Techniki projektowania odwrotnego w wybranych systemach CAx

Wielkość: px
Rozpocząć pokaz od strony:

Download "Techniki projektowania odwrotnego w wybranych systemach CAx"

Transkrypt

1 Sławomir ŁĄCKI-GOLC, Julian JAKUBOWSKI Instytut Politechniczny PWSZ w Sulechowie Instytut Informatyki i Zarządzania Produkcją, Uniwersytet Zielonogórski e mail: Techniki projektowania odwrotnego w wybranych systemach CAx 1. Wprowadzenie Rozwój techniki komputerowej i technologii informatycznych w ostatnich latach znacznie zmienił podejście do technicznego przygotowania produkcji. Coraz szersze upowszechnianie się i znajomość technik komputerowo wspomaganego projektowania i wytwarzania przyczyniają się do upowszechnienia takich technik jak projektowanie odwrotne RE (Reverse Engineering) oraz technik szybkiego wytwarzania prototypów i krótkich serii wyrobów. Podstawą inŝynierii odwrotnej jest odtwarzanie kształtu na podstawie punktów pomiarowych uzyskanych ze współrzędnościowych maszyn pomiarowych lub optycznych skanerów przestrzennych. W duŝej mierze jest to odpowiedź na potrzeby wdraŝania do produkcji elementów o dowolnych kształtach, będących wynikiem prac stylistów i projektantów. ZłoŜoność takiego procesu powoduje konieczność stosowania bardzo często niespójnych systemów komputerowych, zarówno przy digitalizacji powierzchni, jak i przy modelowaniu przestrzennym. W artykule przedstawiono przykłady realizacji techniki projektowania odwrotnego w systemie AMD oraz w Catii. Rozwój techniki RE jest w duŝej mierze spowodowany zmieniającymi się wymaganiami firm poszukujących tańszych podwykonawców lub producentów części. Równoległość działań w zakresie rozwoju nowego produktu często doprowadza do sytuacji, Ŝe potencjalny kontrahent otrzymuje gotowy model wyrobu (bez dokumentacji technicznej) z zapytaniem o cenę, czas realizacji określonej wielkości partii, itd. Brak dokumentacji technicznej uniemoŝliwia przeprowadzenie takich analiz. Rozwiązaniem w takich przypadkach jest zastosowanie techniki inŝynierii odwrotnej w połączeniu z technikami szybkiego wytwarzania prototypów. ZbliŜona sytuacja występuje często w przemyśle samochodowym, kiedy to wykonawca otrzymuje gotowe formy do produkcji, np. do tłoczenia elementów karoserii, bez dokumentacji technicznej. Często jednak formy te ulęgają zuŝyciu, uszkodzeniu, itp. Wykonawca musi w jak najkrótszym czasie odtworzyć geometryczny kształt formy w celu wykonania nowej. W takich przypadkach sensownym rozwiązaniem jest zastosowanie techniki projektowania odwrotnego. Spotykane są juŝ przemysłowe rozwiązania stosowania techniki projektowania odwrotnego. Do najbardziej obiecujących zaliczyć moŝna bezpośrednie skanowanie na obrabiarkach CNC odtwarzanego kształtu i następnie generowanie na tej podstawie programu wykonawczego. Wymaga to jednak znajomości technik komputerowo wspomaganego projektowania na specjalistycznym poziomie. Wykonane rozeznanie wśród kilku firm w województwie lubuskim wykazało, Ŝe wśród kadry technicznej poziom wiedzy na temat tych technik jest niezadowalającym poziomie. Z drugiej strony praca z modelami 3D dla wielu projektantów i technologów jest duŝym wyzwaniem. Tylko niewielka liczba pytanych osób wiedziała, Ŝe nawet tak popularne systemy (stosowane u nich w biurach), jak np. AutoCAD Mechanical, Inventor posiadają juŝ narzędzia po- 107

2 zwalające na generowanie plików akceptowalnych przez systemy szybkiego wytwarzania prototypów. Rozwój produktu zgodny z techniką RE obejmuje pięć podstawowych działań: digitalizację 3D modelu, budowę modelu powłokowego przy wykorzystaniu specjalistycznego oprogramowania, budowę modelu 3D w systemach klasy CAD, transformację do postaci modelu warstwowego STL i ewentualne bitmapowanie, wykonanie modelu fizycznego w centrach obróbczych lub urządzeniach do szybkiego tworzenia prototypów, np. sterolitografach. Najczęściej technika ta łączona jest z technikami szybkiego przygotowania prototypu lub krótkiej serii wyrobów. Schemat wykorzystania tych technik przedstawia rys.1. Pierwszą i najbardziej pracochłonną fazą przetwarzania swobodnego modelu jest digitalizacja (dyskretyzacja numeryczna), czyli cyfrowy zapis przestrzennej i geometrycznej formy modelu do postaci współrzędnych punktów, na których moŝna rozpiąć tzw. powierzchnię swobodną, oddającą kształt pierwowzoru. Charakterystyczną tendencją w budowie maszyn jest wykorzystanie do tych celów specjalnych głowic skanujących, montowanych bezpośrednio na obrabiarkach CNC. Rys. 1. Schemat kompleksowego podejścia w technikach RP/RE [1] Fig. 1. Scheme of complex approach to the RP/RE techniques [1] Technika RE znalazła najszersze zastosowanie w przypadku odtwarzania geometrii elementów o złoŝonych kształtach, np. elementy budowy człowieka, odtwarzanie rzeźb itp. NaleŜy jednakŝe podkreślić, Ŝe technika ta, w swojej aktualnej postaci, obarczona jest wieloma błędami związanymi głównie z pozyskiwaniem i przetwarzaniem danych. Dodatkowym ograniczeniem jest złoŝona obróbka duŝej ilości danych, które najczęściej podlegają procesom filtracji i redukcji. 2. Pozyskiwanie i obróbka danych w technice RE Jak wspomniano pierwszym etapem w technice RE jest pomiar i identyfikacja nieznanej powierzchni. Pomiary mogą być realizowane za pomocą dotykowych i bezdotykowych metod. Do dotykowych naleŝą pomiary na maszynach współrzędnościowych oraz pomiary wykonywane bezpośrednio na maszynach technologicznych (frezarkach) wyposaŝonych w specjalne głowice oraz oprogramowanie. Do bezdotykowych naleŝą: ska- 108

3 nowanie skanerami przestrzennymi, skanowanie głowicami laserowymi, technika fotogrametrii oraz tomografia komputerowa. PoniewaŜ analizowana w technice RE powierzchnia jest najczęściej powierzchnią nieznaną, natomiast znana jest jej funkcja, od operatora zaleŝy wybór odpowiedniej techniki skanowania. JeŜeli to tylko moŝliwe zaleca się stosowanie podejścia płaszczyznowego. Jest to najprostsza metoda skanowania polegająca na podziale analizowanego obiektu na warstwy. Efektem takiego podejścia jest zbiór płaskich krzywych (lub zbiór punktów leŝących na jednej płaszczyźnie). Przykład takiego podejścia przedstawiono w następnym rozdziale wykorzystując system AMD. Wśród bezdotykowych urządzeń pomiarowych do najlepiej rozwiniętych naleŝą skanery oparte o pomiary triangulacyjne. Schemat skanera triangulacyjnego z jedną kamerą na rys. 2. Znajomość bazy (b) oraz połoŝenia punktów na kamerze CCD umoŝliwia wyznaczenie współrzędnych punktu P(x,y,z). Rys. 2. Schemat skanera triangulacyjnego z jedną kamerą [2] Fug. 2. Scheme of triangulation scanner with single CCD camera [2] Konstruktorzy trójwymiarowych skanerów laserowych wykorzystują do budowy układów optycznych lasery małej mocy, emitujące promienie światła pomarańczowego (długość fali-632 nm) lub podczerwonego (długość fali-780 nm), obrotowe lustra odchylające promień lasera oraz przetwornik CCD o wysokiej rozdzielczości, podobne do tych, które spotyka się w kamerach wideo. Promień lasera jest odchylany za pomocą sterowanego przez komputer lustra po to, aby umoŝliwić oświetlenie obiektu w płaszczyźnie pionowej lub poziomej bez wprowadzania zbyt wielu zakłóceń odczytu, chociaŝby, dlatego, Ŝe ruchem małego lustra moŝna sterować bardziej precyzyjnie niŝ obrotem samego lasera. Obraz miejsca oświetlanego przez laser jest rejestrowany przez czarno-białą kamerę wideo, na której obiektywie umieszczono filtr przepuszczający wyłącznie światło lasera. Współrzędne punktów na powierzchni skanowanego przedmiotu oblicza się po odczytaniu współrzędnych najintensywniej oświetlonych punktów na matrycy CCD i połączeniu ich z informacją o kącie odchylenia lustra. Aby umoŝliwić skanowanie obiektów ze wszystkich stron, umieszcza się je na sterowanych komputerowo platformach 109

4 obrotowych. Przykład skanowania obiektu 3D pokazano na rys. 3. Na rys. 4 przedstawiono efekt skanowania triangulacyjnego w postaci tzw. chmury punktów. Rys. 3. Przykład skanowania obiektu 3D Fig. 3. An example of 3D scanning Rys. 4. Przykład realizacji skanowania triangulacyjnego oraz początkowy obraz w systemie CAD Fig. 4. Result of triangulation scanning and picture obtained in CAD system 110

5 Triangulacja Efektem skanowania 3D jest z reguły zbiór punktów 3D, nazywany chmurą punktów. Punkty te muszą zostać doprowadzone do postaci umoŝliwiającej generowanie siatek powierzchni. Realizują to procedury triangulacji. Triangulacja jest pojęciem definiującym podział wielokąta na sumę nienakładających się na siebie trójkątów, których wierzchołkami mogą być tylko wierzchołki danego wielokąta lub łączenia wybranych punktów w trójkąty. Triangulacja jest podstawowym zagadnieniem w geometrii obliczeniowej. Przy badaniu skomplikowanych obiektów geometrycznych przeprowadza się rozbicie ich na prostsze obiekty geometryczne. Klasyczne zadanie triangulacji sprowadza się do analizy skończonej liczby elementów i wyznaczeniu zbioru przekątnych dzielących wielokąt na trójkąty. Istotnym elementem jest tutaj takŝe waga określająca stopień dopasowania trójkątów do poszczególnych punktów. Najczęściej stosowana jest triangulacja Delaunaya polegająca na podziale obszaru na trójkąty poprzez wyznaczenie okręgów opisanych na trzech sąsiadujących wierzchołkach. Bazuje ona na punktach wyznaczonych poprzez podział płaszczyzny na segmenty utworzone przez odcinki równoodległe od punktów A i B (tesalacja Voronina), gdzie A i B to dwa dowolnie wybrane punkty naleŝące do obszaru (rys.5). a) b) c) d) Rys. 5. Podstawy triangulacji, a,b,c) tesalacja Voronoia, d) triangulacja Delaunaya [2] Fig. 5. Basic of triangulation, a,b,c) Voronoi s tesalation, d) Delaunay s triangulation [2] Szczegółowy algorytm moŝna znaleźć, m. in. w pracach [2,3,4,5]. Zbudowana w ten sposób siatka 3D, w kolejnych etapach przetwarzana jest w systemach CAx do postaci umoŝliwiającej jej wykorzystanie przy budowie modeli bryłowych czy teŝ generowaniu kodu NC. Czyli, następuje proces adaptacji siatki do funkcji modelu, przy zachowaniu warunków brzegowych, stałych materiałowych, itd. Niestety, wygenerowane siatki wymagają często ingerencji w celu ich poprawy. Najczęściej stosowanym kryterium oceny (i poprawy) siatki jest kryterium oparte na analizie gradientu tzw. zmiennej stanu u lub jej drugiej pochodnej: 2 u u = h ε = h 2 x x ε, gdzie: x połoŝenie punktu, h rozmiar elementu. Kryterium to umoŝliwia minimalizację lokalnego błędu, gdyŝ rozmiar elementu h zmienia się wraz ze zmianą gradientu pola. 111

6 3. Przykładowe realizacje techniki RE W celu praktycznego przedstawienia realizacji techniki RE poniŝej przedstawiono dwa przykłady: pierwszy zrealizowany w systemie AMD (Mechanical Desktop); drugi w systemie Catia. W tabeli 1 pokazano kolejne etapy realizacji techniki RE w systemie AMD. Otrzymany z maszyny pomiarowej zbiór punktów został wczytany za pomocą pliku scriptowego do systemu (a). Pomiary wykonano stosując stały przyrost w osi Z wynoszący 2 mm. Ze względu na tylko dydaktyczny charakter przykładu ograniczono dokładność pomiaru do 1 mm. Następnie zbiór punktów został zamieniony na krzywe typu splajn (b). Kolejne etapy (c i d) obejmowały generację pomocniczych krzywych umoŝliwiających rozpięcie powierzchni typu NURBS. Siatka powstała przy wykorzystaniu polecenia 3Dmesh (e). Do budowy powierzchni w systemie AMD moŝna wykorzystać takŝe polecenie Amsweepsf, które generuje powierzchnię poprzez przeciągnięcie krzywej linią przekrojową wzdłuŝ innej krzywej zwanej prowadnicą. W metodzie tej moŝna uŝyć wielu linii przekrojowych, ale co najwyŝej dwóch prowadnic. RównieŜ polecenia typu powłoka U oraz powłoka UV umoŝliwiają generowanie powierzchni w oparciu o istniejące krzywe. JednakŜe ze względu na najbardziej uniwersalny charakter zaleca się stosowanie polecenia 3Dmesh. Tak przygotowany model moŝe być wykorzystany do generowania plików w formacie STL uŝywanym w stereolitografii. W tym przypadku naleŝy szczególna uwagę zwrócić na jakość powierzchni. Najczęściej występującym błędem podczas eksportu do formatu STL jest źle skierowany wektor normalny. MoŜe on dotyczyć tylko poszczególnych trójkątów lub całej powierzchni. W takim przypadku naleŝy zamienić kolejność mnoŝenia wektorów. Kolejnym błędem, jaki występuję w systemie AMD jest nieciągłość powierzchni wynikająca z zagubienia niektórych trójkątów. Wynika to niestety ze stosunkowo niskiej jakości pliku STL generowanego w systemie AMD. Przy eksporcie do formatu STL naleŝy szczególną uwagę zwrócić na wartość zmiennej systemowej FACETRES, która określa sposób podziału na trójkąty. Im większa wartość tym dokładniejsza siatka, ale teŝ większy plik. Wykorzystując polecenie amstlout w systemie AMD naleŝy poprawnie przypisać wartości do poszczególnych opcji: tolerancja kątowa; steruje wartością kata pomiędzy dwoma wektorami normalnymi przylegającymi do sąsiadujących ścian, im mniejsza wartość tym dokładniejsze dopasowanie, ale obywa się to kosztem zwiększenia pliku; współczynnik proporcji; określą stosunek wysokości do szerokości kaŝdej ze ścian; np. wartość 1 powoduje, ze szerokość będzie zawsze większa od wysokości; tolerancja powierzchniowa; steruje wartością odchylenia cięciwy lub określa dopuszczalną odległość miedzy krawędzią ściany i ścianą rzeczywistej powierzchni lub geometrii brzegu; oczywiście im mniejsza wartość tym powierzchni jest lepiej wygładzona; odstępy miedzy wierzchołkami; opcja ta steruje maksymalną dopuszczalną odległością pomiędzy sąsiednimi wierzchołkami ścian. Zastosowanie systemu AMD do generowania siatek powierzchniowych a następnie plików STL nie wymaga duŝego przygotowania i moŝe być zrealizowane nawet przez mało doświadczonego operatora. JednakŜe, jakość generowanych siatek oraz plików STL nie zawsze odpowiada oczekiwaniom. Zaleta jednakŝe jest to, Ŝe system ten jest wykorzystywany do projektowania w większości zakładów produkcyjnych. 112

7 Tab. 1. Etapy generowania siatki 3D w systemie Mechanical Desktop Tab.1. Stages of 3D mesh generation in Mechanical Desktop system a) wczytany zbiór punktów b) wstępne generowanie linii c) splajny i krzywe prowadzące d) krzywe pomocnicze e) wygenerowana siatka f) model przygotowany do exportu w formacie.stl Drugi przykład przedstawia wykorzystanie systemu Catia do realizacji techniki RE. Obiektem analizy jest fragment matrycy dla wyrobu pokazanego na rys. 6a. Jest to wy- 113

8 rób tłoczony, będący częścią karoserii samochodowej (dane wejściowe uzyskano z firmy Gedia). Zadanie polegało na przygotowaniu modelu 3D, tak, aby moŝliwe było na jego podstawie wykonanie matrycy na frezarce CNC bez konieczności przygotowywania dokumentacji 2D. Skanowanie zrealizowano no frezarce TME FS2 (rys. 6b) wykorzystując głowicę skanującą Reinshaw SP2, instalowaną bezpośrednio w głowicy narzędziowej frezarki (rys. 6c). a) b) c) Rys. 6. Digitalizacja wyrobu, a) analizowany wyrób, b) stanowisko do digitalizacji, frezarka FS2, c) głowica skanująca Reinshaw Fig. 6. Digitalization of the product, a) a part, b) machining station milling FS2, c) Reinshaw head Uzyskany zbiór punktów został poddany przetwarzaniu w systemie Catia w module Digitizer Shape Editor. Otrzymany zbiór punktów przedstawiono na rys. 7. W procesie filtracji moŝliwe jest zastosowanie jednej z dwóch metod: jednorodnej filtracji lub teŝ adaptacyjnej. Parametry filtracji dobrano na podstawie przeprowadzonych prób wstępnych. Rys. 7. Zbiór punktów po przeprowadzeniu filtracji Fig. 7. A set of point after filtration process Na podstawie otrzymanego zbioru punktów wygenerowane zostały powierzchnie (siatki). Największym problemem okazał się odpowiedni dobór parametru neighborhood, który jest wagą określającą dokładność dopasowania siatki do zbioru punktów. Na podstawie przeprowadzonych prób w zakresie zmiany wagi od 1 do 20 określono, Ŝe najlepsze dopasowanie otrzymuje się dla wartości w pobliŝu 15. Przy czym czas generowania siatki nie ma większego znaczenia. Dla miliona punktów czas ten wynosił na stacji graficznej około 1 s. Przykładowe, wygenerowane siatki pokazane zostały na rys

9 a) b) Rys. 8. Wygenerowane siatki modelu a) przy wykorzystaniu metody jednorodnej, b) przy wykorzystaniu metody adaptacyjnej (waga n=15 identyczna dla obu przykładów) Fig. 8. The views of created mesh, a) in homogenous method, c) using adaptive method. (weight factor n=15 equal for both cases) Niestety, w przypadku generowania siatki wymagana była interwencja uŝytkownika. NaleŜało mianowicie ręcznie usunąć nieciągłości powstałe zarówno na krawędziach, jak i otworach będących wynikiem nieprawidłowego połączenia wierzchołków trójkątów (rys. 8). Końcową postać modelu przedstawiona został na rysunku 9. Weryfikację modelu przeprowadzono dla kilkunastu wybranych punktów poprzez porównanie z obiektem rzeczywistym. Analiza to pozwoliła stwierdzić, Ŝe przygotowany model jest zgodny z obiektem rzeczywistym, przy załoŝonej klasie dokładności. Rys. 9. Końcowa postać modelu wyrobu Fig. 9. Finished view of the product model 4. Wnioski Projektowanie odwrotne RE (Reverse Engineering) to jedna z najnowocześniejszych technik informatycznych rozwijających się w ostatnich latach. Dzięki tej technice moŝliwa rekonstrukcja kształtu na podstawie istniejącego fizycznie obiektu i jego zapis w postaci cyfrowej. Podstawową zaletą budowy modeli w rzeczywistości wirtualnej jest szybsze uzyskanie informacji o projektowanym obiekcie, co ma istotne znaczenie dla samego procesu projektowania jak i jakości produktu końcowego. Zaoszczędzony czas powstawania produktu powoduje znaczne zmniejszenie kosztów jego wytwarzania, przez co produkt staje się bardziej konkurencyjny na rynku. Takie uelastycznienie produkcji moŝliwe jest dzięki wprowadzeniu technik szybkiego wytwarzania, do których zalicza się rapid prototyping oraz rapid tooling. 115

10 Przedstawione w artykule najwaŝniejsze elementy wspomagające rozwój produktu w systemach CAx, sposoby pozyskiwania i przetwarzania geometrii przedmiotów 3D są przykładem praktycznego podejścia do techniki określanej jako CARE Computer Aided Reverse Engineering. Literatura 1. Chlebus E.: Techniki komputerowe Cax w inŝynierii produkcji. Wyd. WNT Warszawa Peter Su and Robert L. Scot Drysdale, A Comparison of Sequential Delaunay Triangulation Algorithms. Proceedings of the Eleventh Annual Symposium on Computational Geometry, pages Association for Computing Machinery, June Mavriplis D. J., Unstructured mesh generation and adaptivity, ICASE Report No Marviplis D. J., An Advancing Front Delaunay Triangulation algorithm design for robustness, ICASE Report No Lawson C. L., Properties of n-dimensional triangulation, CAGD, 3: , April Chew L. P., Constrained Delaunay triangulations, Algorithmica, 4:97-108, 1989 Streszczenie W artykule przedstawiono krótko wybrane zagadnienia związane z techniką projektowania odwrotnego. Na podstawie dwóch systemów klasy CAD przedstawiono moŝliwości budowy modelu 3D na podstawie zbioru punktów otrzymywanych poprzez digitalizację istniejącego fizycznie obiektu. Metoda ta umoŝliwia znaczące skrócenie czasu projektowania oraz ocenę jakości powierzchni poprzez porównanie danych rzeczywistych z modelem wirtualnym. Reverse Engineering techniques in same CAx systems Sumary The paper describes in short way basis of the Reveres Engineering techniques. Two examples are presented to show how it can be realized in CAD systems. In reverse engineering, a points of cloud typically acquired using scanning techniques is used as a basis for constructing 3D CAD surface data from a physical model. This enables a considerable speed-up of the design and construction process as well as an early quality control of the physical model through comparison of physical object data with CAD surface data. 116

Inżynieria odwrotna w modelowaniu inżynierskim przykłady zastosowań

Inżynieria odwrotna w modelowaniu inżynierskim przykłady zastosowań Inżynieria odwrotna w modelowaniu inżynierskim przykłady zastosowań Dr inż. Marek Wyleżoł Politechnika Śląska, Katedra Podstaw Konstrukcji Maszyn O autorze 1996 mgr inż., Politechnika Śląska 2000 dr inż.,

Bardziej szczegółowo

Projekt rejestratora obiektów trójwymiarowych na bazie frezarki CNC. The project of the scanner for three-dimensional objects based on the CNC

Projekt rejestratora obiektów trójwymiarowych na bazie frezarki CNC. The project of the scanner for three-dimensional objects based on the CNC Dr inż. Henryk Bąkowski, e-mail: henryk.bakowski@polsl.pl Politechnika Śląska, Wydział Transportu Mateusz Kuś, e-mail: kus.mate@gmail.com Jakub Siuta, e-mail: siuta.jakub@gmail.com Andrzej Kubik, e-mail:

Bardziej szczegółowo

WYBÓR PUNKTÓW POMIAROWYCH

WYBÓR PUNKTÓW POMIAROWYCH Scientific Bulletin of Che lm Section of Technical Sciences No. 1/2008 WYBÓR PUNKTÓW POMIAROWYCH WE WSPÓŁRZĘDNOŚCIOWEJ TECHNICE POMIAROWEJ MAREK MAGDZIAK Katedra Technik Wytwarzania i Automatyzacji, Politechnika

Bardziej szczegółowo

Utworzenie dokumentacji bryłowej na podstawie skanów 3D wykonanych skanerem scan3d SMARTTECH

Utworzenie dokumentacji bryłowej na podstawie skanów 3D wykonanych skanerem scan3d SMARTTECH AUTORZY: Hubert Kubik, Marcin Lewandowski SMARTTECH Łomianki ul. Racławicka 30 www.skaner3d.pl biuro@smarttech3d.com Utworzenie dokumentacji bryłowej na podstawie skanów 3D wykonanych skanerem scan3d SMARTTECH

Bardziej szczegółowo

Zbigniew Figiel, Piotr Dzikowicz. Skanowanie 3D przy projektowaniu i realizacji inwestycji w Koksownictwie KOKSOPROJEKT

Zbigniew Figiel, Piotr Dzikowicz. Skanowanie 3D przy projektowaniu i realizacji inwestycji w Koksownictwie KOKSOPROJEKT 1 Zbigniew Figiel, Piotr Dzikowicz Skanowanie 3D przy projektowaniu i realizacji inwestycji w Koksownictwie 2 Plan prezentacji 1. Skanowanie laserowe 3D informacje ogólne; 2. Proces skanowania; 3. Proces

Bardziej szczegółowo

DIGITALIZACJA GEOMETRII WKŁADEK OSTRZOWYCH NA POTRZEBY SYMULACJI MES PROCESU OBRÓBKI SKRAWANIEM

DIGITALIZACJA GEOMETRII WKŁADEK OSTRZOWYCH NA POTRZEBY SYMULACJI MES PROCESU OBRÓBKI SKRAWANIEM Dr inż. Witold HABRAT, e-mail: witekhab@prz.edu.pl Politechnika Rzeszowska, Wydział Budowy Maszyn i Lotnictwa Dr hab. inż. Piotr NIESŁONY, prof. PO, e-mail: p.nieslony@po.opole.pl Politechnika Opolska,

Bardziej szczegółowo

Problematyka budowy skanera 3D doświadczenia własne

Problematyka budowy skanera 3D doświadczenia własne Problematyka budowy skanera 3D doświadczenia własne dr inż. Ireneusz Wróbel ATH Bielsko-Biała, Evatronix S.A. iwrobel@ath.bielsko.pl mgr inż. Paweł Harężlak mgr inż. Michał Bogusz Evatronix S.A. Plan wykładu

Bardziej szczegółowo

KONTROLA JAKOŚCI ODKUWEK I MATRYC / ARCHIWIZACJA I REGENERACJA MATRYC

KONTROLA JAKOŚCI ODKUWEK I MATRYC / ARCHIWIZACJA I REGENERACJA MATRYC KONTROLA JAKOŚCI ODKUWEK I MATRYC / ARCHIWIZACJA I REGENERACJA MATRYC Słowa kluczowe: kontrola jakości, inżynieria odwrotna, regeneracja i archiwizacja matryc, frezowanie CNC, CAM. System pomiarowy: Skaner

Bardziej szczegółowo

Temat: Zaprojektowanie procesu kontroli jakości wymiarów geometrycznych na przykładzie obudowy.

Temat: Zaprojektowanie procesu kontroli jakości wymiarów geometrycznych na przykładzie obudowy. Raport z przeprowadzonych pomiarów. Temat: Zaprojektowanie procesu kontroli jakości wymiarów geometrycznych na przykładzie obudowy. Spis treści 1.Cel pomiaru... 3 2. Skanowanie 3D- pozyskanie geometrii

Bardziej szczegółowo

Metodyka projektowania cyfrowych modeli produktów z wykorzystaniem wybranych technik inżynierii odwrotnej

Metodyka projektowania cyfrowych modeli produktów z wykorzystaniem wybranych technik inżynierii odwrotnej Mateusz SZAL, Sławomir HERMA Katedra Inżynierii Produkcji, ATH w Bielsku-Białej E mail: szal.mateusz@gmail.com, slawomir.herma@gmail.com Metodyka projektowania cyfrowych modeli produktów z wykorzystaniem

Bardziej szczegółowo

Proces technologiczny. 1. Zastosowanie cech technologicznych w systemach CAPP

Proces technologiczny. 1. Zastosowanie cech technologicznych w systemach CAPP Pobożniak Janusz, Dr inż. Politechnika Krakowska, Wydział Mechaniczny e-mail: pobozniak@mech.pk.edu.pl Pozyskiwanie danych niegeometrycznych na użytek projektowania procesów technologicznych obróbki za

Bardziej szczegółowo

Zastosowanie optycznej techniki pomiarowej w przemyśle ceramicznym

Zastosowanie optycznej techniki pomiarowej w przemyśle ceramicznym Zastosowanie optycznej techniki pomiarowej w przemyśle ceramicznym Ze względu na coraz większe techniczne wymagania, nowe materiały i krótkie cykle produkcyjne, przemysł ceramiczny stoi przed nowymi technicznymi

Bardziej szczegółowo

Materiały do laboratorium Przygotowanie Nowego Wyrobu dotyczące metody elementów skończonych (MES) Opracowała: dr inŝ.

Materiały do laboratorium Przygotowanie Nowego Wyrobu dotyczące metody elementów skończonych (MES) Opracowała: dr inŝ. Materiały do laboratorium Przygotowanie Nowego Wyrobu dotyczące metody elementów skończonych (MES) Opracowała: dr inŝ. Jolanta Zimmerman 1. Wprowadzenie do metody elementów skończonych Działanie rzeczywistych

Bardziej szczegółowo

AUTOCAD MIERZENIE I PODZIAŁ

AUTOCAD MIERZENIE I PODZIAŁ AUTOCAD MIERZENIE I PODZIAŁ Czasami konieczne jest rozmieszczenie na obiekcie punktów lub bloków, w równych odstępach. Na przykład, moŝe zachodzić konieczność zlokalizowania na obiekcie punktów oddalonych

Bardziej szczegółowo

Techniki druku 3D. Jan BIS Marek KRET

Techniki druku 3D. Jan BIS Marek KRET Techniki druku 3D przykłady zastosowań Jan BIS Marek KRET Paweł PŁATEK Laboratorium szybkiego prototypowania Laboratorium szybkiego prototypowania... Panel sterujący Zbiornik do wypłukiwania struktury

Bardziej szczegółowo

DOBÓR ŚRODKÓW TRANSPORTOWYCH DLA GOSPODARSTWA PRZY POMOCY PROGRAMU AGREGAT - 2

DOBÓR ŚRODKÓW TRANSPORTOWYCH DLA GOSPODARSTWA PRZY POMOCY PROGRAMU AGREGAT - 2 InŜynieria Rolnicza 14/2005 Michał Cupiał, Maciej Kuboń Katedra InŜynierii Rolniczej i Informatyki Akademia Rolnicza im. Hugona Kołłątaja w Krakowie DOBÓR ŚRODKÓW TRANSPORTOWYCH DLA GOSPODARSTWA PRZY POMOCY

Bardziej szczegółowo

Projektowanie Wirtualne bloki tematyczne PW I

Projektowanie Wirtualne bloki tematyczne PW I Podstawowe zagadnienia egzaminacyjne Projektowanie Wirtualne - część teoretyczna Projektowanie Wirtualne bloki tematyczne PW I 1. Projektowanie wirtualne specyfika procesu projektowania wirtualnego, podstawowe

Bardziej szczegółowo

ANALIZA DOPASOWANIA POLIPOWIERZCHNI SKLEJANYCH DO POWIERZCHNI SIATKOWYCH ANALYSIS OF COMBINED POLYSURFACES TO MESH SURFACES MATCHING

ANALIZA DOPASOWANIA POLIPOWIERZCHNI SKLEJANYCH DO POWIERZCHNI SIATKOWYCH ANALYSIS OF COMBINED POLYSURFACES TO MESH SURFACES MATCHING ZESZYTY NAUKOWE POLITECHNIKI ŚLĄSKIEJ 2014 Seria: TRANSPORT z. 83 Nr kol. 1904 Marek WYLEŻOŁ 1 ANALIZA DOPASOWANIA POLIPOWIERZCHNI SKLEJANYCH DO POWIERZCHNI SIATKOWYCH Streszczenie. Artykuł dotyczy przykładu

Bardziej szczegółowo

Symulacja komputerowa i obróbka części 5 na frezarce sterowanej numerycznie

Symulacja komputerowa i obróbka części 5 na frezarce sterowanej numerycznie LABORATORIUM TECHNOLOGII Symulacja komputerowa i obróbka części 5 na frezarce sterowanej numerycznie Przemysław Siemiński, Cel ćwiczenia: o o o o o zapoznanie z budową i działaniem frezarek CNC, przegląd

Bardziej szczegółowo

SPOSOBY POMIARU KĄTÓW W PROGRAMIE AutoCAD

SPOSOBY POMIARU KĄTÓW W PROGRAMIE AutoCAD Dr inż. Jacek WARCHULSKI Dr inż. Marcin WARCHULSKI Mgr inż. Witold BUŻANTOWICZ Wojskowa Akademia Techniczna SPOSOBY POMIARU KĄTÓW W PROGRAMIE AutoCAD Streszczenie: W referacie przedstawiono możliwości

Bardziej szczegółowo

Wytwarzanie wspomagane komputerowo CAD CAM CNC. dr inż. Michał Michna

Wytwarzanie wspomagane komputerowo CAD CAM CNC. dr inż. Michał Michna Wytwarzanie wspomagane komputerowo CAD CAM CNC dr inż. Michał Michna Wytwarzanie wspomagane komputerowo CAD CAM CNC prowadzący dr inż. Grzegorz Kostro pok. EM 313 dr inż. Michał Michna pok. EM 312 materiały

Bardziej szczegółowo

K-Series Optyczna WMP. Mobilne oraz innowacyjne rozwiązania metrologiczne. www.smart-solutions.pl WWW.METRIS.COM

K-Series Optyczna WMP. Mobilne oraz innowacyjne rozwiązania metrologiczne. www.smart-solutions.pl WWW.METRIS.COM K-Series Optyczna WMP Mobilne oraz innowacyjne rozwiązania metrologiczne Spis treści Optyczna WMP Przegląd Cechy i Zalety Technologia Optycznej WMP K-Series hardware Zastosowania K-Scan - skaning ręczny

Bardziej szczegółowo

AUTOMATYZACJA PROCESU PROJEKTOWANIA RUR GIĘTYCH W OPARCIU O PARAMETRYCZNY SYSTEM CAD

AUTOMATYZACJA PROCESU PROJEKTOWANIA RUR GIĘTYCH W OPARCIU O PARAMETRYCZNY SYSTEM CAD mgr inż. Przemysław Zawadzki, email: przemyslaw.zawadzki@put.poznan.pl, mgr inż. Maciej Kowalski, email: e-mail: maciejkow@poczta.fm, mgr inż. Radosław Wichniarek, email: radoslaw.wichniarek@put.poznan.pl,

Bardziej szczegółowo

Politechnika Poznańska Instytut Technologii Mechanicznej. Laboratorium Programowanie obrabiarek CNC. Nr 2

Politechnika Poznańska Instytut Technologii Mechanicznej. Laboratorium Programowanie obrabiarek CNC. Nr 2 1 Politechnika Poznańska Instytut Technologii Mechanicznej Laboratorium Programowanie obrabiarek CNC Nr 2 Obróbka z wykorzystaniem kompensacji promienia narzędzia Opracował: Dr inŝ. Wojciech Ptaszyński

Bardziej szczegółowo

Planowanie, realizacja i dokumentacja wzorcowego procesu digitalizacji 3D

Planowanie, realizacja i dokumentacja wzorcowego procesu digitalizacji 3D Planowanie, realizacja i dokumentacja wzorcowego procesu digitalizacji 3D obiektów muzealnych Robert Sitnik OGX OPTOGRAPHX Instytut Mikromechaniki i Fotoniki Politechnika Warszawska Plan prezentacji 1)

Bardziej szczegółowo

Politechnika Wrocławska

Politechnika Wrocławska MoŜliwości technologiczne Laboratorium Szybkiego Rozwoju Produktu przy CAMT Politechniki Wrocławskiej na przykładzie e-motoru dr inŝ. Tomasz Boratyński LRPD @ CAMT @ I-24 @ PWr tomasz.boratynski@pwr.wroc.pl

Bardziej szczegółowo

KSZTAŁTOWANIE KLIMATU AKUSTYCZNEGO PROJEKTOWANYCH STANOWISK PRACY Z WYKORZYSTANIEM NARZĘDZI WSPOMAGAJĄCYCH

KSZTAŁTOWANIE KLIMATU AKUSTYCZNEGO PROJEKTOWANYCH STANOWISK PRACY Z WYKORZYSTANIEM NARZĘDZI WSPOMAGAJĄCYCH KSTAŁTOWANIE KLIMATU AKUSTYCNEGO PROJEKTOWANYCH STANOWISK PRACY WYKORYSTANIEM NARĘDI WSPOMAGAJĄCYCH Waldemar PASKOWSKI, Artur KUBOSEK Streszczenie: W referacie przedstawiono wykorzystanie metod wspomagania

Bardziej szczegółowo

POSTĘPY W KONSTRUKCJI I STEROWANIU Bydgoszcz 2004

POSTĘPY W KONSTRUKCJI I STEROWANIU Bydgoszcz 2004 POSTĘPY W KONSTRUKCJI I STEROWANIU Bydgoszcz 2004 METODA SYMULACJI CAM WIERCENIA OTWORÓW W TARCZY ROZDRABNIACZA WIELOTARCZOWEGO Józef Flizikowski, Kazimierz Peszyński, Wojciech Bieniaszewski, Adam Budzyński

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: SYSTEMY PROJEKTOWANIA PROCESÓW TECHNOLOGICZNYCH Kierunek: Mechanika i Budowa Maszyn Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy na specjalności: Automatyzacja wytwarzania i robotyka Rodzaj zajęć:

Bardziej szczegółowo

CZĘŚĆ nr4. Pracownia CNC - oprogramowanie

CZĘŚĆ nr4. Pracownia CNC - oprogramowanie Pracownia symulacyjna CNC umoŝliwia symulację typowych sterowników CNC, interaktywne programowanie procesu obróbki CZĘŚĆ nr4 Dostawa i instalacja wyposaŝenia stanowisk do symulacyjnego programowania obrabiarek

Bardziej szczegółowo

Kalibracja kamery. Kalibracja kamery

Kalibracja kamery. Kalibracja kamery Cel kalibracji Celem kalibracji jest wyznaczenie parametrów określających zaleŝności między układem podstawowym a układem związanym z kamerą, które występują łącznie z transformacją perspektywy oraz parametrów

Bardziej szczegółowo

Wytwarzanie wspomagane komputerowo CAD CAM CNC. dr inż. Michał Michna

Wytwarzanie wspomagane komputerowo CAD CAM CNC. dr inż. Michał Michna Wytwarzanie wspomagane komputerowo CAD CAM CNC dr inż. Michał Michna Wytwarzanie wspomagane komputerowo CAD CAM CNC prowadzący dr inż. Grzegorz Kostro pok. EM 313 dr inż. Michał Michna pok. EM 312 materiały

Bardziej szczegółowo

OPRACOWANiE KOMPUTEROWEJ GEOMETRii CAD MODELU SAMOLOTU DO BADAŃ FLATTEROWYCH Z ZASTOSOWANiEM TECHNiK REVERSE ENGiNEERiNG

OPRACOWANiE KOMPUTEROWEJ GEOMETRii CAD MODELU SAMOLOTU DO BADAŃ FLATTEROWYCH Z ZASTOSOWANiEM TECHNiK REVERSE ENGiNEERiNG PRACE instytutu LOTNiCTWA 220, s. 125-134, Warszawa 2011 OPRACOWANiE KOMPUTEROWEJ GEOMETRii CAD MODELU SAMOLOTU DO BADAŃ FLATTEROWYCH Z ZASTOSOWANiEM TECHNiK REVERSE ENGiNEERiNG MIchał RychlIk, MacIej

Bardziej szczegółowo

Programy CAD Modelowanie geometryczne

Programy CAD Modelowanie geometryczne Programy CAD Modelowanie geometryczne Komputerowo wspomagane projektowanie CAD Narzędzia i techniki wspomagające prace w zakresie: projektowania, modelowania geometrycznego, obliczeniowej analizy FEM,

Bardziej szczegółowo

System automatycznego odwzorowania kształtu obiektów przestrzennych 3DMADMAC

System automatycznego odwzorowania kształtu obiektów przestrzennych 3DMADMAC System automatycznego odwzorowania kształtu obiektów przestrzennych 3DMADMAC Robert Sitnik, Maciej Karaszewski, Wojciech Załuski, Paweł Bolewicki *OGX Optographx Instytut Mikromechaniki i Fotoniki Wydział

Bardziej szczegółowo

POLITECHNIKA ŁÓDZKA INSTYTUT OBRABIAREK I TECHNOLOGII BUDOWY MASZYN. Ćwiczenie D - 4. Zastosowanie teoretycznej analizy modalnej w dynamice maszyn

POLITECHNIKA ŁÓDZKA INSTYTUT OBRABIAREK I TECHNOLOGII BUDOWY MASZYN. Ćwiczenie D - 4. Zastosowanie teoretycznej analizy modalnej w dynamice maszyn POLITECHNIKA ŁÓDZKA INSTYTUT OBRABIAREK I TECHNOLOGII BUDOWY MASZYN Ćwiczenie D - 4 Temat: Zastosowanie teoretycznej analizy modalnej w dynamice maszyn Opracowanie: mgr inż. Sebastian Bojanowski Zatwierdził:

Bardziej szczegółowo

Problematyka szkoleń w zakresie CAD/CAM/CNC w technicznej szkole średniej. mgr inż. Damian Sułkowski, mgr inż. Stanisław Pokutycki

Problematyka szkoleń w zakresie CAD/CAM/CNC w technicznej szkole średniej. mgr inż. Damian Sułkowski, mgr inż. Stanisław Pokutycki Problematyka szkoleń w zakresie CAD/CAM/CNC w technicznej szkole średniej mgr inż. Damian Sułkowski, mgr inż. Stanisław Pokutycki CAD - Komputerowe wspomaganie projektowania (CAD - Computer Aided Design)

Bardziej szczegółowo

Techniki animacji komputerowej

Techniki animacji komputerowej Techniki animacji komputerowej 1 Animacja filmowa Pojęcie animacji pochodzi od ożywiania i ruchu. Animować oznacza dawać czemuś życie. Słowem animacja określa się czasami film animowany jako taki. Animacja

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: KOMPUTEROWE WSPOMAGANIE WYTWARZANIA CAM Kierunek: Mechanika i Budowa Maszyn Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy na specjalności APWiR Rodzaj zajęć: wykład, laboratorium I KARTA PRZEDMIOTU

Bardziej szczegółowo

Oprogramowanie CAD. w projektowaniu konstrukcji mechanicznych

Oprogramowanie CAD. w projektowaniu konstrukcji mechanicznych Oprogramowanie CAD w projektowaniu konstrukcji mechanicznych Opracował: dr inż.zbigniew Rudnicki Oprogramowanie CAD w projektowaniu konstrukcji mechanicznych Wykład 1: Organizacja i tematyka zajęć Podstawowe

Bardziej szczegółowo

Urządzenia do wprowadzania informacji graficznej. Skanery, Digitizery, Aparaty i Kamery cyfrowe

Urządzenia do wprowadzania informacji graficznej. Skanery, Digitizery, Aparaty i Kamery cyfrowe Urządzenia do wprowadzania informacji graficznej Skanery, Digitizery, Aparaty i Kamery cyfrowe Skanery Skaner to urządzenie przetwarzające obraz graficzny (zdjęcia, rysunki, tekst pi-sany itp.) na postać

Bardziej szczegółowo

Reprezentacja i analiza obszarów

Reprezentacja i analiza obszarów Cechy kształtu Topologiczne Geometryczne spójność liczba otworów liczba Eulera szkielet obwód pole powierzchni środek cięŝkości ułoŝenie przestrzenne momenty wyŝszych rzędów promienie max-min centryczność

Bardziej szczegółowo

Często zadawane pytania PhoToPlan

Często zadawane pytania PhoToPlan Często zadawane pytania PhoToPlan PoniŜszy dokument dostarczy państwu szczegółowych informacji o moŝliwościach PhoToPlan. W razie pytań zapraszamy na naszą stronę internetową lub prosimy o kontakt z naszym

Bardziej szczegółowo

OMÓWIENIE TECHNOLOGII NAZIEMNEGO SKANINGU SKANING LASEROWY LASEROWGO ORAZ PRAKTYCZNYCH ASPEKTÓW ZASTOSOWANIA TEJ TECHNOLOGII W POLSKICH WARUNKACH Jacek Uchański Piotr Falkowski PLAN REFERATU 1. Wprowadzenie

Bardziej szczegółowo

MICRON3D skaner do zastosowań specjalnych. MICRON3D scanner for special applications

MICRON3D skaner do zastosowań specjalnych. MICRON3D scanner for special applications Mgr inż. Dariusz Jasiński dj@smarttech3d.com SMARTTECH Sp. z o.o. MICRON3D skaner do zastosowań specjalnych W niniejszym artykule zaprezentowany został nowy skaner 3D firmy Smarttech, w którym do pomiaru

Bardziej szczegółowo

OCENA ODWZOROWANIA KSZTAŁTU ZA POMOCĄ WSPÓŁRZĘDNOŚCIOWEGO RAMIENIA POMIAROWEGO WYPOSAŻONEGO W GŁOWICĘ OPTYCZNĄ

OCENA ODWZOROWANIA KSZTAŁTU ZA POMOCĄ WSPÓŁRZĘDNOŚCIOWEGO RAMIENIA POMIAROWEGO WYPOSAŻONEGO W GŁOWICĘ OPTYCZNĄ Adam Gąska, Magdalena Olszewska 1) OCENA ODWZOROWANIA KSZTAŁTU ZA POMOCĄ WSPÓŁRZĘDNOŚCIOWEGO RAMIENIA POMIAROWEGO WYPOSAŻONEGO W GŁOWICĘ OPTYCZNĄ Streszczenie: Realizacja pomiarów może być dokonywana z

Bardziej szczegółowo

Przemysłowe zastosowania technologii generatywnych

Przemysłowe zastosowania technologii generatywnych Industrial applications of additive manufacturing technologies Przemysłowe zastosowania technologii generatywnych Edward Chlebus, Bogdan Dybała, Tomasz Boratyoski, Mariusz Frankiewicz, Tomasz Będza CAMT

Bardziej szczegółowo

DIGITAL PHOTOGRAMMETRY AND LASER SCANNING IN CULTURAL HERITAGE SURVEY

DIGITAL PHOTOGRAMMETRY AND LASER SCANNING IN CULTURAL HERITAGE SURVEY DIGITAL PHOTOGRAMMETRY AND LASER SCANNING IN CULTURAL HERITAGE SURVEY Fotogrametria cyfrowa i skaning laserowy w dokumentacji i archiwizacji obiektów dziedzictwa kulturowego Autorzy artykułu: A. Guarnieria,

Bardziej szczegółowo

MODEL 3D MCAD LEKKIEGO SAMOLOTU SPORTOWEGO, JAKO ŹRÓDŁO GEOMETRII DLA ANALIZY WYTRZYMAŁOŚCIOWEJ MES OBIEKTU

MODEL 3D MCAD LEKKIEGO SAMOLOTU SPORTOWEGO, JAKO ŹRÓDŁO GEOMETRII DLA ANALIZY WYTRZYMAŁOŚCIOWEJ MES OBIEKTU IX Konferencja naukowo-techniczna Programy MES w komputerowym wspomaganiu analizy, projektowania i wytwarzania MODEL 3D MCAD LEKKIEGO SAMOLOTU SPORTOWEGO, JAKO ŹRÓDŁO GEOMETRII DLA ANALIZY WYTRZYMAŁOŚCIOWEJ

Bardziej szczegółowo

Programy CAD Modelowanie geometryczne

Programy CAD Modelowanie geometryczne Programy CAD Modelowanie geometryczne Komputerowo wspomagane projektowanie CAD Narzędzia i techniki wspomagające prace w zakresie: projektowania, modelowania geometrycznego, obliczeniowej analizy FEM,

Bardziej szczegółowo

Instrukcja do skanera 3D MF:

Instrukcja do skanera 3D MF: Instrukcja do skanera 3D MF: Jak używać skanera: Skaner został zaprojektowany aby można go było używać w różnie naświetlonych pomieszczeniach. Jeśli planujesz skanowanie na zewnątrz, należy pamiętać, że

Bardziej szczegółowo

Oświetlenie. Modelowanie oświetlenia sceny 3D. Algorytmy cieniowania.

Oświetlenie. Modelowanie oświetlenia sceny 3D. Algorytmy cieniowania. Oświetlenie. Modelowanie oświetlenia sceny 3D. Algorytmy cieniowania. Chcąc osiągnąć realizm renderowanego obrazu, należy rozwiązać problem świetlenia. Barwy, faktury i inne właściwości przedmiotów postrzegamy

Bardziej szczegółowo

Program GruntView Instrukcja uŝytkownika

Program GruntView Instrukcja uŝytkownika Numerus Program GruntView Instrukcja uŝytkownika www.numerus.net.pl email: numerus@op.pl Informacje ogólne Program jest aplikacją uzupełniającą dla programu GRUNT. Jego funkcją jest wizualizacja na komputerze

Bardziej szczegółowo

Nowe możliwości systemu mapy numerycznej GEO-MAP

Nowe możliwości systemu mapy numerycznej GEO-MAP Waldemar Izdebski Tadeusz Knap GEO-SYSTEM Warszawa Nowe możliwości systemu mapy numerycznej GEO-MAP System mapy numerycznej GEO-MAP jest oryginalnym oprogramowaniem opracowanym w całości przez firmę GEO-SYSTEM.

Bardziej szczegółowo

Profil FARO. FARO Technologies Inc. USA. FARO Europe GmbH & Co. KG

Profil FARO. FARO Technologies Inc. USA. FARO Europe GmbH & Co. KG Profil FARO FARO Technologies Inc. USA Siedziba Główna: Lake Mary, Florida Istnieje od 1981 Ponad 18.600 instalacji FARO Europe GmbH & Co. KG Siedziba Główna: Stuttgart Oddziały: Wrocław, Rosenheim, Gladbeck,

Bardziej szczegółowo

MODEL PRZESTRZENNY MOTOROWERU KOMAR TYP 230 WYKONANY PRZY WYKORZYSTANIU ZINTEGROWANEGO SYSTEMU KOMPUTEROWEGO CAD

MODEL PRZESTRZENNY MOTOROWERU KOMAR TYP 230 WYKONANY PRZY WYKORZYSTANIU ZINTEGROWANEGO SYSTEMU KOMPUTEROWEGO CAD dr inż. Wojciech MUSIAŁ, email: wmusial@vp.pl mgr inż. Marta KORDOWSKA, email: marteczka.kordowska@vp.pl Politechnika Koszalińska MODEL PRZESTRZENNY MOTOROWERU KOMAR TYP 230 WYKONANY PRZY WYKORZYSTANIU

Bardziej szczegółowo

InŜynieria odwrotna, w oparciu o dokumentację fotograficzną, z wykorzystaniem robota jako obrabiarki.

InŜynieria odwrotna, w oparciu o dokumentację fotograficzną, z wykorzystaniem robota jako obrabiarki. Krzysztof Krupa, dr inŝ., Marcin Orkisz, mgr inŝ.,mateusz Walaszek, mgr inŝ. Politechnika Krakowska Wydział Mechaniczny krupa@mech.pk.edu.pl InŜynieria odwrotna, w oparciu o dokumentację fotograficzną,

Bardziej szczegółowo

Szkolenia z zakresu obsługi i programowania obrabiarek sterowanych numerycznie CNC

Szkolenia z zakresu obsługi i programowania obrabiarek sterowanych numerycznie CNC Kompleksowa obsługa CNC www.mar-tools.com.pl Szkolenia z zakresu obsługi i programowania obrabiarek sterowanych numerycznie CNC Firma MAR-TOOLS prowadzi szkolenia z obsługi i programowania tokarek i frezarek

Bardziej szczegółowo

BRIDGE CAD ABT - INSTRUKCJA OBSŁUGI

BRIDGE CAD ABT - INSTRUKCJA OBSŁUGI BRIDGE CAD ABT - INSTRUKCJA OBSŁUGI 1. Wiadomości ogólne. Program ABT służy do automatycznego generowania plików *.dat, wykorzystywanych w obliczeniach statycznych i wytrzymałościowych przyczółków mostowych

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Kierunek: Mechanika i Budowa Maszyn Rodzaj przedmiotu: obowiązkowy przedmiot kierunkowy Rodzaj zajęć: laboratorium I KARTA PRZEDMIOTU CEL PRZEDMIOTU PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE C1. Zapoznanie

Bardziej szczegółowo

Rok akademicki: 2015/2016 Kod: EEL-1-205-n Punkty ECTS: 4. Poziom studiów: Studia I stopnia Forma i tryb studiów: -

Rok akademicki: 2015/2016 Kod: EEL-1-205-n Punkty ECTS: 4. Poziom studiów: Studia I stopnia Forma i tryb studiów: - Nazwa modułu: Geometria i grafika inżynierska Rok akademicki: 2015/2016 Kod: EEL-1-205-n Punkty ECTS: 4 Wydział: Elektrotechniki, Automatyki, Informatyki i Inżynierii Biomedycznej Kierunek: Elektrotechnika

Bardziej szczegółowo

TUTORIAL: Konwersja siatek i chmur punktów na powierzchnie a następnie odtworzenie drzewa operacji.

TUTORIAL: Konwersja siatek i chmur punktów na powierzchnie a następnie odtworzenie drzewa operacji. ~ 1 ~ TUTORIAL: Konwersja siatek i chmur punktów na powierzchnie a następnie odtworzenie drzewa operacji. 1. Wstęp. W dobie skanerów i drukarek 3D okazuje się, że w niektórych gałęziach przemysłu projekty

Bardziej szczegółowo

Tworzenie modeli ciała ludzkiego dla potrzeb modelowania pola elektromagnetycznego. Bartosz Sawicki, Politechnika Warszawska

Tworzenie modeli ciała ludzkiego dla potrzeb modelowania pola elektromagnetycznego. Bartosz Sawicki, Politechnika Warszawska Tworzenie modeli ciała ludzkiego dla potrzeb modelowania pola elektromagnetycznego Wprowadzenie Cel: wirtualny człowiek Motywacja: problemy z rzeczywistymi pomiarami wizualizacja wewnętrznej budowy zrozumienie

Bardziej szczegółowo

ZAPYTANIE OFERTOWE DOTYCZĄCE PROJEKTU REALIZOWANEGO W RAMACH REGIONALNEGO PROGRAMU OPERACYJNEGO DLA WOJEWÓDZTWA DOLNOŚLĄSKIEGO NA LATA 2007-2013

ZAPYTANIE OFERTOWE DOTYCZĄCE PROJEKTU REALIZOWANEGO W RAMACH REGIONALNEGO PROGRAMU OPERACYJNEGO DLA WOJEWÓDZTWA DOLNOŚLĄSKIEGO NA LATA 2007-2013 Wrocław, 12.03.2015r. ZAPYTANIE OFERTOWE DOTYCZĄCE PROJEKTU REALIZOWANEGO W RAMACH REGIONALNEGO PROGRAMU OPERACYJNEGO DLA WOJEWÓDZTWA DOLNOŚLĄSKIEGO NA LATA 2007-2013 Priorytet 1: Wzrost konkurencyjności

Bardziej szczegółowo

Geometryczne podstawy obróbki CNC. Układy współrzędnych, punkty zerowe i referencyjne. Korekcja narzędzi

Geometryczne podstawy obróbki CNC. Układy współrzędnych, punkty zerowe i referencyjne. Korekcja narzędzi Geometryczne podstawy obróbki CNC. Układy współrzędnych, punkty zerowe i referencyjne. Korekcja narzędzi 1 Geometryczne podstawy obróbki CNC 1.1. Układy współrzędnych. Układy współrzędnych umożliwiają

Bardziej szczegółowo

Skanery 3D firmy Z Corporation. 2009 Z Corporation

Skanery 3D firmy Z Corporation. 2009 Z Corporation 2009 Z Corporation Zasada działania Przylegające do powierzchni markery nakładane są w sposób losowy Kamery CCD śledzą punkty referencyjne i za pomocą triangulacji (rozłożenia powierzchni na zbiór trójkątów)

Bardziej szczegółowo

Programowanie obrabiarek CNC. Nr 5

Programowanie obrabiarek CNC. Nr 5 olitechnika oznańska Instytut Technologii Mechanicznej Laboratorium rogramowanie obrabiarek CNC Nr 5 Obróbka wałka wielostopniowego Opracował: Dr inŝ. Wojciech taszyński oznań, 2008-04-18 1. Układ współrzędnych

Bardziej szczegółowo

W tym ćwiczeniu zostanie wykonany prosty profil cienkościenny, jak na powyŝszym rysunku.

W tym ćwiczeniu zostanie wykonany prosty profil cienkościenny, jak na powyŝszym rysunku. ĆWICZENIE 1 - Podstawy modelowania 3D Rozdział zawiera podstawowe informacje i przykłady dotyczące tworzenia trójwymiarowych modeli w programie SolidWorks. Ćwiczenia zawarte w tym rozdziale są podstawą

Bardziej szczegółowo

Ćw.6. Badanie własności soczewek elektronowych

Ćw.6. Badanie własności soczewek elektronowych Pracownia Molekularne Ciało Stałe Ćw.6. Badanie własności soczewek elektronowych Brygida Mielewska, Tomasz Neumann Zagadnienia do przygotowania: 1. Budowa mikroskopu elektronowego 2. Wytwarzanie wiązki

Bardziej szczegółowo

WYKORZYSTANIE TECHNOLOGII RAPID PROTOTYPING W ODLEWNICTWIE PRECYZYJNYM

WYKORZYSTANIE TECHNOLOGII RAPID PROTOTYPING W ODLEWNICTWIE PRECYZYJNYM 117/18 ARCHIWUM ODLEWNICTWA Rok 2006, Rocznik 6, Nr 18 (2/2) ARCHIVES OF FOUNDRY Year 2006, Volume 6, N o 18 (2/2) PAN Katowice PL ISSN 1642-5308 WYKORZYSTANIE TECHNOLOGII RAPID PROTOTYPING W ODLEWNICTWIE

Bardziej szczegółowo

Koncepcja pomiaru i wyrównania przestrzennych ciągów tachimetrycznych w zastosowaniach geodezji zintegrowanej

Koncepcja pomiaru i wyrównania przestrzennych ciągów tachimetrycznych w zastosowaniach geodezji zintegrowanej Koncepcja pomiaru i wyrównania przestrzennych ciągów tachimetrycznych w zastosowaniach geodezji zintegrowanej Krzysztof Karsznia Leica Geosystems Polska XX Jesienna Szkoła Geodezji im Jacka Rejmana, Polanica

Bardziej szczegółowo

The development of the technological process in an integrated computer system CAD / CAM (SerfCAM and MTS) with emphasis on their use and purpose.

The development of the technological process in an integrated computer system CAD / CAM (SerfCAM and MTS) with emphasis on their use and purpose. mgr inż. Marta Kordowska, dr inż. Wojciech Musiał; Politechnika Koszalińska, Wydział: Mechanika i Budowa Maszyn; marteczka.kordowska@vp.pl wmusiał@vp.pl Opracowanie przebiegu procesu technologicznego w

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIE SKANERÓW 3D ORAZ DRUKAREK 3D W PROCESIE MODYFIKACJI WYROBÓW

ZASTOSOWANIE SKANERÓW 3D ORAZ DRUKAREK 3D W PROCESIE MODYFIKACJI WYROBÓW Dr inż. Szymon SIKORSKI szymon.sikorski@us.edu.pl Uniwersytet Śląski Dr inż. Piotr Duda piotr.duda@us.edu.pl Uniwersytet Śląski Dr inż. Grzegorz SŁUŻAŁEK grzegorz.sluzalek@us.edu.pl Uniwersytet Śląski

Bardziej szczegółowo

Grafika 2D. Animacja Zmiany Kształtu. Wykład przedstawia podstawy animacji zmiany kształtu - morfingu. opracowanie: Jacek Kęsik

Grafika 2D. Animacja Zmiany Kształtu. Wykład przedstawia podstawy animacji zmiany kształtu - morfingu. opracowanie: Jacek Kęsik Grafika 2D Animacja Zmiany Kształtu opracowanie: Jacek Kęsik Wykład przedstawia podstawy animacji zmiany kształtu - morfingu 1 Animacja zmiany kształtu Podstawowe pojęcia Zlewanie (Dissolving / cross-dissolving)

Bardziej szczegółowo

SolidCAM - najczęściej zadawane pytania

SolidCAM - najczęściej zadawane pytania SolidCAM - najczęściej zadawane pytania 1. Jaka jest liczba programowalnych osi (ile, jakich)? System SolidCAM umożliwia programowanie ścieżek narzędzia w 5 osiach lub więcej, programowanie robotów 6 osiowych,

Bardziej szczegółowo

Niepewność metody FMEA. Wprowadzenie 2005-12-28

Niepewność metody FMEA. Wprowadzenie 2005-12-28 5-1-8 Niepewność metody FMEA Wprowadzenie Doskonalenie produkcji metodą kolejnych kroków odbywa się na drodze analizowania przyczyn niedociągnięć, znajdowania miejsc powstawania wad, oceny ich skutków,

Bardziej szczegółowo

Metoda elementów skończonych

Metoda elementów skończonych Metoda elementów skończonych Wraz z rozwojem elektronicznych maszyn obliczeniowych jakimi są komputery zaczęły pojawiać się różne numeryczne metody do obliczeń wytrzymałości różnych konstrukcji. Jedną

Bardziej szczegółowo

Spis treści CZĘŚĆ I POZYSKIWANIE ZDJĘĆ, OBRAZÓW I INNYCH DANYCH POCZĄTKOWYCH... 37

Spis treści CZĘŚĆ I POZYSKIWANIE ZDJĘĆ, OBRAZÓW I INNYCH DANYCH POCZĄTKOWYCH... 37 Spis treści Przedmowa... 11 1. Przedmiot fotogrametrii i rys historyczny jej rozwoju... 15 1.1. Definicja i przedmiot fotogrametrii... 15 1.2. Rozwój fotogrametrii na świecie... 23 1.3. Rozwój fotogrametrii

Bardziej szczegółowo

NUMER KATALOGOWY OTELO

NUMER KATALOGOWY OTELO INSTRUKCJA OBSŁUGI CZUJNIK ZEGAROWY 3D NUMER KATALOGOWY OTELO 49 141 730 MARKA OTELO TYP 3D Czujnik 3D (trójwymiarowy) jest precyzyjnym przyrządem pomiarowym, przeznaczonym do stosowania na obrabiarkach,

Bardziej szczegółowo

Rysunki złoŝeniowe Rysunek części Rysunek złoŝeniowy Rysunek przedstawiający wzajemne usytuowanie i/lub kształt zespołu na wyŝszym poziomie strukturalnym zestawianych części (PN-ISO 10209-1:1994) Rysunek

Bardziej szczegółowo

MODELOWANIE POŁĄCZEŃ TYPU SWORZEŃ OTWÓR ZA POMOCĄ MES BEZ UŻYCIA ANALIZY KONTAKTOWEJ

MODELOWANIE POŁĄCZEŃ TYPU SWORZEŃ OTWÓR ZA POMOCĄ MES BEZ UŻYCIA ANALIZY KONTAKTOWEJ Jarosław MAŃKOWSKI * Andrzej ŻABICKI * Piotr ŻACH * MODELOWANIE POŁĄCZEŃ TYPU SWORZEŃ OTWÓR ZA POMOCĄ MES BEZ UŻYCIA ANALIZY KONTAKTOWEJ 1. WSTĘP W analizach MES dużych konstrukcji wykonywanych na skalę

Bardziej szczegółowo

ZASTOSOWANIE TECHNOLOGII WIRTUALNEJ RZECZYWISTOŚCI W PROJEKTOWANIU MASZYN

ZASTOSOWANIE TECHNOLOGII WIRTUALNEJ RZECZYWISTOŚCI W PROJEKTOWANIU MASZYN MODELOWANIE INŻYNIERSKIE ISSN 1896-771X 37, s. 141-146, Gliwice 2009 ZASTOSOWANIE TECHNOLOGII WIRTUALNEJ RZECZYWISTOŚCI W PROJEKTOWANIU MASZYN KRZYSZTOF HERBUŚ, JERZY ŚWIDER Instytut Automatyzacji Procesów

Bardziej szczegółowo

Prof. Eugeniusz RATAJCZYK. Makrogemetria Pomiary odchyłek kształtu i połoŝenia

Prof. Eugeniusz RATAJCZYK. Makrogemetria Pomiary odchyłek kształtu i połoŝenia Prof. Eugeniusz RATAJCZYK Makrogemetria Pomiary odchyłek kształtu i połoŝenia Rodzaje odchyłek - symbole Odchyłki kształtu okrągłości prostoliniowości walcowości płaskości przekroju wzdłuŝnego Odchyłki

Bardziej szczegółowo

THE ANALYSIS OF THE MANUFACTURING OF GEARS WITH SMALL MODULES BY FDM TECHNOLOGY

THE ANALYSIS OF THE MANUFACTURING OF GEARS WITH SMALL MODULES BY FDM TECHNOLOGY Prof. dr hab. inż. Tadeusz MARKOWSKI, e-mail: tmarkow@prz.edu.pl Dr hab. inż. Grzegorz BUDZIK, prof. PRz, e-mail: gbudzik@prz.edu.pl Dr inż. Bogdan KOZIK, e-mail: bogkozik@prz.edu.pl Mgr inż. Bartłomiej

Bardziej szczegółowo

c) d) Strona: 1 1. Cel ćwiczenia

c) d) Strona: 1 1. Cel ćwiczenia Strona: 1 1. Cel ćwiczenia Celem ćwiczenia jest ugruntowanie wiadomości dotyczących pomiarów wielkości geometrycznych z wykorzystaniem prostych przyrządów pomiarowych - suwmiarek i mikrometrów. 2. Podstawowe

Bardziej szczegółowo

I. 1) NAZWA I ADRES: Instytut Maszyn Przepływowych im. Roberta Szewalskiego Polskiej Akademii Nauk, ul.

I. 1) NAZWA I ADRES: Instytut Maszyn Przepływowych im. Roberta Szewalskiego Polskiej Akademii Nauk, ul. 1 z 5 2010-02-25 14:44 Gdańsk: Dostawę rozszerzonego oprogramowania skanującego wibrometru laserowego oraz dostawę oprogramowania typu CAD oraz toolboxów i wznowienia licencji oprogramowania Matlab Numer

Bardziej szczegółowo

KOMPUTEROWE WSPOMAGANIE ZARZĄDZANIA PROJEKTAMI W PRZEDSIĘBIORSTWIE

KOMPUTEROWE WSPOMAGANIE ZARZĄDZANIA PROJEKTAMI W PRZEDSIĘBIORSTWIE KOMPUTEROWE WSPOMAGANIE ZARZĄDZANIA PROJEKTAMI W PRZEDSIĘBIORSTWIE Seweryn SPAŁEK Streszczenie: Zarządzanie projektami staje się coraz bardziej powszechne w przedsiębiorstwach produkcyjnych, handlowych

Bardziej szczegółowo

MODELOWANIE WARSTWY POWIERZCHNIOWEJ O ZMIENNEJ TWARDOŚCI

MODELOWANIE WARSTWY POWIERZCHNIOWEJ O ZMIENNEJ TWARDOŚCI Dr inż. Danuta MIEDZIŃSKA, email: dmiedzinska@wat.edu.pl Dr inż. Robert PANOWICZ, email: Panowicz@wat.edu.pl Wojskowa Akademia Techniczna, Katedra Mechaniki i Informatyki Stosowanej MODELOWANIE WARSTWY

Bardziej szczegółowo

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE

PRZEWODNIK PO PRZEDMIOCIE Nazwa przedmiotu: Podstawy Projektowania Foundation of design in technical engineering Kierunek: Zarządzanie i Inżynieria Produkcji Rodzaj przedmiotu: Poziom studiów: obowiązkowy studia I stopnia Rodzaj

Bardziej szczegółowo

SZCZEGÓŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA. D-01.01.01 Odtworzenie trasy i punktów wysokościowych w terenie równinnym

SZCZEGÓŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA. D-01.01.01 Odtworzenie trasy i punktów wysokościowych w terenie równinnym SZCZEGÓŁOWA SPECYFIKACJA TECHNICZNA D-01.01.01 Odtworzenie trasy i punktów wysokościowych w terenie równinnym 1. WSTĘP 1.1.Przedmiot SST Przedmiotem niniejszej szczegółowej specyfikacji technicznej (SST)

Bardziej szczegółowo

LABORATORIUM. Temat 11: Dokładność ustalania przesuwnych zespołów maszyn

LABORATORIUM. Temat 11: Dokładność ustalania przesuwnych zespołów maszyn LABORATORIUM Temat 11: Dokładność ustalania przesuwnych zespołów maszyn 1. Wprowadzenie Szybki wzrost liczby maszyn sterowanych numerycznie oraz robotów przemysłowych zmusił producentów i uŝytkowników

Bardziej szczegółowo

Ruch granulatu w rozdrabniaczu wielotarczowym

Ruch granulatu w rozdrabniaczu wielotarczowym JÓZEF FLIZIKOWSKI ADAM BUDZYŃSKI WOJCIECH BIENIASZEWSKI Wydział Mechaniczny, Akademia Techniczno-Rolnicza, Bydgoszcz Ruch granulatu w rozdrabniaczu wielotarczowym Streszczenie: W pracy usystematyzowano

Bardziej szczegółowo

WYKONANIE MAPY EWIDENCJI GRUNTÓW

WYKONANIE MAPY EWIDENCJI GRUNTÓW TEMAT 6 WYKONANIE MAPY EWIDENCJI GRUNTÓW Na podstawie danych uzyskanych z obliczenia i wyrównania przybliŝonego ciągu zamkniętego (dane współrzędne punktów 1, 2, 3, 4, 5) oraz wyników pomiaru punktów 11,

Bardziej szczegółowo

Z a p r o s z e n i e n a W a r s z t a t y

Z a p r o s z e n i e n a W a r s z t a t y Carl Zeiss Sp. z o.o. Metrologia Przemysłowa Z a p r o s z e n i e n a W a r s z t a t y 09-1 3. 0 5. 2 0 1 6 - M i k o ł ó w 16-2 0. 0 5. 2 0 1 6 - W a r s z a w a Temat: AUKOM Level 1 Zapraszamy wszystkich

Bardziej szczegółowo

Systemy skanerów 3D. Profesjonalne systemy skanerów 3D dla Przemysłu

Systemy skanerów 3D. Profesjonalne systemy skanerów 3D dla Przemysłu Systemy skanerów 3D Profesjonalne systemy skanerów 3D dla Przemysłu Skanery 3D firmy SMARTTECH innowacyjność i doświadczenie w pomiarach 3D Skanery 3D to systemy do bezdotykowego pomiaru kształtu obiektów

Bardziej szczegółowo

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka Poznań, 16.05.2012r. Raport z promocji projektu Nowa generacja energooszczędnych

Bardziej szczegółowo

SPeDO. SPeDO. folie SPeDO wyróŝnij swoją elektronikę. 20 lat doświadczenia w personalizowaniu rozwiązań dla elektroniki. SPeDO

SPeDO. SPeDO. folie SPeDO wyróŝnij swoją elektronikę. 20 lat doświadczenia w personalizowaniu rozwiązań dla elektroniki. SPeDO folie wyróŝnij swoją elektronikę folie technologia oparta na: - cyfrowym druku offsetowym HP Indigo - wycinaniu laserowym umoŝliwia wykonanie najwyŝszej jakości folii opisowych w oparciu o oryginalne pliki

Bardziej szczegółowo

Często zadawne pytania TachyCAD

Często zadawne pytania TachyCAD Często zadawne pytania TachyCAD PoniŜszy dokument dostarczy państwu szczegółowych informacji o moŝliwościach TachyCAD. W razie pytań zapraszamy na naszą stronę internetową lub prosimy o kontakt z naszym

Bardziej szczegółowo

AutoCAD Mechanical - Konstruowanie przekładni zębatych i pasowych. Radosław JABŁOŃSKI Wydział Mechaniczny Technologiczny Politechnika Śląska, Gliwice

AutoCAD Mechanical - Konstruowanie przekładni zębatych i pasowych. Radosław JABŁOŃSKI Wydział Mechaniczny Technologiczny Politechnika Śląska, Gliwice AutoCAD Mechanical - Konstruowanie przekładni zębatych i pasowych Radosław JABŁOŃSKI Wydział Mechaniczny Technologiczny Politechnika Śląska, Gliwice Streszczenie: W artykule opisano funkcje wspomagające

Bardziej szczegółowo