynarodowy Turniej Rycerski w Dębnie ma już kilkunastoletnią tradycję i stał się jedną z największych tego typu imprez w Polsce. Do zamku w Dębnie warto zawitać nie tylko podczas turnieju. Ta późnogotycka rezydencja rycerska powstała w latach z fundacji kasztelana Jana Dębińskiego, wywodzącego się z małopolskiego rodu Odrowążów. Ceglane gmachy z bogato zdobionymi detalami kamiennymi: obramowaniami okien, wspornikami malowniczych wykuszów czy okazałymi portalami, tworzą cztery skrzydła, otaczające niewielki wewnętrzny dziedziniec. Wnętrza mieszczą kilka interesujących ekspozycji muzealnych. Można tu zobaczyć m.in. meble, obrazy i broń z okresu od XVII do XIX w. Duże zainteresowanie wzbudza zamkowa kuchnia z zachowanym wyposażeniem. Zwiedzanie Muzeum w Dębnie, oddział Muzeum Okręgowego w Tarnowie, Dębno 189, tel.: , czynne: wt. i czw , śr. i pt , sb. i nd , a w VII VIII do Dojazd Z Krakowa (ponad 60 km) na wschód drogą nr 4. Obok wejścia na teren zamku znajduje się bezpłatny parking. Można tu również dojechać autobusami z Krakowa. W Dębnie można zwiedzić cenny, późnogotycki obiekt kościół parafialny pw. św. Małgorzaty, zbudowany w latach z fundacji Jana Dębińskiego. W jednonawowej, kamiennej świątyni zachowało się siedem gotyckich portali, a w jej wnętrzu znajdują się m.in. cenne epitafia, ołtarze neogotyckie i kopia gotyckiego tryptyku, którego oryginał przeniesiono do Muzeum Narodowego w Krakowie

12 Z biegiem Dunajca Czchów w Czchowie olina Dunajca, górskiej rzeki przebijającej się przez Karpaty Dw swej drodze ku Wiśle, jest bardzo atrakcyjna krajobrazowo. Wraz z doliną Popradu tworzyła już od stuleci ważny trakt komunikacyjny. Broniły go liczne grody, zamki i baszty strażnicze. Po wielu z nich nie ma już śladu, z innych zostały tylko fragmenty, lecz wciąż stanowią malownicze akcenty w górskim krajobrazie. Czchów Wtrzyszczka W Czchów Wytrzyszczka Na wzgórzu nad Czchowem i malowniczą doliną Dunajca wznosi się potężna baszta. Z jej szczytu rozciąga się widok na zielone wzgórza i dolinę ze wstęgą rzeki, zaporą i Jeziorem Czchowskim. Cylindryczną wieżę o imponujących, kilkumetrowej grubości murach zbudowano pod koniec XIII w., aby kontrolować ważny trakt handlowy biegnący wzdłuż Dunajca. W kolejnym stuleciu wokół baszty powstał z fundacji króla Władysława Łokietka niewielki zamek siedziba starostwa czchowskiego. Budowla została opuszczona w XVIII w. i szybko popadła w ruinę. Do naszych czasów przetrwała tylko najstarsza jej część, czyli wspomniana wieża. W ostatnich latach odbudowano fragment murów i niewielki domek strażnika, w którym znajduje się wystawa archeologiczna wraz z makietą pierwotnego zamku. Zwiedzanie Baszta zamku w Czchowie; czynne: V i IX codz , VI VIII codz , X sb. i nd , pn. pt po wcześniejszym uzgodnieniu pod nr tel.: Dojazd Z Krakowa na wschód drogą nr 4 do Brzeska, a dalej drogą nr 75 na południe. Samochód można zaparkować na rynku w Czchowie i w 5 min dojść do zamku. Do Czchowa kursują autobusy z Krakowa. Wokół rynku w Czchowie oraz przy pobliskich uliczkach można zobaczyć oryginalną zabudowę, głównie z XVIII w. W niektórych domach zachowały się podcienia wsparte na drewnianych słupach. Obok rynku warto obejrzeć także cenny zabytek architektury sakralnej gotycki kościół Narodzenia NMP z reliktami świątyni romańskiej z XII w

13 Wytrzyszczka Tropsztyn w Wytrzyszczce w Nowym Sączu Surowa, kamienna baszta i mury zamku Tropsztyn odbijają się w lustrze wód Jeziora Czchowskiego. Niestety, są to niemal zupełnie nowe budowle, wzniesione w ostatnich latach na ruinach oryginalnego zamku. Pierwsza warownia powstała tu na przełomie XIII i XIV w., zbudowana przez rycerzy Zbrosława i Gniewomira z Tropia. Potem zamek kilka razy przebudowywano, ale już na początku XVII stulecia został opuszczony i szybko popadł w ruinę. Według legendy, w tunelach i lochach pod Tropsztynem ukryto w XVIII w. skarb Inków, przywieziony najpierw do zamku w Niedzicy. Jezioro podkreśla efektowne usytuowanie dawnej twierdzy odbudowany zamek pięknie prezentuje się na tle zieleni lasów, tuż ponad taflą wody. Zwiedzający mogą wejść na wieżę, do lochów i komnat oraz obejrzeć film dokumentalny o poszukiwaniach legendarnego skarbu Inków. Na skraju Starego Miasta w Nowym Sączu, w widłach rzek Dunajca i Kamienicy, rozciąga się park, a między drzewami widać fragment muru, basztę i pozostałości innych budowli: to ruiny dawnego zamku sądeckiego. w Nowym Sączu powstał na początku XIV w. Potem rozbudował go Kazimierz Wielki. Na początku XVII w. gotycki zamek został przebudowany przez starostów sądeckich w stylu renesansowym. Budowle zwieńczono attykami, a mieściło się w nich 40 komnat. Niestety, pożary w XVIII w., a potem powódź w 1813 r. doprowadziły zamek do ruiny. W 20-leciu międzywojennym w odbudowanym obiekcie urządzono muzeum. Podczas II wojny światowej niemieccy okupanci przechowywali tu amunicję i wraz z nią zamek został wysadzony w 1945 r. Po wojnie odbudowano fragment muru i Basztę Kowalską, zwieńczoną renesansową attyką. W pobliżu widać fundamenty zburzonego zamku. Zwiedzanie Tropsztyn; czynne: VII VIII pn. pt , nd Dojazd Z Krakowa na wschód drogą nr 4 do Brzeska, a dalej drogą nr 75 na południe, przez Czchów w kierunku Nowego Sącza. Obok zamku usytuowany jest niewielki parking. Drogą przy zamku przejeżdżają autobusy komunikacji publicznej z Krakowa. it Zwiedzanie w Nowym Sączu, ul. Kazimierza Wielkiego (ponad skrzyżowaniem ulic Legionów i Tarnowskiej). Teren zamku jest stale dostępny dla zwiedzających, natomiast nie ma możliwości wejścia na mury i basztę. Dojazd Z Krakowa na wschód drogą krajową nr 4 do Brzeska, a następnie na południe drogą nr 75. Do miasta dojechać można też autobusem oraz pociągiem z Krakowa. Informacja turystyczna Centrum Informacji Turystycznej Ziemi Sądeckiej, ul. ks. Skargi 2, tel.: , com.pl. Na przeciwległym, wschodnim brzegu Jeziora Czchowskiego wznosi się widoczny z daleka kościół w Tropiu. Romańska świątynia pochodzi z XII w., lecz była wielokrotnie przebudowywana. Podobno w XI stuleciu mieli tu swą pustelnię święci Świerad i Benedykt dziś do ich sanktuarium w Tropiu pielgrzymują wierni z Polski i ze Słowacji (święci pustelnicy są patronami tego kraju). W Nowym Sączu warto pospacerować w okolicach dawnego zamku. Są tu liczne zabytkowe kamieniczki, kościoły oraz Muzeum Okręgowe z ekspozycją dawnej sztuki z terenu Sądecczyzny i wystawami czasowymi z zakresu historii, kultury i sztuki. Na skraju miasta znajduje się oddział muzeum: Sądecki Park Etnograficzny. Muzeum Okręgowe, ul. Lwowska 3, tel.: ; Sądecki Park Etnograficzny, ul. Długoszowskiego 83b, tel.: ;

14 Mapa Małopolski Wolbrom Książ Wielki Królewski na Wawelu w Krakowie 2 w Niepołomicach 5 w Pieskowej Skale 6 w Suchej Beskidzkiej 7 Lipowiec w Wygiełzowie 9 w Korzkwi 10 w Ojcowie 11 Wronin w Czorsztynie 13 Dunajec w Niedzicy 14 w Wieliczce 16 w Dobczycach 17 w Nowym Wiśniczu 18 w Dębnie 19 w Czchowie 21 Tropsztyn w Wytrzyszczce 22 w Nowym Sączu 23 Wygiełzów Kęty Chrzanów Zator Olkusz Ojców Korzkiew KRAKÓW Skawina Kalwaria Zebrzydowska Sucha Beskidzka Wieliczka Myślenice Pieskowa Skała Dobczyce Rabka-Zdrój Mszana Dolna Proszowice Niepołomice Nowy Wiśnicz Bochnia Limanowa Brzesko Wytrzyszczka Dębno Czchów Jezioro Rożnowskie Zalipie Wisła Dąbrowa Tarnowska Biecz Gorlice vodná nádrž Orava Nowy Targ Czarny Dunajec Białka Tatrzańska Niedzica Czorsztyn Stary Sącz Piwniczna-Zdrój Szczawnica Krynica-Zdrój Muszyna 24

15 Wydawca Patroni medialni EGZEMPLARZ BEZPŁATNY; 2010 Patronaty Honorowe Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego Ministra Sportu i Turystyki Prezesa Polskiej Organizacji Turystycznej Convention Bureau Urząd Miasta Krakowa pl. Wszystkich Świętych tel /53/51 fax: Opracowanie i projekt graficzny: Homo Cracoviensis SPOTKAJ ŻYWĄ HISTORIĘ Krakow - Inspired Meetings Projekt współfinansowany przez Unię Europejską w ramach Małopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego na lata

Na prezentacje zaprasza Zosia Majkowska i Katarzyna Kostrzewa

Na prezentacje zaprasza Zosia Majkowska i Katarzyna Kostrzewa Na prezentacje zaprasza Zosia Majkowska i Katarzyna Kostrzewa Kraków Kraków położony jest w województwie małopolskim. Był siedzibą królów Polski. To król Kazimierz Odnowiciel przeniósł swoja siedzibę z

Bardziej szczegółowo

Częstochowa - Kraków - Jurajski Szlak Rowerowy Orlich Gniazd

Częstochowa - Kraków - Jurajski Szlak Rowerowy Orlich Gniazd Strona 1 / 5 Częstochowa - Kraków - Jurajski Szlak Rowerowy Orlich Gniazd Opis autor: Admin Pierwszym ważniejszym obiektem na śląskim odcinku rowerowego szlaku Szlaku Orlich Gniazd jest miejscowość Smoleń,

Bardziej szczegółowo

MAŁOPOLSKA. Zamki wiecznie żywe MAŁOPOLSKA. www.visitmalopolska.pl

MAŁOPOLSKA. Zamki wiecznie żywe MAŁOPOLSKA. www.visitmalopolska.pl MAŁOPOLSKA Zamki wiecznie żywe MAŁOPOLSKA 14 obiektów na Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO 253 obiekty na Szlaku Architektury Drewnianej Wadowice rodzinne miasto papieża Jana Pawła II Kopalnie soli

Bardziej szczegółowo

Trasa wycieczki: Synagogi Krakowa. czas trwania: 2 godziny, typ: piesza, liczba miejsc: 7, stopień trudności: bardzo łatwa

Trasa wycieczki: Synagogi Krakowa. czas trwania: 2 godziny, typ: piesza, liczba miejsc: 7, stopień trudności: bardzo łatwa Trasa wycieczki: Synagogi Krakowa czas trwania: 2 godziny, typ: piesza, liczba miejsc: 7, stopień trudności: bardzo łatwa Opis wycieczki Kazimierz, obecna dzielnica Krakowa, a niegdyś osobne miasto, został

Bardziej szczegółowo

Instrukcja przygotowania puzzli

Instrukcja przygotowania puzzli Instrukcja przygotowania puzzli 2 1 1. Wytnij puzzle. 2. Z wyciętych elementów ułóż mapę Polski zgodnie z zamieszczonym wzorem. Zdjęcia pochodzą ze zbiorów Archiwum Wydawnictwa (s. 1, 2) oraz agencji fotograficznych:

Bardziej szczegółowo

Małgorzata Litkowska przewodnik po Toruniu tel. 509 140 535 www.przewodniktorun.pl ZAPRASZAM DO TORUNIA 2016

Małgorzata Litkowska przewodnik po Toruniu tel. 509 140 535 www.przewodniktorun.pl ZAPRASZAM DO TORUNIA 2016 Małgorzata Litkowska przewodnik po Toruniu tel. 509 140 535 www.przewodniktorun.pl ZAPRASZAM DO TORUNIA 2016 Trasa podstawowa to 2-3 godzinny spacer po Starówce i obejmuje najważniejsze zabytki toruńskiej

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego

Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Projekt współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Po lekcjach do szkoły. Innowacyjne formy zajęć pozalekcyjnych Gmina Miasto Płock/ Gimnazjum nr 5 im. Zygmunta

Bardziej szczegółowo

OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA. Maksymalna liczba uczestników 1 grupy. 12 uczniów SP + 1 opiekun. 12 uczniów SP + 1 opiekun

OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA. Maksymalna liczba uczestników 1 grupy. 12 uczniów SP + 1 opiekun. 12 uczniów SP + 1 opiekun Załącznik nr 6 do specyfikacji IFS.271.8.2011.SJ Lp Miejsce docelowe Termin OPIS PRZEDMIOTU ZAMÓWIENIA Maksymalna liczba uczestników 1 grupy Liczba grup 1 Kraków grudzień 2011 Uwagi -1- -2- -3- -4- -5-

Bardziej szczegółowo

Wędrówki odbędą się 8-mego i 10-stego listopada (sobota i poniedziałek).

Wędrówki odbędą się 8-mego i 10-stego listopada (sobota i poniedziałek). Plan wędrówek XXI Ogólnopolskiego Zlotu Harcerzy Akademików i Wędrowników Diablak W ramach zlotu przewidzieliśmy dla was wędrówki górskie i nie tylko. Nowy Targ leży na Podhalu, z którego blisko jest do

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie dotyczące wyjazdu kulturalno-edukacyjnego do Warszawy w okresie27-30.09.2012 r.

Sprawozdanie dotyczące wyjazdu kulturalno-edukacyjnego do Warszawy w okresie27-30.09.2012 r. Krasnystaw, dnia 05.10.2012 r. Sprawozdanie dotyczące wyjazdu kulturalno-edukacyjnego do Warszawy w okresie27-30.09.2012 r. W okresie 27-30.09.2012 r. w ramach realizacji projektu systemowego Aktywność

Bardziej szczegółowo

Co warto zwiedzić? MIEJSCA I ATRAKCJE TURYSTYCZNE W OKOLICY

Co warto zwiedzić? MIEJSCA I ATRAKCJE TURYSTYCZNE W OKOLICY Willa Marka i Amigo Wynajem mieszkań i pokoi w okolicach Krakowa i Wieliczki www.noclegi-okolice-krakowa.pl www.swie2y.republika.pl www.kwaterywkrakowie.pl Co warto zwiedzić? MIEJSCA I ATRAKCJE TURYSTYCZNE

Bardziej szczegółowo

free mini przewodnik ciekawe miejsca w okolicy Gminny Ośrodek Szkoleniowo-Wypoczynkowy

free mini przewodnik ciekawe miejsca w okolicy Gminny Ośrodek Szkoleniowo-Wypoczynkowy mini przewodnik free ciekawe miejsca w okolicy Gminny Ośrodek Szkoleniowo-Wypoczynkowy 2 Na mapie: A Swoboda: Przydrożny krzyż We wsi Swoboda niedaleko Zgierza, na skraju lasu stoi stalowy krzyż. Z opowiadań

Bardziej szczegółowo

Ryc. 1. Sianki. Cerkiew greckokatolicka z 1645 r., obecnie we wsi Kostrino (Ukraina). Budzyński S. 1993. Op. cit., s. 325. 2

Ryc. 1. Sianki. Cerkiew greckokatolicka z 1645 r., obecnie we wsi Kostrino (Ukraina). Budzyński S. 1993. Op. cit., s. 325. 2 Sianki Parafia greckokatolicka w miejscu, dekanat Wysoczański 1. Najstarsza wzmianka dotyczy cerkwi wykonanej w typie bojkowskim, zbudowanej w 1645 r. (ryc. 1). Cerkiew tą sprzedano w 1703 r. do wsi Kostrino

Bardziej szczegółowo

Ośrodek Szkoleniowo - Wypoczynkowy Ministerstwa Sprawiedliwości Albrechtówka. Albrechtówka

Ośrodek Szkoleniowo - Wypoczynkowy Ministerstwa Sprawiedliwości Albrechtówka. Albrechtówka Ośrodek Szkoleniowo Wypoczynkowy w Kazimierzu Dolnym malowniczo położony na skarpie wiślanej, jest jednym z najpiękniejszych miejsc na trasie Kazimierz Męćmierz. W otoczeniu lasu, ciszy i spokoju każdy

Bardziej szczegółowo

Fara Końskowolska www.konskowola.eu

Fara Końskowolska www.konskowola.eu Dwór Tęczyńskich w Końskowoli Informacja o tym, że występujący w źródłach zamek w Końskowoli (pierwsze wzmianki o nim pochodzą z końca XV wieku) przetrwał do naszych czasów w postaci pochodzącej z XVI

Bardziej szczegółowo

Wieliczka miasto na soli

Wieliczka miasto na soli Wieliczka miasto na soli Historia Wieliczki sięga czasów średniowiecza i jest ściśle związana z najstarszym na ziemiach polskich przedsiębiorstwem solnym. Przez całe stulecia Magnum Sal była źródłem

Bardziej szczegółowo

Nowa funkcja w starych murach rewitalizacja terenów fortecznych jako szansa na rozwój i promocję regionu (na wybranych przykładach)

Nowa funkcja w starych murach rewitalizacja terenów fortecznych jako szansa na rozwój i promocję regionu (na wybranych przykładach) Nowa funkcja w starych murach rewitalizacja terenów fortecznych jako szansa na rozwój i promocję regionu (na wybranych przykładach) Ewa Wojtoń Instytut Dziedzictwa Europejskiego, Międzynarodowe Centrum

Bardziej szczegółowo

Etap szkolny POWODZENIA!

Etap szkolny POWODZENIA! ...SP...w... Krakowska Matematyka 2011/2012 Nie od razu Kraków zbudowano Etap szkolny POWODZENIA! Wzgórze Wawelskie Katedra Wawelska Na Wzgórzu Wawelskim znajdują się dwa zabytkowe zespoły budowlane: Zamek

Bardziej szczegółowo

Norwegia - w krainie fiordów

Norwegia - w krainie fiordów Norwegia - w krainie fiordów Opis Cena od: 5000 PLN Liczba dni: 8 dni Kraj: Norwegia Norwegia jest miejscem niezwykłym, w którym przyroda urzeka swoją nieskazitelnością i czystością. Wiele tam miejsc w

Bardziej szczegółowo

Ł AZIENKI K RÓLEWSKIE

Ł AZIENKI K RÓLEWSKIE Ł AZIENKI K RÓLEWSKIE Pałac na Wyspie Pałac Myślewicki Biały Domek Stara Pomarańczarnia Podchorążówka Stara Kordegarda Amfiteatr Stajnie i wozownie Wejścia do Łazienek Królewskich 2 3 O CO TU CHODZI? Kto

Bardziej szczegółowo

Powiat Chrzanowski. www.powiat-chrzanowski.pl

Powiat Chrzanowski. www.powiat-chrzanowski.pl Powiat Chrzanowski Powiat chrzanowski zlokalizowany jest w północno-zachodniej części województwa małopolskiego, na pograniczu Wyżyny Krakowsko- Częstochowskiej oraz Śląskiej. Posiada bardzo dogodne położenie

Bardziej szczegółowo

Dzień czwarty - 2 lipca 2015r. - Historia Portugalii - dynastie portugalskie, kontakty z Europą i światem

Dzień czwarty - 2 lipca 2015r. - Historia Portugalii - dynastie portugalskie, kontakty z Europą i światem Dzień czwarty - 2 lipca 2015r. - Historia Portugalii - dynastie portugalskie, kontakty z Europą i światem Kolejnego dnia powitało nas gorące, portugalskie słońce. W tym dniu poznać mamy związki z Europą

Bardziej szczegółowo

Przewodnik. Region opolski - miejsce atrakcyjne dla aktywnych rodzin.

Przewodnik. Region opolski - miejsce atrakcyjne dla aktywnych rodzin. Przewodnik Region opolski - miejsce atrakcyjne dla aktywnych rodzin. Pakiet turystyczny Nazwa pakietu: Region: Liczba dni: Region opolski - miejsce atrakcyjne dla aktywnych rodzin. Aglomeracja Opolska

Bardziej szczegółowo

Wycieczki krajowe dwudniowe

Wycieczki krajowe dwudniowe 1. "Kielce i Łysogóry" Wyjazd ze szkoły pierwszego dnia o godz. 8.00, przejazd autokarem do Jędrzejowa, zwiedzanie Muzeum Zegarów. Przejazd autokarem do Św. Katarzyny, piesza wędrówka ze Św. Katarzyny

Bardziej szczegółowo

PREZENTACJA. Zajęcia turystyczno-krajoznawcze 27.09-29.11.2013. Zajęcia turystyczno-krajoznawcze w ramach Projektu Klucz do Przyszłości:

PREZENTACJA. Zajęcia turystyczno-krajoznawcze 27.09-29.11.2013. Zajęcia turystyczno-krajoznawcze w ramach Projektu Klucz do Przyszłości: PREZENTACJA Zajęcia turystyczno-krajoznawcze 27.09-29.11.2013 Zajęcia turystyczno-krajoznawcze w ramach Projektu Klucz do Przyszłości: Turystyka zjawisko przestrzennej ruchliwości ludzi, które związane

Bardziej szczegółowo

PROPOZYCJA WYCIECZEK DLA SŁUCHACZY UNIWERSYTETU III WIEKU FUNDACJI EKSPERT KUJAWY PRZY WYŻSZEJ SZKOLE PEDAGOGICZNO TECHNICZNEJ W KONINIE W ROKU 2016

PROPOZYCJA WYCIECZEK DLA SŁUCHACZY UNIWERSYTETU III WIEKU FUNDACJI EKSPERT KUJAWY PRZY WYŻSZEJ SZKOLE PEDAGOGICZNO TECHNICZNEJ W KONINIE W ROKU 2016 PROPOZYCJA WYCIECZEK DLA SŁUCHACZY UNIWERSYTETU III WIEKU FUNDACJI EKSPERT KUJAWY PRZY WYŻSZEJ SZKOLE PEDAGOGICZNO TECHNICZNEJ W KONINIE W ROKU 2016 CZĘŚĆ II Inowrocław, 2.12.2015 1 Propozycja nr 1 BYDGOSZCZ

Bardziej szczegółowo

Centra Informacji i Planowania Kariery Zawodowej Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Krakowie w Krakowie, Nowym Sączu i Tarnowie

Centra Informacji i Planowania Kariery Zawodowej Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Krakowie w Krakowie, Nowym Sączu i Tarnowie PORADNIE PSYCHOLOGICZNO PEDAGOGICZNE W MAŁOPOLSCE Niepubliczna Poradania Psychologiczno - Pedagogiczna Polskiego Stowarzyszenia Psychologów Praktyków Ul. Basztowa 15 31-143 Kraków tel. 012 4225599, fax.

Bardziej szczegółowo

DATA WYCIECZKA GODZ CENA

DATA WYCIECZKA GODZ CENA 22.08.2015 22.08.2015 22.08.2015 24.08.2015 24.08.2015 SŁOWACJA - STARA LUBOWNIA (ZAMEK) - WYŻNE RUŻBACHY ( KRATER ) Zwiedzanie Zamku w Starej Lubovni (siedziba polskich starostów ponad 350 lat), Spacer

Bardziej szczegółowo

Muzeum w Łęczycy OFERTA WSPÓŁPRACY DLA FIRM I AGENCJI EVENTOWYCH. www.zamek.leczyca.pl

Muzeum w Łęczycy OFERTA WSPÓŁPRACY DLA FIRM I AGENCJI EVENTOWYCH. www.zamek.leczyca.pl Muzeum w Łęczycy OFERTA WSPÓŁPRACY DLA FIRM I AGENCJI EVENTOWYCH www.zamek.leczyca.pl MUZEUM W ŁĘCZYCY Zamek - siedziba łęczyckiego muzeum - został zbudowany przez króla Polski Kazimierza Wielkiego najprawdopodobniej

Bardziej szczegółowo

Transylwania - Śladami Vlada Drakuli

Transylwania - Śladami Vlada Drakuli Transylwania - Śladami Vlada Drakuli Na wyprawę do Rumunii wystarczy nam tylko dowód osobisty Nie trzeba chyba nikogo zapewniać o atrakcyjności i wyjątkowości tego kraju. Rumunię wybierają osoby, które

Bardziej szczegółowo

4. INWENTARYZACJA OBIEKTÓW HISTORYCZNYCH I KULTUROWYCH GMINY KOLONOWSKIE

4. INWENTARYZACJA OBIEKTÓW HISTORYCZNYCH I KULTUROWYCH GMINY KOLONOWSKIE 4. INWENTARYZACJA OBIEKTÓW HISTORYCZNYCH I KULTUROWYCH GMINY KOLONOWSKIE W skład gminy wchodzą miasto Kolonowskie osiedle Fosowskie i 3 sołectwa: Spórok, Staniszcze Małe, Staniszcze Wielkie 4.1. OGÓLNA

Bardziej szczegółowo

via sacra PODRÓŻOWANIE BEZ GRANIC.PRZEZ WIEKI. W ZADUMIE.

via sacra PODRÓŻOWANIE BEZ GRANIC.PRZEZ WIEKI. W ZADUMIE. via sacra PODRÓŻOWANIE BEZ GRANIC.PRZEZ WIEKI. W ZADUMIE. W dniach od 23.08.2014 roku do 28.09.2014 roku, w Bazylice Mniejszej Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Strzegomiu trwać będzie wystawa, pt. Spotkania,

Bardziej szczegółowo

Otrzymują Wykonawcy, którym przekazano specyfikację wg rozdzielnika

Otrzymują Wykonawcy, którym przekazano specyfikację wg rozdzielnika PCFE.272.14.2012 Nowy Sącz, dn. 22.03.2012 r. Otrzymują Wykonawcy, którym przekazano specyfikację wg rozdzielnika Dotyczy: postępowania o udzielenie zamówienia publicznego prowadzonego w trybie przetargu

Bardziej szczegółowo

1 dzień Wylot z Polski do Delhi z przesiadką w jednym z azjatyckich portów.

1 dzień Wylot z Polski do Delhi z przesiadką w jednym z azjatyckich portów. 1 dzień Wylot z Polski do Delhi z przesiadką w jednym z azjatyckich portów. 2 dzień Przylot do stolicy Indii Delhi. Ten dzień poświęcimy na aklimatyzację i zapoznanie się z indyjskimi realiami. Udamy się

Bardziej szczegółowo

Życząc miłej lektury ZAPRASZAMY DO WSPÓŁPRACY!

Życząc miłej lektury ZAPRASZAMY DO WSPÓŁPRACY! Miło nam przedstawić Państwu propozycje wycieczek krajowych i zagranicznych organizowanych przez naszą firmę. Jesteśmy Biurem, które od 23 lat organizuje wypoczynek dla dzieci, młodzieży i dorosłych na

Bardziej szczegółowo

KARTA GMINNEJ EWIDENCJI ZABTKÓW

KARTA GMINNEJ EWIDENCJI ZABTKÓW KARTA GMINNEJ EWIDENCJI ZABTKÓW 1. OBIEKT ZAGRODA KAMIEŃ WAPIENNY, DREWEANO, GONT Pocz. XIX w, lata 20-te XX w Naprzeciwko ruin zamku Zagroda składająca się z 3 wolnostojących drewnianych budynków, złożonych

Bardziej szczegółowo

Grupa docelowa: rodzina

Grupa docelowa: rodzina Grupa docelowa: rodzina Źródło zdjęć: http://dziecko-i-prawo.wieszjak.pl/rodzina-zastepcza/271333,galeria,podzial-kompetencji-miedzy-rodzina-zastepcza-a-rodzicami.html Pakiet turystyczny Nazwa pakietu:

Bardziej szczegółowo

VI FINAŁ KONKURSU O INDEKS POD PATRONATEM MAŁOPOLSKIEGO KURATORA OŚWIATY

VI FINAŁ KONKURSU O INDEKS POD PATRONATEM MAŁOPOLSKIEGO KURATORA OŚWIATY . imię i nazwisko uczestnika VI FINAŁ KONKURSU O INDEKS POD PATRONATEM MAŁOPOLSKIEGO KURATORA OŚWIATY Znaczenie turystyki w rozwoju regionalnym - Projekt UWOLNIJ WYOBRAŹNIĘ 16.03.2011r. Mapa nr 1. (Test

Bardziej szczegółowo

WOJEWÓDZTWO MAŁOPOLSKIE

WOJEWÓDZTWO MAŁOPOLSKIE WOJEWÓDZTWO MAŁOPOLSKIE NAZWA SZKOŁY ULICA NR KOD MIASTO 1 Prywatna Zasadnicza Szkoła Zawodowa w Myślenicach Kazimierza Wielkiego 53 32-400 Myślenice 2 PIENIŃSKA SZKOŁA ZAWODOWA W SZCZAWNICY SZLACHTOWSKA

Bardziej szczegółowo

Przeczytaj uważnie i uzupełnij:

Przeczytaj uważnie i uzupełnij: Przeczytaj uważnie i uzupełnij: 1. Lublin położony jest w krainie, która nazywa się.. 2. Lublin uzyskał prawa miejskie w...r., nadał mu je.... 3. Herb miasta przedstawia..., skaczącego na krzew..., który

Bardziej szczegółowo

Podróżnik zaprasza. Świdnica stolica księstwa świdnickiego

Podróżnik zaprasza. Świdnica stolica księstwa świdnickiego Podróżnik zaprasza Świdnica stolica księstwa świdnickiego TERMIN: 27 lutego 2016, sobota WYJAZD: godz.08:30, pl. Solidarności (duży parking przy placu Solidarności okolice pl. Jana Pawła II) Miasto, które

Bardziej szczegółowo

ZAGADKI WARSZAWSKIE. IKz6g123. mgr inż. Stanisław Żurawski ZDS WIL PW

ZAGADKI WARSZAWSKIE. IKz6g123. mgr inż. Stanisław Żurawski ZDS WIL PW IKz6g123 ZDS WIL PW mgr inż. Stanisław Żurawski Zagadka IKz6g123 ULICA LICZY SOBIE OKOŁO 240 LAT A JEJ NAZWA O POŁOWĘ MNIEJ. JEST ULICĄ W MIARĘ DŁUGĄ. ZABUDOWA KIEDYŚ I OBECNIE BARDZO RÓŻNORODNA, OD ZWARTYCH

Bardziej szczegółowo

Polski. Źr ódło: www.lodzianin.pl

Polski. Źr ódło: www.lodzianin.pl Wybieramy Polski 7 Nowych Cudów Wszyscy zachwycamy się 7 Cudami Świata, ale nie zapominajmy, że Polskie zabytki krajobrazy są równie imponujące! Wspólnie wybierzmy najpiękniejsze z nich: ódło: www.lodzianin.pl

Bardziej szczegółowo

Serdecznie zapraszamy do odwiedzenia pięknego hotelu Pałac Lucja w Zakrzowie (www.pałaclucja.pl).

Serdecznie zapraszamy do odwiedzenia pięknego hotelu Pałac Lucja w Zakrzowie (www.pałaclucja.pl). Serdecznie zapraszamy do odwiedzenia pięknego hotelu Pałac Lucja w Zakrzowie (www.pałaclucja.pl). Nasz hotel to idealne miejsce na organizację m.in.: spotkań biznesowych, konferencji, szkoleń oraz imprez

Bardziej szczegółowo

Francja, Paryż - Wieża Montaparnasse, najbrzydszy budynek we Francji

Francja, Paryż - Wieża Montaparnasse, najbrzydszy budynek we Francji Wieża Montparnasse wieża i należące do niej centrum handlowe powstałe w latach 1969-1972, w centrum dzielnicy Montparnasse, na avenue du Maine 33 w Paryżu (dzisiejszy odpowiednik SkyTower we Wrocławiu.

Bardziej szczegółowo

Jurajskie Perły Opcja I: Rezerwat Góry Zborów

Jurajskie Perły Opcja I: Rezerwat Góry Zborów Opcja I: Rezerwat Góry Zborów Rezerwat Góra Zborów utworzony został w 1957 r. w Podlesicach dla ochrony skał wapiennych tworzących najbardziej malowniczą grupę ostańców na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej.

Bardziej szczegółowo

DZIEŃ CZWARTY. We wnętrzach muzealnych oglądaliśmy bogaty księgozbiór i archiwum pisarza, fotografie, dokumenty i pamiątki osobiste.

DZIEŃ CZWARTY. We wnętrzach muzealnych oglądaliśmy bogaty księgozbiór i archiwum pisarza, fotografie, dokumenty i pamiątki osobiste. GÓRY, NASZE GÓRY wycieczka Klubu Miłośników Przyrody ze Szkoły Podstawowej im. Kornela Makuszyńskiego w Gołaszynie w ramach projektu Szkoła Przyszłości w Gminach Ziemi Łukowskiej O górach, Zakopanym i

Bardziej szczegółowo

PROGRAM POD NIEBEM. Kompleksowej Organizacji Wyjazdu integracyjnego

PROGRAM POD NIEBEM. Kompleksowej Organizacji Wyjazdu integracyjnego PROGRAM Kompleksowej Organizacji Wyjazdu integracyjnego POD NIEBEM ORIENTACYJNA CENA: Proponowane zakwaterowanie: Pokoje 2 osobowe 10 szt. Pałac Wojanów **** Czerwiec 2010 Średnia cena za osobę: 1 500,00

Bardziej szczegółowo

Do serca Gór Świętokrzyskich czas trwania ok 8h Kielce są ciekawe czas trwania ok 8h

Do serca Gór Świętokrzyskich czas trwania ok 8h Kielce są ciekawe czas trwania ok 8h Do serca Gór Świętokrzyskich czas trwania ok 8h Św. Katarzyna zdobycie najwyższego szczytu Gór Świętokrzyskich Łysicy (612 m. n.p.m.) Nowej Słupa wejście drogą królewską na Łysą Górę (595 m. n.p.m.). Św.

Bardziej szczegółowo

Dzisiejsza Praga powstała w 1784 r. z połączenia pięciu wcześniej samodzielnych, lecz powiązanych ze sobą organizmów, których początki sięgają

Dzisiejsza Praga powstała w 1784 r. z połączenia pięciu wcześniej samodzielnych, lecz powiązanych ze sobą organizmów, których początki sięgają Projekt edukacyjny Dzisiejsza Praga powstała w 1784 r. z połączenia pięciu wcześniej samodzielnych, lecz powiązanych ze sobą organizmów, których początki sięgają średniowiecza: Starego Miasta, Nowego Miasta,

Bardziej szczegółowo

Na terenie miasta i gminy Sompolno biegnie jedna droga rowerowa znakowany szlak niebieski.

Na terenie miasta i gminy Sompolno biegnie jedna droga rowerowa znakowany szlak niebieski. 2.1.4. Miasto i Gmina Sompolno Na terenie miasta i gminy Sompolno biegnie jedna droga rowerowa znakowany szlak niebieski. Rysunek 5. Mapa turystyczna miasta i gminy Sompolno z przebiegiem dróg rowerowych.

Bardziej szczegółowo

Okręgowa Komisja Egzaminacyjna w Krakowie: os. Szkolne 37, 31 978 Kraków tel. (12) 6832101, e mail: oke@oke.krakow.pl, www.oke.krakow.

Okręgowa Komisja Egzaminacyjna w Krakowie: os. Szkolne 37, 31 978 Kraków tel. (12) 6832101, e mail: oke@oke.krakow.pl, www.oke.krakow. Niepubliczne Technikum Uzupełniające dla Liceum Ogólnokształcące dla w Zespole Szkół Nr 3 im. ks. prof. Józefa Tischnera w Bochni przedmioty Bochnia Oracka 30 10% 79,3 37,2 19,9 28 51,8 45,7 2 71,7 60,5

Bardziej szczegółowo

Kampania 2008/2009 r. Zostaw uśmiech w Małopolsce. 1% Twojego podatku dla lokalnych organizacji pożytku publicznego

Kampania 2008/2009 r. Zostaw uśmiech w Małopolsce. 1% Twojego podatku dla lokalnych organizacji pożytku publicznego Kampania 2008/2009 r. Zostaw uśmiech w Małopolsce. 1% Twojego podatku dla lokalnych organizacji pożytku publicznego 1. Charakterystyka Kampanii. Kampania miała na celu popularyzować i promować idę odpisu

Bardziej szczegółowo

PRACOWNIE KONSERWACJI ZABYTKÓW ARKONA SP. Z O.O.

PRACOWNIE KONSERWACJI ZABYTKÓW ARKONA SP. Z O.O. PRACOWNIE KONSERWACJI ZABYTKÓW ARKONA SP. Z O.O. Pracownie Konserwacji Zabytków Arkona Sp. z o.o. oferują pełen zakres prac projektowych oraz opracowań naukowohistorycznych. Specjalizujemy się w projektowaniu

Bardziej szczegółowo

Szczęść Boże. Kopalnia Soli Wieliczka - trasy turystyczne związane z turystyką religijną

Szczęść Boże. Kopalnia Soli Wieliczka - trasy turystyczne związane z turystyką religijną Szczęść Boże Kopalnia Soli Wieliczka - trasy turystyczne związane z turystyką religijną Kajetan d Obyrn Prezes Zarządu Kopalni Soli Wieliczka SA Kraków, 14.06.2012 Geneza turystki pielgrzymkowej w wielickiej

Bardziej szczegółowo

Zamki i zamczyska, ruiny średniowiecznych fortec i magnackie. MAŁOPOLSKA Zamki wiecznie żywe

Zamki i zamczyska, ruiny średniowiecznych fortec i magnackie. MAŁOPOLSKA Zamki wiecznie żywe MAŁOPOLSKA Zamki wiecznie żywe Wzgórze wawelskie z wieży kościoła Mariackiego, fot. M. Zaręba Zamki i zamczyska, ruiny średniowiecznych fortec i magnackie rezydencje doby renesansu i baroku spotykamy w

Bardziej szczegółowo

Neuschwanstein Zamek w Heidelbergu

Neuschwanstein Zamek w Heidelbergu Neuschwanstein zamek znajdujący się niedaleko Füssen w południowej Bawarii w Niemczech. Budynek powstawał od 1869 roku jako wyidealizowany średniowieczny zamek rycerski dla króla bawarskiego Ludwika II

Bardziej szczegółowo

O F E R T A S P R Z E D A Ż Y Pałac do remontu

O F E R T A S P R Z E D A Ż Y Pałac do remontu O F E R T A S P R Z E D A Ż Y Pałac do remontu Zespół pałacowo parkowy w Dąbrówce Wielkopolskiej, gm. Zbąszynek woj. lubuskie Neorenesansowy pałac hrabiów Schwarzenau i park krajobrazowy w zespole pałacowym,

Bardziej szczegółowo

PAŁAC DZIEDUSZYCKICH W ZARZECZU WCZORAJ I DZIŚ. mała wystawa o wielkiej rzeczy

PAŁAC DZIEDUSZYCKICH W ZARZECZU WCZORAJ I DZIŚ. mała wystawa o wielkiej rzeczy PAŁAC DZIEDUSZYCKICH W ZARZECZU WCZORAJ I DZIŚ mała wystawa o wielkiej rzeczy Od 26 listopada 2012 roku w sali wystaw Muzeum Dzieduszyckich w Zarzeczu, prezentowana jest wystawa pt. Pałac Dzieduszyckich

Bardziej szczegółowo

Wycieczka do Wrocławia 07.10.2013 11.10.2013

Wycieczka do Wrocławia 07.10.2013 11.10.2013 Wycieczka do Wrocławia 07.10.2013 11.10.2013 W drugim tygodniu października 2013 roku razem z klasą IV TE wziąłem udział w wycieczce klasowej do Wrocławia - Stolicy Kultury 2016 roku. Pierwszego dnia naszego

Bardziej szczegółowo

Planowanie i tworzenie prezentacji multimedialnej

Planowanie i tworzenie prezentacji multimedialnej Karta pracy ucznia do zajęd z informatyki: Planowanie i tworzenie prezentacji multimedialnej Zadanie 1 Zaplanuj prezentację na temat wybranego: Parki Narodowe w Polsce złożoną z minimum dziesięciu slajdów.

Bardziej szczegółowo

2. POWIAT BRZESKI Starostwo Powiatowe w Brzesku ul. Głowackiego 51 32-800 Brzesko www.powiatbrzeski.pl, e-mail: sp@powiatbrzeski.

2. POWIAT BRZESKI Starostwo Powiatowe w Brzesku ul. Głowackiego 51 32-800 Brzesko www.powiatbrzeski.pl, e-mail: sp@powiatbrzeski. WYKAZ PUNKTÓW KONSULTACYJNYCH: 1. POWIAT BOCHEŃSKI Starostwo Powiatowe w Bochni ul. Kazimierza Wielkiego 31 32-700 Bochnia Wydział Geodezji, Kartografii, Katastru i Gospodarki Nieruchomościami Pokoje:

Bardziej szczegółowo

Malborskie mosty. Bernard Jesionowski. Malbork 2008. Bernard Jesionowski Malborskie mosty Strona 1

Malborskie mosty. Bernard Jesionowski. Malbork 2008. Bernard Jesionowski Malborskie mosty Strona 1 Malborskie mosty Bernard Jesionowski Malbork 2008 Bernard Jesionowski Malborskie mosty Strona 1 Tradycja istnienia stałej przeprawy przez Nogat w Malborku ma średniowieczną tradycję. Świadczą o tym cylindryczne

Bardziej szczegółowo

PRZEDSZKOLA (grupy 6-latków)

PRZEDSZKOLA (grupy 6-latków) PRZEDSZKOLA (grupy 6-latków) Legendy wawelskie Dzieci poznają dzieje Wawelu na podstawie legend: O królu Kraku i królewnie Wandzie; O smoku wawelskim; O Stańczyku, co nawet z królem żartował; O głowie

Bardziej szczegółowo

Kolorowe Opole z kolorowymi snami w Szkolnym Schronisku Młodzieżowym ZPO. Opracowała: mgr Katarzyna Kalita

Kolorowe Opole z kolorowymi snami w Szkolnym Schronisku Młodzieżowym ZPO. Opracowała: mgr Katarzyna Kalita Kolorowe Opole z kolorowymi snami w Szkolnym Schronisku Młodzieżowym ZPO ie w n a w ldo ku Zame Schronis nym m Szkol dzieżowy koło Mło mo y n a lizow orca PKP a k o l (z d dw ne o m łów 400 G e l KS. P

Bardziej szczegółowo

25 kwietnia 2015 OD MICHAŁOWA DO KAMIONKA podczas Spaceru Warszawskiego prowadziła nas przewodniczka - pani Iwona Gąsiorek

25 kwietnia 2015 OD MICHAŁOWA DO KAMIONKA podczas Spaceru Warszawskiego prowadziła nas przewodniczka - pani Iwona Gąsiorek 25 kwietnia 2015 OD MICHAŁOWA DO KAMIONKA podczas Spaceru Warszawskiego prowadziła nas przewodniczka - pani Iwona Gąsiorek Bazylika Najświętszego Serca Jezusowego w Warszawie kościół parafialny na Pradze

Bardziej szczegółowo

STUDIUM WYKONALNOŚCI. Trasy Rowerowe w Polsce Wschodniej

STUDIUM WYKONALNOŚCI. Trasy Rowerowe w Polsce Wschodniej STUDIUM STUDIUM WYKONALNOŚCI Program Operacyjny Rozwój Polski Wschodniej 2007-2013 Załącznik 9: Atrakcje turystyczne województwa świętokrzyskiego w bezpośrednim otoczeniu rowerowej Rowerowe w Polsce Wschodniej

Bardziej szczegółowo

WOKÓŁ XV GALI DEKARSKIEJ - PROGRAM DODATKOWY ODDZIAŁU KUJAWSKO-POMORSKIEGO PSD 25.07-29/30.07.2014

WOKÓŁ XV GALI DEKARSKIEJ - PROGRAM DODATKOWY ODDZIAŁU KUJAWSKO-POMORSKIEGO PSD 25.07-29/30.07.2014 WOKÓŁ XV GALI DEKARSKIEJ - PROGRAM DODATKOWY ODDZIAŁU KUJAWSKO-POMORSKIEGO PSD 25.07-29/30.07.2014 data godz. cel nocleg 25.07.2014, pt 12:00 wyjazd z Bydgoszczy do Wieliczki (dojazd własny lub wynajętym

Bardziej szczegółowo

Wawel narodowi przywrócony. Wystawa Roku Jubileuszowgo 2005. Prezentowana od 11 III do 5 VI 2005 r.

Wawel narodowi przywrócony. Wystawa Roku Jubileuszowgo 2005. Prezentowana od 11 III do 5 VI 2005 r. Wawel narodowi przywrócony. Wystawa Roku Jubileuszowgo 2005. Prezentowana od 11 III do 5 VI 2005 r. W r. 2005 mija 100 lat od podjęcia trudnego i prestiżowego zadania odnowy zamku wawelskiego. Zorganizowana

Bardziej szczegółowo

W Y P O C Z Y N E K w 11-1 ŚRODOWISKOWYM HUFCU PRACY W TCZEWIE ul. Jana III Sobieskiego 10 tel/fax 58 5315644 e-mail ohp11.1@wp.pl

W Y P O C Z Y N E K w 11-1 ŚRODOWISKOWYM HUFCU PRACY W TCZEWIE ul. Jana III Sobieskiego 10 tel/fax 58 5315644 e-mail ohp11.1@wp.pl W Y P O C Z Y N E K w 11-1 ŚRODOWISKOWYM HUFCU PRACY W TCZEWIE ul. Jana III Sobieskiego 10 tel/fax 58 5315644 e-mail ohp11.1@wp.pl NASZA OFERTA 40 miejsc noclegowych w pokojach 3, 4, 5 osobowych z łazienkami

Bardziej szczegółowo

Pytania z egzaminu ustnego dla kandydatów na przewodników terenowych po obszarze woj. mazowieckiego.

Pytania z egzaminu ustnego dla kandydatów na przewodników terenowych po obszarze woj. mazowieckiego. Pytania z egzaminu ustnego dla kandydatów na przewodników terenowych po obszarze woj. 1. Ważniejsze bitwy wojny obronnej 1939 roku. 2. Wymień formy ochrony przyrody w Polsce. 3. Literaci związani z Mazowszem.

Bardziej szczegółowo

Maciej Tokarz, kl. VIa Zabytkowy kościół p.w. św. Mikołaja w Tabaszowej

Maciej Tokarz, kl. VIa Zabytkowy kościół p.w. św. Mikołaja w Tabaszowej Maciej Tokarz, kl. VIa Zabytkowy kościół p.w. św. Mikołaja w Tabaszowej Piękno rzeczy śmiertelnych mija, lecz nie piękno sztuki. Leonardo da Vinci 1 Tabaszowa - miejscowość w powiecie nowosądeckim (województwo

Bardziej szczegółowo

Turystyka historyczna 2015-06-01 14:06:34

Turystyka historyczna 2015-06-01 14:06:34 Turystyka historyczna 2015-06-01 14:06:34 2 Przez stulecia ludzie mieszkający na terenach należących do obecnego województwa świętokrzyskiego pozostawili wiele pamiątek, które dziś stanowią atrakcyjną

Bardziej szczegółowo

Studelescho (1255), Studelzco (1299), Steudelwitz (1670). Po roku 1945 Studzionki.

Studelescho (1255), Studelzco (1299), Steudelwitz (1670). Po roku 1945 Studzionki. Studzionki 1.1. Dawne nazwy miejscowości. Studelescho (1255), Studelzco (1299), Steudelwitz (1670). Po roku 1945 Studzionki. 1.2. Etymologia nazwy wsi. Etymologia nazwy wsi bliżej nieznana. 1.3. Historia

Bardziej szczegółowo

PAKIET I opcja całoroczna

PAKIET I opcja całoroczna PAKIET I opcja całoroczna DZIEŃ I Transport Po Państwa przylocie do Polski zostaną Państwo odebrani z lotniska przez naszego opiekuna i przewiezieni busem lub samochodem osobowym do wybranego przez Państwa

Bardziej szczegółowo

Muzeum w Łęczycy. www.zamek.leczyca.pl

Muzeum w Łęczycy. www.zamek.leczyca.pl Muzeum w Łęczycy www.zamek.leczyca.pl Zamek w Łęczycy jest największą budowlą średniowieczną w centralnej Polsce. Jest symbolem polskiej historii i polskich legend (legendy o Diable Borucie). Przebywali

Bardziej szczegółowo

Koperta 2 Grupa A. Szukanie śladów w dawnej twierdzy Kostrzyn Widzieć, czytać i opowiadać historię

Koperta 2 Grupa A. Szukanie śladów w dawnej twierdzy Kostrzyn Widzieć, czytać i opowiadać historię Szukanie śladów w dawnej twierdzy Kostrzyn Widzieć, czytać i opowiadać historię Koperta 2 Grupa A Podczas dzisiejszego szukania śladów przeszłości w starym mieście Kostrzyn, dla waszej grupy ciekawe będą

Bardziej szczegółowo

Kazimierz żydowska dzielnica Krakowa

Kazimierz żydowska dzielnica Krakowa Kazimierz żydowska dzielnica Krakowa Krakowski Kazimierz, dziś kojarzony głównie jako dawna dzielnica żydowska, założony został jako samodzielne miasto przez króla Kazimierza Wielkiego w roku 1335 na obszarze

Bardziej szczegółowo

Cienków Niżny, ujście Białej Wisełki i Wylęgarnia Przemysław Borys, 22.08.15, 9:30-13:30

Cienków Niżny, ujście Białej Wisełki i Wylęgarnia Przemysław Borys, 22.08.15, 9:30-13:30 Cienków Niżny, ujście Białej Wisełki i Wylęgarnia Przemysław Borys, 22.08.15, 9:30-13:30 Ilustracja 1: Wycieczkę zaczynamy po zjechaniu na Czarne (jak nad zalew). Jeszcze przed Wylęgarnią, trochę za wodospadem

Bardziej szczegółowo

Szlak Architektury Drewnianej jako przykład markowego produktu turystycznego

Szlak Architektury Drewnianej jako przykład markowego produktu turystycznego Szlak Architektury Drewnianej jako przykład markowego produktu turystycznego Paweł Mierniczak Dyrektor Małopolskiej Organizacji Turystycznej Polsko-Szwajcarskie Forum Turystyki Ekologicznej Kraków, 6 lutego

Bardziej szczegółowo

Program Edukacji Środowiskowej Pienińskiego Parku Narodowego

Program Edukacji Środowiskowej Pienińskiego Parku Narodowego Program Edukacji Środowiskowej Pienińskiego Parku Narodowego Wprowadzając w życie Program Edukacji Środowiskowej wyznaczono dwa główne cele dla których jest on realizowany: - podniesienie kultury zwiedzania

Bardziej szczegółowo

Wnioski z analizy ankiet do aktualizacji Strategii rozwoju turystyki dla miasta Stargard Szczeciński w perspektywie do roku 2020

Wnioski z analizy ankiet do aktualizacji Strategii rozwoju turystyki dla miasta Stargard Szczeciński w perspektywie do roku 2020 Wnioski z analizy ankiet do aktualizacji Strategii rozwoju turystyki dla miasta Stargard Szczeciński w perspektywie do roku 2020 Biuro Strategii Miasta / Luty 2015 Metryczka Osoba wypełniająca Wiek 1,01

Bardziej szczegółowo

Lublin 450 lat temu, czyli kapsuła czasu ZOBACZ

Lublin 450 lat temu, czyli kapsuła czasu ZOBACZ http://lublin.gazeta.pl/lublin/2029020,48724,13909279,,1.html?ftst=1 Lublin 450 lat temu, czyli kapsuła czasu ZOBACZ Czy spacer po XVI - wiecznym Lublinie jest możliwy? Sprawdziliśmy - jest, za sprawą

Bardziej szczegółowo

2015 CENNIK USŁUG I BILETÓW WSTĘPU

2015 CENNIK USŁUG I BILETÓW WSTĘPU 2015 CENNIK USŁUG I BILETÓW WSTĘPU CENNIK USŁUG PRZEWODNICKICH W JĘZYKU POLSKIM: - dzienny ryczałt za zwiedzanie trwające do 4 godzin - 2200 CZK - każda kolejna godzina powyżej 4 godzin - 5 CZK - dzienny

Bardziej szczegółowo

Średniowieczny zamek w Elblągu

Średniowieczny zamek w Elblągu Karolina Hanusz Średniowieczny zamek w Elblągu Elbląg to miasto leżące na północy Polski w województwie warmińsko-mazurskim u ujścia rzeki Elbląg. Jest to jedno z najstarszych miast w naszym kraju zostało

Bardziej szczegółowo

Pełen refleksji DOLNY ŚLĄSK Pielgrzymki 2013

Pełen refleksji DOLNY ŚLĄSK Pielgrzymki 2013 Pełen refleksji DOLNY ŚLĄSK Pielgrzymki 2013 Pielgrzymka dla grup wyjeżdżających z Poznania Książ - Krzeszów - Wambierzyce Kłodzko - Bardo Sanktuarium Matki Bożej Łaskawej w Krzeszowie Krzeszów to unikatowy

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z wycieczki integracyjno - poznawczej odbytej w dniu 4 października 2015 r. do Biecza pod hasłem GEODEZYJNE PO

Sprawozdanie z wycieczki integracyjno - poznawczej odbytej w dniu 4 października 2015 r. do Biecza pod hasłem GEODEZYJNE PO Sprawozdanie z wycieczki integracyjno - poznawczej odbytej w dniu 4 października 2015 r. do Biecza pod hasłem GEODEZYJNE POŻEGNANIE LATA zorganizowanej przez Tarnowskie Koło Stowarzyszenia Geodetów Polskich

Bardziej szczegółowo

Wykaz obszarów Europejskiej Sieci Ekologicznej Natura 2000 w województwie małopolskim

Wykaz obszarów Europejskiej Sieci Ekologicznej Natura 2000 w województwie małopolskim Stan na 01.10.2007 Wykaz obszarów Europejskiej Sieci Ekologicznej Natura 2000 w województwie małopolskim L.p. Kamienica, Mszana Dolna, Niedźwiedź,, Gorczański Park dnia 21.07.2004 r. w sprawie obszarów

Bardziej szczegółowo

Zapraszamy w dniach. 01-03 maja 2016

Zapraszamy w dniach. 01-03 maja 2016 Zapraszamy w dniach 01-03 maja 2016 Zamek w Janowcu nad Wisłą jest siedzibą jednego z siedmiu oddziałów Muzeum Nadwiślańskiego. Zamek bastejowy wzniesiony na początku XVI wieku i rozbudowywany do XVIII

Bardziej szczegółowo

PROGRAM OPIEKI NAD ZABYTKAMI POWIATU KOSZALIŃSKIEGO NA LATA 2011 2015. Radę Powiatu w Koszalinie uchwałą nr XI/92/11, w dniu 26 października 2011 r.

PROGRAM OPIEKI NAD ZABYTKAMI POWIATU KOSZALIŃSKIEGO NA LATA 2011 2015. Radę Powiatu w Koszalinie uchwałą nr XI/92/11, w dniu 26 października 2011 r. PROGRAM OPIEKI NAD ZABYTKAMI POWIATU KOSZALIŃSKIEGO NA LATA 2011 2015 przyjęty przez Radę Powiatu w Koszalinie uchwałą nr XI/92/11, w dniu 26 października 2011 r. Pałac w Parsowie 1 PODSTAWA PRAWNA obowiązek

Bardziej szczegółowo

Śląsk bez granic wieże i punkty widokowe

Śląsk bez granic wieże i punkty widokowe Śląsk bez granic wieże i punkty widokowe Projekt nr CZ.3.22/2.2.00/09.01532 Projekt jest współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Współpracy

Bardziej szczegółowo

OPIS WYCIECZKI DLA SENIORÓW I ZESPOŁU (KOORDYNATOR- NAUCZYCIEL ORAZ CZTERECH UCZNIÓW - JUNIORÓW) BIORĄCEGO UDZIAŁ W KONKURSIE: >AMBASADOR MIEJSC <

OPIS WYCIECZKI DLA SENIORÓW I ZESPOŁU (KOORDYNATOR- NAUCZYCIEL ORAZ CZTERECH UCZNIÓW - JUNIORÓW) BIORĄCEGO UDZIAŁ W KONKURSIE: >AMBASADOR MIEJSC < OPIS WYCIECZKI DLA SENIORÓW I ZESPOŁU (KOORDYNATOR- NAUCZYCIEL ORAZ CZTERECH UCZNIÓW - JUNIORÓW) BIORĄCEGO UDZIAŁ W KONKURSIE: >AMBASADOR MIEJSC < Jeśli robisz to, co lubisz to tak, jakbyś nigdy nie pracował

Bardziej szczegółowo

Od giermka do rycerza

Od giermka do rycerza Interaktywna GRA TERENOWA Od giermka do rycerza Dębno 20 lipca 2008 r. Kariera przyszłego rycerza zaczynała się od długiego i trudnego terminowania. Giermek musiał przyswoić sobie podstawy umiejętności

Bardziej szczegółowo

2013 CENNIK USŁUG I BILETÓW WSTĘPU

2013 CENNIK USŁUG I BILETÓW WSTĘPU 2013 CENNIK USŁUG I BILETÓW WSTĘPU CENNIK USŁUG PRZEWODNICKICH W JĘZYKU POLSKIM: Dzienny ryczałt za zwiedzanie trwające do 4 godzin - 2000 CZK, każda kolejna godzina powyżej 4 godzin 500 CZK. Terminy świąteczne:

Bardziej szczegółowo

Dr inż. arch. Jacek CHRZĄSZCZEWSKI, Zastępca MWKZ Ochrona dziedzictwa wsi województwa małopolskiego DZIEDZICTWO WSI W KRAJOBRAZIE WAROWNYM

Dr inż. arch. Jacek CHRZĄSZCZEWSKI, Zastępca MWKZ Ochrona dziedzictwa wsi województwa małopolskiego DZIEDZICTWO WSI W KRAJOBRAZIE WAROWNYM DZIEDZICTWO WSI W KRAJOBRAZIE WAROWNYM Twierdza Kraków 1850-1914 (rys. wg Krzysztofa Wojtyczy) Forty, magazyny amunicji, baterie polowe i inne obiekty rozmieszczone we wsiach (rys. J. i K. Wielgus) DZIEDZICTWO

Bardziej szczegółowo

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy

Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Ekonomiczny Uniwersytet Dziecięcy Sztuka zarabiania na wypoczynku Aleksandra Ruta Uniwersytet w Białymstoku 8 października 2015 r. Sztuka. zarabiania Sztuka (łac.ars, grec. techne) w starożytności i średniowieczu

Bardziej szczegółowo

Vita est peregrinatio. (życie jest pielgrzymowaniem)

Vita est peregrinatio. (życie jest pielgrzymowaniem) Vita est peregrinatio (życie jest pielgrzymowaniem) o historii projektu Idea oznakowanej trasy pielgrzymkowej z Częstochowy do Mariazell zrodziła się w Austrii, w połowie lat 80. XX w. w ramach Europejskiego

Bardziej szczegółowo

Test etapu wojewódzkiego konkursu: Cudze chwalicie, swego nie znacie walory turystyczne województwa świętokrzyskiego. Imię i nazwisko:. Szkoła:..

Test etapu wojewódzkiego konkursu: Cudze chwalicie, swego nie znacie walory turystyczne województwa świętokrzyskiego. Imię i nazwisko:. Szkoła:.. Test etapu wojewódzkiego konkursu: Cudze chwalicie, swego nie znacie walory turystyczne województwa świętokrzyskiego Imię i nazwisko:. Szkoła:.. (Poprawne odpowiedzi zaznaczamy kółkiem) 1. Jedyna w Polsce

Bardziej szczegółowo

Twój pomysł, europejskie pieniądze. RPO dla Kultury

Twój pomysł, europejskie pieniądze. RPO dla Kultury Twój pomysł, europejskie pieniądze RPO dla Kultury 02» rpo dla kultury rpo dla kultury» 03 Lubelskie to jeden z ciekawszych przyrodniczo i kulturowo regionów Polski. Tereny Lubelszczyzny od wieków były

Bardziej szczegółowo

Kościół parafialny pod wezwaniem św. Marcina w Chojnacie

Kościół parafialny pod wezwaniem św. Marcina w Chojnacie Kościół parafialny pod wezwaniem św. Marcina w Chojnacie Chojnata jest starą wsią. Powstała nie później niż w XIII w. Niegdyś posiadała duże znaczenie dzięki zakonowi benedyktynów, którzy posiadali tutaj

Bardziej szczegółowo