Drogi Św. Jakuba - tradycja i współczesność. Opracowała: Wanda Zdanowicz

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Drogi Św. Jakuba - tradycja i współczesność. Opracowała: Wanda Zdanowicz"

Transkrypt

1 Drogi Św. Jakuba - tradycja i współczesność Opracowała: Wanda Zdanowicz

2 Drogi Św. Jakuba - tradycja i współczesność

3 ŚW. JAKUB STARSZY APOSTOŁ Św. Jakub Starszy (Większy) Apostoł był synem Zebedeusza i Salome. Pracował jako rybak nad jeziorem Tyberiadzkim. Został powołany przez Jezusa jako jeden z pierwszych uczniów. Jego żywy charakter sprawił, że Chrystus nazywał go podobnie jak brata Boanerges tzn. syn gromu. Św. Jakub należał do najbliższych uczniów Zbawiciela. Był świadkiem wskrzeszenia córki Jaira, przemienienia na górze Tabor, drugiego, cudownego połowu ryb oraz modlitwy w Ogrojcu. Jest on wymieniany przez Ewangelistów aż 18 razy. Św. Jakub jest pierwszym męczennikiem wśród Apostołów. Został stracony w 44 roku.

4 ŚW. JAKUB STARSZY APOSTOŁ Według tradycji, po męczeńskiej śmierci uczniowie Jakuba Atanazjusz iteodozjusz przewieźli ciało św. Jakuba do Hiszpanii i pochowali w pobliżu miejscowości Iria Flavia (obecne El Padron) w Galicji. Około 813 r. grób Apostoła miał odnaleźć pustelnik Pelayo (Pelagiusz). Wokół grobu powstała osada o nazwie Campus Stellae ( Pole Gwiazdy ), później zniekształcona na Compostela. Św. Jakub jest patronem Hiszpanii i Portugalii, zakonów rycerskich, czapników, kapeluszników, hospicjów, szpitali, pielgrzymów, podróżujących i sierot.

5 ŚW. JAKUB APOSTOŁ WIĘKSZY Na rozwoju pielgrzymek do Santiago w znacznym stopniu zaważyła popularna w średniowieczu legenda mówiąca o widzeniu cesarza Karola Wielkiego. Miał on widzieć na niebie drogę z gwiazd rozpoczynającą się we Fryzji i biegnącą przez Niemcy, Włochy, Francję, Nawarrę i północną Hiszpanię do Galicji. Papież Kalikst II około 1120 r. zinterpretował ową wizję cesarza jako drogę pielgrzymów wędrujących do grobu św. Jakuba w Composteli. (Prof. A. Jackowski).

6 CAMINO DE SANTIAGO DROGA ŚW. JAKUBA Po bitwie pod Clavijo w 844 r., wygranej przez chrześcijan, św. Jakub otrzymał przydomek Matamaros ( Pogromca Maurów ).

7 CAMINO DE SANTIAGO DROGA ŚW. JAKUBA To szlak wyjątkowy. Ma on swoją ponad tysiącletnią tradycję i prowadzi do grobu św. Jakuba Apostoła w Santiago de Compostela w Hiszpanii. Jeszcze do niedawna mało kto o nim słyszał lub potrafił o nim coś więcej powiedzieć. Obecnie co roku do Santiago dociera grubo ponad 100 tys. osób. Jeśli doliczyć do tego tych, którzy pokonują jedynie coraz liczniejsze w całej Europie lokalne odcinki i odnogi Dróg św. Jakuba, możemy mówić o setkach tysięcy pątników i o fenomenie, jakim jest pielgrzymowanie szlakami jakubowymi.

8 CAMINO DE SANTIAGO DROGA ŚW. JAKUBA Droga św. Jakuba, należy do najważniejszych, chrześcijańskich szlaków pielgrzymkowych. Istniejący od ponad 1000 lat szlak, przetrwał do dnia dzisiejszego i przebiega przez niemal całą Europę, kończąc się w katedrze w Santiago. Johan Wolfgang von Goethe pisał, że Europa powstała na szlakach prowadzących do Santiago.

9 CAMINO DE SANTIAGO DROGA ŚW. JAKUBA Fot. Archiwum Zakładu Geografii Religii IGiGP UJ

10 CAMINO DE SANTIAGO DROGA ŚW. JAKUBA Ranga szlaków pielgrzymkowych znacznie zmalała w XVI-XVII w., kiedy przez Europę przetoczyła się fala walk religijnych, epidemii i klęsk żywiołowych. W kolejnych wiekach pielgrzymowanie utrudniła rewolucja francuska i wojny napoleońskie. Drogi św. Jakuba uległy stopniowemu zapomnieniu. Ponowne ożywienie pielgrzymowania ruchu pątniczego do grobu św. Jakuba nastąpiło dzięki apelowi, który skierował Ojciec Święty Jan Paweł II podczas wizyty w Santiago w 1982 r. W tak zwanym Akcie Europejskim.

11 CAMINO DE SANTIAGO DROGA ŚW. JAKUBA Fot. Archiwum Zakładu Geografii Religii IGiGP UJ To miejsce, tak drogie pobożności mieszkańców prowincji galicyjskiej i wszystkich Hiszpanów stało się w ciągu wieków punktem przyciągania dla Europy i dla całego chrześcijaństwa. ( ) Moje spojrzenie ogarnia w tej chwili cały kontynent europejski, tę olbrzymią sieć dróg komunikacji, które łączą składające się nań miasta i narody; widzę te drogi, które od średniowiecza prowadziły i prowadzą do Santiago de Compostela ( ) niezliczone rzesze pielgrzymów, które tu ściągało nabożeństwo do Apostoła Jakuba. ( ). Cała Europa odnalazła się wokół tej pamiątki świętego Jakuba, w tych samych wiekach, w których budowała się jako kontynent jednorodny i zjednoczony duchowo. Dlatego to sam Goethe stwierdzi, że świadomość europejska zrodziła się w pielgrzymowaniu.

12 CAMINO DE SANTIAGO DROGA ŚW. JAKUBA Dlatego ja, Jan Paweł, syn polskiego narodu, który zawsze uważał się za naród europejski, syn narodu słowiańskiego wśród Latynów i łacińskiego pośród Słowian, z Santiago kieruję do ciebie, stara Europo, wołanie pełne miłości: Odnajdź siebie samą! Bądź sobą! Odkryj swoje początki. Tchnij życie w swoje korzenie. Bł. Jan Paweł II; Santiago de Compostela, 8 listopada 1982 r.

13 CAMINO DE SANTIAGO W 1987 r. Rada Europy uznała drogę św. Jakuba pierwszym kulturowym szlakiem Europy i zachęciła władze regionów do odtworzenia dawnych szlaków pielgrzymkowych. W krótkim okresie do grobu św. Jakuba Apostoła wyruszyli pierwsi pielgrzymi z Francji. W 1993 r. droga pielgrzymkowa do Santiago na terytorium Hiszpanii, a w 1998 r. na obszarze Francji, została wpisana przez UNESCO na listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego Ludzkości. DROGA ŚW. JAKUBA

14 CAMINO DE SANTIAGO DROGA ŚW. JAKUBA Wokół szlaków pątniczych budowano tzw. albergue (lub refugio) - schroniska dla pielgrzymów, klasztory, szpitale, miasta, dbano o stan dróg. Sieć dróg prowadzących do Santiago de Compostela stała się krwiobiegiem Europy. Najwięcej albergue jest na szlakach w Hiszpanii. Tam jednak, zwłaszcza w okresie letnim, kiedy przypada wspomnienie liturgiczne św. Jakuba (25 lipca), warto dotrzeć już wczesnym popołudniem, żeby mieć pewność, iż nie zabraknie miejsca na nocleg. Z tego też powodu zazwyczaj trzeba wyruszyć w drogę jeszcze przed świtem. Schroniska, w których mamy do dyspozycji łóżko oraz dostęp do kuchni i łazienki, zasadniczo są płatne. Natomiast w tych z przydomkiem donativo (darowizna), za nocleg pątnik płaci co łaska.

15 KATEDRA W SANTIAGO DE COMPOSTELA

16 PASZPORT PIELGRZYMA (CREDENCIAL DE PEREGRINO)

17 CREDENCIAL DE PEREGRINO - PASZPORT PIELGRZYMA Pielgrzymi podczas całej drogi zbierają stemple, poświadczające swój pobyt w kolejnych miejscach. Można je nabyć w poszczególnych krajach, które posiadają na swoim terenie drogi św. Jakuba. Można z nich korzystać także pielgrzymując po lokalnych odcinkach szlaków jakubowych. W paszport można się również zaopatrzyć na początku wędrówki jedną z hiszpańskich Dróg. Każdy, kto dotrze do Santiago de Compostela i udokumentuje przejście co najmniej 100 km (jadąc rowerem lub konno minimum 200 km), dostanie zaświadczenie o odbyciu pielgrzymki (tzw. compostelkę).

18 PASZPORT PIELGRZYMA (CREDENCIAL DE PEREGRINO)

19 DROGI ŚW. JAKUBA W POLSCE Do Santiago de Compostela można dotrzeć praktycznie z każdego zakątka Europy, a ułatwiających to szlaków jest coraz więcej. Także w Polsce. Pierwsza Droga św. Jakuba w naszym kraju, tzw. Dolnośląska, Została otwarta w 2005 r. Biegnie ona z Głogowa, przez Jakubów gdzie od wieków znajduje się sanktuarium tego świętego a dalej Grodowiec, Polkowice, Bolesławiec, Lubań i Zgorzelec, łącząc się z Drogą Żytawską, prowadzącą do Pragi. Obecnie stanowi ona przedłużenie prowadzącej z Gniezna Drogi Wielkopolskiej. Zarazem trasa Gniezno Praga jest próbą odtworzenia drogi, która w 1563r. została wymieniona przez Jörga Gaila z Augsburga, jako jeden z trzech szlaków pątniczych łączących Polskę z Europą.

20 DROGI ŚW. JAKUBA W POLSCE W ostatnich latach w Polsce powstają kolejne odcinki Dróg św. Jakuba w tej chwili jest ich 14, w sumie liczą blisko 3 tys. km, a następnych 10 już jest planowanych i wytyczanych. Jesienią 2010 r. zostało np. ukończone znakowanie Drogi Lubuskiej, która wiedzie z Murowanej Gośliny k. Poznania do Słubic na granicy z Niemcami, łącząc się z brandenburskimi szlakami jakubowymi. Utworzono ją w ramach polsko-niemieckiego projektu Droga św. Jakuba na zachód i na wschód od Odry. Jednocześnie jest ona przedłużeniem tzw. Drogi Polskiej (Camino Polaco) ciągnącej się od miejscowości Ogrodniki na granicy z Litwą, przez Olsztyn, Toruń, aż do Trzemeszna. Oba te szlaki łączą się poprzez Drogę św. Jakuba Szlak Piastowski (Mogilno Gniezno) i fragment Drogi Wielkopolskiej.

21 WZORY MUSZLI STOSOWANYCH NA DROGACH ŚW. JAKUBA W POLSCE

22 WIZYTA STUDYJNA Przewodnimi tematami szkolenia były: tradycja i współczesność dróg Jakubowych (Camino de Santiago), rozwój bazy turystycznej (noclegowej i wyżywieniowej) na szlakach pielgrzymkowych, przegląd technik wyznaczania i znakowania szlaków turystycznych. W szkoleniu wzięli udział przedstawiciele Partnerów biorących udział w projekcie współpracy o akronimie PRESTIGE, tj. przedstawiciele LGD Ziemi Mińskiej", LGD Stowarzyszanie Kapitał-Praca-Rozwój, LGD Bądźmy Razem" i LGD Równiny Wołomińskiej".

23 WIZYTA STUDYJNA

24 WIZYTA STUDYJNA Uczestnicy wyjazdu odwiedzili schroniska i hotele dla pielgrzymów oraz rozmawiali z nimi o potrzebach i oczekiwaniach. Wieczorem odbyła się msza celebrowana przez uczestnika wyjazdu - księdza Marka Antonowicza. Wzięli w niej udział uczestnicy wyjazdu, przedstawiciele LGD Adecco de Camino oraz nocujący w Castrojerez pielgrzymi. Uczestnicy szkolenia zwiedzili również wytwórnię serów artystycznych i piwnice win (la bodega).

25 WIZYTA STUDYJNA

26 WIZYTA STUDYJNA

27 WIZYTA STUDYJNA

28 WIZYTA STUDYJNA Po drodze - szlakiem Jakubowym - obserwowano farmy wiatrakowe oraz elektrownie fotowoltaiczne.

29 WIZYTA STUDYJNA 7 lipca 2012r. w godzinach porannych uczestnicy wyruszyli na szlak liczący około 7km długości. Tego samego dnia po południu, po odwiedzeniu Katedry w miejscowości Leon (stolicy Autonomicznego Regionu Castilla Leon), grupa zapoznała się z tradycyjnymi dla tego regionu potrawami.

30 WIZYTA STUDYJNA W niedzielę 8 lipca grupa podążając szlakiem jakubowym dotarła do Santiago De Compostella miejsca kultu św. Jakuba Większego i celu dróg Jakubowych. Uczestnicy wzięli udział w uroczystej mszy, podczas której odbył się tradycyjny obrzęd z użyciem Kadzielnicy. Następnie członkowie grupy zapoznali się z mechanizmem rozwoju obszarów wiejskich poprzez rozwój przemysłu pamiątkarskiego skupiającego się wokół obiektów atrakcyjnych pod względem turystycznym.

31 WIZYTA STUDYJNA W drodze powrotnej grupa uczestniczyła w festynie zorganizowanym, dla mieszkańców małego miasteczka i byli świadkami przeprowadzenia - konkurs paso doble w grupie wiekowej seniorów.

32 . WIZYTA STUDYJNA Wieczorem uczestnicy dojechali do miejscowości Astorga. Chętni przeszli kolejny odcinek drogi Jakubowej (około 7 km), aby porównać różne odcinki pod względem warunków oraz stopnia trudności pielgrzymowania.

33 WIZYTA STUDYJNA Po powrocie -Szlakiem Jakubowym do miejsca noclegowego (Astorga) odbyło się spotkanie robocze przedstawicieli LGD biorących udział w wyjeździe. Uzgodniono działania służące wytyczeniu i oznakowaniu szlaków pielgrzymkowych (w tym Dróg Jakubowych) na obszarze działania LGD uczestniczących w wyjeździe.

34 WYBRANE PROBLEMY I UTRUDNIENIA ZWIĄZANE Z PIELGRZYMOWANIEM DROGAMI ŚW. JAKUBA W POLSCE brak lub niedostępność bazy noclegowej; brak infrastruktury pielgrzymkowej; brak oznakowania lub oznakowanie niezgodne z opisem w przewodniku lub wytyczeniem na mapie; problemy z opieką duszpasterską, mała świadomość lokalnej społeczności.

35 Metodologia Bezpośrednie spotkania z Hiszpańskimi przedstawicielami Grup Edukacyjnych, wymiana informacji, możliwość dopytania o szczegóły, korzystanie z tamtej infrastruktury turystycznej oraz dokumentacja fotograficzna znacznie utrwaliły istotne dla projektu informacje. Wiedza uzyskana w formie bezpośredniego doświadczenia podczas wizyty studyjnej przedstawicieli Partnerów projektu w Hiszpanii okazała się niezbędna do opracowania metodologii wyznaczania i późniejszego utrzymania szlaków turystycznych z zastosowaniem europejskiego doświadczenia związanego ze szlakami pielgrzymkowymi, tzw. drogami Jakubowymi.

36 Metodologia Wiedza uzyskana w formie bezpośredniego doświadczenia podczas wizyty studyjnej przedstawicieli Partnerów projektu w Hiszpanii jest niezbędna do przekazania beneficjentom tego sprawdzonego sposobu utrzymania szlaku turystycznego, jako produktu turystycznego z możliwością czerpania dochodu.

Pieczęć Olsztyna IV WIEK

Pieczęć Olsztyna IV WIEK Pieczęć Olsztyna IV WIEK Pierwowzorem herbu Olsztyna była sekretna pieczęć, którą jeszcze w 1526 roku pieczętowano dokumenty. W drugiej połowie XVI w. na pieczęci pojawiła się postać wędrowca trzymającego

Bardziej szczegółowo

Uniwersytet Europejski Viadrina Magdalena Pietrzak Historia Dróg Jakubowych w Europie, ich znaczenie i rozwój 26.02.2013 Wronki Podziałprezentacji 1. Św. Jakub Apostoł 2. Dlaczego Santiago de Compostela?

Bardziej szczegółowo

PROGRAM HARCERZE NA DRODZE ŚW. JAKUBA NAJPIĘKNIEJSZA DROGA ŚWIATA

PROGRAM HARCERZE NA DRODZE ŚW. JAKUBA NAJPIĘKNIEJSZA DROGA ŚWIATA PROGRAM HARCERZE NA DRODZE ŚW. JAKUBA NAJPIĘKNIEJSZA DROGA ŚWIATA 1. Wprowadzenie W ostatnim dwudziestoleciu Droga św. Jakuba przeżywa imponujący rozwój. Obecnie Camino de Santiago jest nie tylko jednym

Bardziej szczegółowo

RECReate - Rewitalizacja Europejskiego Szlaku Kulturowego na obszarze Południowego Bałtyku Pomorski Szlak św. Jakuba

RECReate - Rewitalizacja Europejskiego Szlaku Kulturowego na obszarze Południowego Bałtyku Pomorski Szlak św. Jakuba RECReate - Rewitalizacja Europejskiego Szlaku Kulturowego na obszarze Południowego Bałtyku Pomorski Szlak św. Jakuba Pomorska Droga św. Jakuba w sieci europejskiej Camino Krótko o projekcie Ø Ø Ø Projekt

Bardziej szczegółowo

Św. Jakub ale który?

Św. Jakub ale który? Św. Jakub ale który? Na kartach Pisma Św. imię Jakub pojawia się wielokrotnie.,,nasz Jakub to jeden z Apostołów Jezusa nazywany Starszym, brat Św. Jana Ewangelisty pierwszy męczennik spośród apostołów.

Bardziej szczegółowo

Święty Jakub Apostoł. Syn Zebedeusza i Salome. z bratem Janem nosili przydomek synowie gromu jeden z najbliższych apostołów Jezusa

Święty Jakub Apostoł. Syn Zebedeusza i Salome. z bratem Janem nosili przydomek synowie gromu jeden z najbliższych apostołów Jezusa Święty Jakub Apostoł Syn Zebedeusza i Salome z bratem Janem nosili przydomek synowie gromu jeden z najbliższych apostołów Jezusa poniósł męczeńską śmierć w 44 r. w Palestynie według tradycji wprowadzał

Bardziej szczegółowo

Coaching Way.Metrum kurs coachingu w drodze do Santiago de Compostela!

Coaching Way.Metrum kurs coachingu w drodze do Santiago de Compostela! TM Coaching Way. kurs coachingu w drodze do Santiago de Compostela! idea projektu W filozofii METRUM coaching to DROGA, jaką Klient pokonuje osiągając integralność osobistą. DROGA ta może mieć różne formy.

Bardziej szczegółowo

REWITALIZACJA POMORSKIEJ DROGI ŚW. JAKUBA: przebieg, stan obecny i potrzeby

REWITALIZACJA POMORSKIEJ DROGI ŚW. JAKUBA: przebieg, stan obecny i potrzeby Konferencja naukowa Między Gdańskiem a Santiago REWITALIZACJA POMORSKIEJ DROGI ŚW. JAKUBA: przebieg, stan obecny i potrzeby Gdańsk, 14 marca 2015 r. Zrewitalizowana Pomorska Droga św. Jakuba 4 państwa:

Bardziej szczegółowo

Szlakiem chrześcijańskich objawień - Lourdes Pielgrzymki 2013

Szlakiem chrześcijańskich objawień - Lourdes Pielgrzymki 2013 Szlakiem chrześcijańskich objawień - Lourdes Pielgrzymki 2013 Pielgrzymka dla grup wyjeżdżających z Poznania La Salette Le Puy-en-Velay Rocamadour Lourdes La Salette Miejscowość we francuskich Alpach związana

Bardziej szczegółowo

Rewitalizacja Europejskiego Szlaku Kulturowego na obszarze Południowego Bałtyku - Pomorska Droga Św. Jakuba RECReate

Rewitalizacja Europejskiego Szlaku Kulturowego na obszarze Południowego Bałtyku - Pomorska Droga Św. Jakuba RECReate Rewitalizacja Europejskiego Szlaku Kulturowego na obszarze Południowego Bałtyku - Pomorska Droga Św. Jakuba RECReate Szczecin 20 grudnia 2011 r. Bożena Wołowczyk Plan prezentacji 1. Idea europejskich szlaków

Bardziej szczegółowo

MANIFEST Z VILLAFRANCA del BIERZO

MANIFEST Z VILLAFRANCA del BIERZO MANIFEST Z VILLAFRANCA del BIERZO Dnia 14 grudnia 2014 roku w Villafranca del Bierzo, podczas Międzynarodowego Forum Dziedzictwo Eliasza Valiny organizowanego przez Międzynarodowe Braterstwo na rzecz Camino

Bardziej szczegółowo

Projekt: 3 Biegun. Wyprawa szlakiem św. Jakuba z Kaliningradu do Santiago de Compostela. Trasa: Rosja, Polska, Niemcy, Belgia, Francja, Hiszpania

Projekt: 3 Biegun. Wyprawa szlakiem św. Jakuba z Kaliningradu do Santiago de Compostela. Trasa: Rosja, Polska, Niemcy, Belgia, Francja, Hiszpania Projekt: 3 Biegun Wyprawa szlakiem św. Jakuba z Kaliningradu do Santiago de Compostela. Trasa: Rosja, Polska, Niemcy, Belgia, Francja, Hiszpania Wyprawa wspierać będzie metodę edukacyjną BIEGUN pozwalającą

Bardziej szczegółowo

Europejski Szlak Kulturowy Drogi Św. Jakuba w zachodniopomorskiem

Europejski Szlak Kulturowy Drogi Św. Jakuba w zachodniopomorskiem Europejski Szlak Kulturowy Drogi Św. Jakuba w zachodniopomorskiem Mało kto wie, że przez województwo zachodniopomorskie przebiega jeden z najstarszych i najcenniejszych europejskich szlaków kulturowych,

Bardziej szczegółowo

Antoni Jackowski Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej UJ. Turystyka pielgrzymkowa w Małopolsce - stan obecny i szanse rozwoju.

Antoni Jackowski Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej UJ. Turystyka pielgrzymkowa w Małopolsce - stan obecny i szanse rozwoju. Antoni Jackowski Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej UJ Turystyka pielgrzymkowa w Małopolsce - stan obecny i szanse rozwoju. Ruch pielgrzymkowy w ważniejszych ośrodkach kultu religijnego na świecie

Bardziej szczegółowo

Vita est peregrinatio. (życie jest pielgrzymowaniem)

Vita est peregrinatio. (życie jest pielgrzymowaniem) Vita est peregrinatio (życie jest pielgrzymowaniem) o historii projektu Idea oznakowanej trasy pielgrzymkowej z Częstochowy do Mariazell zrodziła się w Austrii, w połowie lat 80. XX w. w ramach Europejskiego

Bardziej szczegółowo

dr Franciszek Mróz Instytut Geografii, Uniwersytet Pedagogiczny im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie mgr Łukasz Mróz Instytut Geografii i Gospodarki Przestrzennej UJ w Krakowie Turystyka rowerowa

Bardziej szczegółowo

Drogą pątniczą do Santiago de Compostela Pielgrzymki 2013

Drogą pątniczą do Santiago de Compostela Pielgrzymki 2013 Drogą pątniczą do Santiago de Compostela Pielgrzymki 2013 Pielgrzymka dla grup wyjeżdżających z Poznania Le Puy-en-Velay Carcassone Cavadong Oviedo Santiago de Compostela - Lourdes Copyrights: Atout France/CDT

Bardziej szczegółowo

Organizator projektu: Fundacja MK

Organizator projektu: Fundacja MK 3 BIEGUN Organizator projektu: Fundacja MK Fundacja Marka Kamińskiego od 1996 roku pomaga chorym dzieciom i młodzieży w pokonywaniu barier i realizacji ich marzeń. Fundacja prowadzi projekty charytatywne,

Bardziej szczegółowo

Rewitalizacja Europejskiego Szlaku Kulturowego na obszarze Południowego Bałtyku - -Pomorska Droga św. Jakuba

Rewitalizacja Europejskiego Szlaku Kulturowego na obszarze Południowego Bałtyku - -Pomorska Droga św. Jakuba Rewitalizacja Europejskiego Szlaku Kulturowego na obszarze Południowego Bałtyku - -Pomorska Droga św. Jakuba Skąd inicjatywa? jesienią 1995 roku powstał Społeczny Komitet Organizacyjny ds. Jarmarku Odpustowego

Bardziej szczegółowo

Promocja oferty turystyki religijnej Małopolski na arenie międzynarodowej

Promocja oferty turystyki religijnej Małopolski na arenie międzynarodowej Promocja oferty turystyki religijnej Małopolski na arenie międzynarodowej Elżbieta Kantor Dyrektor Departamentu Turystyki, Sportu i Promocji Urzędu Marszałkowskiego Województwa Małopolskiego 1 Działania

Bardziej szczegółowo

Organizator projektu: Fundacja MK

Organizator projektu: Fundacja MK 3 BIEGUN Organizator projektu: Fundacja MK Fundacja Marka Kamińskiego od 1996 roku pomaga chorym dzieciom i młodzieży w pokonywaniu barier i realizacji ich marzeń. Fundacja prowadzi projekty charytatywne,

Bardziej szczegółowo

PRZECZYTAJ także o IX Pielgrzymce Archidiecezjalnej do Grecji w kwietniu 2012 roku - zostało jeszcze kilka miejsc wolnych.

PRZECZYTAJ także o IX Pielgrzymce Archidiecezjalnej do Grecji w kwietniu 2012 roku - zostało jeszcze kilka miejsc wolnych. Archidiecezja Poznańska z okazji Roku Wiary organizuje kolejną, X Archidiecezjalną Pielgrzymkę, tym razem do Fatimy, w dniach od 18 do 27 października 2012 roku. Zapraszamy do udziału w pielgrzymce zarówno

Bardziej szczegółowo

Pełen refleksji DOLNY ŚLĄSK Pielgrzymki 2013

Pełen refleksji DOLNY ŚLĄSK Pielgrzymki 2013 Pełen refleksji DOLNY ŚLĄSK Pielgrzymki 2013 Pielgrzymka dla grup wyjeżdżających z Poznania Książ - Krzeszów - Wambierzyce Kłodzko - Bardo Sanktuarium Matki Bożej Łaskawej w Krzeszowie Krzeszów to unikatowy

Bardziej szczegółowo

Jan Paweł II JEGO OBRAZ W MOIM SERCU

Jan Paweł II JEGO OBRAZ W MOIM SERCU Jan Paweł II JEGO OBRAZ W MOIM SERCU Jan Paweł II Jan Paweł II właściwie Karol Józef Wojtyła, urodził się 18 maja 1920 w Wadowicach, zmarł 2 kwietnia 2005 w Watykanie polski biskup rzymskokatolicki, biskup

Bardziej szczegółowo

Religijno-historyczne tradycje Szlaku Jakubowego.

Religijno-historyczne tradycje Szlaku Jakubowego. Andrzej Gołębiewski ZS nr 2 Nowy Dwór Gdański Religijno-historyczne tradycje Szlaku Jakubowego. Religious and historical traditions Trail James. Słowa kluczowe: peregrynacja, Droga Francuska, Szlak Jakubowy,

Bardziej szczegółowo

(Jan Paweł II, Warszawa, 2 czerwca 1979 r.)

(Jan Paweł II, Warszawa, 2 czerwca 1979 r.) Przybywam do was jako syn tej ziemi, tego narodu, a zarazem, z niezbadanych wyroków Opatrzności, jako następca Świętego Piotra na tej właśnie rzymskiej stolicy. Dziękuję wam, żeście nie zapomnieli o mnie,

Bardziej szczegółowo

Pielgrzymka uczestników Dziennego Domu Pomocy Społecznej do Krakowa, Łagiewnik i Kalwarii Zebrzydowskiej

Pielgrzymka uczestników Dziennego Domu Pomocy Społecznej do Krakowa, Łagiewnik i Kalwarii Zebrzydowskiej Pielgrzymka uczestników Dziennego Domu Pomocy Społecznej do Krakowa, Łagiewnik i Kalwarii Zebrzydowskiej W dniu 13 marca 2015 roku uczestnicy Dziennego Domu Pomocy Społecznej w Krasnymstawie wyjechali

Bardziej szczegółowo

via sacra PODRÓŻOWANIE BEZ GRANIC.PRZEZ WIEKI. W ZADUMIE.

via sacra PODRÓŻOWANIE BEZ GRANIC.PRZEZ WIEKI. W ZADUMIE. via sacra PODRÓŻOWANIE BEZ GRANIC.PRZEZ WIEKI. W ZADUMIE. W dniach od 23.08.2014 roku do 28.09.2014 roku, w Bazylice Mniejszej Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Strzegomiu trwać będzie wystawa, pt. Spotkania,

Bardziej szczegółowo

Ucz się hiszpańskiego w Galicji wędrując Drogą św. Jakuba!

Ucz się hiszpańskiego w Galicji wędrując Drogą św. Jakuba! Ucz się hiszpańskiego w Galicji wędrując Drogą św. Jakuba! Program LINGUAMANIA oferuje wszystkim uczestnikom co najmniej dwu tygodniowych kursów intensywnych odbycie wędrówki Drogą św. Jakuba, znanej jako

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA PROGRAMOWE I KRYTERIA WYMAGAŃ z KATECHEZY. w SZKOLE PODSTAWOWEJ w KOŃCZYCACH MAŁYCH KLASY IV - VI

WYMAGANIA PROGRAMOWE I KRYTERIA WYMAGAŃ z KATECHEZY. w SZKOLE PODSTAWOWEJ w KOŃCZYCACH MAŁYCH KLASY IV - VI WYMAGANIA PROGRAMOWE I KRYTERIA WYMAGAŃ z KATECHEZY w SZKOLE PODSTAWOWEJ w KOŃCZYCACH MAŁYCH KLASY IV - VI WYMAGANIA Z RELIGII DLA KLASY IV I. Znajomość modlitw: poznane w kl. I- III; Modlitwa różańcowa.

Bardziej szczegółowo

Współczesny pielgrzym na szlaku do Santiago de Compostela

Współczesny pielgrzym na szlaku do Santiago de Compostela Kazimiera Orzechowska-Kowalska, AWF w Krakowie Współczesny pielgrzym na szlaku do Santiago de Compostela Słowa kluczowe: pielgrzymowanie, sanktuarium św. Jakuba w Santiago de Compostela, ruch pielgrzymkowy

Bardziej szczegółowo

Niech Jezus zawsze będzie twoim początkiem i twoim centrum, i twoim celem, niech wchłania całe twoje życie.

Niech Jezus zawsze będzie twoim początkiem i twoim centrum, i twoim celem, niech wchłania całe twoje życie. nr 1 (1) marzec kwiecień 2014 SANKTUARIUM MATKI BOŻEJ FATIMSKIEJ Sosnowiec Zagórze Niech Jezus zawsze będzie twoim początkiem i twoim centrum, i twoim celem, niech wchłania całe twoje życie. św. Ojciec

Bardziej szczegółowo

Jan Paweł II AKT EUROPEJSKI

Jan Paweł II AKT EUROPEJSKI Jan Paweł II AKT EUROPEJSKI SANTIAGO DE COMPOSTELA, 9. LISTOPADA 1982 Wasze Królewskie Wysokości, Dostojni Panowie, Panie, Bracia! 1. Dotarłszy do kresu mojej pielgrzymki po ziemi hiszpańskiej, pragnąłem

Bardziej szczegółowo

DOKUMENTACJA KOŃCOWA PROJEKTU WSPÓŁPRACY PT. POGRAM ROZWOJU EUROPEJSKICH SZLAKÓW TURYSTYCZNYCH I GRUP EDUKACYJNYCH AKRONIM PRESTIGE

DOKUMENTACJA KOŃCOWA PROJEKTU WSPÓŁPRACY PT. POGRAM ROZWOJU EUROPEJSKICH SZLAKÓW TURYSTYCZNYCH I GRUP EDUKACYJNYCH AKRONIM PRESTIGE Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich: Europa inwestująca w obszary wiejskie Operacja współfinansowana jest ze środków Unii Europejskiej w ramach osi 4-LEADER Programu Rozwoju Obszarów

Bardziej szczegółowo

Olsztyn na szlaku gotyku ceglanego

Olsztyn na szlaku gotyku ceglanego Olsztyn na szlaku gotyku ceglanego Stowarzyszenie Europejski Szlak Gotyku Ceglanego zostało utworzone 26.09.2007 r. w miejscowości Greifswald (Niemcy). Jego założycielami byli: Centrum Informacji Turystycznej

Bardziej szczegółowo

Śladami Benedykta XVI w Austrii i Bawarii

Śladami Benedykta XVI w Austrii i Bawarii Śladami Benedykta XVI w Austrii i Bawarii Österreich Werbung/ Popp & Hackner Pielgrzymki 2013 Pielgrzymka dla grup wyjeżdżających z Poznania Wiedeń Mariazell Marktl - Altötting Austrian National Tourist

Bardziej szczegółowo

Droga św. Jakuba na Dolnym Śląsku.

Droga św. Jakuba na Dolnym Śląsku. Droga św. Jakuba na Dolnym Śląsku. Henryk Karaś Prezes Kapituły Bractwa św. Jakuba Apostoła w Jakubowie 28.06.2005 Wstęp Istniejące źródła historyczne potwierdzają fakt, że kraje Europy Środkowo-Wschodniej,

Bardziej szczegółowo

POMORSKA DROGA ŚW. JAKUBA

POMORSKA DROGA ŚW. JAKUBA POMORSKA DROGA ŚW. JAKUBA - podręcznik dla interesariuszy Sopot, 2014 r. Publikacja została opracowana i sfinansowana w ramach projektu: RECReate Revitalisation of the European Culture Route in the South

Bardziej szczegółowo

Najważniejsze Drogi św. Jakuba w Polsce południowo-zachodniej to:

Najważniejsze Drogi św. Jakuba w Polsce południowo-zachodniej to: Via Regia Droga sw.jakuba Brzeg Wrocław Legnica Zgorzelec Praga Bawaria Francja Hiszpania Santiago de Compostela Wrocławski Informator Pielgrzyma Nr 1 marzec 2009 Rok I www.camino.net.pl Od kilkunastu

Bardziej szczegółowo

Światowe Dni Młodzieży. Pawłowice Kraków 2016

Światowe Dni Młodzieży. Pawłowice Kraków 2016 Światowe Dni Młodzieży Pawłowice Kraków 2016 Temat ŚDM XXIX Światowy Dzień Młodzieży, 2014 w wymiarze diecezjalnym Błogosławieni ubodzy w duchu, albowiem do nich należy królestwo niebieskie (Mt 5,3) XXX

Bardziej szczegółowo

RAPORT Z WYJAZDU STUDYJNEGO do Szwecji w dniach 08-11.12. 2012r

RAPORT Z WYJAZDU STUDYJNEGO do Szwecji w dniach 08-11.12. 2012r RAPORT Z WYJAZDU STUDYJNEGO do Szwecji w dniach 08-11.12. 2012r Planowany cel wyjazdu Uczestnicy wyjazdu Celem projektu było nawiązanie współpracy, wymiana informacji i doświadczeń na rzecz rozwoju i promocji

Bardziej szczegółowo

Oficjalny program wizyty papieża Franciszka w Polsce i podczas Światowych Dni Młodzieży Kraków 2016. Kraków Jasna Góra Oświęcim: 27 31 lipca 2016

Oficjalny program wizyty papieża Franciszka w Polsce i podczas Światowych Dni Młodzieży Kraków 2016. Kraków Jasna Góra Oświęcim: 27 31 lipca 2016 Oficjalny program wizyty papieża Franciszka w Polsce i podczas Światowych Dni Młodzieży Kraków 2016 Kraków Jasna Góra Oświęcim: 27 31 lipca 2016 Środa, 27 lipca 16.00 przylot na Lotnisko Międzynarodowe

Bardziej szczegółowo

Test A: Usługi w Europie i Polsce

Test A: Usługi w Europie i Polsce Test A: Usługi w Europie i Polsce Imię i nazwisko:... Data:..., klasa:... Poniższy test składa się z 9 zadań. Przy każdym poleceniu podano liczbę punktów możliwą do uzyskania za prawidłową odpowiedź. Za

Bardziej szczegółowo

Podróże Polaków w 2013 roku 1. Podstawowe wyniki badań

Podróże Polaków w 2013 roku 1. Podstawowe wyniki badań Badania wykonane przez Activ Group. na zlecenie Ministerstwa Sportu i Turystyki w ramach Programu Badań Statystycznych Statystyki Publicznej na rok temat nr 1.30.06(099) Aktywność turystyczna Polaków.

Bardziej szczegółowo

Kult św. Jakuba Starszego Apostoła na ziemiach polskich sięga początkami

Kult św. Jakuba Starszego Apostoła na ziemiach polskich sięga początkami F M Ł M Sukcesy i wyzwania związane z rozwojem kultu i Drogi św. Jakuba w Polsce 1. Wstęp Kult św. Jakuba Starszego Apostoła na ziemiach polskich sięga początkami XI w. Został on przyjęty bezpośrednio

Bardziej szczegółowo

Camino de Santiago. Św. Jakuba

Camino de Santiago. Św. Jakuba Camino de Santiago O pielgrzymowaniu do grobu O pielgrzymowaniu do grobu Św. Jakuba Święty yjakub Apostoł zwany Większym Syn Zebedeusza i Salomei, brat św. Jana Ewangelisty, trudnił się rybołówstwem Jakub

Bardziej szczegółowo

Chrześcijaństwo skupia w sobie wiele odłamów, które powstały przez lata, opierający się jednak na jednej nauce Jezusa Chrystusa.

Chrześcijaństwo skupia w sobie wiele odłamów, które powstały przez lata, opierający się jednak na jednej nauce Jezusa Chrystusa. Chrześcijaństwo Chrześcijaństwo jest jedną z głównych religii monoteistycznych wyznawanych na całym świecie. Jest to największa religia pod względem wyznawców, którzy stanowią 1/3 całej populacji. Najliczniej

Bardziej szczegółowo

Kryteria oceniania z religii dla klasy IV technikum

Kryteria oceniania z religii dla klasy IV technikum Kryteria oceniania z religii dla klasy IV technikum ROZDZIAŁ CELUJĄCY BARDZO DOBRY DOBRY DOSTATECZNY DOPUSZCZAJĄCY NIEDOSTATECZNY I. Będziesz miłował Pana Boga swego Miejcie odwagę żyć dla Miłości, Bóg

Bardziej szczegółowo

RAPORT. Centrum Promocji i Informacji Turystycznej w Giżycku

RAPORT. Centrum Promocji i Informacji Turystycznej w Giżycku Centrum Promocji i Informacji Turystycznej w Giżycku RAPORT BADANIA OPINII TURYSTÓW ODWIEDZAJĄCYCH CENTRUM INFORMACJI TURYSTYCZNEJ W GIŻYCKU W SEZONIE LETNIM 2011 ROKU Metodologia badania 2011. Liczebność

Bardziej szczegółowo

Szkoła rodziny-czas dla rodziny w Biskupinie

Szkoła rodziny-czas dla rodziny w Biskupinie Szkoła rodziny-czas dla rodziny w Biskupinie W dniach 5-9.08.2013 r. w ramach projektu systemowego Aktywność popłaca zorganizowano wyjazdowe warsztaty psychologiczno-pedagogiczne dla uczestniczek Programu

Bardziej szczegółowo

UKRAINA - GRUZJA- ARMENIA Kaukaz dla Ambitnych

UKRAINA - GRUZJA- ARMENIA Kaukaz dla Ambitnych UKRAINA - GRUZJA- ARMENIA Kaukaz dla Ambitnych Cena 1400 zł plus 400 euro Data: 30.07-08.08.2014r. - 10 dni przejazd klimatyzowanym autokarem Toruń- Lwów- Toruń przelot Ukraina- Gruzja oraz z powrotem

Bardziej szczegółowo

Rozkład materiału nauczania treści programowe dla klasy pierwszej gimnazjum

Rozkład materiału nauczania treści programowe dla klasy pierwszej gimnazjum Rozkład materiału nauczania treści programowe dla klasy pierwszej gimnazjum Rozkład materiału nauczania treści programowe dla klasy pierwszej gimnazjum Przedmiot: religia Klasa: pierwsza gimnazjum Tygodniowa

Bardziej szczegółowo

LOKALNA GRUPA DZIAŁANIA PARTNERSTWO DUCHA GÓR

LOKALNA GRUPA DZIAŁANIA PARTNERSTWO DUCHA GÓR Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich LOKALNA GRUPA DZIAŁANIA PARTNERSTWO DUCHA GÓR ul. Daszyńskiego 29, 58-533 Mysłakowice tel/fax 075 644 21 65, sekretariat@duchgor.org; www.konkursy.duchgor.org

Bardziej szczegółowo

Pielgrzymowanie Polaków i Słowaków Drogą św. Jakuba na początku XXI w.

Pielgrzymowanie Polaków i Słowaków Drogą św. Jakuba na początku XXI w. PEREGRINUS CRACOVIENSIS 2013, 24 ( 4 ), 137 161 ISSN 1425 1922 doi : 10.4467/20833105PC.13.008.3226 Alfred Krogmann, Lucia Šolcová, Franciszek Mróz, Łukasz Mróz Pielgrzymowanie Polaków i Słowaków Drogą

Bardziej szczegółowo

Tytuł: Autor: Marian / Moto-Turysta 140 >>> Ranga M-T: Weteran >>> Numer relacji:

Tytuł: Autor: Marian / Moto-Turysta 140 >>> Ranga M-T: Weteran >>> Numer relacji: Sponsor nagród dla laureató w rankingu Moto - Tury s ta Roku 2013 Sponsor nagrody dla autora Relacji Roku 2013 Sezon 2013 01.04.2013-31.03.2014 Tytuł: Wyprawa do Wilna Autor: Marian / Moto-Turysta 140

Bardziej szczegółowo

Wyjazd szkoleniowy Członków Stowarzyszenia Królewski Gościniec Podlasia do Lokalnej Grupy Działania Marijampoles na Litwie

Wyjazd szkoleniowy Członków Stowarzyszenia Królewski Gościniec Podlasia do Lokalnej Grupy Działania Marijampoles na Litwie Wyjazd szkoleniowy Członków Stowarzyszenia Królewski Gościniec Podlasia do Lokalnej Grupy Działania Marijampoles na Litwie W dniach 6 7 października 2012 r. zorganizowaliśmy wyjazd do Marijampola na Litwie

Bardziej szczegółowo

Zestaw pytań o Janie Pawle II

Zestaw pytań o Janie Pawle II Zestaw pytań o Janie Pawle II 1. Jakie wydarzenie miało miejsce 18.02.1941r? 2. Dokąd Karol Wojtyła przeprowadził się wraz z ojcem w sierpniu 1938 r? 3. Jak miała na imię matka Ojca Św.? 4. Kiedy został

Bardziej szczegółowo

Przygoda z Nysą - zagospodarowanie turystyczne pogranicza polsko - niemieckiego

Przygoda z Nysą - zagospodarowanie turystyczne pogranicza polsko - niemieckiego Przygoda z Nysą - zagospodarowanie turystyczne pogranicza polsko - niemieckiego Projekt współfinansowany przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego

Bardziej szczegółowo

Kryteria oceniania w klasie VI szkoły podstawowej

Kryteria oceniania w klasie VI szkoły podstawowej Kryteria oceniania w klasie VI szkoły podstawowej Wymagania podstawowe: Ocena celująca: Uczeń posiada wiedzę wykraczającą poza program religii własnego poziomu edukacji. Zna obowiązujące modlitwy i mały

Bardziej szczegółowo

Termin: 20-23.05.2014 Organizator: Instytut Badań Edukacyjnych. Uczestnicy:

Termin: 20-23.05.2014 Organizator: Instytut Badań Edukacyjnych. Uczestnicy: Sprawozdanie z przebiegu wizyty studyjnej nr 249,,Removing barriers for people with disabilities in access to education Usuwanie barier dla osób niepełnosprawnych w dostępie do edukacji Termin: 20-23.05.2014

Bardziej szczegółowo

Jemielnica Europejska gmina ze śląską duszą

Jemielnica Europejska gmina ze śląską duszą Jemielnica Europejska gmina ze śląską duszą Urząd Gminy Jemielnica ul. Strzelecka 67 47-133 Jemielnica www.jemielnica.pl Rozwojowa wizja Gminy Jemielnica - Europejską gminą ze śląską duszą. Rozwojowa wizja

Bardziej szczegółowo

Kiedy przed dziesięcioma laty, w Jakubowie i w Zgorzelcu otwierano

Kiedy przed dziesięcioma laty, w Jakubowie i w Zgorzelcu otwierano Franciszek MrÓz Wiedza o Camino de Santiago wśród studentów kierunku Turystyka i rekreacja Kiedy przed dziesięcioma laty, w Jakubowie i w Zgorzelcu otwierano pierwszy odcinek Drogi św. Jakuba w Polsce,

Bardziej szczegółowo

Droga św. Jakuba Via Regia. Geneza i rozwój ( ze szczególnym uwzględnieniem odcinka w województwie podkarpackim )

Droga św. Jakuba Via Regia. Geneza i rozwój ( ze szczególnym uwzględnieniem odcinka w województwie podkarpackim ) PEREGRINUS CRACOVIENSIS Zeszyt 23, 2012 Łukasz Mróz Droga św. Jakuba Via Regia. Geneza i rozwój ( ze szczególnym uwzględnieniem odcinka w województwie podkarpackim ) Wstęp P odkarpacie od wieków było regionem

Bardziej szczegółowo

Wspomnienie z białostockiej pielgrzymki na kanonizację Jana Pawła II i Jana XXIII

Wspomnienie z białostockiej pielgrzymki na kanonizację Jana Pawła II i Jana XXIII Wspomnienie z białostockiej pielgrzymki na kanonizację Jana Pawła II i Jana XXIII W dniach 23 IV 04 V 2014 odbyła się pielgrzymka, której centralnym punktem było uczestnictwo w kanonizacji Jana Pawła II

Bardziej szczegółowo

Z nadzieją i wiarą na drodze do Rzymu Pielgrzymki 2013

Z nadzieją i wiarą na drodze do Rzymu Pielgrzymki 2013 Z nadzieją i wiarą na drodze do Rzymu Pielgrzymki 2013 Pielgrzymka dla grup wyjeżdżających z Poznania Wenecja Padwa Asyż - Rzym Wenecja Jest miastem i gminą na północy Włoch nad Adriatykiem. Przez ponad

Bardziej szczegółowo

Opolskie wita 2015-06-01 11:34:14

Opolskie wita 2015-06-01 11:34:14 Opolskie wita 2015-06-01 11:34:14 2 Woj. opolskie znajduje się w południowo-zachodniej części Polski, w dorzeczu górnej Odry. Bezpośrednio graniczy z Czechami, a także woj. śląskim, dolnośląskim, łódzkim

Bardziej szczegółowo

Dostarczenie uczniom wiedzy na temat kultury żydowskiej Przekazanie wiedzy na temat Holocaustu

Dostarczenie uczniom wiedzy na temat kultury żydowskiej Przekazanie wiedzy na temat Holocaustu Dostarczenie uczniom wiedzy na temat kultury żydowskiej Przekazanie wiedzy na temat Holocaustu Uczestniczyliśmy w dodatkowych zajęciach na temat historii i kultury Żydów. Wzięliśmy udział w obchodach Międzynarodowego

Bardziej szczegółowo

Polska-Opole: Usługi dodatkowe i pomocnicze w zakresie transportu, usługi biur podróży 2015/S 090-161713

Polska-Opole: Usługi dodatkowe i pomocnicze w zakresie transportu, usługi biur podróży 2015/S 090-161713 1/5 Niniejsze ogłoszenie w witrynie TED: http://ted.europa.eu/udl?uri=ted:notice:161713-2015:text:pl:html Polska-Opole: Usługi dodatkowe i pomocnicze w zakresie transportu, usługi biur podróży 2015/S 090-161713

Bardziej szczegółowo

Nasze pielgrzymki 2004-2009 Sanktuaria Maryjne Podróżując śladami Ojca Świętego Jana Pawła II

Nasze pielgrzymki 2004-2009 Sanktuaria Maryjne Podróżując śladami Ojca Świętego Jana Pawła II Nasze pielgrzymki 2004-2009 Sanktuaria Maryjne Podróżując śladami Ojca Świętego Jana Pawła II Myśląc o pielgrzymkach, ogarniam wiele miejsc, które dane nam było zobaczyć. Stały się one naszym śladem i

Bardziej szczegółowo

Partnerski Projekt Szkół Comenius, Münster i Bremerhaven, 3-8 X 2011. Podsumowanie ewaluacji - wszystkie szkoły partnerskie

Partnerski Projekt Szkół Comenius, Münster i Bremerhaven, 3-8 X 2011. Podsumowanie ewaluacji - wszystkie szkoły partnerskie ARKUSZ EWALUACJI UCZNIA Partnerski Projekt Szkół Comenius, Münster i Bremerhaven, 3-8 X 2011 Podsumowanie ewaluacji - wszystkie szkoły partnerskie 1. Zawartość merytoryczną (naukową, poznawczą) programu

Bardziej szczegółowo

Kalendarium wydarzeń klasztornych duszpasterskich w klasztorze i parafii p.w. Św. Jakuba Ap. w Lęborku na rok 2010

Kalendarium wydarzeń klasztornych duszpasterskich w klasztorze i parafii p.w. Św. Jakuba Ap. w Lęborku na rok 2010 Kalendarium wydarzeń klasztornych duszpasterskich w klasztorze i parafii p.w. Św. Jakuba Ap. w Lęborku na rok 2010 Styczeń mie siąc a 27.09- Wizyta duszpasterska w naszych parafiach 24.2010 03 Niedziela

Bardziej szczegółowo

Wymiana uczniów w ramach programu unijnego COMENIUS Część 4 wyjazd do Niemiec

Wymiana uczniów w ramach programu unijnego COMENIUS Część 4 wyjazd do Niemiec Wymiana uczniów w ramach programu unijnego COMENIUS Część 4 wyjazd do Niemiec Czwarty i zarazem ostatni wyjazd w ramach programu Comenius rozpoczął się wczesnym rankiem w środę, 19 marca 2014 na parkingu

Bardziej szczegółowo

świętością życia dawać dowód żywej wiary. W Niedzielę Palmową, Kościół obchodzi pamiątkę wjazdu Pana Jezusa do Jerozolimy, dla dokonania paschalnej

świętością życia dawać dowód żywej wiary. W Niedzielę Palmową, Kościół obchodzi pamiątkę wjazdu Pana Jezusa do Jerozolimy, dla dokonania paschalnej Wielki Tydzień Ostatnie dni Wielkiego Postu od Niedzieli Palmowej do wieczora Wielkiego Czwartku, a następnie Triduum Paschalne to Wielki Tydzień. Najstarsze świadectwa o liturgii Wielkiego Tygodnia pochodzą

Bardziej szczegółowo

Pytania konkursowe. 3. Kim z zawodu był ojciec Karola Wojtyły i gdzie pracował? 4. Przy jakiej ulicy w Wadowicach mieszkali Państwo Wojtyłowie?

Pytania konkursowe. 3. Kim z zawodu był ojciec Karola Wojtyły i gdzie pracował? 4. Przy jakiej ulicy w Wadowicach mieszkali Państwo Wojtyłowie? Pytania konkursowe 1. Podaj imię i nazwisko Jana Pawła II. 2. Podaj imię brata Karola Wojtyły. 3. Kim z zawodu był ojciec Karola Wojtyły i gdzie pracował? 4. Przy jakiej ulicy w Wadowicach mieszkali Państwo

Bardziej szczegółowo

Wnioski zgodne z Lokalną Strategią Rozwoju, rekomendowane do finansowania

Wnioski zgodne z Lokalną Strategią Rozwoju, rekomendowane do finansowania Załącznik do uchwały nr VII/38/10 z dnia 17 Wnioski zgodne z Lokalną Strategią Rozwoju, rekomendowane do finansowania Nr na liście rankingowej Oznaczenie wniosku w LGD Wnioskodawca 1 II/2010/413_MP/26

Bardziej szczegółowo

Nowa idea. Nowy produkt. Nowa marka. Sieć turystyki wiejskiej, oparta na dziedzictwie kulturowym regionu.

Nowa idea. Nowy produkt. Nowa marka. Sieć turystyki wiejskiej, oparta na dziedzictwie kulturowym regionu. Sieć Zielone Gościńce Nowa idea. Nowy produkt. Nowa marka. Sieć turystyki wiejskiej, oparta na dziedzictwie kulturowym regionu. Idea powstania sieci Jest rok 2008... Stan agroturystyki w woj. opolskim

Bardziej szczegółowo

Podróże z klasą. Śladami szlaku Camino de Santiago przez Zachodniopomorskie

Podróże z klasą. Śladami szlaku Camino de Santiago przez Zachodniopomorskie Podróże z klasą Śladami szlaku Camino de Santiago przez Zachodniopomorskie Bożena Wołowczyk, Urząd Marszałkowski Województwa Zachodniopomorskiego 44 W chwili obecnej w północnej Polsce, Meklemburgii i

Bardziej szczegółowo

Chrześcijańskie źródło Drogi św. Jakuba.

Chrześcijańskie źródło Drogi św. Jakuba. Chrześcijańskie źródło Drogi św. Jakuba. Homo viator człowiek wędrujący, pielgrzym to jedno z określeń, które niezwykle trafnie opisuje naturę ludzką. Na przestrzeni dziejów owo wędrowanie miało miejsce

Bardziej szczegółowo

We wrześniu 2006 roku doświadczyliśmy, że może nie wszystkie, jednak nasze drogi, prowadzą do Rzymu!

We wrześniu 2006 roku doświadczyliśmy, że może nie wszystkie, jednak nasze drogi, prowadzą do Rzymu! We wrześniu 2006 roku doświadczyliśmy, że może nie wszystkie, jednak nasze drogi, prowadzą do Rzymu! 16 września 2006 roku wyjechaliśmy do Włoch na ośmiodniową wycieczkę, o charakterze pielgrzymki. 40-osobowa

Bardziej szczegółowo

W szlaku handlowym Via Regia. Konrad Fiebrich Daniel Litwin

W szlaku handlowym Via Regia. Konrad Fiebrich Daniel Litwin Nysa W szlaku handlowym Via Regia Konrad Fiebrich Daniel Litwin NYSA Nysa - miasto w woj. opolskim, w powiecie nyskim, siedziba gminy miejskowiejskiej Nysa. Historycznie leży na Śląsku. Od 1950 miasto

Bardziej szczegółowo

--------------------------- -------------------------------- -----------------------------

--------------------------- -------------------------------- ----------------------------- 1dzień 01.06.09 --------------------------- -------------------------------- ----------------------------- Obiad 13 00 od 14 00-18 00 sala kominkowa Kolacja 19 00 - Poznajemy się!: oficjalne przywitanie

Bardziej szczegółowo

Temat działania: Wymiana doświadczeń uczymy zawodowo program wymiany młodzieży i współpracy szkół pomiędzy Zespołem Szkół Gospodarczych im M.

Temat działania: Wymiana doświadczeń uczymy zawodowo program wymiany młodzieży i współpracy szkół pomiędzy Zespołem Szkół Gospodarczych im M. Temat działania: Wymiana doświadczeń uczymy zawodowo program wymiany młodzieży i współpracy szkół pomiędzy Zespołem Szkół Gospodarczych im M. Spytka Ligęzy a Lwowskim Kolegium Przemysłu Spożywczego w Lwowie-

Bardziej szczegółowo

Tab. 2. Uczestnictwo Polaków w wyjazdach turystycznych

Tab. 2. Uczestnictwo Polaków w wyjazdach turystycznych MINISTERSTWO SPORTU I TURYSTYKI Badania wykonano w Instytucie Turystyki Sp. z o.o. na zlecenie Ministerstwa Sportu i Turystyki w ramach Programu Badań Statystycznych Statystyki Publicznej na rok temat

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA PROGRAMOWE NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z RELIGII DLA KLASY VI.

WYMAGANIA PROGRAMOWE NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z RELIGII DLA KLASY VI. WYMAGANIA PROGRAMOWE NA POSZCZEGÓLNE OCENY Z RELIGII DLA KLASY VI. Przedmiot oceny 1. Cytaty z Pisma św., modlitwy, pieśni 2. Zeszyt przedmioto wy 3. Prace domowe 4. Testy i sprawdziany OCENA celująca

Bardziej szczegółowo

2004 rok. DATOWNIKI JEDNODNIOWE. trzymającego kontur świata i tekst : PAPIEŻ PIELGRZYM JAN PAWEŁ II NA ZNACZKACH POCZTOWYCH ŚWIATA.

2004 rok. DATOWNIKI JEDNODNIOWE. trzymającego kontur świata i tekst : PAPIEŻ PIELGRZYM JAN PAWEŁ II NA ZNACZKACH POCZTOWYCH ŚWIATA. 2004 rok. DATOWNIKI JEDNODNIOWE. 1. 02.04.2004 KAZIMIERZ DOLNY trzymającego kontur świata i tekst : PAPIEŻ PIELGRZYM JAN PAWEŁ II NA ZNACZKACH POCZTOWYCH ŚWIATA. 2. 18.05.2004 JAROCIN POZNAŃSKI 1 w piusce

Bardziej szczegółowo

Szlak Architektury Drewnianej jako przykład markowego produktu turystycznego

Szlak Architektury Drewnianej jako przykład markowego produktu turystycznego Szlak Architektury Drewnianej jako przykład markowego produktu turystycznego Paweł Mierniczak Dyrektor Małopolskiej Organizacji Turystycznej Polsko-Szwajcarskie Forum Turystyki Ekologicznej Kraków, 6 lutego

Bardziej szczegółowo

RAPORT Z WYJAZDU STUDYJNEGO Do Bawarii / Niemcy w terminie 16 20 października 2012 r.

RAPORT Z WYJAZDU STUDYJNEGO Do Bawarii / Niemcy w terminie 16 20 października 2012 r. STOWARZYSZENIE LOKALNA GRUPA RYBACKA KASZUBY Wieżyca 1 83-315 Szymbark Tel/fax: 58 684 35 80 e-mail: biuro@lgrkaszuby.pl www.lgrkaszuby.pl STOWARZYSZENIE PÓŁNOCNOKASZUBSKA LOKALNA GRUPA RYBACKA 84-120

Bardziej szczegółowo

PRACA ZBIOROWA ELŻBIETA GIL, NINA MAJ, LECH PROKOP. ILUSTROWANY KATALOG POLSKICH POCZTÓWEK O TEMATYCE JAN PAWEŁ II. PAPIESKIE CYTATY I MODLITWY.

PRACA ZBIOROWA ELŻBIETA GIL, NINA MAJ, LECH PROKOP. ILUSTROWANY KATALOG POLSKICH POCZTÓWEK O TEMATYCE JAN PAWEŁ II. PAPIESKIE CYTATY I MODLITWY. PRACA ZBIOROWA ELŻBIETA GIL, NINA MAJ, LECH PROKOP. ILUSTROWANY KATALOG POLSKICH POCZTÓWEK O TEMATYCE JAN PAWEŁ II. PAPIESKIE CYTATY I MODLITWY. CZĘŚĆ I b OPRACOWAŁ I WYKONAŁ LECH PROKOP, UL. ZAMKOWA 2/1,

Bardziej szczegółowo

Zestaw 1 1. Wymień i scharakteryzuj atrakcje turystyczne Chorwacji. 2. Styl romański scharakteryzuj i podaj jego przykłady w Polsce. Zestaw 2 1. Wymień i scharakteryzuj atrakcje turystyczne Małopolski.

Bardziej szczegółowo

BLISKO, CORAZ BLIZEJ, CZYLI ŚWIATOWE DNI MŁODZIEŻY KRAKÓW 2016

BLISKO, CORAZ BLIZEJ, CZYLI ŚWIATOWE DNI MŁODZIEŻY KRAKÓW 2016 BLISKO, CORAZ BLIZEJ, CZYLI ŚWIATOWE DNI MŁODZIEŻY KRAKÓW 2016 Idea ŚDM są wielkim świętem młodych, wydarzeniem międzynarodowym organizowanym przez Kościół Katolicki. Gromadzą młodzież całego świata, katolików

Bardziej szczegółowo

REGULAMIN VIII RAJDU ROWEROWEGO KOLD Bliżej Natury

REGULAMIN VIII RAJDU ROWEROWEGO KOLD Bliżej Natury REGULAMIN VIII RAJDU ROWEROWEGO KOLD Bliżej Natury I Organizator: - Stowarzyszenie KOLD Współorganizatorzy Urząd Miasta i Gminy Lwówek - sołectwo Zgierzynka - Stowarzyszenie Rowerzystów Odjechani TEAM

Bardziej szczegółowo

PARTNERSTWO MIĘDZYREGIONALNE W DZIAŁANIACH NA RZECZ ŻYWNOŚCI WYSOKIEJ JAKOŚCI- PRZYKŁAD WSPÓŁPRACY Z REGIONAMI WARMII I MAZUR ORAZ POMORZEM

PARTNERSTWO MIĘDZYREGIONALNE W DZIAŁANIACH NA RZECZ ŻYWNOŚCI WYSOKIEJ JAKOŚCI- PRZYKŁAD WSPÓŁPRACY Z REGIONAMI WARMII I MAZUR ORAZ POMORZEM PARTNERSTWO MIĘDZYREGIONALNE W DZIAŁANIACH NA RZECZ ŻYWNOŚCI WYSOKIEJ JAKOŚCI- PRZYKŁAD WSPÓŁPRACY Z REGIONAMI WARMII I MAZUR ORAZ POMORZEM Kazimierz Sumisławski Departament Środowiska i Rolnictwa Urząd

Bardziej szczegółowo

Sprawozdanie z konferencji naukowej

Sprawozdanie z konferencji naukowej Kwartalnik 27(2014)3 Maciej Bołkowiec* Toruń Sprawozdanie z konferencji naukowej Camino Polaco: teologia sztuka historia teraźniejszość Toruń, 6 8 czerwca 2014 roku Pątniczy szlak wiodący do grobu św.

Bardziej szczegółowo

Nabożeństwo Czterdziestogodzinne

Nabożeństwo Czterdziestogodzinne Nabożeństwo Czterdziestogodzinne Współcześnie czterdziestogodzinne nabożeństwo jest stopniowo zapominane. Najczęściej służy jedynie jako wstęp do Wielkiego Postu. Ma ono jednak bardzo bogatą i długą tradycję.

Bardziej szczegółowo

PIELGRZYMKA DO ZIEMI ŚWIĘTEJ I JORDANII 17 28.08.2013

PIELGRZYMKA DO ZIEMI ŚWIĘTEJ I JORDANII 17 28.08.2013 PIELGRZYMKA DO ZIEMI ŚWIĘTEJ I JORDANII 17 28.08.2013 1. 17.08 sobota, godz. 20.30 zbiórka na lotnisku Okęcie w Warszawie i odprawa paszportowo-celna; godz. 22.55 odlot samolotu PLL Lot do Tel Awiwu. 2.

Bardziej szczegółowo

Wybrane aspekty rozwoju turystyki. w Karpatach. Partnerstwo na rzecz rozwoju turystyki. w Karpatach

Wybrane aspekty rozwoju turystyki. w Karpatach. Partnerstwo na rzecz rozwoju turystyki. w Karpatach Partnerstwo na rzecz rozwoju turystyki w Karpatach Renata Rettinger Franciszek Mróz Zakład Turystyki i Badań Regionalnych Instytut Geografii Uniwersytet Pedagogiczny w Krakowie Wybrane aspekty rozwoju

Bardziej szczegółowo

Uroczystość rozpoczęła się korowodem wieńców dożynkowych przygotowanych przez reprezentacje poszczególnych sołectw.

Uroczystość rozpoczęła się korowodem wieńców dożynkowych przygotowanych przez reprezentacje poszczególnych sołectw. Projekt Dożynki Gminne 2014 został zrealizowany w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 z działania 413 Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju. W ramach projektu w dniu 31 sierpnia

Bardziej szczegółowo

WYMAGANIA Z RELIGII. I. Czy przyjaźnię się z Panem Jezusem? Ocena Dobra

WYMAGANIA Z RELIGII. I. Czy przyjaźnię się z Panem Jezusem? Ocena Dobra WYMAGANIA Z RELIGII I. Czy przyjaźnię się z Panem Jezusem? Niedostateczna Dopuszczająca Dostateczna Dobra bardzo dobra Celująca Wykazuje rażący brak wiadomości programowych klasy IV. Wykazuje zupełny brak

Bardziej szczegółowo

Jan Roga. Via Regia Plus Zrównoważony transport i współpraca regionalna wzdłuż III Paneuropejskiego Korytarza Transportowego. www.viaregiaplus.

Jan Roga. Via Regia Plus Zrównoważony transport i współpraca regionalna wzdłuż III Paneuropejskiego Korytarza Transportowego. www.viaregiaplus. Space for your logo, a photograph etc. Via Regia Plus Zrównoważony transport i współpraca regionalna wzdłuż III Paneuropejskiego Korytarza Transportowego Jan Roga www.viaregiaplus.eu Szlak Via Regia Via

Bardziej szczegółowo

męczennica III / IV w.

męczennica III / IV w. męczennica III / IV w. Według legendy była córką chrześcijańskiego króla Brytów Wielu możnych ubiegało się o jej rękę Figura w Rybniku Również Eteriusz syn pogańskiego władcy sąsiedniego kraju zapragnął

Bardziej szczegółowo