Geografia turystyczna. Turystyka. Tom IV. kwalifikacja T.13 i T.14. Barbara Steblik-Wlaźlak Lilianna Rzepka. Podręcznik część 2

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Geografia turystyczna. Turystyka. Tom IV. kwalifikacja T.13 i T.14. Barbara Steblik-Wlaźlak Lilianna Rzepka. Podręcznik część 2"

Transkrypt

1 Barbara Steblik-Wlaźlak Lilianna Rzepka NOWA PODSTAWA PROGRAMOWA Podręcznik część 2 Turystyka. Tom IV Geografia turystyczna technik obsługi turystycznej kwalifikacja T.13 i T.14

2 Kształcimy zawodowo! Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne polecają publikacje do nauki zawodów: technik hotelarstwa i technik obsługi turystycznej przygotowane zgodnie z nową podstawą programową. Podręczniki Zeszyty ćwiczeń Barbara Cymańska-Garbowska Danuta Witrykus Grzegorz Wolak Podręcznik nowa część 2 podstawa programowa nowa Podręcznik część 2 podstawa programowa Barbara Steblik-Wlaźlak Lilianna Rzepka Iwona Michniewicz Maria Peć nowa Podręcznik podstawa część 3 programowa Hotelarstwo. Tom II Turystyka. Tom IV Turystyka. Tom V Organizacja pracy w hotelarstwie Geografia turystyczna Organizacja imprez i usług turystycznych Aleksandra Lewandowska technik hotelarstwa technik obsługi turystycznej technik obsługi turystycznej technik hotelarstwa kwalifikacja T.13 i T.14 kwalifikacja T.13, T.14 kwalifikacja T.12 Kwalifikacja T.14 Geografia turystyczna. Część 2 (REA) Kwalifikacja T.13 Organizacja imprez i usług turystycznych. Część 3 (REA) Testy i zadania praktyczne Egzamin zawodowy Egzamin zawodowy TECHNIK HOTELARSTWA TECHNIK OBSŁUGI TURYSTYCZNEJ Kwalifikacja T.12 Kwalifikacja T.12 Testy i zadania praktyczne. Egzamin zawodowy. Technik hotelarstwa Kwalifikacja T.12 Techniki pracy w hotelarstwie. Zeszyt ćwiczeń. Część 2 (REA) Kwalifikacja T.14 Kwalifikacja T.14 Testy i zadania praktyczne. Egzamin zawodowy. Technik obsługi turystycznej Kwalifikacja T.13 Obsługa turystyczna. Zeszyt ćwiczeń. Część 2 (REA) NOWA PODSTAWA PROGRAMOWA PRAKTYCZNA NAUKA ZAWODU NOWA PODSTAWA PROGRAMOWA Testy i zadania praktyczne Pracownia hotelarska Kwalifikacja Zeszyt ćwiczeń część 2 technik obsługi turystycznej Publikacje do praktycznej nauki zawodu NOWA PODSTAWA PROGRAMOWA Testy egzaminacyjne nowa podstawa programowa Obsługa turystyczna Techniki pracy w hotelarstwie kwalifikacja T.12 Kwalifikacja T.11 Organizacja pracy w hotelarstwie. Część 2 (REA) Iwona Michniewicz Maria Peć Zeszyt ćwiczeń część 2 nowa podstawa programowa T.12 TECHNIK HOTELARSTWA Kwalifikacja T.12 Pracownia hotelarska. Technik hotelarstwa. Obsługa gości w obiekcie świadczącym usługi hotelarskie Te i inne publikacje do nauki zawodów: technik obsługi turystycznej i technik hotelarstwa (kwalifikacje T.13, T.14, T.11, T.12) można obejrzeć i kupić pod adresem sklep.wsip.pl

3 Szanowni Państwo, z przyjemnością przedstawiamy Państwu fragmenty nowego podręcznika, spełniającego wszystkie wymagania nowej podstawy programowej kształcenia zawodowego. Jest to publikacja gwarantująca skuteczne przygotowanie do egzaminów potwierdzających kwalifikacje w zawodzie, napisana językiem zrozumiałym dla ucznia i wzbogacona o atrakcyjny materiał ilustracyjny. Prawdziwa nowość, warta Państwa uwagi. 1 września 2012 roku Ministerstwo Edukacji Narodowej rozpoczęło reformę szkolnictwa zawodowego, która wprowadziła nową klasyfikację zawodów oraz ich podział na kwalifikacje. Dla wszystkich wyodrębnionych zawodów przygotowano nowe podstawy programowe. Zmieniła się także formuła egzaminu zawodowego wprowadzono egzamin potwierdzający kwalifikacje w zawodzie. Uczniowie, kończący naukę w zasadniczej szkole zawodowej i technikum oraz słuchacze szkół policealnych, po zdaniu egzaminów pisemnego i praktycznego otrzymują dyplom potwierdzający kwalifikacje w zawodzie. Aby umożliwić Państwu zapoznanie się z naszym podręcznikiem, prezentujemy wykaz zawartych w nim treści oraz fragmenty wybranych rozdziałów. Wierzymy, że przygotowana przez nas oferta umożliwi Państwu efektywną pracę oraz pomoże w skutecznym przygotowaniu uczniów i słuchaczy do egzaminu zarówno w części pisemnej, jak i praktycznej. Branża turystyczno-hotelarska Zapraszamy do korzystania z naszego podręcznika. Z nami warto się uczyć! Artur Dzigański Szef Zespołu Szkolnictwa Zawodowego Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne

4 Kształcimy zawodowo! WSiP skuteczne przygotowanie do egzaminów potwierdzających kwalifikacje w zawodzie Publikacje: zgodne z nową podstawą programową z aprobatą MEN opracowane w podziale na kwalifikacje napisane przez specjalistów i nauczycieli praktyków z dużą liczbą ćwiczeń, przykładów praktycznych, tabel i schematów z wyróżnieniem najważniejszych treści, rysunkami i ilustracjami ułatwiającymi zapamiętywanie

5 Barbara Steblik-Wlaźlak Lilianna Rzepka Turystyka. Tom IV Geografia turystyczna Podręcznik część 2 technik obsługi turystycznej kwalifikacja T.13 i T.14

6 Copyright by Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne sp. z o.o., Warszawa 2015 Wydanie I ISBN (część 2) ISBN całość Opracowanie merytoryczne i redakcyjne: Stanisław Grzybek (redaktor koordynator) Konsultacje: Marzena Brzezińska Redakcja językowa: Małgorzata Krygier Korekta językowa: Ewa Wojtyra Projekt graficzny okładki: Dominik Krajewski Fotoedycja: Agata Bażyńska Redakcja techniczna: Elżbieta Walczak Skład i łamanie: WMCsc Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Warszawa, Aleje Jerozolimskie 96 Tel Infolinia: Publikacja, którą nabyłeś, jest dziełem twórcy i wydawcy. Prosimy, abyś przestrzegał praw, jakie im przysługują. Jej zawartość możesz udostępnić nieodpłatnie osobom bliskim lub osobiście znanym. Ale nie publikuj jej w internecie.jeśli cytujesz jej fragmenty, nie zmieniaj ich treści i koniecznie zaznacz, czyje to dzieło. A kopiując jej część, rób to jedynie na użytek osobisty. Szanujmy cudzą własność i prawo. Więcej na Polska Izba Książki 2

7 Spis treści SPIS TREŚCI Rozdział 1. Walory turystyczne wybranych krajów europejskich Uwarunkowania przyrodnicze i pozaprzyrodnicze rozwoju turystyki w Europie Uwarunkowania przyrodnicze rozwoju turystyki 10 Obszar i położenie 10 Budowa geologiczna i ukształtowanie powierzchni 12 Warunki klimatyczne 15 Wody 16 Roślinność i świat zwierzęcy Uwarunkowania pozaprzyrodnicze rozwoju turystyki Hiszpania w rytmie flamenco cytrusy, corrida, fiesta, Gaudi Portugalia odkrywcy, plaże, wysokie fale, wino, flamingi Francja piękno zaklęte w dziełach kultury, modzie i sztuce kulinarnej Włochy zabytki, moda, sztuka, gondole, pizza, Wezuwiusz Chorwacja słońce, plaże i jeżowce Grecja ojczyzna Odyseusza i Zorby Bułgaria słońce, góry, dobra kuchnia i olejki różane Austria stara, dobra i naddunajska Niemcy perfekcja, muzyka klasyczna, świąteczne kiermasze Belgia państwo ze stolicą UE Holandia kraj tulipanów i wiatraków Luksemburg mały, ale luksusowy Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej herbata, królowa, mgła, Stonehenge, James Bond Irlandia Zielona Wyspa Dania mały kraj wielkich ludzi Norwegia fiordy i surowe piękno Szwecja duży kraj jezior i wysepek Finlandia kraj tysięcy jezior Litwa bliska polskiej historii Ukraina zielone stepy i Morze Czarne Rosja balet, baśnie, matrioszki, zabytki, przestrzeń, Kolej Transsyberyjska, Gagarin 152 3

8 Spis treści Słowacja piękniejsza siostra Czech Czechy piwo, Złota Uliczka, Szwejk Minikraje Europy 169 Rozdział 2. Walory turystyczne wybranych krajów azjatyckich Uwarunkowania przyrodnicze i pozaprzyrodnicze rozwoju turystyki w Azji Uwarunkowania przyrodnicze rozwoju turystyki 176 Obszar i położenie 176 Budowa geologiczna i ukształtowanie powierzchni 176 Warunki klimatyczne 179 Wody 181 Roślinność i świat zwierzęcy Uwarunkowania pozaprzyrodnicze rozwoju turystyki 184 Ludność Turcja dwa kontynenty, łaźnie, meczety, kebab Chiny państwo środka, kraj cesarzy i Wielkiego Muru Japonia Kraj Kwitnącej Wiśni Malezja Azja w miniaturze Indie bogactwo Orientu, bieda codzienności 209 Rozdział 3. Walory turystyczne wybranych krajów afrykańskich Uwarunkowania przyrodnicze i pozaprzyrodnicze rozwoju turystyki na kontynencie afrykańskim Uwarunkowania przyrodnicze rozwoju turystyki 214 Obszar i położenie 214 Budowa geologiczna i ukształtowanie powierzchni 215 Klimat 217 Wody 217 Roślinność i świat zwierzęcy Uwarunkowania pozaprzyrodnicze rozwoju turystyki 220 Ludność Egipt Nil, piramidy i wielbłądy Kenia kraina dzikich zwierząt Tunezja egzotyka Orientu i bliskość Europy GEOGRAFIA TURYSTYCZNA CZ. 2

9 Spis treści Rozdział 4. Walory turystyczne wybranych krajów Ameryki Północnej i Środkowej Uwarunkowania przyrodnicze oraz pozaprzyrodnicze rozwoju turystyki w Ameryce Północnej i Środkowej Uwarunkowania przyrodnicze rozwoju turystyki 237 Obszar i położenie 237 Budowa geologiczna i ukształtowanie powierzchni 239 Klimat 240 Wody 241 Roślinność i świat zwierzęcy Uwarunkowania pozaprzyrodnicze rozwoju turystyki Stany Zjednoczone Ameryki Północnej (USA) supercywilizacja i dzika natura Meksyk piramidy Azteków, sombrero, mariachi, Acapulko Kuba Wyspa jak wulkan gorąca, Wyspa Wolności, Perła Antyli i kraina cygar 265 Rozdział 5. Walory turystyczne wybranych krajów Ameryki Południowej Uwarunkowania przyrodnicze oraz pozaprzyrodnicze rozwoju turystyki w Ameryce Południowej Uwarunkowania przyrodnicze rozwoju turystyki 270 Obszar i położenie 270 Budowa geologiczna i ukształtowanie powierzchni 271 Klimat 273 Wody 273 Roślinność i świat zwierzęcy Uwarunkowania pozaprzyrodnicze rozwoju turystyki Brazylia w rytmie samby Boliwia Titicaca, najwyżej położona stolica świata, solna pustynia, meloniki Peru kraina tajemniczych Inków 286 Rozdział 6. Walory turystyczne wybranych krajów Australii i Oceanii Walory turystyczne Australii i Oceanii Australia eukaliptusy, kangury, koala, kraina Aborygenów Nowa Zelandia Kraj Długiej Białej Chmury 300 5

10 Spis treści Rozdział 7. Walory turystyczne Antarktyki Charakterystyka kontynentu Antarktyda biały kontynent siedmiu biegunów 305 Rozdział 8. Zagospodarowanie turystyczne Atrakcyjność turystyczna Elementy zagospodarowania turystycznego Baza komunikacyjna Baza noclegowa Baza żywieniowa Baza towarzysząca (uzupełniająca) 345 System informacji turystycznej 346 Kąpieliska 353 Kolejki linowe i wyciągi narciarskie 355 Wyciągi narciarskie 356 Szlaki turystyczne 357 Parki rozrywki 359 Urządzenia dla dzieci Zagospodarowanie turystyczne obszarów o różnej lokalizacji i przeznaczeniu 362 Turystyczne jednostki przestrzenne 362 Zagospodarowanie turystyczne strefy nadmorskiej 363 Ośrodki żeglarskie 366 Zagospodarowanie obszarów górskich 367 Zagospodarowanie turystyczne uzdrowisk 368 Zagospodarowanie terenów atrakcyjnych przyrodniczo oraz obszarów chronionych 371 Chłonność i pojemność turystyczna 373 Źródła informacji GEOGRAFIA TURYSTYCZNA CZ. 2

11 Wstęp Podręcznik Geografia turystyczna. Część 2, opracowany zgodnie z nową podstawą programową, przeznaczony jest dla osób kształcących się w zawodzie technik obsługi turystycznej Część 2. opracowania uwzględnia następujące efekty kształcenia: 1. efekty kształcenia wspólne dla zawodów w ramach obszaru turystyczno-gastronomicznego, stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodzie lub grupie zawodów PKZ(T.g): Umiejętności stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodzie technik obsługi turystycznej 2. efekty kształcenia właściwe dla kwalifikacji wyodrębnionych w zawodzie technik obsługi turystycznej: kwalifikacja T.13. Planowanie i kalkulacja kosztów imprez i usług turystycznych: T.13.1(1) wykorzystuje wiedzę z zakresu geografii turystycznej Polski i świata; T.13.1.(2) korzysta z map geograficznych i innych źródeł informacji; kwalifikacja T.14. Prowadzenie informacji turystycznej oraz sprzedaż usług turystycznych: T.14.1.(3) określa walory turystyczne, zagospodarowanie turystyczne i dostępność komunikacyjną Polski oraz wybranych regionów świata; T.14.1.(4) korzysta ze źródeł informacji geograficznej i turystycznej. Tematyka obszernego rozdziału pierwszego dotyczy walorów turystycznych ponad dwudziestu krajów europejskich. Rozdziały drugi i trzeci prezentują uwarunkowania przyrodnicze i pozaprzyrodnicze rozwoju turystyki w Azji oraz w Afryce. Rozdziały czwarty i piąty omawiają walory turystyczne wybranych krajów kontynentów Ameryki Północnej, Środkowej i Południowej. Informacje na temat czynników sprzyjających rozwojowi turystyki w Australii, Oceanii oraz na Antarktyce zostały zamieszczone odpowiednio w szóstej i siódmej części podręcznika. 7

12 Wstęp Ostatni, ósmy rozdział dotyczy zagospodarowania turystycznego niezwykle istotnego dla tworzenia atrakcyjności turystycznej określonego miejsca. Chcesz wiedzieć więcej? to hasło, którym opatrzono ciekawostki mające wzbogacić wiedzę czytelników. Zapamiętaniu najważniejszych wiadomości służy układ tekstu, pomocne są także fotografie ilustrujące przekazywane treści. Powtórzenie treści kształcenia ułatwią pytania i ćwiczenia o zróżnicowanym stopniu trudności, podane na końcu każdego rozdziału. Do opracowania materiałów zawartych w podręczniku posłużyła literatura przedmiotu, której zestaw znajduje się na końcu książki. Dziękujemy wszystkim osobom za udostępnienie fotografii, które zamieszczono w podręczniku. Autorki 8 GEOGRAFIA TURYSTYCZNA CZ. 2

13 WALORY TURYSTYCZNE WYBRANYCH KRAJÓW EUROPEJSKICH Rozdział Rozdział 1. Rozdział 1 Walory turystyczne wybranych krajów europejskich GEOGRAFIA TURYSTYCZNA CZ. 2 9

14 Rozdział 1. WALORY TURYSTYCZNE WYBRANYCH KRAJÓW EUROPEJSKICH 1.1. UWARUNKOWANIA PRZYRODNICZE I POZAPRZYRODNICZE ROZWOJU TURYSTYKI W EUROPIE UWARUNKOWANIA PRZYRODNICZE ROZWOJU TURYSTYKI Wyst puj ce niemal we wszystkich wspó czesnych j zykach wiata s owo Europa zosta o przej te z j zyka greckiego (Europe), g ównie za po rednictwem aciny (Europa). Jego pochodzenie nie jest jasne. By mo e nazwa wywodzi si z greckiego europos agodnie wznosz cy si, asyryjskiego ereb zachód lub semickiego s owa oznaczaj cego ciemny 1. Subkontynent l d o du ej powierzchni, stanowi cy zwart ca o, wyró niany dzi ki pewnej odmienno ci czynników przyrodniczych (np. budowa geologiczna, bariery naturalne) i pozaprzyrodniczych (np. polityczne, ekonomiczne, kulturowe, spo eczne). Obszar i położenie Określenie Europa odnosi się do części świata położonej na półkuli północnej oraz na pograniczu półkul wschodniej i zachodniej, która wraz z Azją tworzy zwarty obszar (kontynent) nazywany Eurazją. W literaturze geograficznej jest przedstawiana jako największy i najbardziej na zachód wysunięty półwysep Eurazji. Używanie terminu kontynent europejski z geograficznego punktu widzenia nie jest właściwe, ma jednak swoje uzasadnienie w odrębności historyczno-kulturowo-politycznej Europy. Zgodnie z kryterium geograficznym Europę, jako część Eurazji, określa się mianem subkontynentu. Wiele kontrowersji wzbudza również przebieg granic Europy. Linia podziału Eurazji na Europę i Azję ma charakter umowny w dużym przybliżeniu łączy ona Morze Czarne i Morze Karskie. Zgodna z ustaleniami Międzynarodowej Unii Geograficznej jest polska interpretacja Europa ma naturalne granice morskie na północy, zachodzie i południu. 1 L. Leciejewicz, Nowa postać świata: narodziny średniowiecznej cywilizacji europejskiej, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław 2007, s GEOGRAFIA TURYSTYCZNA CZ. 2

15 WALORY TURYSTYCZNE WYBRANYCH KRAJÓW EUROPEJSKICH Rozdział 1. Chcesz wiedzieć więcej? Międzynarodowa Unia Geograficzna MUG (ang. International Geographical Union IGU, fr. Union Géographique Internationale UGI). Organizacja naukowa (utworzona w 1922 r. w Brukseli) mająca na celu wspieranie badania problemów geograficznych, koordynację badań geograficznych, promowanie dyskusji naukowych oraz publikacji wyników badawczych. Polska jest członkiem Międzynarodowej Unii Geograficznej od r. Skrajne punkty Europy (bez uwzględnienia wysp): północ przylądek Nordkinn (71º08 N), południe przylądek Marroqui (35º58 N), zachód przylądek Roca (9º27 W), wschód ujście rzeki Bajdaraty (68º14 E) 3. Powszechnie uznaje się, że Europa rozciąga się od Oceanu Atlantyckiego na zachodzie do gór Uralu na wschodzie (wersja przyjęta w Polsce zakłada, iż stanowią one część kontynentu) oraz od Oceanu Arktycznego na północy do Morza Śródziemnego i Morza Czarnego na południu. Największy problem stanowi wyznaczenie granicy Europy na południowym wschodzie. Polscy naukowcy, w ślad za ustaleniami MUG, uważają, iż granica ta biegnie obniżeniem Kumsko-Manyckim. W innych krajach uwzględnia się kilka odmiennych wersji przebiegu tej granicy. Przedmiotem dyskusji jest także granica na Morzu Egejskim w Polsce przeważa stanowisko, że przebiega ona środkiem Morza Egejskiego (część wysp Grecji leży w Azji). Rozci g o równole nikowa Europy: 5600 km (79 ). Rozci g o po udnikowa Europy: 4200 km (35 ). D ugo wybrze y Europy: 38 tys. km. Przebieg granicy Europa Azja kształtuje się następująco: Ural traktowany jest w całości jako europejski, następnie granica biegnie wzdłuż rzeki Ural, przez Nizinę Nadkaspijską, północnymi podnóżami Kaukazu, zaliczanego w całości do Azji. Od Kaukazu granica Azji z Europą ciągnie się na zachód do Morza Azowskiego i przecina Morze Czarne w naturalnych przewężeniach cieśninach: Bosfor i Dardanele. 2 Komitet Narodowy ds. Współpracy z Międzynarodową Unią Geograficzną, 3 Tablice geograficzne, red. W. Mizerski, i J. Żukowski, Wydawnictwo Adamantan, Warszawa 2004, s

16 Rozdział 1. WALORY TURYSTYCZNE WYBRANYCH KRAJÓW EUROPEJSKICH Wyspy geograficznie nale ce do Azji to m.in.: Cypr, Rodos, Lesbos i Sporady. Cyklady zaliczane s do wysp europejskich. Wybrze e Morza Czarnego (Ukraina). Fot. Lilianna Rzepka Na południu Europę od Afryki oddziela Morze Śródziemne, którego zachodni kraniec stanowi Cieśnina Gibraltarska, łącząca je z Oceanem Atlantyckim 4. Budowa geologiczna i ukształtowanie powierzchni Powierzchnia Europy wynosi 10,5 mln km² (5,96 mln km² bez europejskiej części Rosji). Stanowi to około 2,1% całej powierzchni kuli ziemskiej (około 7,1% powierzchni lądów). Największy i najbardziej na zachód wysunięty półwysep Eurazji zajmuje obszar odpowiadający 1/5 jej powierzchni i cechuje się dość nieregularnym kształtem. Długość linii brzegowej tej najbardziej rozczłonkowanej części świata wynosi w przybliżeniu 38 tys. km (bez linii brzegowej wysp). Około 25% powierzchni kontynentu stanowią półwyspy, a 7,5% wyspy. Europę z racji jej półwyspowego charakteru otacza wiele mórz i zatok, stanowiących części Oceanu Atlantyckiego i Oceanu Arktycznego, co ma niebagatelne znaczenie dla rozwoju turystyki 5. Wybrane morza i zatoki otaczaj ce Europ : Morze Karskie, Morze Barentsa, Morze Bia e, Morze Norweskie, Morze Pó nocne, Morze Irlandzkie, Zatoka Biskajska, Morze Ba tyckie, Morze ródziemne (z którego wydziela si kilka mniejszych mórz i zatok), Morze Czarne. Największe półwyspy Europy (wartości liczbowe mają charakter orientacyjny): Półwysep Skandynawski (800 tys. km²), Półwysep Iberyjski (580 tys. km²), Półwysep Bałkański (500 tys. km²), Półwysep Apeniński (150 tys. km²), Półwysep Kolski (120 tys. km²). 4 Geografia regionalna świata, red. J. Makowski, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2008, s Przeglądowy atlas świata. Europa, cz. 1, red. R. Mundel i J. Groch, Fogra Oficyna Wydawnicza, Kraków 2000, s GEOGRAFIA TURYSTYCZNA CZ. 2

17 WALORY TURYSTYCZNE WYBRANYCH KRAJÓW EUROPEJSKICH Rozdział 1. Największe wyspy Europy: Wielka Brytania (219 tys. km²), Islandia (103 tys. km²), Irlandia (85 tys. km²). Wybrzeża Europy mają zróżnicowany charakter spotkać tu można wiele ich typów wymienianych w literaturze geograficznej. Na północy występują głównie wybrzeża fiordowe (zachodnie wybrzeże Półwyspu Skandynawskiego), fierdowe (bałtyckie wybrzeże Szwecji), szkierowe (w Finlandii i Szwecji), a także często wybrzeża akumulacyjne (Holandia, Niemcy, Dania). W południowej części Europy najczęściej spotyka się wybrzeża typu dalmatyńskiego, a w zachodniej i południowo-zachodniej riasowego. Nad Morzem Czarnym występuje typ wybrzeża określany jako wybrzeże limanowe. Poza wymienionymi wyróżnia się także wybrzeże klifowe (m.in. na Bałtyku). Wybrze e wyspy Korfu. Fot. Pawe Ryszka Ukształtowanie terenu Europy nierozerwalnie związane jest z jego budową geologiczną, w której wyróżnia się następujące jednostki: platformę wschodnioeuropejską, paleozoiczną platformę zachodniej i środkowej Europy oraz fałdową strukturę alpidów. W ukształtowaniu pionowym przeważają niziny obszary położone poniżej 300 m n.p.m. zajmują 72,6% powierzchni. Jedynie 5,1% obszaru leży na wysokości wyższej niż 1000 m n.p.m. 6. Cechą charakterystyczną ukształtowania terenu Europy jest wyraźna kontrastowość w rzeźbie między jej częściami zachodnią i wschodnią. Część zachodnią cechuje duża zmienność ukształtowania powierzchni na niewielkiej przestrzeni (pasma górskie i niziny ułożone sa naprzemianlegle od północy ku południowi), natomiast część wschodnia ma ra- 6 Tamże, s

18 Rozdział 1. WALORY TURYSTYCZNE WYBRANYCH KRAJÓW EUROPEJSKICH czej jednostajną powierzchnię 7. Przykłady terenów nizinnych stanowią Niż Środkowoeuropejski (z wchodzącymi w jego skład mniejszymi jednostkami), Niż Wschodnioeuropejski, Nizina Wołoska, Nizina Padańska, Wielka Nizina Węgierska i inne. Tereny te cechuje występowanie form krajobrazu polodowcowego, do których zalicza się m.in. moreny denne i czołowe, kemy, ozy oraz zbiorniki wodne pochodzenia lodowcowego. Krajobraz alpejski (Austria). Fot. Lilianna Rzepka Przykłady obszarów wyżynnych i gór zbudowanych ze starszych skał stanowią Góry Skandynawskie, Masyw Centralny, Góry Świętokrzyskie, Sudety, Ardeny, Harz oraz Ural. Pasma górskie zbudowane z młodych skał to m.in.: Góry Betyckie, Pireneje, Alpy, Apeniny, Karpaty, Góry Dynarskie. Góry Ri a (Bu garia). Fot. Mateusz Rogowski Karpaty. Tatry Zachodnie. Fot. Grzegorz leziak Krajobraz górski S owenii. Fot. Krzysztof Wakor Najni szym punktem Europy jest depresja Niziny Nadkaspijskiej (28 m p.p.m.). Najwy szym szczytem Europy jest Mont Blanc (4807 m n.p.m.). rednia wysoko terenu: 292 m n.p.m. W Polsce, która przyjęłą koncepcję przebiegu granic Europy ustanowioną przez MUG, za najwyżej położony punkt Europy uznaje się szczyt Mont Blanc (4807 m n.p.m. Alpy). W literaturze geograficznej można jednak spotkać się z innymi ustaleniami. Według nich najwyższym szczytem Europy jest Elbrus (5642 m n.p.m. Kaukaz). 7 J. Mityk, Geografia fizyczna części świata, PWN, Warszawa 1979, s GEOGRAFIA TURYSTYCZNA CZ. 2

19 WALORY TURYSTYCZNE WYBRANYCH KRAJÓW EUROPEJSKICH Rozdział 1. Warunki klimatyczne Europa ze względu na swoje położenie geograficzne cechuje się zróżnicowanymi warunkami klimatycznymi. Ważną rolę odgrywają również odległość wnętrza obszaru od mórz i oceanów oraz ukształtowanie pionowe. Sąsiedztwo mórz i oceanów wywiera wpływ na kierunki wiatrów, temperaturę powietrza i wilgotność. Nad omawianym obszarem ścierają się masy powietrza napływające głównie znad Atlantyku oraz Azji. Przenikaniu nad Europę oceanicznych lub kontynentalnych mas powietrza sprzyja jej charakterystyczne ukształtowanie powierzchni, zwłaszcza brak wysokich gór o układzie południkowym. Czynniki klimatyczne odgrywają dużą rolę w rozwoju ruchu turystycznego. Chcesz wiedzieć więcej? Klimat w Europie jest znacznie łagodniejszy niż klimaty innych obszarów położonych na tej samej szerokości geograficznej. Główną przyczyną tego zjawiska jest ciepły prąd morski Golfstrom (prąd zatokowy), opływający Europę od zachodu. W związku z ogrzewaniem Europy przez Prąd Zatokowy, wysunięty najdalej na północ port w Murmańsku nie zamarza w ciągu roku. Większa część obszaru Europy leży w sferze klimatów umiarkowanych. Południowe skrawki Europy znajdują się w strefie klimatów podzwrotnikowych. W północnych krańcach Europy panuje klimat okołobiegunowy (subpolarny). Niezależnie od położenia w wysokich oraz średnich górach występują specyficzne warunki klimatyczne, zaliczane do klimatów górskich (spadek temperatury i ciśnienia oraz zwiększenie opadów wraz z wysokością). Warunki klimatyczne są jednym z ważniejszych czynników determinujących rozwój turystyki na danym terenie. Do tych, które sprzyjają uprawianiu różnych typów turystyki (głównie wypoczynkowej i kwalifikowanej) w Europie, należą: niewielkie amplitudy temperatury w ciągu roku (klimat umiarkowany morski), gorące lata (klimat umiarkowany kontynentalny), 15

20 Rozdział 1. WALORY TURYSTYCZNE WYBRANYCH KRAJÓW EUROPEJSKICH niskie temperatury, długi okres utrzymywania się pokrywy śnieżnej (klimat okołobiegunowy), długie, gorące i suche lata, łagodne deszczowe zimy (klimat podzwrotnikowy). Chcesz wiedzieć więcej? Rekordy klimatyczne Europy Najwyższa temperatura powietrza: 50ºC Sewilla [Hiszpania, 1881 r.]. Według innych źródeł: 50,5ºC Riodades [Portugalia, ]. Najniższa temperatura powietrza: 55ºC Ust-Szczugor [Rosja, ]. Według innych źródeł: 70ºC Ust-Cylma [Rosja, ]. Największe średnie opady: 4650 mm Crkvice [Czarnogóra, średnia z 22 lat] 8. Wody Zróżnicowanie wodne obszaru Europy przejawia się w występowaniu wód powierzchniowych (mórz, jezior, rzek, lodowców) i podziemnych. Europę oblewają wody oceanów Atlantyckiego i Arktycznego. Około 65% powierzchni Europy należy do zlewiska Oceanu Atlantyckiego. Zlewisko Oceanu Arktycznego obejmuje 16% terytorium. Wody z pozostałej części kontynentu (19% powierzchni) spływają do zbiorników wewnątrzkontynentalnych, spośród których największe jest Morze Kaspijskie. Licznie występujące rzeki z powodu silnie rozwiniętej linii brzegowej kontynentu i związanej z tym niewielkiej odległości od morza nie należą do najdłuższych na świecie. Chcesz wiedzieć więcej? Pływy w morzach śródziemnych (Bałtyku, Morzu Czarnym i Morzu Śródziemnym) są na ogół niewielkie i nie przekraczają 2 m. Znacznie większe amplitudy występują u wybrzeży Atlantyku osiągają ponad 16 m przy ujściu rzeki Severn w Wielkiej 8 Tablice geograficzne, wyd. cyt., s GEOGRAFIA TURYSTYCZNA CZ. 2

21 WALORY TURYSTYCZNE WYBRANYCH KRAJÓW EUROPEJSKICH Rozdział 1. Brytanii (maksymalna wartość zarejestrowana 16,8 m) oraz w kanale La Manche (odpowiednio 15,9 m) 9. Największe zasolenie występuje w Morzu Śródziemnym 39 we wschodniej jego części. Im dalej na północ tym jest ono mniejsze. Wybrze e Adriatyku (Kotor, Czarnogóra). Fot. Mateusz Rogowski Najdłuższe rzeki Europy: Wołga (3530 km), Dunaj (2858 km), Ural (2428 km), Dniepr (2145 km), Don (1870 km) 10. Wisła o długości 1047 km zajmuje w klasyfikacji długości rzek europejskich miejsce w drugiej dziesiątce (w zależności od źródła informacji). 9 Tamże, s Tamże, s

22 Rozdział 1. WALORY TURYSTYCZNE WYBRANYCH KRAJÓW EUROPEJSKICH Zapamiętaj! Rekordy wodne Europy Najdłuższa rzeka Europy: Wołga (3530 km). Największa powierzchnia dorzecza: Wołga (1380 tys. km²). Największe jeziora: Ładoga (Rosja, powierzchnia km²), Onega (Rosja, 9720 km²), Wener (Szwecja, 5585 km²). Najgłębsze jeziora: Hornindalsvatnet w Norwegii (514 m), Como we Włoszech (410 m), Garda we Włoszech (346 m). Jeziora Europy zajmują ok. 168 tys. km², co stanowi w przybliżeniu 1,7% powierzchni kontynentu. Powstanie największych z nich związane jest z ruchami tektonicznymi. Jeziora te to: Ładoga i Onega (Rosja), Wener i Wetter (Szwecja) oraz Balaton (Węgry). Licznie występującymi zbiornikami są jeziora polodowcowe (np. Saimaa w Finlandii, Pejpus na granicy Estonii i Rosji). W rejonie alpejskim głębokie jeziora (np. Jezioro Genewskie w Szwajcarii i Francji, Jezioro Bodeńskie w Niemczech oraz Como i Garda we Włoszech) mają genezę tektoniczno-lodowcową. Na terenie Europy spotkać można również jeziora przybrzeżne o zróżnicowanej genezie (np. Łebsko, Gardno i Jamno w Polsce), które nie osiągają dużych rozmiarów i znacznych głębokości. Istnieje także niewielka liczba zbiorników wodnych pochodzenia krasowego (np. Jeziora Plitwickie w Chorwacji) i wulkanicznego (np. Eifel w paśmie górskim w południowo-zachodnich Niemczech). Obecna pokrywa lodowa występująca w Europie jest pozostałością po dawnych zlodowaceniach, które objęły swoim zasięgiem znaczą część jej obszaru. Wraz z ocieplaniem się klimatu obserwuje się zmniejszenie jej powierzchni współcześnie lodowce znajdują się głównie w strefach północnych oraz w wysokich partiach gór. Spośród ok. 88 tys. km² lodowców występujących w Europie duże ich powierzchnie znajdują się na Spitsbergenie, Nowej Ziemi, Islandii. Odmiany górskie spotyka się w Górach Skandynawskich, Alpach (np. lodowiec Aletsch) i Pirenejach. 18 GEOGRAFIA TURYSTYCZNA CZ. 2

23 WALORY TURYSTYCZNE WYBRANYCH KRAJÓW EUROPEJSKICH Rozdział 1. Jezioro górskie w górach Piryn (Bu garia). Fot. Mateusz Rogowski Jeziora Plitwickie (Chorwacja). Fot. Danka Szyma ska 19

24 Rozdział 1. WALORY TURYSTYCZNE WYBRANYCH KRAJÓW EUROPEJSKICH Lodowiec Hintertux w Alpach (Austria). Fot. Lilianna Rzepka Roślinność i świat zwierzęcy Obecna szata roślinna Europy jest wynikiem, zachodzących pod wpływem zmian klimatycznych, wydarzeń minionych epok geologicznych. Europa jest częścią świata, w której pierwotne typy roślinności w największym stopniu zostały przekształcone w wyniku gospodarczej działalności człowieka. Formacje roślinne Europy mają głównie układ równoleżnikowy i są znacznie zróżnicowane. Formacja ro linna typ zbiorowiska ro linnego, zdominowany przez okre lone formy yciowe, typowy dla danego regionu wiata. Przyk adami formacji ro linnych s : lasy, formacje krzewiaste, stepy, sawanny, pustynie, inne 11. Formacje roślinne Europy: tundra, tajga, lasy liściaste i mieszane, lasostepy i stepy, roślinność śródziemnomorska. 11 L. Baraniecki, W. Skrzypczak, Geografia fizyczna ogólna i Polski, Wydawnictwo EFEKT, Warszawa 2005, s GEOGRAFIA TURYSTYCZNA CZ. 2

25 WALORY TURYSTYCZNE WYBRANYCH KRAJÓW EUROPEJSKICH Rozdział 1. Niezależnie od szerokości geograficznej na obszarze Europy spotyka się gatunki niestrefowe, charakterystyczne dla określonych warunków lokalnych (formacje bagien i torfowisk, wydmowe, słonolubne, górskie). Roślinność górska największe powierzchnie zajmuje w Górach Skandynawskich, Alpach, Pirenejach i na Islandii. Także rozmieszczenie zwierząt jest wynikiem przemian klimatycznych i wiąże się ściśle z formacjami roślinnymi. W poszczególnych strefach roślinno-klimatycznych żyją odmienne gatunki zwierząt. Chcesz wiedzieć więcej? Magoty gibraltarskie niewielka, sztucznie utrzymywana populacja małp gatunku magot (łac. Macaca sylvanus), żyjąca na Gibraltarze. Jest to jedyna żyjąca w stanie wolnym populacja małp na kontynencie europejskim 12. Ro linno ródziemnomorska. Fot. Pawe Ryszka Ro linno górska. Fot. Lilianna Rzepka Bieszczadzkie po oniny (Polska). Fot. Grzegorz leziak

Egzamin klasyfikacyjny z geografii Gimnazjum klasa III

Egzamin klasyfikacyjny z geografii Gimnazjum klasa III Egzamin klasyfikacyjny z geografii Gimnazjum klasa III część pisemna czas trwania części pisemnej egzaminu: 60 minut Zadanie 1 ( 0-2) Uzupełnij zdania podanymi terminami (jest ich więcej): Atlantycki,

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI GEOGRAFIA JAKO NAUKA 9

SPIS TREŚCI GEOGRAFIA JAKO NAUKA 9 GEOGRAFIA JAKO NAUKA 9 I PLANETA ZIEMIA. ZIEMIA JAKO CZĘŚĆ WSZECHŚWIATA 1. Pierwotne wyobrażenia o kształcie Ziemi i ich ewolucja 11 2. Wszechświat. Układ Słoneczny 12 3. Ruch obrotowy Ziemi i jego konsekwencje

Bardziej szczegółowo

z krajów z nim sąsiadujących. 1. Na podstawie poniższych opisów rozpoznaj obiekty geograficzne, a następnie zaznacz je na mapie

z krajów z nim sąsiadujących. 1. Na podstawie poniższych opisów rozpoznaj obiekty geograficzne, a następnie zaznacz je na mapie SPRAWDŹ SIĘ PRZYKŁADOWE ZADANIA Z DZIAŁU EUROPA 1 Na podstawie poniższych opisów rozpoznaj obiekty geograficzne, a następnie zaznacz je na mapie A Włoska wyspa z wulkanem Etna z krajów z nim sąsiadujących

Bardziej szczegółowo

GEOGRAFIA. WYMAGANIA EDUKACYJNE KLASA II GIM Elżbieta Zdybel

GEOGRAFIA. WYMAGANIA EDUKACYJNE KLASA II GIM Elżbieta Zdybel GEOGRAFIA WYMAGANIA EDUKACYJNE KLASA II GIM Elżbieta Zdybel Dział programu I. Afryka Materiał nauczania Afryki Ukształtowanie powierzchni i budowa geologiczna Rowy tektoniczne Klimat Strefy klimatycznoroślinne

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania Bliżej geografii Gimnazjum część 3

Przedmiotowy system oceniania Bliżej geografii Gimnazjum część 3 Przedmiotowy system oceniania Bliżej geografii Gimnazjum część 3 1. Stary Kontynent Europa 2. Jedna Europa wiele narodów 3. Zgoda i waśnie w Europie 4. Gdzie można spotkać renifera? 5. Zimna wyspa na morzu

Bardziej szczegółowo

ŚRODOWISKO EUROPY. C. powoduje wzrost opadów i spadek średniej. D. powoduje spadek opadów i wzrost średniej

ŚRODOWISKO EUROPY. C. powoduje wzrost opadów i spadek średniej. D. powoduje spadek opadów i wzrost średniej ŚRODOWISKO EUROPY 1. Przeczytaj poniższe stwierdzenia i wskaż które z nich są prawdziwe. I. Europa leży w całości na półkuli północnej. II. Południk zerowy (0º) rozdziela Europę na wyraźnie większą część

Bardziej szczegółowo

b. Francja c. Włochy d. Hiszpania 5. Lp. Państwo

b. Francja c. Włochy d. Hiszpania 5. Lp. Państwo WOJEWÓDZKI KONKURS PRZEDMIOTOWY Z GEOGRAFII Klucz odpowiedzi i kryteria punktowania etap wojewódzki 2014/ 2015 Nr zadania Poprawna odpowiedź Punktacja Kryteria zaliczenia odpowiedzi Uwagi 1. d [0-1p.]

Bardziej szczegółowo

Cechy klimatu Europy. Czynniki kształtujące klimat Europy

Cechy klimatu Europy. Czynniki kształtujące klimat Europy Czynniki kształtujące klimat Europy Cechy klimatu Europy położenie geograficzne kontynentu Zszerokością geograficzną związane jest nasłonecznienie powierzchni lądu, długość dnia i nocy, a pośrednio rozkład

Bardziej szczegółowo

Ciekawie o Somalii Somalia w Pigułce państwo w północno-wschodniej części Afryki położone na Półwyspie Somalijskim (zwanym Rogiem Afryki ). Przylega do Oceanu Indyjskiego i Zatoki Adeńskiej. Na północnym

Bardziej szczegółowo

Wiatry etezyjskie 2015-06-11 10:34:13

Wiatry etezyjskie 2015-06-11 10:34:13 Wiatry etezyjskie 2015-06-11 10:34:13 2 Grecja znajduje się w południowo-wschodniej części Europy, na krańcu Półwyspu Bałkańskiego. Przeważająca część kraju jest pod wpływem klimatu śródziemnomorskiego.

Bardziej szczegółowo

Wymagany czas : 60 min Nazwisko i imię ucznia... Szkoła... Nazwisko i imię nauczyciela przygotowującego ucznia do konkursu...

Wymagany czas : 60 min Nazwisko i imię ucznia... Szkoła... Nazwisko i imię nauczyciela przygotowującego ucznia do konkursu... Wojewódzki Konkurs Geograficzny Etap szkolny 2006/2007 Wymagany czas : 60 min Nazwisko i imię ucznia... Szkoła... Nazwisko i imię nauczyciela przygotowującego ucznia do konkursu... Życzymy powodzenia!

Bardziej szczegółowo

ROZKŁAD MATERIAŁU Z GEOGRAFII W KLASACH II i III LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO POZIOM ROZSZERZONY (2014-2016)

ROZKŁAD MATERIAŁU Z GEOGRAFII W KLASACH II i III LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO POZIOM ROZSZERZONY (2014-2016) ROZKŁAD MATERIAŁU Z GEOGRAFII W KLASACH II i III LICEUM OGÓLNOKSZTAŁCĄCEGO POZIOM ROZSZERZONY (2014-2016) Malarz R., Więckowski M., Oblicza geografii, Wydawnictwo Nowa Era, Warszawa 2012 (numer dopuszczenia

Bardziej szczegółowo

SPIS TREŚCI. Rekordy klimatyczne Rekordy wysokościowe Rekordy wodne Rekordy szaty roślinnej

SPIS TREŚCI. Rekordy klimatyczne Rekordy wysokościowe Rekordy wodne Rekordy szaty roślinnej Adam Grzesiak Mateusz Przybyła kl. IIgc kl. IIgc SPIS TREŚCI Rekordy klimatyczne Rekordy wysokościowe Rekordy wodne Rekordy szaty roślinnej Rekordy Klimatyczne Najwyższa temperatura powietrza na Ziemi

Bardziej szczegółowo

KONKURS GEOGRAFICZNY dla uczniów gimnazjum województwa wielkopolskiego etap szkolny 04 listopada 2011 r.

KONKURS GEOGRAFICZNY dla uczniów gimnazjum województwa wielkopolskiego etap szkolny 04 listopada 2011 r. KONKURS GEOGRAFICZNY dla uczniów gimnazjum województwa wielkopolskiego etap szkolny 04 listopada 2011 r. Młody Geografie! 1. Zestaw składa się z trzech części (razem 23 zadania): I część zadania zamknięte

Bardziej szczegółowo

REFORMA 2012. Organizacja i przygotowanie budowy. Tadeusz Maj. Kwalifikacja B.33.1. Podręcznik do nauki zawodu TECHNIK BUDOWNICTWA

REFORMA 2012. Organizacja i przygotowanie budowy. Tadeusz Maj. Kwalifikacja B.33.1. Podręcznik do nauki zawodu TECHNIK BUDOWNICTWA REFORMA 2012 Organizacja i przygotowanie budowy Tadeusz Maj Kwalifikacja B.33.1 Podręcznik do nauki zawodu TECHNIK BUDOWNICTWA Podręcznik dopuszczony do użytku szkolnego przez ministra właściwego do spraw

Bardziej szczegółowo

Europa ludność, gospodarka, kraje

Europa ludność, gospodarka, kraje Europa ludność, gospodarka, kraje 1 Podaj nazwę państwa, które obejmuje terytorium Półwyspu Apenińskiego oraz dwie duże wyspy na Morzu Śródziemnym Sycylię i Sardynię. A. Francja B. Grecja C. Hiszpania

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z geografii dla uczniów klasy I I semestr podręcznik Planeta Nowa 1

Wymagania edukacyjne z geografii dla uczniów klasy I I semestr podręcznik Planeta Nowa 1 Wymagania edukacyjne z geografii dla uczniów klasy I I semestr podręcznik Planeta Nowa 1 Na ocenę dobrą uczeń powinien opanować następujące zagadnienia z działów: 1. Podstawy geografii 1.1. Czym zajmuje

Bardziej szczegółowo

Kryteria ocen z geografii w gimnazjum specjalnym dla uczniów z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim

Kryteria ocen z geografii w gimnazjum specjalnym dla uczniów z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim Kryteria ocen z geografii w gimnazjum specjalnym dla uczniów z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim Celem przedmiotowego systemu oceniania jest: notowanie postępów i osiągnięć ucznia, wspomaganie procesu

Bardziej szczegółowo

Pojęcie i znaczenie regionu turystycznego, regionalizacja turystyczna Metody delimitacji regionów turystycznych Typy regionów turystycznych

Pojęcie i znaczenie regionu turystycznego, regionalizacja turystyczna Metody delimitacji regionów turystycznych Typy regionów turystycznych mgr Renata Bałoniak Doktorantka IPiSS w Warszawie REGIONY TURYSTYCZNE Pojęcie i znaczenie regionu turystycznego, regionalizacja turystyczna Metody delimitacji regionów turystycznych Typy regionów turystycznych

Bardziej szczegółowo

Sprzedaż. imprez i usług turystycznych. Kwalifikacja T.14.2 REFORMA 2012. Bartłomiej Walas, Zygmunt Kruczek

Sprzedaż. imprez i usług turystycznych. Kwalifikacja T.14.2 REFORMA 2012. Bartłomiej Walas, Zygmunt Kruczek Sprzedaż imprez i usług turystycznych REFORMA 2012 MARKETING 2 część Bartłomiej Walas, Zygmunt Kruczek Kwalifikacja T.14.2 Podręcznik do nauki zawodu TECHNIK OBSŁUGI TURYSTYCZNEJ Podręcznik dopuszczony

Bardziej szczegółowo

Od wielu lat w ścisłej światowej czołówce w rankingach turystyki się na 2, 3 miejscu. Doskonały klimat, ponad 310 słonecznych dni w roku!

Od wielu lat w ścisłej światowej czołówce w rankingach turystyki się na 2, 3 miejscu. Doskonały klimat, ponad 310 słonecznych dni w roku! Od wielu lat w ścisłej światowej czołówce w rankingach turystyki plasuje się na 2, 3 miejscu Doskonały klimat, ponad 310 słonecznych dni w roku! 27% osób kupujących drugi dom za granicą wybiera Hiszpanię

Bardziej szczegółowo

dystrybucji Organizowanie i monitorowanie Kwalifikacja A.30.3 REFORMA 2012 Joanna Śliżewska, Dorota Zadrożna

dystrybucji Organizowanie i monitorowanie Kwalifikacja A.30.3 REFORMA 2012 Joanna Śliżewska, Dorota Zadrożna REFORMA 2012 Organizowanie i monitorowanie dystrybucji Joanna Śliżewska, Dorota Zadrożna Kwalifikacja A.30.3 Podręcznik do nauki zawodu TECHNIK LOGISTYK Podręcznik dopuszczony do użytku szkolnego przez

Bardziej szczegółowo

KONKURS GEOGRAFICZNY ZAWODY SZKOLNE Listopad 2009

KONKURS GEOGRAFICZNY ZAWODY SZKOLNE Listopad 2009 Na rozwiązanie zadań masz 60 minut. Czytaj uważnie polecenia, pisz czytelnie. Powodzenia! KONKURS GEOGRAFICZNY ZAWODY SZKOLNE Listopad 2009 Zadanie 1. (0-2) Dopisz nazwę nauki geograficznej do opisu, wybierając

Bardziej szczegółowo

Zachodniopomorskie wita 2015-10-05 10:35:56

Zachodniopomorskie wita 2015-10-05 10:35:56 Zachodniopomorskie wita 2015-10-05 10:35:56 2 Zachodniopomorskie leży w północno-zachodniej Polsce, na wybrzeżu Morza Bałtyckiego. Stolicą województwa jest Szczecin. Granica morska w Zachodniopomorskiem

Bardziej szczegółowo

PROGRAM SZKOLNEGO KOŁA GEOGRAFICZNEGO

PROGRAM SZKOLNEGO KOŁA GEOGRAFICZNEGO PROGRAM SZKOLNEGO KOŁA GEOGRAFICZNEGO Jak dobrze znasz Ziemię? poznaj ciekawe regiony świata wykorzystując nowoczesne technologie informacyjne. mgr Joanna Imiołek mgr Katarzyna Kwiatek-Grabarska 2008-01-29

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE GEOGRAFIA KL. II Półrocze I Ocenę dopuszczającą otrzymuje uczeń, który: Zna znaczenie omawianych terminów geograficznych podaje

WYMAGANIA EDUKACYJNE GEOGRAFIA KL. II Półrocze I Ocenę dopuszczającą otrzymuje uczeń, który: Zna znaczenie omawianych terminów geograficznych podaje WYMAGANIA EDUKACYJNE GEOGRAFIA KL. II Półrocze I Ocenę dopuszczającą otrzymuje uczeń, który: znaczenie omawianych terminów geograficznych podaje liczbę ludności poszczególnych kontynentów wymienia nazwy

Bardziej szczegółowo

EUROPA STARY ŚWIAT. ... czas, w którym Słońce pozostaje nad horyzontem dłużej niż 24 godziny.

EUROPA STARY ŚWIAT. ... czas, w którym Słońce pozostaje nad horyzontem dłużej niż 24 godziny. Kod ucznia 2010/2011 KONKURS GEOGRAFICZNY województwo kujawsko pomorskie EUROPA STARY ŚWIAT ETAP REJONOWY Suma punktów Instrukcja dla ucznia. Test składa się z 28 zadań. Na jego rozwiązanie masz 90 minut.

Bardziej szczegółowo

geografia Pierwszy próbny egzamin w trzeciej klasie gimnazjum część matematyczno-przyrodnicza Przedmioty przyrodnicze Karty pracy

geografia Pierwszy próbny egzamin w trzeciej klasie gimnazjum część matematyczno-przyrodnicza Przedmioty przyrodnicze Karty pracy geografia Pierwszy próbny egzamin w trzeciej klasie gimnazjum część matematyczno-przyrodnicza Przedmioty przyrodnicze Karty pracy Copyright by Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne sp. z o.o., Warszawa 2013

Bardziej szczegółowo

Wymagania programowe z geografii w klasie II

Wymagania programowe z geografii w klasie II Wymagania programowe z geografii w klasie II Dział Wymagania na poszczególne oceny Afryka wskazuje Afrykę na mapie świata (2) wymienia nazwy stref klimatyczno-roślinno- -glebowych Afryki (2) wskazuje na

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne Bliżej Geografii Gimnazjum część 3

Wymagania edukacyjne Bliżej Geografii Gimnazjum część 3 Wymagania edukacyjne Bliżej Geografii Gimnazjum część 3 Tematy lekcji Ocena dopuszczająca Ocena dostateczna Ocena dobra Ocena bardzo dobra Ocena celująca DZIAŁ 1. EUROPA. RELACJE PRZYRODA CZŁOWIEK 1. Stary

Bardziej szczegółowo

OCEANY STELLA CHOCHOWSKA KL.1TH

OCEANY STELLA CHOCHOWSKA KL.1TH OCEANY STELLA CHOCHOWSKA KL.1TH Oceany światowe: Ocean Arktyczny Ocean Indyjski Ocean Atlantycki Ocean Spokojny Ocean Arktyczny Ocean Arktyczny jest bardzo ściśle monitorować na skutki zmian klimatycznych.

Bardziej szczegółowo

W rejonie tym do najważniejszych centrów turystycznych należą: Benidorm, Altea, Calpe, Teulada Moraira, Jávea oraz Denia.

W rejonie tym do najważniejszych centrów turystycznych należą: Benidorm, Altea, Calpe, Teulada Moraira, Jávea oraz Denia. Północne wybrzeże Costa Blanca rozciąga się od Denii do Benidormu w południowowschodniej części Hiszpanii, czyli jednego z najbardziej atrakcyjnych turystycznie miejsc, gdzie Morze Śródziemne i góry niemalże

Bardziej szczegółowo

Zestaw I - "CIEKAWOSTKI GEOGRAFICZNE"

Zestaw I - CIEKAWOSTKI GEOGRAFICZNE Zestaw I - "CIEKAWOSTKI GEOGRAFICZNE" Rozwiąż krzyżówkę dotyczącą gór świata i Polski. Litery w specjalnie oznaczonej kolumnie czytane z góry na dół utworzą nazwę, której znaczenie wyjaśnij pod krzyżówką.

Bardziej szczegółowo

Podstawy hotelarstwa

Podstawy hotelarstwa REFORMA 2012 Podstawy hotelarstwa i usługi dodatkowe Witold Drogoń, Bożena Granecka-Wrzosek Kwalifikacja T.12.3 Podręcznik do nauki zawodu TECHNIK HOTELARSTWA Podręcznik dopuszczony do użytku szkolnego

Bardziej szczegółowo

KARTA MONITOROWANIA PODSTAWY PROGRAMOWEJ

KARTA MONITOROWANIA PODSTAWY PROGRAMOWEJ KARTA MONITOROWANIA PODSTAWY PROGRAMOWEJ ETAP EDUKACJI PRZEDMIOT klasa Rok szkolny Imię i nazwisko nauczyciela gimnazjum GEOGRAFIA Treści nauczania Miesiąc realizacji tematyki uwzględniającej treści nauczania

Bardziej szczegółowo

JEDZIEMY NAD... Morze Bałtyckie

JEDZIEMY NAD... Morze Bałtyckie JEDZIEMY NAD... Morze Bałtyckie Morze Bałtyckie, Bałtyk płytkie morze śródlądowe na szelfie kontynentalnym w północnej Europie. Połączone z Morzem Północnym przez Cieśniny Duńskie (Sund, Mały i Wielki

Bardziej szczegółowo

XI Wojewódzki Konkurs Geograficzny dla uczniów gimnazjum województwa świętokrzyskiego w roku szkolnym 2013/2014. Wymagania w zakresie wiadomości

XI Wojewódzki Konkurs Geograficzny dla uczniów gimnazjum województwa świętokrzyskiego w roku szkolnym 2013/2014. Wymagania w zakresie wiadomości XI Wojewódzki Konkurs Geograficzny dla uczniów gimnazjum województwa świętokrzyskiego w roku szkolnym 2013/2014 Wymagania w zakresie wiadomości Etap I szkolny: Sfery Ziemi i powiązania między nimi 1. Mapa

Bardziej szczegółowo

Geografia regionalna powtórzenie

Geografia regionalna powtórzenie Geografia regionalna powtórzenie Zad. 1 ozpoznaj strefy roślinno klimatyczne Afryki Zad. 2 ozpoznaj strefę klimatyczną i typ klimatu oznaczany cyfrą. A) strefa roślinna: strefa klimatyczna B) strefa roślinna.

Bardziej szczegółowo

Etymologia. Istnieją co najmniej dwie teorie dotyczące pochodzenia nazwy kontynentu :

Etymologia. Istnieją co najmniej dwie teorie dotyczące pochodzenia nazwy kontynentu : Afryka Afryka drugi pod względem wielkości kontynent na Ziemi, ma 30,3 mln km² powierzchni, czyli ponad 20,3% ogólnej powierzchni lądowej naszego globu. Przechodzi przez niego południk 0, obydwa zwrotniki

Bardziej szczegółowo

I e d y c j a. d l a

I e d y c j a. d l a Podróżować - znaczy żyć" H. Ch. Andersen I e d y c j a Miejskiego Konkursu Geograficznego d l a u c z n i ó w s z k ó ł g i m n a z j a l n y c h W 90 minut dookoła świata przystanek Europa Z a b r z e,

Bardziej szczegółowo

Uczeń: określa położenie geograficzne Afryki na kuli ziemskiej. wymienia czynniki geograficzne kształtujące klimat Afryki

Uczeń: określa położenie geograficzne Afryki na kuli ziemskiej. wymienia czynniki geograficzne kształtujące klimat Afryki 1 Wymagania edukacyjne Planeta Nowa 2 Rozdział Lp. Temat Poziom wymagań konieczny podstawowy rozszerzający dopełniający wykraczający Afryka 1. Warunki naturalne Uczeń: Uczeń: Uczeń: Uczeń: Uczeń: wskazuje

Bardziej szczegółowo

Niepubliczne Liceum Ogólnokształcące nr 81 SGH TEST EGZAMINACYJNY 2011 r. Zadania egzaminacyjne GEOGRAFIA wersja A kod ucznia...

Niepubliczne Liceum Ogólnokształcące nr 81 SGH TEST EGZAMINACYJNY 2011 r. Zadania egzaminacyjne GEOGRAFIA wersja A kod ucznia... Niepubliczne Liceum Ogólnokształcące nr 81 SGH TEST EGZAMINACYJNY 2011 r. Zadania egzaminacyjne GEOGRAFIA wersja A kod ucznia... Zadanie 1. (2 punkty) Przyporządkuj podanym regionom geograficznym odpowiednie

Bardziej szczegółowo

Najludniejsza - Andaluzja (Andalucía) 2015-06-11 13:07:40

Najludniejsza - Andaluzja (Andalucía) 2015-06-11 13:07:40 Najludniejsza - Andaluzja (Andalucía) 2015-06-11 13:07:40 2 Położona w południowej Hiszpanii Andaluzja jest najludniejszą i drugą pod względem wielkości wspólnotą autonomiczną. Region przez ponad tysiąc

Bardziej szczegółowo

Zadanie 3 Który rysunek przedstawia przekrój jeziora górskiego wykonany wzdłuż odcinka EF?

Zadanie 3 Który rysunek przedstawia przekrój jeziora górskiego wykonany wzdłuż odcinka EF? Informacje do zadań 1. i 2. Na mapie przedstawiono podział Polski na województwa. Zadanie 1 Miasta wojewódzkie oznaczone numerami od 1 do 4 to A. 1-Wrocław, 2-Białystok, 3-Poznań, 4-Kielce. B. 1-Poznań,

Bardziej szczegółowo

Klasa maksymalnie 27 punktów. Botnicka, Śródziemne, Czad, Tygrys, Fundy, Tamiza, Bałtyckie, Tanganika. Rzeka Zatoka Jezioro Morze

Klasa maksymalnie 27 punktów. Botnicka, Śródziemne, Czad, Tygrys, Fundy, Tamiza, Bałtyckie, Tanganika. Rzeka Zatoka Jezioro Morze grupa a Wody Ziemi...................................... Imię i nazwisko Poniższy test składa się z 14 zadań. Przy każdym poleceniu podano liczbę punktów możliwą do uzyskania za prawidłową......... odpowiedź.

Bardziej szczegółowo

Spis elementów multimedialnych zawartych w multibooku (cz. 2)

Spis elementów multimedialnych zawartych w multibooku (cz. 2) 6 Spis elementów multimedialnych zawartych w multibooku (cz. 2) Pokazy prezentują dodatkowe zdjęcia i informacje wzbogacające treść lekcji służą utrwalaniu wiedzy i umiejętności poszerzają wiedzę i rozbudzają

Bardziej szczegółowo

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA OGÓLNEGO DLA GIMNAZJÓW

PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA OGÓLNEGO DLA GIMNAZJÓW PODSTAWA PROGRAMOWA KSZTAŁCENIA OGÓLNEGO DLA GIMNAZJÓW GEOGRAFIA III etap edukacyjny Cele kształcenia wymagania ogólne I. Korzystanie z różnych źródeł informacji geograficznej. Uczeń dokonuje obserwacji

Bardziej szczegółowo

GEOGRAFICZNY SZKOLNY KONKURS GIMNAZJUM ZESTAW 4 TERMIN ODDANIA 28 MARCA

GEOGRAFICZNY SZKOLNY KONKURS GIMNAZJUM ZESTAW 4 TERMIN ODDANIA 28 MARCA GEOGRAFICZNY SZKOLNY KONKURS GIMNAZJUM ZESTAW 4 TERMIN ODDANIA 28 MARCA SZKOLNY KONKURS GEOGRAFICZNY GIMNAZJUM NR 15 SPORTOWE ZAGADKI GEOGRAFICZNE Regulamin konkursu 1.W konkursie mogą wziąć udział wszyscy

Bardziej szczegółowo

Konkurs Z atlasem przez świat II etap finał

Konkurs Z atlasem przez świat II etap finał Konkurs Z atlasem przez świat II etap finał... Data Liczba punktów.. Imię i nazwisko.. Klasa Ocena Gratulacje! Zakwalifikowałeś się do II etapu konkursu Z atlasem przez świat. Masz przed sobą test, który

Bardziej szczegółowo

Przedmiotowy system oceniania Bliżej Geografii Gimnazjum część 2

Przedmiotowy system oceniania Bliżej Geografii Gimnazjum część 2 Przedmiotowy system oceniania Bliżej Geografii Gimnazjum część 2 Tematy lekcji Ocena dopuszczająca Ocena dostateczna Ocena dobra Ocena bardzo dobra Ocena celująca DZIAŁ 1. POŁOŻENIE I ŚRODOWISKO PRZYRODNICZE

Bardziej szczegółowo

Zakres wymagań z Podstawy Programowej z geografii w klasach I-III gimnazjum. Treści nauczania Kl. I

Zakres wymagań z Podstawy Programowej z geografii w klasach I-III gimnazjum. Treści nauczania Kl. I 1 Zakres wymagań z Podstawy Programowej z geografii w klasach I-III gimnazjum Treści nauczania Kl. I 1. Mapa - umiejętności czytania, interpretacji i posługiwania się mapą. Uczeń: 1.1. wykazuje znaczenie

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne na poszczególne oceny w klasie II gimnazjum Puls Ziemi 2

Wymagania edukacyjne na poszczególne oceny w klasie II gimnazjum Puls Ziemi 2 Wymagania edukacyjne na poszczególne oceny w klasie II gimnazjum Puls Ziemi 2 I. Afryka 1. Po obu stronach równika środowisko przyrodnicze Afryki 2. Problemy mieszkańców Afryki Uczeń: wskazuje Afrykę na

Bardziej szczegółowo

Uczeń potrafi. Rozkład materiału Gimnazjum II. Temat. 1. Podział świata na kontynenty

Uczeń potrafi. Rozkład materiału Gimnazjum II. Temat. 1. Podział świata na kontynenty Rozkład materiału Gimnazjum II ODKRYWAMY ŚWIAT, CZĘŚĆ 2 Temat Uczeń potrafi 1. Podział świata na kontynenty wskazać kontynenty na mapie świata, określić położenie punktów wykorzystując współrzędne geograficzne

Bardziej szczegółowo

Opis danych kartograficznych dostępnych w ofercie Emapa sp. z o.o.

Opis danych kartograficznych dostępnych w ofercie Emapa sp. z o.o. Opis danych kartograficznych dostępnych w ofercie Emapa sp. z o.o. - stan na grudzień 2013 1. MapSet Polska:... 3 2. MultiNet Europa:... 5 3. MapSet Europa:... 8 5. MapSet Azja:... 10 2 1. MapSet Polska

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z geografii w klasie II

Wymagania edukacyjne z geografii w klasie II Afryka Warunki naturalne Uczeń: wskazuje Afrykę na mapie świata terminów: obszar bezodpływowy, rzeka okresowa, rzeka epizodyczna stref klimatyczno-roślinno- -glebowych Afryki ogólnogeograficznej wybrane

Bardziej szczegółowo

Koszty budowy autostrad i dróg głównych w wybranych państwach europejskich

Koszty budowy autostrad i dróg głównych w wybranych państwach europejskich Warszawa, dnia 28 lipca 2011 r. Koszty budowy autostrad i dróg głównych w wybranych państwach europejskich Rozwinięta sieć dróg i autostrad jest dla każdego państwa miernikiem jego rozwoju bez dobrze rozwiniętej

Bardziej szczegółowo

RZEŹBOTWÓRCZA DZIAŁALNOŚĆ MÓRZ. Działalność mórz zachodzi na wybrzeżu, które wyznacza zasięg działalności fal, prądów i pływów morskich.

RZEŹBOTWÓRCZA DZIAŁALNOŚĆ MÓRZ. Działalność mórz zachodzi na wybrzeżu, które wyznacza zasięg działalności fal, prądów i pływów morskich. RZEŹBOTWÓRCZA DZIAŁALNOŚĆ MÓRZ Działalność mórz zachodzi na wybrzeżu, które wyznacza zasięg działalności fal, prądów i pływów morskich. Możemy wyróżnić: Wybrzeża wynurzone, które powstają w czasie regresji

Bardziej szczegółowo

OFERTA CZARTERÓW JACHTÓW POLCONN CSS

OFERTA CZARTERÓW JACHTÓW POLCONN CSS OFERTA CZARTERÓW JACHTÓW POLCONN CSS Szanowni Państwo, Firma Polconn CSS specjalizuje się w organizacji wakacji pod żaglami o najwyższym standardzie, w najbardziej atrakcyjnych rejonach świata. Naszym

Bardziej szczegółowo

GEOGRAFIA KL. III. Dział Wymagania konieczne i podstawowe Wymagania rozszerzające Wymagania dopełniające. Europa. Relacje: przyroda człowiek.

GEOGRAFIA KL. III. Dział Wymagania konieczne i podstawowe Wymagania rozszerzające Wymagania dopełniające. Europa. Relacje: przyroda człowiek. GEOGRAFIA KL. III Dział Wymagania konieczne i podstawowe Wymagania rozszerzające Wymagania dopełniające Europa. Relacje: przyroda człowiek. 1.Znać położenie geograficzne Europy. 2.Wskazać na mapie politycznej

Bardziej szczegółowo

Uczeń: określa położenie geograficzne Afryki na kuli ziemskiej wymienia czynniki geograficzne kształtujące klimat. Afryki

Uczeń: określa położenie geograficzne Afryki na kuli ziemskiej wymienia czynniki geograficzne kształtujące klimat. Afryki Rozdział Temat Wymagania edukacyjne na poszczególne stopnie klasa II dopuszczający dostateczny dobry bardzo dobry celujący Afryka 1.Zapoznanie wymaganiami edukacyjnymi z geografii w klasie II. 2. Położenie

Bardziej szczegółowo

Klasa Dział Wymagania

Klasa Dział Wymagania GEOGRAFIA Wymagania konieczne do zaliczenia partii materiału na ocenę dopuszczającą Klasa Dział Wymagania Klasa I Semestr I Czym się zajmuje geografia? Uczeń: - wie, czym zajmuje się geografia - wymienia

Bardziej szczegółowo

Rzeźba na mapach. m n.p.m

Rzeźba na mapach. m n.p.m Rzeźba na mapach Rzeźbę terenu przedstawia się obecnie najczęściej za pomocą poziomic. Poziomice (izohipsy) są to linie na mapie łączące punkty o jednakowej wysokości. Mapa poziomicowa (hipsometryczna)

Bardziej szczegółowo

IZRAEL. Wykład 1. Dlaczego Izrael?

IZRAEL. Wykład 1. Dlaczego Izrael? IZRAEL Wykład 1 Dlaczego Izrael? Zanim rozpoczniemy wykład na temat Izraela, należy się zastanowić co wpłynęło na fakt, że ten niewielki skrawek lądu budzi zainteresowanie całego świata. Spójrzmy przede

Bardziej szczegółowo

Test nr 4 Strefy klimatyczne, roślinność, gleby

Test nr 4 Strefy klimatyczne, roślinność, gleby Zadanie 1: Wykresy oznaczone literami od A do H przedstawiają 8 podstawowych typów klimatów: podrównikowy, równikowy wilgotny, polarny, subpolarny, podzwrotnikowy, zwrotnikowy suchy oraz umiarkowany morski

Bardziej szczegółowo

Wymagania programowe na stopnie szkolne z geografii w klasie II wg modyfikacji programu nauczania geografii dla gimnazjum Planeta Nowa 2 wyd.

Wymagania programowe na stopnie szkolne z geografii w klasie II wg modyfikacji programu nauczania geografii dla gimnazjum Planeta Nowa 2 wyd. Dział programu Afryka Materiał nauczania położenie i ukształtowanie powierzchni Afryki budowa geologiczna Afryki (w tym Wielkie Rowy Afrykańskie) strefowość klimatyczno-roślinno- -glebowa Afryki wody powierzchniowe

Bardziej szczegółowo

Funkcjonowanie przedsiębiorstw

Funkcjonowanie przedsiębiorstw REFORMA 2012 Funkcjonowanie przedsiębiorstw Podstawy prawa 1 Joanna Ablewicz Kwalifikacja A.35.1 Podręcznik do nauki zawodu TECHNIK EKONOMISTA Podręcznik dopuszczony do użytku szkolnego przez ministra

Bardziej szczegółowo

PLAN WYNIKOWY Z GEOGRAFII DLA KLASY II. Poziom wymagań

PLAN WYNIKOWY Z GEOGRAFII DLA KLASY II. Poziom wymagań PLAN WYNIKOWY Z GEOGRAFII DLA KLASY II Rozdz iał Ame ryka Półno cna i Połu dni owa Lp. Temat 1. Program nauczania, wymagania edukacyjne. 2. Warunki naturalnepołożenie, krainy geograficzne. Poziom wymagań

Bardziej szczegółowo

GEOSYSTEMY WYBRANYCH OBSZARÓW GÓRSKICH ŚWIATA

GEOSYSTEMY WYBRANYCH OBSZARÓW GÓRSKICH ŚWIATA GEOSYSTEMY WYBRANYCH OBSZARÓW GÓRSKICH ŚWIATA Alpy Południowe Nowa Zelandia Nowa Zelandia - to państwo wyspiarskie położone w południowo-zachodniej części Oceanu Spokojnego, 1600 km na południowy wschód

Bardziej szczegółowo

PROGRAM MŁODZIEŻ W DZIAŁANIU 2007-2013. 12 grudnia 2012

PROGRAM MŁODZIEŻ W DZIAŁANIU 2007-2013. 12 grudnia 2012 PROGRAM MŁODZIEŻ W DZIAŁANIU 2007-2013 12 grudnia 2012 Cele Programu Aktywne uczestnictwo młodzieży w życiu społecznym Europy Budowanie wzajemnego zrozumienia między młodymi ludźmi Solidarność między młodymi

Bardziej szczegółowo

KONKURS GEOGRAFICZNY

KONKURS GEOGRAFICZNY KOD UCZNIA KONKURS GEOGRAFICZNY EUROPA NASZ STARY KONTYNENT DLA UCZNIÓW GIMNAZJÓW I ETAP SZKOLNY 16 października 2013 Ważne informacje: 1. Test składa się z 25 zadań. Masz 60 minut na ich rozwiązanie.

Bardziej szczegółowo

IV Liceum Ogólnokształcące im. KEN Poznań Ćwiczenia na fakultet 2011/12 17. Handel zagraniczny i turystyka

IV Liceum Ogólnokształcące im. KEN Poznań Ćwiczenia na fakultet 2011/12 17. Handel zagraniczny i turystyka Zadanie 4. (3 pkt) Określ, które ze zdań prawdziwie (litera P ), a które fałszywie (litera F ) opisują handel zagraniczny na świecie. 1. Im wyższy stopień rozwoju gospodarczego państwa tym większy udział

Bardziej szczegółowo

Duża, główna, wyróżniona umownie część wodnej powłoki Ziemi to... ocean

Duża, główna, wyróżniona umownie część wodnej powłoki Ziemi to... ocean SCENARIUSZ ZAJĘĆ DYDAKTYCZNYCH Z PRZYRODY WKLASIEVI Hasło programowe: Krajobraz. Woda Temat: Znajomość mapy fizycznej świata Czas zajęć: 2x 45 minut Klasa: VI Cele: Wiadomości uczeń: wie, co to jest mapa,.

Bardziej szczegółowo

KONKURS GEOGRAFICZNY ZAWODY SZKOLNE Listopad 2010

KONKURS GEOGRAFICZNY ZAWODY SZKOLNE Listopad 2010 Na rozwiązanie zadań przeznacza się 90 minut. Uważnie czytaj polecenia, pisz czytelnie. Powodzenia! KONKURS GEOGRAFICZNY ZAWODY SZKOLNE Listopad 2010 Zadanie 1. (0 1) Podane skale uporządkuj od największej

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne z geografii dla uczniów klasy III I semestr podręcznik Planeta Nowa 3

Wymagania edukacyjne z geografii dla uczniów klasy III I semestr podręcznik Planeta Nowa 3 Wymagania edukacyjne z geografii dla uczniów klasy III I semestr podręcznik Planeta Nowa 3 Na ocenę dostateczną uczeń powinien opanować następujące zagadnienia z działów: 1. Środowisko przyrodnicze Polski

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne Klasa II Gimnazjum- Geografia

Wymagania edukacyjne Klasa II Gimnazjum- Geografia Wymagania edukacyjne Klasa II Gimnazjum- Geografia Sułkowice, 01.09.2015 Rozdział Lp. Temat I. Afryka 1. Po obu stronach równika środowisko przyrodnicze Afryki Poziomy wymagań na ocenę Dopuszczający Dostateczny

Bardziej szczegółowo

Niepubliczne Liceum Ogólnokształcące nr 81 SGH TEST EGZAMINACYJNY 2014 r. Zadania egzaminacyjne GEOGRAFIA wersja B kod ucznia...

Niepubliczne Liceum Ogólnokształcące nr 81 SGH TEST EGZAMINACYJNY 2014 r. Zadania egzaminacyjne GEOGRAFIA wersja B kod ucznia... Niepubliczne Liceum Ogólnokształcące nr 81 SGH TEST EGZAMINACYJNY 2014 r. Zadania egzaminacyjne GEOGRAFIA wersja B kod ucznia... Zadanie 1 (1 pkt) Podkreśl nazwę miejscowości, w której najwcześniej jest

Bardziej szczegółowo

Wymagania edukacyjne do geografii dla klasy I i II gimnazjum Rok szkolny 2014/2015

Wymagania edukacyjne do geografii dla klasy I i II gimnazjum Rok szkolny 2014/2015 Rozdzi ał Afryka Lp. Temat 47,48. Warunki naturalne Wymagania edukacyjne do geografii dla klasy I i II gimnazjum Rok szkolny 2014/2015 Poziom wymagań konieczny podstawowy rozszerzający dopełniający wykraczający

Bardziej szczegółowo

Pracownia A.36. rachunkowości Część 1. Dokumenty PRAKTYCZNA NAUKA ZAWODU. Kwalifikacja TECHNIK EKONOMISTA TECHNIK RACHUNKOWOŚCI

Pracownia A.36. rachunkowości Część 1. Dokumenty PRAKTYCZNA NAUKA ZAWODU. Kwalifikacja TECHNIK EKONOMISTA TECHNIK RACHUNKOWOŚCI PRAKTYCZNA NAUKA ZAWODU Pracownia rachunkowości Część 1. Dokumenty NOWA PODSTAWA PROGRAMOWA A.36 Kwalifikacja TECHNIK EKONOMISTA TECHNIK RACHUNKOWOŚCI Publikacja Pracownia rachunkowości. Część 1. Dokumenty

Bardziej szczegółowo

Kolejność realizacji jednostek lekcyjnych może ulec zmianie.

Kolejność realizacji jednostek lekcyjnych może ulec zmianie. Rozkład materiału plan wynikowy Przedmiot: geografia Podręcznik: Oblicza geografii, Wydawnictwo Nowa Era Rok szkolny: 2015/16 Nauczyciel: Katarzyna Pierczyk Klas I poziom podstawowy Lp. Klasa I Temat lekcji

Bardziej szczegółowo

Geografia - Klasa 2 Dział 1 Położenie oraz środowisko przyrodnicze Polski 1. Położenie i granice Polski - określam położenie Polski w Europie i na

Geografia - Klasa 2 Dział 1 Położenie oraz środowisko przyrodnicze Polski 1. Położenie i granice Polski - określam położenie Polski w Europie i na Geografia - Klasa 2 Dział 1 Położenie oraz środowisko przyrodnicze Polski 1. Położenie i granice Polski - określam położenie Polski w Europie i na świecie - wskazuję paostwa sąsiadujące i podaję długości

Bardziej szczegółowo

OFERTA RAPORTU. Szkolnictwo wyższe analiza porównawcza Polski i wybranych krajów świata. Kraków 2012

OFERTA RAPORTU. Szkolnictwo wyższe analiza porównawcza Polski i wybranych krajów świata. Kraków 2012 Oferta raportu: Szkolnictwo wyższe w Polsce i wybranych krajach analiza porównawcza OFERTA RAPORTU Szkolnictwo wyższe analiza porównawcza Polski i wybranych krajów świata Kraków 2012 1 Oferta raportu:

Bardziej szczegółowo

Uczeń: omawia zróżnicowanie ludności Afryki omawia przyczyny eksplozji demograficznej w Afryce

Uczeń: omawia zróżnicowanie ludności Afryki omawia przyczyny eksplozji demograficznej w Afryce 1 Wymagania edukacyjne Planeta Nowa 2 Rozdział Lp. Temat Afryka 1. Warunki naturalne Uczeń: wskazuje Afrykę na mapie świata 2. Ludność i urbanizacja Poziom wymagań konieczny podstawowy rozszerzający dopełniający

Bardziej szczegółowo

Krajobraz w Kordylierach

Krajobraz w Kordylierach MATERIAŁ NAUCZANIA: Scenariusz lekcji otwartej z przyrody w klasie VI Krajobraz w Kordylierach Opracowała: Elżbieta Kowalska - położenie geograficzne Kordylierów, - przyczyny ich powstania, - cechy klimatu

Bardziej szczegółowo

POLSKA KRAJEM UNII EUROPEJSKIEJ

POLSKA KRAJEM UNII EUROPEJSKIEJ POLSKA KRAJEM UNII EUROPEJSKIEJ GODŁO POLSKI FLAGA POLSKI MAPA POLSKI STOLICA POLSKI WARSZAWA MORZE BAŁTYCKIE GÓRY TATRY POLSKA W UNII Polska w Unii Europejskiej Akcesja Polski do Unii Europejskiej jest

Bardziej szczegółowo

Konkurs Z atlasem przez świat II etap finał

Konkurs Z atlasem przez świat II etap finał Konkurs Z atlasem przez świat II etap finał... Data Liczba punktów.. Imię i nazwisko.. Klasa Ocena Gratulacje! Zakwalifikowałeś się do II etapu konkursu Z atlasem przez świat. Masz przed sobą test, który

Bardziej szczegółowo

AMBASADY i KONSULATY. CYPR Ambasada Republiki Cypryjskiej Warszawa, ul. Pilicka 4 telefon: 22 844 45 77 fax: 22 844 25 58 e-mail: ambasada@ambcypr.

AMBASADY i KONSULATY. CYPR Ambasada Republiki Cypryjskiej Warszawa, ul. Pilicka 4 telefon: 22 844 45 77 fax: 22 844 25 58 e-mail: ambasada@ambcypr. AMBASADY i KONSULATY AUSTRIA Ambasada Republiki Austrii Warszawa, ul. Gagarina 34 telefon: 22 841 00 81-84 fax: 22 841 00 85 e-mail: warschau-ob@bmeia.gv.at Internet: www.ambasadaaustrii.pl BELGIA Ambasada

Bardziej szczegółowo

Strefa klimatyczna: równikowa

Strefa klimatyczna: równikowa Charakterystyka stref klimatycznych i typów klimatów kuli ziemskiej z uwzględnieniem gleb i szaty roślinnej analiza wykonana na podstawie prac uczniów klas I Dane liczbowe oraz przykładowe diagramy dla

Bardziej szczegółowo

REFORMA 2012. Podstawy. turystyki. Grażyna Leszka. Podręcznik do nauki zawodu TECHNIK OBSŁUGI TURYSTYCZNEJ

REFORMA 2012. Podstawy. turystyki. Grażyna Leszka. Podręcznik do nauki zawodu TECHNIK OBSŁUGI TURYSTYCZNEJ REFORMA 2012 Podstawy turystyki Grażyna Leszka Podręcznik do nauki zawodu TECHNIK OBSŁUGI TURYSTYCZNEJ Podręcznik zawiera treści stanowiące podbudowę do kształcenia w zawodzie technik obsługi turystycznej.

Bardziej szczegółowo

Uczeń: określa położenie. południkową kuli ziemskiej. wykazuje geograficzne. klimatyczno- przyporządkowuje. Afryki. strefom klimatycznym

Uczeń: określa położenie. południkową kuli ziemskiej. wykazuje geograficzne. klimatyczno- przyporządkowuje. Afryki. strefom klimatycznym 1 Rozdział L.p. Wymagania edukacyjne Planeta Nowa 2 Temat Afryka 1 Warunki naturalne Uczeń: wskazuje Afrykę na mapie świata terminów: obszar bezodpływowy, rzeka okresowa, rzeka epizodyczna stref klimatyczno-roślinno-

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA EDUKACYJNE NA STOPNIE SZKOLNE KLASA 2 GIMNAZJUM GEOGRAFIA PULS ZIEMI - NOWA ERA

WYMAGANIA EDUKACYJNE NA STOPNIE SZKOLNE KLASA 2 GIMNAZJUM GEOGRAFIA PULS ZIEMI - NOWA ERA WYMAGANIA EDUKACYJNE NA STOPNIE SZKOLNE KLASA 2 GIMNAZJUM GEOGRAFIA PULS ZIEMI - NOWA ERA DZIAŁ LP. TEMAT LEKCJI DOPUSZCZAJĄCA DOSTATECZNA DOBRA BARDZO DOBRA CELUJĄCA Azja 1. Azja kontynent wielkich kontrastów

Bardziej szczegółowo

Tematyka prac licencjackich proponowana przez promotorów Katedry Turystyki i Promocji Zdrowia

Tematyka prac licencjackich proponowana przez promotorów Katedry Turystyki i Promocji Zdrowia Katedra Turystyki i Promocji Zdrowia Główne tematy naukowo-badawcze podejmowane w katedrze: Turystyka kulturowa w Polsce i na świecie. Wpływ walorów turystycznych, historycznych i kulturowych miast na

Bardziej szczegółowo

- wskazuje elementy g.fizycznej i społeczno-gospodarczej w opisach w podręczniku

- wskazuje elementy g.fizycznej i społeczno-gospodarczej w opisach w podręczniku WYMAGANIA kl.2 Geografia regionalna : - wskazuje elementy g.fizycznej i społeczno-gospodarczej w opisach w podręczniku : - określa, czym zajmuje się geografia regionalna i : - dostrzega i określa pozycję

Bardziej szczegółowo

Opodatkowanie dochodów z pracy najemnej wykonywanej za granicą

Opodatkowanie dochodów z pracy najemnej wykonywanej za granicą Opodatkowanie dochodów z pracy najemnej wykonywanej za granicą Uzyskując dochody z tytułu pracy najemnej wykonywanej za granicą, w większości przypadków należy pamiętać o rozliczeniu się z nich także w

Bardziej szczegółowo

geografia Pierwszy próbny egzamin w trzeciej klasie gimnazjum część matematyczno-przyrodnicza Przedmioty przyrodnicze Karty pracy

geografia Pierwszy próbny egzamin w trzeciej klasie gimnazjum część matematyczno-przyrodnicza Przedmioty przyrodnicze Karty pracy geografia Pierwszy próbny egzamin w trzeciej klasie gimnazjum część matematyczno-przyrodnicza Przedmioty przyrodnicze Karty pracy Copyright by Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne sp. z o.o., Warszawa 2013

Bardziej szczegółowo

Karol Wojtyła Jan Paweł II miłośnik przyrody i wielki pielgrzym

Karol Wojtyła Jan Paweł II miłośnik przyrody i wielki pielgrzym Karol Wojtyła Jan Paweł II miłośnik przyrody i wielki pielgrzym Karol Wojtyła niezwykły człowiek, wielki patriota, miłośnik piękna stworzonego świata i wielki pielgrzym, który głosząc Boże Słowo i zanosząc

Bardziej szczegółowo