Poradnik społecznej ochrony przeciwpowodziowej

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Poradnik społecznej ochrony przeciwpowodziowej"

Transkrypt

1 Poradnik społecznej ochrony przeciwpowodziowej

2 Poradnik społecznej ochrony przeciwpowodziowej 1

3 Poradnik społecznej ochrony przeciwpowodziowej wydano staraniem Stowarzyszenia Żuławy w ramach biblioteki dziedzictwa kulturowego delty Wisły redakcja: Marek Opitz korekta redakcyjna: Grzegorz Gola, Karolina Ressel korekta językowa i w szpaltach: Karolina Ressel projekt graficzny: Wiesław Tyszka rysunki: Jerzy Domino skład komputerowy i przygotowanie do druku: Wiesław Tyszka Stowarzyszenie Żuławy gmin i powiatów żuławskich jest samorządowym lobby żuławskim, starającym się wpłynąć na podejmowane przez rząd i inne instytucje decyzje dotyczące Żuław. Jest to forum współpracy i promocji delty Wisły. Publikacja powstała w ramach projektu Społeczna ochrona przeciwpowodziowa związki wałowe wracają realizowanego przez Stowarzyszenie Żuławy i współfinansowanego z Programu Operacyjnego Fundusz Inicjatyw Obywatelskich. Partnerzy: Gmina Cedry Wielkie, Gmina Nowy Dwór Gdański, Gmina Elbląg. Współpraca: Stowarzyszenie Miłośników Nowego Dworu Gdańskiego Klub Nowodworski, Żuławski Park Historyczny, Lokalna Grupa Działania Żuławy i Mierzeja Stowarzyszenie Żuławy ISBN

4 3

5 Spis treści Społeczna ochrona przeciwpowodziowa związki wałowe wracają 5 Historia Zarys historii ochrony przeciwpowodziowej na Żuławach Wiślanych 9 Historyczny statut związku wałowego 17 Współczesność O zagrożeniach powodziowych 25 Przygotowanie do wdrożenia dyrektywy powodziowej na Żuławach 28 Ekologiczne metody ochrony przeciwpowodziowej 34 System ostrzegania przykład żuławski 40 Doświadczenia z bezpośredniej walki z powodzią 42 Społeczna ochrona przeciwpowodziowa dobre praktyki 44 Standard społecznej ochrony przeciwpowodziowej 45 Informacje praktyczne Kto pomaga podczas powodzi? 55 Zanim przyjdzie powódź 57 Podczas powodzi 60 Po powodzi 62 Psychologiczne skutki powodzi? 66 Gospodarstwo rolne po powodzi 67 Zachowanie ciągłości działania przedsiębiorstwa 68 Ubezpieczenia 70 Elementy ratownictwa 71 Mały leksykon obiektów hydrotechnicznych 73 4

6 Społeczna ochrona przeciwpowodziowa związki wałowe wracają Na Żuławach można najlepiej nauczyć się radzić sobie z powodziami i ich skutkami, nauczyć się obywatelskiej profilaktyki powodziowej. W niektórych krajach europejskich wciąż istnieją samorządne związki wałowe czwarta władza (np. w Niderlandach). Tymczasem, w naszym kraju (inaczej niż w innych krajach europejskich) nie istnieje żaden system społecznej edukacji przeciwpowodziowej, mimo wielkich tradycji sięgających XIV wieku. W delcie Wisły związki wałowe mają wspaniałą i ogromną tradycję, potwierdzoną przez kolejnych władców tych ziem. Żyjąc, mieszkając i działając w regionie u ujścia największej z Polskich rzek, łatwo dostrzec ewidentne wady obecnego stanu i współczesnego zarządzania ochroną przeciwpowodziową. Projekt Społeczna ochrona przeciwpowodziowa związki wałowe wracają wspiera zmiany zbieżne z ewolucją zachodzącą w europejskich systemach technicznych i administracyjnych zapobiegania powodziom. Związki wałowe są tradycyjną formą odpowiedzialności ludzi zamieszkujących tereny zagrożone, znakomicie wpisującą się w nowoczesne zasady organizowania się społeczeństwa, dobrze dopełniającymi współczesne trendy cywilizacyjne rozwoju hydrotechniki i dyrektywy europejskie. Celem głównym projektu to poprawa dostępu do edukacji regionalnej w dziedzinie społecznej ochrony przeciwpowodziowej. Był realizowany za pomocą dwóch celów szczegółowych: 1. Zwiększenie ilości świadomych liderów społecznej ochrony przeciwpowodziowej oraz 2. Inauguracji krajowego ośrodka edukacyjnego wspierania społecznej ochrony przeciwpowodziowej. Cele były realizowane od maja do grudnia 2013 roku za pomocą różnorodnych działań: konferencji, szkoleń, wizyty studyjnej i wydawnictwa. Powstał wortal o tematyce społecznej ochrony przeciwpowodziowej. Wypracowane zostały obywatelskie rekomendacje społecznej ochrony powodziowej, wykorzystujące również już istniejące, wydane wcześniej publikacje i multimedia. Zaproponowane zostały konkretne rozwiązania stworzony został standard społecznej ochrony przeciwpowodziowej. Zorganizowane szkolenia wykorzystały posiadane naturalne żuławskie warunki i bazę, powstającego w oparciu o Żuławski Park Historyczny, Krajowego Centrum Edukacji Społecznej Ochrony Przeciwpowodziowej. Projekt Społeczna ochrona powodziowa związki wałowe wracają jest realizowany przez Stowarzyszenie Żuławy i współfinansowany przez Program Operacyjny Fundusz Inicjatyw Obywatelskich Partnerzy: Gmina Cedry Wielkie Gmina Nowy Dwór Gdański Gmina Elbląg Współpraca: Stowarzyszenie Miłośników Nowego Dworu Gdańskiego Klub Nowodworski Żuławski Park Historyczny Lokalna Grupa Działania Żuławy i Mierzeja Stowarzyszenie Żuławy gmin i powiatów żuławskich jest samorządowym lobby żuławskim, starającym się wpłynąć na podejmowane przez rząd i inne władze decyzje dotyczące naszego regionu. Stało się także forum współpracy gmin i powiatów żuławskich. 5

7 6

8 7

9 Historia 8

10 Zarys historii ochrony przeciwpowodziowej na Żuławach Wiślanych Ze względu na specyfikę geograficzną (tereny nisko położone i depresyjne) na większości obszaru delty Wisły istnienie stałego osadnictwa możliwe jest tylko dzięki sprawnemu funkcjonowaniu skomplikowanego systemu ochrony przeciwpowodziowej, na który składają się wały, kanały i rowy odwadniające oraz liczne przepompownie, dawniej poruszane siłą wiatru i końskich mięśni, od XIX w. także parowe, a dziś elektryczne. System ten wymaga odpowiedniego nakładu środków, umiejętności technicznych i organizacji pracy, dlatego do XIII w. jedynie najwyżej położone, południowe obszary Żuław znalazły się w orbicie osadnictwa słowiańskiego i pruskiego. Po słowiańskich Pomorzanach i bałtyjskich Prusach pozostały do dzisiaj liczne nazwy miejscowości, które w późniejszym czasie zostały skolonizowane przez ludność niemiecką, ale zachowały swoje pierwotne brzmienie. W połowie XIII w. wschodnia cześć delty została opanowana przez Zakon Krzyżacki, który w 1308 r. zajął również Gdańsk i zachodnią część Żuław. W ten sposób cały obszar delty znalazł się pod kontrolą jednego silnego ośrodka politycznego, co pozwoliło znacznie zintensyfikować jego zagospodarowanie. Krzyżakom zależało na jak najefektywniejszym wykorzystaniu opanowanych terenów, dlatego zaczęli tutaj sprowadzać kolonistów z ówczesnych Niemiec. Specyfika życia na Żuławach sprawiła, że już w początkowym okresie planowej kolonizacji tej krainy w XIII i XIV w. rozumiano potrzebę stworzenia jakiejś formy samorządu jej mieszkańców. Z zachowanych źródeł wynika, iż samorząd żuławski tworzyli wszyscy właściciele gruntów leżących w obrębie wałów przeciwpowodziowych (w tym również instytucji kościelnych i samych krzyżaków), którzy na walnym zgromadzeniu, jednogłośnie, podejmowali decyzje dotyczące całej wspólnoty. Od początku podstawowym obowiązkiem wszystkich mieszkańców Żuław było uczestnictwo w pracach przy budowie i naprawie wałów przeciwpowodziowych oraz melioracji polderów, przy czym wymiar prac dla poszczególnych gospodarzy był proporcjonalny do wielkości posiadanego przez nich areału. Jako podstawę ustalania zakresu tego obowiązku przyjęto jedną włókę chełmińską (ok. 16,8 ha), której posiadacz był zobowiązany do utrzymania odcinka wału o długości 1 sznura, czyli ok. 43,2 m. Początkowo koordynację działań zapewniali prawdopodobnie lokalni urzędnicy krzyżaccy, rezydujący w obronnych dworach na terenie poszczególnych części Żuław: w Grabinach (dla Żuław Steblewskich, czyli Gdańskich), Szkarpawie (dla okręgu Szkarpawy), Laskach (dla Wielkich Żuław Malborskich) i Fiszewie (dla Małych Żuław Malborskich). Około połowy XIV w. w dokumentach pojawiają się urzędnicy samorządu żuławskiego, którzy stali się pośrednikami pomiędzy władzą państwową, re- Odcisk pieczęci dygrafa Wielkich Żuław Malborskich 9

11 prezentowaną przez krzyżackich wójtów i prokuratorów, a wspólnotami mieszkańców, czyli tzw. związkami wałowymi funkcjonującymi w poszczególnych częściach Żuław. Nazywano ich przysiężnymi wałowymi (niem. Deichgeschworene), ponieważ przy wprowadzeniu na urząd byli zobowiązani do złożenia uroczystej przysięgi. W większości przypadków przysiężni rekrutowali się spośród sołtysów wsi żuławskich. Funkcje przysiężnych pełniono dożywotnio. Wiatraki odwadniające na Żuławach Steblewskich (Gdańskich) Początkowo przysiężni byli wybierania przez wszystkich członków związku wałowego na walnym zebraniu, jednak na przełomie XIV i XV w. te demokratyczną procedurę zastąpiono kooptacją. Kilku przysiężnych, z których każdy reprezentował z czasem po kilka wsi żuławskich, wybierało spośród siebie na roczną kadencję tzw. dygrawę (niem. Deichgraf, dosłownie: graf lub hrabia wałowy), czyli zarządcę wałów, pełniącego w tym gronie honorowe przewodnictwo. Głównym zadaniem przysiężnych był wspólny objazd wałów, podczas którego ustalano zakres potrzebnych prac, a następnie sprawiedliwie rozdzielenie ich pomiędzy członków związku wałowego. Z czasem pojawiła się tendencja do przydzielania poszczególnym wsiom i gospodarstwom stałych odcinków wałów, jednak niektóre roboty, jak na przykład usuwanie skutków powodzi, były wykonywane wspólnym wysiłkiem całego związku. Kolejnego objazdu dokonywano w celu sprawdzenia wykonanych prac i ustalenia koniecznych poprawek. Niedociągnięcia wykryte podczas trzeciego objazdu były zazwyczaj surowo karane grzywnami, a w skrajnych przypadkach nawet pozbawieniem własności gruntów, gdyż zaniedbania mogły drogo kosztować całą wspólnotę. Od 1387 r. od wspólnej pracy przy naprawie wałów i oczyszczaniu kanałów zostali zwolnieni księża z parafii żuławskich, ale w zamian za to musieli odprowadzać specjalny podatek do kasy związku wałowego. Przysiężni pełnili również rolę rzeczoznawców we wszelkich pracach hydrotechnicznych, jakie przeprowadzano na terenie państwa krzyżackiego. Z racji wielu obowiązków cieszyli się licznymi przywilejami ekonomicznymi tudzież powszechnym szacunkiem. Wybór na przysiężnego wałowego był więc dla Żuławiaka ukoronowaniem jego życiowej kariery. Świadczą o tym choćby dumne napisy na zachowanych nagrobkach z XVII i XVIII w., gdzie obok katalogu stereotypowych cnót 10

12 Czerwona Karczma wiślana strażnica wałowa tudzież liczby spłodzonego potomstwa pojawiają się skrupulatne wyliczenia okresu sprawowania kolejnych urzędów w związkach wałowych. Z racji autorytetu, jakim cieszyli się na Żuławach przysiężni wałowi, ich kompetencje były stale poszerzane o różne doraźne zadania. Stopniowo wyrastali oni na nieformalnych przywódców całej społeczności żuławskiej. Żuławskie związki wałowe można więc z pewną emfazą nazwać swoistymi chłopskimi republikami, które wytworzyły na tym terenie nie spotykane gdzie indziej poczucie wspólnoty oraz związanej z nim dumy, ale i odpowiedzialności za wspólne dobro. Na początku XV w. obok przysiężnych wałowych pojawiają się przysiężni kanałów (niem. Schlickgeschworene), których zadaniem jest nadzór nad systemem melioracyjnym. Piastowanie tego urzędu poprzedzało zazwyczaj wybór na przysiężnego wałowego. Ważnym ogniwem stałej ochrony przeciwpowodziowej byli tzw. strażnicy wałowi, których zadaniem było bieżące dozorowanie wałów i sprawdzanie ich stanu. Już w średniowieczu mieli oni stałe siedziby w postaci strażnic wałowych, które często pełniły jednocześnie funkcje karczm. Strona tytułowa publikacji z okazji 500-lecia ogłoszenia Karty Terenowej 11

13 Zasady funkcjonowania związków wałowych zostały ostatecznie ukonstytuowane przez Krzyżaków poprzez wydanie odpowiednich ustaw zbierających w jednym dokumencie dotychczasowe doświadczenia i zwyczaje. Statut dla Żuław Malborskich wydał wielki mistrz Winrych von Kniprode w 1373 r., natomiast w 1407 r. wielki mistrz Konrad von Jungingen zatwierdził tzw. Kartę Terenową, obowiązującą zarówno na Żuławach Wielkich, jak i Steblewskich (Gdańskich). W 1423 r. zakres jej obowiązywania poszerzono na całe Żuławy (tzw. Ogólna Karta Terenowa, niem. Gemeine Landtafel). Związki wałowe funkcjonowały z niewielkim modyfikacjami także w okresie panowania polskiego ( ), a następnie w czasach zaboru pruskiego. W 1889 r. trzy główne związki żuławskie (gdański, malborski i elbląski) zostały połączone w Związek Wałowy Wisły i Nogatu, który funkcjonował aż do 1945 r. Po II wojnie światowej próbowano go odtworzyć, ale rychło na przeszkodzie temu stanęły centralistyczne zapędy władz komunistycznych. Odrodzenie samorządności w Polsce po 1989 r. zaktywizowało również lokalne społeczności żuławskie, jednak współpraca pomiędzy poszczególnymi gminami i powiatami ciągle ma dosyć ograniczony charakter. Mimo szeroko zakrojonych prac melioracyjnych i przeciwpowodziowych podjętych w okresie panowania krzyżackiego, nie wszystkie grunty żuławskie zostały w równym stopniu zagospodarowane. W północnej części Żuław i w okolicy jeziora Druzno pozostało jeszcze wiele wolnej ziemi, której uprawa wymagała jednak dużych nakładów pracy i odpowiednich umiejętności. Na przełomie średniowiecza i czasów nowożytnych Żuławy były również widownią kilku wojen polsko-krzyżackich (wielka, trzynastoletnia, pruska), w wyniku których doszło do trwałych ubytków w dawnym osadnictwie. Na dodatek w XVI w. miało miejsce kilka wyjątkowo niszczących powodzi, po których wiele gospodarstw świeciło pustkami, a porzucona ziemia leżała odłogiem. W tej sytuacji nowa administracja polska, tj. starostowie malborscy z ramienia króla polskiego oraz dzierżawcy gruntów należących do Gdańska i Elbląga, zaczęli sprowadzać na Żuławy Holendrów należących do odłamu protestantyzmu zwanego mennonityzmem. Mennonici, dla których stworzono nawet specjalne prawo gruntowe (emfiteutyczne), stanowili pod koniec XVIII ok. 10% ludności Żuław. Przyczynili się oni w znaczący sposób do zagospodarowania najtrudniejszych depresyjnych Dawny widok wsi Tropy Elbląskie w okolicach jeziora Druzno 12

14 części delty i ogólnego podniesienia kultury agrarnej na tym terenie. Dla współczesnych Żuławiaków powódź to rzecz dosyć abstrakcyjna. Prawdziwej powodzi doświadczają mimo wszystko nieliczni, a niewielkie i krótkotrwałe podtopienia trudno porównać do tego, co działo się przed wiekami. Tymczasem dawne kroniki pełne są wstrząsających opowieści o zalaniu całych wiosek, zniszczonym dobytku, ofiarach śmiertelnych. Po lewej stronie Wisły najstarsza odnotowana w źródłach powódź miała miejsce w 1328 r. W 1427 r. powódź objęła niemal całe Żuławy, tak że, jak wówczas pisano, trzy królestwa nie byłyby w stanie zapłacić tego gotówką. W ciągu XV w. woda jeszcze kilkakrotnie wdzierała się na Żuławy Gdańskie i zalewała niżej położone tereny miasta, podmywała spichlerze na Wyspie Spichrzów, docierała nawet do ratusza na ul. Długiej. Najbardziej katastrofalne były powodzie z 1540 i 1543 r., które spowodowały zniszczenie 17 wsi na Żuławach Gdańskich, większości budynków i zatopienie inwentarza, a w konsekwencji emigrację wielu ocalałych z tego kataklizmu Żuławiaków. 27 lutego 1657 r., na polecenie króla szwedzkiego Karola X Gustawa dokonano w sześciu miejscach przerwania wałów przeciwpowodziowych i zalania Żuław Gdańskich, które miało na celu pozbawienie Gdańska zaplecza żywnościowego podczas toczonej właśnie wojny polsko-szwedzkiej (tzw. potopu), w której miasto dochowało wierności Polsce. W 1775 r. miała z kolei miejsce największa powódź sztormowa, w wyniku której zalaniu uległo ¾ terenu Gdańska, a woda w centrum miasta osiągnęła poziom ok. 2,5 m ponad poziomem gruntu! Najbardziej tragiczna i długotrwała powódź spowodowana spiętrzeniem lodów na Wiśle rozpoczęła się 9 kwietnia 1829 r. o 4 nad ranem. Pękły wówczas wały wiślane, które powstrzymywały napór wody i lodu od ponad 3 miesięcy, w dwóch miejscach poniżej Tczewa, na długości ok. 375 m. Po 4 godzinach fala powodziowa dotarła do Trutnów osiągając stan ok. półtora metra ponad poziomem gruntu, o czym do dzisiaj przypomina kamienna tablica umieszczona na miejscowym kościele. Tego samego dnia woda, mimo obwałowań, wdarła się do Gdańska i utrzymała się tam przez ponad dwa tygodnie. Podobne kataklizmy, choć już nie tak rozległe i niszczące, powtarzały się jeszcze kilkakrotnie. Dlaczego? Obwałowanie koryt rzek płynących przez Żuławy w okresie średniowiecza umożliwiło rozwój stałego osad- Znak wielkiej wody na kościele w Myszewie 13

15 nictwa, jednak miało również pewne skutki uboczne. Cieki wodne ściśnięte wałami nie zaprzestały bowiem odkładania osadów rzecznych, tylko robiły to na znacznie mniejszym obszarze niż dotychczas, czyli w obrębie tzw. międzywala. Prowadziło to do tzw. agradacji, tj. stopniowego podnoszenia się poziomu dna rzek i kanałów w stosunku do okolicznych terenów. Konsekwencją tego była konieczność stałego wzmacniania i podwyższania O Przekopie Wisły w starej gazecie otaczających je obwałowań. Po kilkuset latach zjawisko to stało się coraz groźniejsze, powodując paradoksalnie wzrost zagrożenia przeciwpowodziowego w XIX w. Świadectwem tego są zachowane do dzisiaj tzw. znaki wysokiej wody, umieszczane zazwyczaj na kościołach (np. Trutnowy, Myszewo) i innych budynkach publicznych (np. bramy miejskie w Gdańsku), które przypominają o niszczących powodziach z tamtego okresu. Pod koniec XIX w. zmusiło to władze pruskie do przeprowadzenia szeroko zakrojonej rekonstrukcji całego systemu zabezpieczenia przeciwpowodziowego Żuław. Jej najważniejszymi elementami była przebudowa głównych wałów wiślanych i budowa tzw. Przekopu Wisły oraz śluz odcinających dotychczasowe ramiona ujściowe tej rzeki. Stare wały były po licznych powodziach zbyt kręte i znajdowały się zbyt blisko głównego koryta rzeki, dlatego zostały one na niektórych odcinkach całkowicie rozebrane i przesunięte nawet o kilkaset metrów w głąb lądu. Przekop Wisły, czyli całkowicie nowe ujście rzeki, wykonano w latach Dzięki niemu wody Wisły są kierowane najkrótszą możliwą drogą bezpośrednio do Zatoki Gdańskiej, omijając Budowa śluzy Gdańska Głowa 14

16 GOTTFRIED KLATT WOHL VERORDNETER TEICHGESCH- WORNER DES STUBLAUSCHEN WERDERS WOHL VERDIENTER AELTESTER KIRCHEN VORSTEHER UND NACHBAR ALLHIE. IST GEBOREN AN[N]O 1716 DEN 31 JANUARIS IN DEN EHESTAND GETRETEN AN[N]O 1756 D[EN] 15 IUL[II] MIT IUNGFER CATHARINA HANMAN[N]IN UND GESTORBEN DEN 11 OCTOBER AN[N]O 1762 HAT DEN KIRCHEN VORSTEHE[R]S AMT 9 IAHR 8 MONAT UND 3 WOCHEN DEN SCHLUCKGESCHWORNEN AMT 7 IAHR UND 3 WOCHEN DEN TEICHGESCHWORNEN AMT 2 IAHR UND 6 MONAT RÜHMLICH VORGESTANDEN UND IST 6 KIN- DER VATER WORDEN Płyta nagrobna z lapidarium przy kościele w Koszwałach Napis na płycie nagrobnej przy kościele w Koszwałach W tłumaczeniu dr. Dariusza Kaczora: Gotfryd Klatt obrany przysiężny wałowy Żuławy Steblewskiej zasłużony starszy kościoła i tutejszy gospodarz urodził się 31 stycznia 1716 roku wstąpił 15 lipca 1756 roku w związek małżeński z panną Katarzyną Hanmann zmarł 11 października 1762 roku urząd starszego kościoła pełnił chwalebnie 9 lat 8 miesięcy i 3 tygodnie urząd przysiężnego kanałów 7 lat i 3 tygodnie urząd przysiężnego wałowego 2 lata i 6 miesięcy był ojcem 6 dzieciom Redaktorzy niniejszej publikacji proponują używanie miana tutejszy sąsiad zamiast tutejszy gospodarz jako lepiej oddającego specyfikę Żuław 15

17 tym samym niebezpieczne, bo wąskie koryta dawnych ramion ujściowych. Te ostatnie zostały z kolei odcięte od Wisły trzema śluzami: w Przegalinie na Martwej Wiśle, w Gdańskiej Głowie na Szkarpawie i w Białej Górze na Nogacie. Ostatnim jak na razie sprawdzianem dla żuławskiego systemu przeciwpowodziowego była końcówka drugiej wojny światowej, podczas której przez deltę Wisły przetoczyły się wojska frontu niemiecko-rosyjskiego. Wycofujące się na Mierzeje Wiślaną oddziały niemieckie, zniszczyły wiele przepompowni i uszkodziły główne wały wiślane, powodując zalanie niemal 2 / 3 terenu delty. Biorąc pod uwagę trudną powojenną sytuację Polski (gospodarcze i demograficzne wyniszczenie kraju, migracje ludności, walki wewnętrzne), należy stwierdzić, że naprawa zniszczonej infrastruktury przeciwpowodziowej i osuszenie zalanych terenów w ciągu trzech lat po wojnie było dużym osiągnięciem. Trzeba jednak dodać, że na zalanych terenach doszło w międzyczasie do znacznej destrukcji osadnictwa, tak że wiele wsi zupełnie zniknęło z powierzchni ziemi. Ochrona przeciwpowodziowa Żuław Wiślanych jest procesem ciągłym, który wymaga stałego, dużego nakładu sił i środków. Krajobraz żuławski ma charakter antropogeniczny i nie jest w stanie funkcjonować bez ustawicznej ingerencji ze strony człowieka. Zaniechanie lub nawet zaniedbanie działań przeciwpowodziowych może bowiem łatwo doprowadzić do katastrofy i powrotu tych terenów do stanu pierwotnego. Jednym z istotnych elementów wspomnianego procesu jest rozbudzanie świadomości społecznej i aktywizacja lokalnych wspólnot, które w razie potrzeby powinny być zdolne do podjęcia doraźnych działań przeciwpowodziowych. opracował dr Dariusz Piasek Literatura: Bertram Hugo, Die Entwickelung des Deich und Entwässerungswesens im Gebiet des heutigen Danziger Deichverbandes seit dem 14-ten Jahrhundert, Danzig Długokęcki Wiesław, Związek wałowy i przysiężni wałowi na Żuławach Wielkich w XIV pierwszej połowie XV wieku, [w:] Społeczeństwo Polski średniowiecznej, nr 7, 1996, s Szafran Przemysław, Żuławy Gdańskie w XVII wieku. Studium z dziejów społecznych i gospodarczych, Gdańsk Żuławy w 1945 roku 16

18 Historyczny statut związku wałowego Statut Związku Wałowego Żuław Kwidzyńskich z dnia 12. grudnia 1866 r. (Zbiór Ustaw z roku 1867 str. 175) My Jak zostało za potrzebne uznane gospodarzy Nadwiślańskich Żuław od wzniesień przy Wielkim Wełczu aż do Wielkiego Nogatu przy wsi Biała Góra celem wspólnego utrzymania i wybudowania wałów dla ochrony przed powodziami i wylewami Wisły oraz istniejące już związki do jednego Związku Wałowego włączyć jak przedtem już ustawowe wysłuchanie stron nastąpiło, przeto zezwalamy niniejszym na zniesienie konstytucji z dnia 15. grudnia 1713 roku i rozporządzenia wałowego dla Kwidzyńskich Nizin z dnia 30. marca 1755 r. na podstawie ustawy o sprawach wałowych z dnia 28. stycznia 1848 r. 11 i 15 (zbiór ustaw z 1848 r. str. 547) na utworzenie Związku Wałowego pod nazwą: Związek Wałowy Żuław Kwidzyńskich, któremu następującego statutu udzielamy. 1. Po prawym brzegu Wisły od wzniesień przy Wielkim Wełczu aż do Wielkiego Nogatu przy wsi Biała Góra rozciągające się Żuławy jak i właścicieli tych gospodarstw, które bez ochrony przy stanie wód ponad 21 stóp i 5 cali nad bolcem w Korzeniewie powodzi ulegają do jednego Związku Wałowego włącza się. Związek tworzy korporacje i dla wszelkich spraw sądowych właściwym jest dlań Sąd Grodzki w Kwidzyniu. 2. Rozwiązuje się Związek Nizin Wełcza, Kwidzyńskich Rządowych i Miejskich Nizin, nizin położonych na wschód od Gniewu i Rudnickich Nizin. Długi, które powstały z powodu prac ziemnych przy wzmacnianiu wałów obciążają nadal kontraktowo zobowiązane miejscowości i gospodarzy, zostające pod nadzorem władzy zarządzającej wałami. Nadal właściwy ogólno zarządzający Zarząd Wałowy ma z tytułu zadłużenia składki według pierwotnego rozkładu od poszczególnych gospodarzy pobierać, jeżeli zachodzi konieczność w drodze egzekucji administracyjnej ściągnąć i starać się o zaspokojenie wierzycieli. 17

19 Strona tytułowa polskiego powojennego tłumaczenia zaktualizowanego po wojnie Statutu Związku Wałowego Żuław Kwidzyńskich Związek Wałowy obejmuje wały dotychczasowych instytucji wałowych, także dotychczasowe fiskalne wały w dół od wału nr 28 kompleksu Rudnickiego Wału, wał tak zwany Kępa Leśna, pierwszy śluzowania wał Nogatu i komunikacyjna groble Montawskiego przyczółku (Spitze) aż do połączenia przy dolnym wale skrzydłowym (zamykającym) przy Białej Górze, wyłączając tenże wał skrzydłowy pozostający w obecnym stanie i kształcie na własnym utrzymaniu państwa. Jeżeli miałoby nastąpić przerwanie wału w nizinie to wał skrzydłowy przy Białej Górze nie może być otwierany tylko wdzierająca się woda powodziowa musi być odprowadzona do nowo utworzonego przekopu wału wiślanego poniżej Rudnik i tam woda winna być do Wisły odprowadzona. Oznaczenie miejsca zastrzega sobie Ministerstwo Handlu i Przemysłu, Robót Publicznych i Urządzeń Rolnych za uprzednim wysłuchaniem Urzędu Wałowego i Województwa. 3. Potrzebne do zabezpieczenia wałów budowle nadbrzeżne ma Związek Wałowy wznieść i utrzymać nie naruszając praw innych zobowiązanych Państwu przynależne budynki urzędowe i do nich należące grunta służbowe, przede wszystkiem budynki zarządców w Korzeniewie i Montawie, dom mieszkalny mistrza wałowego w Grabowie i domy mieszkalne zarządców (strażników) wałowych w Rusinowie, Kaniczkach, Grabowie, Korzeniewie, Jarzębinach i na Wielkiej Kępie Leśnej pozostają własnością Państwa. Wszelka własność i wszystkie prawa zniesionych Związków tak samo wszystkie zobowiązania osób trzecich zostaną w dotychczasowych rozmiarach na Związek Wałowy przeniesione. 18

20 Na dobro ogólnego Związku Wałowego przejdzie to wszystko, co Państwo z powodu zapewnienia w 1 rozdział II i w 1 rozdział IV. zarządzenia wałowego dla Kwidzyńskich Żuław z dnia 30. marca 1755 roku bądź tymczasowo lub na trwale udzielać będzie. 4. Związek Wałowy ma wały według instrukcji Urzędu Wojewódzkiego na kilka stóp ponad wiadomy najwyższy stan wody podwyższyć, dostosować na czternaście stóp (przy przekopie na osiem stóp) szerokości korony od strony wody na trzy stopowe, od strony lądu na jeden i na jeden i pól aż do dwustronnego (nachylenia) skarpy przebudować i jeżeli koniecznem od strony lądu bankietami wzmocnić. Urząd Wałowy o wysokości położenia korony wału może być wysłuchany. 5. Utrzymywanie wału ochronnego rzeki Renawy, począwszy od mostu przy Kwidzyniu aż do granicy Rozpędzin, znajduje się pod nadzorem nowo utworzonej władzy zarządzającej wałami i składa się z tych gospodarzy pod których ochroną ich łąki się znajdują między rzeką Renawą a Starym Nogatem. Składki dzielą się w stosunku do pożytku gleby. Ze względu na to przystoii zainteresowanym gospodarzom jeden przez Województwo raz na zawsze zatwierdzony rozkład co do ogólnych składek wałowych. W ten sam sposób przystoii taki rozkład także innym gospodarzom lub Związkom, jeżeli według uznania Urzędu Wałowego utrzymanie osobnych wałów ochronnych za konieczne uznane zostanie, i tem samym poważne ciężary spowoduje. Wreszcie pozostaje utrzymanie pod nadzorem zarządzającej władzy wałowej, tej która dotychczas do wykonywania swej działalności była zobowiązana i tylko za zezwoleniem Urzędu Wałowego można wały ochronne znosić i przesuwać. Gdzie się konieczność do założenia wspólnych wałów ochronnych okaże zainteresowani właściciele gruntów po zaopinjowaniu przez Urząd Wałowy mogą przez Województwo do osobnych Związków Wałowych być włączone i tak samo istniejące związki mogą być rozszerzone, względnie połączone. Założenie nowych względnie usunięcie już istniejących śluz wymaga zezwolenia Urzędu Wałowego. Utrzymywanie ujętych źródeł wodnych jest rzeczą Związku, który według swobodnego uznania takowe graniczącym gospodarzom za odpowiednim wynagrodzeniem odstąpi. Tak samo pozostają Związkowi łączące wały z podwalem drogi, które do transportu ziemi urządzone są albo jeszcze urządzone zostaną do utrzymania względnie wznoszenia (wałów). 6. Ma nastąpić regulacja systemu odwodnienia Niziny według planu uchwalonego przez Urząd Wałowy i zatwierdzonego przez Ministerstwo Rolnictwa na koszt Nizin. Koszty zostaną według katastru wałowego 10 pokryte. Usuwanie chwastów i oczyszczanie rzeki Renawy od granicy Rozpędzin w dół, kanału Palemona i Starego Nogatu od połączenia z powyższym aż do końca wału w jego obcym biegu, włączając kanał Renawa (Nogat) a wyłączając stary bieg Nogatu od Zamku Mazera przez Czerwony Dwór, Wysokie, Bystrzyec, Czachowo, Guzz, Pastwa, Gucz majątek do Kramrowa przechodzi na Związek Wałowy. Reszta dopływów wodnych pozostaje w utrzymaniu tych miejscowości i właścicieli którzy dotychczas ogólnym przepisom krajowym i kontraktom i dalszym tytułem prawnym podlegają. Gdzie takowe dotychczas z osobnych teraz nie istniejących kas całkiem lub częściowo regulowane były podział ciężarów czyszczenia na specjalnie zainteresowanych w porozumieniu się z zainteresowanymi odwodnieniem i Urzędem Wałowym przez urzędników Zarządu uskutecznione być mają. Usuwanie chwastów i czyszczenie tych rowów, których zapłata uskuteczniona została z osobnej kasy ma na przyszłość przez Związek Wałowy być regulowana. Urząd Wojewódzki sporządzi dla rowów na nizinach regulamin o usuwaniu chwastów z rowów i piętrzeniu wody. Nadzór nad wykonaniem takowego powierza się Zarządowi Wałowemu, który opierzałych wszelkiemi środkami egzekucyjnymi do wypełnienia ich obowiązków przymusić może. 19

21 7. Roboty ziemne przy groblach i urządzeniach brzegowych zostaną z reguły przez funkcjonariuszy wałowych za zapłatą wykonane także mogą przez uchwałę Urzędu Wałowego w wyjątkowych wypadkach członkowie wałowi sami do robót prostych być zobowiązani z tem że należy mieć wzgląd na odległość od miejsca pracy. Pozatem dostarczyć powód do zwożenia drzewa, faszyn i innych podwód dla celów wałowych bezpłatnie jednak Urząd Wałowy sam za tekowe odpowiednie wynagrodzenie w miarę możności może uiścić. Dalsze budowle i prace wykonuje Zarząd Wałowy. Członkom związkowym pozostawia się wolne działanie w tem, że do wysokości składek związkowych mogą być prace przez nich przy wałach wykonane, jeżeli to odpowiada interesom Związku. 8. Zarząd Wodny zezwoli Związkowi Wałowemu, jak dotychczas, na wykop ziemi z fiskalnych kęp i obszarów. Prócz tego przekaże się Związkowi te obszary, które zostały do wykopu ziemi przeznaczone celem zwmocnienia wałów. 9. Jako regularne składki wałowe wyznacza się na obecny czas dwanaście srebrnych groszy od pierwszej klasy składkowej gruntu z pruskiej morgi. Z nadwyżek stwarza się fundusz rezerwowy w wysokości dziesięć tysięcy talarów. Wszelkie podatki i świadczenia w naturze członków wałowych będą uskuteczniane według katastru wałowego sporządzonego przez Urząd Wojewódzki. Dla celów stwierdzenia obszaru służy Urzędowi Wałowemu kataster całkowity, poszczególnym sołtysom, także i gospodarzom, których obszary do żadnych sołectw nie należą, a obszar dworski stanowią tenże częściowo może być przesłany, a zarazem w Orędowniku Urzędowym ogłoszonym z tem, że na przeciąg czterech tygodni kataster u sołtysów i Komisarza Rządowego do wglądu będzie wyłożony u których można wnosić sprzeciwy. Po upływie cztery tygodniowego terminu zostaną wniesione sprzeciwy które i przeciw tym w 10 wyszczególnionym zasadom wniesione być mogą przez Komisarza Rządowego, petenta i Delegata Urzędu Wałowego oraz odpowiednich rzeczoznawców do badania. W skład rzeczoznawców wchodzą co do granic obszarów i prac pomiarowych zaprzysiężony mierniczy, jeżeli konieczność zachodzi i Rewident miernictwa do klasyfikacji dwaj ekonomiści, a co do sporu przy zapiaszczeniu gleby może być dodany rzeczoznawca wodny. Członków mianuje Urząd Wojewódzki. O wynikach badaniu zostaną zainteresowani jak petent z jednej strony, a z drugiej strony delegat Urzędu Wałowego poinformowani. O ile są obie strony z rezultatu zadowolone, zostanie kataster wałowy sprostowany. W przeciwnym wypadku zostaną akta oddane do załatwienia sprzeciwu do Urzędu Wojewódzkiego. O ile sprzeciw zostanie odrzucony to ponosi koszta badania sprzeciwu petent. W czasie czterech tygodni po ogłoszeniu wyniku można rekurs wnieść do Ministerstwa Rolnictwa. Po dokonanym uprawomocnieniu się katastru wałowego zostanie kataster przez Urząd Wojewódzki sporządzony i Urzędowi Wałowemu dostarczony. Koszty sporządzenia katastru co do pomiarów ponoszą zainteresowani pozostałe w ogólności Związek Wałowy. Ten sam bieg postępowania stosuje się przy ustaleniu stosunku dla składek dla Związków ( 5) za piętrzenie wody. 10. W katastrze wałowym wykarze się wszystkie chronione na ochronnym obszarze znajdujące się posiadłości, które bez ochrony przy wodostanie 21. stóp 5 cali przy bolcu w Korzeniewie powodzi podlegają i przez te poniosłyby szkodę i są według wartości wydajności do czterech klas zakwalifikowane a te: do I klasy wlicza się: ogrody, rola uprawna, pod pszenicę jęczmień i żyto, tak samo i łąki, które w wydajności równają się poprzednim z pełną powierzchnią; natomiast podwórza i miejsca budowlane jako klasa Ia z dwukrotną powierzchnią. 20

Wyznaczanie obszarów zagrożonych powodzią - realizacja założeń Dyrektywy Powodziowej w ramach projektu ISOK. Monika Mykita

Wyznaczanie obszarów zagrożonych powodzią - realizacja założeń Dyrektywy Powodziowej w ramach projektu ISOK. Monika Mykita Wyznaczanie obszarów zagrożonych powodzią - realizacja założeń Dyrektywy Powodziowej w ramach projektu ISOK. Monika Mykita 13.04.2012 Główne zadania Centrum Modelowania Powodziowego w ramach projektu ISOK

Bardziej szczegółowo

P r o g ra m Ż u ł a w s k i - 2030 I I e t a p

P r o g ra m Ż u ł a w s k i - 2030 I I e t a p P r o g ra m Ż u ł a w s k i - 2030 I I e t a p Konferencja naukowo-techniczna Bezpieczeństwo przeciwpowodziowe Żuław i Gdańska historia i teraźniejszość Gdańsk, 31.03.2015 r. Piotr Kowalski Halina Czarnecka

Bardziej szczegółowo

Monika Ciak-Ozimek. Mapy zagrożenia powodziowego i mapy ryzyka powodziowego stan obecny i wdrażanie

Monika Ciak-Ozimek. Mapy zagrożenia powodziowego i mapy ryzyka powodziowego stan obecny i wdrażanie Monika Ciak-Ozimek Mapy zagrożenia powodziowego i mapy ryzyka powodziowego stan obecny i wdrażanie Informatyczny System Osłony Kraju przed nadzwyczajnymi zagrożeniami Projekt ISOK jest realizowany w ramach

Bardziej szczegółowo

DAŃSKI E. sp. z o.o. MELI ORACJE

DAŃSKI E. sp. z o.o. MELI ORACJE DAŃSKI E sp. z o.o. MELI ORACJE OCHRONA PRZECIWPOWODZIOWA MIASTA GDAŃSKA Andrzej Chudziak Obszar Żuław Gdańskich z lewej koniec XIII w; z prawej stan obecny Powodzie o katastrofalnych skutkach dla Gdańska

Bardziej szczegółowo

Wdrażanie Dyrektywy Powodziowej w POLSCE wpływ na planowanie i zagospodarowanie przestrzenne. 31 lipca 2013 r.

Wdrażanie Dyrektywy Powodziowej w POLSCE wpływ na planowanie i zagospodarowanie przestrzenne. 31 lipca 2013 r. Wdrażanie Dyrektywy Powodziowej w POLSCE wpływ na planowanie i zagospodarowanie przestrzenne 31 lipca 2013 r. mld zł POWODZIE W POLSCE STRATY I SZKODY 25 20 15 7,5 prywatne komunalne Gminy dotknięte powodziami

Bardziej szczegółowo

Przekop Wisły i jego znaczenie dla ochrony przeciwpowodziowej Żuław Wojciech Majewski Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej PIB Warszawa

Przekop Wisły i jego znaczenie dla ochrony przeciwpowodziowej Żuław Wojciech Majewski Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej PIB Warszawa Przekop Wisły i jego znaczenie dla ochrony przeciwpowodziowej Żuław Wojciech Majewski Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej PIB Warszawa WISŁA NAJWIĘKSZĄ RZEKĄ POLSKI Długość rzeki 1047 km Powierzchnia

Bardziej szczegółowo

System monitoringu ryzyka powodziowego jako element nowoczesnego zarządzania ryzykiem powodziowym

System monitoringu ryzyka powodziowego jako element nowoczesnego zarządzania ryzykiem powodziowym System monitoringu ryzyka powodziowego jako element nowoczesnego zarządzania ryzykiem powodziowym Andrzej Ryński RZGW w Gdańsku 29 maja 2012 r. Zarządzanie ochroną przeciwpowodziową w Polsce Strzałki ciągłe

Bardziej szczegółowo

Plan Zarządzania Ryzykiem Powodziowym Regionu Wodnego Dolnej Wisły

Plan Zarządzania Ryzykiem Powodziowym Regionu Wodnego Dolnej Wisły Plan Zarządzania Ryzykiem Powodziowym Regionu Wodnego Dolnej Wisły Henryk Jatczak Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Gdańsku 1 Dokumenty planistyczne w gospodarce wodnej: Ramowa Dyrektywa Wodna Dyrektywa

Bardziej szczegółowo

Do czego potrzebne jest planowanie przestrzenne w adaptacji do zmian klimatu? Kto decyduje o tym co się planuje?

Do czego potrzebne jest planowanie przestrzenne w adaptacji do zmian klimatu? Kto decyduje o tym co się planuje? 2013-09-29 1 Do czego potrzebne jest planowanie przestrzenne w adaptacji do zmian klimatu? Kto decyduje o tym co się planuje? 2013-09-29 2 Stan Prawny studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego

Bardziej szczegółowo

Planowanie strategiczne w gospodarce wodnej Prof. dr hab. inż. Jerzy Zwoździak

Planowanie strategiczne w gospodarce wodnej Prof. dr hab. inż. Jerzy Zwoździak Planowanie strategiczne w gospodarce wodnej Prof. dr hab. inż. Jerzy Zwoździak Kto wierzy, że powinniśmy.. Zanieczyszczać bardziej niż musimy Wykorzystywać więcej energii niż potrzebujemy Dewastować środowisko

Bardziej szczegółowo

Wykorzystanie map zagrożenia i ryzyka powodziowego w ochronie przed powodzią obiektów kultury i dziedzictwa narodowego

Wykorzystanie map zagrożenia i ryzyka powodziowego w ochronie przed powodzią obiektów kultury i dziedzictwa narodowego Wykorzystanie map zagrożenia i ryzyka powodziowego w ochronie przed powodzią obiektów kultury i dziedzictwa narodowego Witold Jaworski Centrum Modelowania Powodzi i Suszy w Krakowie Instytut Meteorologii

Bardziej szczegółowo

OCHRONA PRZECIWPOWODZIOWA W WOJEWÓDZTWACH MAŁOPOLSKIM I ŚWIĘTOKRZYSKIM

OCHRONA PRZECIWPOWODZIOWA W WOJEWÓDZTWACH MAŁOPOLSKIM I ŚWIĘTOKRZYSKIM OCHRONA PRZECIWPOWODZIOWA W WOJEWÓDZTWACH MAŁOPOLSKIM I ŚWIĘTOKRZYSKIM Elementy zarządzania ryzykiem powodziowym 1. Zapobieganie 2. Ochrona 3. Gotowość 4. Postępowanie awaryjne 5. Wyciąganie wniosków Zarządzanie

Bardziej szczegółowo

Informacja Zabezpieczenie przeciwpowodziowe powiatu nowodworskiego - zagrożenia i plany inwestycyjne

Informacja Zabezpieczenie przeciwpowodziowe powiatu nowodworskiego - zagrożenia i plany inwestycyjne Informacja Zabezpieczenie przeciwpowodziowe powiatu nowodworskiego - zagrożenia i plany inwestycyjne 1. Stan ewidencyjny urządzeń melioracji wodnych podstawowych na terenie powiatu nowodworskiego to:.

Bardziej szczegółowo

REFORMA GOSPODARKI WODNEJ ZAŁOŻENIA NOWEGO PRAWA WODNEGO

REFORMA GOSPODARKI WODNEJ ZAŁOŻENIA NOWEGO PRAWA WODNEGO REFORMA GOSPODARKI WODNEJ ZAŁOŻENIA NOWEGO PRAWA WODNEGO WARSZAWA 18.03.2014 Departament Zasobów Wodnych w Ministerstwie Środowiska REFORMA GOSPODARKI WODNEJ Cele I. Pełna realizacji polityki zlewniowej

Bardziej szczegółowo

Mapy zagrożenia powodziowego od strony morza

Mapy zagrożenia powodziowego od strony morza Mapy zagrożenia powodziowego od strony morza Wyniki - Centrum Modelowania Powodzi i Suszy w Gdyni Monika Mykita IMGW PIB Oddział Morski w Gdyni 28.11.2012 r. Obszar działania CMPiS w Gdyni Obszar działania

Bardziej szczegółowo

RAPORT Z WYKONANIA MAP ZAGROZ ENIA POWODZIOWEGO I MAP RYZYKA POWODZIOWEGO ZAŁĄCZNIK NR 6

RAPORT Z WYKONANIA MAP ZAGROZ ENIA POWODZIOWEGO I MAP RYZYKA POWODZIOWEGO ZAŁĄCZNIK NR 6 Nr Projektu: POIG.07.01.00 00 025/09 RAPORT Z WYKONANIA MAP ZAGROZ ENIA POWODZIOWEGO I MAP RYZYKA POWODZIOWEGO ZAŁĄCZNIK NR 6 OPIS WIZUALIZACJI KARTOGRAFICZNEJ MAP ZAGROŻENIA POWODZIOWEGO I MAP RYZYKA

Bardziej szczegółowo

Metodyka opracowania Planów Zarządzania Ryzykiem Powodziowym

Metodyka opracowania Planów Zarządzania Ryzykiem Powodziowym Metodyka opracowania Planów Zarządzania Ryzykiem Powodziowym Dr hab. inż. Andrzej Tiukało prof. IMGW PIB Warszawa 13.01.2015 Celem zarządzania ryzykiem powodziowym jest ograniczenie potencjalnych negatywnych

Bardziej szczegółowo

Plany zarządzania ryzykiem powodziowym w Polsce

Plany zarządzania ryzykiem powodziowym w Polsce Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej Państwowy Instytut Badawczy Plany zarządzania ryzykiem powodziowym w Polsce Tomasz Walczykiewicz, Roman Konieczny, Paweł Madej, Małgorzata Siudak, Renata Bogdańska-Warmuz,

Bardziej szczegółowo

OCHRONA I ZARZĄDZANIE RYZYKIEM POWODZIOWYM NA ŻUŁAWACH

OCHRONA I ZARZĄDZANIE RYZYKIEM POWODZIOWYM NA ŻUŁAWACH OCHRONA I ZARZĄDZANIE RYZYKIEM POWODZIOWYM NA ŻUŁAWACH Gdańsk, 29 maja 2012r., Hotel AMBER Tytuł Projektu Kompleksowe zabezpieczenie przeciwpowodziowe Żuław Etap I Regionalny Zarząd Beneficjent Regionalny

Bardziej szczegółowo

Propozycja zmian w gospodarce wodnej umożliwiających osiągnięcie dobrego stanu wód z RDW

Propozycja zmian w gospodarce wodnej umożliwiających osiągnięcie dobrego stanu wód z RDW Seminarium konsultacyjno- integracyjne we Wrocławiu 1.08.2007r Dobry stan wód- szansa ratowania Bałtyku. Stan wdrażania Ramowej Dyrektywy Wodnej Propozycja zmian w gospodarce wodnej umożliwiających osiągnięcie

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR NR 0150/XLVIII/1093/10 RADY MIASTA TYCHY. z dnia 28 października 2010 r.

UCHWAŁA NR NR 0150/XLVIII/1093/10 RADY MIASTA TYCHY. z dnia 28 października 2010 r. UCHWAŁA NR NR 0150/XLVIII/1093/10 RADY MIASTA TYCHY w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru położonego w rejonie ujścia Potoku Wyrskiego do rzeki Gostyni i Starej

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA W GDAŃSKU. z dnia 10 grudnia 2014 r.

ZARZĄDZENIE REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA W GDAŃSKU. z dnia 10 grudnia 2014 r. ZARZĄDZENIE REGIONALNEGO DYREKTORA OCHRONY ŚRODOWISKA W GDAŃSKU z dnia 10 grudnia 2014 r. w sprawie zezwolenia na czynności podlegające zakazom w stosunku do bobra europejskiego Castor fiber Na podstawie

Bardziej szczegółowo

Założenia do nowej perspektywy finansowej UE 2014-2020 (Dyskusja)

Założenia do nowej perspektywy finansowej UE 2014-2020 (Dyskusja) Założenia do nowej perspektywy finansowej UE 2014-2020 (Dyskusja) Warszawa, 27.02.2013r. Plan prezentacji Przedstawienie założeń do programów operacyjnych Generalne kierunki dofinansowania Propozycje NFOŚiGW

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XI/92/2015 RADY MIEJSKIEJ W ŻAROWIE. z dnia 2 lipca 2015 r.

UCHWAŁA NR XI/92/2015 RADY MIEJSKIEJ W ŻAROWIE. z dnia 2 lipca 2015 r. UCHWAŁA NR XI/92/2015 RADY MIEJSKIEJ W ŻAROWIE z dnia 2 lipca 2015 r. w sprawie: zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Żarów. Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy

Bardziej szczegółowo

Mapy Zagrożenia (powodzią sztormową)

Mapy Zagrożenia (powodzią sztormową) Mapy Zagrożenia (powodzią sztormową) Joanna Dudzińska-Nowak Uniwersytet Szczeciński Instytut Nauk o Morzu Mapa zagrożenia powodziowego opracowanie kartograficzne prezentujące przestrzenny zasięg strefy

Bardziej szczegółowo

Statut Stowarzyszenia

Statut Stowarzyszenia Statut Stowarzyszenia Rozdział 1 Postanowienia ogólne Stowarzyszenie nosi nazwę: STOWARZYSZENIE PAŁAC W WOJNOWICACH - WCZORAJ, DZIŚ, JUTRO - w dalszych postanowieniach statutu zwane Stowarzyszeniem. Stowarzyszenie

Bardziej szczegółowo

Organy administracji rządowej i samorządowej powołane ustawowo do ochrony przed powodzią i zakres ich kompetencji Organy administracji rządowej i samorządowej powołane ustawowo do ochrony przed powodzią

Bardziej szczegółowo

Planowanie strategiczne w gospodarce wodnej

Planowanie strategiczne w gospodarce wodnej Plany Zarządzania Ryzykiem Powodziowym dla obszarów dorzeczy i regionów wodnych Planowanie strategiczne w gospodarce wodnej Witold Sumisławski Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej Warszawa, 13 stycznia

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XXII/159/2012 RADY MIEJSKIEJ W ŻAROWIE. z dnia 12 kwietnia 2012 r.

UCHWAŁA NR XXII/159/2012 RADY MIEJSKIEJ W ŻAROWIE. z dnia 12 kwietnia 2012 r. UCHWAŁA NR XXII/159/2012 RADY MIEJSKIEJ W ŻAROWIE z dnia 12 kwietnia 2012 r. w sprawie: przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów położonych w obrębie wsi

Bardziej szczegółowo

Wyjątkowe położenie na Mierzei Wiślanej u ujścia Wisły do

Wyjątkowe położenie na Mierzei Wiślanej u ujścia Wisły do GŁÓWNE UWARUNKOWANIA OCHRONY I ZAGOSPODAROWANIA TERENU (1) Wyjątkowe położenie na Mierzei Wiślanej u ujścia Wisły do Zatoki Gdańskiej Wody przybrzeżne, plaże, wydmy i bory nadmorskie, fragment międzywala,

Bardziej szczegółowo

Powódź to zagroŝenie Ŝycia. fot. http://elchackal.wordpress.com

Powódź to zagroŝenie Ŝycia. fot. http://elchackal.wordpress.com ZagroŜenie powodziowe i strategie ochrony Roman Konieczny Małgorzata Siudak 2010 fot. www.ikarystyka.pl Powódź to zagroŝenie Ŝycia fot. http://elchackal.wordpress.com fot. arch. Szkoła Podstawowa Szczurowa

Bardziej szczegółowo

Gospodarka wodna stan aktualny i zadania na przyszłość Leszek Karwowski Krajowy Zarząd Gospodarki Wodnej Senat RP, 1 lutego 2011 r.

Gospodarka wodna stan aktualny i zadania na przyszłość Leszek Karwowski Krajowy Zarząd Gospodarki Wodnej Senat RP, 1 lutego 2011 r. Gospodarka wodna stan aktualny i zadania na przyszłość Leszek Karwowski Krajowy Zarząd Gospodarki Wodnej Senat RP, 1 lutego 2011 r. Zakres prezentacji 1. Cel nadrzędny gospodarowania wodami 2. Trendy rozwojowe

Bardziej szczegółowo

PLANY ZARZĄDZANIA RYZYKIEM POWODZIOWYM DLA OBSZARÓW DORZECZY I REGIONÓW WODNYCH część I

PLANY ZARZĄDZANIA RYZYKIEM POWODZIOWYM DLA OBSZARÓW DORZECZY I REGIONÓW WODNYCH część I PLANY ZARZĄDZANIA DLA OBSZARÓW DORZECZY I REGIONÓW WODNYCH część I 2012-10-26 TYTUŁ 1 Sfinansowano ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej CO WIEMY O RYZYKU POWODZIOWYM W

Bardziej szczegółowo

Projekt Kompleksowe zabezpieczenie przeciwpowodziowe Żuław Etap I Miasto Elbląg

Projekt Kompleksowe zabezpieczenie przeciwpowodziowe Żuław Etap I Miasto Elbląg Projekt Kompleksowe zabezpieczenie przeciwpowodziowe Żuław Etap I Miasto Elbląg współfinansowany ze środków Funduszu Spójności w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko Beneficjent: Gmina

Bardziej szczegółowo

Aktualizacja Programu wodno-środowiskowego kraju i Planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy. Aktualizacja planów gospodarowania wodami

Aktualizacja Programu wodno-środowiskowego kraju i Planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy. Aktualizacja planów gospodarowania wodami Aktualizacja Programu wodno-środowiskowego kraju i Planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy Aktualizacja planów gospodarowania wodami Aktualizacja planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy

Bardziej szczegółowo

Plany zarządzania ryzykiem powodziowym

Plany zarządzania ryzykiem powodziowym Plany zarządzania ryzykiem powodziowym Dyrektywa Powodziowa 2007/60/WE Główne zadanie: minimalizowanie ryzyka i zarządzanie nim ochrona przed powodzią Zmiana w podejściu: zarządzanie ryzykiem powodziowym

Bardziej szczegółowo

STATUT STOWARZYSZENIA KLUB SPORTÓW WALKI SAIYAN-PIASECZNO. Rozdział I Postanowienia ogólne

STATUT STOWARZYSZENIA KLUB SPORTÓW WALKI SAIYAN-PIASECZNO. Rozdział I Postanowienia ogólne STATUT STOWARZYSZENIA KLUB SPORTÓW WALKI SAIYAN-PIASECZNO Rozdział I Postanowienia ogólne 1 Klub nosi nazwę: Stowarzyszenie Klub Sportów Walki SAIYAN-PIASECZNO, w dalszych postanowieniach statutu zwane

Bardziej szczegółowo

Planowanie przestrzenne jako instrument ochrony środowiska. Aspekty prawne

Planowanie przestrzenne jako instrument ochrony środowiska. Aspekty prawne Planowanie przestrzenne jako instrument ochrony środowiska. Aspekty prawne Kraków 27 stycznia 2010 r. Źródła prawa Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (2003); Ustawa o ochronie przyrody

Bardziej szczegółowo

Statut Stowarzyszenia. Rozdział I Postanowienia ogólne

Statut Stowarzyszenia. Rozdział I Postanowienia ogólne Statut Stowarzyszenia Rozdział I Postanowienia ogólne 1. Stowarzyszenie nosi nazwę: Obszary Kultury" ( w skrócie O.K) w dalszych postanowieniach statutu zwane Stowarzyszeniem. 2. Siedzibą stowarzyszenia

Bardziej szczegółowo

STATUT STOWARZYSZENIA LEPSZE GRAJEWO ROZDZIAŁ I POSTANOWIENIA OGÓLNE

STATUT STOWARZYSZENIA LEPSZE GRAJEWO ROZDZIAŁ I POSTANOWIENIA OGÓLNE STATUT STOWARZYSZENIA LEPSZE GRAJEWO ROZDZIAŁ I POSTANOWIENIA OGÓLNE 1. Stowarzyszenie nosi nazwę: Stowarzyszenie Lepsze Grajewo w dalszych postanowieniach statutu zwane Stowarzyszeniem. 2. Stowarzyszenie

Bardziej szczegółowo

STATUT STOWARZYSZENIA NA RZECZ ROZWOJU KULTURALNEGO WSI RDZAWKA.

STATUT STOWARZYSZENIA NA RZECZ ROZWOJU KULTURALNEGO WSI RDZAWKA. STATUT STOWARZYSZENIA NA RZECZ ROZWOJU KULTURALNEGO WSI RDZAWKA. Rozdział I Postanowienia ogólne. 1 Stowarzyszenie o nazwie Stowarzyszenie na Rzecz Rozwoju Kulturalnego Wsi Rdzawka zwane dalej "Stowarzyszeniem",

Bardziej szczegółowo

STATUT STOWARZYSZENIA NASZE JEZIORA

STATUT STOWARZYSZENIA NASZE JEZIORA STATUT STOWARZYSZENIA NASZE JEZIORA ROZDZIAŁ I POSTANOWIENIA OGÓLNE 1. Stowarzyszenie nosi nazwę NASZE JEZIORA, w dalszych postanowieniach statutu zwane Stowarzyszeniem. 2. Stowarzyszenie jest zrzeszeniem

Bardziej szczegółowo

Jednostka zadaniowa: Z10 Sękówka, Siara

Jednostka zadaniowa: Z10 Sękówka, Siara Jednostka zadaniowa: Z10 Sękówka, Siara 122.65 [km 2 ] - łączna powierzchnia Z10 Sękówka, Siara jednostek zadaniowych Rzeka Sękówka to największy prawy dopływ Ropy; Długość: 24.7 km Rzeka Siarka to dopływ

Bardziej szczegółowo

Podsumowanie III Krajowego Forum Wodnego Iwona Koza Zastępca Prezesa, KZGW

Podsumowanie III Krajowego Forum Wodnego Iwona Koza Zastępca Prezesa, KZGW Podsumowanie III Krajowego Forum Wodnego Iwona Koza Zastępca Prezesa, KZGW Konferencja prasowa Warszawa, 31 marca 2009 r. III Krajowe Forum Wodne 25-26 marca 2009 r. Ossa k. Rawy Mazowieckiej Temat przewodni:

Bardziej szczegółowo

Program wodno-środowiskowy kraju

Program wodno-środowiskowy kraju Program wodno-środowiskowy kraju Art. 113 ustawy Prawo wodne Dokumenty planistyczne w gospodarowaniu wodami: 1. plan gospodarowania wodami 2. program wodno-środowiskowy kraju 3. plan zarządzania ryzykiem

Bardziej szczegółowo

Przegląd ekologiczny zamkniętego składowiska fosfogipsów w Wiślince. Gdańsk, 14 maja 2014 r.

Przegląd ekologiczny zamkniętego składowiska fosfogipsów w Wiślince. Gdańsk, 14 maja 2014 r. Przegląd ekologiczny zamkniętego składowiska fosfogipsów w Wiślince Gdańsk, 14 maja 2014 r. Plan prezentacji - Podstawy prawno-proceduralne - Zakres problemowy przeglądu ekologicznego - Analiza istotnych

Bardziej szczegółowo

STATUT STOWARZYSZENIA GMINA SEROCK ŁĄCZY

STATUT STOWARZYSZENIA GMINA SEROCK ŁĄCZY STATUT STOWARZYSZENIA GMINA SEROCK ŁĄCZY ROZDZIAŁ I POSTANOWIENIA OGÓLNE 1. Stowarzyszenie o nazwie: Gmina Serock Łączy, w skrócie GSŁ dalej zwane Stowarzyszeniem. 2. Siedzibą stowarzyszenia jest miasto

Bardziej szczegółowo

S T A T U T. "Wspólny 'Dom" w Wildze

S T A T U T. Wspólny 'Dom w Wildze 1 S T A T U T Stowarzyszenia Przyjaciół Ośrodka Socjoterapeutycznego "Wspólny 'Dom" w Wildze Rozdział I Postanowienia ogólne. 1 Stowarzyszenie nosi nazwę; Stowarzyszenie Przyjaciół Ośrodka Socjoterapeutycznego

Bardziej szczegółowo

STATUT STOWARZYSZENIA GMIN ZACHODNIEGO MAZOWSZA

STATUT STOWARZYSZENIA GMIN ZACHODNIEGO MAZOWSZA STATUT STOWARZYSZENIA GMIN ZACHODNIEGO MAZOWSZA Postanowienia ogólne 1 Stowarzyszenie nosi nazwę STOWARZYSZENIE GMIN ZACHODNIEGO MAZOWSZA, zwane jest dalej Stowarzyszeniem. 2 Stowarzyszenie używa pieczęci

Bardziej szczegółowo

STATUT STOWARZYSZENIA Amazonki w Makowie Mazowieckim ROZDZIAŁ I POSTANOWIENIA OGÓLNE

STATUT STOWARZYSZENIA Amazonki w Makowie Mazowieckim ROZDZIAŁ I POSTANOWIENIA OGÓLNE STATUT STOWARZYSZENIA Amazonki w Makowie Mazowieckim ROZDZIAŁ I POSTANOWIENIA OGÓLNE 1. Stowarzyszenie nosi nazwę: Amazonki w Makowie Mazowieckim w dalszych postanowieniach statutu zwane Stowarzyszeniem.

Bardziej szczegółowo

PLANY ZARZĄDZANIA RYZYKIEM POWODZIOWYM DLA OBSZARÓW DORZECZY I REGIONÓW WODNYCH

PLANY ZARZĄDZANIA RYZYKIEM POWODZIOWYM DLA OBSZARÓW DORZECZY I REGIONÓW WODNYCH PLANY ZARZĄDZANIA RYZYKIEM POWODZIOWYM DLA OBSZARÓW DORZECZY I REGIONÓW WODNYCH Sfinansowano ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej GOTOWI PRZED POWODZIĄ INFORMACJA O PLANACH

Bardziej szczegółowo

Zbiornik retencyjny na rzece Dzierżęcince

Zbiornik retencyjny na rzece Dzierżęcince Zbiornik retencyjny na rzece Dzierżęcince Z ad an i e d of i n ans ow an e z e ś r od k ów W oj ew ód z k i eg o F u nd us zu O c hr on y Śr od o w is k a i G os p od ar k i W odn ej w S zc z ec i ni e

Bardziej szczegółowo

Wybrane artykuły Ustawy Prawo Wodne dotyczące melioracji wodnych oraz zasad działania Spółek Wodnych.

Wybrane artykuły Ustawy Prawo Wodne dotyczące melioracji wodnych oraz zasad działania Spółek Wodnych. Gminna Spółka Wodna w Goleszowie działa w oparciu o Ustawę Prawo Wodne z dnia 18 lipca 2001r. tekst jednolity Dz. U. 239 z dnia 7 grudnia 2005r. z późniejszymi zmianami oraz Statut Spółki zatwierdzony

Bardziej szczegółowo

Zintegrowane zarządzanie zasobami wodnymi w Metropolii Poznań

Zintegrowane zarządzanie zasobami wodnymi w Metropolii Poznań Zintegrowane zarządzanie zasobami wodnymi w Metropolii Poznań Prof. UAM dr hab. Renata Graf Zakład Hydrologii I Gospodarki Wodnej, Instytut Geografii Fizycznej I Kształtowania Środowiska Przyrodniczego,

Bardziej szczegółowo

ZAŁĄCZNIK 7. PROJEKT OCHRONY PRZECIWPOWODZIOWEJ ODRA-WISŁA Lista zadań inwestycyjnych (stan na marzec 2015)

ZAŁĄCZNIK 7. PROJEKT OCHRONY PRZECIWPOWODZIOWEJ ODRA-WISŁA Lista zadań inwestycyjnych (stan na marzec 2015) ZAŁĄCZNIK 7. PROJEKT OCHRONY PRZECIWPOWODZIOWEJ ODRA-WISŁA Lista zadań inwestycyjnych (stan na marzec 2015) Symbol 1A.1 Wał Chlewice-Porzecze - wał cofkowy rzeki Odry przy rzece Myśli. 1A.2 Zabezpieczenie

Bardziej szczegółowo

Informacje o inwestycjach z zakresu ochrony wód

Informacje o inwestycjach z zakresu ochrony wód ZAŁĄCZNIK 3 Informacje o inwestycjach z zakresu ochrony wód Informacje o inwestycjach z zakresu ochrony wód zebrano na podstawie wojewódzkich raportów z realizacji programów ochrony środowiska w okresie

Bardziej szczegółowo

Program Ochrony Środowiska dla Gminy Rybno

Program Ochrony Środowiska dla Gminy Rybno Bibliografia Akty prawne 1. Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska Dz. U. Nr 62, poz. 627; 2. Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody Dz. U. Nr 92, poz. 880; 3. Ustawa

Bardziej szczegółowo

ZARZĄDZENIE NR 26/ 12 WÓJTA GMINY PĘCŁAW z dnia 10 października 2012 r.

ZARZĄDZENIE NR 26/ 12 WÓJTA GMINY PĘCŁAW z dnia 10 października 2012 r. ZARZĄDZENIE NR 26/ 12 WÓJTA GMINY PĘCŁAW z dnia 10 października 2012 r. w sprawie przygotowania, organizacji i funkcjonowania gminnego systemu wczesnego ostrzegania o zagrożeniach oraz gminnego systemu

Bardziej szczegółowo

Wójt Gminy Kwilcz ZMIANA STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY KWILCZ

Wójt Gminy Kwilcz ZMIANA STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY KWILCZ Załącznik nr 1 Wójt Gminy Kwilcz ZMIANA STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY KWILCZ DLA CZĘŚCI TERENU W MIEJSCOWOŚCI CHUDOBCZYCE (tekst i rysunek zmiany studium) Kwilcz,

Bardziej szczegółowo

STATUT SIERADZKIEGO STOWARZYSZENIA LUDZI Z PASJĄ

STATUT SIERADZKIEGO STOWARZYSZENIA LUDZI Z PASJĄ ZAŁĄCZNIK do uchwały Nr 2/10 z dnia 21 lipca 2010 r. w sprawie przyjęcia statutu stowarzyszenia pn. Sieradzkie Stowarzyszenie Ludzi z Pasją STATUT SIERADZKIEGO STOWARZYSZENIA LUDZI Z PASJĄ ROZDZIAŁ I POSTANOWIENIA

Bardziej szczegółowo

U C H W A Ł A Nr.../.../2013 Rady Gminy Niebylec z dnia... października 2013 r.

U C H W A Ł A Nr.../.../2013 Rady Gminy Niebylec z dnia... października 2013 r. U C H W A Ł A Nr.../.../2013 Rady Gminy Niebylec z dnia... października 2013 r. zmieniająca uchwałę w sprawie uchwalenia statutu sołectwa Blizianka Działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt. 7, art. 35,

Bardziej szczegółowo

Warunki korzystania z wód regionu wodnego /zlewni - znaczenie, możliwości wprowadzenia potrzeb przyrodniczych

Warunki korzystania z wód regionu wodnego /zlewni - znaczenie, możliwości wprowadzenia potrzeb przyrodniczych Warunki korzystania z wód regionu wodnego /zlewni - znaczenie, możliwości wprowadzenia potrzeb przyrodniczych Przemysław Nawrocki WWF, Ptaki Polskie Jak dbać o obszar Natura 2000 i o wody - w procesach

Bardziej szczegółowo

Andrzej Jezierski. Cecylia Leszczyńska HISTORIA

Andrzej Jezierski. Cecylia Leszczyńska HISTORIA Andrzej Jezierski Cecylia Leszczyńska HISTORIA Wydawnictwo Key Text Warszawa 2003 Spis treści Od autorów 13 Rozdział 1 Polska w średniowieczu 1.1. Państwo 15 1.2. Ludność 19 1.2.1. Zaludnienie 19 1.2.2.

Bardziej szczegółowo

Projekt aktualizacji Programu wodnośrodowiskowego

Projekt aktualizacji Programu wodnośrodowiskowego Aktualizacja Programu wodno-środowiskowego kraju i Planów gospodarowania wodami na obszarach dorzeczy Projekt aktualizacji Programu wodnośrodowiskowego kraju Katarzyna Banaszak Marta Saracyn Co to jest

Bardziej szczegółowo

Kwalifikacja gruntów gminnych dla celów VAT przysparza problemów zarówno organom podatkowym, jak i sądom.

Kwalifikacja gruntów gminnych dla celów VAT przysparza problemów zarówno organom podatkowym, jak i sądom. Kwalifikacja gruntów gminnych dla celów VAT przysparza problemów zarówno organom podatkowym, jak i sądom. Kwalifikacja gruntów gminnych dla celów VAT przysparza problemów zarówno organom podatkowym, jak

Bardziej szczegółowo

NOWA PERSPEKTYWA FINANSOWA

NOWA PERSPEKTYWA FINANSOWA NOWA PERSPEKTYWA FINANSOWA PO IiŚ 2014-2020 stan prac Joanna Miniewicz WFOŚiGW w Gdańsku Fundusze polityki spójności 2014-2020 Infrastruktura i Środowisko 27 513,90 Inteligentny Rozwój 8 614,10 Wiedza,

Bardziej szczegółowo

USTAWA z dnia 12 grudnia 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo wodne

USTAWA z dnia 12 grudnia 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo wodne Kancelaria Sejmu s. 1/1 USTAWA z dnia 12 grudnia 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo wodne Opracowano na podstawie: Dz.U. z 2003 r. Nr 228, poz. 2259. Art. 1. W ustawie z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne

Bardziej szczegółowo

Niedersächsischer Landesbetrieb für Wasserwirtschaft, Küsten- und Naturschutz. Wymiana doświadczeń ekspertów. Goslar, 4. 7.10.

Niedersächsischer Landesbetrieb für Wasserwirtschaft, Küsten- und Naturschutz. Wymiana doświadczeń ekspertów. Goslar, 4. 7.10. Wymiana doświadczeń ekspertów Goslar, 4. 7.10. 2011 Skutki zmian klimatycznych strategie adaptacyjne w gospodarce wodnej Wyniki warsztatów 2 Skutki zmian klimatycznych konsekwencje dla ochrony przeciwpowodziowej

Bardziej szczegółowo

STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY PRZECISZÓW

STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY PRZECISZÓW GMINA PRZECISZÓW STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY PRZECISZÓW Część I WPROWADZENIE Załącznik nr 1 do uchwały Nr V/39/15 Rady Gminy Przeciszów z dnia 26 marca 2015 r.

Bardziej szczegółowo

GEZ KARTA ADRESOWA ZABYTKU NIERUCHOMEGO

GEZ KARTA ADRESOWA ZABYTKU NIERUCHOMEGO GEZ KARTA ADRESOWA ZABYTKU NIERUCHOMEGO 461/469 1. OBIEKT 5. MIEJSCOWOŚĆ Układ ruralistyczny BALDRAM 2. OBECNA FUNKCJA 3. MATERIAŁ 4. DATOWANIE 6. GMINA 19. UWAGI pocz. XIII w. Wieś w typie ulicówki. Układ

Bardziej szczegółowo

I. POSTANOWIENIA OGÓLNE

I. POSTANOWIENIA OGÓLNE Załącznik do uchwały Nr XXIV/194/2004 Rady Miejskiej Jasła z dnia 14 lipca 2004 r. S T A T U T Jednostki budżetowej Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Jaśle I. POSTANOWIENIA OGÓLNE 1 Jednostka budżetowa

Bardziej szczegółowo

RAMOWA DYREKTYWA WODNA - REALIZACJA INWESTYCJI W GOSPODARCE WODNEJ

RAMOWA DYREKTYWA WODNA - REALIZACJA INWESTYCJI W GOSPODARCE WODNEJ RAMOWA DYREKTYWA WODNA - REALIZACJA INWESTYCJI W GOSPODARCE WODNEJ dr inż. Małgorzata Bogucka-Szymalska Departament Zasobów Wodnych Warszawa, 11-12 czerwca 2015 r. Dyrektywy istotne dla inwestycji wodnych

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA NR XLVI/313/2014 RADY MIEJSKIEJ W GRODZISKU WIELKOPOLSKIM. z dnia 28 sierpnia 2014 r.

UCHWAŁA NR XLVI/313/2014 RADY MIEJSKIEJ W GRODZISKU WIELKOPOLSKIM. z dnia 28 sierpnia 2014 r. UCHWAŁA NR XLVI/313/2014 RADY MIEJSKIEJ W GRODZISKU WIELKOPOLSKIM z dnia 28 sierpnia 2014 r. w sprawie zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Grodzisk Wielkopolski

Bardziej szczegółowo

STATUT STOWARZYSZENIA HOTELE HISTORYCZNE W POLSCE ROZDZIAŁ I POSTANOWIENIA OGÓLNE

STATUT STOWARZYSZENIA HOTELE HISTORYCZNE W POLSCE ROZDZIAŁ I POSTANOWIENIA OGÓLNE STATUT STOWARZYSZENIA HOTELE HISTORYCZNE W POLSCE ROZDZIAŁ I POSTANOWIENIA OGÓLNE 1. Stowarzyszenie nosi nazwę: HOTELE HISTORYCZNE W POLSCE, w dalszych postanowieniach statutu zwane Stowarzyszeniem. 2.

Bardziej szczegółowo

Klimat zmienia się również w Gdańsku Czy jesteśmy przygotowani?

Klimat zmienia się również w Gdańsku Czy jesteśmy przygotowani? Seminarium Skutki zmian klimatu i ich znaczenie dla Rozwoju Gdańska i okolic Gdańsk, 18 grudnia 2007 Klimat zmienia się również w Gdańsku Czy jesteśmy przygotowani? Dorota Kaulbarsz, Zbigniew Kordalski

Bardziej szczegółowo

1. Stan zagroŝenia i ryzyka powodziowego obszaru śuław

1. Stan zagroŝenia i ryzyka powodziowego obszaru śuław 1. Stan zagroŝenia i ryzyka powodziowego obszaru śuław Ze względu na specyficzne warunki przyrodnicze i hydrologiczne (przyrodniczo-techniczne) oraz połoŝenie w depresyjnej delcie Wisły, śuławy funkcjonują

Bardziej szczegółowo

BIAŁA GÓRA. Biała Góra. Widok na tzw. wielki upust z przegrody pomiędzy starą śluzą a jazem na Nogacie

BIAŁA GÓRA. Biała Góra. Widok na tzw. wielki upust z przegrody pomiędzy starą śluzą a jazem na Nogacie BIAŁA GÓRA Historia węzła wodnego Biała Góra Punkt rozdziału wód Wisły na dwa główne ramiona, zwany Cyplemub NaroŜnikiem Montowskim był od dawna jednym z kluczowych punktów w działalności człowieka na

Bardziej szczegółowo

STATUT Stowarzyszenia Rozwoju Logistyki i Eksportu KRESY ROZDZIAŁ I POSTANOWIENIA OGÓLNE

STATUT Stowarzyszenia Rozwoju Logistyki i Eksportu KRESY ROZDZIAŁ I POSTANOWIENIA OGÓLNE STATUT Stowarzyszenia Rozwoju Logistyki i Eksportu KRESY ROZDZIAŁ I POSTANOWIENIA OGÓLNE 1. Stowarzyszenie nosi nazwę: Stowarzyszenie Rozwoju Logistyki i Eksportu KRESY w dalszych postanowieniach statutu

Bardziej szczegółowo

Odtworzenie infrastruktury przeciwpowodziowej i działania monitorujące

Odtworzenie infrastruktury przeciwpowodziowej i działania monitorujące Konferencja Prasowa 16.04.2013 r. Odtworzenie infrastruktury przeciwpowodziowej i działania monitorujące Witold Sumisławski Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej Usuwanie skutków powodzi Szkody powodziowe

Bardziej szczegółowo

Statut Stowarzyszenia Krakowski Alarm Smogowy

Statut Stowarzyszenia Krakowski Alarm Smogowy Statut Stowarzyszenia Krakowski Alarm Smogowy Rozdział I Postanowienia ogólne 1. Stowarzyszenie nosi nazwę Krakowski Alarm Smogowy, w dalszych postanowieniach Statutu zwane Stowarzyszeniem. 2. Siedzibą

Bardziej szczegółowo

INFORMACJA W SPRAWIE PODATKU OD NIERUCHOMOŚCI, ROLNEGO, LEŚNEGO

INFORMACJA W SPRAWIE PODATKU OD NIERUCHOMOŚCI, ROLNEGO, LEŚNEGO Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr XXXXI/293/2013 Rady Gminy Tuczępy z dnia 30 grudnia 2013 r. INFORMACJA W SPRAWIE PODATKU OD NIERUCHOMOŚCI, ROLNEGO, LEŚNEGO Podstawa prawna: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991

Bardziej szczegółowo

STOWARZYSZENIA MIŁOŚNIKÓW SIATKÓWKI SOKÓŁ URZĄD GMINY PRZEWORSK

STOWARZYSZENIA MIŁOŚNIKÓW SIATKÓWKI SOKÓŁ URZĄD GMINY PRZEWORSK STATUT STOWARZYSZENIA MIŁOŚNIKÓW SIATKÓWKI SOKÓŁ URZĄD GMINY PRZEWORSK 1 ROZDZIAŁ I POSTANOWIENIA OGÓLNE 1. Stowarzyszenie przyjmuje nazwę Stowarzyszenie Miłośników Siatkówki Sokół. 2. Siedzibą Stowarzyszenia

Bardziej szczegółowo

PERSPEKTYWY ROZWOJU POLSKIEGO ODCINKA MIĘDZYNARODOWEJ DROGI WODNEJ E 70. Bydgoszcz, 11 czerwca 2014

PERSPEKTYWY ROZWOJU POLSKIEGO ODCINKA MIĘDZYNARODOWEJ DROGI WODNEJ E 70. Bydgoszcz, 11 czerwca 2014 PERSPEKTYWY ROZWOJU POLSKIEGO ODCINKA MIĘDZYNARODOWEJ DROGI WODNEJ E 70 Bydgoszcz, 11 czerwca 2014 DEKLARACJA PROGRAMOWA STRATEGIA ROZWOJU TRANSPORTU DO ROKU 2020 (2030) etap do 2020 priorytet Odrzańska

Bardziej szczegółowo

UCHWAŁA Nr. RADY MINISTRÓW. z dnia.2011 roku. w sprawie ustanowienia Programu ochrony przed powodzią w dorzeczu górnej Wisły

UCHWAŁA Nr. RADY MINISTRÓW. z dnia.2011 roku. w sprawie ustanowienia Programu ochrony przed powodzią w dorzeczu górnej Wisły Projekt z dnia 01.06.2011 r. UCHWAŁA Nr. RADY MINISTRÓW z dnia.2011 roku w sprawie ustanowienia Programu ochrony przed powodzią w dorzeczu górnej Wisły Na podstawie art. 136 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia

Bardziej szczegółowo

STATUT STOWARZYSZENIA OSTROWIECKIE TOWARZYSTWO NAUKOWE. Rozdział I. Postanowienia ogólne

STATUT STOWARZYSZENIA OSTROWIECKIE TOWARZYSTWO NAUKOWE. Rozdział I. Postanowienia ogólne STATUT STOWARZYSZENIA OSTROWIECKIE TOWARZYSTWO NAUKOWE Rozdział I Postanowienia ogólne 1 1. Stowarzyszenie Ostrowieckie Towarzystwo Naukowe, zwane dalej Stowarzyszeniem, posiada osobowość prawną. 2. Stowarzyszenie

Bardziej szczegółowo

ROZDZIAŁ I Postanowienia ogólne. 1 Stowarzyszenie Nasze Gady zwane dalej Stowarzyszeniem, jest dobrowolnym zrzeszeniem mieszkańców.

ROZDZIAŁ I Postanowienia ogólne. 1 Stowarzyszenie Nasze Gady zwane dalej Stowarzyszeniem, jest dobrowolnym zrzeszeniem mieszkańców. STATUT STOWARZYSZENIA NASZE GADY ROZDZIAŁ I Postanowienia ogólne 1 Stowarzyszenie Nasze Gady zwane dalej Stowarzyszeniem, jest dobrowolnym zrzeszeniem mieszkańców. 2 Stowarzyszenie działa na podstawie

Bardziej szczegółowo

ŚRODOWISKO PRZYRODNICZE Warsztaty dot. Planu Zagospodarowania Przestrzennego Obszaru Metropolitalnego Trójmiasta

ŚRODOWISKO PRZYRODNICZE Warsztaty dot. Planu Zagospodarowania Przestrzennego Obszaru Metropolitalnego Trójmiasta ŚRODOWISKO PRZYRODNICZE Warsztaty dot. Planu Zagospodarowania Przestrzennego Obszaru Metropolitalnego Trójmiasta Gdynia, 25 września 2015 r. Główne wnioski z uwarunkowań oraz proponowane rozwiązania projektowe

Bardziej szczegółowo

STATUT STOWARZYSZENIA PISKIE FORUM

STATUT STOWARZYSZENIA PISKIE FORUM STATUT STOWARZYSZENIA PISKIE FORUM ROZDZIAŁ I POSTANOWIENIA OGÓLNE 1. Stowarzyszenie nosi nazwę: Piskie Forum, w dalszych postanowieniach statutu zwane Stowarzyszeniem. 2. Siedzibą stowarzyszenia jest

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN STOWARZYSZENIA OŚWIATOWEGO Rodzina Szkół Chopinowskich. Rozdział 1. Postanowienia ogólne

REGULAMIN STOWARZYSZENIA OŚWIATOWEGO Rodzina Szkół Chopinowskich. Rozdział 1. Postanowienia ogólne REGULAMIN STOWARZYSZENIA OŚWIATOWEGO Rodzina Szkół Chopinowskich Rozdział 1. Postanowienia ogólne 1 1. Stowarzyszenie Oświatowe Rodzina Szkół Chopinowskich zwane dalej Stowarzyszeniem jest dobrowolnym,

Bardziej szczegółowo

STATUT STOWARZYSZENIA MIŁOŚNIKÓW STARYCH SAMOCHODÓW I MOTOCYKLI MIKRUS ROZDZIAŁ I POSTANOWIENIA OGÓLNE

STATUT STOWARZYSZENIA MIŁOŚNIKÓW STARYCH SAMOCHODÓW I MOTOCYKLI MIKRUS ROZDZIAŁ I POSTANOWIENIA OGÓLNE STATUT STOWARZYSZENIA MIŁOŚNIKÓW STARYCH SAMOCHODÓW I MOTOCYKLI MIKRUS ROZDZIAŁ I POSTANOWIENIA OGÓLNE 1. Stowarzyszenie nosi nazwę STOWARZYSZENIA MIŁOŚNIKÓW STARYCH SAMOCHODÓW I MOTOCYKLI MIKRUS, w dalszych

Bardziej szczegółowo

Statut Stowarzyszenia Absolwentów ROZDZIAŁ I POSTANOWIENIA OGÓLNE

Statut Stowarzyszenia Absolwentów ROZDZIAŁ I POSTANOWIENIA OGÓLNE Statut Stowarzyszenia Absolwentów Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej im. Angelusa Silesiusa w Wałbrzychu ROZDZIAŁ I POSTANOWIENIA OGÓLNE 1. Stowarzyszenie nosi nazwę Stowarzyszenie Absolwentów Państwowej

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN SAMORZĄDU UCZNIOWSKIEGO Publicznego Gimnazjum nr 26 im. Mikołaja Reja w Łodzi. Załącznik Nr 2 do Statutu

REGULAMIN SAMORZĄDU UCZNIOWSKIEGO Publicznego Gimnazjum nr 26 im. Mikołaja Reja w Łodzi. Załącznik Nr 2 do Statutu REGULAMIN SAMORZĄDU UCZNIOWSKIEGO Publicznego Gimnazjum nr 26 im. Mikołaja Reja w Łodzi Załącznik Nr 2 do Statutu Słowo wstępne Samorządności nie tworzą władze - nie polega ona na tym, by kilkoro wybranych

Bardziej szczegółowo

Warszawa, dnia 13 marca 2015 r. Poz. 2165 UCHWAŁA NR IV/23/2015 RADY GMINY MIASTKÓW KOŚCIELNY. z dnia 10 lutego 2015 r.

Warszawa, dnia 13 marca 2015 r. Poz. 2165 UCHWAŁA NR IV/23/2015 RADY GMINY MIASTKÓW KOŚCIELNY. z dnia 10 lutego 2015 r. DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA MAZOWIECKIEGO Warszawa, dnia 13 marca 2015 r. Poz. 2165 UCHWAŁA NR IV/23/2015 RADY GMINY MIASTKÓW KOŚCIELNY z dnia 10 lutego 2015 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania

Bardziej szczegółowo

STATUT STOWARZYSZENIA WARSZAWSKI FUNK

STATUT STOWARZYSZENIA WARSZAWSKI FUNK STATUT STOWARZYSZENIA WARSZAWSKI FUNK ROZDZIAŁ I Postanowienia ogólne 1 Stowarzyszenie Warszawski Funk, zwane dalej Stowarzyszeniem, działa na podstawie przepisów Ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo

Bardziej szczegółowo

STATUT STOWARZYSZENIA MIŁOŚNIKÓW RZEKI WARTY

STATUT STOWARZYSZENIA MIŁOŚNIKÓW RZEKI WARTY STATUT STOWARZYSZENIA MIŁOŚNIKÓW RZEKI WARTY Rozdział I POSTANOWIENIA OGÓLNE 1 Tworzy się stowarzyszenie pn. Stowarzyszenie Miłośników rzeki Warty zwane dalej Stowarzyszeniem. Stowarzyszenie działa na

Bardziej szczegółowo