Historia miasta Rzymu w średniowieczu. Część I

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Historia miasta Rzymu w średniowieczu. Część I"

Transkrypt

1 ś

2 Historia miasta Rzymu w średniowieczu Część I 2

3 Ferdynand Adolf Gregorovius Historia miasta Rzymu w średniowieczu Część I 3

4 Tłumaczenie, komentarz i redakcja Henryk Pietruszczak Wydawca Henryk Pietruszczak Zgorzelec,

5 Tytuł oryginału niemieckiego Geschichte der Stadt Rom in Mittelalter Tłumaczenie, komentarz i redakcja Henryk Pietruszczak Korekta Lucyna Lasek Redakcja techniczna Agnieszka Dudzińska Sylwia Synowiec Laura Synowiec Skład komputerowy Agnieszka Dudzińska Na okładce Copyright by Henryk Pietruszczak 2009 Druk Drukarnia w Warszawie ISBN:

6 Spis treści: KSIĘGA PIERWSZA 47 Od początku V wieku do upadku Cesarstwa Zachodniego (476 n.e.). Rozdział pierwszy Zarys dzieła. - Rzym w starożytności i w średniowieczu Ogólne spojrzenie na miasto Rzym u schyłku epoki cesarskiej Czternaście rejonów miasta. Rozdział drugi Stan pomników w V wieku. - Przesada ojców Kościoła dotycząca ruiny pomników. - Klaudiana opis Rzymu. - Edykty cesarskie dotyczące opieki. - Próby Juliana reaktywowania starych kultów i tego konsekwencje Postawa cesarza Gracjana wobec pogaństwa. - Spór wokół Ołtarza Zwycięstwa. - Gorliwość cesarza Teodozjusza w prześladowaniu kultów pogańskich. - O pogańskim charakterze miasta. - Upadek starożytnej religii za czasów Honoriusza. - Świątynie i posągi. - Dane dotyczące ich liczby Rzym przekształcony przez chrześcijaństwo. - Siedem rejonów kościelnych. - Kościoły zbudowane przed Konstantynem. - Architektura religijna Kościoły epoki Konstantyna. - Bazylika Laterańska. - Najstarszy budynek Bazyliki Świętego Piotra Starożytna Bazylika Świętego Pawła. - Kult świętych. - Bazylika Świętego Wawrzyńca za Murami i Świętego Wawrzyńca w Lucina. - Kościół Świętej Agnieszki. - Bazylika Świętego Krzyża w Jerozolimie. - Kościół Świętego Piotra i Marcellina. - Kościół Świętego Marka. - Bazylika Santa Maria Maggiore. - Kościół Santa Maria na Zatybrzu. - Bazylika Świętego Klemensa. - Wygląd i kontrasty miejskie w V wieku. 6

7 Rozdział trzeci Wkroczenie do Rzymu cesarza Honoriusza pod koniec roku Jego rezydencja na Palatynie. - Ostatnie walki gladiatorów w amfiteatrze. - Wyjazdy Honoriusza do Rawenny. - Najazd i zagłada barbarzyńców Radagaisa. - Upadek Stylichona Alaryk wyrusza na Rzym w 408 roku. - Jego zły duch. - Przeczucie upadku Rzymu. - Pierwsze oblężenie. - Rzymscy wysłannicy. - Pogaństwo w Rzymie. - Wykup od oblężenia. - Honoriusz odrzuca pokój. - Alaryk po raz drugi na przedpolach Rzymu w 409 roku. - Antycesarz Attalus. - Alaryk wyrusza do Rawenny. - Alaryk rozbija po raz trzeci obóz niedaleko Rzymu Szlachta i lud rzymski w tej epoce według Ammiana Marcellina i Hieronima. - Społeczność pogańska i chrześcijańska. - Liczba mieszkańców. Rozdział czwarty Alaryk wkracza do Rzymu 24 sierpnia 410 roku. - Miasto wydane na łup. - Tryumf chrześcijaństwa. - Umiarkowanie i łaskawość Gotów. - Wymarsz Alaryka po trzech dniach Goci nie zburzyli miejskich pomników. - Opinie historyków o tym wydarzeniu Rozpacz po upadku Rzymu. - Hieronim. - Augustyn. - Skutki zdobycia Miasta. Rozdział piąty Śmierć Alaryka w 410 roku. - Ataulf królem Wizygotów. - Wymarsz z Italii. - Książę Heraklian wyrusza na Rzym.- Honoriusz udaje się do Rzymu w 417 roku. - Odbudowa miasta. - Pożegnanie Rutiliusza z Rzymem Wzrost Kościoła rzymskiego. - Spory dotyczące wyboru biskupa. - Papież Bonifacy. - Śmierć Honoriusza w 423 roku. - Walentynian III cesarzem pod kuratelą Placydii. - Wandalowie zdobywają Afrykę. - Sykstus III wybrany 7

8 papieżem w 432 roku. - Odnowienie Bazyliki Santa Maria Maggiore. - Jej mozaiki. - Ofiary wotywne. - Luksus kościelnych sprzętów Leon I papieżem od 440 roku. - Afrykańscy uchodźcy w Rzymie. Herezje. - Śmierć Placydii w 450 roku. - Koleje jej życia. - Jej córka Honoria wzywa Attylę. - Bitwa na polach katalaunijskich. - Attyla wkracza do północnej Italii. - Walentynian w Rzymie. - Posłowie rzymscy u króla Hunów. - Biskup Leon przed Attylą. - Słynna Legenda. - Wycofanie się i śmierć Attyli. - Posąg Jowisza na Kapitolu i posąg świętego Piotra w Watykanie. 8 Rozdział szósty Upadek Decjusza. - Historia kobiet. - Zabójstwo Walentyniana III w 455 roku. - Maksymus cesarzem. - Eudoksja wzywa Genseryka, króla Wandalów Lądowanie Wandalów. - Zabójstwo Maksimusa. - Leon przed Genzerykiem. - W czerwcu 455 roku Wandalowie wkraczają do Rzymu. - Dwa tygodnie pożogi. - Grabież Palatium i świątyni Jowisza. - Los starożytnych łupów ze Świątyni Jerozolimskiej. - Legendy średniowieczne o tych łupach Odjazd Wandalów. - Los cesarzowej Eudoksji i jej córek. - Bazylika Świętego Piotra w Kajdanach. - Legenda o Piotrowych Łańcuchach. - Nawet Wandalowie nie zburzyli miejskich pomników. - Skutki grabieży. Rozdział siódmy Awitus cesarzem w 455 roku. - Panegiryk Apollinarisa Sydoniusza i posąg na jego cześć. - Upadek Awitusa za sprawą Rycymera. - Majorian cesarzem w 457 roku. - Jego edykt dotyczący pomników. - Początkujący wandalizm Rzymian. - Upadek Majoriana w 461 roku Śmierć Leona I w 461 roku. - Święte budowle wzniesione przez niego. - Pierwszy klasztor Świętego Piotra. - Bazylika Świętego Szczepana przy via Latina, jej odnalezienie w 1857 roku. - Wybór papieża Hilarego i cesarza Sewera. - Antemiusz na tronie. - Jego wkroczenie do Rzymu. - Dary wotywne Hilarego Proces przeciwko Arwandowi. - Bezowocne wyprawy do Afryki. - Arogancja Rycymera i jego zerwanie z Artemiuszem. - Oblężenie Rzymu. - Trzecie zdobycie miasta w 472 roku. - Olibriusz cesarzem. - Śmierć Rycymera. - Jego pomnik w Rzymie. - Święta Agata w Suburra. -

9 Gliceriusz i Juliusz Nepos cesarzami. - Bunt najemników germańskich. - Orestes osadza na tronie syna Romulusa Augustulusa. - Odoaker władcą Italii w 476 roku. - Koniec Cesarstwa Zachodniego. KSIĘGA DRUGA 161 Od początku panowania Odoakera do powstania egzarchatu w Rawennie w 568 roku. Rozdział pierwszy Rządy Odoakera.- Pontyfikat Symplicjusza Powstanie nowych kościołów w Rzymie.- Santo Stefano Rotondo. - Santa Bibiana. Odoaker narzuca wybór Feliksa III. - Teodoryk wyrusza do Italii na czele Ostrogotów. - Upadek Odoakera. - Teodoryk królem Italii w 491 roku Konflikt w Rzymie wokół pogańskiego święta Luperkaliów. - Jego rozwój. - Rozłam spowodowany wyborem Symmacha czyli Laurencjusza. - Synod Symmacha w 499 roku Rzymskie Bazyliki tytularne w roku Lokalny charakter świętych rzymskich przypisanych kościołom tytularnym. - Zasięg terytorialny kościołów tytularnych. - Tytuły w czasach Grzegorza Wielkiego, około roku Koncepcja Kościoła tytularnego. - Kardynałowie. - Siedem Kościołów rzymskich. Rozdział drugi Zachowanie się Teodoryka wobec Rzymian. - Jego przybycie do Rzymu w roku 500. Przemówienie do zebranego ludu. - Opat Fulgencjusz. - Akcja przepisywania Kasjodora. - Stan zabytków. - Zarządzenia Teodoryka odnośnie konsekracji obiektów. - Kanalizacja. - Wodociągi. - Teatr Pompejusza. - Pałac Pincich. - Pałac Cezarów. - Forum Trajana. - Kapitol Amfiteatr Tytusa. - Igrzyska. - Jeszcze raz o manii igrzysk. -Walki dzikich zwierząt. - Cyrk: zabawa oraz różne stronnictwa Środki Teodoryka służące zaopatrzeniu. - Roma Felix. - Tolerancja w stosunku do katolików. - Żydzi w Rzymie. - Najstarsza synagoga. - Rozruchy ludu przeciwko Żydom Nowa schizma w Kościele. - Synodus Palmaris. - Walki stronnictw w Rzymie. - Symmach ozdabia Bazylikę Świętego Piotra. - Budowa Rotundy 9

10 Świętego Andrzeja, Bazyliki Świętego Marcina i kościoła Świętego Pankracego. - Hormizd wybrany papieżem w Pontyfikat Jana I. - Zerwanie Teodoryka z Kościołem Proces i wyrok na senatorów Boecjusza i Symmacha. - Papież Jan udaje się w poselstwie do Bizancjum. - Jego śmierć w Rawennie. - Teodoryk narzuca wybór Feliksa IV. - Śmierć króla w 526 roku. - Legendy z nim związane. Rozdział trzeci Panowanie Amalasunty. - Jej talent. - Faworyzowanie nauki i kultury w Rzymie. - Łagodność jej rządów. - Wzrastający autorytet biskupa Rzymu. - Feliks IV buduje kościół Świętych Kosmy i Damiana. - Mozaiki w tym kościele. - Powody kultu tych dwóch świętych Wybór Bonifacego II w 530 roku. - Rozłam pomiędzy Bonifacym a Dioskurem. - Jan II. - Konsylium Senatu przeciwko otrzymywaniu godności papieskiej poprzez symonię. - Wychowywanie Atalaryka i jego śmierć. - Teodat współregentem. - Smutny los królowej Amalasunty. - Zamiary i plany Justyniana. - Wymieranie urzędów konsularnych na Zachodzie (535) Rokowania Teodata z Bizancjum. - Listy Senatu do Justyniana - Rozruchy w Rzymie. - Rzymianie odmawiają przyjęcia wojsk gockich. - Papież Agapit udaje się do Bizancjum w charakterze ambasadora. - Jego śmierć. - Zerwanie rozmów pokojowych Przybycie Belizariusza do Italii. - Upadek Neapolu. - Goci wybierają Witigesa na swojego króla. - Koniec Teodata. - Wycofanie się Gotów do Rawenny. - 9 grudnia 536 roku: wkroczenie Belizariusza do Rzymu. Rozdział czwarty Belizariusz przygotowuje się do obrony Rzymu. - Witiges na czele wojsk gockich zmierza do Rzymu. - Pierwszy atak. - Przygotowania do oblężenia. - Gockie okopy. - Poczynania Belizariusza. - Witiges niszczy akwedukty. - Pływające młyny na Tybrze. - Rozpacz Rzymian. - Goci wzywają do poddania. - Przygotowania do ostatecznego oblężenia Główne uderzenie. - Atak na Porta Prenestina. - Murus Ruptus. - Zażarta walka przy Mauzoleum Hadriana. - Grecy niszczą posągi. - Całkowita klęska oblężenia. 10

11 Kontynuacja oblężenia. - Proroctwa dotyczące końca wojny. - Relacje pogańskie. - Świątynia Janusa. - Tria Fata. - Dwie łacińskie pieśni z tego okresu. - Sposoby obrony powzięte przez Belizariusza Wygnanie papieża Sylweriusza. - Niedostatek w Rzymie. - Humanizm Gotów. - Witiges zajmuje port. - Porto i Ostia. - Posiłki wkraczające do Rzymu. - Goci odpierają atak. - Rosnąca bieda w Rzymie. - Okopy Gotów i Hunów Goci w niebezpieczeństwie. - Ich wysłannicy u Belizariusza. - Rozmowy pokojowe. - Przybycie do Rzymu zaopatrzenia i wojska. - Zawieszenie broni i jego zerwanie. - Zniechęcenie Gotów. - Witiges odstępuje od Rzymu w marcu 538 roku. Rozdział piąty Belizariusz w Rawennie. - Jego przebiegłość wobec Gotów. - Totila zostaje królem w 541 roku. - Jego szybkie sukcesy. - Jego marsz na południe. - Zdobycie Neapolu. - Odezwa do Rzymian. - W drodze na Rzym. - Zdobycie Tivoli. - Drugie oblężenie Rzymu - lato 545 roku. - Powrót Belizariusza do Italii. - Porto. - Campo dei Goti Wezwanie papieża Wigiliusza do Bizancjum. - Goci zawładnęli flotą sycylijską pełną zboża. - Głód w Rzymie. - Diakon Pelagiusz idzie do Gotów w roli ambasadora. - Pełne rozpaczy apele rzymian do Bessy. - Przerażająca sytuacja w mieście. - Przybycie Belizariusza do Porto. - Nieudana próba przyjścia z pomocą Rzymowi grudnia 546 roku Totila wkracza do Rzymu. - Widok opuszczonego miasta. - Rusticiana. - Łagodność Totili Totila mówi do Gotów. - Zwołanie Senatu. - Groźby zburzenia Rzymu. - List Belizariusza. - Niedorzeczność twierdzenia o zamiarach zburzenia Rzymu przez Totilę. - Proroctwo świętego Benedykta. - Totila opuszcza miasto. - Spustoszenie Rzymu. Rozdział szósty Belizariusz powraca do Rzymu. - Odnowienie miejskich murów. - Druga obrona miasta w roku Totila wycofuje się do Tivoli. - Jan uwalnia uwięzionych w Capui senatorów rzymskich. - Gwałtowny marsz Totili na południe. - Jego pomniki w mieście Pielgrzymki Belizariusza po południowej Italii. - Powrót do Konstantynopola. - Totila rusza po raz trzeci na Rzym w 549 roku. - 11

12 Stan miasta. - Wkroczenie Gotów. - Grecy w mauzoleum Hadriana. - Rzym ponownie zaludniony. - Ostatnie igrzyska w cyrku. - Totila opuszcza miasto. - Goci na morzu. - Narses naczelnym wodzem. - Rzymska wróżba. - Uwagi współczesnych o stanie budowli. - Forum pacis. - Krowa Mirona. - Posąg Domicjana. - Okręt Eneasza. - Narses wyrusza do stóp Apeninów. - Upadek Totili pod Taginą w 552 roku Teja, ostatni król Gotów. - Narses zdobywa Rzym za pierwszym natarciem. - Kapitulacja mauzoleum Hadriana.- Rozkład Senatu. - Twierdze Gotów w okolicy pozbawione załogi.- Marsz Narsesa do Kampanii. - Teja umiera jak bohater wiosną 553 roku. - Klęska Gotów na polach bitwy w okolicy Wezuwiusza. - Wyjście tysiąca Gotów na rozkaz Hindolfa. - Ogólne sądy o panowaniu Gotów w Italii. - Niewiedza Rzymian na temat historii Gotów oraz ruiny ich miasta. Rozdział siódmy Wtargnięcie do Italii hord Bucelina i Leutariego. - Ich unicestwienie. - Tryumf Narsesa w Rzymie. - Poddanie się Gotów w Compsa. - Kondycja Rzymu i Italii pod koniec wojny. - Sankcja pragmatyczna Justyniana. - Wzrost znaczenia biskupa Rzymu. - Senat. - Instytucje publiczne. - Śmierć Wigiliusza. - Wybór Pelagiusza w 555 roku. - Przysięga pokuty nowego papieża Pelagiusz i Jan III budują kościół pod wezwaniem Świętych apostołów w rejonie via Lata. - Upadek miasta. - Dwie inskrypcje na cześć Narsesa Narses popada w niełaskę. - Ucieka do Neapolu, ale papież Jan przyprowadza go do Rzymu. - Śmierć Narsesa (567). - Różne opinie o najeździe Longobardów w 568 roku. - Greckie prowincje w Italii. - Administracja Rzymu. KSIĘGA TRZECIA 279 Od początków egzarchatu do początków VIII wieku. Rozdział pierwszy Upadek Rzymu. - Kościół wyrasta na ruinach imperium. - Święty Benedykt. - Subiaco i Monte Cassino. - Kasjodor zamyka się w klasztorze. - Początki i rozwój zakonów w Rzymie. 12

13 Longobardowie posuwają się w głąb Italii. - Dochodzą do Rzymu. - Benedykt zostaje papieżem w 574 roku. - Wybór Pelagiusza II w 578 roku. - Longobardowie oblegają Rzym. - Zburzenie Monte Cassino w 580 roku. - Założenie pierwszego zakonu benedyktyńskiego w Rzymie. - Pelagiusz II wzywa na pomoc Bizancjum. - Grzegorz zostaje nuncjuszem na dworze cesarza. - Potop i zaraza 590 roku. - Śmierć Pelagiusza II. - Budowa Bazyliki San Lorenzo Wybór Grzegorza I. - Jego życie przed wyborem. - Procesja przeciwko dżumie. - Legenda o ukazaniu się archanioła Michała na szczycie mauzoleum Hadriana. Rozdział drugi Wyświęcenie Grzegorza. - Pierwsze kazanie. - Rzym w kleszczach Longobardów. - Grzegorz wygłasza mowę pogrzebową Rzymu. - Papież przekonuje Longobardów do wycofania się w zamian za okup Cywilne rządy w Rzymie. - Cesarscy urzędnicy. - Brak wzmianek o Senacie Grzegorz i miasto Rzym. - Zarządzenia na korzyść ludu. - Administracja dobrami Kościoła Pokój zawarty z Agilulfem. - Fokas na tronie Bizancjum. - Głos Grzegorza za nowym cesarzem. - Kolumna Fokasa na Forum Romanum. Rozdział trzeci Charakterystyka VI wieku. - Mahomet i Grzegorz. - Kult relikwii. - Wiara w cuda. - Grzegorz konsekruje kościół Świętej Agaty Gockiej na Przedmieściu Dialogi Grzegorza. - Legenda Trajana. - Forum Trajana. - Stan kultury. - Oskarżenia Grzegorza. - Coraz niższy upadek Miasta. - Grzegorz próbuje uchronić akwedukty Dzieło Grzegorza dla kościoła. - Próby zjednoczenia z Rzymem germańskiego Zachodu. - Nawrócenie Brytanii. - Śmierć Grzegorza (604). - Jego pomnik w Rzymie. Rozdział czwarty 13

14 Pontyfikat i śmierć Sabiniana i Bonifacego III. - Bonifacy IV. - Pantenon poświęcony dziewicy Maryi Adeodat papieżem w 615 roku. - Rozruchy w Rawennie i Neapolu. - Trzęsienie ziemi i trąd w Rzymie. - Bunt egzarchy Eleuteriusza w Rawennie. - Bonifacy V papieżem. - Honoriusz I (625). - Prawo egzarchy do zatwierdzenia wyboru papieża. - Budowle Honoriusza. - Bazylika Świętego Piotra. - Grabież dachu ze świątyni Wenus i Romy. - Kaplica Świętego Apolinarego. - Kościół Świętego Hadriana na Forum San Teodoro na Palatynie. - Starożytne echa. - Święci czterej uwieńczeni na górze Celius. - Święta Łucja w Selce. - Święta Agnieszka za bramą Nomentana. - Święty Wincenty i Anastazy Ad aquas Salvias. - Święty Pankracy. 14 Rozdział piąty Śmierć Honoriusza w 638 roku. - Kartulariusz Maurycy i egzarcha Isachos plądrują kościelny skarbiec. - Seweryn papieżem. - Wybór Jana IV. - Chrzcielnica laterańska. - Teodor zostaje papieżem w 642 roku. - Bunt Maurycego w Rzymie. - Śmierć egzarchy Isachosa. - Bunt pałacowy w Bizancjum. - Konstans II cesarzem. - Patriarcha Pyrros w Rzymie. - Kościoły Świętego Walentyna i Świętego Euplusa Marcin papieżem (649). - Synody rzymskie przeciwko monotelitom. - Zamach egzarchy Olimpiosa na życie Marcina. - Teodor Calliopa usunął przemocą papieża w 653 roku. - Śmierć Marcina na wygnaniu. - Papież Eugeniusz (654) Papież Witalian (657). - Konstans II w Italii - Jego wejście do Rzymu i pobyt (663). - Lament nad Rzymem. - Miasto i jego pomniki. - Koloseum. - Konstans plądruje Rzym. - Śmierć cesarza w Syrakuzach. Rozdział szósty Adeodat papieżem (672). - Odnowienie klasztoru Świętego Erazma. - Donus papieżem (678). - Arcybiskup Rawenny uznaje prymat Rzymu. - Szósty sobór ekumeniczny. - Dżuma roku Święty Sebastian. - Święty Jerzy. - Bazylika in velo Aureo Leon II papieżem (682). - Benedykt II. - Elekcja papieża. - Jan V. - Elekcja schizmatyczna przy jego śmierci. - Konon. - Kler, wojsko, lud. - Sergiusz I. - Egzarcha Platina w Rzymie w 687 roku.

15 Sergiusz potępia artykuły Synodu Trullańskiego. - Spatariusz Zachariasz w Rzymie na pogrzebie papieża. - Wkroczenie Raweńczyków do Rzymu. - Stosunki Rawenny z Rzymem i Bizancjum. - Jowannicjusz z Rawenny. Rozdział siódmy Bazylika Świętego Piotra. - Pielgrzymki do Rzymu. - Chrzest króla Kadualli. - Król Konrad i król Offa w klasztorze. - Dary wotywne Sergiusza dla kościołów. - Pogrzeb Leona I w Bazylice Świętego Piotra Jan VI papieżem (701). - Egzarcha Teofilaktos zwraca się do Rzymu. - Milicje Italii bronią miasta. - Odnowienie opactwa w Farfa. - Gisulf II z Benewentu wdziera się do Kampanii. - Jan VII papieżem (705). - Justynian II powraca na tron Bizancjum. - Oratorium Jana VII w Bazylice Świętego Piotra. - Całun Weroniki. - Odnowienie Subiaco Syzyniusz papieżem (707). - Konstantyn I papieżem (708). - Ukaranie Rawenny. - Podróż papieża na Wschód. - Kara śmierci w Rzymie. - Powstanie w Rawennie pod przywództwem Jerzego. - Pierwsza konfederacja miast Italii. - Filippikos Baroanis na tronie Bizancjum (711). - Rzymianie nie uznają jego władzy. - Dux i ducatus romanus. - Wojna domowa w Rzymie. - Pałac palatyński. - Anastazy II cesarzem (713). - Śmierć Konstantyna. KSIĘGA CZWARTA 373 Od pontyfikatu Grzegorza II (715) do koronacji Karola Wielkiego (800). Rozdział pierwszy Pontyfikat Grzegorza II (715). - Jego dokonania. - Bonifacy nawraca Germanię. - Leon Izauryjczyk. - Kult świętych obrazów. - Brązowy posąg Świętego Piotra w Watykanie Edykt Leona przeciwko kultowi obrazów. - Opór Rzymu i Italii. - Rzymianie i Longobardowie chwytają za broń. - Powstanie przeciw Bizancjum. - Listy Grzegorza do cesarza Postępowanie Liutpranda. - Zdobycie Rawenny. - Oddanie Sutri papieżowi. - Koalicja papieża, Wenecji i Greków przeciwko Liutprandowi. - Król maszeruje na Rzym, potem wycofuje się. - Uzurpator w Toskanii. - Śmierć Grzegorza II (731). - Grzegorz III papieżem (731). - Synod rzymski 15

16 przeciwko ikonoklastom. - Sztuka na Zachodzie. - Budowle Grzegorza III. - Odnowienie miejskich murów Leon Izauryjczyk wysyła flotę do Italii i przywłaszcza dobra kościelne. - Papież uzyskuje zamek Gallese, zawiera przymierze za Spoleto i z Benewentem. - Liutprand napada na księstwo. - Grzegorz III prosi o pomoc Karola Wielkiego. - Śmierć Grzegorza III, Karola Młota i Leona Izauryjczyka w roku 741. Rozdział drugi Zachariasz papieżem (741). - Rozmowy z Liutprandem. - Podróż papieża na dwór królewski. - Nowe darowizny Longobardów dla kościoła. - Druga podróż papieża do Liutpranda. - Śmierć króla. - Rządy Rachisa Formalne uznanie cesarza. - Przyjazne stosunki z Bizancjum. - Karlomann idzie do klasztoru. - Rachis podąża jego śladem. - Aistulf na tronie Longobardów (749). - Papież uznaje uzurpatora Pepina. - Śmierć Zachariasza (752). - Jego budowle na Lateranie. - Domus cultae Stefan II. - Aistulf zdobywa Rawennę (751). - Stefan wzywa na pomoc cesarza, a potem Pepina. - Podróż do Francji. - Pepin i jego synowie otrzymują namaszczenie na króla (754). - Przymierze obronne z Pepinem zawarte w Quiercy. - Pepin zostaje patrycjuszem Rzymian Bezowocne rozmowy z Aistulfem. - Powrót Stefana. - Pepin wkracza do Italii. - Aistulf przyjmuje warunki pokoju. - Pierwsza darowizna Pepina (754). - Król Longobardów napada na księstwo. - Oblężenie Rzymu (756). - Zniszczenie okolic Rzymu. - Plądrowanie katakumb. - Stefan pisze do Franków. - Apostoł Piotr przemawia do Franków Pepin w Italii. - Aistulf przegrywa oblężenie. - Przybycie legatów bizantyjskich i ich rozczarowanie. - Uległość Aistulfa. - Darowizna Pepina. - Założenie Państwa Kościelnego. - Śmierć Aistulfa (756). - Dezyderiusz królem Longobardów. - Śmierć Stefana (757). Rozdział trzeci Paweł I papieżem. - Orędzie Rzymian do Pepina. - Przyjazne stosunki papieża z królem Franków. - Dezyderiusz karze zbuntowanych książąt Spoleto i Benewentu. - Jego podróż do Rzymu. - Polityka Pawła I. - Stosunki Rzymu i papieża z Bizancjum. - Pokój z Dezyderiuszem Budowle Stefana II i Pawła I. - Watykan i Bazylika Świętego Piotra. - Pierwsza rzymska dzwonnica. - Kaplica Świętej Petronilli. - Przeniesienie 16

17 świętych z katakumb do miasta. - Założenie klasztoru Świętego Sylwestra in capite Śmierć Pawła I. - Uzurpacja księcia Toto. - Antypapież Konstantyn. - Kontrrewolucja w Rzymie. - Krzysztof i Sergiusz z pomocą Longobardów zaskakują Rzym. - Stefan III papieżem. - Okrucieństwa. - Ukaranie uzurpatorów. - Śmierć Pepina (768). - Sobór laterański (769). Rozdział czwarty Znaczenie Krzysztofa i Sergiusza w Rzymie. - Stefan II sprzymierza się z Dezyderiuszem. - Król Longobardów maszeruje na miasto. - Upadek Krzysztofa i Sergiusza. - Wina papieża i ich tragiczny koniec. - Projekt podwójnego małżeństwa wśród dynastii Pawii i Francji. - Papieskie intrygi przeciwko jego wykonaniu. - Opór Rawenny wobec Rzymu. - Zwrot na korzyść papieża w polityce dworu francuskiego. - Śmierć Stefana III (772) Hadrian I papieżem. - Upadek stronnictwa longobardzkiego w Rzymie. - Dezyderiusz staje się groźny. - Niełaska Pawła Afiarty. - Praefectus urbis. - Dezyderiusz pustoszy księstwo rzymskie. - Hadrian przygotowuje się do obrony. - Wycofanie się Longobardów Wkroczenie króla do Italii. - Oblężenie Pawii. - Karol obchodzi Wielkanoc w Rzymie. - Potwierdzenie darowizny Pepina. - Upadek Pawii i królestwa longobardzkiego Darowizna Konstantyna. - Granice darowizny Karolingów. - Spoleto. - Toskania. - Sabina. - Rawenna. - Karol rości sobie prawo do zatwierdzania wyboru biskupów Rawenny. - Patrycjat Świętego Piotra. - Papież posłuszny rozkazom Karola. - Handel niewolnikami przez Greków i Wenecjan Benewent. - Arichis ogłasza niepodległość. - Papież wypowiada wojnę o Terracinę. - Drugi pobyt Karola w Rzymie. - Karol po raz trzeci w Rzymie. - Wyprawa przeciwko Benewentowi. - Zawarcie pokoju. - Nowe darowizny Karola. - Rozmowy Arichisa z Bizancjum. - Sytuacja w tym mieście. - Układ w sprawie sporu obrazoburców. - Grimoald księciem Benewentu. Rozdział piąty Kondycja Rzymu. - Potop roku Hadrian odbudowuje mury, Aqua Claudia, Aqua Triana, Jobia, AquaVirgo. - Troska o zaludnienie rzymskich areałów. - Warunki kolonistów. - Domus cultae Hadriana. - Capracorum. 17

18 Kościoły Hadriana. - Watykański portyk. - Bazylika Świętego Piotra. - Lateran. - Bazylika Świętego Pawła. - Działalność artystów w Rzymie. - Bazylika Świętego Jana ante Portam Latinam. - Santa Maria in Cosmedin. - Schola Graeca. - Monte Testaccio Kultura w czasach Hadriana. - Ignorancja rzymian. - Kultura Longobardów. - Adalberga. - Paweł Diakon. - Szkoły rzymskie. - Muzyka religijna. - Zanik poezji. - Epigramy. - Upadek języka łacińskiego. - Początek języka neołacińskiego. Rozdział szósty Rzym i rzymianie. - Trzy klasy ludności. - Organizacja milicji. - Exercitus romanus. - Powszechność systemu korporacyjnego. - Schole cudzoziemców: Żydów, Greków, Sasów, Franków, Longobardów, Fryzów Administracja cywilna miasta Rzymu. - Brak Senatu. - Konsulowie. - Miejscy urzędnicy. - Szlachta. - Administracja sądownicza. - Praefectus urbis. - Dwór papieski. - Siedmiu ministrów pałacu. - Inni urzędnicy palatyńscy Kondycja innych miast. - Duces, tribuni, comites. - Granice ducatus romanus. - Rzymska Tuscja. - Kampania. - Sabina. - Umbria. Rozdział siódmy Śmierć Hadriana (795). - Leon papieżem. - Delegacja u Karola i pakt Karola z Kościołem. - Najwyższa władza sądownicza Karola w Rzymie, oparta na patrycjacie. - Harmonia pomiędzy władzą świecką a duchowną. - Mozaiki w Bazylice Świętej Zuzanny. - Mozaika w jadalni Leona III Spisek krewnych papieża Hadriana i innych arystokratów przeciwko Leonowi III. - Zamach na jego życie. - Ucieczka do Spoleto. - Podróż do Niemiec i spotkanie z Karolem. - Rzym w rękach arystokracji. - Rada Alkuina dana Karolowi w sprawie postępowania w Rzymie. - Powrót Leona do Rzymu (799). - Karol, reprezentowany przez pełnomocników, sądzi oskarżonych Karol Wielki udaję się do Rzymu. - Parlament w Bazylice Świętego Piotra. - Sąd Karola nad papieżem i rzymianami. - Przysięga oczyszczająca Leona. - Rzymianie wybrali Karola cesarzem. - Restauracja Cesarstwa Zachodniego. - W roku 800 papież koronuje Karola Wielkiego na cesarza. - Opinie na temat podstaw prawnych i idealnej koncepcji odnowionego Cesarstwa. 18

19 KSIĘGA PIĄTA 491 Miasto Rzym w epoce Karolingów aż do roku 900. Rozdział pierwszy Nowa pozycja Rzymu na świecie, stosunek cesarza i papieża do Rzymu. - Leon ponownie zwraca się do Karola. - Ardolf z Northhumberland w Rzymie Śmierć Pepina (810). - Bernard królem Italii. - Ludwik zostaje ukoronowany na cesarza w Akwizgranie. - Rzymianie u boku Karola. - Śmierć Karola Wielkiego. - Jego znaczenie dla historii świata. - Brak lokalnych legend o Karolu Wielkim w mieście Rzymie Zamieszki w Rzymie. - Bernard wyruszył do Rzymu na śledztwo. - Śmierć Leona III (816). - Budowle Leona w Rzymie. - Charakter architektury i sztuki tego okresu. - Słynne kościoły parafialne i klasztory w Rzymie Stefan IV papieżem. - Jego podróż do Ludwika. - Jego nagła śmierć. - Wybór i wyświęcenie Paschalisa I. - Privilegium Ludwika. Rozdział drugi Lotar współrządcą Cesarstwa wraz z Ludwikiem. - Bunt i upadek króla Bernarda. - Koronacja w Rzymie. - Instytucja cesarskiego trybunału w mieście. - Samowolna egzekucja optymatów rzymskich. - Paschalis poddaje się wyrokowi cesarza. - Jego śmierć Paschalis zbudował kościół Świętej Cecylii na Zatybrzu, Świętej Praksedii na Eskwilinie, Santa Maria in Domnica na Celiusie Eugeniusz II papieżem. - Lotar w Rzymie. - Jego konstytucja z roku Śmierć Eugeniusza w sierpniu Walenty I papieżem. - Grzegorz IV. - Saraceni przenikają do basenu Morza Śródziemnego. - Założenie ich królestwa na Sycylii. - Grzegorz IV buduje nową Ostię. - Upadek monarchii Karola Wielkiego. - Śmierć Ludwika Pobożnego. - Lotar jedynym cesarzem. - Podział w Verdun (843) Niepohamowana żądza posiadania relikwii. - Ciała świętych. - Przeniesienia. - Charakter pielgrzymek tego okresu. - Grzegorz IV 19

20 odnawia Bazylikę Świętego Marka. - Odrestaurowanie aqua Sabatina. - Budowa papieskiej Villa del Drago. - Śmierć papieża w roku 844. Rozdział trzeci Sergiusz II papieżem. - Król Ludwik przybywa da Rzymu. - Koronacja, zatarg z papieżem i z Rzymianami. - Sykonolf w Rzymie. - Saraceni oblegają i plądrują Bazylikę Świętego Piotra i Pawła. - Śmierć Sergiusza II (847) Leon IV papieżem. - Pożar w watykańskim Borgo. - Rzym, Amalfi, Neapol w bitwie morskiej pod Ostią (849). - Leon IV buduje Civitas Leonina. - Jej mury i bramy. - Dystychy na głównych bramach Leon IV otacza murami Porto i powierza port kolonii Korsykanów. - Budowa Leopolis, niedaleko Centumcellae. - Civitavecchia. - Odbudowa Orte i Amerii. - Kościoły zbudowane przez Leona w Rzymie. - Jego dary wotywne. - Bogactwo kościelnego skarbca Frascati Koronacja Ludwika II na cesarza. - Usunięcie kardynała Anastazego. - Ethelwulf i Alfred w Rzymie. - Proces przeciwko magistrowi militum Danielowi przed trybunałem Ludwika II w Rzymie. - Śmierć Leona IV (855). - Opowieść o papieżycy Joannie. Rozdział czwarty Wybór Benedykta III. - Zamieszki w Rzymie spowodowane wyborem papieża. - Wtargnięcie kardynała Anastazego. - Stanowczość Rzymian wobec cesarskich legatów. - Namaszczenie Benedykta II (29 września 855 roku). - Ludwik II jedynym cesarzem. - Przyjazne stosunki Rzymu z Bizancjum Mikołaj papieżem. - Podporządkowanie biskupa Rawenny. - Wybuch greckiej schizmy Focjusza. - Stosunki Rzymu z Bułgarami. - Wysłannicy króla Borysa w Rzymie. - Formozus misjonarzem w Bułgarii. - Próby Rzymu uczynienia w tym kraju kościelnej prowincji. - Konstytucja Mikołaja I Spór o Gualdradę. - Mikołaj potępia synod w Metzu. - Pozbawienie urzędu Gunthera z Kolonii i Tetgauda z Trewiru. - Ludwik II w Rzymie. - Ekscesy jego wojsk w Rzymie. - Arogancja niemieckich arcybiskupów. - Stanowczość i zwycięstwo papieża Troska Mikołaja I o miasto Rzym. - Odbudowa aqua Jovia i aqua Traiana. - Nowe umocnienia Ostii. - Skromna liczba jego budowli i darów wotywnych. - Warunki kultury. - Edykt Lotara w sprawie szkół w roku

21 Dekrety Eugeniusza II i Leona IV na temat szkół parafialnych. - Greccy mnisi w Rzymie. - Biblioteki. - Kodeksy. - Monety Niewiedza w Rzymie. - Liber pontificalis Anastazego. - Jej pochodzenie i charakter. - Przekłady Anastazego z greki. - Żywot Grzegorza Wielkiego napisany przez Jana Diakona. Rozdział piąty Początkowa dominacja papieża. - Państwo Kościelne. - Dekrety pseudoizydoriańskie. - Śmierć Mikołaja I (867). - Hadrian II. - Lambert ze Spoleto atakuje nieoczekiwanie Rzym. - Niegodziwość Eleuteriusza i Anastazego. - Ich kara Ponowny wybuch sporu o Gwaldarę. - Krzywoprzysięstwo Lotara. - Upokarzające przyjęcie w Rzymie. - Gwałtowna śmierć. - Cesarz Ludwik w południowej Italii. - Idea Imperium tego okresu. - List Ludwika do cesarza Bizancjum, zniewaga doznana przez Cesarstwo wskutek inwazji na Benewent. - Ludwik w Rzymie. - Druga koronacja. - Rzymianie ogłaszają Adalgisa z Benewentu wrogiem republiki Papież Jan VIII (872). - Śmierć cesarza Ludwika II. - Synowie Ludwika w Niemczech walczą z Karolem Łysym o posiadanie Italii. - Karol Łysy cesarzem (875). - Zmierzch władzy cesarskiej w Rzymie. - Karol Łysy królem Italii. - Frakcja niemiecka w Rzymie. - Gwałty dokonane przez szlachtę. - Formozus z Porto Saraceni pustoszą okolice Rzymu. - Listy protestacyjne Jana VIII. - Liga Saracenów z miastami portowymi południowej Italii. - Znakomita postawa Jana VIII: Uzbraja flotę, rozmawia z książętami południowej Italii, pokonuje Saracenów przy Capo Circeo. - Warunki panujące w południowych Włoszech. - Jan buduje Jannopolis wokół Bazyliki Świętego Pawła. Rozdział szósty Trudne stosunki Jana z Lambertem i z cesarzem. - Jan ponawia cesarską godność Karola Łysego. - Synody w Rzymie i w Rawennie (877). - Dekrety Jana w sprawie dóbr kościelnych. - Dobra papieskiego skarbca. - Daremne próby oporu przed feudalizmem. - Zwycięstwo partii niemieckiej. - Groźne postępowanie Lamberta i wypędzonych. - Napad Lamberta na Rzym. - Uwięzienie papieża. - Ucieczka Jana VIII do Francji Jan na synodzie w Troyes. - Książę Bosone staje się jego faworytem. - Wraz z nimi wkracza do Lombardii. - Upadek jego planów. - Karol Gruby królem 21

Tak naprawdę tylko dzieciństwo Hildegardy

Tak naprawdę tylko dzieciństwo Hildegardy Boskie i cesarskie Tak naprawdę tylko dzieciństwo Hildegardy te pierwsze lata, które spędziła z rodziną przypadają na rządy cesarza rzymsko-niemieckiego Henryka IV Salickiego (1050 1105) z dynastii frankońskiej.

Bardziej szczegółowo

To wieczne miasto. Powstało około 800-750 przed naszą erą. Mimo iż zmieniali się władcy, ustroje i granice, miasto przetrwało.

To wieczne miasto. Powstało około 800-750 przed naszą erą. Mimo iż zmieniali się władcy, ustroje i granice, miasto przetrwało. To wieczne miasto. Powstało około 800-750 przed naszą erą. Mimo iż zmieniali się władcy, ustroje i granice, miasto przetrwało. Pozostało znakiem czasu. Panteon w Rzymie to budowla poświęcona wszystkim

Bardziej szczegółowo

Spis treêci. I. Wprowadzenie do historii. II. Początki cywilizacji. Od autorów... 8

Spis treêci. I. Wprowadzenie do historii. II. Początki cywilizacji. Od autorów... 8 Od autorów....................................... 8 I. Wprowadzenie do historii 1. Dzieje historia historiografia...................... 12 Czym jest historia?............................... 12 Przedmiot

Bardziej szczegółowo

Księgarnia PWN: Ian Wood - Królestwa Merowingów 450-751. Spis treści

Księgarnia PWN: Ian Wood - Królestwa Merowingów 450-751. Spis treści Księgarnia PWN: Ian Wood - Królestwa Merowingów 450-751 Przedmowa.................................. 11 Wstęp. Konstruowanie historii Merowingów.............. 13 Rozdział I. Barbarzyńcy w Galii......................

Bardziej szczegółowo

Wojna domowa i król Piast

Wojna domowa i król Piast Wojna domowa i król Piast 1. Rzeczypospolita po potopie Szlachta traciła w czasach wojen i majątki i wpływy; wpływy na rzecz magnaterii Szlachta stawała się klientami magnatów Zmalała rola króla; ma on

Bardziej szczegółowo

Pytania konkursowe. 3. Kim z zawodu był ojciec Karola Wojtyły i gdzie pracował? 4. Przy jakiej ulicy w Wadowicach mieszkali Państwo Wojtyłowie?

Pytania konkursowe. 3. Kim z zawodu był ojciec Karola Wojtyły i gdzie pracował? 4. Przy jakiej ulicy w Wadowicach mieszkali Państwo Wojtyłowie? Pytania konkursowe 1. Podaj imię i nazwisko Jana Pawła II. 2. Podaj imię brata Karola Wojtyły. 3. Kim z zawodu był ojciec Karola Wojtyły i gdzie pracował? 4. Przy jakiej ulicy w Wadowicach mieszkali Państwo

Bardziej szczegółowo

Francja od konsulatu do cesarstwa. Każdy z Was nosi w plecaku buławę marszałkowską Napoleon Bonaparte

Francja od konsulatu do cesarstwa. Każdy z Was nosi w plecaku buławę marszałkowską Napoleon Bonaparte Francja od konsulatu do cesarstwa Każdy z Was nosi w plecaku buławę marszałkowską Napoleon Bonaparte 1. Rządy dyrektoriatu Forma rządów po zamachu 9 thermidora Rada Starszych i Rada 500-set wybierała 5

Bardziej szczegółowo

Uchwała KSNG nr 1/2009 z dn. 28 stycznia 2009 dotycząca zakresu prac zespołu problemowego Komitet Redakcyjny

Uchwała KSNG nr 1/2009 z dn. 28 stycznia 2009 dotycząca zakresu prac zespołu problemowego Komitet Redakcyjny Uchwała KSNG nr 1/2009 z dn. 28 stycznia 2009 dotycząca zakresu prac zespołu problemowego Komitet Redakcyjny Zadania zespołu problemowego o nazwie Komitet Redakcyjny, powołanego na okres opracowywania

Bardziej szczegółowo

Lubisz historię? Znasz Włochy i Rzym? Tak? To spróbuj rozwiązać quiz. Możesz korzystać z pomocy całej rodziny, oraz wujka Google i ciotki Wikipedii,

Lubisz historię? Znasz Włochy i Rzym? Tak? To spróbuj rozwiązać quiz. Możesz korzystać z pomocy całej rodziny, oraz wujka Google i ciotki Wikipedii, QUIZ ROMA AETERNA Lubisz historię? Znasz Włochy i Rzym? Tak? To spróbuj rozwiązać quiz. Możesz korzystać z pomocy całej rodziny, oraz wujka Google i ciotki Wikipedii, jeśli sądzisz, że Ci pomogą :-) Obejrzyj

Bardziej szczegółowo

ŚLĄSKIE MONETY HABSBURGÓW MARIA TERESA I PÓŹNIEJSZE KATALOG

ŚLĄSKIE MONETY HABSBURGÓW MARIA TERESA I PÓŹNIEJSZE KATALOG ŚLĄSKIE MONETY HABSBURGÓW MARIA TERESA I PÓŹNIEJSZE KATALOG Piotr Kalinowski KALETY 2006 Słowo wstępu Katalog, który macie Państwo przed sobą powstał na podstawie wydanego w 1988 dzieła Ivo Halački Mince

Bardziej szczegółowo

świat rzymski Pr a c a z b i o r owa p o d r e d a k c j ą

świat rzymski Pr a c a z b i o r owa p o d r e d a k c j ą świat rzymski w IV wieku Pr a c a z b i o r owa p o d r e d a k c j ą Pawła Filipczaka i Rafała Kosińskiego Kraków 2015 Recenzent: dr hab. Jacek Wiewiorowski Redakcja i korekta: Paweł Filipczak i Rafał

Bardziej szczegółowo

Temat: Barbarzyńska Europa

Temat: Barbarzyńska Europa Temat: Barbarzyńska Europa 1. Plemiona germańskie Najważniejszą rolę odgrywał wiec (ting zgromadzenie wolnych mężczyzn) kompetencje sądownicze, polityczne i prawodawcze; dodatkowo wybierał króla Elita

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN GIMNAZJALNY W ROKU SZKOLNYM 2012/2013

EGZAMIN GIMNAZJALNY W ROKU SZKOLNYM 2012/2013 EGZAMIN GIMNAZJALNY W ROKU SZKOLNYM 2012/2013 CZĘŚĆ HUMANISTYCZNA HISTORIA I WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE WYKAZ SPRAWDZANYCH UMIEJĘTNOŚCI Numer zadania Wymagania ogólne (z podstawy programowej) 1. II. Analiza

Bardziej szczegółowo

Wiek XVII w Polsce. Wojny ze Szwecją.

Wiek XVII w Polsce. Wojny ze Szwecją. XVII wiek Wiek XVII w Polsce Wojny ze Szwecją. Przyczyny: - Władcy Szwecji chcieli zdobyć ziemie mogące być zapleczem rolniczym kraju - Walka o dominację na Morzu Bałtyckim - Dążenie Zygmunta III Wazy

Bardziej szczegółowo

Wyprawy krzyżowe. Agata Rokita

Wyprawy krzyżowe. Agata Rokita Agata Rokita Wyprawy krzyżowe Wyprawami krzyżowymi nazwano szereg wypraw wojennych, których powodem były próby rozszerzenia strefy wpływów papiestwa na wschodnią i południową część wybrzeży Morza Śródziemnego.

Bardziej szczegółowo

Patryk D. Garkowski. Repetytorium z historii ogólnej

Patryk D. Garkowski. Repetytorium z historii ogólnej Patryk D. Garkowski Repetytorium z historii ogólnej R e p e t y t o r i u m z h i s t o r i i o g ó l n e j 3 Copyright by Patryk Daniel Garkowski & e-bookowo 2010 ISBN 978-83-62480-21-0 Wydawca: Wydawnictwo

Bardziej szczegółowo

męczennica III / IV w.

męczennica III / IV w. męczennica III / IV w. Według legendy była córką chrześcijańskiego króla Brytów Wielu możnych ubiegało się o jej rękę Figura w Rybniku Również Eteriusz syn pogańskiego władcy sąsiedniego kraju zapragnął

Bardziej szczegółowo

Chrześcijaństwo skupia w sobie wiele odłamów, które powstały przez lata, opierający się jednak na jednej nauce Jezusa Chrystusa.

Chrześcijaństwo skupia w sobie wiele odłamów, które powstały przez lata, opierający się jednak na jednej nauce Jezusa Chrystusa. Chrześcijaństwo Chrześcijaństwo jest jedną z głównych religii monoteistycznych wyznawanych na całym świecie. Jest to największa religia pod względem wyznawców, którzy stanowią 1/3 całej populacji. Najliczniej

Bardziej szczegółowo

Początki rządów Jagiellonów

Początki rządów Jagiellonów Początki rządów Jagiellonów 1. Andegawenowie na polskim tronie Łokietek i Kazimierz Wielki dogadywali się w sprawie sukcesji z Węgrami (Kazimierz Wielki w 1339 r. w Wyszehradzie) 1370 r. umiera Kazimierz

Bardziej szczegółowo

HISTORIA - GIMNAZJUM WYMAGANIA EDUKACYJNE

HISTORIA - GIMNAZJUM WYMAGANIA EDUKACYJNE HISTORIA - GIMNAZJUM WYMAGANIA EDUKACYJNE KLASA I PRAHISTORIA Czas w historii. Klasyfikacja źródeł historycznych. Pradzieje ludzkości. Ocena dopuszczająca: zna pojęcia źródło historyczne, era ; zlokalizuje

Bardziej szczegółowo

HISTORIA CZĘŚĆ I I Ę ( 1335 1740 )

HISTORIA CZĘŚĆ I I Ę ( 1335 1740 ) HISTORIA ŚLĄSKA CZĘŚĆ I I Ę ( 1335 1740 ) HISTORIA ŚLĄSKA Wśród krajów korony św. Wacława ( 1335 1526 ) ŚLĄSK POD RZĄDAMI Ą PIASTÓW ŚLĄSKICH (1138 1335) Kazimierz Wielki (1333-1370) 1370) Utrata Śląska

Bardziej szczegółowo

Spis treści. Wstęp... DZIAŁ PIERWSZY. USTRÓJ POLSKI DO 1795 R... 1

Spis treści. Wstęp... DZIAŁ PIERWSZY. USTRÓJ POLSKI DO 1795 R... 1 Spis treści Wstęp... XI DZIAŁ PIERWSZY. USTRÓJ POLSKI DO 1795 R.... 1 Rozdział I. Monarchia patrymonialna... 3 Część I. Powstanie państwa polskiego... 3 Część II. Ustrój polityczny... 5 Część III. Sądownictwo...

Bardziej szczegółowo

1. Pochodzenie Słowian

1. Pochodzenie Słowian Słowianie i Węgrzy 1. Pochodzenie Słowian Do V w. zamieszkiwali tereny między Karpatami, Prypecią a Dnieprem W V wieku początek ekspansji osadniczej Początkowo zajmowali tylko tereny opuszczone przez barbarzyńców,

Bardziej szczegółowo

John W. O Malley sj. Historia papieży. Przełożył Michał Zmuda. Wydawnictwo WAM

John W. O Malley sj. Historia papieży. Przełożył Michał Zmuda. Wydawnictwo WAM John W. O Malley sj Historia papieży Przełożył Michał Zmuda Wydawnictwo WAM Wprowadzenie Niniejsza książka opisuje najstarszą instytucję zachodniego świata, która rozpoczęła swą działalność przeszło dwa

Bardziej szczegółowo

Zestaw pytań o Janie Pawle II

Zestaw pytań o Janie Pawle II Zestaw pytań o Janie Pawle II 1. Jakie wydarzenie miało miejsce 18.02.1941r? 2. Dokąd Karol Wojtyła przeprowadził się wraz z ojcem w sierpniu 1938 r? 3. Jak miała na imię matka Ojca Św.? 4. Kiedy został

Bardziej szczegółowo

Droga z Wenecji do Florencji. Malownicza Toskania.

Droga z Wenecji do Florencji. Malownicza Toskania. Droga z Wenecji do Florencji. Malownicza Toskania. Założone przez Etrusków jako Faesulae, zburzone przez Sullę w 82 p.n.e. Następnie odbudowane przez Juliusza Cezara w 59 p.n.e. jako kolonia dla byłych

Bardziej szczegółowo

Sprawdzian IV. Rozbiory i upadek Rzeczypospolitej

Sprawdzian IV. Rozbiory i upadek Rzeczypospolitej Sprawdzian IV Rozbiory i upadek Rzeczypospolitej GRUPA A Zadanie 1. (0 3 pkt) Podkreśl te pojęcia i postacie, które odnoszą się do konfederacji targowickiej. patriotyzm, zdrada, Seweryn Rzewuski, Tadeusz

Bardziej szczegółowo

Test z historii. Małe olimpiady przedmiotowe. Imię i nazwisko

Test z historii. Małe olimpiady przedmiotowe. Imię i nazwisko Małe olimpiady przedmiotowe Test z historii ORGANIZATORZY: Wydział Edukacji Urzędu Miasta Imię i nazwisko Szkoła Centrum Edukacji Nauczycieli Szkoła Podstawowa nr 17 Szkoła Podstawowa nr 18 Drogi Uczniu,

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY W KLASIE I GIMNAZJUM

WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY W KLASIE I GIMNAZJUM WYMAGANIA EDUKACYJNE NA POSZCZEGÓLNE OCENY W KLASIE I GIMNAZJUM POZIOM WYMAGAŃ KONIECZNY ocena dopuszczająca zna pojęcia: źródło historyczne, era, epoka, potrafi na podstawie daty rocznej określić wiek

Bardziej szczegółowo

MORZE BAŁTYCKIE W KONCEPCJACH I POLITYCE POLSKI I LITWY: SPOJRZENIE NA PODRĘCZNIKI LITEWSKIE

MORZE BAŁTYCKIE W KONCEPCJACH I POLITYCE POLSKI I LITWY: SPOJRZENIE NA PODRĘCZNIKI LITEWSKIE 2015.05.11 1 BALTIJOS JŪRA LENKIJOS IR LIETUVOS KONCEPCIJOSE IR POLITIKOJE: ŽVILGSNIS Į LIETUVIŠKUS VADOVĖLIUS / MORZE BAŁTYCKIE W KONCEPCJACH I POLITYCE POLSKI I LITWY: SPOJRZENIE NA PODRĘCZNIKI LITEWSKIE

Bardziej szczegółowo

ŁACIŃSKI WSCHÓD XI-XV WIEK

ŁACIŃSKI WSCHÓD XI-XV WIEK ŁACIŃSKI WSCHÓD XI-XV WIEK Michel Balard Przekład Waldemar Ceran Wydawnictwo WAM Kraków 2010 Spis treści Michel Balard i jego dzieło (Waldemar Ceran).......................... 5 Przedmowa.....................................................

Bardziej szczegółowo

Powtórka przed egzaminem mapy

Powtórka przed egzaminem mapy Powtórka przed egzaminem mapy 1. Starożytność. a) Najstarsze starożytne cywilizacje. A Egipt, B Palestyna, Izrael, Jerozolima, C Mezopotamia, D Grecja b) Starożytna Grecja. A góra Olimp, B Ateny, C- Olimpia

Bardziej szczegółowo

Wycieczka do Włoch. 13.11 18.11.2015r.

Wycieczka do Włoch. 13.11 18.11.2015r. Wycieczka do Włoch 13.11 18.11.2015r. I tak na początek zwiedziliśmy Florencję, tam zobaczcie co zobaczyliśmy Zabytkiem numer jeden we Florencji jest katedra Santa Maria del Fiore z wielką kopułą, największą

Bardziej szczegółowo

PRZECZYTAJ także o IX Pielgrzymce Archidiecezjalnej do Grecji w kwietniu 2012 roku - zostało jeszcze kilka miejsc wolnych.

PRZECZYTAJ także o IX Pielgrzymce Archidiecezjalnej do Grecji w kwietniu 2012 roku - zostało jeszcze kilka miejsc wolnych. Archidiecezja Poznańska z okazji Roku Wiary organizuje kolejną, X Archidiecezjalną Pielgrzymkę, tym razem do Fatimy, w dniach od 18 do 27 października 2012 roku. Zapraszamy do udziału w pielgrzymce zarówno

Bardziej szczegółowo

Z nadzieją i wiarą na drodze do Rzymu Pielgrzymki 2013

Z nadzieją i wiarą na drodze do Rzymu Pielgrzymki 2013 Z nadzieją i wiarą na drodze do Rzymu Pielgrzymki 2013 Pielgrzymka dla grup wyjeżdżających z Poznania Wenecja Padwa Asyż - Rzym Wenecja Jest miastem i gminą na północy Włoch nad Adriatykiem. Przez ponad

Bardziej szczegółowo

Włochy średniowieczne

Włochy średniowieczne Katedra Italianistyki Uniwersytet Warszawski Halina Manikowska Włochy średniowieczne Skrypt dla studentów italianistyki Warszawa 2007 Spis treści Część I Od schyłku starożytności do epoki karolińskiej...3

Bardziej szczegółowo

via sacra PODRÓŻOWANIE BEZ GRANIC.PRZEZ WIEKI. W ZADUMIE.

via sacra PODRÓŻOWANIE BEZ GRANIC.PRZEZ WIEKI. W ZADUMIE. via sacra PODRÓŻOWANIE BEZ GRANIC.PRZEZ WIEKI. W ZADUMIE. W dniach od 23.08.2014 roku do 28.09.2014 roku, w Bazylice Mniejszej Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Strzegomiu trwać będzie wystawa, pt. Spotkania,

Bardziej szczegółowo

2 sierpnia Najświętsza Maryja Panna, Królowa Aniołów Odpust Porcjunkuli

2 sierpnia Najświętsza Maryja Panna, Królowa Aniołów Odpust Porcjunkuli 2 sierpnia Najświętsza Maryja Panna, Królowa Aniołów Odpust Porcjunkuli Porcjunkula we wnętrzu Bazyliki MB Anielskiej U stóp Asyżu wznosi się bazylika Matki Bożej Anielskiej, wybudowana w XVI wieku. W

Bardziej szczegółowo

Od autora... 9. Mezopotamia kolebka cywilizacji... 19 Fenicjanie àcznicy mi dzy Bliskim Wschodem a Êwiatem Êródziemnomorskim... 21 Egipt...

Od autora... 9. Mezopotamia kolebka cywilizacji... 19 Fenicjanie àcznicy mi dzy Bliskim Wschodem a Êwiatem Êródziemnomorskim... 21 Egipt... Spis treêci Od autora... 9 Wprowadzenie Poj cie cywilizacji klasycznej... 11 èród a poznania cywilizacji klasycznej... 11 Ramy czasowe cywilizacji klasycznej... 14 Âwiat Êródziemnomorski... 15 I. Kr gi

Bardziej szczegółowo

Test z historii. Małe olimpiady przedmiotowe. Imię i nazwisko

Test z historii. Małe olimpiady przedmiotowe. Imię i nazwisko Małe olimpiady przedmiotowe Test z historii ORGANIZATORZY: Wydział Edukacji Urzędu Miasta w Koszalinie Imię i nazwisko Szkoła Centrum Edukacji Nauczycieli w Koszalinie Szkoła Podstawowa nr 17 w Koszalinie

Bardziej szczegółowo

Zjednoczenie Niemiec

Zjednoczenie Niemiec Zjednoczenie Niemiec 1. Drugie Cesarstwo we Francji lipiec 1851 - Ludwik Napoleon żąda od Zgromadzenia rewizji konstytucji, gdyż chce być wybrany po raz drugi (konstytucja nie przewidywała reelekcji prezydenta);

Bardziej szczegółowo

Kongres wiedeński. Kongres się nie posuwa, on tańczy

Kongres wiedeński. Kongres się nie posuwa, on tańczy Kongres wiedeński Kongres się nie posuwa, on tańczy 1. Zwołanie kongresu w Wiedniu Wiosna 1814 r. armie VI koalicji wchodzą do Paryża i detronizują Napoleona Królem został Ludwik XVIII, Bonaparte na Elbie

Bardziej szczegółowo

Jan Paweł II JEGO OBRAZ W MOIM SERCU

Jan Paweł II JEGO OBRAZ W MOIM SERCU Jan Paweł II JEGO OBRAZ W MOIM SERCU Jan Paweł II Jan Paweł II właściwie Karol Józef Wojtyła, urodził się 18 maja 1920 w Wadowicach, zmarł 2 kwietnia 2005 w Watykanie polski biskup rzymskokatolicki, biskup

Bardziej szczegółowo

DZIAŁ SPOŁECZEŃSTWO W ŚREDNIOWIECZU

DZIAŁ SPOŁECZEŃSTWO W ŚREDNIOWIECZU DZIAŁ SPOŁECZEŃSTWO W ŚREDNIOWIECZU I. Feudalizm 1. Drabina feudalna Suzeren (król lub książę) Wasal (Senior) Wasal (Senior) Wasal Wasal Wasal Wasal 2. Wasal składał seniorowi hołd i przysięgę wierności.

Bardziej szczegółowo

Andrzej Jezierski. Cecylia Leszczyńska HISTORIA

Andrzej Jezierski. Cecylia Leszczyńska HISTORIA Andrzej Jezierski Cecylia Leszczyńska HISTORIA Wydawnictwo Key Text Warszawa 2003 Spis treści Od autorów 13 Rozdział 1 Polska w średniowieczu 1.1. Państwo 15 1.2. Ludność 19 1.2.1. Zaludnienie 19 1.2.2.

Bardziej szczegółowo

Wrzesień. Październik

Wrzesień. Październik Kalendarz historyczny rok szkolny 2010/2011 Wrzesień 1 września 1939 r. - agresja Niemiec na Polskę 1-7 września 1939 r. - obrona Westerplatte 11 września 1932 r. - Franciszek Żwirko i Stanisław Wigura

Bardziej szczegółowo

11. Licheń. Bazylika górna. Modlitwa o powstanie Katolickiego Królestwa Narodu Polskiego

11. Licheń. Bazylika górna. Modlitwa o powstanie Katolickiego Królestwa Narodu Polskiego 11. Licheń. Bazylika górna. Modlitwa o powstanie Katolickiego Królestwa Narodu Polskiego MARIA REGINA POLONIAE NR 6 / 18 / 2015 Na naszą modlitwę w Bazylice górnej musieliśmy poczekać z powodu koncertu,

Bardziej szczegółowo

ODPOWIEDZI DO ZADAŃ:

ODPOWIEDZI DO ZADAŃ: ODPOWIEDZI DO ZADAŃ: Zadanie 1. (0 1) Oceń, które z poniższych zdań odnoszących się do skutków przemian w życiu człowieka jest prawdziwe. Zaznacz P przy zdaniu prawdziwym. 2. W wyniku przemian, które opisano

Bardziej szczegółowo

Jan Paweł II. "Nie bój się, nie lękaj! Wypłyń na głębię!" Jan Paweł II

Jan Paweł II. Nie bój się, nie lękaj! Wypłyń na głębię! Jan Paweł II Jan Paweł II "Nie bój się, nie lękaj! Wypłyń na głębię!" Jan Paweł II Krótkie kalendarium ur. 18 maja 1920 - w Wadowicach 1.11.1946- przyjęcie święceń kapłańskich 4.07. 1958- minowanie na biskupa 16.10.1978-

Bardziej szczegółowo

Niepubliczne Liceum Ogólnokształcące nr 81 SGH TEST EGZAMINACYJNY 2013. Zadania egzaminacyjne Historia kod ucznia...

Niepubliczne Liceum Ogólnokształcące nr 81 SGH TEST EGZAMINACYJNY 2013. Zadania egzaminacyjne Historia kod ucznia... Wersja A Niepubliczne Liceum Ogólnokształcące nr 81 SGH TEST EGZAMINACYJNY 2013 Zadania egzaminacyjne Historia kod ucznia... Ogółem: / 30 : 1,5 = /20 Zadanie 1. (1 pkt) Poniżej przedstawiony został ciężkozbrojny

Bardziej szczegółowo

b) na obszarze Żyznego Półksiężyca rozwinęła się cywilizacja Mezopotamii

b) na obszarze Żyznego Półksiężyca rozwinęła się cywilizacja Mezopotamii TEST POWTÓRZENIOWY KLASA III od starożytności do XVI wieku. 1.Określ czy poniższe zdania są prawdziwe czy fałszywe a) proces przeobrażania się gatunków to rewolucja b) na obszarze Żyznego Półksiężyca rozwinęła

Bardziej szczegółowo

REWOLUCJA BURśUAZYJNA WE FRANCJI

REWOLUCJA BURśUAZYJNA WE FRANCJI znaczne rozwarstwienie społeczeństwa francuskiego stany rywalizowały między sobą tylko ok. 2% społeczeństwa (szlachta i duchowieństwo posiadało prawa i przywileje co budziło niezadowolenie reszty (stanu

Bardziej szczegółowo

COMENIUS PROJEKT ROZWOJU SZKOŁY. Sezamie, otwórz się! - rozwijanie zdolności uczenia i myślenia uczniów.

COMENIUS PROJEKT ROZWOJU SZKOŁY. Sezamie, otwórz się! - rozwijanie zdolności uczenia i myślenia uczniów. COMENIUS PROJEKT ROZWOJU SZKOŁY Sezamie, otwórz się! - rozwijanie zdolności uczenia i myślenia uczniów. GIMNAZJUM 20 GDAŃSK POLSKA Maj 2006 SCENARIUSZ LEKCJI HISTORII Z WYKORZYSTANIEM METODY STACJI UCZENIA

Bardziej szczegółowo

Kalendarz roku szkolnego 2013/2014

Kalendarz roku szkolnego 2013/2014 Kalendarz roku szkolnego 2013/2014 Termin Wydarzenie 2 września2013 r. Rozpoczęcie roku szkolnego 2i 3 stycznia 2013 r. Dzień wolny po odpracowaniu w dniu 14 i 28 września 2013r. Grudzień 2013 Próbne egzaminy

Bardziej szczegółowo

ŚLĄSKIE MONETY HABSBURGÓW LEOPOLD KATALOG

ŚLĄSKIE MONETY HABSBURGÓW LEOPOLD KATALOG ŚLĄSKIE MONETY HABSBURGÓW LEOPOLD KATALOG Piotr Kalinowski KALETY 2006 Słowo wstępu Katalog, który macie Państwo przed sobą powstał na podstawie wydanego w 1988 dzieła Ivo Halački Mince Ziemí Koruny České.

Bardziej szczegółowo

Pielgrzymka do Włoch we wspomnieniach uczniów Pienińskiej Szkoły Zawodowej w Szczawnicy

Pielgrzymka do Włoch we wspomnieniach uczniów Pienińskiej Szkoły Zawodowej w Szczawnicy Pielgrzymka do Włoch we wspomnieniach uczniów Pienińskiej Szkoły Zawodowej w Szczawnicy 14 grudnia 2013 roku młodzież z Pienińskiej Szkoły Zawodowej w Szczawnicy wraz z opiekunką panią Katarzyną Ciesielką

Bardziej szczegółowo

TRANSFORMACJA TEKSTU Europa doby napoleońskiej

TRANSFORMACJA TEKSTU Europa doby napoleońskiej Szymon Andrzejewski IV rok, gr. I TRANSFORMACJA TEKSTU Europa doby napoleońskiej K. Przybysz, W. J. Jakubowski, M. Włodarczyk, Historia dla gimnazjalistów. Dzieje nowożytne. Podręcznik. Klasa II, Warszawa

Bardziej szczegółowo

VIVA ITALIA!!! Zobaczyć Wenecję i umrzeć... Już podczas rejsu statkiem mogliśmy podziwiać panoramę tego uroczego miasta od strony rzeki.

VIVA ITALIA!!! Zobaczyć Wenecję i umrzeć... Już podczas rejsu statkiem mogliśmy podziwiać panoramę tego uroczego miasta od strony rzeki. VIVA ITALIA!!! Zobaczyć Wenecję i umrzeć... Już podczas rejsu statkiem mogliśmy podziwiać panoramę tego uroczego miasta od strony rzeki. Gdy wysiedliśmy z tramwaju wodnego, spacerowaliśmy po ulicach Wenecji,

Bardziej szczegółowo

Osobiste świadectwo...3

Osobiste świadectwo...3 Spis treści Osobiste świadectwo...3 Część I Wierzę w Ducha Świętego który od Ojca pochodzi - J 15.26...9 Orzeczenia Soborów Powszechnych o Symbolu Wiary i o pochodzeniu Ducha Świętego...11 I Sobór powszechny

Bardziej szczegółowo

Rozdział II. Interpretacje historii Mazowsza... 22 Specyfika historyczna Mazowsza... 22 Kwestia zacofania Mazowsza w literaturze historycznej...

Rozdział II. Interpretacje historii Mazowsza... 22 Specyfika historyczna Mazowsza... 22 Kwestia zacofania Mazowsza w literaturze historycznej... Spis treści Wstęp..................................................... 11 Rozdział I. Wprowadzenie................................... 15 Uwagi metodologiczne..................................... 15 O stanie

Bardziej szczegółowo

Czy znacie kogoś kto potrafi opowiadać piękne historie? Ja znam jedną osobę, która opowiada nam bardzo piękne, czasem radosne, a czasem smutne

Czy znacie kogoś kto potrafi opowiadać piękne historie? Ja znam jedną osobę, która opowiada nam bardzo piękne, czasem radosne, a czasem smutne Czy znacie kogoś kto potrafi opowiadać piękne historie? Ja znam jedną osobę, która opowiada nam bardzo piękne, czasem radosne, a czasem smutne historie. Tą osobą jest Maryja, mama Pana Jezusa. Maryja opowiada

Bardziej szczegółowo

www.awans.net Publikacje nauczycieli Halina Chmielewska Test sprawdzający Historia, klasa V, I półrocze (do podręcznika A to historia!

www.awans.net Publikacje nauczycieli Halina Chmielewska Test sprawdzający Historia, klasa V, I półrocze (do podręcznika A to historia! www.awans.net Publikacje nauczycieli Halina Chmielewska Test sprawdzający Historia, klasa V, I półrocze (do podręcznika A to historia! ) Praca opublikowana w Internetowym Serwisie Oświatowym Awans.net

Bardziej szczegółowo

Loreto, wnętrze Domu z Nazaretu. Loreto, Bazylika Santa Casa. Loreto, Bazylika Santa Casa

Loreto, wnętrze Domu z Nazaretu. Loreto, Bazylika Santa Casa. Loreto, Bazylika Santa Casa Dnia 13 grudnia 2012 roku zwycięzcy VI edycji projektu Mieć wyobraźnię miłosierdzia wraz ze swoimi opiekunami wyruszyli na ośmiodniową wycieczkę do Włoch. Laureatami tegorocznego cyklu byli uczniowie następujących

Bardziej szczegółowo

(Jan Paweł II, Warszawa, 2 czerwca 1979 r.)

(Jan Paweł II, Warszawa, 2 czerwca 1979 r.) Przybywam do was jako syn tej ziemi, tego narodu, a zarazem, z niezbadanych wyroków Opatrzności, jako następca Świętego Piotra na tej właśnie rzymskiej stolicy. Dziękuję wam, żeście nie zapomnieli o mnie,

Bardziej szczegółowo

Historia i rzeczywistość

Historia i rzeczywistość Historia i rzeczywistość LITWA Powierzchnia 65.200 km2 Ludność ok. 3.400.000 Stolica Wilno Najdłuższa rzeka - Niemen LITWA - HISTORIA 1009 pierwsza wzmianka 1253 koronacja I króla Litwy Mendoga I Chrzest

Bardziej szczegółowo

Absolutyzm oświecony w Prusach i w Austrii. Dyplomacja bez armat jest jak muzyka bez instrumentów Fryderyk II Wielki

Absolutyzm oświecony w Prusach i w Austrii. Dyplomacja bez armat jest jak muzyka bez instrumentów Fryderyk II Wielki Absolutyzm oświecony w Prusach i w Austrii Dyplomacja bez armat jest jak muzyka bez instrumentów Fryderyk II Wielki 1. Absolutyzm oświecony Połączenie silnego państwa, sprawnie zarządzanego z umową społeczną

Bardziej szczegółowo

Centralna Komisja Egzaminacyjna Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu. UZUPEŁNIA ZESPÓŁ NADZORUJĄCY PESEL

Centralna Komisja Egzaminacyjna Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu. UZUPEŁNIA ZESPÓŁ NADZORUJĄCY PESEL Układ graficzny CKE 2011 Centralna Komisja Egzaminacyjna Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu. UZUPEŁNIA ZESPÓŁ NADZORUJĄCY KOD UCZNIA PESEL miejsce na naklejkę z

Bardziej szczegółowo

Kryteria oceniania z religii dla klasy pierwszej liceum

Kryteria oceniania z religii dla klasy pierwszej liceum Kryteria oceniania z religii dla klasy pierwszej liceum ROZDZIAŁ CELUJĄCY BARDZO DOBRY DOBRY DOSTATECZNY DOPUSZCZAJĄCY NIEDOSTATECZNY I. Kim jestem? 2. Uzupełnia zdobytą na 3. Aktywnie uczestniczy w lekcji

Bardziej szczegółowo

48. Proszę omówić sytuację w Rzeczypospolitej po drugim rozbiorze. 49. Proszę opisać przebieg insurekcji kościuszkowskiej i jej skutki. 50.

48. Proszę omówić sytuację w Rzeczypospolitej po drugim rozbiorze. 49. Proszę opisać przebieg insurekcji kościuszkowskiej i jej skutki. 50. TEMATY ZAGADNIEŃ EGZAMINACYJNYCH Z HISTORII I SPOŁECZEŃSTWA DLA SŁUCHACZY Niepublicznego Liceum Ogólnokształcącego dla Dorosłych Semestr III klasa IIB 2015/16 1. Proszę wymienić cechy charakterystyczne

Bardziej szczegółowo

We wrześniu 2006 roku doświadczyliśmy, że może nie wszystkie, jednak nasze drogi, prowadzą do Rzymu!

We wrześniu 2006 roku doświadczyliśmy, że może nie wszystkie, jednak nasze drogi, prowadzą do Rzymu! We wrześniu 2006 roku doświadczyliśmy, że może nie wszystkie, jednak nasze drogi, prowadzą do Rzymu! 16 września 2006 roku wyjechaliśmy do Włoch na ośmiodniową wycieczkę, o charakterze pielgrzymki. 40-osobowa

Bardziej szczegółowo

EPOKA ŚREDNIOWIECZA 692-1517

EPOKA ŚREDNIOWIECZA 692-1517 EPOKA ŚREDNIOWIECZA 692-1517 Kościół na Zachodzie ostał się w okresie wędrówki ludów, mimo rozbicia struktur politycznych, społecznych i gospodarczych. Nie mógł Jednak sam nie ulec przemianom w swoje j,

Bardziej szczegółowo

HABSBURGOWIE I JAGIELLONOWIE RODZINNA RYWALIZACJA

HABSBURGOWIE I JAGIELLONOWIE RODZINNA RYWALIZACJA HABSBURGOWIE I JAGIELLONOWIE RODZINNA RYWALIZACJA Scenariusz lekcji do filmu edukacyjnego Noc w galerii HABSBURGOWIE I JAGIELLONOWIE RODZINNA RYWALIZACJA. CZĘŚĆ I: WPROWADZENIE 2 Czas pracy: 45 minut.

Bardziej szczegółowo

Instytut Historii Historia Specjalność SYLABUS HISTORIA KULTURY GRECKO-RZYMSKIEJ

Instytut Historii Historia Specjalność SYLABUS HISTORIA KULTURY GRECKO-RZYMSKIEJ Instytut Historii Historia Specjalność SYLABUS Przedmiot HISTORIA KULTURY GRECKO-RZYMSKIEJ Prowadzący Dr Leonard Owczarek Forma zajęć konwersatorium Rok studiów I rok studiów II stopnia 2011/2012 (semestr

Bardziej szczegółowo

Wymagania na poszczególne stopnie z historii klas I-III gimnazjum

Wymagania na poszczególne stopnie z historii klas I-III gimnazjum Wymagania na poszczególne stopnie z historii klas I-III gimnazjum Kryteria oceniania historia kl. I Ocena dopuszczająca. Poziom wymagań konieczny. - zna pojęcia źródło historyczne, era, zlokalizuje na

Bardziej szczegółowo

Trzebnica. Zarys rozwoju miasta na przestrzeni wieków. pod redakcją Leszka Wiatrowskiego. Wrocław Trzebnica 1995 Wydawnictwo DTSK Silesia

Trzebnica. Zarys rozwoju miasta na przestrzeni wieków. pod redakcją Leszka Wiatrowskiego. Wrocław Trzebnica 1995 Wydawnictwo DTSK Silesia Trzebnica Zarys rozwoju miasta na przestrzeni wieków pod redakcją Leszka Wiatrowskiego Wrocław Trzebnica 1995 Wydawnictwo DTSK Silesia Spis treści Przedmowa (Henryk Jacukowicz) 5 Wstęp (Jerzy Kos, Leszek

Bardziej szczegółowo

Postępowanie nr:bzp.243.10.2014.js Załącznik nr 6 do SIWZ strona. L.p. Temat Link do zasobu

Postępowanie nr:bzp.243.10.2014.js Załącznik nr 6 do SIWZ strona. L.p. Temat Link do zasobu pieczęć Wykonawcy Postępowanie nr:bzp.243.10.2014.js Załącznik nr 6 do SIWZ strona z ogólnej liczby stron W Y K A Z P R Z E D M I O T U Z A M Ó W I E N I A Zakup 148 ilustracji/infografik na potrzeby realizacji

Bardziej szczegółowo

Rozkład materiału. kl. III/podręcznik :Poznać, zrozumieć, WSiP 2009/

Rozkład materiału. kl. III/podręcznik :Poznać, zrozumieć, WSiP 2009/ Rozkład materiału kl. III/podręcznik :Poznać, zrozumieć, WSiP 2009/ Lp. Temat jednostki lekcyjnej Zagadnienia 1. I wojna światowa geneza, przebieg, skutki Proponowana Scenariusz lekcji liczba godzin str.

Bardziej szczegółowo

Zagadnienia powtórzeniowe z historii i społeczeństwa - rozdział 1 i 2

Zagadnienia powtórzeniowe z historii i społeczeństwa - rozdział 1 i 2 Zagadnienia powtórzeniowe z historii i społeczeństwa - rozdział 1 i 2 Temat lekcji Zagadnienia Wymagania na poszczególne oceny dopuszczająca dostateczna dobra bardzo dobra celująca I. Tak jak Grecy i Rzymianie

Bardziej szczegółowo

Kalendarz Maturzysty 2011/12 Historia

Kalendarz Maturzysty 2011/12 Historia Kalendarz Maturzysty 2011/12 Historia Kalendarz Maturzysty 2011/12 Historia Michał Krzywicki Drogi Maturzysto, Oddajemy Ci do rąk profesjonalny Kalendarz Maturzysty z historii stworzony przez naszego eksperta.

Bardziej szczegółowo

Nowenna Pompejańska (cz. błagalna)

Nowenna Pompejańska (cz. błagalna) Każdą z dwóch części Nowenny Pompejańskiej odmawiamy przez 27 kolejnych dni. Najpierw część błagalną, a potem część dziękczynną. Źródło: http://pompejanska.rosemaria.pl/. 2014-04-12. Nowenna Pompejańska

Bardziej szczegółowo

Scenariusz lekcji w kl. V B

Scenariusz lekcji w kl. V B Scenariusz lekcji w kl. V B Temat: Bolesław Chrobry pierwszy król Polski Treści programowe: 1. Zjazd w Gnieźnie 2. Wzrost znaczenia Polski w czasach Bolesława Chrobrego 3. Pierwsza koronacja i jej znaczenie

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN W TRZECIEJ KLASIE GIMNAZUM W ROKU SZKOLNYM 2014/2015

EGZAMIN W TRZECIEJ KLASIE GIMNAZUM W ROKU SZKOLNYM 2014/2015 EGZAMIN W TRZECIEJ KLASIE GIMNAZUM W ROKU SZKOLNYM 2014/2015 CZĘŚĆ 1. HISTORIA I WIEDZA O SPOŁECZEŃSTWIE ZASADY OCENIANIA ROZWIĄZAŃ ZADAŃ ARKUSZE: GH-H1, GH-H2, GH-H4, GH-H5, GH-H1U KWIECIEŃ 2015 Zadanie

Bardziej szczegółowo

Polska po II wojnie światowej

Polska po II wojnie światowej Polska po II wojnie światowej w latach 1945-1947 Rafał Nowicki źródła - Internet, (http://historia-polski.klp.pl/a-6269.html) obrazki - Wikipedia TERYTORIUM GRANICE - LUDNOŚĆ Obszar Polski po II wojnie

Bardziej szczegółowo

Wojna trzydziestoletnia 1618-1648

Wojna trzydziestoletnia 1618-1648 Wojna trzydziestoletnia 1618-1648 1. Rzesza Niemiecka na początku XVII wieku Rywalizacja francusko-habsburska o rozbite tereny Rzeszy Rzesza na początku XVII to ok. 300 księstw i wolnych miast podporządkowanych

Bardziej szczegółowo

Propozycja rocznego rozkładu materiału Historia dla liceum i technikum, część 1.

Propozycja rocznego rozkładu materiału Historia dla liceum i technikum, część 1. Propozycja rocznego rozkładu materiału Historia dla liceum i technikum, część 1. Przygotowano na podstawie publikacji: J. Choińska-Mika, W. Lengauer, M. Tymowski, K. Zielińska, Historia 1. Kształcenie

Bardziej szczegółowo

Zadania egzaminacyjne HISTORIA

Zadania egzaminacyjne HISTORIA Wersja B Niepubliczne Liceum Ogólnokształcące nr 81 SGH TEST EGZAMINACYJNY 2013 Zadania egzaminacyjne HISTORIA kod ucznia... Zadanie 1. (1 pkt) Ogółem: / 30 : 1,5 = /20 Poniżej przedstawiony został ciężkozbrojny

Bardziej szczegółowo

Gimnazjum nr 4 w Tychach

Gimnazjum nr 4 w Tychach Kalendarium Autor: nemo 27.08.2007. 3 Sierpnia 1901 roku - Wieś Zuzela na ziemi nurskiej, na pograniczu Podlasia i Mazowsza, urodził się Stefan Wyszyński, jako drugie dziecko Stanisława i Juliany z Karpiów

Bardziej szczegółowo

EGZAMIN GIMNAZJALNY W ROKU SZKOLNYM

EGZAMIN GIMNAZJALNY W ROKU SZKOLNYM Okręgowa Komisja Egzaminacyjna w Gdańsku EGZAMIN GIMNAZJALNY W ROKU SZKOLNYM 2011/2012 CZĘŚĆ HUMANISTYCZNA Historia WOJEWÓDZTWO POMORSKIE Numer zadania Osiągnięcia gimnazjalistów z zakresu historii województwo

Bardziej szczegółowo

Tabela 3. Porównanie systemów politycznych

Tabela 3. Porównanie systemów politycznych Tabela 3. Porównanie systemów politycznych Charakterystyka ustroju System polityczny charakter głowy państwa republika republika republika republika monarchia parlamentarna budowa terytorialna państwo

Bardziej szczegółowo

Sprawiła to średniowieczna architektura Mdiny: wewnątrz jej murów zachowały się piękne kościoły, pałace i domy maltańskiej arystokracji.

Sprawiła to średniowieczna architektura Mdiny: wewnątrz jej murów zachowały się piękne kościoły, pałace i domy maltańskiej arystokracji. Środa, 08 lipca 2015 r. Nasza grupa pomału oswajała się z Maltą. Ten na pozór typowy śródziemnomorski kraj każdego dnia fascynował nas coraz bardziej, odkrywając przed nami swoje tajemnice. Po wczorajszej

Bardziej szczegółowo

Niepubliczne Liceum Ogólnokształcące nr 81 SGH TEST EGZAMINACYJNY 2015 r. Zadania egzaminacyjne HISTORIA wersja A kod ucznia...

Niepubliczne Liceum Ogólnokształcące nr 81 SGH TEST EGZAMINACYJNY 2015 r. Zadania egzaminacyjne HISTORIA wersja A kod ucznia... Niepubliczne Liceum Ogólnokształcące nr 81 SGH TEST EGZAMINACYJNY 2015 r. Zadania egzaminacyjne HISTORIA wersja A kod ucznia... Punkty:../ 20 Zadanie 1. (1 pkt) Podaj nazwę miasta-państwa. Nazwa miasta-państwa...

Bardziej szczegółowo

ŚWIĄTYNIA OPATRZNOŚCI BOŻEJ

ŚWIĄTYNIA OPATRZNOŚCI BOŻEJ ŚWIĄTYNIA OPATRZNOŚCI BOŻEJ NARODOWE WOTUM WDZIĘCZNOŚCI FUNDACJA FIDES ET RATIO W DARZE BOŻEJ OPATRZNOŚCI UL. FRANCISZKAŃSKA 3 m 47 00-233 WARSZAWA HISTORIA NARODOWYCH ZOBOWIĄZAŃ Historia zobowiązań naszych

Bardziej szczegółowo

nabożeństwo Antoniego św. KU CZCI WTORKÓW

nabożeństwo Antoniego św. KU CZCI WTORKÓW 13 WTORKÓW nabożeństwo KU CZCI św. Antoniego 13 WTORKÓW nabożeństwo KU CZCI św. Antoniego Tłumaczenie z języka włoskiego Katarzyna Kubis Imprimatur Kuria Metropolitalna w Krakowie nr 75/2014, 15 stycznia

Bardziej szczegółowo

Badanie wyników nauczania w pierwszej klasie gimnazjum Część humanistyczna HISTORIA

Badanie wyników nauczania w pierwszej klasie gimnazjum Część humanistyczna HISTORIA Badanie wyników nauczania w pierwszej klasie gimnazjum Część humanistyczna HISTORIA Dział I: Starożytność 1. Wskaż, które z państw nie należało do państw hellenistycznych. a) Egipt b) Indie c) Mezopotamia

Bardziej szczegółowo

Fundacja Pro Memoria Problemy współczesności

Fundacja Pro Memoria Problemy współczesności Problemy współczesności Obecnie przeżywamy okres, w którym ludzkość znalazła się w stadium dotychczas nieznanych, wielkich problemów cywilizacyjnych. Jesteśmy świadkami nagromadzenia się przeróżnych trudności,

Bardziej szczegółowo

PRACA ZBIOROWA ELŻBIETA GIL, NINA MAJ, LECH PROKOP. ILUSTROWANY KATALOG POLSKICH POCZTÓWEK O TEMATYCE JAN PAWEŁ II. PAPIESKIE CYTATY I MODLITWY.

PRACA ZBIOROWA ELŻBIETA GIL, NINA MAJ, LECH PROKOP. ILUSTROWANY KATALOG POLSKICH POCZTÓWEK O TEMATYCE JAN PAWEŁ II. PAPIESKIE CYTATY I MODLITWY. PRACA ZBIOROWA ELŻBIETA GIL, NINA MAJ, LECH PROKOP. ILUSTROWANY KATALOG POLSKICH POCZTÓWEK O TEMATYCE JAN PAWEŁ II. PAPIESKIE CYTATY I MODLITWY. CZĘŚĆ I b OPRACOWAŁ I WYKONAŁ LECH PROKOP, UL. ZAMKOWA 2/1,

Bardziej szczegółowo

Niepubliczne Liceum Ogólnokształcące nr 81 SGH TEST EGZAMINACYJNY 2014. Zadania egzaminacyjne Historia - wersja B kod ucznia...

Niepubliczne Liceum Ogólnokształcące nr 81 SGH TEST EGZAMINACYJNY 2014. Zadania egzaminacyjne Historia - wersja B kod ucznia... Niepubliczne Liceum Ogólnokształcące nr 81 SGH TEST EGZAMINACYJNY 2014 Zadania egzaminacyjne Historia - wersja B kod ucznia... Zadanie 1. (1 pkt) Oceń, czy poniższe zdania są prawdziwe. Wpisz P, jeśli

Bardziej szczegółowo

Metropolita katowicki ogłasza rozpoczęcie II Synodu Archidiecezji katowickiej

Metropolita katowicki ogłasza rozpoczęcie II Synodu Archidiecezji katowickiej .: 25.11.2012 r. Metropolita katowicki ogłasza rozpoczęcie II Synodu Archidiecezji katowickiej.: 28.10.2012 r. Gościmy S. Celinę ze Zgromadzenia Sióstr Szensztackich.: 11.10.2012 r. Ojciec św. Benedykt

Bardziej szczegółowo

Własność : Anny i Szczepana Polachowskich

Własność : Anny i Szczepana Polachowskich 1 Opracowanie: Anna Polachowska Korekta: Anna i Szczepan Polachowski Okładka : Anna Polachowska Zdjęcia wykorzystane do tej książki są autorstwa : Anna i Szczepana Polachowskich I pochodzą z własnej kolekcji

Bardziej szczegółowo

Starożytna Grecja. Agnieszka Wojewoda

Starożytna Grecja. Agnieszka Wojewoda Starożytna Grecja Agnieszka Wojewoda Spis treści Położenie Grecji O Grecji słów kilka Starożytna Grecja Bogowie i boginie Grecji Grecki teatr Igrzyska olimpijskie Agora Sztuka grecka Podsumowanie Położenie

Bardziej szczegółowo